İdrar Yolu Enfeksiyonu drahmethakan.com/idrar-yolu-enfeksiyonu 23 Ekim 2021
İdrar yolu enfeksiyonu, üriner sistemin yani idrar yollarının bakteri, mantar veya virüslerle enfekte olması demektir. Değişik yaş, cinsiyet ve hasta gruplarında farklı seyreden hastalıklardır. Hemen her yaştaki kadın erkek ve çocuğu etkilemektedir. Oldukça sık görülen bu enfeksiyonlar toplum sağlığı için önemli bir problem oluşturmaktadır.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Olur İdrar yolları normalde herhangi bir bakteri içermez bu nedenle çok az sayıda bakteri ile bile ciddi enfeksiyonlar yaşanabilir. İdrar yollarının bağırsaklara olan komşuluğu nedeniyle idrar yollarındaki en önemli enfeksiyonlar genellikle bu bölgenin bakterileri ile oluşmaktadır. İdrar yollarında enfeksiyon oluşabilmesi için bakteriler bu bölgeye kan yolu ile lenf damarları yolu ile gelebilir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri İdrar yolu enfeksiyonları herkeste aynı şekilde oluşup, aynı belirtileri vermez. Kişinin bağışıklık sistemi bu enfeksiyonların gidiş halini etkiler. İdrar yolları enfeksiyonu geçiren kişinin hastalık hali hiç belirti vermeden idrarda mikropların görülmesi gibi hafif durumlardan, idrarda kanamanın görüldüğü kişinin ateş, üşüme ve titreme gibi şikayetlerinin olduğu çok şiddetli durumlara kadar değişiklik gösterebilir. Bu enfeksiyonlarda olaya neden olan bakterinin kana karışması ile beraber sepsis dediğimiz hastaneye hatta yoğun bakımlara yatılmasını gerektiren çok ciddi durumlar görülebilir. İdrarda bakterilerin yani mikropların bulunması her zaman kişide hastalık hali yaratmaz ancak belli bir sayıya gelen mikroplar hastalık belirtilerini ortaya çıkartır. Bu nedenle idrar yolu enfeksiyonları idrar yollarının bu mikroplardan tamamen temizlendiğine emin olana kadar tedavi edilmelidir. Özellikle gebelik sırasında karşılaşılan idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisi çok önemlidir. Düşük doğum ağırlığına, tansiyon yüksekliğine ve erken doğum riskine neden olabilir. Aynı zamanda şeker hastalarında da şeker hastası olmayanlara göre enfeksiyon ihtimali 34 kat daha fazladır. İdrar yolu enfeksiyonlarının belirtileri idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve ani idrar hissidir. Karın alt bölgesinde ağrı ve idrarda kan görülmesi de daha az görülen bulgulardır. Genellikle hastalar şikayetleri ortaya çıktıktan 2-3 gün sonra doktora başvururlar.
1/4
İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Oluşur? Genel olarak idrar yollarında bir mikrobun hastalık oluşturması için yaklaşık yüz bin koloni dediğimiz bakteri topluluğu oluşturması gerekir. Aynı sayıda mikrop çocuklarda, yaşlılarda ve gebelerde çok ciddi hastalıklara neden olurken, normal bağışıklık sistemi olan kişilerde herhangi bir belirti vermeyebilir. İdrarda iltihap hücrelerinin olması her zaman enfeksiyonu göstermez bu vücudun başka bir probleme karşı verdiği yanıt olabilir. Örneğin tüberküloz yani verem mikrobu, idrar yollarında taş bulunması ve idrar yollarının bazı kanserleri de iltihap hücrelerinin görülmesine neden olabilir.
Sistit İdrar yolu enfeksiyonları bulunduğu yere göre isimlendirilir. “Sistit” mesanenin enfeksiyonlarına verilen isimdir. İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, aniden idrara çıkma ihtiyacı, karnın alt kısmında ağrı ve bazen idrarda kan görülmesi en sık görülen 2/4
belirtileridir. Bu belirtiler kadınlarda özellikle “Üretrit” denilen idrar kanalının iltihaplarına veya “Vajinit” denilen vajina enfeksiyonlarına çok benzer. Bu bulgular aynı zamanda idrar yolları taş hastalıklarında, idrar yolları kanserlerinde görülebilen bulgulardır. Sistit dediğimiz mesane enfeksiyonlarında ateş görülmezken, piyelonefrit veya nefrit denilen enfeksiyonlarda üşüme ve titremeyle ateş, yan ağrısı ve genel durum bozukluğu görülebilir. Bu şikayetlere bulantı, kusmada eşlik eder. Bu hastalıklarda hızlı bir şekilde tanı konulmalı ve tedavi edilmelidir. Hastaların ek hastalıklarının olması durumu daha da ağırlaştırabilir. İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri ile İlgili Güncel Yazılar Paylaştığım Facebook Sayfamı Takip Etmeyi Unutmayın Facebook
Piyelonefrit Piyelonefrit ise böbrek enfeksiyonlarına verilen isimdir ve sistit hastalığına göre daha ağır bulgularla seyreder. Sistit’te ateş görülmezken, Piyelonefritte yada halk arasında nefrit denilen hastalıkta yan ağrısı, ateş, titreme ve bunun yanında sistit bulguları görebilir. Piyelonefrit böbreğin işlev gören kısmının enfeksiyonudur ve acil tedavi gerektiren önemli bir enfeksiyon durumudur. Hızlı bir şekilde tedavi edilmediği sürece böbrek hasarına ve kronik piyelonefrit dediğimiz başka sorunlara neden olabilir. İlerleyen yıllarda böbrek yetmezliğine kadar gidebilen ciddi problemlerle karşımıza çıkabilir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi İdrar yolu enfeksiyonlarının tedavisindeki en önemli başarı kişinin enfeksiyonu yapan mikroptan tamamen temizlenmesidir. Kişi tedavi edildikten sonra en az 2 hafta sonra tekrar hastalanıyorsa bunun ciddi bir idrar yolu enfeksiyonu olduğu düşünülür. Tamamen tedavi edilemeyen durumlarda kısa sürede hastalık tekrarlayacaktır. Bu hastalığa en fazla neden olan mikroplar genellikle bağırsak kökenli halk arasında koli basili denilen mikroplardır. Ancak hastane kaynaklı enfeksiyonlarda ve idrar yollarının duyarlı olduğu durumlarda nadir görülen mikroplarla da idrar yolu enfeksiyonları ortaya çıkar.
Kadınlarda İdrar Yolu Enfeksiyonu İdrar yolu enfeksiyonlarında kadınların hastaneye bu nedenle başvurma ihtimali erkeklerden iki kat daha fazladır. Hastanelerde oluşan hastane enfeksiyonu dediğimiz durumların yaklaşık %40’ında neden idrar yolu enfeksiyonudur ve çoğunlukla neden hastanelerde takılan sondalardır. Bir haftadan fazla sonda kalması gereken hastaların yaklaşık dörtte birinde bu enfeksiyonlar gelişir.
3/4
Kadınlarda enfeksiyonun daha sık görülmesi özellikle gebelik dönemlerinde idrar yolu enfeksiyonlarına yatkınlığın artmasıyla beraber biraz daha oranların yükselmesine neden olur. İdrar yolu enfeksiyonları genellikle cinsel yönden aktif kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür. Her üç kadından biri 24 yaşına kadar tedavi gerektiren bir idrar yolu enfeksiyonu geçirir ve kadınların yarısı hayatları boyunca en az bir defa tedavi almalarını gerektiren idrar yolu enfeksiyonuyla karşıya kalır. İdrar yolu enfeksiyonu geçiren kadınların %20’sinde maalesef 6 ay içerisinde tekrar bir enfeksiyon görülebilir. Tekrarlayan enfeksiyonlar kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür. Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonunun sıklığı prostat hastalıklarının başladığı 50 yaşından sonra yavaş yavaş artar. Özellikle yalnız yaşayan ve bakım evinde kalan kadınların ve erkeklerin yarısında idrar yolu enfeksiyonu görülmektedir. Yaşın yüksek olması, şeker hastalığı, daha önce idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olması, düşük sosyoekonomik düzey idrar yolları enfeksiyonları için risk faktörleri arasındadır. İdrar yolu enfeksiyonları yeni doğan bebeklerde ilk 3 ay erkek bebeklerde daha fazla görülürken bundan sonra kız bebeklerde daha sık karşılaşılır. Özellikle gebelik sırasında karşılaşılan idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisi çok önemlidir. Düşük doğum ağırlığına, tansiyon yüksekliğine ve erken doğum riskine neden olabilir. Aynı zamanda şeker hastalarında da şeker hastası olmayanlara göre enfeksiyon ihtimali 34 kat daha fazladır. İdrar yolu enfeksiyonlarının belirtileri idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve ani idrar hissidir. Karın alt bölgesinde ağrı ve idrarda kan görülmesi de daha az görülen bulgulardır. Genellikle hastalar şikayetleri ortaya çıktıktan 2-3 gün sonra doktora başvururlar. Sistit dediğimiz mesane enfeksiyonlarında ateş görülmezken, piyelonefrit veya nefrit denilen enfeksiyonlarda üşüme ve titremeyle ateş, yan ağrısı ve genel durum bozukluğu görülebilir. Bu şikayetlere bulantı, kusmada eşlik eder. Bu hastalıklarda hızlı bir şekilde tanı konulmalı ve tedavi edilmelidir. Hastaların ek hastalıklarının olması durumu daha da ağırlaştırabilir.
4/4