Issuu on Google+

) www.pyxida.gr

ΦΥΛΛΟ

86

XANIA

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

(

ΣEΛ. 2 Aπό μήνα σε μήνα (εικόνες και σχόλια επικαιρότητας από τον Ματθαίο Φραντζεσκάκη και τον Αντώνη Περιβολάκη) ΣEΛ. 3 «Τα Περιττά» από την Βαρβάρα Περάκη Eδώ στο Nότο από τον Ματθαίο Φραντζεσκάκη ΣEΛ. 4 Οψεις - Απόψεις, από τον Μιχάλη Νικολακάκη Ανεπαισθήτως Γράφει η Βούλα Καντεράκη ΣEΛ. 5 Ρούχα πουλούσαν, οι Οχτροί …… Γράφει ο Κυριάκος Κώτσογλου ΣEΛ. 6 «Τα Ασήμαντα» από τον Γιώργο Κοκκινάκο Στο Περίπτερο : Ένα τραγουδι για το 2009 της Mαριάννας Tζιαντζή ΣEΛ. 7 Η Συνωμοσία του θορύβου από τον Γιώργο Μανουσέλη ΣEΛ. 8 Ταξικότητα στην εκπαίδευση γράφει ο Γιώργος Γώγουλος ΣEΛ. 9 Ένα τηλεφώνημα από τη Γάζα του Παύλου Νεράτζη ΣEΛ. 10 Θέμα : Δίκτυο Οινοποιών Δυτικής Κρήτης – Οινοτουρισμός. Πρόσωπο : Αντώνης Ντουράκης, πρόεδρος του Δικτύου ΣEΛ. 11 «Γατικό Λεξικό» Συνέντευξη – παρουσίαση Αντώνης Περιβολάκης ΣEΛ. 12-13 «…Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας θα πρέπει να λειτουργήσει περισσότερο ως ένα «κίνημα» για την επιστροφή στην υγιεινή παραδοσιακή Κρητική Διατροφή…» Συνέντευξη : Ζωή Νόβακ, Διευθύντρια «Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας» ΣEΛ. 14 Με τη φωνή των γονιών Γράφει η Ρούλα Καλαϊτζάκη Η υπέρβαση των μύθων από την Μαρία Κρέτση ΣEΛ. 15 Άλλος δρόμος δεν Υπήρχε γράφει η Βίκυ Κοτρίκλα cine – Μαθήματα 2009-2010 ΣEΛ. 16 Τροχιοδεικτικά Πυρά από τον Κώστα Γυπαράκη Η μνήμη έχει κοντά ποδάρια…..! από την Σοφία Τσουρλάκη ΣEΛ. 17 Ο «Ρεμπέτης» του Δήμου Κερδέλα Γράφοντας στο Κενό από τον Αριστείδη Κονίδη ΣEΛ. 18 "επί γραμμής" από τον Βασίλη Παπαστάμο Βιβλιόραμα ΣEΛ. 19 Βιντεοπροτάσεις από τον Αντώνη Σπανουδάκη ΣEΛ. 20 Οικολογίες και άλλες cine-ιστορίες ΣEΛ. 21 «Στην αρχή του τραγουδιού» από τον Γιώργο Τσίμα «Μουσικές Προτάσεις» ΣEΛ. 22 “Η σύριγγα του Πάνα” από τον Πέτρο Λυμπεράκη ΣEΛ. 23 Με την πυξίδα στα ΜΜΕ Τι γίνεται στην πόλη ΣEΛ. 24 “Στήλη άλατος” από τον Νίκο Χατζηιωάννου «Φασκόμηλο με μέλι» σερβίρει η Θεοδοσία Δασκαλάκη

www.pyxida.gr Τώρα ξεκινάμε...


2

ΦΥΛΛΟ

Πoυ θα βρείτε Την Πυξίδα: ...κυκλoφoρoύμε τη 3η βδoμάδα κάθε μήνα, σε 3000 αντίτυπα και μπoρείτε να μας βρείτε στα παρακάτω σημεία: Βιβλιoπωλεία: ΕΠΙΛOΓΕΣ, ΕΣΤΙΑ, ΜΥΘOΛOΓΙΑ, ΠΕΤΡΑΚΗ, ΠOΛΥΕΔΡO, ΣΧΗΜΑ, ΤO ΒΙΒΛΙO, ΒΙΒΛΙOΠΩΛΕΙO ΤΗΣ 1866, Χαρτoπωλεία: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ, ΚΥΒOΣ, ΡOΜΒOΣ, ΧΑΖΗΡΑΚΗΣ, Καταστήματα Δίσκων:

STUDIO 2000 LA. SI. DO.,STUDIO A, Virgin Σινεμά: Palace, ΚΗΠΟΣ Καφέ - Μπάρ:

ΜΥΘOΛOΓΙΑ EΔEM, ΑΝΕΚΔOΤO, ΑΣΩΤOΣ ΥΙOΣ, ΓΩΝΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ, ΔΥO ΛOΥΞ, ΜΙΚΡO ΚΑΦΕ, ΜΑΧΑΛΑΣ, ΚΑΦΕ ΤΕΧΝΗ. VIDEO CLUB: DV PLANET, PLAY, MOVIE FORUM, VIPS (ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ),

VIDEO BEST, VIDEO BLUE ΤOΡ VIDEO, (ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΔΩΝ) Άλλα σημεία: ΔΗΜOΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙOΘΗΚΗ, ΕΙΣOΔOΣ ΝOΜΑΡΧΙΑΣ, ΕΙΣOΔOΣ ΔΗΜOΥ ΧΑΝΙΩΝ, ΠOΛΥΚΕΝΤΡO ΝΕOΛΑΙΑΣ, ΠΡΑΚΤOΡΕΙO ΤΥΠOΥ(ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ) ΑΝΕΚ LINES Blue Star Ferries (κεντρικό πρακτορείο) ΠOΛΥΤΕΧΝΕΙO (ΚΥΛΙΚΕΙO), ΤΕΙ(ΚΥΛΙΚΕΙO), ΩΔΕΙO,

ΤΡΑΠΕΖEΣ ΧΑΝΙΩΝ, ΠEIPAIΩΣ ΔPAKAKHΣ, SYLVESTER (ΓOΓOΝΗ), BREAK (ΓΟΓΟΝΗ) OLA STORES NEW STAND, ΟΝΕΙΡΟ Στο Hράκλειο: BIBΛIOΠΩΛEIO KIXΛH BIBΛIOΠΩΛEIO ANAΛOΓIO ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ ΚΥΛΙΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ Στην Aθήνα: BIBΛIOΠΩΛEIO BIBΛIOPYΘMOΣ EKΔ. ΣABBAΛA (ZΩOΔ. ΠHΓHΣ 18) Στη Θεσσαλονίκη: BIBΛIOΠΩΛEIO BIBΛIOPYΘMOΣ EKΔ. ΣABBAΛA (BAΣ. HPAKΛEIOY 47) BIBΛIOΠΩΛEIA IANOΣ (APIΣTOTEΛOYΣ 7, METAMOPΦΩΣEΩΣ 24 - KAΛAMAPIA, ΦIΛIΠΠOYΠOΛEΩΣ 57 - AMΠEΛOKHΠOI, 25ης MAPTIOY 45

ΠΥΞΙΔΑ ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠOΛΗ ΤOΥΣ ΠOΛΙΤΕΣ ΤOΝ ΠOΛΙΤΙΣΜO ΙΔΙOΚΤΗΣΙΑ: ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔOΣΚOΠΙΚΗ «ΠOΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΚΩΔΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ 6483 ISSN 1790-6075 ΕΚΔOΤΗΣ – ΥΠΕΥΘΥΝOΣ ΕΚΔOΣΗΣ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙOΣ ΕΠΙΚOΙΝΩΝΙΑ «ΠΥΞΙΔΑ» / ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙOΣ ΤΘ 53 ΤΚ 73131 ΧΑΝΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2821074104 / 6974739122 FAX: 2821036364 e-mail: info@pyxida.gr ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Μ. ΑΝΕΥΛΑΒΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΒΟΥΛΕΣ KΩΣTAΣ ΓYΠAPAKHΣ ΣΙΣΣΥ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΒΟΥΛΑ ΚΑΝΤΕΡΑΚΗ ΔΗΜOΣ ΚΕΡΔΕΛΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΚΚΙΝΑΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΩΤΣΟΓΛΟΥ ΝΙΚΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΚΗΣ ΠΕΤΡOΣ ΛΥΜΠΕΡΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΛΙΚOΥΤΣΑΚΗΣ KΩN/NOΣ MΠAΣIOΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΟΝΙΔΗΣ MYPTΩ KONTOMΙTAKH ΓΙΩΡΓΟΣ MANOYΣEΛHΣ NIKOΣ MANOYΣEΛHΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΩΓΟΥΛΟΣ ΒΑΡΒΑΡΑ ΠΕΡΑΚΗ BAΣIΛHΣ ΠAΠAΣTAMOΣ ΝΕKΤΑΡΙOΣ ΠΑΥΛOΥ - ΠΕΤΡOΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΕΡΙΒOΛΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΠΑΝOΥΔΑΚΗΣ Α. ΣΤΕΓOΣ ΓΙΩΡΓOΣ ΤΣΙΜΑΣ ΣΟΦΙΑ ΤΣΟΥΡΛΑΚΗ EPH XATZHΔAKH ΝΙΚOΣ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝOΥ ΣKITΣA - ΣΧΕΔΙΑΣΜOΣ ΕΝΤΥΠOΥ ΝΙΚOΣ ΠΑΡΘΕΝOΠOΥΛOΣ τηλ. 6974430507 ΣΗΜΑ ΕΝΤΥΠOΥ ΕΛΕΝΗ ΜΑΡΙΝΑΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΥΡΙΔΗ Η πυξίδα πρoσφέρεται με αντίτιμo τη διάδoση και τη συμμετoχή

Η ΕΚΔΟΣΗ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ:

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Φασιστικές επιθέσεις (2)

Η προίκα του Καλλικράτη Η διοικητική μεταρρύθμιση είναι αναγκαία. Τα υπάρχοντα σχήματα δεν ανταποκρίνονται στις σύνθετες οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Ο "Καποδίστριας Ι" πρέπει να βελτιωθεί και να ολοκληρωθεί. Πριν ξεκινήσει, λοιπόν, η νέα φάση της μεταρρύθμισης, χρειάζεται στοιχειώδης απολογισμός για την πρώτη φάση. Δεν επιβεβαιώθηκαν οι κραυγές που διήγειραν τον τοπικισμό, σύμφωνα με τις οποίες θα ερημώσει η ζωή στην περιφέρεια. Ένα σωστό μέτρο, όμως, όπως αυτό της συνένωσης των δήμων και κοινοτήτων, κινδυνεύει σήμερα από την οικονομική εγκατάλειψη εκ μέρους του κράτους. Τώρα η κυβέρνηση σχεδιάζει, με τον ευφάνταστο τίτλο "Καλλικράτης", κατάργηση των νομαρχιών και ίδρυση των αιρετών περιφερειών. Πριν ξεκινήσει και πάλι ανάποδα η συζήτηση, δηλαδή γύρω από τα εδαφικά όρια των περιφερειών και των υπό συνένωση νέων δήμων, είναι αναγκαίο η δημόσια διαβούλευση να επικεντρωθεί στα μείζονα: ποιες αρμοδιότητες και με βάση ποιους πόρους μεταφέρονται από τη δημόσια διοίκηση στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση. Η εποχή δεν επιτρέπει εφησυχασμό και ευκολόπιστες κριτικές. Ολόκληρη η δημόσια ζωή κινείται γύρω από τις ασφυκτικές πολιτικές περιορισμού των δημοσιονομικών. Αν η κυβέρνηση διαβλέπει στην πρόταση με τον "Καλλικράτη" μιαν ευκαιρία να περιορίσει το Δημόσιο τις υποχρεώσεις του για κοινωνικές παροχές και να σπρώξει στην αυτοδιοίκηση κρίσιμες λειτουργίες για τη ζωή του πολίτη, όπως είναι η κοινωνική μέριμνα, η υγεία, η παιδεία, οι συγκοινωνίες και πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος, τότε θα δυσφημήσει εξ αρχής τη διοικητική μεταρρύθμιση και θα μεταβάλει την Περιφέρεια σε μια καρικατούρα κεντρικής διοίκησης, όμηρο στις νεοφιλελεύθερες επιλογές. Η συζήτηση για τον "Καλλικράτη" και τον "Καποδίστρια ΙΙ" προϋποθέτει δεσμεύσεις για την προικοδότηση των νέων θεσμών. Βεβαίως και μπορούν να εξοικονομηθούν πόροι από τις συνενώσεις, αλλά ακόμη κι αυτοί δεν είναι αρκετοί, υπολείπονται κατά πολύ από τα αναγκαία κονδύλια για την ενίσχυση της αυτοδιοίκησης. Δεν είναι δυνατόν η εκάστοτε κυβέρνηση να αναγνωρίζει τα παρακρατηθέντα έσοδα από την τοπική αυτοδιοίκηση, να μην δεσμεύεται για την απόδοσή τους και να ετοιμάζεται να επιβαρύνει τους ήδη ετοιμόρροπους προϋπολογισμούς των δήμων και των νομαρχιών με επιπλέον αρμοδιότητες. Μ.Φ.

ΚΑΜ «…Γνωρίζω ότι υπάρχουν προβλήματα και δυσκολίες, αλλά γνωρίζω επίσης ότι για να γίνει όλο αυτό το έργο, που έχει ήδη πραγματοποιηθεί -κτίριο και θεσμός- χρειάστηκε να βρεθούν λύσεις, χρειάστηκε και να δουλέψουν με τόλμη και αποφασιστικότητα, χωρίς να λογαριάζουν ούτε τον χρόνο, ούτε τα χρήματα, ούτε τον κόπο για να βρουν λύση στις δυσκολίες. Αυτό απαιτούν τα Χανιά από μας και σήμερα, που μας έχουν προικίσει, εκτός των άλλων, με αυτό το δύσκολο αλλά τόσο αξιόλογο κτίριο με αυτές τις θαυμάσιες προοπτικές…» Δημήτρης Αντωνακάκης, αρχιτέκτων, καλλιτεχνικός διευθυντής Κ.Α.Μ., Πυξίδα φ.14 Μάιος 2004 Τα παραπάνω λόγια του κ. Αντωνακάκη 6 χρόνια πριν σημείωναν το βάρος που έχει το ΚΑΜ έναντι της πόλης και της αρχιτεκτονικής καθώς και το χρέος του «κάποιοι να βάλουν το κεφάλι τους στον πάγκο του χασάπη…» για να γίνει η δουλειά. Τα χρόνια πέρασαν, οι αιρετοί κρίθηκαν και κρίνονται για το αποτέλεσμα της δράσης τους και αυτοί που σε μεγάλο βαθμό έβαλαν το κεφάλι στον πάγκο του χασάπη, οι λιγοστοί εργαζόμενοι, απλά έμειναν στον δρόμο. Τρεις ουσιαστικά άνθρωποι που με αυταπάρνηση και με προσφορά μακράν πέραν των συμβατικών υποχρεώσεων τους λειτουργούσαν το ΚΑΜ αυτά τα χρόνια, απλά έμειναν στον δρόμο. Μέσα από τον παραλογισμό των διάφορων και διαφορετικών τύπου συμβάσεων και του νέου νόμου του ΠΑΣΟΚ οι εργαζόμενοι, για μια ακόμη φορά, απλά είναι τα θύματα. Είναι σαφές, και αυτό θα πρέπει να το καταλάβουμε όλοι, ότι το ΚΑΜ εκτός από τις χρηματοδοτήσεις, τις προγραμματικές συμβάσεις του, τα σχέδια ανάπτυξης του, πρωτίστως χρειάζεται τους ανθρώπους του. Αυτούς που με αυταπάρνηση θα το στηρίζουν και θα το υπηρετούν. Τους εργαζόμενους του. Με αυτό το σκεπτικό θα πρέπει να τελειώσει και αυτό το κακόγουστο ανέκδοτο που απλά με την αλλαγή ενός νόμου έκλεισε η πόρτα και … ούτε γάτα ούτε ζημιά. Κυρίως γιατί αναφερόμαστε σε ανθρώπους. Μ.Φ.

Αποσπάσεις και λοιπά συναφή Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε το Υπουργείο Παιδείας η Υπουργός Άννα Διαμαντοπούλου διακήρυξε πως θα περικόψει τις αδικαιολόγητες αποσπάσεις εκπαιδευτικών. Αυτό το διακήρυττε μαζί με τη διαπίστωση ότι έχουμε τον μικρότερο αριθμό καθηγητών ανά μαθητή στις χώρες του ΟΟΣΑ (1 προς 9). Λογικό λοιπόν ήταν να μιλήσει για την πρόθεσή της να περιοριστούν και οι μη αναγκαίες άδειες αλλά και οι αποσπάσεις που γενικά γίνονται για ψύλλου πήδημα. Παρ΄ όλα αυτά,

«Στις 6 Γενάρη ,άγνωστοι αποπειράθηκαν να κάψουν την συναγωγή που βρίσκεται στην παλιά πόλη στα Χανιά, αφήνοντας την υπογραφή τους με το πέταγμα σαπουνιών . Την Παρασκευή 15 Γενάρη το βράδυ ,έγινε και δεύτερη απόπειρα εμπρησμού της Εβραϊκής Συναγωγής ,αυτή την φορά προκαλώντας πολύ σοβαρότερες καταστροφές. Είναι δύσκολο να μην συνδέσει ο κάθε ένας μας ,τις δύο επιθέσεις που έγιναν στη Συναγωγή μεταξύ τους ,καθώς και με την απόπειρα εμπρησμού στο Κοινωνικό Στέκι –Στέκι Μεταναστών και τις δολοφονικές επιθέσεις σε μετανάστες και Έλληνες αντιρατσιστές. Οι εμπρηστικές επιθέσεις σε θρησκευτικούς χώρους λατρείας και σε κτίρια που στεγάζονται συλλογικότητες φιλλομεταναστευτικές , είναι εμπρησμοί ενάντια στη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.» Βίαιες ενέργειες με φασιστικα χαρακτηριστικά (ανεξάρτητα αν υπογράφονται ή όχι) που χτυπάνε τους «ξεχασμένους της κοινωνίας»,θρησκευτικούς χώρους ,ανθρώπους με κριτήριο τον τόπο καταγωγής και το χρώμα τους. Απέναντι σ΄αυτά τα φαινόμενα οφείλουν φορείς, θεσμοί και πολίτες να αντιταχθούν όσο είναι νωρίς. Μ.Φ. ήδη γνωρίζουμε αρκετά παραδείγματα σχολικών μονάδων στις οποίες έγιναν αλλαγές στο εκπαιδευτικό τους προσωπικό, μέσω αποσπάσεων, και μάλιστα άλλες έγιναν κατ΄ ευθείαν σε γραφεία υπουργών, άλλες έγιναν με απ΄ ευθείας υπουργικές αποφάσεις και άλλες επίκεινται… Ακόμα κι όταν πια έχει γίνει η χώρα μας διεθνώς ρεζίλι με τις ιδιόρρυθμες λογιστικές και δικαιολογήσεις του παρελθόντος, αυτοί συνεχίζουν. Τελικά, δεν φαίνεται να αλλάζει το πράμα, ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ η νοοτροπία τους, όσο και να το παλεύεις διότι πολλές φορές αυτά γίνονται με την ανοχή των συνδικαλιστικών οργάνων που ναι μεν καταγγέλλουν από τη μια την όποια κυβερνητική πολιτική αλλά πολλές φορές κρύβουν κάτω από το χαλί την ουσία της παρατυπίας. Και έχει ο Θεός… Α.Π.

Περί χρεών Πολλές φορές σκέφτομαι, όπως όλοι μας, τη φάση που διέρχονται τα οικονομικά της χώρας. Είναι άραγε η πρώτη φορά που η χώρα περνά μια τέτοια οικονομική κρίση; Τα στοιχεία δίνουν αρνητική απάντηση. Σοβαρότατη κρίση είχαμε και στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Υπάρχει σοβαρή διαφορά; Η απάντηση είναι θετική. Έχει να κάνει με την ποιοτική διαφορά. Δεν είναι μόνο το γεγονός πως η χώρα έχει ένα μεγάλο έλλειμμα και ένα πολύ μεγάλο χρέος. Είναι επίσης το γεγονός ότι κυριολεκτικά δεν υπάρχει πολίτης που να μην είναι χρεωμένος θύμα ο καθένας μας μιας σύγχρονης αντίληψης υποταγής στον καταναλωτισμό. Έτσι έχουμε μάθει οι νεοέλληνες, να έχουμε στην τσέπη ένα ευρώ, να θέλουμε κάτι που κάνει εκατό και να λεμε «ας πάρουμε ένα δάνειο» χωρίς να έχουμε προνοήσει για το αν θα καταφέρουμε να ξεχρεώσουμε ή για το αν έχει κάποιο ιδιαίτερο νόημα να κάνουμε κάτι τέτοιο. Εντάξει, δεν είμαι της άποψης να τα φυλάμε στο σεντούκι, αλλά και μόνο το γεγονός ότι τα χρέη αυτά θα περάσουν στα παιδιά μας θα έπρεπε να μας αποτρέπει από κάτι τέτοιο. Είναι και δείγμα νοημοσύνης, στο τέλος. Δεν λέει κανείς ότι δεν υπάρχουν οι μεγάλοι εγκληματίες που έφαγαν τα λεφτά των ταμείων στο Χρηματιστήριο, αλλά αρκετά με το σύνθημα «πάντα φταίνε οι άλλοι». Ας ψάξει ο καθένας και στον εαυτό του αλλά και στις πολιτικές οτυ επιλογές Α.Π.

Θόδωρος Καλούμενος Ένας φίλος ιδιαίτερος έφυγε μαζί το 2009. Συνεπής και ευαίσθητος δημιουργός με οράματα τόσο καλλιτεχνικά όσο και κοινωνικά. Ανήσυχος και δημιουργικός. Δέκτης πολλών ερεθισμάτων. Καλό ταξίδι Θόδωρε Υ.γ. Θυμάμαι πάνω από 10 χρόνια πριν να κάθομαι στην αυλή του Θοδωρή Καλούμενου και να συζητάμε για ώρες για την ιδέα της δημιουργίας ενός κοινωνικό-πολιτιστικού μορφώματος που θα στέγαζε δημιουργικές ανησυχίες… Μ.Φ.


ΦΥΛΛΟ

3

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

ο 2010 είναι εδώ. Τελικά ο χρόνος μας κυβερνά αλαζονικά με σκληρούς κι απρόσωπους αριθμούς συμβατικές μετρήσεις κι εμείς τον νιώθουμε με ρυτίδες, νούμερα που αλλάζουν στις εξετάσεις αίματος, φόβους, ανασφάλειες, πείρα – μερικοί νομίζουν ότι γίνονται σοφότεροι -, σκέψεις … και «θέλω», πολλά «θέλω» αναντιστοιχα ενίοτε με τα «μπορώ». Για παράδειγμα : Θέλω: να ταξιδέψω να βλέπω συχνότερα το παιδί μου να με αγαπούν οι φίλοι μου να μεγαλώνω γλυκά και ήρεμα να λιγοστέψει η αδιαφορία να ανακαλυφθεί το εμβόλιο κατά της Γράφει η Βαρβάρα βλακείας Περάκη να πίνω καφέ – έστω με ζαχαρίνες – με τις φίλες μου και να ξεδιπλώνουμε τους καημούς μας να πίνω ποτά με όσους γουστάρω και να χορεύω με «αλλιώτικα» τραγούδια να μην καθυστερώ το άρθρο μου στην Πυξίδα να είμαι συνεπής, γενικώς να μην φοβάμαι τ΄αεροπλάνα να μπορώ να κοιμάμαι στα θαλασσινά ταξίδια να είμαι πιο αισιόδοξη να προλαβαίνω να ονειρεύομαι να έχω χρόνο να πω, όσα δεν τόλμησα να ζεσταθούν οι καρδιές των ανθρώπων να πετάξω την τηλεόραση από το μπαλκόνι ν΄ακούω περισσότερο ραδιόφωνο ν΄αλλάξω επιτέλους σπίτι να βήχω λιγότερο το χειμώνα

Τ

ΤΑ ΠΕΡΙΤΤΑ

«Επιθυμίες» να πηγαίνω βόλτες στο λιμάνι να χάσω μερικά κιλά τρώγοντας πιο υγιεινά να μη φοβάμαι το βράδυ να διαβάζω κι άλλο να μάθω να γράφω στον υπολογιστή περισσότερο αλήθεια λιγότερες αλλεργίες να μειώσω το τσιγάρο νάρθει γρήγορα το καλοκαίρι περισσότερο φως καλύτερες αποδοχές να πάρω όσα μου αναλογούν λιγότερη αυθαιρεσία κατατρομοκράτηση των παντός είδους «ειδημόνων» υψηλότερη αισθητική καλύτερη παιδεία να σηκωθούμε από τους καναπέδες μας να δοκιμάσουμε το καλύτερο, που υπάρχει να λέω τα σοβαρά και τα αστεία με το αδελφάκι μου που λατρεύω Θέλω πολλά ή λίγα; Θέλω απλά αυτά που μπορώ να έχω. Το α΄ πρόσωπο ρήμα να με ορίσει, να λιγοστέψω τα «ουσιαστικά τ΄αφηρημένα» της ζωής μου και να ζω συγκεκριμένα, πλήρως, αισιόδοξα κι ίσως και χρήσιμα, και δημιουργικά. Καλή χρονιά!!!

Υ.γ. Ίσως από τις επιθυμίες μου λείπουν οι κοινωνικές ανησυχίες. Στο επόμενο φύλλο μπορεί να τις ξανασκεφτώ!!!

Γράφει o Mατθαίoς Φραντζεσκάκης

Καλλικράτης… περίφημος αρχιτέκτονας του δεύτερου μισού του 5ου π.Χ. αιώνα στην αρχαία Ελλάδα. Ο Καλλικράτης εργάστηκε σε τέσσερα μεγάλα έργα της αρχαίας Αθήνας, σύμφωνα με αναφορές του Πλούταρχου: Στα Μακρά Τείχη της πόλης (460 – 450 π.Χ.), στην επιδιόρθωση τμήματος των περιφερειακών τειχών των Αθηνών, στην ανοικοδόμηση ναού, αφιερωμένου στην Άπτερο Νίκη στην Ακρόπολη, το 448 π.Χ. και τέλος, σύμφωνα με τον Πλούταρχο πάλι, συνεργάστηκε με τον Ικτίνο για την ανέγερση του Παρθενώνα. Κάθε φτωχός και η μοίρα του… Μια χώρα που έχει γνωρίσει την φτώχια, τις δικτατορίες και την κάθε μορφής ανέχεια ισοπεδώνεται από τον εγκέλαδο… Γιατί και ο σεισμός σαφώς και έχει ταξικά χαρακτηριστικά… 100+ μέρες… Πέρασαν κιόλας και η κυβέρνηση φαίνεται ότι βρίσκεται σε μια δίνη προβλημάτων χωρίς να δείχνει την αναγκαία ετοιμότητα. Το κράτος ταξιδεύει σε μεγάλο βαθμό χωρίς διακυβέρνηση, η κυβέρνηση βρίσκεται ακόμα υπό συγκρότηση και η κοινωνία συναινεί αλλά δεν αντέχει… Δεξιά… Δεξιότερα!!!

Ζητάμε συνεργάτη … Αν θεωρείς ότι η «Πυξίδα Της Πόλης» είναι ένα έντυπο που σου ταιριάζει… Αν σε ενδιαφέρει ο χώρος της διαφήμισης … Επικοινώνησε μαζί μας γιατί ψάχνουμε συνεργάτη ο οποίος θα αναλάβει το διαφημιστικό τμήμα της εφημερίδας. «ΠΥΞΙΔΑ της Πόλης» ΤΘ 53 ΤΚ 73131 ΧΑΝΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ : 2821074104 - 6974739122 ΦΑΞ : 2821036364 / e-mail: info@pyxida.gr

Η έγκυρη, ακηδεμόνευτη φωνή του πολίτη, η δική σου φωνή,

κάθε μέρα στον Sky και στους 91,8. συνεντεύξεις – καταγγελίες – αθλητικά τοπική, πανελλαδική και διεθνής επικαιρότητα Ο Παντελής Γιαΐτσης, η Ελπίδα Κατσαράκη ο Βασίλης Φουντουλάκης, ο Ματθαίος Φρατζεσκάκης, ο Παντελής Χουλάκης και ο Μανώλης Μπουζάκης,

δεν μασούν τα λόγια τους, λένε τα πράγματα με τ’ όνομά τους και είναι μαζί σας στις αλήθειες και στα δύσκολα!

Αριστερά… Όταν η κοινωνία στενάζει το… χτενίζεται!!! Οικονομία… Το αγκάθι που μας έρχεται από το 2009 καρφώνοντας μας όμως ουσιαστικά το 2010. Σπασμωδικές κινήσεις σ ένα θολό τοπίο με οικονομική δυσπραγία και ασφυκτικές πιέσεις. Και ο μέσος Έλληνας πνίγεται … Καλλικράτης… χρεώνεται αιώνες μετά θάνατον το βάρος μιας σαρωτικής μεταρρύθμισης της χώρας. Συγκεντρωτισμός ή αποκέντρωση; Ανάπτυξη ή εγκατάλειψη; Αναδιάρθρωση ή διάχυση και διάλυση; Με τον πολίτη ή με τους «θεσμούς»;


4

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Τα χωριά μας είναι σπατάλη της εργασίας των ταχυδρόμων; ξ’ αρχής η πρόθεση του Γ. Παπανδρέου, ήδη από την προεκλογική περίοδο, να στηρίξει το Β’ Καποδίστρια ήταν ανεξήγητη. Μία τέτοια μεταρρύθμιση ήταν σαφές ότι θα προκαλούσε τοπικιστικές αντιδράσεις με δυνητικό εκλογικό κόστος. Ακόμα όμως και αν υποθέσουμε ότι η εν λόγω κίνηση ταίριαζε με το αίτημα του προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. διοικητικής ανασυγκρότησης και αξιοκρατίας στο δημόσιο, δεν δικαιολογούνταν από την άμεση πολιτική συγκυρία. Οι εκλογές, όπως και η πολιτική περίοδο που διανύουμε, επισκιάζονταν από τη διεθνή οικονομική κρίση και τις ιδιαίτερες εκφάνσεις της στην Ελληνική οικονομία. Ο σημερινός πρωθυπουργός, όταν εκλέγονταν, γνώριζε ότι η Ελληνική οικονομία στα πλαίσια των διεθνών οργανισμών και διεθνών συμβάσεων τις οποίες οικειοθελώς αποδέχεται, θα δέχονταν ασφυκτικές πιέσεις για περιορισμό των δαπανών της. Άρα θα ήταν ανοησία να αντιμετωπίζουμε τον Β’ Καποδίστρια, ή οποιαδήΓράφει o Mιχάλης ποτε άλλη μεταρρύθμιση, έξω από το Nικoλακάκης πλαίσιο της «ανάγκης» για μείωση των δημοσίων δαπανών. Και εδώ αρχίζουν τα παράδοξα. Πριν από 3 χρόνια το «Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης» (Ι.Τ.Α.) [επιστημονικός φορέας της «Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων» (Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.)] δημοσίευσε μία εργασία που προσπαθούσε να τεκμηριώσει της ανάγκη για νέα διοικητική μεταρρύθμιση των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.). Το κείμενο αυτό, που στην τελική-σημερινή του μορφή χρησιμοποιείται για τη νομιμοποίηση των επιχειρούμενων αλλαγών ξεκινάει με τις παρακάτω λέξεις: «Η ακραία διασπορά των οικισμών (καρπός σε μεγάλο βαθμό μίας ασχεδίαστης ανάπτυξης)…». Βεβα��ως η «ακραία διασπορά των οικισμών», το γεγονός δηλαδή ότι παρά το τεράστιο μεταπολεμικό κύμα μετανάστευσης πολλά από τα χωριά μας επιμένουν πεισματικά να υπάρχουν, δεν είναι αποτέλεσμα κακού σχεδιασμού. Η εγκατάλειψη πλήθος άλλων είναι αποτέλεσμα κακού σχεδιασμού, το ίδιο και η έλλειψη οικονομικών διεξόδων για τους κατοίκους τους. Έτσι κάπως, εισερχόμαστε στο πνεύμα του εν λόγω κειμένου, που ας σημειωθεί ότι μέχρι την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, απουσία προσχέδιου νόμου, αποτελεί το μόνο τεκμήριο για το τι προτίθεται να κάνει η κυβέρνηση. Η επιστημονική επιτροπή αφού υποδεικνύει τους Ο.Τ.Α. ως τη μόνη λύση στα προβλήματα κακοδιοίκησης της χώρας, εντοπίζει τα εξής προβλήματα στην λειτουργία τους: α)Τους περιορισμένους πόρους που αυτοί διαθέτουν, β)τον γεωγραφικό συγκεντρωτισμό τους εις βάρος των οικισμών και των κοινοτήτων που δεν αποτελούσαν την έδρα του εκάστοτε δήμου, γ)τις υπεραρμοδιότητες του δημάρχου, δ) και την έλλειψη ευρύτερων δημοκρατικών διαδικασιών στην λειτουργία τους. Με αντίστροφη σειρά και εμείς σχολιάζουμε. Η συνένωση τριών η τεσσάρων δήμων εκ των πραγμάτων θα προκαλέσει απομάκρυνση των δημοτών από το κέντρο λήψης των αποφάσεων που αφορούν τα του δήμου τους. Βασικό πρόβλημα δημοκρατίας, όμως, για τους συντάκτες του κειμένου, είναι η μείωση των αιρετών εκπροσώπων που θα προκαλέσει η

Ε

συνένωση αυτή. Για να εξισορροπηθεί η απώλεια αυτή, προτείνεται η σχετική διεύρυνση των δημοτικών συμβουλίων και η δημιουργία επιπλέον αιρετών θέσεων σε επίπεδο κοινότητας η δημοτικού διαμερίσματος. Προτείνεται, δηλαδή, ως αντιστάθμισμα του δημοκρατικού ελλείμματος, η δημιουργία επιπλέον «καρεκλών», καρέκλες όμως που δεν θα αντιστοιχούν και σε συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Το αίτημα επικοινωνίας με τις ανάγκες των κατοίκων μεταφέρεται στη δημιουργία ενός μόνιμου σώματος εκπροσώπων των συλλόγων και των σωματείων της περιοχής, επίσης με ανύπαρκτες αρμοδιότητες. Ευρύτερες μορφές λαϊκής συμμετοχής σε επίπεδο βάσης, αφήνονται στη γενικότητα τους, χωρίς καμία συζήτηση για το τι είδους αρμοδιότητες θα μπορούσαν να έχουν τέτοιοι θεσμοί. Μοναδική θετική πρόταση η ικανότητα διεξαγωγή δημοψηφισμάτων ύστερα από πρωτοβουλία των ίδιων των κατοίκων μίας περιοχής και όχι μόνοι με πρωτοβουλία της ίδιας της δημοτικής αρχής. Ο προηγούμενος «Καποδίστριας» μέμφεται στο κείμενο του Ι.Τ.Α. για τις υπερβολικές αρμοδιότητες που συγκέντρωνε ο δήμαρχος στα χέρια του. Τα μόνα άλλα στελέχη με άμεσες εκτελεστικές εξουσίες ήταν οι αντιδήμαρχοι, οι αρμοδιότητες των οποίων καθώς και ο διορισμός ή η παύση τους εναπόκειντο στην επιθυμία του ίδιου του δημάρχου. Στη νέα πρόταση προτείνεται η αποσυμφόρηση των αρμοδιοτήτων του δημάρχου από ένα κομμάτι της αμιγώς γραφειοκρατικής δουλειάς του, μέσα από την συγκρότηση μίας «επιχειρησιακής επιτροπής», μίας μικρής, δηλαδή, δημοτικής κυβέρνησης, με αντιπροσώπευση σε αυτή μόνο μελών της νικήτριας παράταξης, η σύσταση και οι αρμοδιότητες της οποίας εκ’ νέου εναπόκεινται στην διακριτική ευχέρεια του δημάρχου. Η καταπολέμηση λοιπόν του δημαρχοκεντρικού μοντέλου, προωθείται μέσα από την ανανεωμένη δυνατότητα του δημάρχου «…να έχει καθήκοντα, αρμοδιότητες και πολιτικό προφίλ Κυβερνήτη της περιοχής του νέου Δήμου». Στις προτάσεις τις επιτροπής δεν υπάρχει καμία ουσιαστική αναβάθμιση των αρμοδιοτήτων των κοινοτικών συμβουλίων σε σχέση με τον προηγούμενο «Καποδίστρια». Οι αρμοδιότητες τους συνεχίζουν να αφορούν τις επισκευές υποδομών και εφαρμογής προγραμμάτων, η απόφαση διεξαγωγής των οποίων δεν είναι στην αρμοδιότητα τους, και η γνωμοδότηση, μόνο, σε έργα που αφορούν την γεωγραφική τους επικράτεια. Τα κοινοτικά συμβούλια κοινώς μπορούν να κλείνουν τρύπες σε δρόμους, όχι να αποφασίζουν ποιοι θα είναι οι νέοι δρόμοι, να επιβλέπουν αν η κοινωνική λειτουργός ή του «βοήθεια στο σπίτι» κάνει καλά τη δουλειά της, όχι όμως να δρομολογήσουν την δημιουργία νέων σχετικών υπηρεσιών κ.ο.κ. Αν δηλαδή στο προηγούμενο «Καποδίστρια» πέντε ή έξι χωριά υποβαθμίζονταν για να αναδειχτεί ένα κεφαλοχώρι, στο νέο «Καποδίστρια» τα μικρά χωριά συνεχίζουν να παραγκωνίζονται μαζί με τρία ή τέσσερα, επιπλέον κεφαλοχώρια, προς χάριν τριών ή τεσσάρων κωμοπόλεων σε κάθε νομό, που φιλοδοξούν πλέον να μεταμορφωθούν σε αστικά κέντρα με τις νέες ρυθμίσεις. Τέλος, στην εισαγωγή του κειμένου του Ι.Τ.Α. σημειώνεται ορθώς ότι καμιά μεταρρύθμιση στη τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να προχωρήσει παρά μόνο μέσα από την μεταβίβαση

πόρων προς αυτήν, καθώς και την μεταβίβαση συγκροτημένων δομών της δημόσιας διοίκησης με τις αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις τους στους δήμους. Αυτό εξάλλου είναι και το σκεπτικό με το οποίο η ίδια η Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. στηρίζει την όλη διαδικασία. Διαφορετικά, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το κείμενο του Ι.Τ.Α., οι νέοι δήμοι «θα μοιάζουν με μεγάλα … κενά κελύφη», μία απλή συγκέντρωση των ήδη υπαρχόντων περιορισμένων υπηρεσιών που βρίσκονται στην αρμοδιότητα των δήμων. Ως μοναδικό μέτρο όμως για την εξασφάλιση της οικονομικής τους αυτοτέλειας το κείμενο αναφέρει την φορολογική αποκέντρωση. Και αν αυτό σημαίνει ότι η νέοι δήμοι θα έχουν το δικαίωμα να επιβάλουν δικιά τους φορολογία, έχει καλός. Αν όμως εννοεί την ικανότητα τους να διαχειρίζονται μερίδιο από την ήδη επιβεβλημένη στους πολίτες τους φορολογία, τότε έχουμε μία ανατροπή μίας από τις βασικές αρχές στη βάση της οποίας στηρίζεται η ίδια η τοπική αυτοδιοίκηση, το αίτημα δηλαδή της ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης. Οι πλούσιοι δήμοι, με πλούσιους κατοίκους, θα έχουν προφανώς περισσότερα έσοδα και οι φτωχοί λιγότερα. Κάτι το οποίο μπορεί να σημαίνει από λιγότερους δρόμους και πεζοδρόμια για τις φτωχές με τις σημερινές αρμοδιότητες των δήμων, αλλά υπό την προοπτική μεταβίβασης π.χ. της α’ βάθμιας και β’ βάθμιας εκπαίδευσης ή τμημάτων της δημόσιας υγείας, θα σημαίνει και λιγότερη παιδεία και υγεία για τους κάτοικους φτωχότερων περιοχών. Παρά τα ευχολόγια λοιπόν, η έκθεση του Ι.Τ.Α. δεν έχει καμία πρόταση που να διασφαλίζει ότι ο Β’ Καποδίστριας δεν θα είναι ένας εφιάλτης έμμεσης υποβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών του δημοσίου και δυνητικά έμμεσων ιδιωτικοποιήσεων, όταν η νεοσύστατη οργανισμοί θα κλιθούν να διαχειριστούν υπηρεσίες ήδη υπεχρηματοδοτούμενες με τεράστιες ανάγκες και μόνο για την διοικητική τους μεταφορά στους δήμους. Επί μακρόν η αριστερά φωνάζει για το ότι την κρίση δεν πρέπει να την πληρώσουν τα κατώτερα στρώματα του πληθυσμού. Αυτή όμως είναι μία κουβέντα μόνο, και τελείως άλλο πράγμα το να συλλάβουμε ότι αν αυτή οι νέοι οργανισμοί δεν έχουν επαρκή χρηματοδότηση (η έχουν μειωμένη χρηματοδότηση σε σχέση με το άθροισμα των προηγούμενων δήμων, συν τις πάγιες ανάγκες των υπηρεσιών που τους μεταβιβάζονται) η όλη διαδικασία θα μεταφέρει το κόστος της κρίσης στα μικρά ελληνικά χωριά που χαροπαλεύουν, επισπεύδοντας την εγκατάλειψη τους. Αν οι νέες δημοτικές αρχές βρεθούν με ελάχιστους πόρους στα χέρια τους και πολύ λίγες δημοκρατικές δικλείδες να εξισορροπούν την εξουσία τους, θα μπορέσουν εύκολα να πάρουν της «δύσκολες και υπεύθυνες αποφάσεις» για τις οποίες τόσο κόπτονταν ο πρώην πρωθυπουργός μας σε τοπικό επίπεδο. Το πνεύμα που παλαιότερα ήθελε τα μονοθέσια και διθέσια σχολεία να κλείνουν καθώς αποτελούσαν σπατάλη πόρων θα μπορέσει επιτέλους να διευρυνθεί. Οι αγροτικοί δρόμοι θα αποτελέσουν σπατάλη πόρων για μία ούτως ή άλλως μη επικερδής δραστηριότητα, τη γεωργία. Οι μικρές κοινότητες θα αποτελούν σπατάλη εργασίας των ταχυδρόμων. Οι λάμπες στις πλατείας των χωριών μας θα αποτελούν σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας. Και οι ατυχώς εν ζωή παππούδες σπατάλη κοινωνικών λειτουργών.


ΦΥΛΛΟ

5

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Ρούχα πουλούσαν, οι Οχτροί … ταν πριν από αρκετά χρόνια άνοιξε το πρώτο MacDonald’s στη Μόσχα, οι «πτωχοί» Μοσχοβίτες στήθηκαν σε ουρές με χρόνο αναμονής της τάξης των 24 ωρών! Είκοσι τέσσερις ώρες για να πιούν – κυρίως – Coca Cola αλλά και να έρθουν σε επαφή με ένα από τα σημεία κατατεθέν του Δυτικού «Πολιτισμού». Είκοσί τέσσερις ώρες ευτελισμού για να δείξουν στους εαυτούς τους αλλά και τους ηγέτες τους, ότι η λογική απόκρυψης, αποκλεισμού, ή και χειραφέτησης των όποιων επιθυμιών του ανθρώπου δεν είναι παρά μια εθελοτυφλική στρατηγική, η οποία όταν θα καταρρεύσει δεν μπορεί παρά να προκαλέσει μια τάση, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα δημιουργούσε μια λογική απελευθέρωσης, ή ακόμα πιο αντικειμενικά, μιας διείσδυσης με μέτρο και σωστή χρονική επιλογή. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε και φυσικά δεν ήμουν αυτόπτης μάρτυς των παραπάνω, αλλά αυτή η εικόνα ήρθε στο μυαλό μου όταν είδα τις ουρές των συμπολιτών μας να γεμίζουν τη Χατζημιχάλη Γιάνναρη και την Σκαλίδη για να μπουν – κατά ομάδες παρακαλώ – στο νέο πολυκατάστημα ρούχων της πόλης μας. Φρενήρης ρυθμός και κόσμος, σε τέτοια ποσότητα που σε καμία περίπτωση δεν έζησε το Μουσείο της Ακροπόλεως όση ιστορία, τέχνη και πολιτισμό κι αν κουβάλησε στα μάτια ή την ψυχή μας. Δυσκολία στην κυκλοφορία, ασφάλεια που συγκρατούσε τους ασυγκράτητους μέχρι να έρθει η ώρα τους να εισέλθουν μα και προβληματισμός στην τοπική αγορά. Είχε προηγηθεί οργασμός κατασκευαστικών συνεργείων τις προηγούμενες ημέρες, μεθοδική δουλειά ολοκλήρωσης και στοχευμένη έναρξη της λειτουργίας ακριβώς λίγο πριν τις φετινές εορταστικές μέρες του Δεκεμβρίου, χωρίς διθυράμβους, εγκαίνια και φιέστες. Αρκούσε ένα «ανοίξαμε». Μερικά από αυτά, ίσως θα πρέπει να αποτελέσουν μαθήματα σωστής διοίκησης για όλους μας, εντούτοις για μια ακόμα φορά θα πρέπει να προβληματιστούμε, βασιζόμενοι πάνω σε αυτό που μάλλον ένοιωσαν οι Ινδιάνοι, όταν είδαν τους πρώτους Ισπανούς κατακτητές στη γη τους. Τα περισσότερα από τα ερωτήματα μας έχουν ήδη απαντηθεί. Μπορεί αυτό το φαινόμενο της «οικονομικής εισβολής» να σταματήσει σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά με

Ό

καταστατική αρχή την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, μέσω και αγαθών; Φυσικά όχι, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το μέσο, το αίτιο αυτής της απελευθέρωσης και οποιαδήποτε θεσμική ή νομοθετική ρύθμιση - Εθνική ή Τοπική - ενάντια σε αυτό είναι με βεβαιότητα καταδικασμένη από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Άρα θα πρέπει να συνεχίσουμε να προβλη-

σμος. Το πρόβλημα είναι ότι με εξαίρεση συγκεκριμένα επιχειρηματικά παραδείγματα έχουμε αποτύχει ως κοινωνία κατ’ επανάληψη σε αυτού τους είδους τις εξετάσεις και για τις πολυεθνικές δεν υπάρχει καλύτερο οικονομικό και κοινωνικό υπόστρωμα για να επεκταθούν. Θα χρειαζόταν αρκετά βιβλία για να αναλύσει κάποιος τα παραπάνω, που

ματιζόμαστε κάτω από το δεδομένο ότι οι Ελληνικές και Πολυεθνικές εταιρείες θα συνεχίσουν να έρχονται στην πόλη μας, όσο υπάρχει εμπορική προοπτική και έτσι η «αμυντική» πολιτική μας θα πρέπει να προσδιοριστεί στην αποτελεσματική αντιμετώπιση όσων έχουν ήδη έρθει, αλλά και την θωράκιση της οικονομίας μας, για μην συνεχίσουν να έρχονται. Εάν η αγοραστική δύναμη και η ικανότητα χρηματοδότησης αποτελεί το βασικό τους «εργαλείο» τότε θα πρέπει να δημιουργήσουμε πολυμετοχικές ή συνεταιριστικές επιχειρήσεις ώστε η δύναμη των μικρών και πολλών να δημιουργήσει ένα μεγάλο και δυνατό συνασπισμό. Εάν η δυναμική τους προέρχεται από τα κορυφαία στελέχη, τον τεχνολογικό εξοπλισμό, τη δυνατότητα εκπαίδευσης και τα συστήματα διοίκησης, τότε θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε στο σήμερα ατομικά και συνολικά ως επιχειρηματικός κό-

δεν είναι τόσο απλά όσο ακούγονται αλλά γίνονται πιο σύνθετα γιατί αυτή η «συνολική» πρακτική λείπει απ’ τις συνειδήσεις μας. Έκανα μια βόλτα στην Αγορά και είσαι με τα μάτια μου την εικόνα αυτή της άνισης κατανομής του τζίρου. Διαπίστωσα ότι τα ντόπια μαγαζιά – όσο αδόκιμος κι αν είναι ο όρος – είχαν ήδη αρχίσει να σκέφτονται τις εκπτώσεις. Περνώντας όμως από κάποια καταστήματα είδα ξανά εκείνες τις «απελπιστικές» τιμές που δημιουργούν αυτά τα φαινόμενα ξενομανίας. Κοιτώντας σε μια βιτρίνα, είδα ένα ζευγάρι παντόφλες να ξεπερνούν τα 50 Ευρώ κι ο φίλος μου παρατήρησε ότι «δεν θα δουλέψω δυο μέρες για ένα ζευγάρι παντόφλες, θα πάνω σε ένα Κινέζικο για να τις πάρω με 3 Ευρώ.». Αλήθεια αυτή την Ανατολική «εισβολή» την έχουμε λάβει σοβαρά υπόψη μας; Δεν έχει τόσο έντονες εκδηλώσεις, έχει όμως τόση συστηματικότητα που θα έπρεπε να μας τρομάζει, πιστέψτε με.

Σας έχει απασχολήσει ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν ασχολούνται με τίποτα άλλο εκτός από εμπόριο και δεν θα τους δείτε ποτέ στις ελιές ή την οικοδομή; Τι θα κάνουμε; Να τους διώξουμε κι αυτούς άραγε; Δεν θα αναφερθώ ούτε επιγραμματικά σε άλλα είδη ή κατηγορίες προϊόντων και θα συμφωνήσω εκ των προτέρων για την οικονομία της συζήτησης ότι η ποιότητα μπορεί να μην είναι η ίδια. ΕνΓράφει ο τούτοις η διαφορές Κυριάκος Γ. είναι τέτοιες ώστε να Κώτσογλου* κάνουν ακόμα και τα πιο γερά πορτοφόλια να ξεχάσουν την επίσης αδιαφιλονίκητη αλήθεια ότι ο τζίρος των ξένων επιχειρήσεων, την ίδια νύχτα ταξιδεύει για τις χώρες τους. Η οποιαδήποτε αναφορά στο «κοντόφθαλμο» των Χανιωτών καταναλωτών, έχει επαρκέστατο αντίλογο η οποίος βασίζεται στην τεράστια διαφορά των τιμών. Αντί να ζητάμε λοιπόν από τον Χανιώτη καταναλωτή να γίνει ακόμα πιο μεγάθυμος και να προτιμήσει τις ντόπιες και συνήθως ακριβότερες επιλογές, μήπως πρέπει να ζητήσουμε από το Χανιώτη έμπορο να κάνει το πρώτο βήμα και να φέρει σε διψήφιο μέγεθος το Mark Up της τάξης του 200% που σήμερα με βεβαιότητα χρησιμοποιεί; Η ντόπια στήριξη και η αποφυγή συρρίκνωσης της τοπικής οικονομίας είναι ένα ταγκό που θέλει δύο ισάξιους χορευτές, αντί να καταφεύγουμε σε καταγγελίες ζητώντας από τις δικαστικές αίθουσες να μας αποδώσουν το «δίκιο μας» όπως όμως φυσικά εμείς το εννοούμε; Μετά από αυτό, είναι σίγουρο ότι θα έρθει κάτι άλλο. Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο, αφού το εμπορικό μέγεθος του νέου μας «γείτονα» είναι τέτοιο ώστε θα διαμορφώσει μάλλον αρνητικά όλους τους τζίρους των επιχειρηματιών της περιοχής. Το κέρδος από την αύξηση της εμπορικότητας της περιοχής και των συγκεκριμένων δρόμων θα αντιπαρατεθεί δημιουργώντας μια νέα αγοραία ισορροπία και η ζωή θα συνεχιστεί. Εντούτοις, θεωρώ ότι ακόμα δεν έχουμε πάρει το μάθημά μας ως κοινωνία και εμπορικός κόσμος και απλά αντιμετωπίσαμε μεμονωμένα και μάλλον «ρηχά» έναν ακόμα με την ευρεία έννοια αντίπαλο ο οποίος μάλλον θα είναι ένας από τη μακριά, μεγάλη σειρά.... Μηχανικός Παραγωγής & Διοίκησης Msc


6

ΦΥΛΛΟ

ΑΣΗΜΑΝΤΑ

Ένα τραγούδι για το 2009

Ειρηναίος: Ένας νέος 100 ετών …Σου ‘ρχεται να πετάξεις ψηλά και από κει να μοιράσεις δωρεάν την ψυχή σου…

Δεν ανήκω στους πιστούς της εκκλησίας, ούτε συχνά εκκλησιάζομαι. Όμως ο γέροντας Ειρηναίος δηλώσας ότι παραιτείται από τον επισκοπικό θρόνο πριν μερικά χρόνια θα λειτουργούσε μια από τις τελευταίες του φορές σε εξωκλήσι στην ΚίσΓράφει ο σαμο Χανίων. Ο δρόμος Γιώργος με έφερε μέσα στο εκΚοκκινάκος κλησάκι, στο ‘’κήρυγμα’’. Μπαίνοντας στην εκκλησία, ένοιωσα αμέσως κάτι το μυστηριακό. Όλο το εκκλησίασμα έψαλλε, μαζί με τον Επίσκοπο, σύψυχα, αυθόρμητα, με μια βαθιά μνήμη των προγονικών, των ιερών, των απαράγραπτων, των απαραβίαστων. Και ο ψιθυριστός ψαλμός, ανεβαίνοντας μαζί με το λιβάνι, ακουγόταν στα πέρατα. Όταν τελείωσε η λειτουργία, ο σοφός γέροντας άρχισε να μιλά στο εκκλησίασμα. Όχι σαν ιεροκήρυκας, με λόγο στομφώδη, προστακτικό, κυριαρχικό, πατερναλιστικό. Αλλά σαν πατέρας, σαν φίλος. Με λόγια ψιθυριστά, παραινετικά, χωρίς να ‘’εξηγεί’’, να ‘’αποκαλύπτει’’, να ‘’μελλοντολογεί’’, να ‘’κηρύττει’’. Τα λόγια του ήταν οραματικά, βιωματικά, έβγαιναν ‘’από μέσα’’. Ήταν ολόκληρος μια τρεμάμενη φλογίτσα από ένα κερί που λιώνει. Χαμηλόφωνος, κεντρομόλος, εσωτερικόστροφος, υπαρξιακός , εξαυλωμένος. Ο λόγος του στεναγμός, λυγμός, μα και λεπίδα. Αφανάτιστος αλλά στέρεος. Να γιατί τον

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Οδ. Ελύτης

λατρεύουν οι άνθρωποι στην Κρήτη. Όταν τον βρήκε το ‘’γήρας’’, παραιτούμενος από τον επισκοπικό θρόνο-χωρίς σύνταξη αφού πρόκειται για ισόβια θέση-επέστρεψε στο σκούφο του και στο τριμμένο ράσο. Στις μεγάλες του αγάπες δηλαδή. Εκεί κατοικεί ο Ειρηναίος. Στο λίγο, στο ελάχιστο, στο τίποτα. Δηλαδή στο παν. Δεν του ανήκει τίποτα, γι αυτό του ανήκουν τα πάντα. Ο Ειρηναίος δεν λέει το καλό, αλλά το πράττει. Γι αυτό είναι ταγός, ηγέτης, φάρος πνευματικότητας και στοχασμού, αποκούμπι ολόκληρης της Κρήτης. Αν δεν αντιμετωπίσουμε την κόλαση που ζούμε, δεν υπάρχει παράδεισος, λέει οΕιρηναίος. Το οραματικό του κοινωνικό έργο(ΑΝΕΚ, ΕΤΑΝΑΠ, γηροκομείο Καστελίου, Ίδρυμα Αγ. Σοφία, κ.λ.π.) είναι τεράστιο. Άνθρωπος ανοιχτών οριζόντων, ευφυής, πρωτοπόρος, ριζοσπάστης, ανήσυχος. Ανοιχτός σε όλα τα ρεύματα σκέψης, γήινος, αγωνιστής και αγωνιώδης. Όταν ο Ειρηναίος μιλά για τη γη, τα ζώα, το χωράφι, τα σπαρτά, τα λόγια του παίρνουν συμπαντική διάσταση, αγγίζουν την ουσία των πραγμάτων. Ένας θρησκευτικός ηγέτης αλλά και ένας κοινωνικός οραματιστής. Όταν σχεδιάζει, σε παρασύρει, σε εμπνέει. Ένας νέος 100 ετών. Η μορφή του ασκητική, εξαυλωμένη, δείχνει το δρόμο και την μέθοδο, πώς η ύλη γίνεται πνεύμα… Ένας φάρος που αναβοσβήνει και δείχνει το πέρασμα… Στις μέρες που ζούμε.

ν μας ζητούσαν να διαλέξουμε ένα τραγούδι για να αποχαιρετήσουμε το 2009 και να υποδεχτούμε το 2010, ποιο θα ήταν αυτό; Οι κυβερνητικές προτροπές του τύπου «να αλλάξουν τα πάντα, να αλλάξουμε τον εαυτό μας» δεν έχουν ανάγκη από στίχους και μουσική. Δύσκολο το να αναγνωρίσουμε τη «μουσική των ημερών» μας (αυτός είναι ο ευρηματικός τίτλος του μυθιστορήματος μιας φίλης, της Κάτιας Κοντιζά), όπως δύσκολο είναι το να αγνοήσουμε τον θόρυβο, τον πανικό των ημερών, τις κούφιες ατάκες των πολιτικών, τις σειρήνες των συναγερμών, τα γκουχ γκουχ της γρίπης, τα επιθετικά jingles, τον καταιγισμό των ringtones, τη βιομηχανία των ευχών και την προκατασκευασμένη γραφικότητα των εορταστικών ημερών. Πείτε το μ’ ένα τραγούδι, αλλά ποιο; Εκατοντάδες, ίσως χιλιάδες είναι τα όμορφα τραγούδια απ’ όλο τον κόσμο που μας άφησε ο 20ός αιώνας, τραγούδια ικανά και σήμερα να μας συγκινήσουν, όμως είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχωρίσουμε αυτό που θα ταίριαζε στις μέρες μας, ένα τραγούδι που δεν ξέρουμε καν αν πρέπει να είναι ηρωικό και πένθιμο ή χαρωπό και αισιόδοξο όπως μερικές φορές δεν είμαστε σίγουροι για το αν ζούμε σε ένα παρατεταμένο λυκόφως ή λυκαυγές. Ωστόσο, και η πιο μίζερη εποχή μπορεί να γεννήσει αληθινά τραγούδια – και δεν εννοώ εφήμερα σουξέ, αλλά τραγούδια που μπορούν να μείνουν στη συλλογική μνήμη, που έχουν κάτι να πουν για τον καιρό μας και για τους καιρούς που έρχονται. Είναι αυτονόητο ότι τέτοια τραγούδια γράφονται και σήμερα, όμως μοιάζουν να δαγκώνουν την ουρά τους και να σβήνουν, να μη φτάνουν σε όλους μας και απλώς να αναλώνονται σε έναν στενό κύκλο μυημένων. Πιο δύσκολο από το να βρούμε το τραγούδι που θα ταίριαζε στη νέα χρονιά είναι το να φανταστούμε εκείνο με το οποίο θα την αποχαιρετήσουμε. Αν υπήρχε η μηχανή του χρόνου, θα είχε ενδιαφέρον να μεταφερθούμε στην παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2011, οπότε θα ξέραμε τι θα είχε συμβεί στη διάρκεια του τόσο κρίσιμου, όπως όλοι λένε, 2010. Αραγε, θα μιλάμε ακόμα για την πάταξη της διαφθοράς; Θα έχει χυθεί φως στα σκάνδαλα του 2009, θα έχουν πληρώσει όσοι έφταιξαν ή μήπως νέα σκάνδαλα θα έχουν τραβήξει την προσοχή μας; Θα έχουν πιάσει τόπο οι θυσίες για τις οποίες μας προετοιμάζουν; Θα μας αγαπούν, θα μας σέβονται οι ξένοι, θα εξακολουθούν να μας δανείζουν; Θα μας τραντάξει συθέμελα η κρίση ή απλώς θα νιώσουμε ένα ψυχρό ρεύμα από το πέρασμά της; Πόσοι ακόμα θα πεθάνουν στο Ιράκ, πόσοι στο Αφγανιστάν; Ποια διατροφικά σκάνδαλα θα μας προκύψουν, πόσα παιδιά θα εξακολουθούν να εγκαταλείπουν το σχολείο, να δουλεύουν ή να πολεμούν; Πόσοι από τους σημερινούς πεινασμένους θα εξακολουθούν να πεινούν και πόσοι από τους σημερινούς χορτάτους θα γνωρίσουν την πείνα; Πόσοι νέοι ανθρωπιστικοί «διάδρομοι» θα χρειαστεί να ανοιχτούν σε νέες Γάζες; Πόσες θέσεις εργασίας θα πρέπει να χαθούν ώστε να πούμε ότι επιτέλους σ’ αυτό τον τόπο ευημερούν οι αριθμοί; Πόσοι πάγοι θα λιώσουν ακόμα, πόσα πουλιά, έντομα και γλώσσες θα χαθούν ή θα βρεθούν πιο κοντά στον χαμό τους; Το 2010 δεν θα είναι η χρονιά όλων των απαντήσεων, ίσως όμως να είναι η χρονιά των πιο πολλών ερωτημάτων. Ετος πληρωμής το 2010, μόνο που οι πολλοί θα πληρώσουμε την αρπακτικότητα των άλλων. Βλέπουμε πώς τελειώνει το 2009. Αμήχανο, αβέβαιο, με πολλές μουσικές αλλά χωρίς μουσική, με πολλές αλλαγές, αλλά χωρίς αλλαγή, ενώ δεν ξέρουμε αν η νέα χρονιά θα τελειώσει με έναν πάταγο, με ένα λυγμό ή με ένα χαμόγελο ή και με όλα μαζί.

Α

Κείμενο της Mαριάννας Tζιαντζή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Καθημερινή" στις 25/12/2009

Aνδρέα Παπανδρέου 40 - Tηλ. 0821041653 - Fax: 0821020059


Η Συνωμοσία του θορύβου

ΦΥΛΛΟ

7

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Έχω μπουκώσει. Αυτή είναι η μαύρη αλήθεια. Συμβαίνουν τόσα πολλά, που κάθε μήνα καταβάλω μεγάλη προσπάθεια για να παραμείνω κόσμιος και να μην αρχίσω να λέω πολλά και διάφορα για πολλούς και διάφορους, κυρίως πράγματα που ενδεχομένως θα έβαζαν σε μπελάδες εμένα ή το έντυπο που με τιμά δίνοντάς μου χώρο να λέω τα δικά μου. Σε τέτοιες συνθήκες συνήθως τα λόγια κάποιου άλλου έρχονται να σε βγάλουν από το αδιέξοδο. Στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει ένας δημοσιογράφος αρκετά διαφορετικός από τους άλλους, ο οποίος φροντίζει να μιλάει με τη γλώσσα που ο καθένας θα ‘θελε να χρησιμοποιήσει, αλλά δε μπορεί. Τ’ όνομά του είναι Spider Jerusalem και είναι ο ήρωας του επικού κόμικ Transmetropolitan του συγγραφέα Warren Ellis και του σχεδιαστή Darick Robertson. Το Transmetropolitan ανήκει στην κατηγορία των κόμικ που περιγράφονται ως graphic novels, δηλαδή σειρά ιστοριών με ενιαία πλοκή, που συνήθως δημοσιεύονται σε κάποιο έντυπο σε διάρκεια χρόνου. Το συγκεκριμένο, κυκλοφόρησε από το 1997 έως το 2002 και μπορεί κανείς να το βρει πια ενοποιημένο στους έντεκα τόμους που υπάρχουν στο εμπόριο. Δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά, αν και η γλώσσα που χρησιμοποιεί θα έκανε ούτως ή άλλως οποιαδήποτε ανάλογη προσπάθεια μάλλον μάταιη. Ο Spider Jerusalem είναι ο τύπος του χαρακτήρα που σου ξανάρχεται συχνά στο μυαλό. Είναι αρθρογράφος σε μια – όχι και τόσο μακρινή – εποχή και εγκατέλειψε την πόλη και τη δουλειά του για να γίνει ερημίτης. Αναγκάζεται να επιστρέψει και να ξαναρχίσει να γράφει, όταν ο εκδότης του τον ενημερώνει ότι αν δεν παραδώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα τα δύο βιβλία που προβλέπει το συμβόλαιό του, θα πρέπει να είναι έτοιμος να υποστεί τις συνέπειες. Γυρίζοντας στον «πολιτισμό» και ξεκινώντας να αποκαθιστά τις παλιές του επαφές, ανακαλύπτει ότι ο Πρόεδρος (η ενσάρκωση της εξουσίας στη δεδομένη ιστορία) είναι ένας διεφθαρμένος, που έχει ως βασικό μέλημα να κάνει όσο μεγαλύτερο κακό γίνεται στα πλήθη που κατοικούν την πόλη του. Ο Spider θα τα βάλει μαζί του χωρίς να περιοριστεί στη δύναμη της πένας, ή μάλλον του πληκτρολογίου του. Το ίδιο θα κάνει και με το διάδοχό του, ένα ημιφασιστοειδές κτήνος που με βασική αρχή το «διαίρει και βασίλευε» θα αποπειραθεί να αποτελειώσει όποια έννοια δημοκρατίας και ορθολογισμού απέμενε στην έτσι κι αλλιώς χαοτική κατάσταση που παρέλαβε. Αυτό που επακολουθεί περιγράφεται συνοπτικά ως

εξής: με τη βοήθεια των «βρωμερών βοηθών» του θα μετατραπεί από δημοσιογράφος σε συνείδηση των πολιτών, ντετέκτιβ, δικαστή και εκτελεστή, παίρνοντας εκδίκηση για τον εαυτό του και για όλους τους υπόλοιπους, γνωρίζοντας ότι πρέπει να δημιουργήσεις το απόλυτο χάος πριν καταφέρεις να επικρατήσει ξανά κάποιου είδους αρμονία. Η μεγάλη δύναμη στην ιστορία του Ellis είναι ο αδυσώπητος ρεαλισμός που τη διέπει απ’ την αρχή ως το τέλος. Τα φουτουριστικά περιβάλλοντα και οι cyberpunk αναφορές είναι ένα περίβλημα, κάτω από ελάχιστα με τον πρωταγωνιστή του, μάλλον δεν το οποίο κρύβεται η σημερινή πραγματικότητα στην κατάλαβε τη βαθιά αγάπη για τους ανπιο εφιαλτική της εκδοχή. Η βία, ο σεξισμός, τα θρώπους, τη ζωή τους και τη δημοκραναρκωτικά, η στρεβλή χρήση της τεχνολογίας, η Γράφει ο Γιώργος τία που κρύβει το Transmetropolitan φτώχια, η περιφρόνηση για τη φύση, η κυβερνητική Μανουσέλης μόλις ξύσεις τη σκληρή sci fi επιφάνειά αυθαιρεσία, είναι όλα εκεί διογκωμένα στον υπερτου. Συνιστάται ανεπιφύλακτα σε όσους θετικό βαθμό, δημιουργώντας μια πνιγηρή όσο κι έχουν σοβαρά ζητήματα με την αποδοχή αληθινή εικόνα ενός κόσμου, που αν δεν αλλάξει της σημερινής κατάστασης. Θα εξοργίσει δεδοθα ‘ναι γιατί οι πολίτες του είναι υπερβολικά μαμένα τους politically correct κατακαημένους που στουρωμένοι. εξακολουθούν, ενώ όλα γκρεμίζονται γύρω τους, Μπορεί η ιδέα της εμφάνισης ενός σούπερ να μιλούν σαν κατεψυγμένα καλαμαράκια. ήρωα που θα πάρει στις πλάτες του το δίκιο να είναι από τετριμμένη έως ανεπιθύμητη, όμως ο Spider δεν είναι ο συνηθισμένος clean cut τύπος με την ενδυμασία που θα γίνει ανάρπαστη τις απόκριες. Είναι ναρκομανής, καπνίζει, βρίζει, οπλοφορεί, παριστάνει το μισάνθρωπο και μισογύνη και πάσχει από μία εκφυλιστική ασθένεια που θα τον αφήσει φυτό. Τα κείμενα που παρουσιάζονται μέσα στο κόμικ ως αποσπάσματα από τη στήλη του, είναι ακριβώς αυτά που θα έπρεπε να δίνουν στο κοινό οι σημερινοί αρθρογράφοι, αν επιθυμούσαν να μην φτάσουμε στο σημείο να ζήσουμε σ’ ένα τέτοιο κόσμο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ellis έχει δημιουργήσει μια μοναδική κριτική Αλλά και γενικώς για να μπορεί να κυκλοφορεί απρόσκοπτα… στην οργανωμένη κοινωνία. Όποιος διαβάσει το κόμικ και δεν ταυτιστεί έστω και Συνδρομή ετήσια 10 ευρώ Υπηρεσίες – Τράπεζες – Φορείς 50 ευρώ Συνδρομή υποστήριξης … Κατά συνείδηση Το ποσό της συνδρομής σας μπορείτε να το καταθέσετε στους λογαριασμούς μας:

Για να μπορεί να έρχεται η ΠΥΞΙΔΑ στο σπίτι σας…

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ 5758-020951-719 ΙΒΑΝ GR40 0172 7580 0057 5802 0951 719 ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΣΥΝΑΙΤΕΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΜΟΥ ΙΒΑΝ GR33 0870 0410 0000 0001 1181 348 ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ή να στέλνετε επιταγή στην διεύθυνση: Πυξίδα Της Πόλης Τθ 53 / Τκ 73135 Χανιά Κρήτης

Μην ξεχνάτε να σημειώνετε το όνομα σας


8

ΦΥΛΛΟ

Ταξικότητα στην εκπαίδευση έρες γιορτινές αυτές που πέρασαν, και στις παρέες – κάπου ανάμεσα σε φαγητό και ποτό- οι συζητήσεις, οι αντιθέσεις και οι προβληματισμοί δεν έλειψαν. Το έχουν και οι μέρες βλέπεις. Τελειώνει ο χρόνος, έχει κατατεθεί ο προϋπολογισμός, υπάρχει η σκέψη για ατομικό ή και κοινωνικό απολογισμό, συνήθως εργασιακή ανάπαυλα αλλά κυρίως καλύτερη διάθεση και περισσότερος κόσμος γύρω από τραπέζια που με ένα ποτήρι στο χέρι, Γράφει ο Γιώργος τσουγκρίζουν Γώγουλος τα ποτήρια τους και ενίοτε τις φιλικές κουβέντες τους. Έτσι κάπως, ανάμεσα σε γνωστούς και φίλους, χαλαρωμένος στη γιορτινή διάθεση της παρέας, προέκυψε το θέμα της ταξικότητας της εκπαίδευσης. Αρχικά, φίλος και γιατρός, μου ανέφερε ότι το παιδί του σπουδάζει στο εξωτερικό, σε ιατρική σχολή. Μια απόφαση που πάρθηκε, κυρίως, με γνώμονα την αγάπη του για την επιστήμη. Υποστηρίχθηκε όμως από την οικονομική ευχέρεια των γονέων. Στην κουβέντα μας, αναφέρθηκε και η πρόθεσή του, να περιμένει το παιδί του εργαζόμενος, ώστε να βοηθήσει τη «λογική»

Μ

και οικογενειακή εργασιακή συνέχεια. Αργότερα, σε παρέα φίλων πανεπιστημιακών, αναγνωρίστηκε ότι ένα διδακτορικό στο εξωτερικό και ΟΧΙ στην Ελλάδα αποτελεί σημαντικό εφόδιο για ακαδημαϊκή πορεία. Πώς η μάνα τρώει τα παιδιά της. Στις παραπάνω περιπτώσεις διαφαίνεται, ότι η γνώση παρουσιάζεται ως εργαλείο για την επίτευξη του ατομικού στόχου που στοιχίζεται με τις έννοιες «κόστος» «επαγγελματική αποκατάσταση» «κέρδος». Αποκτά δηλαδή, στην κοινωνική συνείδηση, μια εφαρμοσμένη διάσταση. Είναι άραγε η εκπαίδευση ταξική; Σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΕ που παρουσίασε ο κ. Ρουκανάς - επισκέπτης-λέκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης-, μόλις 3 στους 10 που τελείωσαν το δημοτικό και 1 στους 10 που αποφοίτησε από το λύκειο προέρχονται από το φτωχό πληθυ��μό της χώρας. Οι αναλογίες αυτές συρρικνώνονται ακόμα περισσότερο όσο ανεβαίνουμε τα σκαλιά των τίτλων σπουδών: 5,4% στις τάξεις των αποφοίτων ΤΕΙ, 4,2% των αποφοίτων ΑΕΙ και 1,4% των κατόχων μεταπτυχιακού. Μηδενική είναι η

παρουσία του φτωχού πληθυσμού στους κατόχους διδακτορικού. Να σημειωθεί ότι περίπου 10.000 παιδιά εγκαταλείπουν κάθε χρόνο το υποχρεωτικό σχολείο. Όπως προκύπτει επίσης από στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας που επεξεργάστηκε ο κ. Θεριανός –εκπαιδευτικός-, οι πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες με πατέρα γεωργό, κτηνοτρόφο, δασοκόμο κ.λπ. είναι μόλις 4,9% και εκείνοι με πατέρα εργάτη, τεχνίτη ή χειριστή μηχανημάτων 17,9%, την ώρα που τα επαγγέλματα αυτά αντιστοιχούν στο 19,4% και 29,2% του ελληνικού πληθυσμού. Οι φοιτητές που προέρχονται από γεωργικές και εργατικές οικογένειες είναι πολύ λιγότεροι στις περιζήτητες πανεπιστημιακές σχολές, όπως η Αρχιτεκτονική (0% και 10,4% αντίστοιχα), η Νομική (2,6% και 10% αντίστοιχα) και η Ιατρική (2,7% και 11,5% αντίστοιχα). «Όπου φτωχός κι η μοίρα του», λέει ο λαός, και μάλλον τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν, τόσο τις οικονομικές ανισότητες στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όσο και τη διαμορφωμένη κοινωνική αντίληψη για τον εργαλειακό και εργασιακό χαρακτήρα της γνώσης, δηλαδή γνώσεων και δεξιοτήτων άμεσα εφαρμόσιμων στη αγορά εργασίας. Στην αρχή της νέας δεκαετίας, ας ευχηθούμε για μια παιδεία της γνώσης, της ελευθερίας και της δημοκρατίας για όλους, ώστε να επιτύχουμε τη μόρφωση και την καλλιέργεια κάθε ανθρώπου. Καλή Χρονιά

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Αργεί στην Ελλάδα η μετάβαση στην ψηφιακή τηλεόραση «Άθλος» φαντάζει πλέον η μετάβαση στην ψηφιακή τηλεόραση στη χώρα μας όταν, αντίθετα, στην Ευρώπη η ψηφιοποίηση προχωρά με ταχείς ρυθμούς σε όλες τις διαφορετικές μορφές της. Περισσότερα από 121,11 εκατομμύρια νοικοκυριά έχουν πλέον πρόσβαση σε ψηφιακές τηλεοπτικές υπηρεσίες (κάθε είδους) στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ την ίδια ώρα η χώρα μας παραμένει ουραγός στο τομέα. Ειδικότερα και σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία από την Ε.Ε., 121,11 εκατομμύρια νοικοκυριά (περισσότερα από το 50% της επικράτειας), διαθέτουν πρόσβαση σε ψηφιακές τηλεοπτικές υπηρεσίες. Ειδικότερα τα 26,3 εκατ. διαθέτουν δορυφορική ψηφιακή, τα 8,1 εκατ. ψηφιακή καλωδιακή, τα 13 εκατ. επίγεια ψηφιακή τηλεόραση, ενώ 2,8 εκατ. διαθέτουν DSL TV. Στη χώρα μας τα νοικοκυριά της δορυφορικής κυμαίνονται περί τις 300.000, υπηρεσίες DSL TV εκτιμάται ότι διαθέτουν περί τα 100.000 νοικοκυριά, η επίγεια ψηφιακή υπάρχει μόνο ως πιλοτική εφαρμογή, ενώ η καλωδιακή τηλεόραση δεν υφίσταται ως υπηρεσία. Παρά ταύτα το σύνολο των νοικοκυριών που διαθέτουν πρόσβαση σε ψηφιακές τηλεοπτικές υπηρεσίες -με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- εκτιμάται περί τις 450 χιλιάδες, που ποσοστιαία είναι δραματικά χαμηλότερο από το μέσο όρο της Ε.Ε. Επί του παρόντος προτεραιότητα -λόγω προθεσμιών- δίνεται στην επίγεια ψηφιακή τηλεόραση. Παρά ταύτα και εκεί, όπως όλα δείχνουν, ενδέχεται να μείνουμε μετεξεταστέοι. Στα σπάργανα Στη χώρα μας η ψηφιακή τηλεόραση είναι ακόμα στα σπάργανα. Οι μεν ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί άρχισαν μόλις πριν από τρεις περίπου μήνες τις πιλοτικές εκπομπές τους, ενώ η δημόσια τηλεόραση που εκπέμπει εδώ και κάποια χρόνια με το νέο τρόπο εκπομπής επίσης πιλοτικά, έχει επιλέξει διαφορετικό μοντέλο κωδικοποίησης του σήματος, της προηγούμενης τεχνολογίας. Ειδικότερα όσον αφορά το θέμα αυτό, επισημαίνεται ότι ακόμα δεν έχει επέλθει συμφωνία για κοινό μοντέλο εκπομπής (οι ιδιώτες εκπέμπουν σε mpeg4, ενώ η ΕΡΤ σε mpeg2), πράγμα το οποίο δημιουργεί τελικά προβλήματα στους καταναλωτές, οι οποίοι την ώρα που έρχονται σε πρώτη επαφή με τα νέα δεδομένα, καλούνται να λύσουν ακόμα ένα γρίφο σχετικά με τη λήψη του σήματος. Επίσης, την ίδια ώρα, η συντριπτική πλειονότητα των τηλεοπτικών επιχειρήσεων δεν μπορούν ούτε θεσμικά, αλλά κυρίως, ούτε και οικονομικά να περάσουν στην επίγεια ψηφιακή εκπομπή. Η μετάβαση αυτή θα σημάνει το κλείσιμο για ένα πολύ μεγάλο μέρος τηλεοπτικών επιχειρήσεων, το οποίο ναι μεν θα έχει ως αποτέλεσμα έναν εξορθολογισμό της αγοράς, θα δημιουργήσει ωστόσο από την άλλη και σημαντικά προβλήματα απασχόλησης, στις περιφέρειες της χώρας. Επισημαίνεται ότι πρόκειται για εξέλιξη, η οποία όταν συμβεί μας επιβάλλεται από την Ευρώπη και την ITU- εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικό πολιτικό κόστος, για την κυβέρνηση που θα την εφαρμόσει. Πηγή : Ναυτεμπορική Επιμέλεια : Μ.Ανευλαβής


ΦΥΛΛΟ

9

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Ένα τηλεφώνημα από τη Γάζα «Σας χρειαζόμαστε ακόμη» 31/12/2009 «Πέρασε κιόλας ένας χρόνος, έ!». Η φωνή από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ακούγεται απόμακρη. Φαντάζει λίγο χαμένη. «Και Γράφει ο λοιπόν..» απαντώ στον Παύλος Εμίρ. «Τίποτε. Δεν άλΝεράντζης λαξε τίποτε» μου λέει, κάνοντας πάλι μια παύση. Τα λόγια του δύσκολα βγαίνουν… Όπως και πέρσι, όταν του είχα τηλεφωνήσει τέτοιες μέρες πριν ξεκινήσω για τη Γάζα. Τον βρήκα ανάμεσα σε δύο χειρουργεία. Δεν μπορούσε να μιλήσει. Φαινόταν κάτι παραπάνω από ταραγμένος. Τότε, παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι ισραηλινές δυνάμεις έβαζαν σε εφαρμογή την επιχείρηση «Συμπαγές Μολύβι». Τρεις εβδομάδες κράτησε το μακελειό, που μετέτρεψε μια σπιθαμή γης σε κρανίου τόπο. «Είναι μια κίνηση άμυνας, μια αντίδραση στις ρουκέτες της Χαμάς» υποστήριζαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Τελ Αβίβ, σε μια προσπάθεια να εξισώσουν το θύμα με το θύτη. «Ξεχνώντας» ότι η εκεχειρία έσπασε από τους ίδιους, όταν στις 4 Νοεμβρίου, ημέρα των αμερικανικών εκλογών, τα δικά τους αεροπλάνα έστειλαν στο θάνατο οκτώ ακόμη Παλαιστίνιους. «Ήταν μέλη της Χαμάς» έγραφε το πολεμικό ανακοινωθέν. Η Γάζα, από μια απέραντη φυλακή που ήταν, μετατράπηκε σε πεδίο βολής των Ισραηλινών. Από τις 27 Δεκεμβρίου του 2008 έως τις 17 Ιανουαρίου του 2009, που επισήμως τα όπλα σίγησαν. Ενάμισι εκατομμύριο ψυχές σε μια έκταση όση και η Θάσος δεν είχαν κάποια δυνατότητα διαφυγής. Δεν είχαν, ούτε βέβαια έχουν, την πολυτέλεια να πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς. Αποκλεισμένοι από τον ισραηλινό βορρά, αλλά και στο νότο από τους «αδελφούς» Άραβες του Μουμπάρακ, έζησαν το «Συμπαγές Μολύβι» εγκλωβισμένοι στη γη τους. Κι ας φώναζαν κάποιοι ότι οι Ισραηλινοί χρησιμοποιούν ακόμη και απαγορευμένα όπλα, όπως οι βόμβες φωσφόρου. Κανείς δεν ήθελε να τους ακούσει. Κανείς, πλην ελαχίστων, δεν αντιδρούσε. Την ίδια στάση της εκκωφαντικής σιωπής, της omertá, κράτησαν διεθνή μέσα ενημέρωσης και δυτικές κυβερνήσεις ακόμη κι όταν βομβαρδίζονταν νοσοκομεία και ασθενοφόρα. Ώσπου

χτυπήθηκαν κτίρια του ΟΗΕ, αυτά που οι άμαχοι στην απελπισία τους θεώρησαν ασφαλές καταφύγιο, για να αρχίσουν να καταλαβαίνουν (τρόπος του λέγειν) οι κινούντες τα νήματα του κόσμου ότι … κάτι τρέχει. Και μετά, όταν το έγκλημα τελέστηκε, ήρθαν τα νούμερα και οι αυτοψίες μη κυβερνητικών οργανώσεων για να επιβεβαιώσουν ό,τι συνέβη στην καμένη γη. Ο «πόλεμος» (ποια αλήθεια ήταν η άλλη πλευρά;) είχε αφήσει πίσω του 13 νεκρούς Ισραηλινούς και 1.310 Παλαιστίνιους. Ανάμεσά τους 410 παιδιά. Περισσότεροι από 5.000 ήταν οι Παλαιστίνιοι τραυματίες. 4.100 σπίτια, 20 τεμένη, 16 κυβερνητικά κτίρια, 25 σχολεία και νοσοκομεία, 1500 βιοτεχνίες και καταστήματα καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ άλλες 17.000 κατοικίες κρίθηκαν ακατοίκητες. Οι ζημίες ανέρχονταν σε 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Είκοσι πέντε ακόμη εγκαταστάσεις του ΟΗΕ, κυρίως σχολεία, βομβαρδίστηκαν. Η Υπηρεσία Προσφύγων του ΟΗΕ (UNRWA) κατήγγειλε τη σφαγή αμάχων στο σχολείο του ΟΗΕ στην Τζαμπάλια, την επίθεση εναντίον αυτοκινητοπομπής με ανθρωπιστική βοήθεια και ασθενοφόρα και τον βομβαρδισμό σε εγκαταστάσεις του στην πόλη της Γάζας. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ζήτησε τη δίωξη ισραηλινών αξιωματούχων για εγκλήματα πολέμου και ο Ερυθρός Σταυρός κατήγγειλε τις θηριωδίες σε βάρος αιχμαλώτων και τραυματιών στην πόλη Ζεϊτούν. Η Διεθνής Αμνηστία επιβεβαίωσε τη χρήση των απαγορευμένων βομβών λευκού φωσφόρου κατά αμάχων. Νούμερα και εκθέσεις ξερές που δεν μπορούν να αποτυπώσουν το μέγεθος του ανθρώπινου δράματος, την απελπισία, τον πόνο, αλλά και την οργή και την αποφασιστικότητα των εγκλωβισμένων. Όσο για το Ισραήλ αυτό καλά κρατεί. Άλλαξε κυβέρνηση, αλλά η πολιτική της παρέμεινε η ίδια, κρύβοντας καλά τις ενοχές της. Ένα χρόνο μετά τίποτε δεν άλλαξε. Η ανθρωπιστική βοήθεια εξακολουθεί να φτάνει με το σταγονόμετρο, η ανοικοδόμηση δεν άρχισε και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες και διαβουλεύσεις, παρά την αρχική αισιοδοξία λόγω της εκλογής Ομπάμα, δεν φέρνουν αποτέλεσμα. Δεν έχουν ανταπόκριση ούτε οι καταγγελίες όσων εξ αριστερών θεωρούν τους Ισραηλινούς συλλήβδην σιωνιστές, ξεχνώντας τις φωνές αντίστασης μέσα στο Τελ Αβίβ και ότι η Χαμάς

είναι ο νόμος της σαρία. Το μείζον, όμως, είναι ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να κρατά τη Γάζα αποκλεισμένη. Μόλις προχτές σκοτώθηκαν από πυρά άλλοι έξι Παλαιστίνιοι στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από τον κλοιό. Η Αίγυπτος από κοντά, ωσάν να θέλει να εξορκίσει το κακό, χτίζει ένα ατσάλινο τείχος βάθους τριάντα μέτρων για να μπλοκάρει, λέει, το παράνομο εμπόριο. Τα λαγούμια, όμως, στη Ράφα θα εξακολουθήσουν να δουλεύουν, γιατί είναι η μοναδική δίαυλος επικοινωνίας με τον έξω κόσμο. Από κει οι άμαχοι προμηθεύονται τρόφιμα, από κει και η Χαμάς παίρνει όπλα και πυρομαχικά. Από κοντά και η φωνές των ακτιβιστών της Gaza Freedom

March που αυτές τις μέρες επιχειρούν να σπάσουν το εμπάργκο. Διότι στο Κάιρο τους λένε ο.κ. και στα σύνορα τούς απαγορεύουν τη διέλευση. Όπως έκαναν και με μας πέρυσι. Πρέπει, όμως, να περάσουν. Για να δώσουν την ανθρωπιστική βοήθεια, πολύ περισσότερο για να πουν στους μέσα, στους εγκλωβισμένους ότι «είμαστε εδώ. Δεν είστε μόνοι». «Φίλε, έτσι είναι τα πράγματα. Δεν έχουμε καμία δυνατότητα διαφυγής. Αλλά να μην είμαστε απαισιόδοξοι» ακούω τη φωνή του Εμίρ στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. «Θάρθουν καλύτερες μέρες. Απλά μη μας ξεχνάτε». Και το λέει αυτός που έχασε τη γυναίκα του και τα δυο του παιδιά από βόμβα Ισραηλινού.


10

ΦΥΛΛΟ

Θέμα: Δίκτυο Οινοποιών Δυτικής Κρήτης – Οινοτουρισμός. Πρόσωπο: Αντώνης Ντουράκης, πρόεδρος του Δικτύου Οι ειδικοί έχουν αποφανθεί ότι πέρα όλων των άλλων ισχυρό τουριστικό εργαλείο αποτελούν οι εμπειρίες που αποκομίζει ο ταξιδιώτης σε έναν τόπο. Το κρασί μπορεί να είναι μία από τις πιο δυνατές εμπειρίες; Για το κρασι και του Οινοποιούς της Δυτικής Κρήτης μιλάμε με τον Αντώνη Ντουράκη, πρόεδρος του Δικτύου Οινοποιών Δυτικής Κρήτης Συνέντευξη : Ματθαίος Φραντζεσκάκης

Θα θέλατε να μας συστηθείτε; Το Δίκτυο Οινοποιών Νομού Χανίων-Ρεθύμνης είναι ένα πολύ μικρό ηλικιακά Δίκτυο το οποίο συστάθηκε μόλις πέρυσι τον Αύγουστο. Αποτελείτε από 11 Οινοποιεία σε Χανιά και Ρέθυμνο. (Ρέθυμνο: Οινοποιείο Κλάδος, Αμπελώνες Οικογένειας Ζουμπεράκη. Χανιά: Αγροτικός Συνεταιρισμός Μάζας Σελίνου, Ιερά Μονή Αγ. Τριάδος, Αμπελώνες Καραβιτάκη, Κτήμα Λουπάκη, Οινοποιείο Μανουσάκη, Οινοποιείο Μαντρέ, Οινοποιείο Ντουράκη, Οινοποιείο Ντουρουντάκη, Οινοποιείο Πνευματικάκη ). Σκοπός του Δικτύου είναι η ανάπτυξη κάθε δραστηριότητας που θα συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των θεσμών σχετικά με την οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και πολιτιστική σπουδαιότητα των προϊόντων αμπέλου και οίνου της Κρήτης. Πως θα ιεραρχούσατε τους στόχους σας; Θα μπορούσα να πω ότι αυτή τη στιγμή κύριος στόχος μας είναι η δημιουργία μιας ταυτότητας του Δικτύου. Όπως προανέφερα είμαστε 11 οινοποιεία από Ρέθυμνο και Χανιά με διαφορετικά χαρακτηριστικά το κάθε μέλος. Πρέπει να βρούμε ποια είναι τα στοιχεία που μας ενώνουν, εκτός φυσικά του κρασιού, και να δημιουργήσουμε το πρόσωπο του δικτύου. Λένε ότι ανάδειξη και εξάπλωση εναλλακτικών μορφών τουρισμού όπως ο αγροτουρισμός, ο θρησκευτικός τουρισμός και ο οινοτουρισμός, δεν αποτελούν πια μόνο επιλογές αλλά αποτελούν βασικές συνιστώσες για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης. Πιστεύεται ότι ήρθε ο καιρός

να αλλάξουμε το μοντέλο ανάπτυξης του τουρισμού στην Κρήτη; Όπως είδαμε τα προηγούμενα χρόνια και ειδικότερα τα δύο τελευταία, η μορφή τουρισμού η οποία αναπτύχθηκε στο νησί τις τελευταίες δεκαετίες έχει αρχίσει να χάνει έδαφος. Αυτό το οποίο “πουλάμε” μέχρι στιγμής είναι ο ήλιος και η θάλασσα και δυστυχώς οι ανταγωνιστές μας στη Μεσόγειο αλλά και ανά τον κόσμο, “πουλάνε” το ίδιο ακριβώς προϊόν πολύ πιο φτηνά. Αυτό το οποίο πρέπει να κάνουμε είναι να αναδείξουμε τη διαφορετική ταυτότητα μας και πάνω σε αυτή να πατήσουμε για να αναπτύξουμε περαιτέρω τον τουρισμό στο νησί. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας σαν λαός είναι αυτά τα οποία είναι ενδιαφέρον και θα έπρεπε να ελκύουν τον αλλοδαπό αλλά και τον Έλληνα να έρθει να επισκεφτεί το νησί μας. Όχι μόνο οι παραλίες, ο ήλιος και τα ξέφρενα πάρτυ μέχρι τα ξημερώματα. Πέστε μου τι είναι αυτό που σας κάνει να πιστεύεται ότι το αμπέλι και ο οινοτουρισμός έχουν μέλλον για το τόπο μας; Η ιστορία των αμπελώνων της Κρήτης ξεκινάει κοντά 4000 χρόνια πριν, χωρίς να υπάρχει ούτε μια διακοπή κατά τη διάρκεια αυτή. Πάντα υπήρχαν αμπέλια στη Κρήτη και παραγόταν κρασί. Αυτό και μόνο μου προκαλεί δέος! Δεν χρειάζεται να δημιουργήσουμε ιστορίες και μύθους για το κρασί μας, απλά να προβάλουμε με κατάλληλο τρόπο την ιστορία μας. Φυσικά δεν συζητώ καν για την καταλληλότητα του κλίματος και των εδαφών της Κρήτης για το αμπέλι. Η Κρήτη έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει μεγάλα κρασιά τα οποία συναγωνίζονται άλλα του εξωτερικού. Οι ειδικοί έχουν αποφανθεί ότι πέρα όλων των άλλων ισχυρό τουριστικό εργαλείο αποτελούν οι εμπειρίες που αποκομίζει ο ταξιδιώτης σε έναν τόπο. Το κρασί μπορεί

να είναι μία από τις πιο δυνατές εμπειρίες; Το κρασί είναι μια από τις πιο δυνατές εμπειρίες που μπορεί να έχει ένας επισκέπτης σε ένα τόπο. Όταν κάποιος ξεκινάει από το σπίτι του για να επισκεφτεί ένα οινοποιείο ποτέ δεν ξέρει τι τον περιμένει. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι θα δοκιμάσει κάποια κρασιά και θα συνομιλήσει με τον οινοποιό ή κάποιον υπεύθυνο στο κτήμα. Όμως σε κάθε οινοποιείο θα συναντήσει κάτι εντελώς διαφορετικό. Διαφορετικούς ανθρώπους, διαφορετικά κρασιά διαφορετικούς χώρους αλλά και διαφορετικές φιλοσοφίες πάνω στο θέμα του κρασιού και την παραγωγή του. Όλη αυτή η εμπειρία είναι πάρα πολύ δυνατή και σίγουρα μένει αξέχαστη σε κάθε επισκέπτη. Σε ποιο βαθμό ο οινοτουρισμός μπορεί να βελτιώσει το μεγάλο πρόβλημα της εποχικότητας που μαστίζει τον τουρισμό, ακόμη και σε περιοχές όπως η Κρήτη; Πολλοί επιχειρηματίες στη Κρήτη συχνά παραπονιούνται ότι η τουριστική περίοδος κρατάει πάρα πολύ λίγο και ότι γενικότερα τα τελευταία χρόνια η διάρκεια της ελαττώνεται χρόνο με το χρόνο. Ο προβληματισμός για το πώς θα επιμηκύνουμε την τουριστική περίοδο ήταν πάντα ένα σημαντικό θέμα στους κύκλους των επιχειρηματιών της Κρήτης. Ο Οινοτουρισμός, αλλά και γενικότερα ο εναλλακτικός τουρισμός χτυπάει αυτό το πρόβλημα στη καρδιά του. Ενώ ο μαζικός τουρισμός στα Χανιά είναι ουσιαστικά τους καλοκαιρινούς μήνες, ο επισκέπτης που ασχολείται και έρχεται για το κρασί, θα επισκεφτεί το νησί κυρίως τους φθινοπωρινούς, χειμωνιάτικους αλλά και γιατί όχι και τους ανοιξιάτικους μήνες. Υπάρχει κάποιο στοιχείο σε σχέση με τον οινοτουρισμό, το οποίο να σας εξέπληξε ευχάριστα, όταν το ανακαλύψατε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Πολλές από τις ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες έχουν αναπτύξει τον οινοτουρισμό

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

εδώ και πολλές δεκαετίες, προσπαθούν κάθε χρόνο να εντάξουν και άλλα στοιχεία μέσα σε αυτόν για να γίνει ακόμα πιο ενδιαφέρον και ελκυστικός. Ταυτόχρονα η τεχνολογία έχει βοηθήσει πάρα πολύ στην ενημέρωση του επισκέπτη, έτσι ώστε να μπορεί να κινηθεί στην οινοπαραγωγική περιοχή και να μάθει για τα οινοποιεία χωρίς μεγάλο κόπο. ‘Ένα παράδειγμα είναι ο εντοπισμός των οινοποιείων μέσω του GPS. Ο επισκέπτης μπορεί εύκολα να πάει από οινοποιείο σε οινοποιείο ανάλογα με το τι θέλει να δει και το πόσο χρόνο έχει στη διάθεσή του. Λένε ότι ο οινοτουρισμός είναι από τα λίγα τουριστικά προϊόντα που μπορούν να ωφελήσουν ταυτόχρονα, εκτός από τους άμεσα εμπλεκόμενους, τους οινοποιούς, μία σειρά επαγγελματιών, οι οποίοι φαινομενικά δεν συνδέονται μεταξύ τους. Αποτελεί για εσάς αυτή η εκτίμηση εργαλείο συνεργασιών; Φυσικά! Στον οινοτουρισμό εμπλέκονται ένα σωρό επαγγελματίες που φαινομενικά δεν έχουν σχέση με το κρασί. Για παράδειγμα σε κάθε οινοποιείο κατά τη διάρκεια της οινογευσίας προσφέρονται στον επισκέπτη τυρί, παξιμάδι, ελιές και ίσως κάποια αλλαντικά της περιοχής. Μετά τη γευστική δοκιμή ο επισκέπτης θα έχει τη δυνατότητα να αγοράσει τα προϊόντα αυτά, τα οποία βρίσκονται στο χώρο πωλήσεων του οινοποιείου. Εναλλακτικά θα μπορούσε να επισκεφτεί το ίδιο το τυροκομείο της περιοχής για να μάθει περισσότερα ή να προμηθευτεί διάφορα τυροκομικά προϊόντα. Αυτό είναι ένα από τα πιο απλά παραδείγματα συνεργασίας που θα μπορούσα να δώσω. Ποια είναι η βασική δυσκολία για την ανάπτυξη του οινοτουρισμού; Δυσκολία ίσως θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η οργάνωση όλων αυτών που εμπλέκονται σε αυτή την προσπάθεια. Και πρώτα τα οινοποιεία, τα οποία πρέπει να είναι έτοιμα να δεχτούν επισκέπτες στους χώρους τους. Πρέπει να τηρούν κάποιες προϋποθέσεις τόσο στις εγκαταστάσεις τους όσο και στις υπηρεσίες τους, για να μπορεί να είναι ένα οινοποιείο επισκέψιμο. Μια άλλη δυσκολία είναι η απόσταση που έχουν τα οινοποιεία μεταξύ τους σε Χανιά και Ρέθυμνο. Η μεγάλη απόσταση καθιστά δύσκολη τη μετακίνηση του επισκέπτη από οινοποιείο σε οινοποιείο όταν ειδικά θέλει να δοκιμάσει ένα δυο κρασιά. Ποια είναι τα άμεσα σχέδια του δικτύου; Στα πιο άμεσα σχέδια του Δικτύου είναι η δημιουργία των Δρόμων του Κρασιού στα Χανιά και στο Ρέθυμνο. Οι Δρόμοι ουσιαστικά είναι το άλφα και το ωμέγα για την ανάπτυξη του οινοτουρισμού στη περιοχή μας. Πρέπει να δούμε πως θα ενώσουμε με μία-δύο ωραίες διαδρομές τα οινοποιεία των Νομών. Φυσικά μέσα σε αυτές θα εντάξουμε και όλο το πολιτιστικό πλούτο και αξιοθέατα των περιοχών. Εκτός αυτού, σε συνεργασία με το ΔΟΝΗ (Δίκτυο Οινοποιών Νομού Ηρακλείου) ξεκινάμε μία προσπάθεια να δώσουμε μία ταυτότητα στο κρητικό κρασί. Είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό εάν θέλουμε να εισχωρήσουμε σε αγορές του εξωτερικού αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας.


11

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

«Γατικό Λεξικό» Συνέντευξη – παρουσίαση Αντώνης Περιβολάκης

όλις πριν από μερικές μέρες στήθηκε στα ράφια των βιβλιοπωλείων το καινούριο βιβλίο του Νίκου Πλατή με τον (εύγλωττο) τίτλο «Γατικό Λεξικό». Ο Νίκος Πλατής είναι όχι μόνο ένας φίλος και τακτικός επισκέπτης των Χανίων αλλά συνάμα ένας από τους εραστές της. Ο Πλατής δεν είναι μόνο ένας συγγραφέας – ερευνητής αλλά έχει πολιτογραφηθεί τα τελευταία δέκα τουλάχιστον χρόνια σαν ένας συγγραφέας – λεξικογράφος. «Κάμα Τσούχτρα», «Μαύρο Λεξικό», «Αθωνικό Λεξικό», «Μπαχαρικό Λεξικό», «Ουαλικό Λεξικό του σεξ» είναι μερικοί μόνο από τους τίτλους των βιβλίων του. Πολυγραφότατος, ακάματος ερευνητής που με κάθε του γραπτή παράγραφο απεκδύεται της σοβαροφάνειας οποιουδήποτε θέματος χωρίς να του στερεί την όποια σοβαρότητα. Αυτό είναι λογοτεχνίζουσα έρευνα και δημοσιογραφία τέχνης. «Γατικό Λεξικό» είναι η καινούρια ογκώδης για το θέμα του δουλειά του Νίκου Πλατή. Στις εκατοντάδες σελίδες του ταξινομούνται και ξεδιπλώνονται επίσης εκατοντάδες λήμματα που σχετίζονται με άμεσο ή έμμεσο ή και με τον πιο ανορθόδοξο τρόπο με τις γάτες. Ο συγγραφέας δεν έχει ούτε μια γάτα στο σπίτι του, αντιθέτως έχει τον θεωρητικό εχθρό της, ήτοι έναν σκύλο. Όμως ο Πλατής είναι από τη φύση του ένας ευγενής προβοκάτορας. Προτίμησε να μας κοινοποιήσει αυτά που ξέρει ο ίδιος ή έμαθε από άλλους μετά από 5ετή έρευνα για το νιαουρίζον τετράποδο. Ο εκδοτικό οίκος Κέδρος ανέλαβε την έκδοση ενώ το στήσιμο, η εικονογράφηση και η σκηνοθεσία του όλου λεξικογραφικού εφευρήματος – πονήματος οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στον συγγραφέα. Το Γατικό σύμπαν του Νίκου Πλατή δεν ξεδιπλώνεται αλλά ξεφυλλίζεται και συνεπώς διαστέλλεται στο ανθρώπινό μας συνειδητό. Ξεφυλλίστε το κι εσείς σε ένα βιβλιοπωλείο και πιστεύουμε πως δύσκολα θα αντισταθείτε στον πειρασμό να του φτιάξετε ένα ζεστό σπιτάκι στη βιβλιοθήκη σας κι αυτό θα σας προσφέρει καθημερινά τα ευανάγνωστα και πονηρά νιαουρίσματά του. Δεν θέλει πότισμα ή τάισμα είναι από μόνο του food for thought. Ένα βιβλίο για ψαγμένους γάτους και για ψαγμένες γατούλες. Ιδού και μία μίνι συνέντευξη με τον συγγραφέα Νίκο Πλατή με αφορμή το νέο του βιβλίο.

Μ

Τι σε έκανε να γράψεις ένα λεξικό για γάτες, το «ΓΑΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ» δηλαδή;

Σκιτσογραφική σύνθεση του Γιάννη Στύλου. -Είδα ένα όνειρο, όραμα μάλλον, με την Παναγία την Γατοκρατούσα. «Τέκνον μου», μου λέει, «σου αναθέτω να πράξεις τα δέοντα ως συγγραφέας άποψης, διότι έτσι που πάμε η μόνη μας επιλογή, σε κάποια χρόνια, θα είναι οι γάτες των εργαστηρίων και της ανέραστης αναπαραγωγής». –«- Παναγιά μου Δέσποινα!», της κάνω εγώ, «Τι είναι αυτά που λέτε; Αφού, τώρα πια, έχουμε… δύο φιλοζωικές οργανώσεις ανά γειτονιά και τόσες γατοακτιβίστριες..»! «-Μωρέ κάνε ότι σου λέω και άσε τα «τι» και τα «πως», διότι μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι και μόνο που τις ακούω…»! Τι να κάνω, υπάκουσα στις θείες εντολές της Παναγιάς της Γατοκρατούσας και σκάρωσα, χρόνο στο χρόνο, το «ΓΑΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ», μεγάλη η χάρη της ! .. Ποια η σχέση του συγγραφέα με τις γάτες; Αρμονική, φιλική και στο… βάθος συντροφική! Μ’ αρέσει να τις βλέπω, να τις ακούω, να τις αισθάνομαι δίπλα μου (το ίδιο, όπως και τις γυναίκες, θα έλεγα). Είναι εξαιρετικά πλάσματα οι γάτες και οι γάτοι, για χάρη τους έγραψα ολόκληρο λεξικό και ανέβασα στο διαδίκτυο το: www.gatalexiko.gr . Δεν είναι φανερό πως τους έχω ιδιαίτερη αδυναμία; Νομίζω πως ναι! Σε ποιους απευθύνεται το «Γατικό Λεξικό»; Πρωτίστως σ’ εκείνους που θέλγονται από την μικροϊστορία. Σε όσους, επίσης, αρέσουν τα λεξικά μου, σ’ αυτούς που έχουν κάποιο χιούμορ. Και προφανώς, σε εκείνους που θεωρούν πως η γάτα είναι ένα πλάσμα αυτόνομο, μια οντότητα και ουχί, βεβαίως, ένα υποκατάστατο παιδιού, φίλου, ερωτικού συντρόφου ή παιχνιδιού. Το «Γατικό Λεξικό» απευθύνεται εκεί που, εν γένει, απευθύνονται και τα άλλα βιβλία μου: στους νοήμονες και εκλεκτούς.

Α Ν Ε Π Α Ι Σ Θ Η Τ Ω Σ

ΦΥΛΛΟ

H αποθεώση της ανθρώπινης φωνής

«Είχαν τα χέρια δεμένα ή περασμένα σε χειροπέδες, και μολατάυτα τα δάχτυλα χόρευαν, πετούσαν, σχεδίαζαν λέξεις. Οι φυλακισμένοι είχαν το κεφάλι καλυμμένο με κουκούλα. Αλλά αν έσκυβαν κάτι κατάφερναν να δούν από κάτω, ένα τόσο δα κάτι. Μολονότι απαγορευόταν να μιλούν, εκείνοι κουβέντιαζαν με τα χέρια. Ο Πίνιο Ούνγκερφελντ μου έδειξε το αλφάβητο των δαχτύλων, που το έμαθε χωρίς δάσκαλο στη φυλακή: «ορισμένοι ήμαστε κακογράφοι» μου είπε. «’Αλλοι ήταν αριστοτέχνες στην καλλιγραφία» Η ουρουγουανή δικτατορία ήθελε ο καθένας να μην είναι παρά ένας, ο καθένας να είναι κανένας: σε φυλακές και στρατώνες σ’ ολόκληρη τη χώρα, η επικοινωνία ήταν έγκλημα. Μερικοί φυλακισμένοι πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια θαμμένοι σε απομονωμένα μπουντρούμια μεγέθους φερέτρου χωρίς να ακούν άλλες φωνές εξόν από το βρόντημα των κάγκελων ή τα βήματα από τις μπότες στους διαδρόμους. Ο Φερνάντες Ουιδόμπρο και ο Μαουρίσιο Πόζενκοφ, καταδικασμένοι σ’ αυτήν τη μοναξιά, σώθηκαν επειδή μπόρεσαν να μιλήσουν με χτυπήματα στον τοίχο. ‘Ετσι διηγούνταν ο ένας στον άλλο όνειρα και αναμνήσεις, έρωτες και ψυχρότητες. Συζητούσαν, αγκαλιάζονταν, καβγάδιζαν. Μοιράζονταν βεβαιότητες και ωραιότητες, όπως επίσης αμφιβολίες και λάθη, κι ερωτήσεις από εκείνες που δεν έχουν απάντηση. Όταν είναι αληθινή, όταν γεννιέται από την ανάγκη του λέγειν, την ανθρώπινη φωνή δεν τη σταματά κανένας. Αν της στερήσουν το στόμα, εκείνη μιλάει με τα χερια, τα μάτια, τους πόρους, με οτιδήποτε. Γιατί όλοι, μα όλοι, κάτι έχουμε να πούμε στους άλλους, κάποιο πράγμα που οι άλλοι αξίζει να το γιορτάσουν ή να ο συγχωρέσουν». (Εδουάρδο Γκαλεάνο)

Βούλα Καντεράκη


12

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

«…Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας, αντί για επιχείρηση, θα πρέπει να λειτουργήσει περισσότερο ως ένα «κίνημα» για την επιστροφή στην υγιεινή παραδοσιακή Κρητική Διατροφή, στην ενίσχυση των τοπικών προϊόντων και την πιο αποτελεσματική σύνδεση της παραγωγής με τις υπηρεσίες του τουρισμού για να μπορέσει να καθιερωθεί η Κρήτη ως ένας ξεχωριστός και ποιοτικός γαστρονομικός προορισμός και να ενδυναμωθεί η οικονομίας της…» Ζωή Νόβακ, Διευθύντρια «Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας» Τι είναι το «Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας» Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας είναι μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε από τις τέσσερις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις της Κρήτης με σκοπό την διάσωση, προβολή και διάδοση του προτύπου της Κρητικής Διατροφής αλλά και την πιστοποίηση χώρων εστίασης που προσφέρουν Κρητική Κουζίνα. Η δημιουργία της εταιρείας έρχεται να καλύψει την ανάγκη για συντονισμένη προβολή και προώθηση της Κρητικής Διατροφής και την προαγωγή των τοπικών προϊόντων, τόσο σε επίπεδο νησιού, όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα και διεθνώς. Ο στρατηγικός στόχος του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας είναι η ισόρροπη και αειφόρος ανάπτυξη της Κρήτης μέσω της συνεργασίας με τους τοπικούς φορείς, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών. Οι βασικοί άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθεί η εταιρεία για την επίτευξη του στόχου της είναι οι ακόλουθοι: 1. Η τοπική γαστρονομική παράδοση: θα γίνει προώθηση της Κρητικής Διατροφής ως τρόπος ζωής 2. Η υγεία: θα προβληθεί η συμβολή της Κρητικής Διατροφής στην βελτίωση του επιπέδου υγείας, ως μέσο θεραπείας αλλά και πρόληψης 3. Τα τοπικά προϊόντα: θα γίνει προσπάθεια για την βελτίωση της ποιότητας των κρητικών προϊόντων μέσω της στήριξης για τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών παραγωγής (σε παραγωγή, μεταποίηση, διανομή) 4. Το περιβάλλον: θα προωθηθεί η «πράσινη ανάπτυξη» του νησιού, προβάλλοντας την Κρήτη ως έναν τόπο με καθαρό περιβάλλον και μεγάλη βιοποικιλότητα, όπου παράγονται μοναδικά, ασφαλή και υγιεινά προϊόντα 5. Ο πολιτισμός: θα προωθηθεί η Κρητική Διατροφή ως αναπόσπαστο κομμάτι του κρητικού πολιτισμού και θα συνδεθεί με τις τοπικές αξίες 6. Ο τουρισμός: θα προωθηθεί ο γαστρονομικός τουρισμός στο νησί, βασισμένος στα εκλεκτά τοπικά προϊόντα και την Κρητική Κουζίνα. Να σημειωθεί ότι Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας δεν δημιουργήθηκε για να αντικαταστήσει τμήματα των Νομαρχιακών Αυ-

τοδιοικήσεων, αλλά για να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος φορέας που θα συντονίζει δράσεις που θα γίνονται σε όλο το νησί γύρω από τον χώρο τον τροφίμων και της Κρητικής Κουζίνας. Ποιες ήταν οι ανάγκες δημιουργίας του; Η Κρητική Διατροφή αποτελεί το διατροφικό πρότυπο πάνω στο οποίο στήθηκε η Μεσογειακή Διατροφή, εκμεταλλευόμενη τα πορίσματα διεθνών μελετών που αποδείκνυαν την θετική σχέση της δίαιτας των Κρητικών του 1960 σε σχέση με την υγεία. Σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, εν μέσω της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, των προβλημάτων στον αγροτικό τομέα και την μεταποίηση, τον κίνδυνο απώλειας της ταυτότητας των κρητικών προϊόντων καθώς και την μείωση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού μας προϊόντος, η ενίσχυση του ανταγωνιστικού μας πλεονεκτήματος σαν Προορισμός που θα βασίζεται στην φημισμένη Κρητική Διατροφή και τα εκλεκτά τοπικά προϊόντα και θα ενισχύεται με ένα Σήμα Ποιότητας διεθνούς αναγνωρισιμότητας αποτελεί ανάγκη αλλά και ευκαιρία. Δυστυχώς μέχρι σήμερα, σαν νησί δεν καταφέραμε να εκμεταλλευτούμε αυτόν τον πλούτο, κυρίως λόγω έλλειψης συντονισμού και συγκεκριμένης στρατηγικής. Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας σκοπεύει να λειτουργήσει σαν ενδιάμεσος φορέας, εξασφαλίζοντας την συνεργασία των τοπικών φορέων και επιχειρήσεων και προβάλλοντας συντονισμένα και αποτελεσματικά τις δράσεις όλων στον συγκεκριμένο τομέα. Σε ποιο βαθμό οι Νομαρχίες είναι σε μια λογική συλ��ογικής διαχείρισης της Κρητικής Διατροφής; Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας αποτελεί την πρώτη καθαρά διανομαρχιακή εταιρεία και αποδεικνύει την δέσμευση των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων για την από κοινού διαχείριση και αντιμετώπιση των σχετικών ζητημάτων που αφορούν το νησί και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αρκετά γρήγορα και αποτελεσματικά με τον τρόπο που είναι σχεδιασμένη η λειτουργία τους στην παρούσα φάση. Στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας συμμετέχει και εκπρόσωπος του Τμήματος Διατροφής και Διαιτολογίας του ΤΕΙ Κρήτης, οι αποφάσεις λαμβάνονται πάντα ομόφωνα, ενώ υπάρχει εποπτικό συμβούλιο το οποίο εξασφαλίζει την διαφάνεια στην οικονομική διαχείριση. Τέλος να σημειωθεί ότι η Προεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου αλλάζει ετησίως, εξασφαλίζοντας ότι, εκ περιτροπής θα προεδρεύουν οι Νομάρχες και των τεσσάρων Νομών. Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας, αντί για επιχείρηση, θα πρέπει να λειτουργήσει περισσότερο ως ένα «κίνημα» για την επιστροφή στην υγιεινή παραδοσιακή Κρητική Διατροφή, στην ενίσχυση των τοπικών προϊόντων και την πιο αποτελεσματική σύνδεση της παραγωγής με τις υπηρεσίες του τουρισμού - για να μπορέσει να καθιερωθεί η Κρήτη ως ένας ξεχωριστός και ποιοτικός γαστρονομικός προορισμός και να ενδυναμωθεί η οικονομίας της. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί με πρωτοβουλίες που ξεκινούν μόνο από την αγορά (αυτό που λένε «market driven»), καθώς για να πετύχουμε τον στόχο θα χρειαστεί συνεργασία μεταξύ φορέων, επιχειρήσεων και κοινωνικών ομάδων. Γι’ αυτό είναι σημαντικό που αυτής της πρωτοβουλίας ηγούνται οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις της Κρήτης, καθώς από την φύση τους μπορούν να υποστηρίξουν ένα τέτοιο όραμα για την ανάπτυξη του νησιού και να συσπειρώσουν όσους χρειάζεται για να δουλέψουν συλλογικά προς αυτήν την κατεύθυνση. Επίσης έχουν το κύρος και την δύναμη να υποστηρίξουν μια τέτοια προσπάθεια και έχουν δεσμευτεί στην λήψη κοινών αποφάσεων. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί στην Κρήτη και άλλα δίκτυα φορέων και επιχειρήσεων που ασχολούνται με την Κρητική Διατροφή. Ποια είναι η σχέση σας μαζί τους. Σε όλη την Κρήτη υπάρχουν πολλοί φορείς που ασχολούνται με την προβολή της Κρητικής Διατροφής και των τοπικών προϊόντων και έχουν προσφέρει πολλά στην κατεύθυνση αυτή. Στόχος του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας είναι η συνεργασία με όλους αυτούς τους φορείς για την συνδιοργάνωση δράσεων, την προβολή του έργου τους και την ένταξή τους στο πλαίσιο μιας παγκρήτιας προσπάθειας για την ανάδειξη της Κρητικής Κουζίνας και

των τοπικών προϊόντων. Η εταιρεία, λειτουργώντας ως το «Cluster (Δίκτυο) της Κρητικής Διατροφής», σκοπεύει να αποτελέσει την «ομπρέλα» κάτω απ’ την οποία θα μπορέσουν να ενταχθούν όλες τις τοπικές πρωτοβουλίες που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Χαράζοντας μια κοινή και ολοκληρωμένη πολιτική, οι τέσσερις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, επιχειρήσεις και πολίτες, θα δουλέψουν για την αύξησης της ζήτησης για τοπικά προϊόντα και υπηρεσίες, ενώ παράλληλα θα ενισχύουν την ποιότητα της προσφοράς τους. Στους στόχους σας υπάρχει και η απονομή Σήματος Κρητικής Κουζίνας σε καταστήματα σχετικού ενδιαφέροντος. Σε ποια φάση βρίσκεστε; Με την ίδρυση της εταιρείας ορίστηκαν και οι βασικές προδιαγραφές με τις οποίες θα έπρεπε να συμμορφώνεται ένα εστιατόριο για να μπορεί να διεκδικήσει το Σήμα Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας. Οι συγκεκριμένες προδιαγραφές αποτέλεσαν προϊόν συλλογικής εργασίας και διαβούλευσης των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων με τοπικούς φορείς και επιστήμονες. Πρέπει να τονιστεί σε αυτό το σημείο, ότι, παρότι υπάρχουν ήδη κάποια Σήματα Ποιότητας για εστιατόρια στην Κρήτη τα οποία δεν κατάφεραν όμως να αποκτήσουν παγκρήτια εμβέλεια, στόχος του Σήματος του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας ήταν η δημιουργία ενός Παγκρήτιου Σήματος το οποίο, πέραν της ανάδειξης της Κρητικής Κουζίνας θα εξασφάλιζε την αποκλειστική χρήση τοπικών προϊόντων. Αυτό είναι και το κυρίαρχο διαφοροποιητικό χαρακτηριστικό του Σήματος από τα ήδη υπάρχοντα. Μετά την ενεργοποίηση της εταιρείας, οι διαβουλεύσεις με φορείς και επιχειρηματίες συνεχίστηκε και προσδιορίστηκαν κάποια σημεία των προδιαγραφών που χρειαζόταν οριστικοποίηση και αλλαγή για να εξασφαλιστεί η εφαρμοσιμότητά τους. Μετά την συνεδρίαση Ομάδας Εργασίας με την συμμετοχή Συλλόγων Εστιατόρων του νησιού και εκπροσώπων φορέων που έχουν εμπειρία από την λειτουργία αντίστοιχων Σημάτων, έχει καταρτιστεί συγκεκριμένη πρόταση για την οριστικοποίηση των υπαρχόντων προδιαγραφών η οποία θα εγκριθεί στο επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας. Εν τω μεταξύ, στο αμέσως επόμενο διάστημα θα γίνει η σύνθεση του σώματος τον επιθεωρητών που θα αξιολογούν τις επιχειρήσεις και θα διοργανωθούν ενημερωτικές ημερίδες σε κάθε Νομό για την ενημέρωση των επιχειρηματιών και την παρουσίαση των προδιαγραφών του Σήματος και της διαδικασίας πιστοποίησης. Παράλληλα το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας επεξεργάζεται ένα ολοκληρωμένο Πλάνο Προβολής και δέσμης κινήτρων (κατάρτιση, δικτύωση κα) για τις επιχειρήσεις που θα πιστοποιηθούν, ενισχύοντας την αξία που θα έχει το Σήμα Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας για τους εστιάτορες. Έχει καθοριστεί το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα δίνεται η σχετική πιστοποίηση; Οι γενικές προδιαγραφές του Σήματος Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας υπάρχουν και το μόνο που εκκρεμεί είναι η οριστικοποίηση κάποιων λεπτομερειών ούτως ώστε να αρχίσουν οι πιστοποιήσεις. Οι βασικές προϋποθέσεις που οφείλει να πληροί ένα εστιατόριο ώστε να του χορηγηθεί το Σήμα Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας είναι οι εξής: Το μενού θα πρέπει να απαρτίζεται κατά τα 2/3 από εδέσματα της Κρητικής Παραδοσιακής Κουζίνας. Αποκλειστική χρήση ελαιολάδου κρητικής προέλευσης. Απαραίτητη παρουσία ελάχιστου αριθμού κρητικών οίνων. Αποκλειστική χρήση τοπικών προϊόντων τα οποία παράγονται σε επάρκεια στο νησί. Τα βήματα για την Πιστοποίηση ενός εστιατορίου θα είναι τα παρακάτω: 1. Αποστολή αίτησης πιστοποίησης από την ενδιαφερόμενη επιχείρηση στο Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας. Την αίτηση θα συνοδεύει και αντίγραφο της άδειας λειτουργίας και του καταλόγου (menu) του εστιατορίου. 2. Αξιολόγηση της αίτησης από το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας


ΦΥΛΛΟ

13

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

3. Επιθεώρηση της επιχείρησης από ομάδα επιθεωρητών του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας 4. ξιολόγηση ευρημάτων επιθεώρησης από Ειδική Επιτροπή Πιστοποίησης του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας 5. Απονομή του Σήματος Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας στις επιχειρήσεις που πληρούν τις προδιαγραφές και καταχώρηση στο Μητρώο Πιστοποιημένων Επιχειρήσεων 6. Αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις επανελέγχου και επαναξιολόγησης στα εστιατόρια για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το αντίτιμο για την πιστοποίηση των επιχειρήσεων εστίασης θα είναι συμβολικό και θα στοχεύει στην κάλυψη των δαπανών επιθεώρησης και των απαραίτητων εργαστηριακών ελέγχων. Σε ποιο βαθμό είναι έτοιμοι οι Κρήτες επιχειρηματίες αλλά και γενικότερα η κοινωνία μας για την ένταξη σ ένα αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας που θα προάγει την Κρητική Διατροφή; Λόγω των άλυτων προβλημάτων στην ανταγωνιστικότητα των κρητικών προϊόντων και του τουριστικού προϊόντος μας, και ιδιαίτερα λόγω της πίεσης από την οικονομική κρίση, οι τοπικοί φορείς και επιχειρηματίες αναγνωρίζουν ότι η μόνη διέξοδος είναι αυτή της ποιότητας – και δη της πιστοποιημένης. Τώρα που η Κρήτη ανταγωνίζεται διεθνή προϊόντα και προορισμούς, ο μόνος τρόπος για να επιβιώσει είναι η ενίσχυση της ιδιαίτερης ταυτότητάς της, η διαφοροποίησή της και η προσφορά ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών. Πολλοί επιχειρηματίες, τόσο του τουρισμού όσο και στον χώρο της εστίασης, είναι πρόθυμοι στο να συμμετάσχουν σε μια κοινή προσπάθεια για την προώθηση της ποιοτικής Κρητικής Κουζίνας, εφόσον αυτό θα τους εξασφαλίσει μια διαφοροποίηση, προβολή και αναγνωρισιμότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους επιχειρηματίες. Άλλωστε, οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές του κρητικού ελαιολάδου θα διευκολύνουν πολύ την μετάβαση απ’ την χρήση άλλων ελαίων στην αποκλειστική χρήση ελαιολάδου στην κουζίνα (ακόμα και στο τηγάνισμα), που αποτελεί και μια απ’ τις μεγαλύτερες προκλήσεις του Σήματος. Γαστρονομικός και οινικός τουρισμός… Όπως προαναφέρθηκε, η ανάπτυξη του Γαστρονομικού Τουρισμού αποτελεί έναν απ’ τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθεί το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας για την προβολή της Κρητικής Διατροφής και την προαγωγή των τοπικών προϊόντων. Όταν μιλάμε για γαστρονομικό τουρισμό αναφερόμαστε ουσιαστικά σε μια υποκατηγορία του πολιτιστικού τουρισμού (η γαστρονομία θεωρείται πολιτιστική έκφραση) στην οποία οι ταξιδιώτες επιδιώκουν να βιώσουν μοναδικές γαστρονομικές εμπειρίες, και αποτελεί μια απ’ τις μεγαλύτερες τάσεις στον χώρο του τουρισμού παγκοσμίως. Παραδείγματα γαστρονομικών υπηρεσιών είναι η διοργάνωση σεμιναρίων Κρητικής Κουζίνας, εκδηλώσεων γευσιγνωσίας και οινογνωσίας, η ξενάγηση και γνωριμία με παραδοσιακά προϊόντα και τις μεθόδους παρασκευής τους, μαγειρικές επιδείξεις κ.α. Με τον πλούτο που έχει η Κρήτη, τόσο σε γαστρονομικό πολιτισμό όσο και στην ποιότητα και αυθεντικότητα των τοπικών προϊόντων, είναι προφανής η ευκαιρία που υπάρχει για την ανάπτυξη γαστρονομικού τουρισμού. Ο γαστρονομικός τουρισμός – υποκατηγορία του οποίου αποτελεί και ο οινικός τουρισμός – αποτελεί το «κανάλι» μέσα απ’ το οποίο θα διοχετεύσουμε τα τοπικά προϊόντα και θα προβάλουμε τον διατροφικό πολιτισμό και την γαστρονομία μας. Αποτελεί το «πάντρεμα» των ποιοτικών τοπικών προϊόντων με το τουριστικό προϊόν στο οποίο στηρίζεται ένα τόσο μεγάλο κομμάτι της Κρητικής οικονομίας και θα μας δώσει πραγματικές προοπτικές για την ανάπτυξη δράσεων που θα εμπλουτίσουν το ήδη υπάρχον τουριστικό προϊόν, θα οδηγήσουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, και θα δημιουργήσουν ζήτηση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρονται μόνο στο νησί μας – ένα ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δηλαδή. Για να μπορέσει όμως να αναπτυχθεί ο γαστρονομικός τουρισμός στην Κρήτη θα χρειαστεί, πέρα απ’ την προβολή, και η ανάπτυξη και προσφορά εξειδικευμένων και ποιοτικών υπηρεσιών γαστρονομικού τουρισμού

από τους ντόπιους επιχειρηματίες. Να σημειωθεί εδώ ότι, οι προοπτικές για την ανάπτυξη αυτού του είδους τουρισμού στην Κρήτη ενισχύονται πάρα πολύ από την ύπαρξη πρωτοβουλιών στον χώρου του κρασιού όπως το Δίκτυο Οινοποιών Νομού Ηρακλείου και το Δίκτυο Οινοπαραγωγών Χανίων και Ρεθύμνου, καθώς και φορέων όπως η Ένωση Αγροτουρισμού Κρήτης και ο Παγκρήτιος Σύνδεσμος Εναλλακτικού Τουρισμούς - φορείς οι οποίοι εξασφαλίζουν την δικτύωση των επιχειρηματιών του κλάδου τους, διευκολύνουν την συνεργασία με τρίτους και έχουν την δυνατότητα να καθιερώσουν κάποια standard ποιότητας στον κλάδο τους, να τον αναβαθμίσουν και να τον συντονίσουν. Στα πλαίσια της προώθησης της Κρήτης ως γαστρονομικό προορισμό, το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας κατάθεσε πρόταση για την χρηματοδότηση διακρατικών δράσεων με την Κύπρο για την προβολή της τοπικής γαστρονομίας και οινικής παράδοσης και την ανάπτυξη των αντίστοιχων τουριστικών υπηρεσιών. Η πρόταση αυτή συμπεριλαμβάνει την δημιουργία ενός Κέντρου Κρητικής Γαστρονομίας, ενός εκπαιδευτικού toolkit με εγχειρίδια και υποστηρικτικό υλικό για την ανάπτυξη υπηρεσιών γαστρονομικού τουρισμού από τους ντόπιους επιχειρηματίες, δράσεις κατάρτισης και έκδοση εξειδικευμένων εντύπων. Πόσο κοντά είμαστε στο να εντάξουμε την Κρητική Διατροφή σε αναπτυξιακά μοντέλα που συνδέονται με το τουριστικό μας προϊόν; Ο χώρος στον οποίο θα είναι ευκολότερη η ένταξη της Κρητικής Διατροφής είναι φυσικά αυτός του εναλλακτικού τουρισμού. Λόγω της φύσης του, ο τουρισμός υπαίθρου και ο αγροτουρισμός είναι άμεσα συνδεδεμένοι με την ενδοχώρα, την παράδοση, την φύση και προσελκύει επισκέπτες που έχουν σαν κίνητρό τους να γνωρίσουν τον πολιτισμό των περιοχών που επισκέπτονται και να συμμετάσχουν σε σχετικές δραστηριότητες. Η διευκόλυνση των επιχειρηματιών του κλάδου στην ανάπτυξη υπηρεσιών γαστρονομικού τουρισμού (πχ οινογνωσίες με τοπικά κρασιά και τυριά, σεμινάρια Κρητικής Κουζίνας, λιομάζωμα, παραγωγή και γευσιγνωσία ελαιολάδου) θα οδηγήσει στην ανάπτυξης μιας κρίσιμης μάζας προσφερόμενων υπηρεσιών, που με την σειρά της θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη συνεργασιών με τουριστικά γραφεία και πράκτορες της Ελλάδας και του εξωτερικού για την υλοποίηση προγραμμάτων γαστρονομικού τουρισμού. Όσον αφορά τον μαζικό τουρισμό, εκεί προβλέπεται ότι η υιοθέτηση της Κρητικής Διατροφής θα επιτευχθεί σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Καθώς η χρήση τοπικών προϊόντων συνεπάγεται μεγαλύτερο κόστος και δεδομένης της μεγάλης κλίμακας που υπάρχει στις υπηρεσίες εστίασης των μεγάλων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, η μετάβαση στην υιοθέτηση της Κρητικής Διατροφής στα μενού τους θα είναι πιο δύσκολη και θα χρειαστεί να βασιστεί σε μετρήσιμα οφέλη για τους επιχειρηματίες. Επίσης, η γνωριμία με την τοπική κουλτούρα και παράδοση δεν αποτελεί κίνητρο για όλους τους πελάτες μαζικού τουρισμού, κάτι που θα κάνει πιο δύσκολη την υιοθέτησή της από τις κουζίνες των μεγάλων μονάδων, εάν δεν έχει εξασφαλιστεί από πριν η επιτυχία της. Παρόλα αυτά, λόγω των προβλημάτων στο τουριστικό προϊόν μας, της ξεκάθαρης ανάγκης για διαφοροποίηση αλλά και των διεθνών τάσεων που έχουν κάνει την γαστρονομία κομμάτι της ψυχαγωγίας μας, οι ξενοδοχειακές μονάδες θα μπορέσουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία με την υλοποίηση δράσεων γαστρονομικού τουρισμού (πχ γευσιγνωσίες) για να εμπλουτίσουν τις υπηρεσίες που προσφέρουν στους πελάτες τους και να τους ενθαρρύνουν να αυξήσουν την κατά κεφαλήν κατανάλωση κατά την διάρκεια των διακοπών τους. Χαρακτηριστικό πάντως των ευκαιριών απ’ την ένταξη της Κρητικής Διατροφής στις ξενοδοχειακές μονάδες αποτελεί το γεγονός ότι ο ΣΕΤΕ (Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων) μόλις ολοκλήρωσε μελέτη για την ένταξη της γαστρονομίας στο τουριστικό προϊόν της χώρας, κάτι που παρουσιάζει και την νέα «τάση» στον κλάδο. Και στις δυο παραπάνω περιπτώσεις πάντως, κυρίαρχο ρόλο στην επιτυχία ένταξης της Κρητικής Διατροφής στο τουριστικό προϊόν θα παίξει η ύπαρξη και αποτελεσματική λειτουργία συλλογικών φορέων, όπως τα προαναφερθέντα δίκτυα στον χώρο του εναλλακτικού τουρισμού και οι κατά τόπους Σύλλογοι Ξενοδόχων. Επίσης κρίσιμη θα είναι η αποτελεσματική

λειτουργία και ο συντονισμός από την πλευρά των παραγωγών, καθώς η αύξηση της ζήτησης για τοπικά προϊόντα θα χρειαστεί να συνοδευτεί από την ύπαρξη αποτελεσματικών δομών που θα εξασφαλίζουν την επαρκή προσφορά και έγκαιρη διανομή ποιοτικών τοπικών προϊόντων. Παράδειγμα στον χώρο αποτελούν τα δύο δίκτυα οινοποιών στο νησί, τα οποία θα μπορέσουν να αποτελέσουν πρότυπο και για τους υπόλοιπους κλάδους τοπικών προϊόντων (οπωροκηπευτικά, γαλακτοκομικά, προϊόντα κρέατος κα). Μπορεί και πρέπει να είναι το σύμφωνο και οι σχετικές ενέργειες μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού στην Κρήτη; Το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας και οι δράσεις που θα υλοποιήσει θα συμβάλουν σίγουρα στον εμπλουτισμό και την περεταίρω ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού στην Κρήτη και το μόνο βέβαιο είναι ότι θα μπορεί να προσφέρει πολλά σε αυτήν την κατεύθυνση, τόσο απευθείας στους επιχειρηματίες όσο και σε επίπεδο προβολής και διαμεσολάβησης με τουριστικούς πράκτορες και άλλους φορείς. Παρόλα αυτά, την πρωτοβουλία για την δημιουργία ενός σχεδίου ανάπτυξης των εναλλακτικών μορφών τουρισμού στην Κρήτη θα την πάρουν οι επιχειρηματίες του χώρου, και το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας θα σταθεί με την σειρά του αρωγός στην προσπάθεια αυτή. Επίσης, μια προοπτική που θα μπορούσε να μελετηθεί μελλοντικά σε συνεργασία με τους συλλογικούς φορείς στον χώρο του εναλλακτικού τουρισμού θα ήταν, εφόσον αποδειχτεί η αποτελεσματικότητα της δομής για την απόδοση του Σήματος Κρητικής Κουζίνας, να γίνει διεύρυνση του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας για την ένταξη σε αυτό και άλλων υπηρεσιών που να αφορούν τον εναλλακτικό τουρισμό ή την προσφορά υπηρεσιών γαστρονομικού τουρισμού πέραν της εστίασης. Αυτό και πάλι όμως θα το αποφασίσουν οι επιχειρηματίες του χώρου. Διάφορες έρευνες καταδεικνύουν ότι η Κρητική Διατροφή έχει διαφύγει τα τελευταία χρόνια της καθημερινότητας του Κρητικού. Σ αυτό τον τομέα σχεδιάζετε παρεμβάσεις; Ένας απ’ τους βασικούς λόγους για την επαναφορά της Κρητικής Διατροφής στο προσκήνιο είναι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει η σημερινή κοινωνία τα οποία συνδέονται σε πολύ μεγάλο βαθμό με τις αλλαγές στις διατροφικές μας συνήθειες. Χαρακτηριστική είναι η «επιδημία παχυσαρκίας» καθώς και άλλα χρόνια μη μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως τα καρδιαγγειακά και ο διαβήτης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 60% των συνολικών θανάτων παγκοσμίως οφείλονται σε χρόνια νοσήματα και η υιοθέτηση συμπεριφορών που σχετίζονται με έναν υγιεινό τρόπο ζωής, όπως η διατροφή, μπορεί να μειώσει την εμφάνιση των νοσημάτων αυτών σε πολύ μεγάλο βαθμό. Είναι γεγονός ότι η Κρητική Διατροφή δεν ακολουθείται πλέον όπως παλιότερα από τους Κρητικούς. Βασική απόδειξη αποτελεί η απίστευτη αύξηση ου αριθμού των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων στην Κρήτη. Τα ποσοστά της παχυσαρκίας στις μικρές ηλικίες έχουν αυξηθεί σχεδόν σε όλες τις χώρες και πλέον στην Ευρώπη σχεδόν 1 στα 4 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Τα στατιστικά δεδομένα από την Ελλάδα, και ειδικά από την Κρήτη, είναι απογοητευτικά. Η Κρήτη κατέχει την 5η θέση στην Ευρώπη στα ποσοστά των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 7-11 ετών και την 1η θέση στις ηλικίες 13-17 ετών με διάφορα δέκα ποσοστιαίων μονάδων από την Αγγλία, η οποία βρίσκεται στη 2η θέση. Στην Κρήτη, 1 στα 3 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Η σημασία της υιοθέτησης ενός υγιεινού διατροφικού προτύπου είναι κυρίαρχης σημασίας για την εξασφάλιση ποιότητας ζωής για τις επόμενες γενιές. Στα πλαίσια αυτά το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας προγραμματίζει μια σειρά από πρωτοβουλίες που θα στοχεύουν στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση παιδιών, εφήβων, γονέων αλλά και εκπαιδευτικών για την υγιεινή Κρητική Διατροφή. Οι δράσεις θα οριστικοποιηθούν στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της εταιρείας και θα υλοποιηθούν σε συνεργασία με ��λλους φορείς, και κοινωνικές ομάδες. συνέχεια στη σελίδα 16


14

ΦΥΛΛΟ

Η υπέρβαση των μύθων

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Με τη φωνή των γονιών

Ω, πίκρα της απόγνωσης άνθισες μες στον ύπνο μας κι άγνωστοι ξένοι ναυαγοί γίναμε στη δική μας γη. Πατρίδα μου, σε παίξανε στα ζάρια βερεσέ! («Πατρίδα μου», Μιχάλη Μπουρμπούλη)

Οι Νεοέλληνες πορευόμαστε με μύθους και επενδύουμε πολύ και πολλά σ’ αυτούς. Οι μύθοι είναι τα αντίδοτα στα συμπλέγματα μειονεξίας που έχουν στοιχειώσει εδώ και δύο αιώνες τον εθνικό μας βίο. Διανύσαμε δύο αιώνες, προσπαθώντας να αποκτήσουμε εθνική υπόσταση και βιωσιμότητα, θεσμική πατρότητα και πολιτειακή σταθερότητα (υπό την επιτήτηση πάντοτε των Μεγάλων Δυνάμεων). Πορευτήκαμε προσπαθώντας να Γράφει η αποτινάξουμε το στίγμα του ανατολίτη ραγιά, του Μαρία Βαλκάνιου κομπλεξάνθρωπου, του χωρικού και Κρέτση επαρχιώτη, του χειρώνακτα και μοχθήσαμε να αποκτήσουμε δυτικοευρωπαϊκή φινέτσα. Τον 21ο θα τον φάμε μάλλον ιδροκοπώντας να ανακτήσουμε την εθνική υπόληψη και αξιοπιστία μας. Έτσι ήταν εύκολο να κατασκευάσουμε μυθεύματα και να επενδύσουμε σ’ αυτά. Ας είναι καλά λοιπόν η Ευρώπη, που από το 1981 μας εμπιστεύεται, μας επιδοτεί και μας χρηματοδοτεί, για να γίνουμε Ευρωπαίοι με βούλα, τεφαρίκι πράγμα. Έτσι που καταφέραμε να κάνουμε την αναδιάρθρωση αποδιάρθρωση, τη σύγκλιση απόκλιση και την ευρωπαϊκή προοπτική εθνική κατρακύλα. Ας είναι. Γίναμε όμως κάποιοι, με βίλες, πισίνες, τέσσερα επί τέσσερα. Κι ας είναι καλά κι εκείνο το χρηματιστήριο, το καλοκαίρι του 1999, που μας έκανε να δεκαπλασιάσουμε την απληστία, τη ματαίωση, τη διάψευση, την απόγνωση, το φθόνο και τη χρεοκοπία του εργασιακού ήθους (Για να θυμηθούμε και τις εγχώριες φούσκες του παρελθόντος). Κι ας είναι καλά το επιχειρηματικό μας δαιμόνιο που μας κάνει σ’ ένα βράδυ επιχειρηματίες περιωπής, οι οποίοι ξοδεύουμε, ξοδεύουμε, αλλά είμαστε καταχρεωμένοι. Και το χειρότερο, τη μαγκιά και τη «μούρη» δεν μπορούμε να την εξάγουμε στην Ευρώπη. Κι ας είναι ευλογημένα ο ήλιος, η θάλασσα κι η αψεγάδιαστη φυσική ομορφιά του ελληνικού τοπίου, που μας βοήθησαν να επιδικάσουμε τον τουρισμό στη μανία της κερδοσκοπίας μας. Κι ας είναι καλά η τηλεόραση που μας επιτρέπει τους τηλεβιασμούς της αξιοπρέπειας, της υπόληψης,της ψυχής, του εσωτερικού κόσμου και της ιδιωτικής ζωής μας, η οποία ευτυχώς μας έκανε «κάποιους», λεφτάδες, διάσημους, περιζήτητους γαμπρούς (Διακρίνω μια εμμονή για παραγωγή τηλεανθρώπων ή μου φαίνεται;). Κι ας είναι καλά κι οι εκάστοτε διαχειριστές της πολιτικής εξουσίας που στήριξαν την παραμονή τους στα αξιώματα και τη διαιώνιση του είδους τους (δεν είδα και κανέναν απ’ αυτούς να προσβάλλεται από τη νέα γρίπη) στην ασυνέπεια και στα διαπλεκόμενα και ανταποδοτικά αλισβερίσια. Οι μύθοι υπήρξαν παραμυθία για τον Νεοέλληνα, μόνο που τώρα κατέληξαν σε παραμύθια της Χαλιμάς. Τι στο καλό. Στη χώρα του πολυμήχανου Οδυσσέα μάς σώθηκε η έμπνευση, η επινοητικότητα, η φαντασία, η θέληση, το πείσμα, η επιμονή, η υπομονή, η τόλμη κι η μαχητικότητα; Σήμερα το σενάριο της εθνικής ανάταξης και ανασυγκρότησης γράφεται στο διαδίκτυο. Ο καινούργιος μύθος σήμερα είναι η ανοιχτή διακυβέρνηση, η δημόσια διαβούλευση, οι ανοιχτές διαδικασίες. (διαδικτυακή βολιδοσκόπηση των πολιτών μου θυμίζει εμένα). Μόνο που, όσο παραμένουμε κλεισμένοι, οι πολίτες στο υπερτονισμένο εγώ μας και οι κυβερνώντες στην εσωστρέφεια του κομματικού υπερεγώ τους, προσπαθώντας να φέρουν την κοινωνία στο κόμμα, κάθε δημόσια και ανοιχτή κριτική και αυτοκριτική θα είναι καταδικασμένη να μένει ανεπίδοτη και στέρφα. Το 2010 ας είναι χρονιά προσωπικής και εθνικής ενδοσκόπησης και περισυλλογής, χρονιά συντονισμένων και αξιοπρεπών δράσεων. Χρονιά υπέρβασης των μύθων.

λοι μας λίγο ή πολύ έχουμε ακούσει, αλλά και κατ’ ιδίαν διαπιστώσει, τη δύναμη της εικόνας και την τεράστια επίδραση που ασκεί στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση. Μία εικόνα λένε ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις… Μία εικόνα μπορεί να καθηλώσει το νου, και να τον μαγέψει … Ίσως να φανεί υπερβολικό, κι όμως μία εικόνα μπορεί αλλάξει άρδην τα πιστεύω ενός ανθρώπου… Η εξουσία της εικόνας στην ψυχή μας είναι δεδομένη, γιατί οι εικόνες εκτός των άλλων μπορούν και να μας ταξιδεύουν … Διάλεξα την απόχρωση άσπρο – μαύρο που είναι και η αγαπημένη μου, για να μεταφέρω κι εγώ τις δικές μου εικόνες από τις εκδηλώσεις για τη γιορτή της αναπηρίας που έγιναν στην πόλη μας, που και φέτος έβαλε τα καλά της όπως σε κάθε παγκοσμιοποιημένη γιορτή. Με το σύνθημα όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι και μ΄ ένα ταγκό της Νεφέλης πάνω σ΄ ένα ποδήλατο με τα παιδιά του 3ου Ειδικού σχολείου Αυτιστικών Χανίων στη σκηνή του θεάτρου Βλησίδη, βλέποντας κι εγώ με τα δικά τους μάτια… μια και διαθέτω αυτό το χάρισμα αφού είμαι κι εγώ μητέρα παιδιού με αυτισμό, έκανα ένα ταξίδι στις εικόνες, που όλες μαζί συνθέτουν ένα μεγάλο πάζλ από σκέψεις και εντυπώσεις με την απόχρωση άσπρομαύρο, πότε να τις φωτίζει, πότε να τις σκοτεινιάζει… Με τη σκιά του φόβου της νέας γρίπης να αιωρείται πάνω από τις μονάδες ειδικής αγωγής… Εικόνες που μ’ έκαναν να ονειρευτώ, και να μην μπορώ να κρατήσω τα δάκρυα μου, και αυτά ήταν δάκρυα χαράς και ελπίδας, και το χειροκρότημα ακόμη ισοκρατεί στα χέρια μου… χειροκρότημα για τα παιδιά που ξέρουν να ξεπερνούν τον εαυτό τους, και τους εκπαιδευτικούς που δουλεύουν με όραμα, και που έμαθαν κι αυτοί να βλέπουν με τα μάτια των δικών μας παιδιών… Εικόνες που μ΄ έκαναν να γίνω μαινόμενος ταύρος σε υαλοπωλείο και να τα κάνω όλα λίμπα, να τα γκρεμίσω και να μην αφήσω τίποτα όρθιο…. Να τα γκρεμίσω και να τα φτιάξω όλα απ’ την αρχή. Εικόνες που βγάζουν ήχο σαν από χιλιοπαιγμένες κασέτες, που ίσα και μετά βίας ακούγεται ένα ενοχλητικό γρατζούνισμα αναπαραγωγής αρνητικών

Ό

στερεοτύπων που αν μη τι άλλο προκαλεί ηχορύπανση. Γράφει η Εικόνες στημένες επίπλαΡούλα στες, δεμένες με την κατάλΚαλαϊτζάκη* ληλη μουσική υπόκρουση που μπορεί να εκμαιεύει τον οίκτο από το δέκτη του, και αυτό για μερικούς ερμηνεύεται ως ευαισθητοποίηση, στην κακή της όμως έκδοση! Κι αυτό δεν είναι παρά μια ιστορία που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, παραμονές εορτών άλλωστε στο πνεύμα των ημερών η φιλανθρωπία είναι επιβεβλημένη, δένει σετ με την κακομοιριά ειδικά όταν λούζεται από το φώς της κάμερας. Αλήθεια πόσο κοστολογείται ο σεβασμός, η αξιοπρέπεια, η άμεση προβολή της προσωπικότητας ενός παιδιού με Εγκεφαλική παράλυση ? 37.00 0ευρώ βάλτε κάτι…. 50.000 ευρώ βάλτε κάτι … 100.000 και 800ευρώ ; Το τελικό ποσό δεν θα το μάθω ποτέ… Ίσως να μην πάρω ποτέ το βραβείο του «ευεργέτη της χρονιάς» για τη συμμετοχή μου στα κοινά όμως το βραβείο του «αντιδραστικού πολίτη» θα τον πάρω σίγουρα, άλλωστε από παιδί με φώναζαν «αντιδραστικό στοιχείο» Οι εικόνες απ΄ τα πάνελ των σκέψεων μου, εναλλάσσονται επιμένοντας στο μαύρο … Το ρητό των αρχαίων ημών προγόνων «Το χρήμα πολλοί εμίσησαν τη δόξα όμως ουδείς» σοφό και αλάνθαστο… Όσο για την δήθεν κατανόηση της αγωνίας των γονιών με νοητική αναπηρία, δεν μπορεί εύκολα να τη νιώσει κάποιος εκτός κι αν … είναι ο ίδιος γονιός ή είναι οραματιστής ή σωστά ευαισθητοποιημένος… πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει! Στα Χανιά ζούμε άλλωστε… Το χειροκρότημα ακόμη ισοκρατεί στα χέρια μου και για τα παιδιά των Ειδικών Προστατευόμενων Εργαστηρίων της Ζωοδόχου πηγής στο Ηράκλειο που εργάζονται, και αποτελούν κι αυτά ισότιμα μέλη μιας κοινωνίας αυτές οι εικόνες δεν προσβάλουν, γιατί είναι αποτέλεσμα σωστού επιστημονικού σχεδιασμού και όχι προχειρότητας. Μια εικόνα δεν θα καταφέρω ποτέ να ξεπεράσω την εικόνα ενός οράματος που παραμένει μετέωρο αναζητώντας μάταια τη δικαίωση του…


ΦΥΛΛΟ

15

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Αλλος δρόμος δεν υπήρχε... ριν λίγους μήνες είδα για πρώτη φορά στον κινηματογράφο ΤΡΙΑΝΟΝ το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ του Σταύρου Ψυλλάκη, «Άλλος δρόμος δεν υπήρχε» βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Νίκου και της Αργυρώς Κοκοβλή, με αφορμή μια ιδέα του Ματθαίου Φραντζεσκάκη. Εντυπωσιασμένη από τη δύναμη της ταινίας, αλλά και το μεΓράφει η γαλείο των πρωταγωνιστών, το Βίκυ είδα (για δεύτερη φορά) χθες Κοτρίκλα* στον κινηματογράφο ΕΛΛΗ. Και στις δύο προβολές ο κόσμος είχε γεμίσει ασφυκτικά τους κινηματογράφους και χειροκρότησε θερμά, με συγκίνηση και διάρκεια στο τέλος την ταινία και ιδιαίτερα τον σκηνοθέτη και κάποιους από τους συντελεστές που ήταν παρόντες στην προβολή. Μια ταινία για μια ομάδα από τους ηττημένους του εμφυλίου πολέμου 1946-1949, που έδρασε στην Κρήτη. Όμως, κάθε άλλο παρά ηττημένοι δείχνουν οι πρωταγωνιστές της ταινίας: απλοί καθημερινοί άνθρωποι με σεμνότητα και γλυκύτητα , με λεβεντιά και αποφασιστικότητα, πολύ μακριά ωστόσο από το πρότυπο του ήρωα, έτσι όπως το φανταζόμαστε οι περισσότεροι. Ήταν όμως οι ηττημένοι, και δεν πρέπει ποτέ να το ξεχάσουμε αυτό, κάνοντας απλοποιητικούς εκ των υστέρων παραλληλισμούς και μετρώντας μόνο τους νεκρούς των μαχών και των συγκρούσεων ως τα μόνα θύματα. Ήταν ηττημένοι, καταρχήν, ως αποτέλεσμα μιας εμφύλιας σύγκρουσης και, ως συνέπεια αυτού, δεν είχαν καμία εξουσία. Ήταν οι ηττημένοι γιατί κρύβονταν επί χρόνια, την ώρα που οι νικητές κέρδιζαν στην κοινωνία θέσεις, τίτλους, χρήματα, περιουσία. Ήταν οι ηττημένοι γιατί αναγκάστηκαν να φύγουν τελικά από την πατρίδα τους για να γλιτώσουν από τις διώξεις και τον θάνατο. Ήταν οι ηττημένοι γιατί στερήθηκαν για χρόνια, πολλά από αυτά που οι νικητές είχαν στην καθημερινότητά τους: ένα σπίτι, μια οικογένεια, μια φυσιολογική ζωή. Αλλά… Ήταν ταυτόχρονα οι αδιαμφισβήτητοι ηθικοί νικητές. Κι αυτό ήταν κάτι που τους αναγνώριζαν ακόμα και οι αντίπαλοι. Η ταινία συγκλονίζει με την απλότητα , την αλήθεια , το μεγαλείο των πρωταγωνιστών της. Πράγματα που φαίνονται σε μας βουνό σήμερα, αποτελούσαν την καθημερινότητα ενός μακροχρόνιου αγώνα που τον κινούσε «η πίστη για μια άλλη κοινωνία», όπως λέει χαρακτηριστικά η Αργυρώ Κοκοβλή σε ένα σημείο και όχι τα πάθη! Αποφάσεις που δύσκολα λαμβάνονται σήμερα στην καθημερινότητα, ήταν μια καθημερινή κατάσταση εκείνα τα πέτρινα χρόνια. Αποφάσεις όχι εύκολες, αποφάσεις ζωής. Διλήμματα προσωπικά, ηθικά, πολιτικά, κοινωνικά, στρατηγικά που λύνονταν αναγκαστικά γρήγορα, με λυδία λίθο το κατά πόσο συμβάλλουν στον αγώνα για κοινωνική αλλαγή.

Π

Κι όπως βγαίνει απο τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της: δεν υπήρχε άλλος δρόμος! Κι αυτόν τον μοναδικό δρόμο ακολούθησαν τότε. Ίσως κάποιος να θεωρήσει ότι υπήρχε ένα αδιέξοδο και η επιλογή ήταν αναγκαστική. Δεν μιλά όμως για κάτι τέτοιο η ταινία. Δεν υπήρχε αδιέξοδο! Υπήρχε μπροστά τους ο δρόμος του αγώνα. Κι αυτός ήταν ο μοναδικός δρόμος που μπορούσε να ακολουθήσει κάποιος, ο οποίος αγαπούσε και σεβόταν τη ζωή και ονειρευόταν μια άλλη κοινωνία. Ο δρόμος της ανυποταξίας. Χωρίς συμβιβασμό. Χωρίς όμως να το κάνει

Φιλόλογος Αθήνα, 9 Νοεμβρίου 2009

Cine – μαθήματα 2009-2010 Στιγμές από τα 2 πρώτα εργαστήρια…

Η ταυτότητα… Ιδέα - Σχεδιασμός – Υλοποίηση: Ευθύνη οργάνωσης και υλοποίησης: Συνδιοργάνωση: Με την Συνεργασία των:

Την υποστήριξη των:

info Η πορεία της δράσης καταγράφεται στο blog : http://cine-mathimata.blogspot.com/ mail: info@pe-kritis.gr τηλέφωνο στο 6974739122

και σπουδαίο θέμα! Με υπομονή, επιμονή και συνέπεια. Με ανεκτικότητα και κατανόηση, όμως, και για όσους δεν μπόρεσαν να τον ακολουθήσουν. Αυτό που δείχνει η ταινία είναι ότι υπήρξαν κάποιοι άνθρωποι που επέλεξαν και ακολούθησαν τον δρόμο του αγώνα. Και, ακόμα και αν δεν νίκησαν, φαίνεται ότι νιώθουν νικητές της ζωής. Γι’ αυτό και περπατούν στα γηρατειά τους με περηφάνια. Και, όπως είπε και ένας θεατής χθες στον κινηματογράφο ΕΛΛΗ, αποτελούν, τελικά ,πρότυπα για τις νέες γενιές, πρότυπα αγωνιστικότητας, μη παραίτησης, ηθικής στάσης, λεβεντιάς, ανθρωπιάς. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για όσους θέλουν έναν άλλο κόσμο!

Με την χορηγία των:

Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης Ματθαίος Φραντζεσκάκης Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν.Χανίων Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν.Χανίων Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς Ινστιτούτο Οπτικοαουστικών Μέσων Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Για Παιδιά Και Νέους Ολυμπίας ΔΕΔΙΣΑ Νεανικό Πλάνο Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Emosion Pictures Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονιίης safari internet Καρπός / Κέντρο Εκπαιδευτικών Δράσεων και Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Πάτρας Δημοτική Πολιτιστική Επιχείρηση Χανίων http://www.pyxida.gr PORTO VENEZIANO HOTEL


16 Η μνήμη έχει κοντά ποδάρια…..!

αρόλο που τα σύννεφα δεν κουβάλαγαν βροχή στα σπλάχνα τους, η παγωνιά ήταν τσουχτερή και ο ήλιος μάταια προσπαθούσε να βρει ένα άνοιγμα, μια ευκαιρία να ζεστάνει λίγο τους θνητούς. Η καλύτερη ευκαιρία για το μπαρμπά Μανώλη να κάμει βεγγέρα στον παιδικό του φίλο, τον Κωστή. Εκεί γύρω στην έκτη δεκαετία της ζωής τους και οι δύο αλλά καλοστεκούμενοι και γεροί σαν τις ελιές που κάθε χρόνο τους χάριζαν το χρυσοπράσινο νέκταρ. Έσπρωξε την πόρτα του σπιτιού, και βρήκε τον Κωστή, αγκαλιά με την εγγόνα του, μπροστά στην πυροστιά, να της δείχνει το άλμπουμ με τις φωτογραφίες της οικογένειας και να της καθαρίζει ζεστά κάστανα. Μόλις ο κύρης είδε Γράφει η το μουσαφίρη, έβαλε την μικρούλα στο ντιβάνι και Σοφία τράβηξε μια καρέκλα κοντά του . Αφού είπαν τα βαΤσουρλάκη σικά, η κουβέντα μεταφέρθηκε στο επίκαιρο θέμα της εποχής, κάθε τέτοιας εποχής, το μάζεμα των ελιών. «Και τσί’κλεισες για ούλη την περίοδο ή θα πχαίνεις κάθε μέρα στη χώρα να μαζεύεις καινούργιους», ρώτησε ο μπαρμπά Μανώλης τον νοικοκύρη. Αναφέρονταν στους εργάτες. Στους εδώ και πολλά χρόνια αλλοδαπούς εργάτες. «Ήντα να τσι κλείσω; Για να μου αρχινίξουνε τσι απαιτήσεις. Όϊ μπρε Μανώλη, τσι παίρνω με τη μέρα, τονέ δίδω τριάντα ευρώ μεροκάματο και το φαϊντονε. Ανέ είναι καλοί τσι παίρνω και την αυριανή και απέ…πράμα. Απής τώρα, μονάχα ο Ρουμάνος ο Γκόραν έχει βγει καλός. Δουλεύγει σαν το σκυλί και δεν λέει και πολλά πολλά να με ζαλίζει.» «Τριάντα ευρώ και σου δουλεύγουνε από το ξημέρωμα μέχρι να πέσει ο ήλιος; Μώρε εσύ είσαι καλός. Ο Γιάννης απέναντι τονέ δίδει πενήντα την ημέρα και τονέ βάνει και ΙΚΑ» απάντησε ο καλεσμένος και η μασέλα του άλεσε το μαλακό κάστανο. Οι τρίχες στο σβέρκο του μπαρμπα Κωστή ανασηκωθήκανε από την ταραχή «Ήντα λες μωρε; ΙΚΑ; Όϊ δα που θα ντονε βάνω και ΙΚΑ. Ντα δε φτάνει απού μαζεύουνε τα λεφτά μας και απέ κάθε βδομάδα τα στέλνουνε στα χωριά ντονε; Έεις πάει μωρέ Μανώλη καμιάν ημέρα εκειά απού κάνουνε συνάλλαγμα να δεις λεφτά απού φεύγουνε από την Ελλάδα για Αλβανίες, Βουλγαρίες, Ρουμανίες κτλ; Εκατομμύρια ευρώ κάθε μήνα. Ανέ μένανε ούλα τούτανε τα λεφτά επαέ, μούδε ανεργία θαν’είχαμε, μούδε «έλλειμμα» στην οικονομία, μούδε πράμα. Αλλά, ας όψονται αυτοί απού μας εκυβερνάνε τοσανά χρόνια.» Είχε αρχίσει να βρέχει. Μια βροχή γλυκιά και καλοσυνάτη, ευλογία για τη γη. Ο νοικοκύρης σηκώθηκε και σίμωσε στο παραθύρι. Μέριασε την κουρτίνα και κοίταξε πέρα στην άκρη του λιόφυτου, εκεί που οι τρείς αλλοδαποί άνδρες χτύπαγαν τα κλαδιά του δένδρου. Ήθελε να σιγουρευτεί πως δεν θα βρίσκανε δικαιολογία για να σταματήσουν τη δουλειά. Ο καρπός έπρεπε να μαζευτεί γρήγορα. Όσο πιο γρήγορα τελείωνε η συγκομιδή, τόσο λιγότερο θα του κόστιζε. Και με τις τιμές του λαδιού τα τελευταία χρόνια…. Έπρεπε να μειώσει τα έξοδα κατά το δυνατό. «Μώρε δε τζι λυπάσαι. Πες τονε να έρθουνε μέσα. Βρέχει μωρέ αθεόφοβε.» είπε γελώντας ο μουσαφίρης και ο νοικοκύρης, ατάραχος απάντησε μισο-σοβαρά μισοαστεία «Τα κουμάντα σου στο δικό σου μετόχι μπαρμπα- Μανώλη. Επαέ εγώ κάνω κουμάντο. Και απέ για τη βροχή, κάνει καλό και στον καρπό, τονέ καθαρίζει. Θα έχει και λιγότερες γραμμές το λάδι». Η μικρή με τις κατάμαυρες μπούκλες και τα φωτεινά καστανά μάτια, είχε σηκωθεί από το ντιβάνι, και τρίφτηκε σαν γατάκι στα πόδια του παππού της. Κράταγε το παλιό φθαρμένο άλμπουμ στα χεράκια της και με το πηγουνάκι της έδειχνε μια κιτρινισμένη φωτογραφία ενός νεαρού άνδρα με παλλευκο δέρμα και περιποιημένο μουστάκι. « Ποιος είναι αυτός παππούλη;» ρώτησε η πεντάχρονη. Ο ηλικιωμένος άνδρας, πατέρας του πατέρα της, έσφιξε τα χείλη του και χαϊδεύοντας τρυφερά με τα χοντροκομμένα του δάκτυλα το κεφαλάκι της , της αποκρίθηκε. «Τούτος ες κοκόνα μου, είναι ο μπάρμπας μου ο Κωστής. Όντεν ήτονε κοπέλι είκοσι χρονώ, επήρε το καράβι και επήγε μακρυά, σε άλλη χώρα. Έζησε εκειά ούλη του τη ζήση. Οικογένεια δεν έκαμε, μονάχα εδούλευε ολημερίς για να στέλνει κάθε μήνα το τσεκ στη μάνα ντου. Με τα λεφτά απού’στειλε επαντρεφτήκενε οι γι’αδερφές ντου, μια απ’αυτές ήτονε και η μάνα μου, και εσώθηκένε από την πείνα η φαμέλια του. Κι εμένα για το χατήρι του με βγάλανε Κωστή. Μιας που δεν είχε δικά ντου κοπέλια για να ακούσει το όνομά του απ’αυτά. Ούλα τούτα απού βλέπεις κοπελιά μου, σπίθια, λιόφυτα, ούλα τούτα με τα δικά ντου τα λεφτά εγινήκανε. Ας αναπαύει ο θεός την ψυχή του.» Η μικρούλα τον κοίταξε στα μάτια και με την παιδική της αθωότητα τον ρώτησε: «Είμασταν φτωχοί τότε παππού;» , «Φτωχοί δε λές τίποτα κοκόνα μου» αποκρίθηκε εκείνος «Φαϊ να φάνε δεν είχανε! Ανέ δεν ήτονε τούτος ες ο άνθρωπος να θυσιαστεί ωσάν τον Χριστό για εμάς, οι πλειά πολλοί θαν’είχανε ποθάνει και εμείς μπορεί και να μην είχαμε γεννηθεί, μούδε εγώ, μούδε εσύ! Ας είναι καλά τα λεφτά απού έστελνε από τα ξένα. Τούτανέ εσώσανε τη φαμελιά μας» Τα μάτια της μικρής λάμψανε και ευχαριστημένη που είχε καταλάβει τον παππού της είπε περήφανα: «Α! Σαν τον Γκόραν ε; Και αυτός έτσι κάνει. Τον άκουσα το πρωί που έλεγε στον άλλο κύριο ότι η δουλεία είναι δύσκολη αλλά έχει ανάγκη τα λεφτά, για αυτό δουλεύει για εμάς, και ότι αν δεν έστελνε λεφτά στην πατρίδα του, η οικογένειά του θα πέθαινε από την πείνα. Οπότε ο Γκόραν κάνει ότι έκανε και ο θείος Κωστής παππού..ε;» Ο γέρος χαμήλωσε το βλέμμα, για λίγο τα δάκτυλά του χάιδεψαν νευρικά το άσπρο του μουστάκι και ψιθύρισε «Έτσι κοπελιά μου. Άμε τώρα να φωνάξεις τσ’εργάτες, πες τονε, ο παππούς λέει να έρθετε μέσα γιάντα έπιασε βροχή……»

Π

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

TPOXIOΔEIKTIKA ΠYPA

Ο φάρος... άθε φορά που αλλάζει ο χρόνος ένα κύμα αισιοδοξίας παρασέρνει τους περισσότερους από εμάς σε μια ασφαλή ακρογιαλιά μακριά από τη θαλασσοταραχή που μαίνεται στο πέλαγος της ζωής μας. Εκεί φτιάχνουμε ένα πρόχειρο κατάλυμα ευελπιστώντας να ανακτήσουμε τις δυνάμεις μας, να περάσει η κακοκαιρία και μετά με όλη μας την άνεση να κατασκευάσουμε ένα πλεούμενο που θα μας επαναφέρει στην πραγματικότητα του πολιτισμού ο οποίος και μας ξέβρασε κακήν κακώς επειδή μάλλον του είχαμε πέσει ως βαρίδια στο στομάχι. Προϊόντα μιας στομαχικής διαταραχής σαν να λέμε καταλήξαμε σε ένα είδος αποχέτευσης όπου ανακυκλωθήκαμε κι επανήλθαμε για νέες, αποχετευτικού τύπου, περιπέτειες. Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, ότι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό, από τα αγαπημένα τσιτάτα χιλιάδων απελπισμένων που αναζητούν σωσίβιο για να επιπλεύσουν όχι το νόημα μιας ρήσεως αλλά την ρήση αυτή καθαυτή. Πιστεύουν φαίνεται ότι αρκεί να επαναλάβεις μια κουβέντα θάρρους για ν’ αποκτήσεις ο ίδιος το θάρρος που σου έλειψε και δεν διαχειρίστηκες σωστά και αποφασιστικά μια κρίση με αποτέλεσμα να γίνεις ο ίδιος κρίση και να κινδυνεύεις να καταβαραθρωθείς. Είναι κάτι όμως που όλοι μας έχουμε ανάγκη. Κάπου πρέπει να πιστέψουμε, να στηριχτούμε, να επενδύσουμε προκειμένου να εφοδιαστούμε δυνάμεις ικανές να μας ταξιδέψουν έναν ολόκληρο χρόνο. Τι είναι χρόνος; Η απόσταση ενδιάμεσα των ημερών καταβολής του μισθού ενός εργαζόμενου. Το διάστημα αναμονής για την είσπραξη του επιδόματος ανεργίας. Το μήκος της ουράς μπροστά από το ταμείο μιας τράπεζας την ημέρα πληρωμής των συντάξεων. Ο σπόρος που μεταμορφώνεται σε καρπό. Μια περιφορά γύρω από τον εαυτό μας μιας μύγας. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Τα Χριστούγεννα. Μια φασολάδα. Ένα κοστούμι ψαροκόκαλο. Κάθε φάρος έχει τον δικό του μοναδικό τρόπο συμπεριφοράς ώστε να μπορεί ν’ αναγνωριστεί το σήμα του κι επομένως η θέση του από τα διερχόμενα πλοία. Οι άνθρωποι συνηθίζουμε να αποκαλούμε φάρους μεταφορικώς οτιδή-

Κ

ποτε μπορεί να μας φωτίσει στην πορεία μας προς ένα στόχο. Η επισημοποίηση της πορείας του χρόνου ως μετρήσιμο μέγεθος κι ο εορτασμός του κάθε φορά που ο φάρος των δεικτών του ωρολογίου Greenwich σηματοδοτεί την ολοκλήρωση 31536000 περίπου διαδοχικών χτυπημάτων είναι ο μεγαλύτερος φάρος που κατασκεύασε ποτέ ο άνθρωπος. Είναι ορατός δια γυμνού οφθαλμού όπου κι αν βρίσκεται κανείς. Ένα θαύμα της μηχανικής και της ανθρώπινης ευφυΐας. Κάθε 31536000 περίπου χτυπήματα όλοι μας περνάμε από μπροστά του για να πάρουμε οδηγίες πλεύσεως. Ακολούθως ο καθένας μας ερμηνεύοντας κατά το δοκούν τις οδηγίες χαράζει την πορεία του. Μια πορεία τόσο αλλοπρόσαλλη που αν και διαφορετική για τον καθένα θα μας οδηγήσει όλους με ακρίβεια στο ίδιο σημείο απ’ όπου είχαμε αναχωρήσει. Ακόμα κι όσοι δεν θα είναι στη ζωή στη συνάντηση στο φάρο του χρόνου θα έρθουν. Απλώς με επίσημο ένδυμα το τελευταίο χτύπημα κάποιου από τα 31536000. Πάει ο παλιός ο χρόνος. Επομένως για να υπάρχει παλιός υπάρχει και νέος. Ότι αφήνουμε στη δικαιοδοσία του παλιού θεωρείται γερασμένο άρα αποδιοπομπαίο στο πυρ το εξώτερον. Καλωσορίζουμε τον νέο χρόνο ευελπιστώντας ότι τα μελλούμενα θα είναι καλύτερα, σφριγηλότερα, ομορφότερα και πιο ανθεκτικά. Ποντάρουμε στο λίφτινγκ του χρόνου ώστε η μπίλια στα επόμενα 31536000 χτυπήματα να μας κάνει το χατίρι και να μην σταματήσει πουθενά. Καλύτερα να επιμηκύνεται η αναμονή παρά να επιβεβαιώνεται η απογοήτευση. Ένα πράγμα σαν τη μοναξιά ας πούμε. Η μοναξιά στην πασαρέλα της ζωής γίνεται το ανορεξικό μοντέλο που όλοι λυπούνται αλλά όλοι πληρώνουν για να υπάρχει. Έτσι κι ο κάθε νέος χρόνος. Όλοι ευχόμαστε το καλύτερο αλλά κατά βάθος ηθελημένα πληρώνουμε μεγάλο τίμημα για να ζούμε χειρότερα. Καλή χρονιά τέλος πάντων. Κωνσταντίνος Ε. Γυπαράκης

συνέχεια από τη σελίδα 13

δρομολογείται και η δημιουργία πολυσέλιδου εντύπου, εξειδικευμένου για την Κρητική Διατροφή και την γαστρονομία μας, για την διανομή του σε συνεργασία με τις Νομαρχιακές Επιτροπές Τουριστικής Προβολής. Επίσης, το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας θα συμμετάσχει σε μια σειρά εκθέσεων (τουριστικών και προϊόντων), σε Ελλάδα και εξωτερικό για την προβολή της Κρητικής Διατροφής. Τέλος, στο επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας, που θα υλοποιηθεί άμεσα, θα οριστικοποιηθεί το Επιχειρησιακό Σχέδιο της εταιρείας το οποίο θα συμπεριλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις για προβολή, κατάρτιση, πιστοποίηση, καθώς και πρωτοβουλίες που θα αφορούν τα τοπικά προϊόντα, τον γαστρονομικό τουρισμό και τα παιδιά. Τότε θα μπορούμε να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα για τις δράσεις που θα ακολουθήσουν καθώς και τα μετρήσιμα αποτελέσματα για την Κρήτη απ’ την λειτουργία του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που έχετε αντιμετωπίσει στο διάστημα λειτουργίας σας; Επειδή το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας αποτελεί την πρώτη καθαρά διανομαρχιακή εταιρεία, η κυρίαρχη πρόκληση μέχρι σήμερα ήταν το στήσιμο και ο σωστός προσδιορισμός του τρόπου λειτουργίας της, ούτως ώστε να αποτελεί έναν ευέλικτο και αποτελεσματικό ενδιάμεσο φορέα που θα δρα για το κοινό καλό αλλά θα ενεργοποιείται και στα πλαίσια την πραγματικής αγοράς με το Σήμα Κρητικής Κουζίνας. Δεδομένων και των καινοτόμων δράσεων που θα υλοποιήσει, η διαδικασία αυτή υπήρξε ιδιαίτερα χρονοβόρα, αλλά απ’ την στιγμή που θα ολοκληρωθεί θα μπορέσει να αποτελέσει παράδειγμα και καλή πρακτική και για άλλες περιοχές ή φορείς που θα επιθυμήσουν να κάνουν υπερβάσεις στις δομές τους ούτως ώστε να εξασφαλίσουν μια πιο αποτελεσματική και βιώσιμη ανάπτυξη. Η δεύτερη μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζει η φορέας είναι η δημιουργία ενός κλίματος συνεργασίας με τους διάφορους φορείς που δραστηριοποιούνται στον χώρο των τροφίμων και της διατροφής. Η έλλειψη κουλτούρας συνεργασίας και η αδυναμία κάποιων ανθρώπων να αντιληφθούν ότι το συλλογικό όφελος συνεπάγεται και το ατομικό, δημιουργεί καχυποψίες και καθυστερήσεις στην καθιέρωση αποτελεσματικών σχέσεων. Στην παγκοσμιοποιημένη αγορά αυτό που πραγματικά μετράει είναι η δύναμη του ονόματος «Κρήτη» και αυτό θα επιτευχθεί μόνο μέσα από μια καλά συντονισμένη συλλογική προσπάθεια, ειδικά για μια περιοχή όπως το νησί στο οποίο κυριαρχούν οι μικρο-μεσαίες επιχειρήσεις. Η λογική λοιπόν είναι «συνεργαζόμαστε για να μεγαλώσουμε την πίτα και στην συνέχεια ανταγωνιζόμαστε για να δούμε ποιό κομμάτι θα πάρει ο καθένας» - σε κάθε περίπτωση όμως, με το να μεγαλώσουμε την πίτα κερδίζουμε ΟΛΟΙ! Απλά η υιοθέτηση αυτής της φιλοσοφίας παίρνει χρόνο, όπως όλες οι αλλαγές στην κουλτούρα μας. Ποια είναι τα άμεσα σχέδια σας Καταρχάς, μέσα στις επόμενες βδομάδες θα είναι στον αέρα η ιστοσελίδα της εταιρείας μέσα απ’ την οποία θα προβάλλεται η Κρητική Διατροφή, τα τοπικά προϊόντα και η παραδοσιακή μας κουζίνα. Στην ιστοσελίδα θα υπάρχει μεγάλη βάση δεδομένων με συνταγές και θα υπάρχει δυνατότητα καταχώρησης και νέων συνταγών με την συνδρομή των επισκεπτών. Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα θα συνεχίζει να εμπλουτίζεται συνεχώς, καθώς και θα μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες. Παράλληλα ολοκληρώνεται διαφημιστικό φυλλάδιο της εταιρείας που θα περιλαμβάνει παράλληλα παρουσίαση της Κρητικής Διατροφής και του Σήματος Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας, ενώ

Είμαστε σε μια φάση αλλαγών στο χώρο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Σε ποιο βαθμό έχει εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία για το «Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας»; Στόχος του Κρητικού Συμφώνου Ποιότητας είναι να εξασφαλίσει την βιωσιμότητά του σε βάθος χρόνου, καθώς οι δυσκολίες παρουσιάζονται κυρίως στο ξεκίνημα τέτοιων φορέων. Όσον αφορά την πιστοποίηση εστιατορίων με το Σήμα Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας, αυτή δεν θα επηρεαστεί από τις αλλαγές στον χώρο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, καθώς η δράση του φορέα σε αυτό το επίπεδο είναι ανεξάρτητη. Σχετικά με τις υπόλοιπες δράσεις και πρωτοβουλίες που θα αναπτύξει ο φορέας πρέπει να σημειώσουμε ότι, παρότι θα καταργηθεί ο θεσμός της αιρετής Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, με την δημιουργία της αιρετής Περιφέρειας Κρήτης θα συνεχίσουν να λειτουργούν οι κατά τόπους υπηρεσίες των Νομαρχιών. Επομένως οι δράσεις που θα αναπτυχθούν σε συνεργασία με τις υπηρεσίες τους (πχ τουριστική προβολή) δεν θα επηρεαστούν. Επίσης, στο επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας θα αποφασιστεί το Επιχειρησιακό Σχέδιο για την επόμενη τριετία, χαράζοντας ξεκάθαρα την πορεία και τις πηγές των πόρων της για τα επόμενα έτη. Όσον αφορά την Διοίκηση της εταιρείας, αυτό θα αποτελέσει θέμα διερεύνησης του Διοικητικού Συμβουλίου και θα έχει ξεκαθαριστεί μέχρι να γίνουν οι αλλαγές στο υπάρχον σύστημα. Παρόλα αυτά, εφόσον η εταιρεία έρχεται να καλύψει υπάρχουσες ανάγκες και κενά σαν ενδιάμεσος φορέας παγκρήτιας εμβέλειας, και όσο προσφέρει αξία στις πιστοποιημένες και συνεργαζόμενες επιχειρήσεις, το μέλλον της θα είναι εξασφαλισμένο.


ΦΥΛΛΟ

17

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

κενό ο τ σ ς α τ ν ο Γράφ Ένα εκατομμύριο εκατόν μία χιλιάδες εκατόν μία δρχ. και δέκα λεπτά Χρόνια περίμενε για τη σύνταξη, θα 'ταν η λύτρωση γι' αυτόν, η ξεκούραση, η ελευθερία. Κάθε μέρα, ίδια ώρα, το χτύπημα του ξυπνητηριού οριοθετούσε την έγερση για την εκκίνηση της μονότονης εργασίας. Μονότονη δεν είναι άραγε η δουλειά του υπαλλήλου; Όσο και να προσπαθούσε να βρει κάτι το διαφορετικό σε αυτήν, πάντα κατέληγε στο κλείσιμο των ίδιων βιβλίων κάθε μεσημέρι, το προσεκτικό στοίβαγμά τους στην άκρη του γραφείου, ο αποχαιρετισμός με τους υπόλοιπους συναΓράφει ο Αριστείδης δέλφους και ο ίδιος Κονίδης δρόμος της επιστροφής. Πράγματα μηχανικά, καθημερινά, ίδια. Μπήκε στον τελευταίο χρόνο της δουλειάς. Δεν το πίστευε! Και όπως για τον πρώτο του μισθό υπερηφανευόταν, έτσι και τώρα ένιωθε ότι έπαιρνε πόντους, ψήλωνε με το να λέει ότι μετρά λίγους μήνες από τη λύτρωσή του στους καινούργιους παρ' αυτόν καθήμενους. Και έτσι έφτασε η πολυπόθητη μέρα που προσεκτικά πάλι τακτοποίησε τα χαρτιά στο γραφείο του για να το παραδώσει σαν σκυτάλη στον επόμενο “δρομέα” που θα τον αντικαθιστούσε. Ακολούθησε η καθιερωμένη σεμνή γιορτή και χωρίς δάκρυα στα μάτια απομακρύνθηκε από τον τόπο του “μαρτυρίου” του, φοβούμενος μην αλλάξουν γνώμη και τον κρατήσουν. Οι πρώτες μέρες κύλησαν υπέροχα. Βρισκόταν ακόμα στην προσπάθεια της κατανόησης της ελευθερίας του. “Πάει, σας έφυγε το πουλάκι!”, έλεγε γελώντας και καμάρωνε. Το ξυπνητήρι δεν χτύπαγε πια την καθιερω-

μένη ώρα. Αυτός όμως από συνήθεια, την “άτιμη” συνήθεια των 32 χρόνων, σηκωνόταν νωρίς, πείθοντας τον εαυτό του ότι το έκανε γιατί καμάρωνε τον ερχομό της νέας μέρας. Ο πρώτος χρόνος κόντευε να τελειώσει, όταν το βράδυ “κατά τον ύπνον”, όπως λένε και οι γιατροί, άρχισαν τα όνειρα, ότι ήταν στην εργασία του, ότι είχε άλυτα προβλήματα και το πρωί τον έβρισκε να κάθεται ανακούρκουδα στο κρεβάτι σιγοψυθιρίζοντας: “1.101.101.10 !” (Ήταν ακόμα τότε οι παλιές καλές δραχμούλες...) Η κατάστασή του άρχισε να γίνεται σοβαρή και έτσι ο γιατρός του “εσυνέστησε” τα πρώτα του αντικαταθλιπτικά χαπάκια. Ο ύπνος τον έπαιρνε πια προτού προλάβει να πει το …101.10, αλλά τα όνειρα, όνειρα! Τα χρόνια περνούσαν. Πήγαινε στο γραφείο του, καθόταν στην παλιά του θέση και έπινε καφέ με τους συναδέλφους του. Είχε αρχίσει η νοσταλγία μαζί με το πρώτο χαπάκι για την πίεση, ύστερα το δεύτερο για την πίεση γιατί δεν έφτανε μόνο το πρώτο, ύστερα για το ουρικό οξύ, ύστερα για εκείνα τα φουσκώματα στο στομάχι. Κατάντησε κινητό φαρμακείο, όπως τον κορόιδευαν στο σπίτι. Τα αντικαταθλιπτικά δεν τον έπιαναν πια. Τώρα προχωρούσε στο δρόμο και έλεγε “1.101.101.10 !”, ακόμα και σε εκείνους που τον χαιρετούσαν. Στην κλινική που νοσηλεύτηκε, του φέρθηκαν καλά. Δεν ήταν επικίνδυνος, εξ άλλου και άλλοι σαν κι αυτόν ήταν μαζί του. Να, ο πλοίαρχος συνέχεια υπολόγιζε σε ναυτικά μίλια τις αποστάσεις στο προαύλιο του νοσοκομείου, ο δε εφοριακός έκοβε ένα κομμάτι εφημερίδα νομίζοντας ότι έκοβε διπλότυπο με πρόστιμα. Ύστερα από λίγο καιρό, τον άφησαν. “Έγινε καλά”, είπαν. Το μέτρημα, όμως, μέτρημα, καθώς και τα χαπάκια, ατελείωτη σειρά από μικρά, χρωματιστά, διαφόρων σχημάτων. Έτσι κύλησε η ζωή, μέχρι τον ένδοξό του θάνατο. Στεφάνια εστάλησαν πολλά στην κηδεία του, από την υπηρεσία του και από τους παλιούς του συναδέλφους, όσοι πια είχαν μείνει στη ζωή. Μόνο που σε ένα από αυτά, κάποιος μπαγάσας (“γνωστό-άγνωστο” πειραχτήρι) αντί για τα σχετικά, είχε γράψει: “1.101.101.10 !”

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΛΔΑΡΑΣ ΤΡΙΚΑΛΑ 7-4-1922 ΑΘΗΝΑ 8-4-1990

Συνθέτης, στιχουργός, τραγουδιστής, οργανοπαίκτης. απελευθέρωση βρίσκει τον Απόστολο Καλδάρα στη Θεσσαλονίκη. Η ζωή μπαίνει σε κανονικό ρυθμό, ανοίγουν οι δουλειές και οι εταιρίες δίσκων αρχίζουν τις ηχογραφήσεις . Ο Απόστολος Καλδάρας βρίσκεται σε μεγάλο δίλημμα, Γεωπονική ή Αθήνα για δουλειά σαν μπουζουξής σε κέντρο αλλά και να ηχογραφεί σε δίσκους τα αριστουργήματα που σύνθετε . Επικράτησε ευτυχώς η δεύτερη σκέψη και το Φθινόπωρο του 1945 με το πλοίο της γραμμής « Θεσσαλονίκη – Πειραιά » φτάνει στο Πειραιά . Εγκαθίσταται σε ένα φτωχικό δωμάτιο στην Τρούμπα και αρχίζει να ψάχνει για δουλειά . Εργάζεται αναγκαστικά σε κακόφημα μαγαζιά , στου «Γιαουρτόπουλου» όπου γνωρίζει το Στέλιο Κερομύτη και στου « Λιναρά» . Το κλίμα δεν τον σήκωνε στην Τρούμπα φεύγει για το Πασαλιμάνι που παίζει μαζί με τον Μαρίνο Γαβριήλ ή Μαρινάκη . Το 1946 αφήνει τον Πειραιά και ανεβαίνει στην Αθήνα με σκοπό να ηχογραφήσει γιατί πίστευε και σωστά ότι έτσι θα αναγνωριζόταν . Αρχίζει να πηγαίνει στο καφενείο του « Μάριου» στην Ομόνοια που ήταν τόπος συνάντησης λαϊκών δημιουργών ( συνθετών – στιχουργών- τραγουδιστών ) . Κάνει αρκετές γνωριμίες και μια μέρα που κουβέντιαζε με το Γιάννη Κυριαζή εμφανίζεται ο Γιάννης Παπαϊωάννου που είχε μάθει ότι το τραγούδι « μάγκας βγήκε για σεργιάνι» το είχε γράψει ο Α.Κ. Κουβέντα στη κουβέντα ο Παπαϊωάννου τον πηγαίνει στο Μίνωα Μάτσα Δ/ντη τότε της εταιρείας «PARLOPHON» και τον συστήνει με τα καλύτερα λόγια .Την ενέργεια αυτή του Γ. Παπαϊωάννου ο Α.Κ. δεν την ξέχασε ποτέ και πάντα τον ευγνωμονούσε και μιλούσε γι’αυτόν με σέβας και με τα καλύτερα λόγια . Την επόμενη πηγαίνει στην εταιρεία και παίζει στον Μάτσα διάφορα τραγούδια που είχε γράψει , άρεσαν και έτσι εύκολα ανοίγει ο δύσκολος δρόμος της δισκογραφίας για τον Α.Κ. Πέμπτη 27 Νοέβρη 1947 ηχογραφεί το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι» και το «Εβίβα ρεμπέτες» που κάνουν πάταγο και από κει και πέρα η μια επι-

Η

τυχία διαδεχόταν την άλλη . Το 1951 απολύεται από στρατιώτης και παίρνει την απόφαση να γίνει επαγγελματίας συνθέτης και μουσικός , δουλεύοντας στα διάφορα κέντρα της Αθήνας. Το 1952 παντρεύεται με την Λούλα Μαράβα (Σταυρούλα ) έρωτα των νεανικών χρόνων και αποκτούν δύο παδιά , τη Μαρία το 1953 που πέθανε το 1965 και τον Κώστα το Γράφει 1958 γνωστό και εξαιρεo Δήμoς τικό συνθέτη . Kερδέλας chaniad@yahoo.gr ΕΒΙΒΑ ΡΕΜΠΕΤΕΣ –Χασάπικο 1947 Απόστολου Καλδάρα Εκτέλ.Στέλλα Χασκίλ – Ιωάννης Κυριαζής – Απόστολος Καλδάρας Συνοδεία λαϊκής ορχήστρας Πως μ’αρέσει το πιοτό, Μ’αρέσει και το πίνω να ξεχνώ. Με σαμπάνιες και «Μαρκό» Το(ν) κάθε πόνο/σβήνω / και ξεχνώ. Εβίβα ρεμπέτες , εβίβα παιδιά, Μέσ’στη ρεμπέτικη τούτη γωνιά, Παίξε μπουζούκι μου κι όχι πολλά, Λίγα χρόνια και καλά . Στης ταβέρνας τη γωνιά, Αράζω κάθε βράδυ μοναχός, Με μπουζουκομπαγλαμά, Ξεχνάω κάθε /ντέρτι / ο φτωχός . Εβίβα ρεμπέτες , εβίβα παιδιά , Μέσ’στη ρεμπέτικη τούτη βραδυά, Παίξε μπουζούκι μου κι όχι πολλά , Λίγα χρόνια και καλά. Δεν το κρύβω ούτε στιγμή, Μ’αρέσει και το πίνω σα(ν) μπεκρής , Δεν μου καίγεται καρφί, Κι αν δεν ρουφήξω / χείλια / μιας μικρής .

Η Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης και η Πυξίδα Της Πόλης παρουσιάζουν :

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ Στέλιος Γιακουμάκης «…Στο φιλότιμο του Κισαμίτη, που τρέχει πάντα κοντά στον ξένο, στον αδελφό, στη χαρά και στη λύπη. Η μουσική παράδοση της επαρχίας μας είναι τρανή και περήφανη. Οι Κισαμίτες λάτρεψαν και λατρεύουν τους παλιούς μουσικούς της επαρχίας, τους Πρωτομάστορες όπως τους ονόμασαν, μορφές γλυκές και άγιες, λεβέντες που παρελαύνουν στον κατάλογο που μας άφησε ο Ναύτης. Κραταιά δοξάρια βιολιστών ήχησαν στην Κίσαμο πρώτα, από τον Κιόρο ως τον Κουνέλη το Μαύρο και το Ναύτη, και γλυκύτατα λαγούτα από τους Κουτσουρέληδες, το Μανώλη τον Καρτσώνη και άλλους. Όλοι αυτοί, με την τέχνη και το μεράκι τους, κράτησαν δροσερή τη ζωή μας, γύρεψαν να γιατρέψουν τις πληγές του κόσμου, μας χάρισαν σκάλες για να αποδράσομε από τη βαρβαρότητα της προσωρινότητάς μας. Αλήθεια, τι διάβολο θέλει να πει αυτή η τελευταία φράση; Τι απομένει τώρα; Απομένει να σεβαστούμε την παράδοσή μας, απομένει να δουλέψομε για να φωτιστούν και άλλα στοιχεία, σκοτεινά ή άγνωστα. Η ζωή συνεχίζεται…» Αναζητήστε το στα βιβλιοπωλεία - Πληροφορίες : Πυξίδα της Πόλης


18

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Επί της Γραμμής Περίεργα ξεκίνησε η νέα δεκαετία. Από τις πρώτες κιόλας ώρες της με χτύπησε αλύπητα με ένα πυρετό που όσα αναβράζοντα δισκία κι αν ήπια δεν έλεγε να πέσει… Έχουν περάσει ήδη οι δέκα πρώτες μέρες της κι ακόμα παίρνω αντιβίωση, ενώ ή ανάρρωση δεν έχει ακόμα επέλθει στη πλήρη της μορφή. Ευκαιρία να κόψω το τσιγάρο σκέφτηκα, και 12 μέρες τώρα είμαι καθαρός από εισπνοή νικοτίνης και πίσσας. Το παρόν κείμενο είναι το πρώτο μου κείμενο που τα γράμματα της οθόνης δεν θολώνουν από τους καπνούς του τσιγάρου. Όπως σίγουρα θα καταλάβατε είναι και το κείμενο που με έχει ζορίσει περισσότερο απ’ όλα τα προηγούμενα. Με τον ιό να παλεύει με τα χημικά μέσα μου, και τη διάθεσή μου στο ναδίρ αυτές τις πρώτες μέρες του χρόνου, μην έχοντας τίποτε άλλο να κάνω παρακολούθησα με τις ώρες τηλεόραση. Ο σχολιασμός αυτών που είδα και άκουσα θα μπορούσε να γεμίσει τόμους, αλλά εδώ θα ασχοληθώ με κάτι που έπαιξε σήμερα. Μια σειρά που σίγουρα θα κάνει (ή κάνει) μεγάλη επιτυχία, πρόβαλε στο σημερινό επεισόδιο την επιστροφή του πρωταγωνιστή από την Νέα Υόρκη. Η μητέρα, τα αδέρφια του και τα ανίψια του τον χλεύαζαν για την επιλογή προορισμού που έκανε μιας και οι κάτοικοι της χώρας αυτής δεν έχουν το επιθυμητό δείκτη νοημοσύνης για ένα Έλληνα. «Βλάκες» τους ανέβαζαν, «βλάκες» τους κατέβαζαν. Δε χρειάζεται να συμπληρώσω ότι οι παραπάνω χαρακτηρισμοί είναι οι τυπικοί για τους Αμερικάνους σε κάθε συζήτηση Ελλήνων. Παρ όλη την αντίδραση των Γράφει ηρώων της σειράς κάποιος παρατηρητικός θα έβλεπε ότι όλοι φορούo Bασίλης Παπαστάμος σαν τζιν παντελόνια, η μουσική επένδυση της σειράς έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό με τραγούδια Αμερικάνικων συγκροτημάτων, οι πρωταγωνιστές καπνίζουν αρειμανίως Marlboro (μου έβγαλε το μάτι), και χρησιμοποιούν Microsoft Outlook στους hp υπολογιστές τους (οι οποίοι χρησιμοποιούν λειτουργικό σύστημα Microsoft Windows) για να επικοινωνήσουν. Γενικά η εικόνα και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της σειράς είναι – όπως και η ζωή μας στην καθημερινότητά της – πλήρως αμερικανοποιημένη. Θυμήθηκα μια έντονη συζήτηση που είχα πριν μερικά χρόνια με κάποιους πολύ καλούς μου φίλους. Η είδηση των ημερών ήταν ότι ο Bush ο Β’ είχε ξεκινήσει το διάλογο (ή τις διαδικασίες αν προτιμάτε…) έτσι ώστε να σταματήσει να διδάσκεται η θεωρία του Δαρ��ίνου στα Αμερικάνικα σχολεία. Οι συνομιλητές μου στο ίδιο μήκος κύματος με τους πρωταγωνιστές της παραπάνω σειράς, έπνεαν τα μένεα για τον Αμερικάνικο λαό. Όταν τους πληροφόρησα ότι στην Ελλάδα ΠΟΤΕ δεν έχει διδαχθεί επίσημα η θεωρία της εξέλιξης των ειδών σύμφωνα με το Δαρβίνο, μου το στρίψανε στην ιμπεριαλιστική πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση των Αμερικάνων αλλά και στον υπερπατριωτισμό που χαρακτηρίζει το λαό τους. Είναι άραγε καλύτερα που εμείς οι Έλληνες δεν γνωρίζουμε καν την ιστορία μας; Ρωτήστε ένα οποιοδήποτε αριστούχο απόφοιτο λυκείου στα Χανιά για τα πογκρόμ στους Βενιζελικούς τη δεκαετία 25-35 από αδιάλλακτες φασιστικές εξουσίες, για το μοναδικό στην Ελλάδα κίνημα εναντίων της δικτατορίας του Γερμανόφιλου Μεταξά το 38 που έγινε στα Χανιά, τι έγινε στο Κοντομαρί , στη Μαλάθυρο και στην Κάντανο των Χανίων από τους Ναζί κατακτητές το 41. Είμαι σίγουρος (το έχω διαπιστώσει) ότι οι 9 στις 10 ερωτήσεις του είναι άγνωστες. Και γι’ αυτό φταίει και το σύστημα και οι εκπαιδευτικοί, και οι γονείς και οι Παππούδες και οι φορείς οποιασδήποτε πολιτικής εξουσίας ή πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου Σε ότι αφορά τον Ιμπεριαλισμό, ο σεναριογράφος της σειράς έβαλε εύστοχα το ανιψάκι, του πρωταγωνιστή, να ρωτήσει ρητορικά: «Εμείς οι Έλληνες, γιατί δεν κάνουμε τα ίδια; Δε θέλουμε ή δε μπορούμε;». Θα μου άρεζε ίσως καλύτερα, αν ο σεναριογράφος έβαζε το κοριτσάκι να πει : «Καιρός να σοβαρευτούμε. Ας αναγνωρίσουμε στους άλλους ότι θετικό έχουν προσφέρει σ΄ αυτό τον κόσμο και εμείς ας μάθουμε ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε, τι μπορούμε να κάνουμε και να στρωθούμε στη δουλειά. Μπας και καταφέρουμε να προσφέρουμε κι εμείς οι Νεοέλληνες κάτι θετικό στον κόσμο αντί να δοξάζουμε καθημερινά την Εθνική ηρωίδα «Κυρά ΚΑΤΙΝΑ» και τις όποιες αντιλήψεις και πρακτικές της» Άντε βρέ! καλή χρονιά ξανά!.

EΣTIATOPIO - TZAZ KAΦE KAΛAMAKI - THΛ.: 2821032545

Τοπο στο παιχνιδι! Ιερ Πατρις Εκδ. Μεταιχμιο Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι όλοι έχουμε μέσα μας ένα κομμάτι παιδικότητας, πολλοί όμως απορρίπτουν ό,τι θα μπορούσε να ανακαλέσει μέσα τους τα παιδικά χρόνια ή την εφηβεία. Όμως τους σπόρους της παιδικής ηλικίας θα έπρεπε να τους καλλιεργούμε συνεχώς. Αν σταματήσουμε να αντλούμε ευχαρίστηση από το παιχνίδι, κινδυνεύουμε να αποκοπούμε από τις νέες γενιές. Η συμμετοχή των παιδιών στο μεταλλασσόμενο σύμπαν θα εξαρτηθεί από την ικανότητά τους να παίζουν με διαφορετικές αναπαραστάσεις, γλώσσες, κουλτούρες, με άλλους τρόπους αντίληψης της ζωής. Η έκδοση, το κύριο μέρος της οποίας έχει τη μορφή ερωταποκρίσεων, συνοδεύεται από κείμενα των Μισέλ Μανσόν, Σουζάν Λαλμάν και Μαρί Λε Φουρν, που αναδεικνύουν αντίστοιχα την ιστορική, εθνολογική και ψυχολογική διάσταση του παιχνιδιού. Άνθη της φωτιάς Γιακουμάκης, Γιάννης Εκδ. Ιωλκός Το βιβλίο Άνθη της Φωτιάς» είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα, βασισμένο στις εμπειρίες δυο φίλων εθελοντών στρατιωτών κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής, του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Γιάννη Γιακουμάκη. Οι δύο νεαροί φίλοι εθελοντές στρατιώτες, ύστερα από ανιστόρητες περιπέτειες (σκοτωμοί και βασανιστήρια) και χάρις στον ανθρωπισμό κάποιων χωρικών, ξανασμίγουν στην πατρίδα τους την Κρήτη. Προσπαθούν να ξεχάσουν τα όσα είδαν και μαρτύρησαν, να φτιάξουν τη ζωή τους με την ευχή όχι άλλοι πόλεμοι, όχι άλλοι νεκροί. Ένα βιβλίο αντιπολεμικό, μια μαρτυρία τραγική, ένας ύμνος στη ζωή. Το πάθος και η αγάπη για κάτι το καλύτερο κάνουν να ξεπεταχτούν ακόμα και μέσα από τη φωτιά τα άνθη της ελπίδας.

Ήθελα να έχω πιο πολύ μποι,μ'ενοχλεί που πάντα μπροστά μου υψώνεται ένα κεφαλαίο γράμμα. Έιμαι χαρούμενη που οι ερωτευμένοι δεν με ξέρουν και περήφανη που με επιλέγει η σιωπή. Στα νιάτα μου έκανα και εγώ την επανάσταση μου και το μόνο που κατάφερα ήταν να γίνω μια άνω τελεία. Όσο για το όνομα μου..ήθελα ο τόνος να είναι στο έψιλον. Το ερωτηματικό γυρνάει και της λέει:κρυφάκουσα την εξομολόγηση σου και θέλω να σου πω,πως εγώ στο σπίτι μου σε έχω κορώνα..Ψηλά,ψηλά στον τείχο ένα καρφάκι και απο κάτω ένα γαντζάκι να κρεμούν οι άνθρωποι τις απορίες τους.. Λουδοβίκος των Ανωγείων 2010 Μουσικό ημερολόγιο. Οι μεγάλες κυρίες Περιλαμβάνει CD με 15 μεγάλες επιτυχίες Κώστας Μπαλαχούτης Εκδ. Modern Times Ένα ημερολόγιο θησαυρός για τους λάτρεις της ελληνικής μουσικής. Όλα τα πρόσωπα, συνθέτες, στιχουργοί, ερμηνευτές, μουσικοί, μείζονες και ελάσσονες, που σημάδεψαν με την τέχνη τους την πορεία του λαϊκού τραγουδιού απ’ τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι και τις μέρες μας. Τα γενέθλιά τους, οι επέτειοί τους, οι ιδιαιτερότητες τους, μέσα από σύντομα αλλά γλαφυρά βιογραφικά σημειώματα. Ημερολόγιο 2010 Όλο το χρόνο σινεμά Κολιοδήμος, Δημήτρης Εκδ. Εμπειρια Εκδοτικη Όλες οι ταινίες της χρονιάς, οι μεγάλοι ηθοποιοί, κορυφαίες ατάκες και τα σημαντικότερα γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της 7ης τέχνης. Μέσα από τις σελίδες του, ενημερωθείτε για κάθε νέα ταινία, προγραμματίστε τα κινηματογραφικά ραντεβού σας και αφεθείτε στη μαγεία του καλού κινηματογράφου.

"Η εξομολόγηση μιας τελείας" Λουδοβίκος των Ανωγείων Εκδ. Λιβάνης

ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ 80 ΒΑΜΒΑΚΟΠΟΥΛΟ ΤΗΛ. 28210 88658

Επιμέλεια : Μ.Φ.


ΦΥΛΛΟ

19

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

«The visitor» Σκην. Thomaw McCarthy, με τους: Richard Jenkins, Ρίτσαρντ Τζέκινς Πέντε χρόνια μετά το εκπληκτικό σκηνοθετικό του ντεμπούτο με τίτλο «Station Agent» στο φεστιβάλ του Sundance, από το οποίο έφυγε με ένα βραβείο κοινού στο χέρι, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Thomas McCarthy επιστρέφει και κάνει για άλλη μια φορά την διαφορά. Με κεντρικό ήρωα τον Γουόλτερ (Richard Jenkins, υποψήφιος για Όσκαρ β ανδρικού ρόλου 2009), έναν κυνικό καθηγητή, που αλλάζει την ζωή του μετά από μια μοιραία συνάντηση στο διαμέρισμά του στην Νέα Υόρκη, ο McCarthy κάνει ένα οξυδερκές και ταυτόχρονα ανάλαφρο φιλμ για την ανεύρεση της χαράς στα πιο αναπάντεχα μέρη.Ο Γουόλτερ είναι 62 χρόνων και διδάσκει Οικονομικά στο πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ. Εδώ και κάποια χρόνια ουσιαστικά περιφέρεται άσκοπα, έχοντας χάσει το πάθος του για το γράψιμο και τη διδασκαλία. Προσπαθεί να γεμίσει το κενό που νοιώθει κάνοντας μια απόπειρα να μάθει κλασσικό πιάνο. Όταν το πανεπιστήμιο τον στέλνει για ένα συνέδριο στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης αιφνιδιάζεται, αφού βλέπει ότι το νοικιασμένο διαμέρισμά του έχει καταληφθεί από ένα ζευγάρι μεταναστών. Θύματα μιας κτηματομεσιτικής απάτης, ο Τάρεκ (Haaz Sleiman) από τη Συρία και η κοπέλα του Ζαϊνάμπ (Danai Jekesai Gurira) από τη Σενεγάλη, μένουν εκεί για κάποιους μήνες, χωρίς να έχουν κάπου αλλού να πάνε... Εξαιρετικη ταινια από την Αμερικη με ένα σπουδαιο αντρικο ρολο από τον Ρίτσαρντ Τζέκινς. «Μασσαλία, μακρινή Κόρη» Σκην. Μάρκος Γκαστίν Μια πόλη είναι ένα σύνολο από ζωές. Μια ζωή, μια συλλογή ιστοριών. Άρα μια πόλη είναι ιστορίες, πολλές ιστορίες. Έτσι κάναμε το πορτραίτο της Μασσαλίας και της ελληνικής της παροικίας αφηγούμενοι ιστορίες. Ιστορίες ζωής. Ιστορίες εμβληματικές, περί ταυτότητας και αναζήτησης ταυτότητας. Ιστορίες “ακραίες”, επειδή οι πρωταγωνιστές τους πήγανε μέχρι την άκρη της αναζήτησης αυτής. Ιστορίες γι’ αυτό παραδειγματικές. Ιστορίες πολύ προσωπικές, άρα και οικουμενικές. Αργετού/Henriette, Σταύρος/Gustave, Nicolas, Αμφιλόχιος/Frederic… Δύο ονόματα, δύο ταυ-

τότητες. Γάλλοι με ελληνική καταγωγή που ζουν στη Μασσαλία, όπου οι γονείς ή οι πρόγονοί τους αποβιβάστηκαν μια μέρα, σαν τους Φωκαείς που ίδρυσαν την πόλη πριν από 2600 χρόνια. Οι πρώτοι, πλούσιοι έμποροι, έφτασαν από τη Χίο ή την Κωνσταντινούπολη, τον 19ο αιώνα. Οι τελευταίοι, από τη Μικρά Ασία ή τα Δωδεκάνησα, στις αρχές του 20ου αιώνα, με τις τσέπες αδειανές. Άνθρωποι με διττή ταυτότητα, που γεννά μέσα τους ερωτηματικά. Καθένας δίνει τη δική του απάντηση. Κάποιοι τολμούν να πάρουν ακόμα και το δρόμο της «επιστροφής»... Όλοι όμως έχουν μιαν ακλόνητη βεβαιότητα: τη δική τους ιστορία, αυτό το οικογενειακό έπος που τους συμφιλιώνει με τον εαυτό τους, με τις ρίζες τους. Η Γετού, η ηρωίδα μας, μας βοηθάει να συγκεντρώσουμε αυτές τις ιστορίες, οδηγώντας μας από το ένα πρόσωπο στο άλλο. Η δική της ιστορία σηματοδοτεί όλες τις άλλες. Γιατί είναι η ίδια, όπως η Μασσαλία για την Ελλάδα, μια κόρη μακρινή…

Η εποχή των παγετώνων 3 Σκην: Κάρλος Σαλντάνα, Μάικ Θερμάιερ Στο τρίτο μέρος της αγαπημένης σειράς ”Ice Age”, ο Σκρατ θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στο βελανίδι και την αγάπη, ο Σιντ μπλέκει σε μπελάδες όταν προσπαθεί να φτιάξει μια οικογένεια κλέβοντας αυγά δεινόσαυρου, ο Μάνι και η Έλλη περιμένουν τη γέννηση του μωρούμαμούθ τους, ενώ ο Ντιέγκο ανησυχεί πως έχει αρχίσει να εξημερώνεται επικίνδυνα.

Το Κόκκινο Μπαλόνι (LE BALLON ROUGE) του Αλμπέρ Λαμορίς "Το κόκκινο μπαλόνι "είναι μια μαγική ιστορία για τη φιλία ανάμεσα σε ένα μικρό αγόρι και ένα μπαλόνι, με φόντο το Παρίσι της δεκαετίας του 1950. Ένα αγόρι, καθώς τριγυρίζει στους δρόμους, βρίσκει ένα κόκκινο μπαλόνι δεμένο σε έναν στύλο. Από εκείνη τη στιγμή το μπαλόνι ακολουθεί το παιδί στους δρόμους του Παρισιού, προκαλώντας έκπληξη σε όλη τη γειτονιά αλλά και τη και ζήλια των φίλων του... "Το κόκκινο μπαλόνι" που σκηνοθέτησε το 1956 ο Αλμπέρ Λαμορίς, διακρίθηκε την ίδια χρονιά με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες και έναν χρόνο αργότερα με το βραβείο Σεναρίου στα βραβεία Oscar. Εκτός από την αναγνώριση και την εξαιρετική υποδοχή που έτυχε η ταινία από τους κριτικούς, είχε και εξαιρετι��ά εμπορική πορεία όπου κι αν προβλήθηκε. "Το κόκκινο μπαλόνι "είναι μια ταινία που έχουν λατρέψει πολλές γενιές παιδιών σε ολόκληρο τον κόσμο με πρωτοποριακά οπτικά εφφέ για την εποχή του.

Έτσι πήραμε το Γουντστοκ (TAKING WOODSTOCK) του Ανγκ Λι, με τους Ντιμίτρι Μάρτιν, Νταν Φόγκλερ, Έμιλ Χιρς, Λεβ Σράιμπερ, Τζέφρι Ντιν Μόργκαν, Χένρι Γκούντμαν, Τζόναθαν Γκροφ, Γιουτζίν Λέβι Το καλοκαίρι του 1969, ο Έλιοτ Τίμπερ ζει σε μια μικρή επαρχιακή πόλη και εργάζεται στο μοτέλ των γονιών του, το οποίο είναι ένα ερείπιο στα όρια της κατάσχεσης. Προσπαθώντας να προσελκύσει κόσμο στο μοτέλ, κινεί άθελά του τις διαδικασίες για τη δημιουργία του "Woodstock", της συναυλίας που του άλλαξε τη ζωή, καθόρισε μια ολόκληρη γενιά και αποδείχθηκε ορόσημο για την αμερικάνικη κουλτούρα. Η ταινία βασίζεται στην αυτοβιογραφία του Τίμπερ. Ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Ανγκ Λι ("Brokeback Mountain", "Προσοχή, Πόθος") επιστρέφει με μια νοσταλγική ροκ κωμωδία, η οποία βασίζεται σε μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία. To "Taking Woodstock" συμμετείχε στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του 62ου Φεστιβάλ Κανών.

Το Άσπρο Άλογο (CRIN BLANC) του Αλμπέρ Λαμορίς Στη νότιο Γαλλία, ένα εντυπωσιακό άσπρο άλογο ηγείται μιας άγριας αγέλης που δεν αφήνει κανέναν άνθρωπο να την πλησιάσει. Το άσπρο άλογο, χωρίς να χάσει ίχνος από την υπερηφάνεια του, επιτρέπει μόνο στον μικρό ψαρά Φολκό να το δαμάσει και να ανέβει στη ράχη του. Έτσι ξεκινά μια υπέροχη φιλία ανάμεσα στο αγόρι και το όμορφο άγριο άλογο.

The Hangover Σκην. Τοντ Φίλιπς, με τους: Ζακ Γαλιφιανάκης, Μπράντλεϊ Κούπερ, Εντ Χελμς, Χέδερ Γκρέιαμ Όλα είναι έτοιμα για το γάμο, αλλά ο γαμπρός λείπει! Η ταλαιπωρημένη παρέα του παίρνει τηλέφωνο από ένα ερημικό μέρος. Που είναι ο γαμπρός; Και τι ακριβώς συνέβη στο bachelor ξεσάλωμα της προηγούμενης νύχτας; Πώς χάθηκε ένα δόντι, ποιανού είναι το μωρό και τι γυρεύει η τίγρη στο δωμάτιο; Το χιούμορ της παλιοπαρέας στα άκρα, σε μια από τις πιο

Μαζί αναζητούν την ελευθερία που οι άλλοι άνθρωποι προσπαθούν να τους στερήσουν. Δυο σπουδαίες ταινίες μικρού μήκους που κυκλοφορούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Πρoτείνει o Aντώνης Σπανoυδάκης

αστείες ταινίες των τελευταίων χρόνων που γνωρίζει τρομερή επιτυχία στην Αμερική. Καλός ρυθμός, ωραία μουσική, εκπλήξεις τύπου Μάικ Τάισον, ξεκαρδιστικοί τίτλοι τέλους, κωμική μορφή πρώτου μεγέθους ο Ζακ Γαλιφιανάκης Το πνεύμα του Τζον Μπελούσι ζει! Οι Κρυφές Ζωές Της Κυρίας Λι (The Private Lives Of Pippa Lee) Σκην. Rebecca Miller, με τους: Ρόμπιν Ράιτ Πεν, Αλαν Αρκιν, Κιάνου Ριβς, Γουαϊνόνα Ράιντερ, Μόνικα Μπελούτσι, Μαρία Μπέλο Σύζυγος λαμπρού εκδότη, μητέρα επιτυχημένων διδύμων, αξιαγάπητη στον κύκλο των φίλων της, η Pippa Lee (Robin Wright Penn) έχει τα πάντα στη ζωή της. Όμως αυτή δεν είναι η ζωή που φανταζόταν ότι θα έκανε όταν ήταν δεκαεπτά. Τότε σημασία είχε μόνο να πειραματίζεται κανείς με το σεξ και τα ναρκωτικά... ενώ τώρα στη ζωή της έχουν θέση θορυβώδεις μηχανές κουρέματος γρασιδιού και πληκτικές συνευρέσεις σε καφέ των προαστίων. Όταν ο σύζυγός της, 30 χρόνια μεγαλύτερός της, σχεδιάζει τη συνταξιοδότησή του, εκείνη βλέπει τη ζωή της με νέο μάτι και ανακαλύπτει ότι ο παλιός 'ατίθασος' εαυτός της είναι έτοιμος να επαναστατήσει. Το μυθιστόρημα της Rebecca Miller μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη σε σκηνοθεσία της ίδιας και παραγωγή του Brad Pitt, με μια πλειάδα αστέρων στο cast. Ανάμεσά τους οι Alan Arkin, Winona Ryder, Keanu Reeves και Monica Bellucci


20

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Τ Τιι δ δο ού ύμ με ε κ κα αιι ττιι θ θα α α ακ κο ού ύσ σο ου υμ με ε σ σττα α Χ Χα αν νιιά ά

Ηρθε το 2010 και η νέα δεκαετία !! Μια χρονιά και μια δεκαετία έφυγε, με όλα τα θετικά και τα αρνητικά τους, που αν και τα πρώτα ήταν πολλά, κάποιες φορές τα δεύτερα τα επισκίασαν !! Μια δεκαετία που ξεκίνησε με το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου και τελειώνει με τη διαλυμένη οικονομία που παρέλαβε η νεά κυβέρνηση … Εναλλάσσονται τα δύο κόμματα εξουσίας σε μία σχέση αγάπης & μίσους προς την ίδια τη χώρα, αφού και οι δύο δηλώνουν ότι όλα θα φτιάξουν αλλά στην πράξη όλα πάνε στο χειρότερο … ια δεκαετία που στο διεθνή χώρο ξεκίνησε με την πτώση των δίδυμων πύργων και μετα από πολέμους και πολιτικο-οικονομικά παιγνίδια, τα μεν πετρέλαια του Ιρακ τα μοιράστηκαν οι μεγάλοι και η Κίνα, ο νέος μπαμπούλας δε είναι τώρα το Ιραν και εκεί θα παιχτεί το νέο θέατρο παραλόγου, αν δεν κάτσουν φρόνιμα και οι μεν και οι δε. Η δεκαετία που πέΓράφει o ρασε είχε ασφαλώς Γιώργος και τα θετικά της !! Βαβουλές Είχαμε μια αλματώδη ανάπτυξη της επιστήμης, έρευνας και τεχνολογίας σε όλους τους τομεις και ειδικά στην ιατρική, τη βιολογία και τη φυσική, είχαμε την απόλυτη επικράτηση του υπολογιστή και του ίντερνετ στην καθημερνή μας ζωη, την επικράτηση των οικολογικών λύσεων στα θέματα ενέργειας -που στη χώρα μας όμως ακόμα δεν το έχουμε νοιώσει πολύ…- πολλά μικρά και μεγαλύτερα τεχνολογικά επιτεύγματα και από εκδηλώσεις πάσης φύσεως, αθλητισμό, events, χορούς και τραγούδια δόξα τω Θεώ είχαμε πολλά, με αποκορύφωμα την Ολυμπιάδα της Αθήνας και του Πεκίνου, που ήταν οι πιο πετυχημένες και φαντασμαγορικές όλων των εποχων !! Στο μουσικό τομέα το ίντερνετ έλυσε τα χέρια σε πολλούς και παρ’ όλη την πειρατεία, αναδείχθηκε σε κατεξοχήν μέσο προώθησης και προβολής των καλλιτεχνών. Οι μουσικόφιλοι ζουν μια νέα πραγματικότητα με το YouTube όπου μπορεί κανείς να βρει σχεδόν ότι θέλει σε χρόνο dt !! Εκτος όμως από αυτό, το myspace, το facebook και χιλιάδες πολυσυλλεκτικά και προσωπικά sites και blogs παρέχουν πληροφορίες και υλικό απε-

Μ

ριόριστο !! Στη χώρα μας κάθε χρόνο όλο και περισσότερες καλές συναυλίες γίνονται, σε όλα τα ρεπερτόρια, μεγάλα πολυήμερα φεστιβάλ διοργανώνονται με επιτυχία, έχουν δημιουργηθεί καινούριοι χώροι για κάθε γούστο με live απίθανα και γενικά οι ζωντανές εμφανίσεις πλέον στην Ελλάδα έχουν καλύτερο ήχο, καλύτερη οργάνωση και καλύτερη πληροφόρηση, χωρίς να είναι ιδιαίτερα ακριβές ενώ είδαμε ονόματα που ούτε καν τα φανταζόμαστε!! Η μουσική που παγκόσμια επικράτησε τη δεκαετία που πέρασε δεν μπορούμε να πούμε ότι ήταν ένα συγκεκριμένο είδος αλλά τα πρωτεία μάλλον πήρε το r’n b που έγινε παγκόσμια μόδα, με καλλιτέχνες όπως οι Destiny’Child, Mary J.Blige, Beyonce, Jay Z, Rihanna κ.α. και κατόπιν το lounge που επικράτησε μέχρι το 2005 περίπου, αλλά σταδιακά και η club-dance μουσική με όλα τα παρακλάδια της (house, techno, trance etc) έχει κερδίσει έδαφος, με την ανάδειξη πολύ καλών dj’s !! Όμως και η pop παρέμεινε δυνατή με την Britney, τις Subababes, Leona Lewis, τα boygroups και πρόσφατα τη Lady Gaga, αλλα φάνηκε να χάνει έδαφος και «συμμάχησε» πολλές φορές με το r’nb ! Από την άλλη είχαμε δυνατά ροκ γκρουπς παλιά και καινούρια, που όμως δεν έδωσαν αυτό το κάτι άλλο και όπως έχουμε διαπιστώσει πολλοί παλιοροκάδες, μάλλον το ροκ ότι ήταν να δώσει το έδωσε… Στο χώρο της jazz και soul χωρίς να έχουμε μουσικές πρωτοτυπίες, είχαμε νέα πρόσωπα όπως τους Diana Krall, Michael Buble, Norah Jones, Madeleine Peyroyx, Amy Winehouse κ.α.

H ποιότητα στην θέρμανση και στον κλιματισμό

ΑΝ. ΓΟΓΟΝΗ 74 ΧΑΝΙΑ - ΤΗΛ. 28210 72043

Σίγουρα και το έθνικ έπαιξε σπουδαίο ρόλο σε όλη τη δεκαετία και δη το oριένταλ, και αρκετοί καλλιτέχνες κατάφεραν να περάσουν τα σύνορα της χώρας τους και να γίνουν γνωστοί σε παγκόσμιο επίπεδο. Στη χώρα μας το καθαρό λαϊκό τραγούδι είχε μία κάμψη. Δημιουργήθηκε μια μέση κατάσταση, κάτι μεταξύ λαϊκού και ελαφρολαϊκού με λίγη ποπ και εκει επάνω κινήθηκαν ο Πλούταρχος, που αναμφισβήτητα ήταν ο κυρίαρχος του παιγνιδιού, ο Ρέμος, ο Κουρκούλης και ο Βέρτης. Ο Σφακιανάκης ο Μητροπάνος και ο Τερζης παρέμειναν δυνατοί από την παλιά φρουρά. Το λαϊκο-ποπ ασφαλώς ήταν η επικρατούσα τάση, με ονόματα όπως Πέγκυ Ζήνα, Βανδή, Κοκκίνου, Πετρέλης κ.α. και τελευταία Κιάμος, Οικονομόπουλος κ.α. Η ελληνική ποπ είχε το δικό της κυρίαρχο, το Μιχάλη Χατζηγιάννη που κατάφερε να περάσει μουσική και ίματζ μαζι, κάνοντας τις περισσότερες πωλήσεις μέχρι την κάμψη της δισκογραφίας (λόγω ίντερνετ). Κάποια γκρουπς που εμφανίστηκαν τελευταία όπως οι Onirama, οι C-Real και οι Emigr δείχνουν τη νέα τάση που ήδη έχει επικρατήσει !! Το ελληνικό ροκ εκτός από τους Πυξ Λαξ είχε μια μεγάλη σκηνή να παρουσιάσει αλλά όχι κάτι το τελείως καινούριο σαν χώρος. Μεγάλη απήχηση είχαν οι Βρεττανίζοντες Raining Pleasure και πρόσφατα η Monica και ακόμα οι Γιώργος Δημητριάδης, Παύλος Παυλίδης και οι Τζαμαϊκανίζοντες Locomondo. Η ελληνική ραπ, χιπ-χοπ και low-bap σχολή μέχρι το μέσο της 10ετίας είχε να παρουσιάσει πολλά καλά γκρουπ, αλλά σταδιακά η εμπορικότητα κάποιων και οι συνεργασίες με ποπ καλλιτέχνες, αποδιοργάνωσε το χώρο. Το έντεχνο μπήκε σε χωράφια πιο εμπορικά, χωρίς να το επιδιώξει είναι η αλήθεια … και έγινε μόδα, με τους Παντελή Θαλασσινό, Σωκράτη Μάλαμα, Θανάση Παπακωνσταντίνου, Αλκ.Ιωαννίδη, Ελ.Τσαλιγοπούλου, Φ.Δεληβοριά, Μελίνα Κανά, Χρ.Θηβαίο κ.α. Η Ελληνική έθνικ σκηνή είχε μεγάλη άνθηση στη δεκαετία, με κυρίαρχους τον Ψαραντώνη, τους Χαϊνηδες, το Σαραγούδα, το Βασιλόπουλο, την Αρετή Κετιμέ, τον Ρος Ντεϊλυ, τον Χαϊκ Γιατζιτζιάν, την Εστουδιαντίνα και πολλά σχήματα με καλούς μουσικούς. Το σύγχρονο δημοτικό είχε μεγάλη απήχηση στη δεκαετία που πέρασε, με ονόματα όπως Γιαννούλης, Βαζαίος, Θώδη, Κωνσταντινόπουλος, Μπικάκης, Ζερβάκης, Κυριακάκης,

Χαρά Βέρα, Λάλεζας, Σαφέτης κ.α. Το παλιό λαϊκό και το ρεμπέτικο γνώρισε μια άνευ προηγουμένου δημοτικότητα και αυτό φαίνεται εκτός των άλλων και από τις συλλογές που πηγαίνουν δώρο με εφημερίδες και περιοδικά ! Αν και δεν ε��χαμε ιδιαίτερα πολλούς νέους καλλιτέχνες στο ρεπερτόριο αυτό, το ενδιαφέρον του κοινού ήταν μεγάλο αφού τα ρεμπετάδικα είναι γεμάτα και συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις γίνονται συνέχεια ενώ στο ίντερνετ υπάρχουν πολλά site όπου μπορεί κανείς να βρει πάρα πολλές πληροφορίες. Μέσα στη 10ετία αναδείχτηκαν οι Γιώτα Νέγκα, Ζαχαρίας Καρούνης, «Δρόμος», «Ράστ», ο εκπληκτικός μπουζουξής Νίκος Τατασόπουλος κ.α. Για να πάμε και στην Κρήτη μας, είχαμε την ανέλπιστη επάνοδο του βιολιού στο Νομό Χανίων με πολλούς νέους και καλούς βιολάτορες και σε παγκρήτια κλίμακα τη δημιουργία τριών τάσεων, το κλασσικό κρητικό με την εξέλιξη του, το κρητικο-λαϊκό έως και ποπ και το έντεχνο- παραδοσιακό με τις ταξινομήσεις του ανά περιοχές και διαφοροποιήσεις. Τραγούδια που ακούστηκαν πολύ αυτή τη δεκαετία ήταν τα : Έσβησε αέρας το κερί με τον Ψαραντώνη, Πάλι πάλι με το Μιχάλη Τζουγανάκη, Γενέθλια με το Στέλιο Μπικάκη, Οσα ταξίδια με το νου με το Γιώργο Παπαδάκη, Ονειρο με τον Παντελή Κρασσαδάκη, Πετροπέρδικα με το Δημήτρη Κουνάλη, Ηθελα νάμουνα εγω με τον Γιάννη και το Θοδωρή Πολυχρονάκη, Βαβουλεδιανός με το Δημήτρη Βακάκη, Όλος ο κόσμος θάλασσα με τον Καλλέργη και το Φασουλά, Τίγρης με τους Χαϊνηδες και ασφαλώς οι Κοντυλιές του Γιώργου Ζερβάκη, του Μανώλη Κονταρού, του Νίκου Κυριακάκη και άλλων. Ένα νέο στοιχείο της δεκαετίας, ήταν τα reality τηλεπαιγνίδια που μέσω αυτών βγήκαν και βγαίνουν ακόμα τα νέα ταλέντα στο τραγούδι, κάτι το οποίο ναι μεν έχει τηλεθεάσεις αλλά δεν είναι ένας φυσιολογικός τρόπος ανάδειξης αφού οι αξίες συνήθως δεν αναδεικνύονται και από την άλλη ένα παιδάκι με μια καλή φωνούλα, γίνεται ξαφνικά και εύκολα φίρμα, χωρίς όμως να δοκιμαστεί στο πάλκο … το αποτέλεσμα είναι να τρέχουνε μετα στους δασκάλους φωνητικής και σε κάποια ηλικία ίσως να αποκτήσουν μια καλή φωνή … κάτι που όπως μάθαμε έκανε και κρητικός πολύ γνωστός καλλιτέχνης !! Στο εξωτερικό βέβαια είδαμε να αναδεικνύονται δύο μεγάλες φωνές, ο Paul Pott και η Suzan Boyle, που όμως και αυτοι έχουν μια περίεργη πορεία στη συνέχεια λόγω των κόλπων των εταιρειών … Γενικά η μουσική παρ όλη την τεχνολογική εξέλιξη εξακολουθεί να αποτελεί στοιχείο πολιτισμού και απαραίτητη λειτουργία της ζωής αφού και για τους καλλιτέχνες και το κοινό είναι ανάγκη έκφρασης, εξωτερίκευσης, μέθεξης και επικοινωνίας !! Καλή χρονιά και δεκαετία, με υγεία ευτυχία και ένα καλύτερο κόσμο !!


ΦΥΛΛΟ

21

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Νίκος Ξυδάκης - «Rue Lepsius» : Μια μουσική προσωπογραφία του Κ.Π. Καβάφη Ο Κωνσταντίνος Καβάφης κατοικούσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στη οδό Rue Lepsius. Αυτός είναι και ο τίτλος της μουσικής προσωπογραφίας που δημιούργησε ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης, ένα είδος αναμνησιακής τελετουργίας . Αυτό που τον συναρπάζει είναι το να ρίξει, όπως στο παρελθόν, το δικό του μουσικό φως σε πλευρές μιας προσωπικότητας. Έτσι έγινε και με τον Καβάφη. Ο δίσκος είναι η ζωντανή ηχογράφηση της παράστασης που δόθηκε στο χώρο «Σχολείο» το καλοκαίρι του 2009. Η δουλειά αυτή θεμελιώνεται πάνω σε ένα κείμενο εν είδει λιμπρέτου που έγραψε ο ποιητής Διονύσης Καψάλης. Το κείμενο ανατέμνει και αναδεικνύει συγκεκριμένες σημαντικά κομμάτια του Καβαφικού σύμπαντος, όπως βίος, πολιτεία, πάθη, φραστικά Καβαφικά αποσπάσματα, σπαράγματα, θάνατος. Ο (υποψιασμένος) ακροατής γίνεται μάρτυρας και μέτοχος ενός διαλόγου ανάμεσα σε απαγγελίες, μελοποιήσεις, τραγούδια, ιντερμέδια, τελετές, Καβαφικές αναμνήσεις. Ηχητικές μεταμορφώσεις του ίδιου τόπου που γίνεται Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος, Κάϊρο, Μισίρι... φορείς των πόθων και των παθών ενός αδιαμφισβήτητου Έλληνα ακούσιου πρέσβη της ποίησης στον κόσμο. Επτά βιολοντσέλα από την Όπερα του Καΐρου, και το συγκρότημα Αλ Μαχάμπα αναλαμβάνουν το ρόλο των μουσικών. Συμπληρώνουν ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος και ο Νίκος Ξυδάκης στα τραγούδια ενώ στις αναγνώσεις των κειμένων ακούγονται ο Διονύσης Καψάλης και ο Δημήτρης Μαρωνίτης. Δύο ενστάσεις: υπερβολική η διάρκεια των χειροκροτημάτων και επίσης υπερβολικό το μπόνους των τριών κομματιών στο τέλος του δίσκου. Η παράσταση και ως ηχητικό αποτέλεσμα που εκφέρεται σε δίσκο έπρεπε να τελειώνει ακριβώς στα 17 tracks. Εκτιμούμε ότι είναι έργο εξαιρετικά υψηλής ποιότητας και αισθητικής, εξυπηρετεί το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε και απευθύνεται κυρίως στους ανθρώπους που έχουν έρθει με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο σε επαφή με τα Καβαφικά πράγματα. Ευελπιστούμε πως αυτοί οι ακροατές δεν είναι δα και λίγοι σε αυτόν τον τόπο… Αντώνης Περιβολάκης Ανδρέας Μπουτσικάκης : « Mikis Theodorakis: Piano Revolutions» Ο Ανδρέα; Μπουτσικάκης είναι πιανίστας με καταγωγή από τα Χανιά. Αν και γεννήθηκε στη Μακεδονία λόγω των μεταθέσεων του πατέρα του που ήταν στρατιωτικός στην εφηβελια του βρέθηκε στα Χανιά αλλά στα 17 του έφυγε για την Αθήνα για να τελειοποιήσει τις σποδές του στο πιάνο. Ο δίσκος αυτός είναι ο πρώτος προσωπι-

ΣTHN APXH TOY TPAΓOYΔIOY

κός του δίσκος. Έχουμε να κάνουμε με 15 δεξιοτεχνικές διασκευές (και όχι επανεκτελέσεις) σε πασίγνωστα κομμάτια του Μίκη Θεοδωράκη. Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι πραγματικά πρωτοτύπησε ο μαέστρος Μπουτσικάκης με τις σύγχρονες διασκευές που μας προτείνει πάνω στο έργο του Μίκη γιατί διαθέτουν και ευφάνταστο και «σοβαρό» χαρακτήρα. Πάντως δεν θα κρύψουμε τις επιφυλάξεις μας όχι για την ποιότητα αλλά για την επιλογή του συγκεκριμένου συνθέτη που έχει διασκευαστεί άπειρες φορές, όταν ο Μπουτσικάκης έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με τους επίσης σπουδαίους, Πλέσσα, Σπανό, Χατζηνάσιο… Ίσως η απάντηση να βρίσκεται μέσα στο CD που αξίζει να σημειώσουμε ότι συνοδεύεται με 4γλωσση έκδοση με όλες τις παρτιτούρες, άρα είναι και μορφή μαθήματος για τους σπουδαστές του πιάνου και ταυτόχρονα έχει όλα τα εχέγγυα για διεθνή καριέρα. Καλοτάξιδο! Αντώνης Περιβολάκης "Ο κόσμος ανάποδα" - Νέο παιδικό CD "Ο κόσμος ανάποδα", λέγεται το νέο παιδικό cd σε μουσική του Άγγελου Αγγέλου και στίχους της Έμης Σίνη και κυκλοφορεί από τη Υafka Records (διανομή Λέσχη του Δίσκου). Το ποιοτικό, πραγματικά παιδικό και όχι παιδιάστικο τραγούδι ξαναζωντανεύει μέσα από έναν υπέροχο δίσκο με χαρούμενες μουσικές, παιγμένες από τους πιο αξιόλογους μουσικούς στο είδος τους, με μοναδικές ενορχηστρώσεις από τον βετεράνο Θ. Κοτεπάνο, στίχο έξυπνο και εφευρετικό και απολαυστικές ερμηνείες του Σπύρου Σακκά, του Σωκράτη Μάλαμα, της Μαρίας Θωίδου, του νέου Τίμου Δασκαλόπουλου, και τόσων άλλων. "Η μάγισσα Σκουποξυλάνθη" σε ρυθμούς σουίνγκ, "Η βρύση που έβριζε" έντεχνο τόσο σε μουσική όσο και σε στίχο, και άλλα 11 κομμάτια που σε ταξιδεύουν σε έναν μαγικό πολύχρωμο κόσμο! Να είναι άραγε ο ανάποδος; Για όσους ήσασταν φαν του "μικρού Κοπέρνικου", του μικρού ήρωα των ραδιοφωνικών εκπομπών στο Δεύτερο Πρόγραμμα το cd περιέχει και κάποιες μουσικές από τη σειρά όπως το σήμα των τίτλων, το Μπόμπ το Χαμαιλέοντα κλπ Απολαυστικό και παιχνιδιάρικο είναι και το site των δημιουργών στο www.kopernikos.gr όπου μπορείτε να μπείτε στον τομέα μουσική και να ακούσετε 5 ολόκληρα κομμάτια από τον δίσκο.

Χρήστου Λεοντή Καπνισμένο τσουκάλι Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος

νας ακόμα δίσκος του Χρήστου Λεοντή που και αυτός βασίζεται στην μελοποίηση ενός ποιητικού κειμένου. Ο συνθέτης είχε ήδη δώσει μια ενδιαφέρουσα μουσική προσέγγιση στη συλλογή «Καταχνιά», το 1964 (Κώστας Βίρβος) και δείγματα πετυχημένης μελοποίησης ποιητικού λόγου στο «Αχ έρωτα», το 1974 (Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα σε απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου). Ένα χρόνο αργότερα, το 1975, παρουσιάζει την αρτιότερη και πιο ξεχωριστή δουλειά του που θα αφήσει εποχή και θα μείνει αναλλοίωτη στο χρόνο. Κι αν με τη μεταπολίτευση η πρακτική της αναζήτησης του ποιητικού λόγου έγινε αυτοσκοπός που πολλές φορές οδήγησε σε πολύ μέτρια αποτελέσματα, το «Καπνισμένο τσουκάλι» είναι μια αληθινή κατάθεση ψυχής. Στη γνησιότητα του έργου συμβάλλει ασφαλώς η προσωπική συμμετοχή του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, Το «Καπνισμένο τσουκάλι» στηρίζεται στο τρίπτυχο «ποιητής - αφηγητής - τραγουδιστής». Στο ρόλο του αφηγητή είναι ο ίδιος ο ποιητής που απαγγέλει με τρόπο επιβλητικό και συγκλονιστικό και δίνει μια ξεχωριστή διάσταση στο δίσκο. Παράλληλα, ενδιαφέρον είναι ότι η απαγγελία συνδυάζεται τις περισσότερες φορές με το τραγούδι, είναι μέρος του τραγουδιού. ο ποιητής διαλέγεται με τους δύο τραγουδιστές και η υποβλητική και μεστή φωνή του δίνει μια σπαρακτική αμεσότητα στην ερμηνεία και τα τραγούδια. Εκτός από την απαγγελία του Γ. Ρίτσου, το έργο είχε την τύχη να στηριχτεί σε δύο εξαιρετικές φωνές, τον αξέχαστο μεγάλο τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη και την ανερχόμενη ακόμα αλλά πάντα μεστή και άμεση Τάνια Τσανακλίδου. Επίσης στο δίσκο συμμετείχε και ο Βασίλης Μπαρνής που στη συνέχεια χάθηκε από το προσκήνιο. Ειδικά ο Ν. Ξυλούρης νομίζω ότι καταθέτει ορισμένες από τις καλύτερες ερμηνείες του. Άλλωστε, ο ίδιος είχε ζητήσει να πάρει μέρος στο δίσκο ακούγοντας το έργο λίγα χρόνια νωρίτερα σε

Έ

μια μπουάτ. Αξέχαστες ερμηνείες Γράφει ψυχής κι όχι απλά o Γιώργoς φωνής του ΑρχάγγεTσίμας λου της Κρήτης, σε τραγούδια όπως τα «Αυτά τα κόκκινα σημάδια», «Και να αδερφέ μου» και «Τούτες τις μέρες». Με τη φωνή του λυράρη να μεταδίδει πίστη, δυναμισμό και αισιοδοξία. Την εικόνα συμπληρώνει η Τ. Τσανακλίδου με λυρικές και σπαρακτικές ερμηνείες, χωρίς υπ��ρβολές και περιττά στολίδια. Ως προς την ενορχήστρωση ο Χ. Λεοντής στηρίζεται σε όργανα όλων των ειδών (παραδοσιακά, πνευστά, «κλασικά»), με τη λύρα και πάλι να ξεχωρίζει. Για να θυμηθούμε τα τραγούδια του δίσκου: 1. Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος Τάνια Τσανακλίδου 2. Αυτά τα κόκκινα σημάδια - Νίκος Ξυλούρης 3. Αύριο μπορεί να μας σκοτώσουν Νίκος Ξυλούρης 4. Ξέρουμε Τάνια Τσανακλίδου 5. Κι όχι να πείτε Νίκος Ξυλούρης 6. Κι έρχομαι μοναχά να σ' αγκαλιάσω Τάνια Τσανακλίδου 7. Τούτες τις μέρες Νίκος Ξυλούρης 8. Αυτοί που περιμένουν Νίκος Ξυλούρης 9. Λοιπόν παιδιά μου - Τάνια Τσανακλίδου & Βασίλης Μπαρνής 10. Εδώ είναι ένα φως αδερφικό Νίκος Ξυλούρης 11. Έχεις ακόμη να κλάψεις πολύ Νίκος Ξυλούρης 12. Και να αδερφέ μου Νίκος Ξυλούρης Το ποίημα «Καπνισμένο τσουκάλι» γράφτηκε από τον Γιάννη Ρίτσο το 1948, στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Πολιτικών Κρατουμένων στο Κοντοπούλι Λήμνου και οι περιγραφές του είναι πράγματι συγκλονιστικές. Η μελοποίηση έγινε μέσα στη δικτατορία, όμως ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1975 από την ΕΜΙ. Η παραγωγή ήταν του Γ. Μακράκη και η ηχοληψία έγινε από τον Γ. Σμυρναίο. Αξίζει να αναφέρουμε την ιδιαίτερα προσεγμένη έκδοση για τα δεδομένα της εποχής. Στο εσώφυλλο παρουσιάζονται όλοι οι στίχοι των τραγουδιών, μαζί με μια αναλυτική παράθεση των μουσικών που παίζουν και τους τίτλους στα αγγλικά καθώς και ένα φωτογραφικό λεύκωμα τυπωμένο σε χοντρό χαρτόνι από την παρουσίαση του έργου σε συναυλίες. Τέλος να τονίσουμε ότι το ζωγραφικό θέμα του εξωφύλλου είναι του ίδιου του Γιάννη Ρίτσου!


22

Scott και Amundsen ι εξερευνήσεις του ανθρώπου, από τη σταδιακή ανακάλυψη του πλανήτη μας μέχρι τις σύγχρονες βουτιές στα βάθη των θαλασσών και τα άλματα στο διάστημα ανέκαθεν ασκούσαν γοητεία. Ακόμη και σήμερα η πρώτη ίσως τέτοια παρουσίαση από τον Ηρόδοτο διατηρεί ατόφια αυτή τη γοητεία. Η δίψα μας για αυτές τις αφηγήσεις δίνει τροφή στη σύγχρονη βιομηχανία των ντοκυμαντέρ. Λίγες όμως είναι οι φορές που οι παρουσιάσεις αυτές φτάνουν στο βάθος των πραγμάτων. Η ίδια η αφήγηση είναι που μας χορταίνει και μένομε σε αυτή. Το θέμα μου όμως δεν είναι αυτό. Εδώ θέλω να πω για μια από τις πιο εντυπωσιακές τέτοιες αφηγήσεις που κουβαλά, για όποιον θέλει να το δει, ένα ζουμερό επιμύθιο. Ίσως το πιο εντυπωσιακό απ’ όλα, είναι ότι ενώ κάθε τέτοια ιστορία έχει ένα αντίστοιχο επιμύθιο, εμείς, ακόμη κι αν το βάλουν μπρος στη μύτη μας, (κάνουμε πως) δεν το βλέπομε. Μα αυτά είναι άλλου παπά ευαγγέλια. Πίσω στην ιστορία μας. Περίπου εκατό χρόνια πριν ο πιο εντυπωσιακός προορισμός ήταν ο Νότιος Πόλος στην ΑνταρΓράφει κτική. Απρόσιτος, απάτητος, επικίνδυνος, ξέραμε o Πέτρoς που είναι και πως να τον φτάσομε, αλλά κανείς Λυμπεράκης δεν το είχε τολμήσει στην πράξη. Το αποφάσισαν, σχεδόν ταυτόχρονα, δυο άνθρωποι. Ο Robert Falcon Scott και ο Roald Amundsen. Ο πρώτος αξιωματικός καριέρας της (παντοδύναμης τότε) Βρετανικής Αυτοκρατορίας και διψασμένος για ευκαιρίες ανάδειξης. Η διαδρομή του ως αξιωματικού είναι καταγεγραμμένη με λεπτομέρεια συνθέτοντας ένα πολύ πιο ογκώδες βιογραφικό από αυτό του Amundsen. Το κίνητρό του εμφανίζεται να είναι η κοινωνική και οικονομική εξέλιξη. Η επιλογή της εξερεύνησης της Ανταρκτικής παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα αυτού του κινήτρου. Ο Amundsen είχε ως αποκλειστική απασχόληση τις εξερευνήσεις στις πολικές περιοχές. Ξεκίνησε σπουδάζοντας ιατρική κάτω από την πίεση της μητέρας του. Με το θάνατό της, εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο και μπάρκαρε. Πήρε μέρος στην πρώτη του αποστολή σε ηλικία 25 ετών με μια Βελγική αποστολή εξερεύνησης της Ανταρκτικής. Ακολούθησαν πολλές ακόμη με σημαντικότερη τη θαλάσσια διάσχιση του βορειοδυτικού περάσματος του Καναδά από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό Ωκεανό μια περιπέτεια που διήρκεσε δύο χρόνια. Τα δυο χρόνια αυτά όμως αποδείχθηκαν καθοριστικά για την έκβαση της αποστολής στην Ανταρκτική. Ο Amundsen συγχρωτίστηκε με ιθαγενείς Εσκιμώους της φυλής Netsilik. Από αυτούς έμαθε τα της διαβίωσης στο χιόνι. Τι ρούχα, τι εργαλεία, τι υλικά χρησιμοποιούσαν και πως, καθώς και όλα τα μυστικά της χρήσης των σκύλων εργασίας για έλκηθρα. Γνώσεις και εμπειρίες χιλιάδων χρόνων που προστέθηκαν σε αυτές που ο ίδιος είχε αποκτήσει από τις εξερευνήσεις σε παγωμένες περιοχές. Και οι δυο αποστολές ξεκίνησαν τον Ιούνη του 1910 για να φτάσουν το

Ο

ΦΥΛΛΟ

Γενάρη του 1911 στην Ανταρκτική. Εκεί ξεκίνησαν προετοιμασίες μέχρι την επόμενη άνοιξη (Οκτώβρης – Νοέμβρης 1911) για το τελικό ταξίδι στον πόλο. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα σημεία εκκίνησης των δυο αποστολών ήταν διαφορετικά. Το σημείο εκκίνησης του Scott απείχε περισσότερο από τον πόλο κατά 100 περίπου χιλιόμετρα, αλλά επιλέξει ως διαδρομή μια που είχε ήδη κατά μεγάλο μέρος χαρτογραφηθεί από προηγούμενες αποστολές. Ο Amundsen είχε επιλέξει μια συντομότερη μεν, αχαρτογράφητη όμως διαδρομή. Ο Amundsen ξεκίνησε στις 20 Οκτώβρη 1911, έφτασε στο νότιο πόλο στις 14 Δεκέμβρη και επέστρεψε στη βάση του στις 25 Γενάρη του 1912. Ο Scott ξεκίνησε την πρώτη Νοέμβρη 1991, έφτασε στο νότιο πόλο την 17 Γενάρη του 1912 (34 μέρες μετά τον Amundsen) και δεν επέστρεψε ποτέ... Υπολογίζεται ότι τα τελευταία τρία μέλη της πενταμελούς τελικής του ομάδας (μεταξύ των οποίων και ο ίδιος) πέθαναν στις 29 Μάρτη του 1912. Έχουν γραφεί πολλά για τη σύγκριση των δυο αποστολών και τις αιτίες επιτυχίας ή αποτυχίας κάθε ομάδας. Εγώ ξεχωρίζω τρεις: 1. Ρούχα. Ο Scott αγόρασε τα καλύτερα ρούχα που παρήγαγε η Αγγλική αυτοκρατορία. Ο Amundsen χρησιμοποίησε γούνες και προστατευτικά των ματιών για το χιόνι κατά τα πρότυπα των Εσκιμώων. 2. Τροφή και σταθμοί. Ο Scott δημιούργησε λίγους σταθμούς και υπολόγισε την τροφή με μεγάλη ακρίβεια μη επιτρέποντας καμία παρέκκλιση από το πρόγραμμά του. Ο Amundsen δημιούργησε πυκνότερο δίκτυο σταθμών και άφησε περιθώριο περίσσειας τροφών για απρόβλεπτες περιπτώσεις. 3. Μεταφορικά μέσα. Ο Scott σχεδίασε την αποστολή με ένα συνδυασμό μέσων: μηχανοκίνητα έλκηθρα, άλογα, σκύλους και ανθρώπους. Ο Amundsen προέβλεψε αποκλειστικά τη χρήση σκύλων όπως οι Εσκιμώοι και ανθρώπων με σκι. Με τα δικά μου μάτια: Ο Scott σχεδίασε ως εκπρόσωπος της ισχυρότερης τότε δύναμης στον κόσμο. Είχε εμπιστοσύνη στα υλικά και την τεχνολογία της εποχής του ως τα ανώτερα δυνατά. Εμπιστοσύνη που τον οδήγησε στην αλαζονική δημιουργία λίγων σταθμών με ακριβείς ποσότητες τροφής. Ο Scott με λίγα λόγια είναι το πρότυπο του ανθρώπου κυρίαρχου στη φύση. Ο Amundsen από την άλλη μελέτησε και έμαθε από τους γνώστες. Υποκλίθηκε και σεβάστηκε το μεγαλείο της φύσης. Υπέταξε τη φιλοδοξία του στη δίψα του για να μάθει. Να τον πούμε το πρότυπο του ανθρώπου που η περιέργεια (και όχι η αλαζονεία) τον ξεχωρίζει από τα ζώα. Του ανθρώπου που είναι μέρος και όχι αφέντης της φύσης. Έχω τον πειρασμό να τεντώσω (αυθαίρετα) και άλλο τη μεταφορά μου. Ο Scott είναι οι αμερικανοί στο Ιράκ. Είναι το παγοδρόμιο στην έρημο του Ντουμπάι. Τα αλυσοπρίονα στα τροπικά δάση. Ο Amundsen είναι ο σπουδαγμένος μουσικός που σκύβει άναυδος πάνω από το λυράρη σε ένα νησιώτικο πανηγύρι. Είναι ο μηχανικός που θαυμάζει το κούμο του βοσκού. Είναι ο άνθρωπος που υποκλίνεται στην απειροσύνη του ουρανού αλλά δεν υποτιμά και το μεγαλείο του ανθρώπινου νου που το χωρά. Μην ψαρώνεις λοιπόν καλέ μου αναγνώστη που η σύγχρονη κοινωνία θέτει ως πρότυπα και επιβραβεύει τους Scott. Θα επιβιώσουν οι Amundsen.

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Ο δήμος Θεστιέων βάζει τέλος σε πλαστικές καρέκλες και ξενόγλωσσες πινακίδες λαστικές καρέκλες και ξενόγλωσσες πινακίδες τέλος στο δήμο Θεστιέων στο νομό Αιτωλοακαρνανίας, κοντά στη λίμνη Τριχωνίδα. Ο δήμαρχος Δημήτρης Τραπεζιώτης αποφάσισε να κλείσει μια σύγχρονη πληγή του δήμου καθώς δεκάδες καταστήματα έχουν αναρτημένες ξενόγλωσσες ταμπέλες με αποτέλεσμα να μην μπορεί να τις διαβάσουν οι κάτοικοι. Και σαν να μην έφτανε αυτό, δεκάδες είναι τα καφενεία και οι καφετέριες που έχουν γεμίσει δρόμους και πεζοδρόμια με πλαστικές καρέκλες. Στόχος του δήμου, μέσω αισθητικής αναβάθμισης της πόλης, είναι και η προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού. «Το θέμα είναι αισθητικό και υποβαθμίζει το δήμο μας. Δεν είναι δυνατόν να κάνεις βόλτα και να βλέπεις στα καφέ να έχουν πλαστικές καρέκλες σε όλα τα χρώματα. Όλοι πρέπει να κάνουμε κάτι για να κάνουμε καλύτερο το δήμο μας και να τον αναβαθμίσουμε αισθητικά», επισημαίνει στην αυτοδιοίκηση gr o δήμαρχος Θεστιέων. Σε ό,τι αφορά τις ξενόγλωσσες πινακίδες, η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο στο δήμο. Ο κ. Τραπεζιώτης επισημαίνει ότι αρκετές από αυτές δεν μπορούν να τις διαβάσουν οι πολίτες, ενώ στην συντριπτική πλειοψηφία οι κάτοικοι όταν αναφέρονται σε κάποιο κατάστημα δεν χρησιμοποιούν το ξενόγλωσσο όνομα αλλά του ιδιοκτήτη του. «Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να χρησιμοποιούμε ξένες λέξεις όταν η γλώσσα μας είναι τόσο πλούσια. Οι ξενόγλωσσες επιγραφές δεν προσβάλλουν μόνο την αισθητική των πόλεων αλλά αλλοιώνουν την πολιτισμική μας ταυτότητα και απαξιώνουν τη χρήση της νεοελληνικής, ως επίσημης γλώσσας του κράτους». Ο δήμαρχος Θεστιέων έχει δώσει διορία σε όλους τους επιχειρηματίες προκειμένου να αποσύρουν τις πολύχρωμες πλαστικές καρέκλες και τις ξενόγλωσσες πινακίδες. ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑΡΧΕΣ Ο δήμος μάλιστα προσανατολίζεται να δώσει κίνητρο στους καταστηματάρχες προκειμένου να συμμορφωθούν και αυτό δεν είναι άλλο από το να μειώσει τα δημοτικά τέλη που καταβάλλουν. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση που έλαβε ο το δημοτικό συμβούλιο Θεστιέων: «οι επιχειρήσεις που θα ενταχθούν και θα υιοθετήσουν το Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας θα απολαμβάνουν ειδικής υποστήριξης και προβολής από το δήμο και θα έχουν και άλλα οφέλη που θα αποφασίσει το δημοτικό συμβούλιο όπως για παράδειγμα πιθανή μείωση των τελών κ.α. Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετές επιχειρήσεις μέχρι σήμερα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στο Τ.Σ.Π».

Π

Για την αντιγραφή Μ.Φ.


ΦΥΛΛΟ

23

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

Στα σινεμά της πόλης

87,6 88 88,3 88,8 88,9 89,6 90,1 90,5 91 91,5 91,8 92,1 92,5 92,9 93,2 93,5 93,8 94,4 94,9 95 95,2 95,5 96,2 97 97,4 97,7 98,2 98,5 98,8 98,9 99 99,2 99,6 100,2 101 101,5 102,4 102,7 103 103,5 104 104,5 105 105,4 106 106,5 107 107,3 107,4 107,9

ΡΑΔΙΟ ΑΜΟΡΕ LOVE RADIO VILLAGE Χανιά 2821053041 ΓΑΥΔΟΣ FM ΚΡΗΤΕΣ SUPER FM 2821052010 ERA SPOR SPOR FM 2821056800 VENUS 2821074704 ΔΙΚΤΥΟ ΣΤΑ FM 2821043979 SKAI NEWS 2821053000 ΕYΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΡΑΔΙO ΡΙΖΙΤΕΣ 2822022545 ΕΡΑ1 2106009604 /6 ΛΑΜΨΗ FM ΡΑΔΙO ΕΝΤΑΣΗ ΚΡΗΤΙΚOΡΑΜΑ 2821040025 ORIGINAL 2821099111 ΕΡΑ2 2106066822 ΝOΤOΣ FM 2821040025 ΡΑΔΙO ΜΑΡΤYΡΙΑ 2821040240 ΧΑΝΙΑ 96,2 RADIO ΒΕST 2821070690 ΑΝΤΕΝΝΑ ΔYΤ.ΚΡΗΤΗΣ 2821055505 ΡΥΘΜΟΣ 2821028466 STAR FM 2821050701 MAGIC FM 2821053994 SEVENTH SKY 2821020130 ΓΝΩΜΗ ΧΑΝΙΑ FM 28210 34106 LOVE RADIO ΡΑΔΙO ΚΡΗΤΗ 2810261962 SUPER RADIO 2821088370 MAX FM-Sky 2821055008/9 MRB 2821020400 ΚΡΗΤΗ FM 2821032734 ΡΑΔΙO ΗΡΑΚΛΕΙO STUDIO ΑΛΦΑ 2821080243 PLUS 103 2821053989 EΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ 2107226868 ΕΡΑ ΧΑΝΙΩΝ 2821020560/20570 SUGAR FM ΕΡΩΤΙΚΟΣ 2821036700 PETPO FM 2821033460 ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MUSIC BOX 2821081210 & 40690 RADIO MELODY 2821093271 ΩΔΥΣΣΕΑΣ FM 7ο ΕΝΙΑΙO ΛYΚΕΙO

ΕΛΛΗΝΙΣ, τηλ. 2821051850 ΑΤΤΙΚΟΝ, τηλ. 2821040208 ΚΗΠΟΣ, τηλ. 2821056450 PALACE, τηλ. 2821057757

Κλίμα συγχωνεύσεων, συνεργασιών, ενώσεων με παράλληλες επιθετικές κινήσεις εξαγορών στο χώρο των ΜΜΕ. Αυτά για τα ΜΜΕ του κέντρου τα οποία μετά από ένα απίθανο γιγαντισμό, στα λογιστικά τους και όχι στην απήχηση και παρέμβαση τους, βρίσκονται στην δίνη της εποχής. Νέοι – «νέοι» ρέκτες του χώρου, παλιά μαγαζιά, εφοπλιστές, ο θάνατος του Λαμπράκη και του Τεγόπουλου παλιότερα, δημιουργούν ένα εντελώς νέο τοπίο του οποίου το μέλλον είναι προς αναζήτηση. Στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί η επιθετική εγκατάσταση σχεδόν όλων των τηλεαστέρων σε ατομικά διαδυκτιακά portal. Σίγουρα κάτι αλλάζει!!! Στα δικά μας μαγαζιά τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Μικρά μαγαζιά, στενά μαγαζιά, αδυναμία συνεννόησης και συνεργασιών… Αλλά… ένταση προβλημάτων και δυσκολιών. Νέο περιοδικό με αφετηρία το Ρέθυμνο. «Φορτέτζα» το όνομα του και πεδίο δράσης του ο λόγος. Καλές διαδρομές. Τα 15 του χρόνια του γιορτάζει στην μπάντα των fm ο super

fm 89.6 των Χανίων. Δεκαπέντε χρόνια συνεχούς και συνεπούς παρουσίας με την αρχή να έχει γίνει μετά από μια μακρά περίοδο ανακατατάξεων στα Χανιώτικα ενημερωτικά ραδιόφωνα. Τότε, στον απόηχο του κλεισίματος του Χανιά 100 fm. Σήμερα, με την συνεργασία του real fm, σε μια νέα αφετηρία ο super fm 89.6 διεκδικεί τους ακροατές του. Πάντα με τον Δημήτρη Παππά στο τιμόνι! Πολλές ευχές για μακροημέρευση και ότι καλύτερο στα fm. Νέα λογότυπα, νέο καθαρό σήμα από την τηλεόραση ΚΥΔΩΝ που μετά από χρόνια γυρνάει σελίδα στο προφίλ της. Περιμένουμε και άλλα… Νέος γενικός διευθυντής στην Νέα Τηλεόραση ο Γιώργος Παπακωνσταντής. Από το Ρέθυμνο, διδάκτορας της Παντείου και καθηγητής στην σχολή της αστυνομίας. Με ιδιαίτερα θετική επαγγελματική αλλά και κοινωνική πορεία ο κ. Παπακωνσταντής έρχεται στον νέο επαγγελματικό του στίβο. Να ευχηθούμε τα καλύτερα. Νέο πρόγραμμα, νέα δυναμική από τον SKY 91.8 fm. Ο sky που συνεχώς κερδίζει πόντους στο Χανιώτικο ακροατή-

ριο. Ο Νίκος Κακαουνάκης είχε το προσόν να μην στρογγυλεύει πράγματα και καταστάσεις. Αυτό τον έκανε «φίλο» ή «εχθρό» αλλά σε καμιά περίπτωση γενικά συμπαθή… Ως εκ τούτου είναι σαφές ότι θα ρίχνει Κρητικά γαμοχρηστίδια ο Κακαουνάκης βλέποντας φίλους και εχθρούς είτε να παριστάνουν τις θλιμμένες χήρες ή τους συγκινημένους φίλους. Και τα περισσότερα για την προβολή «ημών των ιδίων». Με μια διημερίδα άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό το ινστιτούτο δημοσιογραφίας που βρήκε φιλόξενη στέγη στο ίδρυμα Αγία Σοφία στους Άγιους Πάντες Αποκορωνου. Μια πορεία που μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότατη τόσο για την δημοσιογραφία όσο και για τα Χανιά ξεκινά… Υ.γ. Η στήλη αποτελεί προϊόν συλλογικότητας. Ως εκ τούτου περιμένουμε τη συμβολή σας. Ενημερώστε μας, για να ενημερώσουμε ! «ΠΥΞΙΔΑ της Πόλης» ΤΗ 53 ΤΚ 73131 ΧΑΝΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ : 2821074104 / 6974739122 ΦΑΞ : 2821036364 e-mail: info@pyxida.gr

Σύμφωνα με μελέτη Αυστραλών ειδικών η τηλεόραση "κλέβει" χρόνια από τη ζωή μας ι άνθρωποι που ξεχνιούνται με τις ώρες μπροστά από την τηλεόραση, κάθε μέρα, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν πρόωρα, σύμφωνα με μελέτη Αυστραλών ειδικών. Προκύπτει παράλληλα ότι αυτό δεν ισχύσει μόνο για τους παχύσαρκούς αλλά και για όσους έχουν φυσιολογικό βάρος. Η έρευνα έγινε από ερευνητές του Καρδιολογικού και Διαβητολογικού Ινστιτούτου Μπέικερ της πολιτείας Βικτόρια και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Circulation" της Αμερικανικής Καρδιολογικής Ένωσης, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ. Οι επιστήμονες μελέτησαν επί μια εξαετία τις συνήθειες και το στιλ ζωής 8.800 ενηλίκων άνω των 25 ετών και τους έκαναν παράλληλα μια σειρά από εξετάσεις αίματος για ζάχαρο, χοληστερίνη κ.α.

Ο

Βρήκαν ότι κάθε ώρα μπροστά στην τηλεόραση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο κατά 11% για θάνατο από όλες τις αιτίες, κατά 9% για θάνατο από καρκίνο και κατά 18% αυξημένο ρίσκο για θάνατο από καρδιαγγειακό νόσημα. Σύμφωνα με την έρευνα, "σε σχέση με όσους παρακολουθούσαν λιγότερο από δύο ώρες τηλεόραση καθημερινά, όσοι παρακολουθούσαν πάνω από τέσσερις ώρες τη μέρα, είχαν 46% αυξημένο κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες και 80% αυξημένο κίνδυνο θανάτου ειδικότερα από καρδιοαγγειακό νόσημα". Η μελέτη διαπίστωσε ότι ο αυξημένος κίνδυνος λόγω τηλεόρασης ισχύει άσχετα από άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για τις καρδιοαγγειακές παθήσεις, όπως το κάπνισμα, η υψηλή πίεση, η υψηλή χοληστερίνη, η ανθυγιεινή διατροφή, η παχυσαρκία κ.α.

Σύμφωνα με τον ερευνητή Ντέηβιντ Ντάσταν, η μελέτη εστίασε ειδικότερα στην επίπτωση της τηλεόρασης, αλλά τα συμπεράσματά της δείχνουν πως οποιαδήποτε παρατεταμένη καθιστική ζωή, είτε μπροστά στο γραφείο ή τον υπολογιστή, μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για την υγεία. Η νέα έρευνα συμφωνεί με μια άλλη πρόσφατη μελέτη, η οποία διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που βλέπουν λιγότερη τηλεόραση, καίνε περισσότερες θερμίδες και έτσι παχαίνουν λιγότερο. Άλλες έρευνες έχουν επίσης επιβεβαιώσει ότι η συχνή σωματική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Πηγή : Sky.gr 12/01/2010 Επιμέλεια : Μ.Ανευλαβής


24

ΦΥΛΛΟ

86 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010

Κάποιο νόημα Χιονίζει εδώ και τέσσερις μέρες. Το δελτίο καιρού στο ραδιόφωνο ανά μία ώρα προειδοποιεί ότι θα πέσει κι άλλο η θερμοκρασία. Πόσο πιο κάτω δηλαδή μπορεί να πάει, ήδη έχει παγώσει το σύμπαν. Σχεδόν όλα στην πόλη ακινητούν. Μόνο ο τύπος που κάνει εκπομπή δε λέει να το βουλώσει και να βάλει κανένα τραγούδι της προκοπής. Βάζει κάτι γλυκανάλατα τραγουδάκια της κακιάς ώρας για παλαίμαχους υπαλλήλους του δημοσίου που είναι ένα βήμα πριν από τη σύνταξη και τη μαλάκυνση εγκεφάλου, και όχι μόνο αυτό, αλλά μιλάει κιόλας μέσα στα κομμάτια με εκείνο το ιδιαίτερα σπαστικό στυλ του τύπου είμαι καλά με τον εαυτό μου, ξέρω τα πάντα γύρω απ’ την τέχνη και έχω πιάσει τη ζωή απ’ τ’ αρχίδια. Θα τον έστελνα στο διάολο κι αυτόν και τα εισιτήρια για την όπερα που κληρώνει αλλά το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου δεν πιάνει άλλον Γράφει σταθμό , κι έτσι καλύo Nίκoς τερα μαζί του παρά η Xατζηιωάννoυ απόλυτη σιωπή, ιδιαίτερα τώρα που τα πάντα γύρω είναι λευκά. Έχει κάτι το τρομακτικό αυτή η ασπρίλα. Αντανακλά τα ασθενικά φώτα της πόλης και είναι σα να την τυλίγει σε μια φωτεινή γάζα, κάτι σαν το βόρειο σέλας ή το νότιο, δεν είμαι σίγουρος. Έξω δεν κυκλοφορεί σχεδόν κανείς κι εγώ νιώθω ένα φόβο ότι θα κάνει μήνες να ξημερώσει ξανά ,κι όποιος αντέξει μέχρι τότε. Δουλεύω πάλι νυχτερινή βάρδια, δέκατη έβδομη μέρα σερί. Κοντεύω να σπάσω το προσωπικό μου ρεκόρ. Έχω όμως ανάγκη τα χρήματα. Χτές ανέβηκαν πάλι τσιγάρα, ηλεκτρικό, κρέας και τα βασικά λαχανικά. Είναι η τρίτη φορά μέσα στο μήνα και θέλει άλλες δέκα μέρες για να τελειώσει. Ούτε και φέτος θα δοθούν αυξήσεις. Κάτι ακούγεται μάλιστα ότι πολλοί μισθοί θα μειωθούν. Τα συνδικάτα δεν κάνουν τίποτα. Σε παλιές εποχές το ένα τρίτο από αυτά να γινόταν θα είχε παραλύσει η χώρα από τις απεργίες και τις διαδηλώσεις. Τώρα όλα είναι διαλυμένα ή έχουν ξεπουληθεί. Το μόνο που παράγει πια η πόλη είναι άστεγοι. Μένεις χωρίς δουλειά για δύο-τρεις μήνες και , αν δεν έχεις βάλει κάτι στην άκρη, βρίσκεσαι στους δρόμους προσπαθώντας να βγάλεις τη μέρα, κάθε μέρα. Εμείς τους μαζεύουμε και τους πάμε στο άσυλο υποδοχής αστέγων. Έκει θα βρούν ένα πιάτο φαγητό και ένα μέρος να μείνουν. Τις περισσότερες φορές όμως έχουμε φασαρίες και πρέπει να προσέχουμε. Οι περισσότεροι δεν πηγαίνουν με τη θέλησή τους εκει. Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι αντιστέκονται και αναγκαζόμαστε να κάνουμε σχεδόν κανονικές συλλήψεις. Μας έχουν εφοδιάσει με όλον τον απαραίτητο εξοπλισμό. Πριν ένα μήνα ένας εξαθλιωμένος τύπος με δάγκωσε στον ώμο. Θα πρέπει να βρήκε κάποια αρτηρία η φλέβα ή κι εγώ δεν ξέρω τι, γιατί το αίμα δεν έλεγε να σταματήσει. Ξαφανίστηκε στη γωνία του δρόμου κι εγώ χρειάστηκε να κάνω είκοσι ράμματα και τρεις διαφορετικές ενέσεις. Στον επόμενο τα πράγματα ήταν

πιο απλά, πρόλαβα πρώτος και τ��υ άνοιξα το κεφάλι. Πάντως είναι σίγουρο ότι τα πράματα έχουν αγριέψει πολύ. Τώρα τελευταία κυκλοφόρησε η φήμη ότι θα μας πληρώνουν με το κεφάλι. Τι στο διάολο τους ενδιαφέρουν τόσο οι άστεγοι; Πολλά λέγονται για φαρμακευτικές εταιρείες και για ιδιωτικές κλινικές μεταμοσχεύσεων, αλλά τίποτα δεν έχει αποδειχτεί. Δεν ξέρω τι να κάνω. Καμιά φορά τους λυπάμαι, από την άλλη όμως δε με παίρνει να χάσω τη δουλειά μου, γιατί είναι πολύ δύσκολο να βρω άλλη και είναι ζήτημα χρόνου να βρεθώ στο δρόμο και να με κυνηγάνε κάτι τύποι σαν τον Τομ. Τις προάλλες είχε βρει τέσσερις τύπους παγωμένους σε ένα εγκαταλειμένο στις βόρειες συνοικίες. Είχαν ρίξει μια μοκέτα της κακιάς ώρας πάνω τους και είχαν κοιμηθεί αγκαλιασμένοι, ο ένας κολλητά στον άλλον μήπως και αντέξουν το πολικό κρύο. Ο Τομ τους ανακάλυψε δυο βράδια μετά , και την επόμενη μέρα περιέγραφε τη σκηνή σ’ ένα πηγαδάκι δίπλα στον αυτόματο πωλητή καφέ προσθέτωντας και μερικά χοντρά σεξουαλικά υπονοούμενα. Όλοι γελούσαν. Τι να πει κανείς, ο τύπος είναι μαλάκας με περικεφαλας. Κάτι λευκές νύχτες σαν κι αυτές θυμάμαι τον πρώτο που έπιασα. Αν και βέβαια η λέξη έπιασα δεν είναι σωστή, αφού δεν προσπάθησε καθόλου να ξεφύγει. Έτρεμε τόσο πολύ από το κρύο. Ήταν σε κάποιο επαρχιακό σταθμό του μετρό, δε θυμάμαι τη στάση, τώρα πια σχεδόν ποτέ δεν πηγαίνουν εκεί, αφού ξέρουν ότι είναι από τα πρώτα μέρη που ψάχνουμε. Έξω πρέπει να έκανε μείον είκοσι χιλιάδες βαθμούς Κελσίου και κάτω στο σταθμό το πολύ να ήταν δύο-τρεις βαθμούς πάνω. Ο τύπος φορούσε παντόφλες και μια ρόμπα που στις καλές της μέρες θα πρέπει να ήταν ιδιαίτερα κομψή. Ήταν θαρρείς και είχε βγει από το σπίτι για να αγοράσει εφημερίδα ή γάλα για το πρωινό του τσάι και στη διαδρομή τον πρόλαβε ο χειμώνας και άλλα ανεξήγητα γεγονότα. Κι απόμεινε να περιφέρεται στους δρόμους και στους υπόγειους σταθμούς και όπου αλλού θα μπορούσε να βρει μια πρόσκαιρη έστω προστασία, τρέμοντας ανεξέλεγκτα μέσα στις τρύπιες καρώ παντόφλες του, χωρίς κάλτσες, θαρρείς και δεν ήξερε ότι θα πήγαινε τόσο μακριά, αγκαλιασμένος μονάχα τα χέρια του και προ-

σπαθώντας να χώσει το κεφάλι του σ’ ένα γιακά αμελητέο. Όταν τον πήγα στο άσυλο του βγάλαν τα βρεγμένα ρούχα και κάτω από τη φανέλα του βρήκαν τις φωτογραφίες που έβαζε, όπως άλλοι άστεγοι βάζαν εφημερίδες. Όταν του τις βγάλαν για να τον καθαρίσουν, οι φωτογραφίες άφηναν πάνω στο δέρμα του το μελάνι τους, αχνό και ξεθωριασμένο. Πότέ δεν κατάλαβα γιατί οι άνθρωποι θεωρούν τόσο σημαντικό το να βγάζουν φωτογραφίες. Ίσως επειδή θέλουν να αφήσουν ένα αναμφισβήτητο τεκμήριο ότι ήτανε κι αυτοί εδώ, ότι έζησαν το λίγο ή το πολύ που τους αναλογούσε. Ισως πάλι να προσπαθούν να αφηγηθούν τη ζωή τους με τους δικούς τους όρους. Γι’ αυτό άλλωστε και από τις φωτογραφίες απουσιάζουν όλες οι άσχημες στιγμές. Βγαίνουμε πάντα χαμογελαστοί ή με έναν αέρα περίσκεψης, ότι μας απασχολούν σημαντικά ζητήματα. Όμως οι φωτογραφίες αυτουνού ήταν διαφορετικές. Μίζερες. Θά λεγε κανείς πως τραβήχτηκαν χωρίς τη θέλησή του ή ενώ ήταν απασχολημένος με κάτι άλλο και πρόσεχε αλλού, αν δεν κοιτούσε κατάφατσα την κάμερα. Και οι γονείς του εξαφανισμένοι, ούτε σε μια φωτογραφία, θαρρείς και το παιδί φύτρωσε σε αυτόν τον μίζερο κήπο και συνέχισε να μεγαλώνει από τη δύναμη της συνήθειας ή επειδή δεν ήξερε τίποτε άλλο να κάνει. Δύο μέρες έμεινε κουκουλωμένος κάτω από τα σκεπάσματα. Την Τρίτη μέρα σηκώθηκε ξαφνικά, άρπαξε όσες φωτογραφίες μπόρεσε και πήδησε από το πρώτο όροφο κάτω στο δρόμο σπάζοντας το τζάμι. Ξαφανίστηκε, αφήνοντας στη διαδρομή ματωμένα ίχνη. Τις φωτογραφίες που άφησε πίσω τις πήρα. Κρυφά να μη με δουν. Καλό είναι στις μέρες μας να προσέχεις. Έτσι κι αλλιώς θα τις κατέστρεφαν. Καμιά φορά τα βράδια κάθομαι και τις κοιτάω και προσπαθώ να βγάλω κάποιο νόημα. Τις περισσότερες φορές δεν τα καταφέρνω.

Ετοιμάζοντας την Πυξίδα … Είδαμε "Ένα δέντρο, μια φορά", η νέα ταινία κινουμένων σχεδίων του μεγάλου Έλληνα παραμυθά Ευγένιου Τριβιζά σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ράππα Ζήσαμε Όμορφες γιορτινές μέρες… Ακούσαμε (μεταξύ άλλων…) Την Δανάη Παναγιωτοπούλου στο Homo logotypus Διαβάζουμε Το Τέλος των εφημερίδων του Bernard Poulet

«Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα». Νομίζω πως είναι καταλληλότερο της καλής χρονιάς ,που πολλοί εύχονται όμως ελάχιστα το εννοούν. Η Αθήνα των εκατοντάδων ξένων μου το δίδαξε αυτό στις γιορτές . Οι δύο απολυμένες γυναίκες – μητέρες στη γειτονιά μου ήταν το πρώτο χτύπημα. Δε με συγκίνησε παρά ελάχιστα το γεγονός ότι «τώρα έχουν χρόνο να δουν τα παιδιά» τους παρά το γεγονός ότι το θεωρώ σημαντικό στοιχείο προκειμένου να παρηγορηθεί κανείς όταν χάνει τη δουλειά του. Η τρομοΓράφει κρατική επίθεση στην η Θεoδoσία Εθνική Τράπεζα με Δασκαλάκη βρήκε σε επίσκεψη στον έκτο όροφο μιας κοντινής πολυκατοικίας .Το μυστήριο μπουμ ήταν το δεύτερο χτύπημα. Τελικά δεν είναι τόσο ασφαλές να κυκλοφορεί κανείς στην Αθήνα .Είναι και αυτοί οι ξένοι που έχουν γίνει πολλοί …και φοβούνται περισσότερο από εμάς … και κυκλοφορούν σε παρέες …Ως αντίποινα στους φόβους μου κυκλοφόρησα όλες τις τελευταίες ημέρες στο Θησείο και στο Μοναστηράκι και τελικά επιβεβαίωσα πως η Αθήνα εκτός από ξένους έχει και Έλληνες δημιουργούς ή απλούς ανθρώπους που κάνουν τη βόλτα τους στο ιστορικό κέντρο. Είναι και αυτός ο Παρθενώνας που ορθώνεται αγέρωχος στην καρδιά του προβλήματος … και μου φωνάζει «φως»…Και εκεί που στάθηκα στα πόδια μου ο λογαριασμός της ΔΕΗ με την επιστροφή μου στη Ρόδο ήταν το τρίτο και τελειωτικό χτύπημα της ψυχολογίας μου. Οι έμμεσοι φόροι αδυσώπητοι…και τακτικοί…Η εργασιακή επισφάλεια με κατέβαλε . Ανησυχία αντικατέστησε την ψυχική ευφορία που οι ανθρώπινες σχέσεις μου χάρισαν τις γιορτινές μέρες . Ένα σφίξιμο πήρε τη θέση της χαλαρότητας. Τελικά οι ελεύθεροι επαγγελματίες εκτός από φοροφυγάδες είναι και ανασφαλείς .Εκτός από το να …κλέβουν το κράτος ζουν με την αγωνία για το αν θα έχουν αύριο εργασία ή για το αν θα πληρωθούν . Κι αν «ευτυχία είναι ό,τι περιμένουμε» νιώθω πως για μεγάλο χρονικό διάστημα οι Έλληνες μα και πολλοί άλλοι λαοί μάταια θα αποζητούν να την αγγίξουν με τ’ακροδάκτυλά τους. Είναι και αυτή η φίλη μας η τριανταπεντάχρονη Μαρία ,απ’τη θεατρική ομάδα μας, που αναπάντεχα αντιμετωπίζει καρκίνο στο στήθος και η σκέψη της κάνει επισφαλές ακόμα και το παρόν μας. Αλήθεια! Μήπως ο υιός της γρίπης των χοίρων ,υπό το φάντασμα του οποίου ζήσαμε το τελευταίο εξάμηνο-εκτός από αυτό της παγκόσμιας φαλίρας…- ήταν ό,τι πιο ανώδυνο αντιμετωπίσαμε την προηγούμενη χρονιά παρά τις διαβεβαιώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ; Ή μήπως να αμφισβητήσουμε το «παγκόσμιος» και την εγκυρότητα του όρου… ;


Πυξίδα 86 - Ιανουάριος 2010