NØYSOMHET
Kristian Andreas Ulltang
Kristian Ulltang var fødd ein januardag i 1891 på det gamle plassbruket Ulltangvika under Ulltang. Her vaks han opp i ei tradisjonell sperrestove saman med foreldra og tre eldre brør. Faren, husmann Johan Helgeson vaks opp på plassbruket og mora Anne Sofie Kristiandotter kom frå br nr. 2 i Furevika.
Side 2–3
Tittel
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries.
Side 4–5
Tittel
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries.
Side 6–7
Tittel
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry.
Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries.
Side 8–9
Kristian Andreas Ulltang
Kristian Ulltang var fødd ein januardag i 1891 på det gamle plassbruket Ulltangvika under Ulltang. Her vaks han opp i ei tradisjonell sperrestove saman med foreldra og tre eldre brør. Faren, husmann Johan Helgeson vaks opp på plassbruket og mora Anne Sofie Kristiandotter kom frå br nr. 2 i Furevika.
Kristian byrja tidleg å sanse livet kring seg. I eit stykke om «Husi heime» skriv han, 15 år gamal, om inventaret i den vesle stova med ljore taket. «Ei bokhylle med bøker og blad, tri sengjer som stend langs veggjene. Koven er berre liten. Der heng fire, fem bilete på veggjerne; nokre etter måling av Tidemann og Gude- og so eit av kaptein Sverdrup og eit av biskop Heuch. Dei høver so godt hop. Seige og sterke karar har dei vore begge.»
Heuch var kjend som ein slagferdig og stridslysten debattant og ein ualminneleg dyktig predikant.
Sverdrup var kjend som polforskar. Han deltok tre store polekspedisjonar, m.a. då Fritjof Nansen gjekk på ski over Grønnland 1888.
Mellomtittel
«Vedahuset kjennest eg godt med, for der hev eg ofte vore og brukt sag og øks på veden. Eldhuset; der var omn, turkehella, bakstehella- og der er rom til å hengje kjøt og fisk og sovore; men so er der og plass for rotter og myser.»
Han fekk tidleg lære arbeid og han fekk gjennom året følgje åket som stadig låg over desse små husmannsplassane.
Kristian var heile livet ein skrivande mann. 1912 gav han ut si første bok, Barkvistar. Conrad Holm skreiv i ei avisomtale om boka m.a. «Barkvistar er namnet på ei gild lita bok som Kristian Ulltang Førde i Sunnfjord hev gjeve ut på eigen kostnad, det er sers gode tankar i desse smaae stykke og stubbar, som alle ungdommar gjorde vel i å lesa.»
I 1912 skriv han stykket «Før og nu» Han er oppteken av å nå ut til folk med kunnskap og skriv m.a. «Så ved vi at kundskap og fremskridt fik et mæktigt hjelpemiddel i boktrykkerkunsten. Siden den tid har kundskapen vokset meget. Bøger blev udbredt og siden også aviser og tidsskrifter. Man begynte at tenke mere,-tenke på hvorledes man skulle gjøre det betre enn før» Alt her viser han stor interesse for trykkerikunsten som nokre år seinare vart ein del av levevegen hans.
Mellomtittel
1906/07 gjekk Kristian på Sunnfjord ungdomskule Naustdal. Etter nokre år heime var han tilbake på Sunnfjord Folkehøgskule med Rasmus Øvrelid som lærar. Åra på ungdomskule og folkehøgskule var nok viktige for Kristian. Her fekk han nokre år fri frå det tunge åket på plassbruket. Ungdomar kom saman og fekk veksle tankar og draumar om framtida.
I 1913 reiste han til Bergen journalistlære. Han skriv ulike artiklar til fleire blad og han slapp til Bergensavisene. Han budde ei tid
på Indremisjonsheimen i Hollændergaten 15. herfrå skriv han dette tidsbilde frå ein kveld dat. 28-09.1913.
«No er det kveid. Ute ramlar endå vogner, dampfløyter høyrest ute frå Vågen og folk trakkar i gatene. Her er larm og skraml og læte av alle slag. Men no skal det likevel verta godt å få sova. Godnati !»
I 1914 drog han til Volda i lære hjå Gjerders Bok- og Notetrykkeri. Læretida var 3 år. Etter 5 månader var han attende Førde og starta Ulltang trykkeri i Flomhuset. I attesten frå P M Gjærder stod m.a. «Hans moralske liv er reint ut mønsterverdig»
Kristian hadde stort pågangsmot og grunnlaget for å starte avis var no lagd. Den 24 okt. 1917 baud han inn til start av eit lokalblad i Førde. Han meinte at namnet på bladet burde vere Firda, «det er lett kort og greitt og det høver oss Søndfjord at ta opp igjen det gamle Firda namn»
Slik vart det. På generalforsamlinga vart Kristian Ulltang vald til redaktør og prøvenummeret kom ut 15. des. 1917. Avisa skulle vere upolitisk.
Berre 26 år gamal hadde Kristian drive sitt eige trykkjeri 3 år og lagt grunnlaget for avisa FIRDA.
Mellomtittel
Kristian gifte seg med Hilda Grimeland frå Skjæret på Ytre Halbrend 18. juni 1920. Året 1921 var eit hendingsrikt år for Kristian
(1891–1979)
og Hilda. Mykje fall på plass det året. Kristian skriv jamleg dagbok. Han er oppteken av veret slik folk er dag. Så ulike hendingar, kvardagslege gjeremål, folk som kom innom og han skriv mykje om dei kristne aktivitetane han deltok i.
Mellomtittel
Kristian og Hilda fekk tre born, Åshild f. 1921, Borgny f. 1925 og Roald f. 1929. Kristian skreiv ustanseleg til blad og aviser. Han dreiv slektsarbeid og sogearbeid og hadde jamleg kontakt med norskamerikanarar. Han var medlem styret for Jul Sunnfjord i 40 år. Han var redaktør for Ungdomnsvenen, bladet til Sunnfjord Ungdomsskule. Ei tid var han sekretær Sunnfjord krets av Norsk Landmandsforbund, ein politisk organisasjon som skulle verne om interessene til bønder og bygder. Han var sterk talsmann for fråhaldsrørsle og bondekultur og han stod opp for dei lågareståande samfunnet.
Olai Nordeide tok over som redaktør Frida 1928. I 1938 kjøpte han Ulltang trykkeri og flytte det til privatbustaden sin, Bladborg, på nordsida av Jølstra. Han gav trykkeriet namnet
Firda prenteverk.
Frå 1941- 63 var Kristian bibliotekar ved folkeboksamlinga Førde, Etter 1963 var han assistent Sentralboksamlinga. Her held han fram til 1968. Han synte eit stort uthald mange av dei oppgåvene han gjekk inn i.
8. jan1968 stod denne notisen Firda Folkeblad under spalta Frå Tun og Tilje. «Kristian Ulltang er slutta i stillinga si ved Førde Bibliotek. Det er halde avskjedsfest for han og Ulltang fekk velfortent takk og gåver for arbeidet sitt»
Frå Firda 14. mai 1964. Under ei tilstelling på Førde Hotell torsdag overrekte redaktør Ingemund Fænn Bergens Tidende blomar til bladet sine to trufaste medarbeidarar i Førde, Nelly Sølvberg og Kristian Ulltang. Nelly Sølvberg har vore kommisjonær for B T i 25 år og Kristian Ulltang har vore meldar for bladet over 50 år. Om Ulltangs meldingar og innlegg B T vart samla ville det fylle eit utall bøker. Som ein kuriositet vil vi få gje att det aller første arbeidet hans for «B T», ei melding frå olsokstemna i Kinn ein sundag juli 1913.
I 1968 fekk han tildelt kongens fortjeneste gull for omfattande kulturelt og samfunnsgagnleg arbeid.
Mellomtittel
I 1979 var Kristian Ulltang sin veg ende. Eit mykje aktivt liv stilna. Han la etter seg eit rikhaldig arkiv.
Døtrene Borgny og Åshild hadde ikkje arvingar. Dei ivra for at huset i Nøysomhet, historia og arbeidet etter faren skulle kome allmenta til gode.
Vi har gjennom åra fått glimt frå Ulltangarkivet Sogeblad for Førde som Førde Sogenemd gav ut ein serie på 25 hefte frå 1983 til 2007.
Øverst: Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries.
Midten:Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry.