RAI CarrosserieNL
Opspatafscherming | Verordening 109/2011 RAI CarrosserieNL UITGAVE JANUARI 2019 1
RAI CarrosserieNL 2
Algemene voorschriften Opspatafscherming | Verordening 109/2018
3
Voor welke voertuigcategorieën
N2: M otorvoertuigen voor het vervoer van goederen met een maximummassa van meer dan 7,5 ton N3: Motorvoertuigen voor het vervoer van goederen met een maximummassa van meer dan 12 ton O3: Aanhangwagens en opleggers met een maximummassa tussen de 3,5 en 10 ton O4: Aanhangwagens en opleggers met een maximummassa van meer dan 10 ton In het geval van een oplegger of middenasaanhangwagen, is de voor indeling van de aanhangwagen of oplegger geldende maximummassa: de statische verticale belasting die naar de grond wordt overgebracht door de as of assen van de oplegger of middenas-aanhangwagen, wanneer die aan de trekker gekoppeld is en de maximumlast draagt.
> 7500 kg
> 3500 kg
RAI CarrosserieNL 4
Uitzonderingen • Voertuigen die uitsluitend bestaan uit een chassis en cabine • Voertuigen zonder carrosserie • Voertuigen waarbij de aanwezigheid van opspatafschermingen onverenigbaar is met het gebruiksdoel • Terreinvoertuigen (G) volgens richtlijn 2007/46/EG Bedrijfswagens uit de categorie N1 en N2 < 7500 kg en aanhangwagens en opleggers uit de categorie O1 en O2 hoeven niet te zijn voorzien van opspatafscherming (lucht/waterscheider of energieabsorberende inrichting) volgens de eisen uit deze richtlijn.
Min.
o
30
Min
. 50 o
. . ax at m st c. x r. 2 Max 150 mm
>0
Een kleiner gebied behoeft door een wielafscherming te worden afgedekt en er zijn geen spatlappen vereist.
Als op bovenstaande voertuigen toch opspatafschermingen worden gemonteerd, moeten deze aan de voorschriften van deze Verordening voldoen.
5
Belangrijke definities & toepassingen Opspatafscherming | Verordening 109/2011
Opspatafschermingssysteem Systeem dat bestemd is om de verstuiving van water dat door de banden van een rijdend voertuig wordt opgeworpen, te beperken. Het opspatafschermingssysteem bestaat, naar gelang van het geval, uit spatborden, spatlappen of zijafschermingen aan de buitenzijde, die voorzien zijn van een opspatafscherming. Let op: een combinatie van verschillende uitvoeringen op opspatafschermingssystemen is niet toegestaan.
Spatbord
Lucht/waterscheider
Stijf of halfstijf onderdeel dat bestemd is om het door de banden van een rijdend voertuig opgeworpen water op te vangen en deze naar het wegdek te leiden. Spatborden kunnen volledig of gedeeltelijk een integrerend deel vormen van de carrosserie of van andere delen van het voertuig zoals het onderste gedeelte van het laadvlak, enz.
Onderdeel van de zijafscherming aan de buitenzijde en/of de spatlap waarbij de lucht door het materiaal kan passeren terwijl gelijktijdig het opspattende water wordt verminderd. De lucht/ waterscheider is in de tekeningen groen aangegeven.
Spatlap
Energieabsorberende inrichting
Flexibel onderdeel dat verticaal achter het wiel aan het onderste gedeelte van het chassis of van het laadvlak of aan het spatbord is aangebracht. Op de spatlap zal volgens de verordering opgegeven opspatafscherming geplaatst moeten worden. Spatlappen mogen niet meer dan 100 mm achterwaarts doorbuigen onder invloed van een kracht van 3 N per 100 mm spatlapbreedte, uitgeoefend op een afstand van 50 mm boven de onderrand van de spatlap.
Onderdeel van het spatbord en/of de spatlap en/of de zijafscherming aan de buitenzijde dat de energie van het opspattende water opneemt, waardoor het opspatten van verstoven water wordt verminderd. De energieabsorberende inrichting is in de tekeningen oranje aangegeven.
RAI CarrosserieNL 6
Volgwielen Wielen die niet door het besturingssysteem van het voertuig worden bediend en die onder een hoek van niet meer dan 200 kunnen draaien ten gevolge van de wrijving die door het wegdek wordt uitgeoefend.
Gestuurde wielen De wielen die door het besturingssysteem van het voertuig worden bediend.
Volg-as
Hefas
As die om een centraal punt zodanig scharniert dat deze een horizontale boog kan beschrijven. Indien een voertuig is uitgerust met een volg-as, dan moet het opspatafschermingssysteem voldoen aan de voorwaarden die gelden voor niet-gestuurde wielen, wanneer zij op het scharnierende gedeelte is gemonteerd. Wanneer het opspatafschermingingssyteem niet op het scharnierende gedeelte is gemonteerd, dan gelden hiervoor de voorwaarden voor assen met gestuurde wielen.
As die bij normaal gebruik van het voertuig kan worden opgetrokken. Indien een voertuig is uitgerust met één of meerdere hefassen, moet het opspatafschermingssysteem alle wielen afschermen wanneer de as niet is opgetrokken en bij opgetrokken as de wielen afschermen die in contact zijn met het wegdek.
7
Algemene voorschriften
Indien de vooras van een motorvoertuig voorzien is van een opspatafschermingssysteem volgens richtlijn 91/226/EEG, dan dient dit op alle assen te worden toegepast. Mocht de vooras voorzien zijn van wielafscherming volgens MR1100, dan mogen de overige assen ook voorzien worden van een wielafscherming volgens MR1100. Uiteraard is het wel toegestaan om deze assen te voorzien van een opspatafschermingssysteem volgens richtlijn 91/226/EEG. (Bij een aanhangwagen/oplegger mag u in plaats van “de vooras” lezen “een as”)
Voertuigbreedte
Aansluiting van de verschillende onderdelen
Bij het meten van de voertuigbreedte worden uitstekende flexibele delen van een opspatafscherming niet meegerekend.
Tussen de verschillende onderdelen van het opspatafschermingssysteem, zoals de spatlap, het spatbord en de zijafscherming mag zich geen enkele opening bevinden.
Trekkers
Zij afscherming aan de buitenzijde
Bij trekkers voor opleggers met een laag chassis, waarvan het koppelingspunt maximaal 1100 mm boven het wegdek ligt, hoeven de spatborden en zijafschermingen het gebied direct boven de banden van de achterassen niet te bedekken wanneer aan de trekker een oplegger gekoppeld is. Wanneer geen oplegger is aangekoppeld, dan dient de trekker wel te voldoen aan de voorschriften uit deze verordering. In het gebied dat vóór en achter de banden een hoek van meer dan 60o maakt met de verticale lijn door het middelpunt van het wiel, moeten de spartborden en zijafschermingen van deze voertuigen echter wel aan de voorschriften uit deze verordering voldoen.
Onderdeel dat zich in een nagenoeg verticaal vlak bevindt en evenwijdig is aan het vlak in de lengterichting van het voertuig. De zijafscherming kan deel uitmaken van een spatbord of van de carrosserie van een voertuig.
RAI CarrosserieNL 8
Opspatafscherming type A (energieabsorberend)
Gestuurde wielen of volgwielen of niet-gestuurde wielen (vaste assen)
Gestuurde wielen of volgwielen of niet-gestuurde wielen (vaste assen) Enkelvoudige as Enkelvoudige as
GestuurdeGestuurde wielen of wielen volgwielen of volgwielen of niet-gestuurde of niet-gestuurde wielen wielen
(vaste assen) (vaste assen)
Min 45 mm
Enkelvoudige Enkelvoudige * Geldtas voor voertuigenas met luchtveering
Niet gestuurde wielen*: Rv < 1,25 R
Rv < 1,5 R
Voor voertuigen met mechanische Max Min 45 mm 45o
ophanging geldt: • RV ≤ 1.8 R • Niet-gestuurde wielen vanmet voertuigen *Geldt voor voertuigen *Geldt met voorluchtveering voertuigen luchtveering T.T.M. >7500 kg: RV ≤ 1.5 R Voor voertuigen Voor met mechanische voertuigen met mechanische Max ophanging geldt: ophanging geldt: 45o • RV ≤ 1.8 R • RV ≤ 1.8 R
Niet gestuurde wielen*: Niet gestuurde wielen*: Rv <451,25 Rv < 1,25 R RR Min mm Max 100 mm
Rv < 1,5 R Max 45o
Rv < 1,5 R
Max 300 mm Max 200 mm R
R
• Niet-gestuurde •wielen Niet-gestuurde van voertuigen wielen van voertuigen
Max 100 mm Max 100 mm Wanneer Rv < R: Min Max 30o300 mm
Min 30o
T.T.M. >7500 kg: T.T.M. RV ≤ 1.5 >7500 R kg: RV ≤ 1.5 R
Min 30o
Max 200 mm
Max 300 mm Max 300 mm Afstand tussen de banden (d) kleiner dan 250 mm
Max 200 mm
Wanneer Rv < R:Wanneer Rv < R: Max 300 mm Max 300 mm Min 45 mm
Niet gestuurde wielen:
< 1,25 R Afstand tussen de bandenRv(d) kleiner dan 250 mm
Afstand tussen Afstand de tussen bandende(d)banden kleiner(d) dan kleiner 250 mm dan 250 mm Rv < 1,5 R Niet gestuurde wielen: Niet gestuurde wielen: Rv < 1,25 Max R Rv < 1,25 R R 45o
Min 45 mm
Min 45 mm Max 100 mm
Rv < 1,5 R
Rv < 1,5 R Max 45o
Max 45o
Min 30o
R
Max 300 mm Max 200 mm
R
Max 100 mm d < 250 mm
= energieabsorberende inrichting
d < 250 mm
Min 30o
Max 100 mm
Alleen Min bij achterste as: 30o Wanneer Rv < R: Max 300 mm
200 mm Max 300 mm Max Max 300 mm Max 200 mm
d < 250 mm
Alleen bij achterste as: bij achterste as: Alleen Wanneer Rv < R:Wanneer Max 300 Rv mm< R: Max 300 mm
= energieabsorberende = energieabsorberende inrichting inrichting
9
Opspatafscherming type A (energieabsorberend)
Afstand tussenAfstand de bandentussen (d) groter 250 mm (d) groter dan 250 mm dedanbanden
Afstand tussen de banden (d) groter dan 250 mm Niet gestuurde wielen:
gestuurde wielen: AfstandNiettussen Rv < 1,25de R banden (d) groter dan 250 mm Rv < 1,25 R
Min 45 mm Min 45 mm
Niet gestuurde wielen: Rv < 1,25 R Rv < 1,5 R Rv < 1,5 R Max Max 45° 45° Max 45°
Min 45 mm
R Rv < 1,5 R R Min Min 30oo 30
R
Max 300 mm Max 300 mm Min 30o
Max 100 mm Max 100 mm Max 100 mm Max 200 mm Max 200 mm
d > 250 mm d > 250 mm
Max 300bij mm Max 200 Alleen achterste as: mm Alleen Rv bij < achterste as: mm Wanneer R: Max 300 Wanneer Rv < R: Max 300 mm
d > 250 mm
Alleen bij achterste as: Wanneer Rv < R: Max 300 mm
Afstand Afstand tussen tussen de de banden banden (d) (d) groter groter dan dan 250 250 mm mm gestuurde wielen: AfstandNiettussen de banden (d) groter dan 250 mm
Niet gestuurde Rv groter < 1,25 wielen: R dan 250 mm Afstand tussen de banden (d) Rv < 1,25 R
Min 45 mm Min 45 mm
Niet gestuurde wielen: Rv < 1,25 R Rv < 1,5 R Rv < 1,5 R Max Max 45° 45° Max 45° Niet gestuurde Niet gestuurde wielen: Max 20° wielen: Max 20°
Min 45 mm
R R R Rv < 1,5 Min Min 30oo 30
R
Max 300 mm Max 300 mm Min 30o
Niet gestuurde wielen: Max 20°
= energieabsorberende inrichting = energieabsorberende inrichting = energieabsorberende inrichting
RAI CarrosserieNL 10
Max 100 mm Max 100 mm Max 100 mm Max 200 mm Max 200 mm
d > 250 mm d > 250 mm
Alleen achterste as: mm Max 300bij mm Max 200 Alleen Rv bij < achterste as: mm Wanneer R: Max 300 Wanneer Rv < R: Max 300 mm
d > 250 mm
Alleen bij achterste as: Wanneer Rv < R: Max 300 mm
Opspatafscherming type A (energieabsorberend)
Achteraanzicht Afmetingen met betrekking tot het monteren van Achteraanzicht Afstand tussen demonteren bandenvan (d)hetgroter dan 250 mm Afmetingen met toten het spatlap spatbord en spatlap het betrekking spatbord Niet gestuurde wielen: Rv < 1,25 R Min 45 mm
Max 45°
Rv R Max Rv < 1,5 R 100 mm R
Min B Min 45 mm
Min L
B
Max 100 mm Min 30o Max 300 mm L Min B
d > 250 mm
Max 200 mm (tolerantie 10 mm)
Alleen bij achterste as: Wanneer Rv < R: Max 300 mm
= lucht- / waterscheider
Afstand tussen de banden (d) groter dan 250 mm Niet gestuurde wielen: Rv < 1,25 R
Min 45 mm
Rv < 1,5 R Max 45°
R Max 100 mm Min 30o
Niet gestuurde wielen: Max 20°
Max 300 mm
d > 250 mm
Max 200 mm
Alleen bij achterste as: Wanneer Rv < R: Max 300 mm
= energieabsorberende inrichting
11
Opspatafscherming type A (energieabsorberend)
Aleen vaste assen of volgwielen
Alleen vaste assen of volgwielen Afstand tussen de banden (d) minimaal 250 mm Afstand tussen de banden (d) minimaal 250 mm
Aleen vaste assen of assen volgwielen Aleen vaste of volgwielen Raaklijn Raaklijn Afstand tussen banden minimaal 250 mm 250 mm Afstanddetussen de (d) banden (d) minimaal Min 100 mm Raaklijn
Min 100 mm ≤R
≤R Min 100 mm ≤R
Raaklijn
Raaklijn
Raaklijn
R
R
R
Max 200 mm Max 300 mm
Max 200 mm
Max 200 mm d ≥ 250 mm
Max 300 mm
Max 300 mm
d ≥ 250 mm (d) kleiner dan 250 mm Afstand tussen de banden d ≥ 250 mm Raaklijn
Afstand tussen detussen banden kleiner 250 dan mm 250 mm Afstand tussen de banden (d) maximaal 250 mm (d)dan Afstand de (d) banden kleiner Min 100 mm Raaklijn
Min 100 mm ≤R
Raaklijn
≤R Min 100 mm ≤R
R
R
R Max 300 mm
d < 250 mm
= energieabsorberende inrichting d < 250 mm
= energieabsorberende inrichting = energieabsorberende inrichting
RAI CarrosserieNL 12
d < 250 mm
Max 200 mm Max 300 mm Max 300 mm
Max 200 mm
Max 200 mm
Opspatafscherming type A (energieabsorberend)
Achteraanzicht
Achteraanzicht
Min B (Tolerantie 10 mm) Aleen vaste assen of volgwielen Afstand tussen de banden (d) minimaal 250 mm
Raaklijn
Raaklijn
Achteraanzicht
Min 100 mm
Min B ≤R
(Tolerantie 10 mm)
R
B Max 200 mm Max 300 mm
Min 100 mm d ≥ 250 mm
R <R
Afstand tussen de banden (d) kleinerB dan 250 mm Raaklijn
Max 100 mm
Min 100 mm
Min 100 mm
R ≤R
R
= energieabsorberende inrichting
<R
Max 100 mm
Max 300 mm
Max 200 mm
d < 250 mm = energieabsorberende inrichting = energieabsorberende inrichting
13
Opspatafscherming type S (lucht-/waterscheider)
Gestuurde wielen of volgwielen of niet-gestuurde wielen (vaste assen) Afstand de of banden (d) minimaal 300 mmassen) Gestuurde wielentussen of volgwielen ofvolgwielen niet-gestuurde (vaste Gestuurde wielen of wielen niet-gestuurde wielen Afstand tussen de banden (d) minimaal 300 mm (vaste assen) Niet gestuurde wielen: Rv < 1,00 R Afstand tussen de banden (d) minimaal 300 mm Min 45 mm Niet gestuurde wielen: Rv < 1,00 R Rv < 1,05 R
Min 45 mm Max 45° Min 30o
Max 45°
R Rv < 1,05 R
Max 100 mm
R
Min 100 mm
Min 100 mm Max 200 mm
Min 30o
Max 200 mm
Min 100 mm
Max Max 100 200 mm mm Min 100 mm
Max 200 mm d > 300 mm
Max 200 mm
Max 200 mm
d > 300 mm
Afstand tussen de banden (d) tussen 250 en 300 mm Achteraanzicht AfmetingenNiet met betrekking tot het monteren van gestuurde wielen: Afstand tussen de banden (d)mm tussen 250 en 300 mm Rv <spatlap 1,00 het spatbord en Afstand tussen de banden (d) Rtussen 250 en 300 Min 45 mm
Niet gestuurde wielen: Rv < 1,00 R Rv < 1,05 R Min 45 mm Max 45°
R Rv R Max Rv100 < 1,05 R mm
Max 45°
R
Min B Min 45 mm Min L
B
Min 100 mm Max 200 mm mm Max 100 Min 100 mm Max 200 mm L 250 < d < 300 mm Min B
= lucht- / waterscheider = lucht- / waterscheider = lucht- / waterscheider
RAI CarrosserieNL 14
Max 100 mm
Max 100 mm
250 < d < 300 mm
Min 30o Max 200 mm Min 30o
Min 100 mm Max Max 100 200 mm mm Min 100 mm
Max 200 mm Max 200 mm (tolerantie 10 mm)
Opspatafscherming type S (lucht-/waterscheider)
Afstand tussenAfstand de banden tussen (d) maximaal mm (d) maximaal 300 mm de 250 banden
Afstand tussen Niet gestuurde wielen: de banden (d) maximaal 300 mm Rv < 1,00 R
Min 45 mm
Niet gestuurde wielen: Rv < 1,00 R
Min 45 mm
Rv < 1,05 R Max 45°
Rv < 1,05 R R
Max 45°
R
Max 100 mm
Max 100 mm Min 30o
Min 100 Max 100 mm mm
Min Max 200 30o mm
Max 200 mm mm Min 100
Max 200 mm
Max 200 mm
Max 100 mm
d < 250 mm d < 250 mm
Afstand tussen de banden (d) tussen 250 en 300 mm Achteraanzicht Afmetingen betrekking tot(d) hettussen monteren van300 mm Afstand met tussen de banden 250 en het spatbord en spatlap Min 45 mm Rv R Max Rv R Max 100 100 mm mmRv R Max 100 mm
Max 45 mm Max 45 mm
Min B
Min L
BMin L Min L
Min B Min B B B
Min 100 mm Max 200 mm Min 100 mm L
L Min B
Min B
Max 200 mm (tolerantie 10 mm) (tolerantie 10 mm)
Min B
(tolerantie 10 mm)
L
= lucht- / waterscheider = lucht- / waterscheider = lucht- / waterscheider
15
RAI CarrosserieNL 16
© 2019 RAI CarrosserieNL Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/ of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van RAI CarrosserieNL. Verantwoording Ofschoon de inhoud van deze uitgave met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan RAI CarrosserieNL niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele wijzigingen in regelingen, onjuistheden en/of onvolledigheden.
17
Opspatafscherming | Richtlijn 91/226/EEG
RAI CarrosserieNL Europaplein 6 1078 GZ Amsterdam Postbus 74800 1070 DM Amsterdam Tel 020 5044 990 carrosserienl@raivereniging.nl www.raivereniging.nl
RAI CarrosserieNL 18