Nr 7
25 november 2015 Student Thomas Wassenaar brengt het brein in beeld
College buiten de spitsuren: goed voor iedereen
De VU moet snel met mooc’s aan de slag
‘Betaal docenten voor het werk dat ze doen’
Onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit — www.advalvas.vu.nl
Seksuele intimidatie pag 10
HOE VER KIJK JIJ? We leven in een snel veranderende samenleving, met grote maatschappelijke vraagstukken. Dat vraagt om mensen die verder kijken. Verder dan het voor de hand liggende, verder dan het bekende. Mensen die verder kijken zijn op hun plek bij de VU. De VU stimuleert haar medewerkers buiten hun eigen afdeling en eigen vakgebied te kijken. Om nieuwe wegen in te slaan. Om samen te werken aan toonaangevend onderzoek en onderwijs. De VU is een universiteit die midden in de maatschappij staat. Met de blik gericht naar buiten. VU is verder kijken.
Ben jij een medewerker van de VU? Kijk dan voor een overzicht van alle interne vacatures op: WWW.VU.NL/VUNET/VACATURES Ben jij geen medewerker van de VU maar wel ge誰nteresseerd om bij de VU te werken? Kijk dan op: WWW.WERKENBIJDEVU.NL
INHOUD
jaargang 63 — nr 7
VU NU
Thomas Wassenaar brengt wetenschap aan de man 6 Seksuele intimidatie: waarom gaat het nog steeds mis? 10 OV-studentenkaart weg? Collegerooster aanpassen! 18 Breien is weer hip
22
En verder Online nieuws
4
Opinie: Die misdaadcijfers kloppen niet 8 Column: Nico van Straalen
9
Onderzoeksnieuws
16
23
Opinie: online learning, nu!
24
Column: Roos
25
Campus: herdenking aanslag Parijs
26
So you think you can teach
27
PP
28
Cultuur: cabaret en restaurant
30
Uilensteders
31
Griff
32
Coverillustratie Merlijn Draisma
Het volgende nummer verschijnt 16 december 2015.
onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit Redactieadres De Boelelaan 1105 BelleVue, Kamer 1H-43 1081 HV Amsterdam redactie.advalvas@vu.nl Hoofdredacteur Marieke Schilp Redactie Floor Bal, Peter Breedveld, Dirk de Hoog, Marieke Kolkman, Welmoed Visser Eindredactie Win Castermans, Welmoed Visser Secretariaat Anna Jansen (020) 5985630 secretariaat.advalvas@vu.nl Basis Ontwerp Luis Mendo - GOOD Inc. Vormgeving Rob Bömer behance.net/rbbmr
ADVALVAS
Medewerkers Merlijn Draisma, Martijn Gijsbertsen, Roos van Rijswijk, Dick Roodenburg (Griffioen), Bas van der Schot, Peter Gerritsen, Peter Valckx, Marissa van Voorthuisen, Rutger Westerhof Copyright HOP-kopij Hoger Onderwijs Persbureau, Amsterdam VU-advertenties zie secretariaat Commerciële advertenties Bureau Van Vliet (023) 5714745 Druk Opmeer drukkerij BV, Den Haag
nr 7 — 25 november 2015
Donderdag 19 november 2015, 20.53 » Tuinzaal, W&N-gebouw. De ‘pinterspelen’, georganiseerd door EOS, de faculteitsvereniging van Sociale Wetenschappen. Foto peter gerritsen
3
RSS feed OR‘Bij een excellente wetenschapper denken we aan een man’ Hoe doorbreek je het mannenbolwerk in de academische wereld? Wacht niet tot mannen met pensioen gaan voor je een vrouw als hoogleraar benoemt, oppert de Leidse hoogleraar Eveline Crone.
Homoseksuele student geweigerd voor stage Een student van de Hanzehogeschool zou stage gaan lopen bij een bedrijf in Drachten, maar dat ging niet door toen het bedrijf ontdekte dat hij een relatie heeft met een man.
Batavierenrace werkt nu ook met loting Wil je meelopen in de Batavierenrace? Omdat vorig jaar alle plaatsen binnen twintig minuten waren vergeven, gaat de organisatie dit jaar voor het eerst loten. In de Batavierenrace rennen 8.500 studenten in estafette van Nijmegen naar Enschede.
In Utrecht broeit het ook Universitaire lerarenopleidingen te theoretisch Van huishoudschool naar vakbondsleider Warme chocomelk en speculaasjes, met de groeten van de VU Illusies in Nemo
Voor al het laatste nieuws: advalvas.vu.nl 4
voorzitter stapt eerder op
V
oorzitter Jelly Reinders heeft tijdens de vergadering van de ondernemingsraad haar vertrek bekendgemaakt. Vanaf het nieuwe jaar richt ze zich weer volledig op haar gewone werk als afdelingshoofd van het onderwijsbureau Geesteswetenschappen en Godgeleerdheid. ‘De uitrol van projecten studentgerichte ondersteuning, maar zeker ook de verdere opbouw van het gezamenlijke onderwijsbureau, vragen om een beschikbaarheid van honderd procent’, staat in het persbericht dat de raad naar buiten bracht. In totaal heeft Reinders acht jaar in de or gezeten: eerst als lid, daarna als vicevoorzitter en tot slot als voorzitter. Het is nog niet duidelijk wie haar gaat opvolgen. (FB)
Marieke Wijntjes
Abonneer je op het laatste nieuws online
Numerus fixus leidt tot leegloop bij FALW De invoering van de numerus fixus bij gezondheidswetenschappen en gezondheid & leven veroorzaakte een forse daling van het aantal eerstejaars.
D
e faculteit Aarden Levenswetenschappen (FALW) trekt dit jaar 39 procent minder eerstejaars. Bij de hele faculteit stonden in oktober 496 eerstejaars ingeschreven. De daling is voor een groot deel toe te schrijven aan de invoering van de numerus fixus bij de studies gezondheidswetenschappen en gezondheid & leven. Beide studies waren de afgelopen jaren zo populair dat de faculteit besloot tot een beperkte inschrijving. Die numerus fixus lag op maximaal 300 studenten bij gezond-
heid & leven, 175 bij gezondheidswetenschappen en 175 bij biomedische wetenschappen, waar al langer een beperkte inschrijving geldt. Maar het liep anders: gezondheid & leven trok dit jaar maar 143 eerstejaars, gezondheidswetenschappen 75 en biomedische wetenschappen 110. “Uitgelote geneeskundestudenten hebben onze studies in tweede instantie niet weten te vinden, dat hadden we anders verwacht”, zegt Nico van Straalen, hoogleraar dierecologie en portefeuillehouder onderwijs in het faculteitsbestuur. In de hoek van de levenswetenschappen hangt alles samen met de loting voor geneeskunde: van
oudsher zijn gezondheid & leven en gezondheidswetenschappen voor een aanzienlijk deel tweedekeuzestudies voor mensen die eigenlijk geneeskunde willen studeren. Maar je mag je maar voor één numerus-fixusstudie tegelijk inschrijven. Nu gezondheid & leven en gezondheidswetenschappen zelf ook numerusfixusstudies werden, legden ze het af tegen geneeskunde. En de uitgelote geneeskundestudenten hebben zich na uitloting niet alsnog voor een FALW-studie ingeschreven, waar de faculteit op had gerekend. (WV)
Meer hierover op advalvas. vu.nl>nieuws>18 november. nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
advalvas_online
Kwart buitenlandse (Re)tweets studenten blijft hier
N
a hun studie blijven buitenlandse studenten vaak in Nederland werken. Ruim één op de vier heeft hier vijf jaar later een baan, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Enkele jaren geleden morde de politiek over buitenlandse studenten in het Nederlandse hoger onderwijs: waarom zou Nederland voor hun oplei-
Een selectie uit de opvallendste tweets van de afgelopen dagen
ding moeten betalen? Maar de klachten verstomden toen bleek hoeveel baat Nederland bij deze studenten heeft. Sindsdien voert de overheid een campagne om buitenlandse studenten voor Nederland te behouden. Want als één op de vijf buitenlandse studenten hier zou blijven, leverde dat de schatkist al 740 miljoen euro op. Het zijn er met ruim een kwart dus nog meer. Op verzoek van internationali-
seringsorganisatie EP-Nuffic heeft het CBS onderzoek gedaan. Het CBS kijkt naar studenten die in studiejaar 2008/2009 hun diploma behaalden en hier in 2013 nog werk hadden. Uit deze nieuwe cijfers blijkt bovendien dat duizenden Nederlanders voor hun studie naar Nederland terugkeren als ze in het buitenland naar school zijn gegaan. Van deze groep blijft uiteindelijk twee derde hier werken. (HOP)
@CvanBrenk 19-11_Afscheid van vakbondsconsulent Elly in de Vrije Universiteit. Een geweldig betrokken mens In haar afscheidsinterview vertelt Elly Pauëlsen hoe ze van de huishoudschool op de universiteit terechtkwam, op advalvas.vu.nl>nieuws> 18 november.
twitter/facebook/issuu
Vrouwenquotum
Waarom we juist nu naar The Doctor moeten luisteren. Lees de column van student Nathanael Korfker op advalvas.vu.nl>blogs&columns
Wilskracht
Eten, slapen, pauzeren, seks, internetten… Alles liever dan gewoon hard aan de studie gaan. 5 tips voor de rest van je leven op advalvas. vu.nl>tips&trucs
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
@nosop3 16-11_Nederlandse universiteiten, o.a. @VUamsterdam, waren vandaag één minuut stil voor Parijs: http://nos. nl/l/2069526 De NOS was op de VU om de herdenking te filmen.
In 2014 was nog geen 17 procent van alle hoogleraren vrouw.
D
e top van de wetenschappelijke ladder wordt nog altijd gedomineerd door mannen. Vrouwen hebben minder kans om hoogleraar te worden en krijgen bovendien minder betaald. Dat blijkt uit de Monitor Vrouwelijke Hoogleraren. “We bungelen nog steeds onderaan in Europa”, zegt de Rotterdamse hoogleraar Marise Born van het Landelijk netwerk vrouwelijke hoogleraren. Aan vrouwelijk talent ligt het niet. “Elke hoogleraar die met emeritaat gaat, kan in principe door een vrouw vervangen worden”, zegt Born. (HOP)
Meer hierover op advalvas.vu.nl>nieuws>19 en 23 november.
@MarcelBarnard 12-11_Huh? @sodexonederland schaft vrijdag stempelkaart voor de koffie op @VUamsterdam af. Dat is dan een prijsverhoging ineens van bijna 10%
Athena's Angels_4 Women in Academia
The Doctor
@Matthijs85 23-11_Werkdruk is blijkbaar zo hoog dat voorzitter @OR_VU zich genoodzaakt ziet op te stappen http://www.advalvas.vu.nl/ nieuws/vervroegd-vertrek-or-voorzitter … #DNU @Tirade 19-11_Roos van Rijswijk komt bij ons als redacteur! http://www.tirade.nu/?p=19911 via @Tirade_ Advalvas-columnist en schrijfster Roos van Rijswijk wordt redacteur bij literair tijdschrift Tirade.
Weinig vrouwen
Vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in de academische wereld. Hoog tijd voor maatregelen. Zie advalvas.vu.nl>opinie
@NAvdMark 23-11_Eindelijk een beetje normaal weer! Lekker 10 km fietsen in de kou naar de @VUamsterdam Nynke Anna van der Mark studeert geschiedenis aan de VU en staat al ‘sinds haar geboorte’ graag op de ski’s lezen we in haar Twitterprofiel. Vandaar wellicht die voorliefde voor koud weer.
@fcvheest 11-11_Op de UvA roepen ze alleen heel hard pro-vluchteling. Op de VU doen ze dat minder maar helpen ze daadwerkelijk http://www.amsterdamfm.nl/uaf-vubegeleidt-vluchteling-studenten-beterdan-uva/
5
Student Thomas Wassenaar ‘Onze sokken moeten in ieders kerstpakket’
6
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
in actie
Masterstudent neurosciences Thomas Wassenaar (24) organiseert een lezing over illusies, verkoopt sokken tegen Alzheimer en legt aan kinderen uit hoe hersenen werken.
“En toen vroeg Brein in Beeld of ik wilde meehelpen met het organiseren van hun najaarssymposium. Dat gaat dit jaar over illusies en neuromarketing. We proberen een thema te kiezen dat een breed publiek aanspreekt.”
DOOR WELMOED VISSER FOTO MARTIJN GIJSBERTSEN
E
en paar maanden terug sprak ik je over alzheimersokken en nu probeer je een publiekslezing over illusies en neuromarketing aan de man te brengen. Ben jij meer een fondsenwerver dan een onderzoeker? “Daar ben ik zelf ook nog niet uit. Onderzoek doen vind ik heel interessant, maar ik ben ook enthousiast over dingen die eromheen gebeuren, zoals de activiteiten van de Stichting Brein in Beeld, die kennis uit de wetenschap naar een breed publiek wil brengen. Ik kwam met de stichting in aanraking toen ik stage liep bij de groep Clinical Neurosciences van Jeroen Geurts, een van de oprichters van Brein in Beeld.”
Wat doe je voor ze? “Ik geef lessen over het brein aan kinderen vanaf ongeveer acht tot achttien jaar. We hebben workshops voor basis- en middelbare scholen. De lessen gaan bijvoorbeeld over de anatomie van de hersenen en radiologie. Bij de radiologieles nemen we hersenscans mee van mensen die bijvoorbeeld MS hebben, waar de VU ook veel onderzoek naar doet. Ik vind het geweldig om het enthousiasme van die kinderen mee te maken.
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
Waarom is het belangrijk dat het grote publiek kennismaakt met inzichten uit de hersenwetenschappen? “Veel mensen zijn geïnteresseerd in hersenen, maar het brein is nog altijd omgeven met veel mysterie. Er is veel informatie voorhanden, maar voor leken is het soms lastig om uit te maken welke informatie betrouwbaar en wetenschappelijk is. Hersenwetenschappers weten trouwens ook nog lang niet alles, maar over sommige onderwerpen is de laatste jaren wel veel kennis verzameld. Hoe verslavingen werken in de hersenen bijvoorbeeld. Ik vind het belangrijk dat die kennis doordringt tot een groter publiek.” Bestaat er zoiets als een koopknop? “Daarover gaat een van de lezingen. Ik ben geen expert op dat gebied. Ik laat het me graag vertellen. Het beeld van een koopknop lijkt me wat te simpel, maar misschien zijn er wel bijvoorbeeld bepaalde kleuren die specifieke neurologische reacties oproepen, waarmee je producten beter kunt verkopen. En dan is natuurlijk de vraag of het ethisch is om zulke technieken in te zetten. Daarover gaat het symposium onder andere.” En verkoop je nog steeds sokken waarvan de opbrengst naar het alzheimeronderzoek gaat? “Jazeker. Nu Sinterklaas en Kerstmis eraan komen, zijn de sokken weer actueler dan ooit. Ze zijn nog steeds te bestellen via de site
Brein in Beeld De stichting Brein in beeld organiseert op vrijdag 27 november een symposium in Nemo over illusies en neuromarketing. Meer info op breininbeeld.org.
Thomas Wassenaar 2015 Vrijwilliger, Brein in Beeld, medeorganisator symposium: Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet 2014-nu Mede-initiatiefnemer Alzheimer Socks 2014 – 2015 Projectleider Amsterdam Cares, Nederland Cares 2014 – heden Master neurosciences, VU 2009 – 2014 Bachelor liberal arts & sciences, Universiteit Utrecht 2010 – 2013 Bachelor bewegingswetenschappen, VU
alzheimersocks.nl. En wij zijn hard bezig om ze in kerstpakketten te krijgen van bedrijven. Ik hoop dat het ons lukt om volgend jaar nieuwe ontwerpers te vinden voor nieuwe sokken. In elk geval blijf ik mede-organisator van het Alzheimerlab, dat is een club jonge mensen uit allerlei bedrijven die projecten verzinnen om geld in te zamelen voor het Alzheimer Centrum van VUmc. Daar ben ik vorig jaar als stagiair bij betrokken geraakt en dit jaar blijf ik het doen, maar als trainee van &Samhoud, een consultancybedrijf dat aan het project meedoet.”
Neurowetenschappers zijn vaak heel specialistisch bezig, terwijl jij zo te horen heel breed geörienteerd bent. “Dat klopt. Vanwege mijn brede interesse ben ik begonnen aan een bachelor liberal arts & sciences in Utrecht, maar toen ik in het tweede jaar een richting moest kiezen, vond ik dat te beperkend. Toen ben ik bewegingswetenschappen erbij gaan studeren, omdat dat een heel brede studie is.” En doe je daar nu nog iets mee? “Ik wil in februari een onderzoeksstage gaan doen in Oxford, waarin ze onderzoeken of de fysieke activiteit tijdens de gymles effect heeft op het brein. Dat brengt mijn interesses dus weer bij elkaar.”
7
De criminaliteitscijfers kloppen niet en dat is uw schuld De criminaliteitscijfers zijn afhankelijk van meldingen van burgers. Maar de aangiftebereidheid is dramatisch laag: onder de 40 procent. DOOR Jasper van der Kemp ILLUSTRATIE BAS VAN DER SCHOT
V
orige maand werden de criminaliteitscijfers gepresenteerd over 2014. In het rapport Criminaliteit en Rechtshandhaving van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum, de Raad voor de Rechtspraak, het Centraal Bureau voor de Statistiek, het Parket-Generaal en de Nationale Politie staan de statistische gegevens over criminaliteit en het optreden van politie en justitie daartegen. Een rapport van deze instanties zou toch een degelijk inkijkje moeten geven in de stand van de criminaliteit in Nederland. Maar dat valt tegen. En een van de belangrijkste redenen daarvoor bent u. Die criminaliteitscijfers zijn vooral een weergave van de politieadministratie. Het overgrote deel van die registraties is van meldingen die burgers doen. De politie neemt zelf maar weinig misdrijven waar. Hier moet meteen bij gezegd dat dat ook niet zo vreemd is. De politie krijgt nogal
8
eens voor de kiezen dat ze meer boeven moet vangen, maar de meeste boeven plegen die misdrijven niet onder haar neus. Om de pakkans op heterdaad – in politiejargon heterdaadkracht – te verhogen, moet de politie het dan ook hebben van mensen die melding maken op het moment dat een misdrijf wordt gepleegd.
Zonder direct te kunnen reageren is de pakkans gereduceerd tot de kans dat er voldoende informatie te vinden is om verder naar daders te rechercheren. De capaciteit die daarvoor beschikbaar is en of het betreffende misdrijf op het prioriteitenlijstje van politie en Openbaar Ministerie staat, zijn daarna van belang voor het al dan niet oplossen van een misdrijf. De politie kan daarin wel beter en efficiënter worden, maar dat gaat niet zomaar. Gezien de beperkte capaciteit van de politie en het aantal misdrijven dat wordt gepleegd, moet de politie prioriteiten aanbrengen. Het rechercheren naar sommige misdrijven krijgt meer prioriteit dan andere. Zo hebben ernstige misdrijven altijd voorrang, de politie kan een moord tenslotte niet niet onderzoeken, maar veelvoorkomende misdrijven als woninginbraken concurreren met elkaar om bovenaan de lijst te komen. Op dit moment ligt de meeste aandacht bij high impact crimes zoals woninginbraak, straatroof en overvallen. Die rangorde kan van tijd tot tijd variëren, want die wordt onder andere gebaseerd op de aangiftecijfers.
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
opinie
wisselcolumn
Verwelkom de docentvergoeding
D
Nico van Straalen hoogleraar dierecologie
Jasper van der Kemp is coördinator minor forensische criminologie & project Gerede Twijfel Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
foto Yvonne Compier
Tot zover lijken de criminaliteitscijfers dus redelijk betrouwbaar. Ernstige misdrijven worden in de regel wel bekend bij de politie. Misdrijven met grote impact op de slachtoffers in de regel ook. U doet immers wel aangifte als u slachtoffer bent van een inbraak, alleen al voor de verzekering. Van veel andere voorvallen blijken burgers geen aangifte te doen. Uit onderzoek onder de bevolking via de Veiligheidsmonitor – waarin naar slachtofferschap en aangiftebereidheid wordt gevraagd – blijkt de bereidheid tot melden laag. De aangiftebereidheid ligt momenteel onder de 40 procent. Om uiteenlopende redenen en niet allemaal onterecht doen burgers niet altijd aangifte. Toch is daarmee het probleem dat de politie haar capaciteit misschien niet goed inzet en weinig zaken oplost, ook de schuld van de burger. Zonder informatie over misdrijven kan de politie niet goed worden ingezet en dat is nu juist ook in uw belang.
wijsinspanningen verrichten. e relatie tussen onderwijs Het wordt tijd dat we van dit principe en financiën is een moeiafstappen. Aan de bètafaculteiten wordt zame. Dat onderwijs geld gewerkt aan een nieuw vergoedingenmooplevert, daar wil een del, waarin de grondslag voor de verrerechtgeaarde docent niet kening bestaat uit de inspanning die een bij stilstaan. Elke docent docent levert. Hoeveel uur heeft hij voor geeft onderwijs vanuit een de klas gestaan? Was het een grote groep intrinsieke motivatie, omdat zij of hij het of een kleine, en welke werkvormen leuk vindt om te doen, omdat het bevrewerden gebruikt? Deze grondslag sluit digend is te zien dat jonge mensen zich veel beter aan bij wat docenten ervaren ontwikkelen en enthousiast worden voor als een ‘eerlijke’ vergoeding voor het je vakgebied. onderwijs. Maar we ontkomen niet aan de pecunia. Toen ik mijn column in 2012 schreef was Voor de bekostiging van het onderwijs ik nog geen bestuurder. zijn grofweg twee systeInmiddels ben ik dat men denkbaar: of je Ik ben bezig met betaalt de docenten voor De grondslag voor wel. de introductie van een het werk dat ze doen, of je de verrekening is docentvergoedingenmobetaalt ze voor de producde inspanning van del in de bètafaculteiten. ten die ze afleveren. Het een docent Dat is geen sinecure, want tweede systeem is de terwijl de EC’s (studiepunlaatste jaren zwaar bekriten) goed geregistreerd tiseerd, bij de studentenworden, worden de roosterprotesten van 2014 en ook uren minder goed bijgedoor mij, in mijn eerste houden. En we moeten column op deze plaats, uitkijken dat het model op 28 november 2012: niet nodeloos ingewikkeld wordt. ‘Weg met de studierendementen’. Toch Ik geef mezelf nog twee jaar om mijn zijn die nog steeds de grondslag van het eigen column uit 2012 in de praktijk te dominante bekostigingssysteem: de geldbrengen. In plaats van: “Weg met de stroom naar de universiteit, en van daar EC-vergoeding!” roep ik nu: “Verwelkom naar de faculteiten, hangt voor een groot de docentvergoeding!” Daarmee sluit ik deel af van de studiepunten die door ook de cyclus van mijn onderwijscolumns studenten ‘geboekt’ zijn in een eerder op deze plaats. studiejaar. Dit principe wordt ook binnen de faculteit gebruikt om de middelen te verdelen over de afdelingen die de onderReageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.
9
Seksuele intimidatie
Waarom zijn er nog zo ontstellend veel mensen slachtoffer van seksueel geweld? Advalvas vroeg het aan wetenschappers en een expert.
Het houdt niet op, niet vanzelf DOOR PETER BREEDVELD IlluSTrATIE MERLIJN DRAISMA
10
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
wetenschap
E
en maand geleden gonsde het in de media door de hashtag #zeghet op Twitter, een actie waarbij mensen hun ervaringen met grensoverschrijdend seksueel gedrag deelden. Dat ging van verbaal geweld tot ongewenste aanrakingen, seksuele intimidatie, aanrandingen en verkrachtingen. De actie was een initiatief van cabaretier Anke Laterveer, tevens voorlichter bij het VU medisch centrum. Laterveer had zelf een nare ervaring met een aanrander en liep tegen een muur van onbegrip en onwil op bij de politie. De #zeghet-campagne liet zien dat het probleem wijdverbreid is. Niet alleen heeft een ontstellend aantal vrouwen én mannen te maken gehad met grensoverschrijdend gedrag, er is ook nog steeds een taboe op het spreken erover. Slachtoffers van een aanranding of verkrachting voelen zich niet zelden zélf schuldig. Maar hoe kan het eigenlijk, vroegen we ons op de redactie af, dat na tientallen jaren van vrouwenemancipatie, van feminisme en bewustwordingscampagnes, seksuele voorlichting en niet te vergeten de seksuele revolutie, zoveel mannen blijkbaar nog steeds hun grenzen niet kennen? Waarom worden zoveel vrouwen nog steeds slachtoffer van seksueel geweld?
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
Cijfers van overschrijdend gedrag Eerst een paar feiten: onderzoek van het 'Het is niet altijd Europees Agentschap voor Grondrechten klip en klaar wees vorig jaar uit dat 45 procent van wanneer je te ver de Nederlandse vrouwen zegt slachtofgaat' fer te zijn geweest van fysiek of seksueel geweld. Het Europees gemiddelde ligt op 33 procent. Achttien procent van de Nederlandse vrouwen zegt ooit slachtoffer te zijn geweest van seksueel geweld, terwijl het Europese gemiddelde op 11 procent ligt. Cijfers van Rutgers, kenniscentrum op het gebied van seksualiteit, liegen er ook niet om. Maar liefst 17 procent van de jonge vrouwen tussen 12 en 25 jaar is eens of meerdere keren gedwongen tot seks. Bij mannen in dezelfde leeftijdsgroep is dat 5 procent. Veertig procent van alle Nederlandse vrouwen is slachtoffer geweest van fysiek seksueel overschrijdend gedrag. Niet-fysiek: 53 procent. Mannen: 13 procent fysiek en 29 procent nietfysiek. Tussen bekenden en binnen relaties Hieruit wordt duidelijk: ook mannen zijn slachtoffer van seksueel geweld, maar het leeuwendeel van de slachtoffers is vrouw. Hoe kán dit? Waarom blijven mannen van die seksuele roofdieren? Waarom verandert er niets? “Ik weet niet of er niks is veranderd”, zegt psychologe Willy van Berlo, bij Rutgers de expert seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Pas sinds een jaar of tien doen we hier onderzoek naar, dus vergelijken met vroeger kunnen we niet.” “Veel seksueel grensoverschrijdend gedrag speelt zich af tussen bekenden: binnen relaties of dates, vooral onder jongeren. De onbekende enge man in de bosjes komt veel minder vaak voor. En binnen die seksuele contacten blijft vaak niet duidelijk wat wel en niet gewenst is. Mannen respecteren de grenzen niet altijd, maar vrouwen zeggen ook nog te vaak geen nee. Daar komt dan nog bij dat van mannen wordt verwacht dat ze seksueel actief zijn; je bent pas een man als je seks hebt gehad.
11
Seksuele intimidatie
Vrouwen moeten vooral sexy zijn. Seksuele voorlichting zou ook over dit soort dingen moeten gaan.”
Ligt het aan de ontkerkelijking of de pornoficatie?
Pornografische arena Bijzonder hoogleraar veiligheid en burgerschap Hans Boutellier gelooft wel degelijk dat er iets is veranderd. Hij denkt dat het aantal gevallen van seksueel overschrijdend gedrag is toegenomen sinds in Nederland de ontkerkelijking inzette. “Veertig procent van de Nederlandse vrouwen, ik vind dat schokkend.” Boutellier wijdt er een hoofdstuk aan in zijn nieuwe boek Het seculiere experiment: ‘De pornografische arena; de onttovering van seksualiteit met behoud van de relatie’. ‘Seksueel geweld tussen mannen en vrouwen is van alle tijden, maar kwam vooral voor in de periferie van het normale, sociale leven, zoals in oorlogssituaties’, schrijft hij. “Vroeger was seksualiteit gebonden aan vaste codes, die waren opgelegd door de kerk”, licht Boutellier toe. “Sinds de seksuele revolutie zijn er geen externe normen meer. Het enige harde criterium is dat van de wederzijdse instemming, maar die kan behoorlijk ambivalent zijn. Het is niet altijd klip en klaar wanneer je te ver gaat. Vooral tieners, die nog experimenteren met hun lichamelijkheid, en die opgroeien in een omgeving waarin pornografie is genormaliseerd en zelfs overvloeit in andere uitingsvormen zoals popmuziek, gaan daardoor nogal eens in de fout. In die pornografische arena is het niet heel raar dat zoveel vrouwen rapporteren dingen te hebben meegemaakt die ze niet wilden.”
12
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
Groepsverkrachtingen “Secularisering als oorzaak van seksueel ‘Je bent pas een geweld?” reageert hoogleraar forensische man als je seks psychologie en psychiatrie Jan Hendriks. hebt gehad. “Leuke theorie, maar ik heb naar aanleiVrouwen moeten ding van de Rotterdamse kelderboxvervooral sexy zijn’ krachtingen, die een jaar of tien geleden zoveel stof deden opwaaien in de media, historisch onderzoek naar groepsverkrachtingen gedaan en ontdekt dat die van alle tijden zijn. Ook toen de kerk nog de absolute baas was, kwamen groepsverkrachtingen door jongens heel veel voor. En uit interviews die ik heb afgenomen bij oudere mensen blijkt ook dat er vroeger van alles gebeurde.” Boutellier erkent dat feit ook in zijn boek. ‘Seksueel geweld ten opzichte van ondergeschikten of in het huwelijk werd eenvoudigweg niet als zodanig gezien’, schrijft hij. ‘Seksueel geweld was misschien aan de orde van de dag, maar werd zo niet gedefinieerd.’ Nederlandse vrouwen kritischer Het kan inderdaad een kwestie zijn van definities, beaamt Van Berlo. “Dingen die vroeger vanzelfsprekend waren, worden nu als onacceptabel beschouwd. Vrouwen zullen veel eerder iets als seksueel geweld
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
beschouwen dan vroeger. En vrouwen in Nederland zijn daar kritischer in dan in sommige andere landen. Dat verklaart ook de hogere Nederlandse cijfers in het Europese onderzoek.” Probleem is dat het de overtreder niet altijd duidelijk is dat hij fout zit. Maar een man moet zelf het besef hebben hoever hij kan gaan. “Een vrouw die iets te veel gedronken heeft, is misschien niet meer in staat om nee te zeggen. Dan heb je als man een verantwoordelijkheid.” Seksuele dwang door jongens én meisjes Desondanks meldt Hendriks dat het aantal zedenmisdrijven al jaren daalt. “Ten opzichte van 2005 zelfs met een derde.” Hij zegt daar meteen bij dat de politie aangifte van aanranding of verkrachting ontmoedigt. “De politie vindt het rotzaken om te doen. Tenzij er keihard dna-bewijs is of alles op film staat, betekent een zedenzaak vaak dat er veel tijd geïnvesteerd wordt terwijl het niet veel oplevert. Daarom zeggen ze tegen vrouwen die aangifte willen doen, dat ze er goed over na moeten denken, dat de kans groot is dat een zaak geseponeerd wordt en ze daar veel last mee kunnen krijgen.” Hoe betrouwbaar de cijfers zijn die justitie verstrekt, daarover valt dus te discussiëren. Hendriks denkt dat Rutgers een realistischer beeld geeft. “Maar het komt vooral veel voor onder jongeren. Bij ouderen is het echt een uitzondering.” Zelf publiceerde Hendriks samen met criminoloog Anne-Marie Slotboom in 2010 een opmerkelijk onderzoek, waaruit bleek dat meisjes nauwelijks voor jongens onderdoen als het gaat om seksuele dwang: één op de tien jongens en één op de twaalf meisjes heeft weleens seksuele dwang gebruikt.
13
Seksuele intimidatie
Borsten betasten “Er is wel verschil in de aard van het ‘Seksueel geweld is overschrijdende gedrag”, aldus Hendriks. juist heel erg van “Jongens maken zich eerder schuldig aan deze tijd’ aanranding en verkrachting, terwijl het bij meisjes meer om ongewenste betasting gaat.” Er is volgens hem ook verschil in de perceptie van seksueel geweld door jongens en meisjes. “Er ontstaat een hoop heisa als een jongen een meisje in de tram bij haar borsten grijpt, maar als een meisje het achterste van een jongen vastpakt, zal dat vrijwel nooit tot aangifte leiden.” Ook dwingen meisjes jongens tot seks op een manier die volgens Hendriks “minder in de verkrachtingssfeer ligt. Dan dreigen ze bijvoorbeeld om het uit te maken als de jongen geen seks wil.” Kwestie van fatsoen “Natuurlijk is seksueel geweld van alle tijden, maar het seksuele geweld van nu is toch heel erg van deze tijd”, aldus Boutellier. “De context is heel anders. Mannen en vrouwen zijn nu gelijkwaardig en omdat seks in principe in alle situaties is toegestaan, binnen en buiten het huwelijk, heerst ook de idee dat seks permanent beschikbaar moet zijn. Dat wordt nog versterkt door de
14
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
#zeghet Bijna alle vrouwen hebben een verhaal over mannen die over hun grenzen heen gingen. Advalvas vroeg vrouwen op de campus naar hun ervaringen. overal aanwezige porno. De relatie tussen porno en geweld is moeilijk te bewijzen, ‘Seksuele maar ik vind het veelzeggend dat vrouvoorlichting wen in de jaren tachtig nog protesteerden gaat te veel over met leuzen als ‘Porno vrij = vrouwen biologie’ vogelvrij’ en daar nu eigenlijk helemaal geen discussie meer over is.” “Er zijn mensen die seksueel geweld in verband brengen met porno”, aldus Hendriks. “Maar je kunt porno ook zien als een uitlaatklep voor mannen. Ze kijken een filmpje, masturberen daarop en zijn er weer even vanaf. Ik vind het juist opvallend dat het aantal zedenmisdrijven afneemt in een tijd waarin porno via het internet voor iedereen vrij beschikbaar is.” Het is waar dat vroeger duidelijker was wat wel en niet kon in de seks, zegt Van Berlo. “Maar ik denk dat iedereen heel goed weet tot hoever je kunt gaan, dat bepaald gedrag absoluut niet kan. Het is ook een kwestie van fatsoen.” Vroeg beginnen over respect Het punt is volgens Van Berlo dat seksueel overschrijdend gedrag nog steeds weinig bespreekbaar is. De actie #zeghet helpt dat taboe te doorbreken. “En dat het mannen en jongens ook overkomt.” En of het onder de heerschappij van de kerk nou zo fijn was... “Met name voor vrouwen is de seks er sinds de ontkerkelijking beter op geworden”, zegt Van Berlo. “Het gaat nu ook om háár plezier.” Dat is waar, geeft Boutellier toe. “Het seculiere experiment was ook een seksueel experiment en dat heeft enorme verworvenheden gebracht, maar is niet onproblematisch.” Van Berlo vindt dat de seksuele voorlichting op scholen anders moet. “Dat gaat te veel over biologie, waar kinderen vandaan komen. Maar het moet ook gaan over hoe je met elkaar omgaat, over respect. En daar moet je almee beginnen in groep 1 van de basisschool.” Hendriks vindt dat ook. “School is de beste plek om te beginnen.”
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
DOOR Floor Bal
#Enge collega
“Ik dacht dat ik een goede band met mijn stagebegeleider had”, vertelt een masterstudent beleid, communicatie & organisatie (24). “Wel maakte hij soms opmerkingen over mijn figuur. En soms ging hij achter me staan en masseerde hij mijn schouders. Dan verstijfde ik gewoon. “Door een opmerking van een vrouwelijke collega besefte ik dat hij me niet als collega waardeerde, maar dat hij vooral een versierder was. Terwijl hij als stagebegeleider afstand hoorde te houden. Toch heb ik er niets van gezegd, ik had helemaal geen zin in een ongemakkelijk gesprek hierover.”
#Aanranders in de bosjes
“Een vriendin van mij fietste laatst midden in de nacht naar huis. Ze moest over een fietspad bij een parkje in haar buurt. Ze voelde zich daar al niet zo veilig, maar ze moest er toch langs. Een jongen van een jaar of vijftien fietste vlak achter haar. Verderop stond zijn vriend”, vertelt een master masterstudente cardiovasculaire research (24). “Ze grepen haar vast en betasten haar. Ze heeft zich losgetrokken en is naar huis gegaan. Aangifte heeft ze niet gedaan. Vooral omdat ze zich schaamde dat ze zich niet tegen zulke jonge jongens kon verweren.”
#De vieze leraar
“Mijn natuurkundeleraar had een naam als vieze docent”, vertelt een masterstudente cultuur, organisatie & management (25). “Zo’n man die altijd naar je borsten kijkt. En grapjes maakte dat de meisjes de lesstof vast niet zouden begrijpen. Ik zorgde er altijd voor dat ik bij hem achter in de klas zat. Toen een klasgenoot voorovergebogen stond, greep hij haar vast. En schoof hij op kruishoogte langs haar lichaam. Ze heeft een klacht ingediend en hij moest daarna weg. Veel schoolgenoten vonden dat overdreven; het was vast per ongeluk gebeurd. Hij geeft nu trouwens weer les op die school.” 15
VIPs
Elsemiek Deug krijgt de Jan van Dijk Award (1750 euro) voor haar masterscriptie ‘Slachtoffers hebben óók recht op hun rechten’. Deug zette uiteen hoe je geschonden rechten van slachtoffers (spreekrecht, schriftelijke slachtofferverklaring en vordering tot schadevergoeding) kunt herstellen. Promovendus bewegingswetenschappen Astrid Lubeck won een prismabril voor de meest waardevolle bijdrage op het congres ‘Visual Image Safety’ in Tokio. Lubeck sprak daar over vectie, de sensatie dat je zelf beweegt terwijl je in werkelijkheid stilstaat.
16
Mooie vlinder krijgt meer bescherming
B
edreigde dieren met een mooi of schattig uiterlijk kunnen sneller rekenen op de bescherming van mensen dan andere dieren die er minder esthetisch uitzien. Dat was al langer bekend, maar nu concluderen sociaal psychologen Paul
van Lange, Zoi Manesi en Thomas Pollet dat schoonheidsdetails van dieren effectief kunnen worden ingezet als marketinginstrument, door bijvoorbeeld natuurorganisaties. Denk aan de ogen op de vleugels van een vlinder. Mensen vinden vlinders met twee ogen op de vleugels mooier dan vlinders
ADHD-ouderen
A
DHD komt niet alleen voor bij kinderen. Van de Nederlandse ouderen tussen 60 en 94 jaar heeft 2,8 procent ADHD, blijkt uit onderzoek van klinisch psycholoog Marieke Michielsen, die hierop 16 november is gepromoveerd bij VUmc. Zij enquêteerde 231 ouderen en vond dat ADHD’ers vaker ongetrouwd of gescheiden zijn en meer lijden onder emotionele en sociale eenzaamheid. Hun
inkomen is ook lager dan dat van mensen zonder ADHD. Ze hebben vaak last van angststoornissen en vertonen depressieve symptomen. Ze hebben een negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen. Hoewel de respondenten, ook als ze ouder worden, nog steeds negatieve consequenties ondervinden van hun impulsieve, grensoverschrijdende gedrag en van hun concentratieproblemen, vinden ze de gevolgen over het algemeen minder storend op oudere leeftijd dan in eerdere levensfasen. (PB)
zonder deze ogen en ondernemen eerder actie voor het behoud van de dieren met ogen. Een mogelijke verklaring voor de aantrekkingskracht van oogpatronen is dat mensen worden aangetrokken door patronen die lijken op gezichten. (WV)
Het onderzoek is gepubliceerd in PlosOne.
Pijnloos onderzoek
E Nounproject/Simon Child
Hoogleraar sociale tandheelkunde Ad de Jongh wint de Peter Makkesprijs voor zijn gehele oeuvre. Door zijn boeken en publicaties draagt hij bij aan de kennis over angst in de tandheelkunde en de toepassing van angstreducerende methoden.
Jan Desmet
Murray Pratt is per 1 februari 2016 benoemd tot dean van het Amsterdam University College. De benoeming is voor een periode van vijf jaar. Pratt, nu o.a. hoogleraar Frans en internationale studies in Nottingham Trent University, is tevens benoemd tot hoogleraar contemporary humanities aan het AUC.
en pijnlijk zenuwgeleidingsonderzoek bij patiënten met het carpale tunnelsyndroom kan vaak worden vervangen door een pijnloze zenuwechografie. Dat blijkt uit het onderzoek waarop neuroloog Kristel Kasius 5 november bij VUmc promoveerde. Het carpaletunnelsyndroom ontstaat doordat de zenuw van de onderarm naar de hand ter hoogte van de pols bekneld raakt. Ongeveer 9 procent van de vrouwen en 0,6 procent van de mannen heeft het carpale tunnelsyndroom. Het komt bij horecamedewerkers, kappers, schoonmakers en caissières vaker voor. (FB)
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
onderzoeksnieuws
Brandwonden
V
oor artsen is het soms moeilijk om met het blote oog te zien hoe ernstig bepaalde brandwonden zijn. Een nieuwe manier van diagnose, met laserlicht de diepte van de brandwond meten, is effectief. Dat concludeert Jenda Hop in haar proefschrift waarop zij 12 november bij VUmc promoveerde. “Met behulp van deze techniek kunnen artsen sneller besluiten of een operatie nodig is om een brandwond te behandelen. Dit zorgt voor een snellere wondgenezing bij de geopereerde patiënten, terwijl de totale kosten per patiënt niet significant toenemen”, aldus Hop. (WV)
Machtsspel op apenrots
Amsterdamse waterwetenschap
M Op de VU en UvA werken minstens 110 onderzoekers fulltime aan het onderwerp water.
O
m al die waterkennis te bundelen, vindt op woensdag 25 en donderdag 26 november het symposium The Amsterdam Water Science plaats, met onder meer de presentatie van het nieuwe samenwerkingsprogramma van de waterwetenschappers van de VU en UvA. (WV)
Meer info over dit symposium via tinyurl.com/waterwetenschap. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
ensen zijn zoogdieren, dus is het raar dat er veel overeenkomsten zijn tussen leiderschap bij bijvoorbeeld chimpansees en mensen? Neen. Een internationale en interdisciplinaire groep wetenschappers, onder wie VU-hoogleraar evolutionaire psychologie Mark van Vugt, heeft daarover gepubliceerd in het tijdschrift Trends in Ecology & Evolution. Zowel dieren als mensen worden leiders door ervaring op te doen. Al zijn er uitzonderingen bij de gevlekte hyena’s en de Nootka, een Canadese indianenstam, waar het leiderschap wordt geërfd. Mensen zijn echter minder krachtige leiders dan dieren, bij wie de macht meer is geconcentreerd en strakker wordt uitgeoefend over de hele groep. Dit verschil en andere verschillen worden mogelijk verklaard doordat mensen meer gespecialiseerde maatschappelijke rollen hebben. (PB)
Wezendorp Door gebrek aan overheidsbeleid groeide het wezendorp Neerbosch uit zijn voegen, constateert historicus Anton van Renssen. “In de negentiende eeuw werd de armenzorg in Nederland als een taak van particulieren en kerken gezien. Rond 1860 waren er door ziekten en hongersnood veel wezen en halfwezen. Evangelist Johannes van ’t Lindenhout zag het als zijn opdracht om voor hen te zorgen. Hij begon een weeshuis dat in dertig jaar uitgroeide tot een wezendorp met tien weeshuizen bij het dorpje Neerbosch. Op het hoogtepunt woonden daar een kleine 1100 kinderen. Zij leerden lezen en schrijven en kregen een vakopleiding. Het uitgangspunt van Van ’t Lindenhout was dat kinderen volgens hun eigen stand opgevoed moesten worden. Dus kregen ze eenvoudige voeding en kleding. Door economische groei werd de situatie in de rest van het land beter, dus het contrast werd groter. Bezoekende familieleden vonden de inrichting armoedig. In 1893 werd een brochure gepubliceerd waarin over mishandeling, misbruik en uitbuiting werd gesproken. Na een onderzoek bleken de verwijten deels terecht. De oorzaak was onder meer de te grote omvang. In de jaren daarna verminderde het aantal kinderen. In andere weeshuizen waren die kinderen waarschijnlijk niet beter af geweest, de armenzorg was er destijds beroerd aan toe.” (FB)
Van Renssen promoveerde 17 november bij Geesteswetenschappen.
17
Spitsuur
We kunnen best een uurtje later beginnen De ov-studentenkaart wordt goedkoper als universiteiten en hogescholen hun collegeroosters aanpassen. Niet ons probleem, reageren bestuurders. Terwijl er toch behoorlijk veel voordelen zitten aan andere roosters. DOOR Petra Vissers/HOP FOTO’s PETER VALCKX
E
lke studentenstad heeft er wel één: een beruchte bus- of metrolijn die elke ochtend hordes studenten als haringen in een ton naar de campus vervoert. Dat is niet alleen irritant, maar ook ontzettend duur. Ga maar na: buiten de spits kunnen de meeste van die bussen en treinen in de remise blijven staan. Dus vroeg onderwijsminister Jet Bussemaker of onderwijsinstellingen wilden meedenken over manieren om zo veel mogelijk studenten uit de spits te krijgen. Dat zou namelijk een flinke besparing opleveren op de ov-studentenkaart.
18
De reacties vanuit het hoger onderwijs waren niet mals. “’s Morgens de school dichtgooien, dat gaan we dus niet doen”, foeterde collegevoorzitter Ron Bormans van de Hogeschool Rotterdam. Ook de Vereniging Hogescholen en universiteitenvereniging VSNU reageerden afwijzend. Nog steeds mitsen en maren hogescholen en universiteiten over alle moeilijkheden van roosteraanpassingen. Maar wat is nu eigenlijk het probleem? Denk liever aan de voordelen.
1. Minder slaperig naar college
Voor de meeste studenten is het een prima idee om na negen uur naar college te gaan. “Adolescenten zijn ’s ochtends niet op hun best, ze kunnen zich slecht concentreren en hebben weinig aandacht voor lessen”, zegt universitair hoofddocent Jérôme Gijselaers, die aan de Open Universiteit onderzoek doet naar biologische leefstijlfactoren op onderwijssucces. “De frontaalkwab, het voorste deel van de hersenen, is tussen je 18de en 25ste nog volop in ontwikkeling”, aldus Gijselaers. Iedereen weet: kleine kinderen rennen voor dag en dauw door het huis, maar zodra de puberteit aanbreekt zijn ze ineens niet meer uit bed te branden. Allemaal biologie: pas vanaf je 25ste normaliseert het slaapritme. Een aantal biologische processen maakt van de meeste studenten nachtvlinders. Gijselaers: “De aanmaak van melatonine, de stof waar je slaperig van wordt, begint bijvoorbeeld later dan bij volwassenen. Verder is er een sociaalevolutionaire reden: op het moment dat sociale activiteiten belangrijker worden en jongeren zich seksueel ontplooien, is het handig om ’s avonds actief te zijn.”
Ov kan niet zonder studenten Studenten zijn belangrijk voor het openbaar vervoer. Nederland is het enige Europese land waar studenten gratis mogen reizen. En toen de ov-kaart in 1991 werd ingevoerd, kwam die als geroepen. Veel lijnen dreigden te worden opgeheven, maar plots betaalde het ministerie miljoenen aan de ov-bedrijven om studenten te vervoeren. Het aantal reizigerskilometers groeide dat jaar met maar liefst veertig procent. Studenten met een ov-kaart zijn verantwoordelijk voor een kwart van alle ov-kilometers. In de spits zelfs voor dertig procent. nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
onderwijs
De Boelelaan, 08.53 uur. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
19
Spitsuur
Weesperplein, 08.54 uur. 20
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
‘Je hoeft maar 10 à 20 procent van de spitsreizigers naar de daluren te krijgen’
Efficiënter gebruik De vier partijen die het leenstelselakkoord sloten, hebben destijds beloofd dat de ov-studentenkaart blijft bestaan én dat alle mbo-studenten er een krijgen, ook de minderjarigen. Om toch te bezuinigen op het reisproduct is er een ‘taskforce Beter Benutten’ opgericht. Studenten, scholieren, onderwijsinstellingen, ov-bedrijven en overheden moesten samen op zoek naar manieren om efficiënter gebruik te maken van het openbaar vervoer. Het advies van de taskforce wordt eind december of begin januari verwacht. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
2. Lekker zitten in de trein
4. Geen wilde nieuwbouw-plannen
De minister en de vervoersbedrijven hebben nooit beweerd dat álle studenten weg moeten blijven uit de spits. “Niemand zegt: u mag nooit meer om negen uur een college roosteren”, lacht voorzitter Hans de Vroome van de Stuurgroep ov-studentenkaart. In de stuurgroep werken alle Nederlandse vervoersbedrijven samen. “Ik heb voor diverse onderwijsministers uitgezocht of het een goed idee is als de ov-studentenkaart pas na de ochtendspits mag worden gebruikt. Maar ik heb altijd gezegd: daar moet je niet aan beginnen”, aldus De Vroome. “Je hoeft namelijk maar tien, twintig, misschien dertig procent van de spitsreizigers naar de daluren te krijgen en de kans op een zitplaats is ineens veel groter.” Dat verschilt overigens sterk per regio, want het is niet overal even druk. Als het lukt om meer studenten naar de daluren te dirigeren, is dat goed nieuws voor degenen die wél om negen uur op stage of college moeten verschijnen. Want zeg nou zelf: met een lange stagedag voor de boeg heb jij toch veel meer recht op een stoel dan iemand die twee uur in een collegezaal mag zitten?
Eigenlijk hebben onderwijsinstellingen hetzelfde probleem als de vervoersmaatschappijen, zei collegevoorzitter Paul Rüpp van Avans Hogescholen in 2013 al. Collegezalen staan soms uren leeg, terwijl er op andere momenten te weinig ruimte is voor alle studenten. Daar valt wat aan te doen, blijkt uit een experiment op het Deltion College, een mbo-instelling in Zwolle. Voor een deel van de studenten bestaat een dag nu uit twee halve dagen van vier uur, zegt adviseur onderwijslogistiek Willem Brinkman. De eerste groep studenten begint om acht uur, de tweede groep om één uur. “Dat brengt rust. Voor studenten en voor docenten. Die regelen nu binnen het team welke docent wanneer les geeft, en dat bevalt goed”, zegt Brinkman. “Bijkomend voordeel is dat we het gebouw veel efficiënter gebruiken. De lokalen die we hebben zijn constant bezet en niemand hoeft naar een plekje te zoeken.” De nieuwe manier van roosteren is volgens Brinkman niet dé oplossing voor het spitsprobleem. Maar Cees Dijkhuizen, programmamanager mobiliteit van de gemeente Zwolle, is er toch blij mee. “De trein die om kwart over acht aankomt in Zwolle zit het volst, dus als een deel van de Deltion-studenten een trein eerder pakt, scheelt dat weer.”
3. Meer geld, beter onderwijs
Als universiteiten en hogescholen hun hakken in het zand blijven zetten en de roosters niet aanpassen, gaat er 200 miljoen euro aan onderwijsinvesteringen aan hun neus voorbij. “Dat lijkt me een goede reden om serieus mee te denken”, zei onderwijsminister Jet Bussemaker in 2014 in een interview. De kaart mag over tien jaar hooguit 750 miljoen euro per jaar kosten, in plaats van bijna een miljard. Een flinke opgave, want straks mogen ook minderjarige mbo-scholieren gratis reizen. “De bedoeling is dat instellingen, gemeenten en vervoerders gezamenlijk gaan kijken waar in de regio problemen ontstaan”, aldus Bussemaker. “Soms zullen die opgelost kunnen worden door de roosters aan te passen.” Studenten uit de spits krijgen, lijkt de enige manier. Want een trajectkaart, een idee dat de PvdA ooit opperde, levert simpelweg te weinig op: nu al slurpt het traject van en naar de instelling de meeste kilometers op.
5. Gratis ontbijt en sparen voor kleding... Met de roosters heeft het misschien iets minder te maken, maar in de verwoede pogingen meer reizigers uit de spits te krijgen, wordt er allerlei leuks verzonnen. Veel studenten hoeven namelijk helemaal niet om negen uur op college te zijn, concludeerde het ministerie van Infrastructuur en Milieu een jaar geleden na onderzoek. Ze gaan uit gewoonte middenin de spits de deur uit, want op de middelbare school begonnen de lessen ook vroeg. Dus staat er in Zwolle een gratis ontbijtje klaar voor vroege vogels die voor achten de trein nemen, en sparen Nijmeegse studenten voor muziek of kleding als ze tijdens daluren in de trein stappen. Groningen en Nijmegen experimenteren met e-bikes voor studenten die buiten de stad wonen.
21
online
razende reporter Hip breien in Amstelveen Wie gaat er in hemelsnaam naar een breicursus? Nou, studenten dus. Want het is weer helemaal hip. Voor een reportage ga naar advalvas.vu.nl>razende reporter TEKST en FOTO's: Marissa van Voorthuisen, student-reporter
22
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
mail Reacties (max. 300 woorden) op Advalvas-artikelen zijn welkom op redactie.advalvas@vu.nl. De redactie behoudt zich het recht voor uw bijdrage eventueel in te korten.
Fietsen scoorde
Hypocriet Al dagenlang kan ik niet bevatten hoe een mens zo laf kan zijn als de daders van de aanslag in Parijs. Daarom ben ik bewust de slachtoffers gaan herdenken, om zo de daders uit mijn geest te bannen. Sommigen vinden het daarom vreemd dat ik toch problemen heb met de officiële herdenking die maandag 16 november op de VU plaatsvond. Ik heb geen bezwaar tegen de herdenking van de slachtoffers van Parijs, maar tegen het feit dat Beiroet en Bagdad ook nog even op de valreep werden genoemd. Ik zie namelijk wekelijks aanslagen van over de hele wereld op het nieuws. En het blijven voor mij ook nieuwsberichten en niets meer dan dat. Dus toen ik opeens hoorde dat de VU de slachtoffers in Beiroet en Bagdad ook herinnerde, terwijl er een Franse vlag achter de hoofdspreekster van de ceremonie prijkte, voelde ik me hypocriet. De VU zou er goed aan doen om zich ook zo te voelen. Want laten we eens voorbij die
gekunstelde multiculturele herdenking kijken. Laten we beseffen dat achter de klungelige Koran- en Bijbelrecitaties een politiek statement schuilging, geen oprecht gevoel van medelijden. Het is de banaliteit van het goede dat wij zo ons verdriet toonden om goed te ogen, niet omdat we goed zijn. Dit dacht ik toen de 150 slachtoffers van het bloedbad in Kenia volledig werden vergeten tijdens de herdenking. Natuurlijk kunnen we niet constant de hele wereld herdenken. Maar als we het een keer besluiten te doen, laten we dan mans genoeg wezen om eerlijk te zeggen waarom we het ene wel herdenken en het andere niet. Alles op het laatste moment nog ophokken in dezelfde herdenking is niet respectvol. Het is ironisch genoeg bijna laf te noemen. Shahenshah Yaqut, masterstudent law and politics of international security
Ergens in 2002 stemde het VU-bestuur in met ons verzoek om mee te gaan doen aan de campagne ‘Fiets naar je werk’ (de voorloper van ‘Fietsen Scoort’) en niet alleen dat, maar ze zou ook de gereden kilometers sponsoren. Het fietsklimaat aan de VU was in die tijd kil. Vanaf 1997 probeerden we via ‘De VUrieuze Fietser’ de VU-wereld voor fietsers te verbeteren. Dat ging moeizaam, traag en soms met wat wij ervoeren als tegenwerking, maar die verbeteringen kwamen er. Maar ‘Fiets naar je werk’ werd gesteund. Het idee erachter: zoveel mogelijk mensen op de fiets naar het werk, dagelijkse kilometers bijhouden en per deelnemer een aantal centen per gefietste kilometer naar projecten in de derde wereld die op de een of andere manier met fietsen en/of infrastructuur te maken hadden. De VU bleek ineens een fraai pr-instrument in handen te hebben: de VU-fietsers stonden qua kilometers in de provincie bovenaan, en landelijk scoorden
ze top-tien. De VU als groene werkgever viel ook op aan de Zuidas; het fietsbeleid werd genoemd en gewaardeerd. In een mailtje las ik laatst dat in het Lokaal Overleg gesproken was over de besteding van de arbeidsvoorwaardengelden en dat raakte ook de bijdrage aan ‘Fietsen Scoort’. Uit het opvolgende telefoontje destilleerde ik dat het geld dat naar die derdewereldprojecten ging anders besteed zou worden. Aan de ene kant tuigt de VU een Green Office op, hamert ze op sustainability en tegelijkertijd draait ze een kleinschalig, sympathiek, efficiënt en o zo groen project de nek om. Een project waarvan de kosten de aanschaf van een zitje in het hoofdgebouw niet te boven gaan. De VU, zelf groot geworden met de centen van ‘Kleine Luyden’, misgunt mensen in de derde wereld nu die centen. Jammer. Hans Seijlhouwer, conservator protestantse erfgoedcollecties
advertentie
Siham: ‘Ik ben gevlucht uit Syrië. Nu wil ik graag weer studeren.’ Geef om talent en maak deze studie mogelijk! Kijk op www.uaf.nl
Studie en werk voor hoger opgeleide vluchtelingen
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
23
Peter Beek decaan Gedrags- en Bewegingswetenschappen en voorzitter van de adviesraad ICT en onderwijs
opinie
‘De wereld wacht niet op de VU’
De VU had al lang zelf massive open online courses moeten maken, vindt Peter Beek. Maar het heeft geen prioriteit.
et enige dat de VU doet met massive online open courses (mooc’s), is dat er nu een pilot loopt om bestaande mooc’s in te zetten bij het onderwijs. Gaan we ze niet zelf maken? “Als adviesraad hebben we twee jaar geleden voorgesteld om ervaring op te doen met het maken van mooc’s. Toen was de VU druk met de onderwijsagenda en de interne kwaliteitszorg. De mooc’s, en de open educational resources in het algemeen, kregen toen geen prioriteit. Dus er kwamen geen middelen voor vrij, en dat is nog steeds zo. Maar de wereld gaat niet zitten wachten tot de VU klaar is met haar interne beschouwingen.” De VU moet ook zelf mooc’s aanbieden? “Met mooc’s kun je het imago van de VU versterken. Je kunt bijvoorbeeld iets maken rondom de vier profileringsthema’s. Er lopen hier fantastische docenten rond. Zij kunnen de VU, hun afdeling en zichzelf profileren met een
24
De VU zoekt nu eerst uit hoe mooc’s van andere universiteiten kunnen worden ingezet in het eigen onderwijs.
Massacolleges Massive online open courses zijn vanaf het begin een hit. Stanford University lanceerde in 2011 een mooc over kunstmatige intelligentie en daar meldden zich 160.000 mensen voor aan. In Nederland voert de TU Delft de lijst aan met 25 mooc’s. De colleges worden aangeboden via platforms als Coursera en EdX.
Hoe komt zo’n college eruit te zien? “Neem de mooc artificial intelligence van Stanford. Die is heel sterk en na afloop krijg je een certificaat. Dat kun je laten meetellen in het onderwijs hier. Of je kunt studenten hier een tentamen laten maken dat is gebaseerd op de mooc. “Het gaat overigens niet alleen om mooc’s. Die zijn wat ons betreft een onderdeel van de open educational resources: onderwijs dat voor iedereen online toegankelijk is.”
Kan de VU nog aanhaken? “Ze zal wel moeten. We moeten iets met online learning. Dat is de behoefte van de student. Die wil enerzijds onafhankelijk van tijd en ruimte onderwijs genieten, maar vindt het ook fijn om af en toe medestudenten of een docent te treffen.” Wat nou als je als VU-docent toch een briljant idee voor een mooc hebt? “We zullen proberen dat te faciliteren, maar er zijn geen middelen voor. Hooguit duizend euro vanuit het Grassroots-programma. Het is nog steeds een goed idee om mooc’s meer bestuurlijke urgentie te geven.”
Peter Beek
Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. nr 7 — 25 november 2015
fotoVU_Yvonne Compier
H
Door Marieke Kolkman
mooc. Goede mooc’s zouden meer internationale studenten kunnen opleveren.”
ADVALVAS
COLUMN
Omdat we mensen zijn
Roos van Rijswijk
E
r is een hoop die altijd ergens rond de rafelrandjes van mijn geweten sluimert; de kinderachtige wens dat iemand tegen me zegt dat alles goed komt, en dat dat waar is, zoals mijn oma vroeger gelijk had wanneer ze zei dat een schaafwond op mijn knie vanzelf weer dicht zou groeien. We keken tv en Twitter en Facebook en liveblogs van alle kranten die we konden vinden, want Parijs ontplofte op diverse plaatsen en iemand, iemand zou toch goed nieuws moeten brengen. Nieuws zo goed dat het de doden uitwist bestaat niet, bestond niet, dat wisten we en toch hoopten we omdat we mensen zijn. En omdat we mensen zijn, waren we bang en stil. En omdat iedereen ook maar een mens is, waren er ook bij die kwaad werden. Woede om de rampspoed, woede gericht tegen de moordenaars of tegen hele volksstammen, goden. Anderen zeiden dat er altijd dit soort dingen
ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
gebeurt, over de hele wereld, de hele dag door Ik zocht het geweld en dat iedereen daar ook in mezelf en ik de hele tijd bang, strijdvond het vaardig en verdrietig van moet zijn, wat waar is, maar onmogelijk – voor mij. Mensen werden kwaad op waar andere mensen kwaad over waren. Ze zeiden dat we niet bang mogen zijn. Niemand zei dat het goed kwam, écht goed, helemaal, de doden ontdood, de wonden weer dicht. Er gebeuren dingen die ik niet bevat. Het moorden natuurlijk, maar wat ik bedoel is alles erachter. Wapens die ergens vandaan komen, bommen die ergens gedropt zijn, dorpen en steden die afbranden omdat er gevochten wordt om een grens die ik niet ken, geldstromen die ik niet begrijp, religies die ik geen van alle aanhang. Hoe meer ik lees, hoe meer er te lezen is. Het lijkt alsof er ver boven mijn hoofd machtige mannen aan een tafel zo groot als de hemel zitten, ze schuiven met papieren en er rollen koppen die van niemand zijn, maar toch, van iemand. Zo nu en dan laat een van de mannen zijn
vuist op tafel neerkomen en volgt er een daverende stilte waarin er geblust moet worden, of gejuicht, net afhankelijk van waar je geboren bent. Naast die kinderlijke hoop is er een nog kinderlijker ongeloof – waarom geweld? Ook daarop is het antwoord, vrees ik: omdat we mensen zijn. We zijn groepen mensen die in andere groepen mensen de bron van alle kwaad zien, in goddeloosheid of juist in een God, in blote schouders en in bedekte haren en in grenzen die je wel of niet over mag; kennelijk, als iets de bron van alle kwaad is, is geweld gepast om die bron te bestrijden. Ik zocht naar het geweld in mezelf, omdat ik alles wil begrijpen en ik vond het, in het klein, heel ver weg, in de keer dat ik bereid was iemand tot moes te slaan omdat hij iemand die me lief was aanviel. Dat hoeft alleen te groeien en daar zou ik al zitten, aan die tafel, slaande met mijn vuisten. “Alles komt goed”, zou ik zeggen, “als je me even mijn gang laat gaan.”
Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.
25
Herdenking Parijs
‘Moge er veel vrede uit de hemel Veel geloven zijn vertegenwoordigd bij de herdenking van de slachtoffers van de aanslagen in Parijs, Beiroet en andere plaatsen van de wereld. TEKST EN FOTO PETER BREEDVELD
“
Heeft er iemand een kippa voor me?” vraagt René Süss aan de aanwezigen in de centrale hal van het VU-hoofdgebouw op maandag 16 november. Ze zijn met heel veel om de slachtoffers van de aanslag in Parijs te herdenken, maar niemand die een keppel bij zich heeft. Dus improviseert Süss er maar één van een vel papier, die hij op zijn hoofd zet voordat hij samen met theologiestudent Wilma Blaak de Kaddiesj voordraagt. De Kaddiesj is een Joods gebed: “Moge er veel vrede uit de hemel komen en leven! Over ons en over heel Israël.” Süss was in allerijl achter zijn studieboeken vandaan geplukt, in de bibliotheek van Godgeleerdheid waar hij vrijwel elke dag te vinden is. Hij levert een Joodse bijdrage aan de herdenkingsbijeenkomst in het kader van de aanslagen in niet alleen Parijs, maar ook Beiroet, Bagdad en andere plaatsen in de wereld. Voor de gelegenheid wordt Süss opgevoerd als rabbijn, maar dat is hij niet. Hij is wel heel actief bij Sjoel West, en hij schrijft boeken over Joodse religie en cultuur. Allah de barmhartige Behalve Süss is er ook een studente, Hafsa van der Leeuw, die een stuk uit de Koran reciteert,
26
en een christen, pastor mensen vergeten dat Jasja Nottelman van de dergelijke aanslagen Iedereen is Protestantse Theologivoortdurend plaatsvinden verdrietig voor sche Universiteit, die in landen ver weg van hier: iedereen, zonder een stukje uit de Bijbel Irak, Syrië, Libanon. “Op onderscheid voorleest. De bijeenkomst Facebook schreef iemand wordt ingeleid door Nora dat als hij nog zou bidden, Asrami, VU-promovendus hij dat voor de Syrische en programmamaker bij vluchtelingen zou doen, NewConnective. Zij leest want Parijs laat zien waar een gebed voor Srebrenica die voor op de vlucht zijn”, voor: “In de naam van zegt Nottelman. Allah de barmhartige, “Het is normaal dat we moge pijn hoop worden, ook aandacht besteden moge het kwaad rechtvaardigheid aan de aanslagen in het Midden-Oosten”, worden.” zegt Riekje van Osnabrugge, studenten“Pas als het dichtbij komt, beseffen we pastor van NewConnective. Ja, ze wéét hoe erg het is”, zegt pastor Nottelman dat het buiten de VU-campus minder over de aanslag in Parijs. Maar veel normaal is, dat de media vooral aandacht
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
campus
komen’
onderwijs
So you think you can teach Wie weet van een hoorcollege een inspirerende sessie te maken? Student-reporter Rutger Westerhof probeert het uit. Deze keer: het college van Ivar Vermeulen over current perspectives on communication science.
ziet het wel, maar je kunt beter je ogen 13-11-2015|11.00-12.45|HG D0-02. Er staat een man in een lege zaal. Met hem is dicht doen en alleen luisteren. De eerste helft is een terugblik op de alleen een webcam klaar voor het geplande college current perspectives on commu- collegereeks en behandelt vooral de vraag wat kwalitatief goed onderzoek is binnen nication science. Het wil nog weleens fout het vakgebied. De tweede helft kijkt naar gaan met de communicatie op de VU. de toekomst en is een stuk interessanter. Studenten in een verkeerde zaal, op de Dan hoeft Vermeulen geen kwartier te verkeerde dag, in het verkeerde gebouw. praten over reproduceerbaarheid, maar Het gebeurt vaker dan de visitatiecomover de communicatiewetenschappelijke missie mag weten. Maar vandaag is een onderwerpen die hem docent de dupe geworden overduidelijk meer boeien: van gebrekkige informabig data, de macht van tievoorziening. Het collegrote internetbedrijven ge is afgelast. De aanweEnthousiasme, en de invloed van sociale zige webcam duidt echter media op ons dagelijkse op een bijzonder relevante publiek serieus leven. vraag over de kwaliteit van nemen De verhaallijn wordt in de colleges: hoe boeiend is het om een opgenomen Beeld en geluid tweede helft bepaald door de input van studenten, college thuis op de laptop onderwerpen waarmee te bekijken? We grijpen de de wetenschap zich moet kans aan om een eerdere bezighouden volgens bijeenkomst van het vak hen. Alleen hebben de online terug te kijken. studenten geen microfoon Het college is van Ivar en verdwijnt Vermeulen Vermeulen en hij behanregelmatig volledig buiten beeld. En dat delt de belangrijkste vraagstukken is jammer, want Vermeulens overduidelijwaar de communicatiewetenschappen ke enthousiasme en creativiteit komen op momenteel voor staan. In splitscreen deze manier niet tot hun recht. Iets wat in zien we rechts de slides uit Vermeulens de zaal zelf wel lijkt te lukken. Vermeulen presentatie, links is hijzelf in beeld. krijgt het voor elkaar om uit elke opmerTegen de achtergrond van een kalkbord king een relevant element te halen en en een stoel die half buiten het zicht de brainstormsessie duurt uiteindelijk valt, zie je verder alleen Vermeulen. een goede 25 minuten. Daarom geldt En Vermeulen beweegt, dus schokt de vanaf nu het volgende bindend advies camera heen en weer om hem in beeld voor opgenomen colleges: microfoons te houden. Je krijgt ongeveer hetzelfde voor studenten en een groothoeklens op resultaat als je in een collegezaal een de webcam. Zo krijgt ook de thuisblijver krant voor je hoofd houdt en daar twee waar voor zijn geld. gaten in prikt om doorheen te kijken – je
+
�
hebben voor Parijs, maar het zou normaal moeten zijn. En tijdens de bijeenkomst wordt inderdaad niemands afkomst of overtuiging tegen hem of haar gebruikt. Iedereen is verdrietig voor iedereen, zonder onderscheid. Iedereen is eerbiedig, iedereen is lief voor elkaar. Iedereen luistert. “Het was wel een beetje rommelig!” verontschuldigt Asrami zich. Maar ze hoeft zich niet druk te maken. Het was een heel geslaagde bijeenkomst.
NewConnective is een samenwerkingsverband van de VU en de Protestantse Kerk Amsterdam en organiseert levensbeschouwelijke activiteiten op de VU-campus. Zo ook deze herdenkingsbijeenkomst. Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
27
SCIENCE FOR SUSTAINABILITY
Inspiration for global change from the Desmond Tutu Programme
26-27 NOVEMBER
CONFERENCE Mpho
Tutu
Rienk van Grondelle
RICK VAN DER PLOEG, SYLVANA SIMONS and others
26 NOVEMBER
SOUTH AFRICAN CULTURAL FESTIVAL AND INTERNATIONAL FAIR WWW.VU.NL/WVDW
WWW.VU.NL/LUSTRUM
PERSONEELSPAGINA ONDER REDACTIE VAN COMMUNICATIE & MARKETING VU JAARGANG 8, NUMMER 2, 25 NOVEMBER 2015
LAAT JE INSPIREREN! SAMENWERKEN AAN EEN DUURZAME WERELD VU LUSTRUMEVENT SCIENCE FOR SUSTAINABILITY 26-27 NOVEMBER Kom naar de tweedaagse conferentie waar de samenwerking en de onderzoeksresultaten rondom duurzaamheid van het Desmond Tutu Programma van de VU en partneruniversiteiten in Zuid-Afrika centraal staan. De duurzaamheidsvraagstukken van vandaag en morgen vragen niet alleen om een interdisciplinaire benadering maar zeker ook om een internationale en multiculturele aanpak. Maar hoe werkt
dit, wat zijn de resultaten tot nu toe, en wat is er nodig voor de toekomst? Drie recent benoemde hoogleraren op Desmond Tutu-leerstoelen van de VU, Rienk van Grondelle, André Ran en Wilbert Bitter geven samen met internationale collega’s interessante lezingen over een scala aan onderwerpen en onderzoeken. Moderator is Sylvana Simons. Deze conferentie is onderdeel
DONDERDAG 26 NOVEMBER 2015
van het lustrumprogramma waarmee de VU haar 135-jarig bestaan viert. Ook kun je op 26 november naar de International Fair en het South African Cultural Festival met hapjes en drankjes, dialoog en storytelling over Zuid-Afrika. Kijk voor het volledige programma en om je aan te melden op vu.nl/lustrum
VRIJDAG 27 NOVEMBER 2015
CONFERENCE 12:00-17:45, AUDITORIUM MAIN BUILDING
CONFERENCE 09:00-17:00, AUDITORIUM MAIN BUILDING
WELCOME Prof. Vinod Subramaniam (Rector Magnificus, VU Amsterdam). Introduction to the programme by moderator Sylvana Simons.
WELCOME Prof. Karen van Oudenhoven-van der Zee (Dean of the Faculty of Social Sciences, VU Amsterdam) Introduction of the programme by moderator Sylvana Simons.
INSPIRATION FOR GLOBAL CHANGE The Transformation Agenda in Higher Education in South Africa. Prof. Ntate Daniel Kgwadi (Vice-Chancellor of North-West University) DEVASTATING DISEASES AND A SUSTAINABLE SOCIETY: LEARNINGS FROM THE TUBERCLE BACILLUS. Prof. Wilbert Bitter (Molecular Microbiology, VU Amsterdam) and Prof. Samantha Sampson (Molecular Biology and Human Genetics, University of Stellenbosch) MATHEMATICS ‘UNDER THE HOOD’: THE SHOWCASE OF OPTIMAL CONTROL BY ENERGY NORMS. Prof. André Ran (Mathematics, VU Amsterdam) and Prof. Gilbert Groenewald (Mathematics, North-West University) INSPIRATION FOR GLOBAL CHANGE FROM DIVERSE AND GREEN UNIVERSITIES. Presentations by Rev. Mpho Tutu (Executive Director of the Desmond and Leah Tutu Legacy Foundation) and Huzifa Elnour (PhD student, University of Pretoria) Panel discussion with: Dr. Pieter van Beukering (Environmental Economics, IVM VU Amsterdam), Prof. Ntate Daniel Kgwadi (Vice-Chancellor of North-West University, Ilyes Machkor (Student, VU Amsterdam and co-founder of Green Office), Prof. Karen van Oudenhoven-Van der Zee (Dean Faculty of Social Sciences, VU Amsterdam) CLOSING OF THE CONFERENCE Prof. Vinod Subramaniam INTERNATIONAL FAIR 12:00-17:30 CENTRAL HALL MAIN BUILDING SOUTH AFRICAN CULTURAL FESTIVAL 17:30-22:00 RESTAURANT MAIN BUILDING
SUSTAINABILITY, SOLAR ENERGY AND THE GLOBAL CARBON CYCLE Prof. Thomas A. Moore (Bioenergy and Photosynthesis, Arizona State University) LEARNING FROM THE SUN Prof. Rienk van Grondelle (Biophysics of Photosynthesis, VU Amsterdam), Prof. Francesco Petruccione (Quantum Physics, University of KwaZulu-Natal) and Mmantsae Moche Diale (PhD Physics, University of Pretoria) LUNCH AND SCIENTIFIC POSTER PRESENTATION ABANDONING FOSSIL FUEL: HOW FAST AND HOW MUCH Prof. Rick van der Ploeg (Economics, University of Oxford and Adjunct Professor, VU Amsterdam) SUSTAINABLE SOLUTIONS FOR SOCIETAL CHALLENGES IN THE COLLABORATION BETWEEN SOUTH AFRICAN AND EUROPEAN RESEARCHERS Rev. Mpho Tutu (Executive Director of the Desmond and Leah Tutu Legacy Foundation) CLOSING OF THE CONFERENCE Prof. Karen Maex (Dean of the Faculty of Earth and Life Sciences and the Faculty of Sciences, VU Amsterdam)
Restaurant
n va nt. ten ura os ta p k res t o et en lt h tud ee n s ord ee eo at b ga en ek ten we it e d e as u Om valv ad
Cabaret
Feestelijke krabbenpoten The Seafood Bar
Cameretten Finalistentournee Dinsdag 15 december Aanvang 20.30 uur Studenten € 9,Medewerkers VU € 11,50 griffioen.vu.nl
Al sinds 1966 is Cameretten het podium waar cabarettalent zich presenteert aan publiek, jury en pers. Theo Maassen, Marc-Marie Huijbrechts, Paul de Leeuw, Ronald Goedemondt en Brigitte Kaandorp begonnen hier hun carrière. Dit jaar bestaat Cameretten 50 jaar. Na de halve finales is op zaterdag 28 november de finale in het Nieuwe Luxor te Rotterdam. Daarna gaan de drie finalisten op tournee. Tussen de twintig halve finalisten zitten voor de Griffioen een paar bekende namen: Fabian Franciscus, Wouter Monden en Tom Montfrooy stonden eerder op ons eigen Griffioen Cabaretfestival. Anne Neuteboom ( foto) won vorig jaar de juryprijs. Of een van hen de finale haalt, wordt eind november bekend. Bij de Griffioen wachten we de uitslag niet af: Anne Neuteboom staat geboekt voor april 2016. Wie weet zie je dan de winnares van Cameretten 2015. Dick Roodenburg, publiciteitsmedewerker Griffioen
30
FOTO Roxanne Hellevoort
Cultuurcentrum Griffioen Uilenstede
CONCEPT Een goed visrestaurant, relatief goedkoop. ‘Liefde voor vis’, staat op hun site. SFEER Ongedwongen, erg goed. Van binnen is het minstens zo mooi als wij van buiten al hadden gedacht. De inrichting is strakwit en de vis staat overal geëtaleerd onder blauw licht en futuristische stoommachientjes. De tafels zijn wat klein, maar verder niets op aan te merken. ETEN Wij bestellen een plateau Seafood Bar. Op deze schaal liggen onder andere een feestelijke krabbenpoot en een goed stuk zalm per persoon, Hollandse garnalen, langoustines, gamba’s, gerookte paling en zalm, tonijn- en krabsalades en een grote salade. Wij hebben hierbij een kleine portie friet en brood met kruidenboter. Hier zul je geen honger lijden, de porties zijn zeer royaal. Alles op het plateau is ontzettend lekker, alleen de tonijnsalade valt tegen omdat die in vergelijking met de rest zo ‘normaal’ is. BEDIENING Attent. TIP Bestel een plateau. Het is leuk dat je je eten deelt en gelijk kunt praten over hoe lekker alles is. Neem geen wijn, want die is erg duur. AANRADER Beslist, als je zonder wijn kunt. Het ligt in hartje centrum, pal naast het Maagdenhuis. PRIJS Zonder wijn eet je met twee personen makkelijk voor vijftig euro. WAARDERING
THE SEAFOOD BAR Spui 15 theseafoodbar.nl Émilie Bevers, bachelorstudent psychologie
Ook GRATIS UIT ETEN voor Advalvas? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS
cultuur Op kamers
De eenkamerwoningen van Uilenstedebewoners zijn hetzelfde. Hun verhalen beslist niet.
Uilensteders 07
“H
et lastige van op kamers wonen, is dat je telkens opnieuw gerechten moet bedenken om te eten. Ik heb al zó vaak pasta gegeten. Dus bel ik soms mijn moeder of kijk ik op allerhande.nl voor ideeën. Even alleen op mijn kamer zijn, vind ik niet erg. Thuis waren mijn broer en zus al het huis uit, dus ik ben het gewend. En ik heb hier gezellige huisgenoten. We eten regelmatig samen; dat is ook goedkoper. En omdat we allemaal iets anders studeren, hebben we altijd iets om over te praten.
Anne-Britt de Vries 18 Eerstejaars tandheelkunde Toren 2 Door Floor Bal Foto Peter Valckx
Wil je ook in Uilensteders? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. ADVALVAS
nr 7 — 25 november 2015
31
Griff
32
door Merlijn Draisma
nr 7 — 25 november 2015
ADVALVAS