”De slavernij was toch afgeschaft?”Susannah Koppejan over moderne slavernij
(Kinder)rechter Saskia over onrecht dat je nooit meer vergeet
Portretten Vier Zeeuwse vrouwen over hoop brengen in een gebroken wereld
Zeeuwse vakantieweken voor kinderen uit
Rotterdam
Praktisch aan de slag met geloof deze zomer
NO. 67, 2026
7 Ik heb een vraag 17
Psyche: manipulatie
58 Hemd van het lijf 74
TOPvrouw: Saskia is (kinder)rechter
Lezen
9
Portretten: vier vrouwen, een doel
26 Susannah Koppejan: church mobilizer bij International Justice Mission
42 Van kiesrecht naar keuzevrijheid
54
Geloven: tot rust komen bij Jezus
62 Actie Frisse Lucht geeft kinderen een adempauze
82 Uitvaartleiders met liefde voor de mensen als basis
Inspiratie 17
Blijmakers: uit eten 24
34
Boekentips
Blijmakers: lifestyle
40 Op stap in Zeeland: Burgh-Haamstede
52
90
Blijmakers: wonen
Organiseer een tuinfeest 94
Recept: panna cotta
En ook
Zeeuwse Zussen in Business
Zeeuwse Vrouwenconferentie
Colofon
Word abonnee
Vier vrouwen en één doel:
de impact van geven met een hoopvol hart
tekst Jolanda Driesse-Bosland fotografie Thirza Bügel en Koen Dorst
Vier bevlogen Zeeuwse vrouwen zetten zich op de achtergrond in voor drie verschillende projecten in het buitenland. Hier ontvangen kansarme kinderen en volwassenen hulp en hoop voor de toekomst.
Deze vrouwen zetten elk hun eigen, unieke talenten in - en krijgen daar op hun beurt veel voor terug. “Deze kinderen en volwassenen zijn voor ons vaak een voorbeeld van leven bij de dag, in afhankelijkheid en dicht bij God.” Maak kennis met Emely, Arja, Joyce en Pieternel, en lees hoe ze zich elk op hun eigen manier sterk maken voor ‘hun’ project.
blijmakers
tekst Erna van Dijk en Arine de Visser
Salomo zegt zo mooi in Prediker: ‘Geniet dus maar van je eten en drinken en wees vrolijk. Want dan doe je wat God heeft bedoeld.’
We mogen genieten van wat God geeft... Ga eens met je geliefde, of met een vriendin, uit eten in één van de door ons zorgvuldig uitgekozen restaurantjes. Geniet zo van het goede en wees blij!
Paal: tien huizen én een restaurant!
Paal ligt pal achter de oude dijk aan de zuidoever van de Westerschelde, nabij het Verdronken Land van Saeftinghe, het grootste brakwater getijdengebied van Europa. Het oude dorpscafé is omgebouwd tot een sfeervol restaurant met brede houten vloerdelen, een terras, een kruidentuin en een open keuken waarin Riet Kint de heerlijkste gerechten kookt, met veel biologisch-dynamische producten uit de streek. Het seizoensgebonden, wekelijks veranderende menu bestaat uit een aantal bijzondere, veelal mediterraan geïnspireerde gerechten (veel vis), met mooie, vriendelijk geprijsde wijnen. Het restaurant zit dikwijls vol; reserveren is aan te raden!
Koken met de natuur in Koudekerke
Bij Morille in Koudekerke wordt door Floris en Jordan in de keuken overwegend botanisch gekookt en werken ze zoveel mogelijk met ingrediënten uit de eigen moestuin, uit het wild, en van telers en kwekers uit de directe omgeving op Walcheren. Wanneer iets lokaal niet beschikbaar is, kiezen ze bewust voor producten van bredere Nederlandse bodem.
Smaakmakers en fermentaties zoals azijn, kombucha en andere condimenten maken ze zelf of betrekken ze van dichtbij. Zo blijft de keuken van Morille puur, seizoensgebonden en nauw verbonden met de omgeving. Een aanrader om dit restaurant eens uit te proberen. Je proeft in elke hap, elk mespuntje de puurheid!
galerie-pop.jimdofree.com
(H)eerlijk eten in Domburg
In de Weststraat in Domburg is een gezellige winkel met fairtradeproducten te vinden: Galerie POP. Het is een winkel, een bio-café en een logeeradres in één!
Naast een goede bak koffie serveren ze in het POP-bio-café gezonde en heerlijke ontbijtjes. Zo staat er een healthy yoghurtbowl op het menu, gevuld met vers fruit en granola, homemade chiapudding. Ook bevat de menukaart lekkere pancakes met vers fruit en clotted cream. Tip: heerlijk de dag beginnen op het terras vóór de winkel van POP - en daarna dóór naar het strand!
Op de kaart staan ook enkele dikke Zeeuwse boterhammen, belegd met bijvoorbeeld geitenkaas en peer, een boterham met avocado en een eitje, of een boterham met homemade vegan tonijnsalade. Hmm… het water loopt je toch al in de mond?!
Uit eten in Zonnemaire
Bij d’Ouwe Smisse in Zonnemaire vind je simpel en goed eten, dat lekker smaakt. Of je nu een lekkere tosti wilt eten met de lunch, met vrienden gezellig wilt borrelen tijdens een uitje, wilt aanschuiven tijdens de aanschuiftafel voor een daghap, met je geliefde vijf gangen wilt dineren, óf goede koffie wilt drinken met een fantastische PUNT appeltaart. Alles kan...
Knusse gezelligheid in Goes
Er wordt bij d’Ouwe Smisse dagvers gekookt, met respect voor mens en dier. Vooral ingrediënten uit eigen streek worden gebruikt.
Bij lunchroom Jardin in Goes voel je de knusse gezelligheid je tegemoet komen... Dit is zo’n tentje dat je echt even moet uitproberen.
Ontsnap aan de drukte en geniet in het knusse koffiebarretje van een heerlijk bakje koffie, een ontbijt of een gezellige lunch. Jardin is, behalve op woensdag en op donderdag - alle dagen geopend. Het is te vinden aan de Opril Grote Markt. deouwesmisse.nl
De mooiste en leukste boeken om deze zomer te lezen, gewoon thuis, in de zon of op vakantie!
tekst Willy Wouters, www.de-boekenmolen.nl
Ontmoetingen in de avond - Wim Markus
Emeritus predikant Wim Markus (79) heeft beroeps- en levenservaring met ouder worden: de levensfase met vragen, overdenking van eigen leven en gedachten over ‘de dag die nog moet komen’. In ‘Ontmoetingen in de avond’ beschrijft Markus voorvallen en gespreksopeningen / gespreksinhoud voor mensen die met de oudere wil praten. Hij schetst situaties waarin houvast gezocht wordt, en waarin vragen leven over zonde, waarheid en Godsbestaan en oordeel. Markus reikt aan de hand van die situaties adviezen aan om met elkaar in gesprek te gaan. Praktisch, pastoraal, met antwoorden uit de Bijbel, gevolgd door een gebed. Leerzaam, toerusting voor pastoraat, maar eigenlijk voor iedereen. KokBoekencentrum, € 14,99
De
zangvogel
- Mina Etemad
Dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran naar Nederland. Die tijd heeft veel littekens nagelaten. Zelfs jaren later vraagt haar vader zich nog af of hij zijn vrouw en kinderen er te lang liet verblijven, terwijl hij zelf op zoek was naar een alternatieve woonplaats. Etemad brengt in De zangvogel haar eigen geschiedenis en die van Iran tot leven. Ze zegt: “Er sijpelt daar vergif door de straten”, en vertelt over de opstanden, het bloed dat vloeide, de verandering na de Revolutie waarna de sjah verdween (1979), de ergernis dat haar vriend zich daar vrij beweegt - in tegenstelling tot zijzelf - al is het vanwege een één milimeter te ver naar achteren geschoven hijab. Ook om iets terug te doen voor de achterblijvers schrijft ze dit sterke, goede boek. Uitgeverij Thomas Rap, € 22,99
Maria-momenten - Eline Hoogenboom
Het nieuwe dagboek van Villavie heet Maria-momenten, en heeft 300 overdenkingen, met een prachtige linnen kaft . Het is bestemd voor vrouwen die – midden in een druk leven – elke dag even stil willen worden. Die willen zitten aan de voeten van Jezus, net als Maria.
Elke dag heeft dezelfde indeling:
- Naderen tot Jezus (plek kiezen, tot stilte komen)
- Rusten aan Zijn voeten (door een lied te luisteren, een gebed te doen)
- Zijn woorden tot je te nemen (Bijbeltekst en -uitleg lezen)
- Je zorgen achterlaten (je zorgen bij Hem laten door gebed of gedachten)
Mooie indeling, aansprekend. Het dagboek is geschreven door Eline Hoogenboom en door schrijfsters uit Team Villavie. KokBoekencentrum, € 27,99
Het einde van Erna Ankersmit - Anna Enquist
Anna Enquist zie ik als ‘grande dame grise’ van de literatuur - in het spoor van Hella Haasse. Op haar 46e verscheen haar eerste gedichtenbundel, en nu ze 80 jaar oud is verschijnt haar 37e uitgave: de roman Het einde van Erna Ankersmit. De hoofdpersoon, de auteur Erna Ankersmit, voert een strijd met regie- en perspectiefverlies vanwege haar leeftijd. Thuiszorg-medewerkster Vronie Berkhof belt aan bij de 80-jarige Erna Ankersmit, om ongevraagd de behoefte aan Thuiszorg te peilen. Dat valt verkeerd bij Erna, die bijzonder gesteld is op haar autonomie.
twee. Zo valt er een heel ander licht op Erna’s leven. Mooi hoe Anna Enquist naar
Vroeger waren haar boeken gewild, de oplages groot, en was ze frequent aanwezig in praatprogramma’s. Nu schrijft ze nog, maar tegelijk twijfelt ze aan het nut ervan: vanwege de tanende leescultuur én door de wijkende inspiratie. Ze bereidt zich voor op een lange-afstandswandeling in Engeland, samen met haar vriendin. Die wordt ‘vervangen’ door Vronie - en dan gebeuren er onverwachte dingen tussen die twee. Zo valt er een heel ander licht op Erna’s leven. Mooi hoe Anna Enquist naar binnen kan kijken. Want dat kán ze. En schrijven ook. Singel Uitgeverijen, € 24,99
Het laatste boek van Anna Enquist!
Een huwelijk op zee - Sophie Elmhirst
Zelf oefent Jilke al jaren in gastvrijheid door haar deur open te zetten voor wie er op haar pad komt. Dat leverde ontroerende, grappige en verrassende ontmoetingen op – verhalen die ze in dit boek met warmte en eerlijkheid deelt. € 14,99 4
won eerder al prijzen voor haar schrijftalent. Nadat ze brieven vond van de Britse Maurice
De schrijver Sophie Elmhirst is redacteur van The Guardian - een Engelse kwaliteitskrant. Ze won eerder al prijzen voor haar schrijftalent. Nadat ze brieven vond van de Britse Maurice die hij schreef aan zijn vrouw Maralyn na haar overlijden, liet het verhaal van dit echtpaar de auteur niet meer los. Om te ontsnappen aan het drukke leven, besloot dit echtpaar in de jaren ‘70 na het bouwen van een boot samen de Stille Oceaan over te steken, op weg naar Nieuw-Zeeland. Een stervende potvis zorgt ervoor dat hun boot zinkt. Gevolg is dat ze op een klein vlot vier maanden moeten zien te overleven met de aan bijna aan zekerheid grenzende wetenschap te moeten sterven. Ze moeten een heftige strijd voeren om te overleven en met elkaar verbonden te blijven.
Non-fictie, dat leest als fictie. En als een trein. Over menselijke verbondenheid, over overleven in het leven, zeer boeiend. Een geweldig debuut van deze auteur. Luitingh-Sijthoff, € 23,99
Welkom in mijn chaos - Jilke Tanis
Hoe vaak hebben we niet in de Bijbel gelezen over gastvrijheid? En hoe vaak brengen we die eigenschap zelf in de praktijk?Prachtig, maar hoe doe je dat als je agenda overloopt en je huis een chaos is? In een tijd van toenemende polarisatie pleit Jilke Tanis voor een radicale vorm van nabijheid: samen aan tafel gaan, luisteren zonder oordeel, ruimte maken voor het onverwachte. Met Bijbelse voorbeelden nodigt ze uit tot een leven met open armen, waarin vreemden zomaar vrienden kunnen worden.
Susannah Koppejen (44) is geboren in Canada, maar woont al vanaf haar derde jaar in Middelburg. Zij is gelukkig getrouwd met Rik met wie zij twee jongens heeft van 12 en 15 jaar. Ze richtte twaalf jaar geleden de Kledingbank Zeeland op, was coördinator bij de opvang van Oekraïners in Goes, en onderhoudt nu de relaties tussen kerken en IJM.
"Het is Gods compassie die mij drijft, en daardoor wordt mijn leven rijker”
Stekst Willemien Lemkes fotografie Klazien Dijkhuizen
usannah Koppejan is church mobilizer voor International Justice Mission. Dat houdt in dat ze voor verschillende soorten kerken en gemeenten spreekbeurten houdt, om bekendheid te geven aan het werk van IJM. Vaak denken we dat het onrecht alleen ver weg is, maar ook hier zijn er kwetsbare mensen die we moeten beschermen. Susannah wil verbindingen leggen tussen wat IJM doet en mensen in ons land, zodat zij kunnen meebidden voor en meewerken aan recht en aan gerechtigheid.
Susannah heeft theologie gestudeerd. In het werk dat zij nu doet, komt haar dat goed van pas. Tijdens mijn spreekbeurten open ik altijd Gods Woord en geef ik onderwijs over het thema recht en gerechtigheid. Daarbij noem ik vaak Micha 6:8, waarin wij een opdracht krijgen: “Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dam recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.”. De vraag is dan: “Hoe doe je dat?” Het werk van IJM is heel breed (zie kader). Wij zette ons in voor de strijd tegen slavernij in allerlei vormen. Het belangrijkste is dat we ons bewust worden van die vormen van slavernij. Wereldwijd leven naar schatting 50 miljoen mensen in slavernij. Als je je dat realiseert, schrik je daarvan. De slavernij was toch afgeschaft?
'De slavernij was toch afgeschaft?'
Wat is de belangrijkste boodschap die je wilt meegeven tijdens je spreekbeurten?
Ik begin altijd met wat Gods Woord daarover zegt, en bespreek dan wat je als gemeente kunt doen. Dat zijn drie dingen Je kunt bidden voor het bevrijdingswerk dat IJM doet, zodat er overal licht komt in de duisternis. Je kunt ook partner worden en meehelpen door een collecte te houden. En als je je er bewust van wordt waar en hoe mensen in slavernij leven, kun je ook je gedrag als consument aanpassen bij het kopen van je koffie en je kleding.
Onderdrukking en uitbuiting gebeuren veel in arme landen, waar het recht niet gehandhaafd wordt. Dat is veelal buiten ons zicht, zodat we makkelijk de andere kant op kunnen kijken. Maar slavernij is machtsmisbruik - en wij houden dat onrecht als consument, zij het onbewust, vaak mede in stand. Seksuele uitbuiting komt trouwens ook in ons land voor. Vrouwen uit Oostbloklanden worden bijvoorbeeld naar ons land verhandeld en gedwongen tot sekswerk.
Werken waar
liefde woont
Voor Willy is werken in de ouderenzorg het mooiste beroep dat er is. Ze kan er met liefde en aandacht écht iets betekenen voor bewoners. ‘Het maakt mij blij om een tevreden bewoner te zien aan het einde van mijn dienst'.
Ontdek hoe Willy doorgroeide van huishoudelijk medewerker naar student verpleegkunde! cedrah.nl/werkenbij
Wendy Tuns (50) weet dat er achter elke voordeur liefde te vinden is en achter elk gordijntje een verhaal schuilgaat. Die verhalen (be)schrijft ze als ceremoniespreker, voor stellen die trouwen of mensen die afscheid moeten nemen van een geliefde. Ze houdt niet van zoetsappigheid, wel van ‘écht’. Samen met haar man Richard, zoon Jerzy en dochter Isolde woont ze op Goeree-Overflakkee.
Het stille onrecht
De woorden die ik hoor zijn lovend:“Een fantastische broer, staat altijd voor ons klaar”. “Een hart van goud”. Ik zit aan de kop van de tafel; aan de ene kant zijn vrouw en kinderen, aan de andere kant zijn broers. Verhalen over vroeger. Over kattenkwaad, over samen verbouwen. Er is geen speld tussen te krijgen.
Maar terwijl de broers vertellen, zie ik iets gebeuren. Schouders zakken. Blikken gaan omlaag. Zijn vrouw en kinderen friemelen aan hun kleding. Ze proberen de zinnen aan te vullen met: “Maar hij kon ook …” Ze mompelen nog. Maar niemand geeft hen de gelegenheid om de zinnen af te maken. En ik voel: dit is niet het hele (of échte) verhaal.
Als zijn laatstelevensfase is besproken, zijn de broers van mening dat alles gezegd is. Ik rond het gesprek af en bedank hen voor het delen van de herinneringen. Daarna stel ik voor dat ik nog even met het gezin verder praat. Dat vindt iedereen goed.
Als de voordeur dichtvalt, lijkt het alsof er eindelijk adem gehaald kan worden. Ik wind er geen doekjes om en zeg: “Voor jullie was het heel anders, hè. De persoon die nu geschetst is, is niet uw man en jullie vader”.
En dan komt hún verhaal. Ze kiezen hun woorden zorgvuldig. Ze willen hem niet in een kwaad daglicht zetten. Maar ze willen ook niet dat aan hún werkelijkheid voorbij wordt gegaan. Ze vertellen over hoe hij zijn pijn van het verleden verdronk. Over de keren dat je zachtjes moest doen. Over geld en eten dat er niet was. Over woorden die pijn deden en hardhandige handen. En tegelijk vertellen ze over de schaarse momenten waarop ze zijn liefde wél zagen - hoe ver verstopt ook.
Ze willen dat de broers goed afscheid kunnen nemen. Maar ze willen ook dat de pijn die zij ervaren hebben, ook een plekje krijgt in het verhaal. Anders voelt dat niet eerlijk. Dat is ‘onrecht’.
We zoeken samen naar passende woorden. We laten ruimte voor liefde én voor wat moeilijk was. Zonder hem te kwetsen of te beschadigen. We veroordelen niet, maar verdoezelen ook niet.
En precies daar, in die eerlijkheid, wordt het onrecht een klein beetje rechtgezet. En als die woorden eenmaal op papier staan, klopt het verhaal voor iedereen die achterblijft .
een evenement van Zij & Zeeuws
Als christelijke vrouwelijke ondernemers leven we soms in een spanningsveld: enerzijds zijn we gemaakt naar Gods evenbeeld en heeft Hij visie, creativiteit en een enorm potentieel in ons gelegd. Tegelijk zijn we ook gewoon mens, met onze grenzen, vragen en afhankelijkheid van God.
Juist die twee mogen samenkomen: krachtig zijn in kwetsbaarheid. Tijdens deze dag nemen we tijd om stil te staan bij wat er écht speelt in ons bedrijf en ons hart. Waar ervaren we Gods zegen? Waar dragen we zorgen? Waar zien anderen misschien mogelijkheden die wij zelf nog niet zien?
spreker
christelijke businesscoach
In de middag gaan we met elkaar in gesprek over verschillende onderdelen van ons bedrijf. In een open en veilige setting wisselen we uit, spiegelen we elkaar en helpen we blinde vlekken zichtbaar te maken. Zodat je niet alleen geïnspireerd, maar ook bemoedigd en met nieuwe inzichten naar huis gaat. 1 OKT donderdag 2026
Wandelen bij Uitzichtplatform
en Meeuwenduinen
Laten we eerst gaan wandelen, dan starten we bij de Walvisbunker, na een klim de duinen op, kun je ook het uitkijkplatform beklimmen. Vanaf het platform heb je prachtig uitzicht over de duinen van de Kop van Schouwen. Als we vanaf daar gaan wandelen ben je na 4,1 km bij de Meeuwenduinen. De Meeuwenduinen mogen gerust één van de mooiste duingebieden van SchouwenDuiveland worden genoemd. Hier vind je nog jonge kale duinen, vlakten met mossen en duingraslandjes. Konijnen en vogels zijn rijk vertegenwoordigd. Daarnaast tref je hier veel verschillende soorten planten, zoals stekelige zeedistels en duindoornstruiken. Naast zandbijen, zandhagedissen, de tapuit, de veldleeuwerik en de nachtegaal zijn meeuwen de meest aanwezige bewoners van dit natuurgebied.
In het duingebied broeden kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen. Het bewaken van de jongen en hun eigen plekje leidt niet zelden tot veel lawaai. Hun geluid is bijna oorverdovend en bijzonder om te horen. In het voorjaar en zomer zie je ze hier veel. In de winter trekken ze weg. Het is een prachtig gebied met hoge duinen en zeker de moeite waard om je wandelschoenen voor aan te trekken. Let op! In het broedseizoen is het gebied maar gedeeltelijk geopend.
zeeland.com
natuurmonumenten.nl
Meer informatie vind je op deze websites!
Burgh-Haamstede, dit dorp of moeten we zeggen deze twee dorpen, op de Kop van Schouwen zijn een heerlijke plek om een dagje door te brengen, er zijn genoeg mogelijkheden, voor een stevige wandeling of voor een museum bezoek.
tekst Erna van Dijk en Arine de Visser
Burghse Schoole
Het museum de Burghse Schoole is gevestigd in een authentiek schoolgebouw van rond 1845, dat karakteristiek is voor het dorp en waarin vele generaties Burghenaren onderwijs genoten.
De Burghse Schoole is in 1992 geopend als museum. Het museum heeft drie expositieruimten. Allereerst een klaslokaal uit 1920, verder een lokaal voor wisselexposities en een lokaal ingericht met als thema de Karolingische Ringwalburg.
De Ringwalburg is achter het museum gelegen. Het museum toont de cultuurhistorische geschiedenis van de Kop van Schouwen-Duiveland.
Bakkerij Sonnemans
hotelbijdebakker.nl
Bij deze leuke bakkerij stap je even terug in de tijd. Het is een bakkerij, een museum en het leukste is dat ze ook een hotel hebben. In de bakkerij wordt er al door vier generaties gebakken. Als je vanaf het terras, bij Sonnemans, het museum binnen wandelt, waan je je gelijk 'in vroeger tijden'.
Onder het genot van een bakje koffie en iets lekkers (af te halen aan de bakkerstoonbank) kun je de collectie bewonderen die de bakker door de loop der jaren heeft verzameld.
4.
Slot Haamstede en Johannes de Doperkerk
In het centrum van Haamstede vind je de Johannes de Doperkerk, zeker de moeite waard om daar binnen te stappen en je te verdiepen in de rijke geschiedenis van de kerk en haar omgeving.
Tegenover de kerk, midden in het dorp, staat Slot Haamstede. In 1981 kocht Natuurmonumenten het Slot en bijbehorend landgoed van de erven Van der Lek de Clercq. De familie had deze sinds 1850 in bezit en gebruikt het tegenwoordig als vakantieverblijf. Het oudste gedeelte van het huidige Slot stamt uit de 13e eeuw en in de eeuwen erna werden steeds delen aangebouwd. Op het sloteiland zijn zelfs sporen van de Romeinen en Noormannen aangetroffen. Het slot is niet te bezoeken, maar je kunt wel een wandeling maken over het landgoed met de boswachter.
tekst Arenda van der Maas
Tot rust komen
bij Jezus
Heerlijk! De zomervakantie staat voor de deur. Vrije weken beloven rust, maar brengen niet altijd stilte. We dragen ook dan nog volle agenda’s met ons mee, de zorg voor anderen en gedachten die nooit stoppen. In Marcus 6:3032 lezen we hoe Jezus zijn vermoeide leerlingen uitnodigde om mee te gaan naar een stille plaats.
Zomaar een uitnodiging tot rust. Wat betekent dat voor ons, in een tijd waarin we gewend zijn altijd beschikbaar te zijn?
De apostelen kwamen weer samen bij Jezus en vertelden Hem alles wat zij gedaan en onderwezen hadden. En Hij zei tegen hen: “Komt u zelf mee naar een eenzame plaats, alleen, en rust wat uit.”
Want er waren velen die kwamen en gingen, zodat zij zelfs geen gelegenheid hadden om te eten. En zij vertrokken in het schip naar een eenzame plaats, alleen.
De leerlingen kwamen terug van een intensieve periode. Ze hadden het Evangelie verkondigd, mensen geholpen, gereisd, zichzelf gegeven. Hun verhalen stroomden over van indrukken. Ze hadden veel te vertellen.
Misschien herken je dat wel. Het gevoel dat er altijd iets van je gevraagd wordt. Dat je nodig bent. Dat er werk wacht, mensen wachten, berichten wachten. Marcus beschreef de situatie treffend: er waren er zovelen die kwamen en gingen, dat ze “zelfs geen gelegenheid hadden om te eten”. Dat is een belangrijke opmerking. Het is een signaal van
uitputting. Geen tijd om te eten betekent: geen tijd om te herstellen van vermoeidheid, geen ruimte om te ademen.
Opeens klonk die verrassende opmerking van Jezus:
'Komt u zelf mee naar een eenzame plaats, alleen, en rust wat uit...'
Wat opvalt, is dat Jezus de inzet van Zijn leerlingen niet afwees. Hij minimaliseerde of bagatelliseerde hun werk niet. Hij zei niet dat ze overdreven of verkeerd bezig waren. Hij zag hun toewijding - en hun vermoeidheid. Zijn eerste reactie was niet: ”Er wachten nog meer mensen!” Zijn eerste reactie was: rust.
Geloof jij in zinvol werk?
Agathos (onderdeel van Lelie zorggroep) biedt ambulante hulpverlening aan kinderen, jongeren en volwassenen. We werken vanuit onze christelijke identiteit en bieden professionele, liefdevolle hulp.
In regio Zuid-West zoeken wij:
Ambulant hulpverleners (met opleiding MBO of HBO)
Ambulant jeugdhulpverleners (SKJ-geregistreerd)
Ambulant hulpverleners begeleid bezoek
werkenbijagathos.nl
Heb je iets te vieren? Wil je jouw klant iets tastbaars meegeven?
Of jouw verhaal vertellen in een professioneel magazine?
We denken graag mee!
Help mee om kwetsbare mensen in Oost-Europa te blijven bemoedigen!
Voor online verhalen volg ons op en €50 €25
Geef een glimlach op het gezicht van een oudere
Geef hoop voor de toekomst van een kind €75 DEEL JE GELOOF
Geef troost aan een gezin in nood
‘Jullie bezoekjes zijn als voedsel voor mijn ziel.’
Doneer eenvoudig via de QR-code.
Of maak uw gift over op NL84 INGB 0000 0088 87 o.v.v. ‘Gedeeld geloof’ t.n.v. Hulp Oost-Europa
hulpoosteuropa.nl/gedeeldgeloof
KUNSTSTOF KOZIJNEN
Profi teer tijdelijk van gratis HR++ glas bij uw kunststof kozijnen en houdt warmte buiten deze zomer
In deze rubriek laten we vrouwen aan het woord die om welke reden dan ook het predicaat ‘TOPvrouw’ verdienen!
Deze keer: Saskia
“Later word ik rechter”, zei Saskia vroeger. Inmiddels ís ze sinds een aantal jaar rechter. Met hart en ziel zet ze zich in voor het familie- en jeugdrecht, met een duidelijke compassie voor de menselijke kanten van het recht.
tekst en fotografie Elise Fluijt
Saskia (50) is (kinder)rechter bij de Rechtbank in Middelburg. Ze is een geboren Brabantse, maar woont al bijna dertig jaar in Zeeland. Ze heeft een gezin met twee volwassen kinderen.
Cees Roubos
52 jaar, getrouwd met Liesbeth (wonen in Aagtekerke), 3 kinderen, 2 dochters en 1 zoon.
Henk-Jan Minnaard
53 jaar, getrouwd met Anja (wonen in Vlissingen), 2 kinderen, zoon Rick en dochter Maaike
Samenwerken als uitvaartleider: Liefde voor mensen.
Dat is echt de basis.
tekst Corina Blok en Margriet Hackenberg fotografie Gert van Santen
Normaal gesproken krijgen ze vooraf de vragen toegestuurd voor een interview. Dit keer niet - en dat bevalt hen wel. Want zonder voorbereiding ontstaan er geen ingestudeerde antwoorden, maar een open en ongefilterd gesprek. Precies zoals ze ook in hun werk willen zijn.
Henk-Jan en Cees staan als begrafenisondernemers dagelijks naast mensen in één van de meest kwetsbare momenten van hun leven. In dit interview vertellen ze hoe ze in dit vak terechtkwamen, wat hen drijft en hoe ze omgaan met verdriet, moeilijke keuzes en geloofsvragen. Een gesprek over afscheid nemen, over zorg voor de naasten - en over de hoop die daar dwars doorheen kan klinken.
Systemen in huis slim laten samenwerken:
opgewekte energie optimaal benutten en de rekening verlagen
“Zijn zonnepanelen nog rendabel?” Volgens Gideon van Daico zeker wel - mits ze slim worden ingezet als onderdeel van een compleet energiesysteem. Door onder andere zonnepanelen, thuisbatterij, laadpaal en warmtepomp slim te koppelen, wordt opgewekte energie optimaal benut en haal je meer rendement uit je woning.
Maar waar begin je? Iedere woning is anders. Het energieverbruik verschilt per huishouden en ook de apparaten in huis spelen een grote rol. Denk aan een elektrische auto, warmtepomp of thuisbatterij. Daarom begint alles met een doordacht totaalplan: van zonnepanelen tot laadpaal en van energieopslag tot slim omgaan met dynamische energietarieven. Gideon helpt daar graag bij.
“Ik kies bewust voor een persoonlijke aanpak,” vertelt hij. “Samen kijken we naar jouw woonsituatie, energieverbruik en welke apparaten veel stroom vragen. Op basis daarvan maak ik een plan dat echt bij jouw situatie past.” De basis van veel totaaloplossingen is een slim energiemanagementsysteem (EMS) zoals Enphase.
Slimme basis
Een slim EMS koppelt alle onderdelen van de woning - zonnepanelen, thuisbatterij, laadpaal, warmtepomp en meer. Het hart van dat systeem zijn de microomvormers achter elk zonnepaneel. Die zetten opgewekte zonnestroom om in bruikbare wisselstroom voor de woning. Vervolgens monitort en stuurt het systeem continu waar energie op dat moment het beste ingezet kan worden.
Overdag wordt zonnestroom eerst gebruikt door de apparaten in huis. Overtollige energie kan automatisch worden opgeslagen in een thuisbatterij, gebruikt worden om een elektrische auto op te laden of teruggeleverd worden aan het net wanneer de stroomprijs gunstig is.
Dankzij realtime data speelt het systeem bovendien automatisch in op dynamische energietarieven. Zo kan een woning energie opslaan wanneer stroom goedkoop is en juist verbruiken of terugleveren wanneer tarieven hoog zijn. Het resultaat is een slim en grotendeels geautomatiseerd energiesysteem dat comfort, onafhankelijkheid en maximaal rendement combineert.
Ook bij bestaande installaties is het vaak mogelijk om een energiemanagementsysteem toe te voegen. Zeker bij Enphase kan dat in sommige situaties al voor een paar honderd euro. Zo hoeven huiseigenaren niet direct alles te vervangen om toch slimmer met hun opgewekte energie om te gaan.
Persoonlijke aanpak
Juist die slimme samenwerking tussen verschillende systemen vraagt om specialistische kennis en een goede
Daico Duurzame
Energieoplossingen
Dijkwelseweg 2
4421 PP Kapelle
T 06 36 30 85 56 E verkoop@daico.info daico.info
installatie. Gideon begeleidt daarom het hele traject persoonlijk: van advies en ontwerp tot installatie en nazorg. Daarbij kijkt hij niet alleen naar de situatie van vandaag, maar ook naar toekomstige wensen, zoals elektrisch rijden of uitbreiding van de woning.
“Het belangrijkste is dat een systeem écht voor je gaat werken,” zegt Gideon. “Veel mensen hebben zonnepanelen, maar benutten de mogelijkheden nog lang niet volledig. Door slim te combineren en vooruit te denken, zorg je ervoor dat je investering ook de komende jaren maximaal rendement oplevert.”
VOLGENDE KEER
HOOFDREDACTIE
Corina Blok, Margriet Hackenberg
EINDREDACTIE
Dorothée Melse
ABONNEMENTENADMINISTRATIE
Administratiekantoor Zwemer en Co
FOTOGRAFEN
Thirza Bügel, Klazien Dijkhuizen, Elise Fluijt, Judith Walhout, Lia Willemse, Esther Stiksma, Gert van Santen, Machteld Vazel
TEKSTSCHRIJVERS
Annet van Blooijs, Jolanda Driesse, Erna van Dijk, Carolien Fieret, Elise Fluijt, Jeanine Kwant, Corien Kwekkeboom, Willemien Lemkes, Arenda van der Maas, Cocky Minderhoud, Kristine de Regt, Annemarie Ruit, Marjolein Saman, Liesbeth Timmer, Wendy Tuns, Anneke van der Veen, Amanda van der Velde, Cora Verburg, Annella Vermaas, Arine de Visser, Willy Wouters, Cynthia de Zwarte, Margreet Zwerus
ILLUSTRATIE
Wilma Polak
OPMAAK & DRUK
DMARC een reclamebureau
UITGEVER Quaeris Media
REDACTIEADRES
Zij en Zeeuws, Anna Blamanlaan 15, 4385 KM Vlissingen, zijenzeeuws@live.nl, www.zijenzeeuws.nl, tel.: 06-42847536, bank NL30INGB0002993191
ABONNEMENTSPRIJZEN
Zij en Zeeuws verschijnt 4x per jaar. Een abonnement kost € 39,50 per jaar (automatische incasso). Losse verkoop € 9,95. Abonnementen worden automatisch verlengd tegen de dan geldende tarieven, cadeauabonnementen stoppen automatisch na een jaar. Alleen geldig in Nederland. Abonnement beëindigen? Geef dit uiterlijk zes weken voor het aflopen van de betaaltermijn door via www.zijenzeeuws.nl/contact
