Pwn jaarverslag 2012

Jaarverslag 2012

Inhoud

Geconsolideerde

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

Grondslagen voor het kasstroomoverzicht

Aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2012 aan met het verslag over de gang van zaken van het gevoerde beleid De controleverklaring van Ernst & Young Accountants LLP en de in artikel 392 lid 1 Boek 2 Burgerlijk Wetboek bedoelde overige gegevens zijn in het verslag opgenomen .

In zijn vergadering van 17 april 2013 heeft de Raad van Commissarissen kennis genomen van deze stukken en overeenkomstig het bepaalde in artikel 101, lid 2 Boek 2 Burgerlijk Wetboek de jaarrekening ondertekend .

Onder verwijzing naar artikel 2 van de overeenkomst houdende regelingen en bepalingen naar aanleiding van de verzelfstandiging van PWN en conform artikel 24 van de statuten rekening houdend met de uitkering van het dividend aan de aandeelhouders, is het positief resultaat toegevoegd aan de algemene reserve . In overeenstemming met de statutaire dividendbepaling in artikel 24c is € 777 .000 aan uit te keren dividend ten laste van de algemene reserve gebracht

Wij adviseren u de jaarrekening 2012 vast te stellen en aan de directie decharge te verlenen voor haar bestuur en aan de Raad van Commissarissen voor zijn toezicht .

Velserbroek, 17 april 2013

De directie

Ir . M .G M . den Blanken, directeur

Martien den Blanken

Bericht van de Raad van Commissarissen

De Raad van Commissarissen (RvC) houdt toezicht op het beleid van de directie en de algemene gang van zaken bij PWN . Daarnaast staat de RvC de directie bij met advies . De zittingsduur van een RvC-lid bedraagt maximaal acht jaar, verdeeld over twee termijnen van vier jaar . Met betrekking tot de samenstelling van de Raad, streeft de RvC naar een balans tussen kennis, ervaring en achtergrond van de individuele leden naast een ruime mate van affiniteit met de aard en cultuur van het bedrijf Daarnaast is de aanwezigheid van de volgende vakinhoudelijke kennis belangrijk:

• Financiën, risicobeheersing, treasury en accountantscontrole

• Affiniteit met de waterketen

• Ondernemerschap

• Kennis van en netwerk in het openbaar bestuur

• Corporate governance

• ICT

Begin 2012 bestond de RvC uit acht leden:

Drs J H J Verburg (president-commissaris)

Drs . C . Bozelie

Drs H S de Boer

Mr A van Hall

Ir H Pluckel

Drs . G . Stoffelsen RA

Mevrouw Mr S J M Roelofs

Mevrouw C M de Lange

Gewijzigde samenstelling

In 2012 is de Raad van Commissarissen flink in samenstelling gewijzigd Met ingang van 1 juli 2012 zijn vier commissarissen na het aflopen van hun termijn niet meer herbenoemd en één commissaris is op eigen verzoek teruggetreden . Er volgde een zorgvuldig opgezette selectieprocedure, die werd uitgevoerd door de Benoemingsen adviescommissie Deze benoemingscommissie bestond uit: mevrouw Roelofs, mevrouw De Lange en de heer Van Hall (voorzitter) Om de selectieprocedure zo transparant mogelijk te laten verlopen, heeft PWN het proces laten begeleiden door het Nationaal Register Het Nationaal Register is een extern werving- en selectiebureau, gericht op commissarissen en toezichthouders in de private en publieke sector . De selectie heeft in nauw overleg met de aandeelhouder plaatsgevonden

Raad van Commissarissen PWN

De werving heeft ertoe geleid dat drie nieuwe commissarissen zijn aangetreden, te weten: de heer Van Erkelens, mevrouw Van Dam en de heer Van Bruggen . De heer Van Erkelens heeft ‘water’ als expertise, vanuit zijn functie als dijkgraaf Mevrouw Van Dam is toegetreden als commissaris ‘openbaar bestuur’ vanuit haar functie als wethouder en de heer Van Bruggen is de nieuwe President-Commissaris van de Raad Hij is lid van de hoofddirectie van de ANWB . Na deze selectieprocedure is de RvC in omvang teruggebracht van acht naar zes leden, conform de wens om de Raad te verkleinen

Eind 2012 bestond de RvC uit zes leden, te weten:

Drs . F.J . van Bruggen (president-commissaris)

Ir . P.A .E . van Erkelens

Mevrouw Ir A van Dam (tevens lid van de auditcommissie)

Drs G Stoffelsen RA (tevens voorzitter van de auditcommissie)

Mevrouw Mr . S .J .M . Roelofs

Mevrouw C .M . de Lange

De maximale zittingstermijn van de heer Stoffelsen loopt op 1 juli 2013 af, als gevolg hiervan is eind 2012 gestart met de werving van een opvolger met een financiële achtergrond . De Benoemings- en Adviescommissie bestaat uit de heren Van Bruggen en Stoffelsen . Ook bij deze procedure is het Nationaal Register betrokken .

Activiteiten in 2012

De RvC heeft in het verslagjaar negen keer plenair vergaderd, in plaats van de reguliere frequentie van zes . Dit verhoogde aantal is ontstaan naar aanleiding van de werving en het inwerkprogramma van de nieuwe commissarissen

• Tarieven

Een belangrijk onderwerp was het Beleidsplan 2013 en het daarop gebaseerde voorstel voor de drinkwatertarieven Na instemming van de Raad is het definitieve voorstel voorgelegd aan de aandeelhouder, de Provincie Noord-Holland In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van eind november 2012 heeft de aandeelhouder conform het voorstel van directie en RvC de tarieven van 2013 vastgesteld De variabele drinkwaterprijs is verlaagd met € 0,01 (inclusief btw) Dit had te maken met de afschaffing van de Grondwaterbelasting, die geheel aan de klant is teruggegeven Vervolgens is een inflatiecorrectie van 2% toegepast over het gehele tarief en verwerkt in het vastrecht .

• Toezicht

In 2012 heeft de RvC de corporate governance van PWN en haar dochters zorgvuldig en uitgebreid onder de loep genomen . Daarmee is het toezicht geoptimaliseerd met name op de dochterondernemingen PWN Technologies, Aquanet en De Kennemer Duincampings (KDC) In iedere vergadering van de Raad is PWN Technologies een vast agendapunt Op deze wijze heeft de Raad de relatie met deze dochter verstevigd

Voorts zijn de statuten gewijzigd op grond van de verplichtingen uit de Drinkwaterwet . In januari 2012 werd de verzelfstandiging van de KDC in een aparte dochtervennootschap goedgekeurd Door deze verzelfstandiging zijn alle werknemers van de KDC in dienst gekomen van KDC Het merendeel werd voorheen ingehuurd door een pay-roll bedrijf Alle KDC-medewerkers vallen nu onder de recreatie CAO

De Raad heeft zich uitgebreid laten voorlichten over de diverse scenario’s die zijn opgesteld voor PWNext, het programma dat PWN inzet om ook in de toekomst een aantrekkelijke werkgever te blijven Het gaat hierbij om aanpassingen op het gebied van bedrijfscultuur, ICT en de fysieke huisvesting Na dit proces heeft de RvC ingestemd met het voorstel van de directie .

Andere onderwerpen die aan de orde kwamen, waren: de voortgang van de bouw van de nieuwe voorzuiveringsinstallatie in Andijk, de introductie van openbare drinkwatertappunten, duurzaam inkopen, stakeholdermanagement en de uitslag van het interne medewerkertevredenheidonderzoek . De Raad feliciteert PWN met de zevende plaats in de top 10 van de beste werkgevers onder de duizend medewerkers

• Inwerkprogramma

Naast het inwerkprogramma in de tweede helft van het jaar heeft de RvC gezamenlijk een workshop Financieel Management gevolgd in verband met de derivatenportefeuille van PWN Op verzoek van de aandeelhouder is de derivatenportefeuille van PWN onderzocht op risico’s De conclusie van het onderzoek was dat de huidige financiële risico’s beperkt en aanvaardbaar zijn . Wel zijn er enkele verbeterpunten benoemd en vastgelegd in een hernieuwd Treasury Statuut .

Het jaarlijks werkbezoek heeft de RvC doorgebracht bij de N V Waterleiding Maatschappij Limburg Tijdens dit bezoek is met name informatie gedeeld over ontwikkelingen in de waterketen . Na afloop van het werkbezoek is op gepaste wijze afscheid genomen van de vijf vertrekkende commissarissen . De Raad bedankt hen voor hun inzet gedurende meer dan twaalf jaar in het toezicht op PWN

Jaarverslag

Hierbij leggen wij u het door de directie opgestelde jaarverslag van NV PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland voor, met daarin opgenomen de jaarrekening over 2012 De jaarrekening is door Ernst & Young Accountants LLP na controle goedgekeurd .

De RvC heeft het verslag inclusief jaarrekening met de directie besproken in aanwezigheid van de accountant Het jaarverslag inclusief jaarrekening heeft onze goedkeuring Wij stellen de Algemene Vergadering van Aandeelhouders voor om het jaarverslag en de jaarrekening in de vergadering van 27 juni 2013 vast te stellen

Daarnaast verzoeken wij de Algemene Vergadering van Aandeelhouders de directie en de leden van de Raad van Commissarissen kwijting te verlenen voor het gevoerde beleid en voor het door de Raad van Commissarissen uitgeoefende toezicht .

De RvC heeft in 2012 meerdere keren een overlegvergadering bijgewoond van de Ondernemingsraad (OR) met de directie van PWN

In de Raad hebben de volgende personen zitting:

Naam

De heer Drs . F.J . van Bruggen, president-commissaris (1959)

Lid van de RvC sinds 2012 voor een periode van 4 jaar .

De heer Drs . G . Stoffelsen RA, vice-president-commissaris (1955)

Lid van de RvC sinds 1999, herbenoemd in 2009 voor 4 jaar .

Mevrouw Mr S J M Roelofs (1957)

Lid van de RvC sinds 2002, herbenoemd in 2010 voor 4 jaar

Mevrouw C .M . de Lange (1953)

Lid van de RvC sinds 2010 voor een periode van 4 jaar .

Mevrouw Ir A van Dam (1961)

Lid van de RvC sinds 2012 voor een periode van 4 jaar

De heer Ir P A E van Erkelens (1953)

Lid van de RvC sinds 2012 voor een periode van 4 jaar

Hoofdfunctie Nevenfunctie(s)

- Voorzitter Pensioen Fonds ANWB

- Lid van het Ubbo Emmius Fonds

Lid van de Hoofddirectie ANWB

Consultant

Directeur ICT Office

- Bestuurslid Waarborgfonds motorverkeer

- President Commissaris UVM/Unigarant/ reis & rechtshulp/KNAC

- Voorzitter RvC Vezet

- Lid Algemeen bestuur AWVN

- Lid Formule E Team elektrisch rijden

- Lid algemeen bestuur VNO-NCW

- Lid van Belangenvereniging commissarissen en toezichthouders Erasmus (VCTE)

- Lid van de SER

- Lid Raad van Advies ROC Midden-Nederland

- Commissaris Hellinga Grafische Bedrijven

DGA van Annapee BV

- Lid bestuur Stichting Strategisch Ondernemerschap Noord Holland

- Lid RvT Stichting Heifer

- Lid EBC Stichting Innovatie Alliantie

Wethouder van de gemeente Enkhuizen

Dijkgraaf Wetterskip Fryslân

- Voorzitter RvT Stichting MEE NWH

- Voorzitter gewest NH PvdA

- Lid College Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden

- Lid RvT Zorgpartners Friesland

- lid RvC Rova Zwolle

- lid RvT scholengemeenschap Magister Alvinus Sneek

Samenstelling commissies uit de Raad van Commissarissen

• Auditcommissie

Drs . G . Stoffelsen RA voorzitter

Ir A van Dam lid

• Remuneratiecommissie

Deze commissie wordt ad hoc samengesteld .

• Selectie- en benoemingscommissie

Drs . F.J . van Bruggen voorzitter

Ad-hoc benoeming

Over PWN

Verslag

van de directie

Organisatie

PWN is een drinkwaterbedrijf en tegelijkertijd beheerder van de Noord-Hollandse duinen . PWN produceert, transporteert en levert zuiver drinkwater voor Noord-Holland Daarnaast beheert PWN bijna 7400 hectare natuurgebied PWN is dus water én natuur .

• Structuur

De organisatiestructuur van PWN is gebaseerd op deze twee kerntaken PWN onderscheidt de sector Drinkwater en de sector Natuur en Recreatie . Daarnaast is er de sector Klant en Markt, met onder meer het Klantencontactcentrum . Ondersteunend aan deze organisatie zijn de stafafdelingen Mensen en Middelen, en Financiën en Informatievoorziening

Daarnaast heeft PWN drie 100-procent dochterondernemingen: PWN Technologies, Aquanet en De Kennemer Duincampings

Directie

Martien den Blanken Directeur

Stafafdeling

Mensen en Middelen

Anita Wijma-Verhostert Manager

Sector

Natuur en Recreatie

Sjakel van Wesemael Manager

Sector Klant en Markt

Harry Buyten Manager

Stafafdeling Financiën en Informatievoorziening

Irene Veerkamp Manager

Sector Drinkwater

Loet Rosenthal Manager

Directie PWN

• Juridische entiteit

PWN is een naamloze vennootschap Alle aandelen van ‘N .V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland’ zijn in bezit van de provincie Noord-Holland Besluitvorming als aandeelhouder vindt doorgaans plaats in het college van Gedeputeerde Staten

De Raad van Commissarissen wordt gevormd door zes personen, allen op voordracht van de Raad benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Visie

PWN is toonaangevend in het leveren van zuiver water tegen lage maatschappelijke kosten Dit is te danken aan de combinatie van de natuurlijke zuiveringskracht van de duinen en de innovatieve zuiveringstechnieken van PWN . Om deze belangrijke functie van de duinen te borgen zijn ze wettelijk beschermd gebied voor zowel natuurbeheer (Natura2000) als voor drinkwaterproductie . Het resultaat is een waardevol natuurgebied met een grote rijkdom aan flora en fauna, waar tegelijkertijd iedereen kan recreëren en genieten

PWN investeert in activiteiten die zij, vanuit haar positie als drinkwater- en natuurbedrijf, voor de samenleving kan verrichten . Natuur behouden en beheren voor Noord-Holland past daarbij, maar ook educatie aan scholieren Duurzaamheid staat hoog in het vaandel Daarnaast zet zij haar kennis en zuiveringstechnologie in voor ontwikkelingsprojecten en hulp in noodsituaties Hiermee vervult PWN haar maatschappelijke rol

Missie

PWN zorgt, nu en in de toekomst, voor de continue beschikbaarheid van zuiver drinkwater en waardevolle natuur voor de Noord-Hollandse samenleving . Als belangrijke maatschappelijke onderneming staat PWN in goede verbinding met haar klanten, partners, medewerkers en stakeholders .

Reputatie

PWN is een bedrijf dat betrouwbaar drinkwater produceert met een hoge leveringszekerheid Tegelijkertijd staat PWN bekend als een partij die verantwoord omgaat met de natuur

• Klantgerichtheid

Uit imago-onderzoek blijkt dat PWN als een deskundige, betrouwbare partij wordt gezien

• Maatschappelijk verantwoord ondernemen

PWN is een nutsbedrijf met een maatschappelijke functie . Dankzij de combinatie van water en natuur houdt PWN de maatschappelijke kosten laag en investeert PWN tegelijkertijd in duurzame ontwikkeling van de natuurgebieden Andere initiatieven op dit gebied zijn: noodhulp en ontwikkelingshulp rond drinkwatervoorziening, de ambitie om vanaf 2015 klimaatneutraal te werken, de introductie van Cultuur

Historische Effect Rapportages (CHER), en de succesvolle herintroductie van de in Nederland al eeuwen uitgestorven wisent Tenslotte investeert PWN veel in opleidingen van haar medewerkers, zodat ze nog beter hun talenten kunnen benutten en zich kunnen ontwikkelen

• De combinatie water en natuur

Voor PWN gaan drinkwaterproductie en natuurbeheer hand in hand De aanwezige expertise op het gebied van natuurbehoud zorgt voor een duurzame benadering van drinkwaterwinning Tegelijk zorgt de kennis en kunde vanuit de vooruitstrevende drinkwatertechnieken van PWN juist voor efficiënte en rendabele oplossingen voor het beheer van de duingebieden Deze combinatie van water en natuur draagt bij aan lagere maatschappelijke kosten, meer duurzaamheid, continuïteit, zekerheid en veiligheid

• Innovatie

PWN vindt voortdurende vernieuwing belangrijk in haar bedrijfscultuur . PWN loopt voorop met een lange historie van vernieuwingen, zowel in zuiveringstechnologie als in natuurbeheer Toch is innoveren bij PWN geen doel op zich Vernieuwen stelt PWN in staat om de lat voortdurend hoger te leggen en te streven naar continue verbetering De vernieuwingen die PWN zoekt zijn gericht op het blijven bieden van de hoge kwaliteit in water, natuur en dienstverlening tegen lage maatschappelijke kosten .

Strategie

De strategie van PWN is voor de komende jaren gebaseerd op zeven belangrijke thema’s

• 1. Drinkwaterkwaliteit en leveringszekerheid handhaven

De kwaliteit van het drinkwater is continu van een hoog niveau Dat wil PWN ook in de toekomst zo houden

Dat is niet eenvoudig, omdat de bron voor 95% uit IJsselmeerwater bestaat, waarin de aanwezigheid van ongewenste stoffen zoals medicijnresten en landbouwgif naar verwachting zal toenemen PWN investeert in nieuwe zuiveringstechnologie om het kwaliteitsniveau ook in de toekomst te garanderen .

Naast drinkwaterkwaliteit vindt PWN ook leveringszekerheid van het grootste belang PWN wil de kans op storingen in haar waterlevering minimaliseren Daarom investeert PWN in adequaat beheer en onderhoud van haar installaties en het leidingnet Voor planmatige vernieuwing van de bedrijfsmiddelen kijkt PWN al vooruit tot na 2020 .

• 2. Water en natuur horen bij elkaar

Drinkwaterproductie en natuurbeheer zijn bij PWN verenigd in één organisatie Dat is niet alleen praktisch in de uitvoering, het versterkt ook de maatschappelijke waarde De duinen zijn een natuurlijk filter voor het drinkwater van PWN . Een goed beheer van deze natuur hoort daarbij .

Het is bovendien gunstig om beide kerntaken in één organisatie te combineren Door de natuur te beschermen, beschermt PWN haar water en omgekeerd Tegelijkertijd vergroot PWN de kwaliteit van recreatie in deze gebieden

• 3. Vernieuwingskracht

Ook in de toekomst wil PWN goede prestaties tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten realiseren . Bedrijfsprocessen kunnen altijd beter op het gebied van kwaliteit, kwantiteit, duurzaamheid, klanttevredenheid en kosten Daar blijft PWN de komende jaren organisatiebreed in investeren De financiële resultaten die PWN verwacht uit het vermarkten van haar technologische innovaties door PWN Technologies, zullen worden aangewend voor de versterking van de vernieuwingskracht van PWN .

De bekkens in Andijk

De waterbel in Castricum

• 4. PWN als merk steviger profileren

Steeds meer veranderingen in de maatschappij raken PWN . Dat vraagt van PWN om zich meer als een extern georiënteerd bedrijf op te stellen PWN kiest voor een actieve communicatiestrategie, met meer aandacht voor de klant en het merk PWN, communicatie rond projecten en actief stakeholdermanagement

• 5. MVO-activiteiten integreren en verankeren

De kernactiviteiten van PWN leveren op zichzelf al een belangrijke bijdrage aan de maatschappij Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) zit bij PWN dan ook diep in de genen Daarnaast werkt PWN op basis van ISO26000 planmatig aan haar MVO-ambities, met thema’s als duurzame innovaties, openbare watertappunten, excellente drinkwatervoorziening en natuurbeheer, en haar bijdrage aan de Millennium Doelen van de Verenigde Naties

• 6. Modern werkgeverschap

PWN wil een moderne, flexibele werkgever zijn met relevante producten en diensten . Kortom, een bedrijf waar mensen graag willen werken Daar geeft PWN concrete invulling aan: met goede interne communicatie, flexibele arbeidsvoorwaarden, een moderne werkomgeving, opleidingsmogelijkheden en de kans om als medewerker van PWN een bijdrage aan de maatschappij te kunnen leveren .

• 7. Streven naar een efficiënte waterketen

PWN ziet veel logica in samenwerking in de waterketen Daarom wil PWN zich ook inspannen voor meer samenwerkingsverbanden tussen drinkwaterbedrijven, gemeenten en waterschappen om meer efficiency en synergievoordeel te behalen . Daarnaast volgt PWN de ontwikkelingen in de waterketen op de voet . Ook hier speelt actief stakeholdermanagement een rol

Medewerkers en cultuur

Veel van de medewerkers van PWN werken met grote inzet aan iets wat voor haar klanten vanzelfsprekend is: 24 uur per dag zuiver en betrouwbaar water uit de kraan Weer andere medewerkers zetten zich met passie in voor natuurbeheer en recreatie in de duinen .

Bij PWN is het verloop laag Haar medewerkers zijn erg betrokken bij hun werk en de maatschappelijke rol van PWN Dit blijkt uit het feit dat PWN in de top 10 staat van beste werkgevers bij bedrijven onder 1000 werknemers . PWN-ers werken in een cultuur waarin steeds wordt gezocht naar een goede oplossing voor klanten Daarnaast heerst er bij PWN ook een cultuur van maatschappelijk bewustzijn en een gerichtheid op vernieuwing Meewerken aan maatschappelijk ondernemen wordt bij PWN gestimuleerd, net als een innovatieve instelling Dat laatste kan in de breedste zin van het woord: van technologische vernieuwing, tot nieuwe manieren van samenwerken en natuurbeheer .

Wat PWN’ers vooral bindt, zijn de kernwaarden: verbinden, vernieuwen en waarmaken PWN is betrokken en open, gericht op samenwerken Tegelijkertijd is PWN ambitieus en vooruitstrevend En in die gedrevenheid doet PWN ook wat zij zegt; PWN maakt haar ambities waar .

Als Naamloze Vennootschap heeft de NV PWN een centrale Ondernemingsraad en diverse OR-teams

PWN in 2012

NV PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland heeft in 2012 een omzet gerealiseerd van 178 miljoen euro met 532 fulltime medewerkers . De medewerkersreductie ten opzichte van vorig jaar bedraagt 8 fte . De medewerkerstevredenheid is met een rapportcijfer van 8,0 onveranderd hoog . Dit geldt ook voor de klanttevredenheid met een rapportcijfer van 7,8 In dit korte overzicht van PWN in 2012 wordt een schets gegeven van de belangrijkste gebeurtenissen in 2012 PWN start met een overzicht van de activiteiten rondom de strategische thema’s . Vervolgens vermeldt PWN nog een aantal belangrijke gebeurtenissen in het verslagjaar . Tenslotte passeren de activiteiten van de drie dochterondernemingen, PWN Technologies, Aquanet en De Kennemer Duincampings de revue

Het jaar 2012 was het eerste jaar van het nieuwe ondernemingsplan . Dit plan omvat, zoals eerder aangegeven, zeven strategische thema’s .

Op alle thema’s heeft de organisatie in 2012 grotere of kleine stappen vooruit gezet Sommige thema’s bouwen voort op speerpunten uit het voorgaande jaar .

1. Drinkwaterkwaliteit en leveringszekerheid handhaven

PWN heeft in 2012 104,3 miljoen m3 drinkwater geleverd Hoewel dit 1,2% lager is dan de prognose, valt de daling nog binnen de nauwkeurigheidsmarge . Als gevolg van de achterlopende drinkwaterafzet heeft PWN 1,5% minder water geproduceerd dan gepland (87,36 miljoen m3 versus 88,69 miljoen m3)

De vrijwel continue levering van drinkwater is voor haar klanten bijna een vanzelfsprekendheid Ook dit jaar was het aantal minuten waterstoring erg laag . De tijd dat een klant onverwacht geen water uit de kraan kreeg of met een sterk verminderde druk werd geconfronteerd was gemiddeld nog geen 5 minuten

De kwaliteit van het drinkwater is in 2012 op een hoog niveau gebleven De doelstelling van de kwaliteitsindex van productie: >90 is ruimschoots gehaald (93,6) . Dit geldt ook voor de kwaliteitsindex van distributie: >85 . Er werd een index van 91,5 gerealiseerd

In 2012 is fors geïnvesteerd in het moderniseren van de drinkwaterinfrastructuur Zo is in Hoorn een tweede distributiepompstation met extra opslagcapaciteit gereed gekomen . Na de ingebruikname is PWN gestart met de renovatie van het bestaande distributiepompstation

In Andijk worden flinke vorderingen met de bouw van de nieuwe voorzuivering (Andijk III) gemaakt Dit project loopt op schema en de ingebruikname ervan is gepland begin 2014 .

Op het gebied van assetmanagement hebben onderhoud, vervanging en vernieuwing de komende decennia de hoogste prioriteit Eerst ligt het zwaartepunt de komende jaren nog op de bovengrondse infrastructuur Gaandeweg zal dit verschuiven naar wat onder de grond ligt, het transport- en distributienet van PWN .

PWN stimuleert het drinken van kraanwater

De kosten die met het beheer van de assets zijn gemoeid, maken verreweg het grootste deel uit van de totale drinkwaterkosten . Een goed opgezet systeem van assetmanagement is dan ook cruciaal voor de ontwikkeling van de drinkwaterprijs in de komende decennia Een internationaal erkende systematiek hiervoor is het PAS55-systeem Om volledig aan de uitgangspunten en voorwaarden van dit systeem te kunnen voldoen, ging in het verslagjaar het programma Waterpas van start . Dit loopt tot 2015 en moet een certificeerbaar systeem van assetmanagement opleveren .

2. Water en natuur horen bij elkaar

De bekostiging van het natuurbeheer in Nederland staat flink onder druk, ook in Noord-Holland Voor de duingebieden die PWN beheert, speelt deze financiële druk in mindere mate En dat is juist te danken aan de combinatie van de drinkwateractiviteiten met natuurbeheer

3. Vernieuwingskracht

Dochterbedrijf PWN Technologies werd in 2012 verder uitgebreid De vooruitzichten voor dit bedrijf zijn onveranderd goed . Vernieuwing ziet PWN ook gebeuren binnen de natuur- en recreatietak van het bedrijf, dankzij aansprekende projecten als begrazing met wisenten en de Noord-West Natuurkern . Om innovatie nog beter en breder te verankeren is er een workshop gehouden op initiatief van de beoogde innovatiemanager De resultaten hiervan zullen in 2013 worden besproken en verder uitgewerkt

4. PWN als merk steviger profileren

Dit thema is relevant vanuit het imago onderzoek dat in 2010 is gehouden, waarbij PWN wordt gezien als een dure, ontoegankelijke organisatie . Met dit thema wil PWN zich als relevante maatschappelijke organisatie voor het voetlicht brengen . Vanuit die visie zijn de volgende zaken in 2012 geïntroduceerd: nieuwe huisstijl, digitale nieuwsbrief voor consumenten en zakelijke klanten, waterpromotieactiviteiten bij diverse evenementen en introductie van het eerste openbare watertappunt in Alkmaar

5. MVO-activiteiten integreren en verankeren

PWN hanteert de principes van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO): duurzaam, doelmatig, innovatief en transparant PWN is in 2012 verder gegaan met haar tien MVO-speerpunten . In de eerste plaats zijn dat activiteiten op het gebied van duurzaamheid in het drinkwaterproductieproces: het programma Duurzaam PWN Daarnaast levert PWN ook een bijdrage aan de realisatie van de Millennium Development Goals van de Verenigde Naties Tevens werkt PWN onder meer aan duurzaam inkopen, stakeholdermanagement en educatieve projecten .

In 2012 heeft PWN de Zelfverklaring ISO 26000 opgesteld Op verzoek van NEN-Nederland heeft PWN deze ook in het Engels vertaald en heeft PWN haar aanpak gepresenteerd op het wereldcongres ISO 26000 in Genève

Om de MVO-prestaties in beeld te brengen, heeft PWN aansluiting gezocht bij internationale afspraken over duurzaamheidverslaglegging: de Global Reporting Initiative (GRI zie bijlage)

6. Modern werkgeverschap

PWN wist in 2012 de zevende plaats in de top tien van beste werkgevers in de categorie bedrijven kleiner dan duizend fte te bereiken Het jaarlijkse medewerkeronderzoek leverde opnieuw een waardering op van een 8 voor tevredenheid .

In 2012 is het programma PWNext voorbereid voor besluitvorming door de directie in december PWNext heeft als doel om een aantrekkelijke werkgever te blijven en omvat drie onderdelen: de aanpassing van de werkcultuur, het aanpassen van de ICT en de grondige renovatie van het kantoor in Velserbroek Begin 2013 heeft de RvC haar goedkeuring gegeven aan de hiervoor vereiste investering van € 19,8 miljoen Ook heeft PWN het gehele jaar een leiderschapsprogramma uitgevoerd dat erop was gericht op een manier leiding te geven die bij PWNext past Ook medewerkers kregen in dit kader diverse trainingen Het programma loopt tot eind 2015 .

7. Streven naar een efficiënte waterketen

In 2012 is dit thema nog geen speerpunt geweest . Het streven naar een efficiënte waterketen komt later in de Ondernemingsplan periode aan de orde

Relevante bedrijfsactiviteiten

Naast de speerpunten vanuit het Ondernemingsplan, zijn in 2012 nog de volgende relevante bedrijfsactiviteiten te vermelden

• Natuurbeheer en recreatie

De belangrijkste ontwikkeling in natuurbeheer in 2012 was dat PWN daadwerkelijk aan de slag kon gaan voor de Noordwest Natuurkern, dit Europese investeringsproject zal doorlopen in 2013 Ook elders in de duinen heeft

PWN gewerkt aan soortenrijkdom, onderhoud en verbetering van de recreatieve waarde . Hierbij zijn een aantal projecten zowel in het Noordhollands Duinreservaat en Nationaal Park Zuid- Kennemerland uitgevoerd . In 2012 verkocht PWN ruim 122 duizend duinkaarten in het Noordhollands Duinreservaat, 7% meer dan vorig jaar

In 2012 heeft de sector Natuur en Recreatie een belangrijke bijdrage geleverd aan het groot onderhoud van de infiltratiegebieden van drinkwater: Castricum en Kieftenvlak . Om besmetting van het drinkwater te voorkomen is er voor de werkzaamheden veel zand nodig Dit zand kwam eerder vrij bij de uitvoering van natuurontwikkelingsprojecten

Projecten op het gebied van recreatie waren onder andere: opening van het Safaripad in het Kraansvlak, de lustrumeditie van de manifestatie Kunst en Koningsduin en de opening van het Theehuis “Hof van Kijk Uit” in Castricum

• Klanten

PWN levert drinkwater aan bijna 777 000 huishoudens en bedrijven De sector Klant en Markt waakt over de kwaliteit van de dienstverlening en de reputatie in de markt In 2012 zijn bijna 7 miljoen klantcontacten geweest, 1,3 miljoen facturen zijn verstuurd en 40 .000 watermeters zijn vervangen . In het kader van resultaatgericht werken heeft PWN een aantal klantprocessen verbeterd, waarbij per proces KPI’s zijn vastgesteld Hierdoor is een reductie van 85 fte naar 78 fte gerealiseerd, voornamelijk door natuurlijk verloop Daarnaast heeft prestatiesturing bij het Klantencontactcentrum geresulteerd in een forse stijging van de productiviteit Er zijn onder meer normprestaties opgezet en er is een KPI-systeem met informatie voor alle organisatieniveaus .

• ICT

Wat de ICT betreft, is verder gegaan op de ingeslagen weg Er kwam een manager Informatievoorziening en PWN werkt met een nieuwe ICT-dienstverlener . Daarnaast zijn tal van software- en hardwareverbeteringen doorgevoerd De voorgenomen samenwerking met een aantal drinkwaterbedrijven, genaamd Futuro, is na grondig onderzoek en een negatieve business case binnen PWN stopgezet PWN gaat zelfstandig de beoogde ICT verbeteringen in de komende jaren doorvoeren

• Crisisbeheersing

Er zijn in 2012 geen grote crisissituaties geweest In juni 2012 is er een samenwerkingsoefening gehouden waarbij de Eenheid Planning en Advies-drinkwater (EPA-d)van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Het Waterlaboratorium, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en PWN gezamenlijk een oefenscenario doorliepen Het belangrijkste doel van deze grote oefening was uiteindelijk te komen tot een vorm van samenwerking waarbij de bedreiging van de volksgezondheid z s m geëlimineerd moest worden Er werd op drie verschillende locaties geoefend: de crisisteams van PWN zaten in Velserbroek, de Veiligheidsregio in Alkmaar en de EPA-d in Den Haag Uiteraard leverde deze oefening de nodige verbeterpunten op die door de afzonderlijke organisaties zijn opgepakt

• Organisatie

De organisatiestructuur is in 2012 in grote lijnen dezelfde gebleven als in 2011 . De wijzigingen die zijn doorgevoerd zijn de volgende:

Op 1 januari ging de afdeling Onderzoek en Innovatie (O&I) over naar de dochteronderneming PWN Technologies De medewerkers van O&I hebben daarmee een nieuwe werkgever gekregen . Tevens zijn

De Kennemer Duincampings, voorheen een afdeling van sector Natuur en Recreatie, in januari 2013 verzelfstandigd in een eigen BV

In 2012 ging met terugwerkende kracht een eenjarige CAO in, met een looptijd tot 1 augustus 2012 . In WWbverband levert PWN ook een bijdrage aan een CAO-onderzoek naar salarisgaranties De onderhandelingen over een nieuwe CAO na 1 augustus 2012 verliepen moeizaam als gevolg van de discussies over de salarisgaranties

De Ondernemingsraad is in het verslagjaar zes keer bijeengekomen . Daarnaast hebben vijf overleggen plaatsgevonden met de directie van PWN .

De OR heeft haar adviesrecht uitgeoefend op de volgende dossiers: PWNext, de digitalisering van de HR processen, de gedragscode en de inrichtingskeuze van Windows 7 Voorts heeft de OR ingestemd met het vervallen van de spaarloon- en de levensloopregeling, het rooster van de sector Natuur & Recreatie, het inzetten van de kantoorautomatisering en de risico inventarisatie- en evaluatie van het hoofdkantoor Dit laatste is een Arbo instrument om risico’s op de werkplek te signaleren Tenslotte heeft de OR kennisgemaakt met de nieuwe Raad van Commissarissen .

Dochterondernemingen van PWN

PWN Technologies

Dochterbedrijf PWN Technologies werd in 2012 verder uitgebouwd . PWN Technologies heeft een positief resultaat van € 338 000 behaald op een omzet van € 26 miljoen De vooruitzichten voor dit bedrijf zijn onveranderd goed Zij zijn dicht bij een prestigieuze opdracht voor de bouw van een installatie in Singapore op basis van keramische membranen Ook is PWN Technologies bezig met pilotinstallaties voor Melbourne (Australië) en voor South West Water (Engeland) . De belangrijkste showcase van de nieuwe innovatieve technologie die door PWN is ontwikkeld en door PWN Technologies wordt vermarkt, is echter de nieuwe voorzuiveringsinstallatie voor het eigen productiebedrijf Andijk Het SIX-Ceramac ontwerp voor Andijk III heeft drie prestigieuze prijzen opgeleverd, waarvan twee internationaal Door deze successen is PWN Technologies in staat geweest om enkele jonge gekwalificeerde onderzoekers aan zich te binden - een van de belangrijkste randvoorwaarden om de vernieuwingskracht duurzaam in stand te kunnen houden

Aquanet

Via Aquanet wordt de kennis en expertise van PWN en haar medewerkers ingezet in internationale projecten die gericht zijn op het verbeteren van de lokale drinkwatervoorziening Deze projecten dragen bij aan de Millennium Development Goals (MDG) van de Verenigde Naties In 2000 is tijdens het Wereldwaterforum in Kyoto afgesproken dat ten minste 700 miljoen mensen binnen 15 jaar de beschikking krijgen over goed drinkwater en riolering Dit is 50% van het totale aantal mensen dat het op dat moment zonder deze voorzieningen moest doen Sinds 1986 levert PWN een bijdrage aan het opzetten van goede drinkwatervoorzieningen in ontwikkelingslanden Hiervoor werkt PWN nauw samen met diverse partners zoals Aqua for All, Waterfund Holland en niet-gouvernementele organisaties . In 2012 is er extra geld opgehaald voor goede doelen via de volgende acties: kerstmarkt, Wandelen voor Water en de actie voor online watermeterstand doorgeven

In 2012 was Aquanet betrokken bij projecten voor de drinkwatervoorziening aan 2 miljoen mensen

De dochteronderneming voert deze projecten veelvuldig uit in samenwerking met andere partijen (zowel Nederlandse/buitenlandse en lokale partners) Soms biedt Aquanet ondersteuning door kennis in te brengen, soms door een geldbedrag ter beschikking te stellen, en soms beide

Met al haar activiteiten heeft Aquanet in 2012 een netto-omzet behaald van € 1,3 miljoen . Van het door PWN beschikbaar gestelde MDG-budget van € 800 .000 werd € 672 .533 besteed . Het resterende bedrag blijft beschikbaar voor toekomstige projecten

De Kennemer Duincampings

De Kennemer Duincampings (KDC) had voor het derde achtereenvolgende jaar te maken met een nat zomerseizoen Door strak te sturen op de kosten is desalniettemin een positief resultaat behaald van € 305 000 op een totale omzet van € 7,7 miljoen . De Kennemer Duincampings bestaan uit een drietal campings in het PWN-gebied, te weten: camping Bakkum, camping Geversduin en camping De Lakens . Al de campings hebben een Green Key, een internationaal keurmerk voor de toerisme- en recreatiebranche KDC wil vanaf 2015 zoveel mogelijk CO2-neutraal ondernemen Bureau Search heeft eind vorig jaar een nulmeting bij de terreinen en gebouwen uitgevoerd .

Corporate Governance

Algemeen en structuur

N .V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland is een naamloze vennootschap waarop het verzwakt structuurregime van toepassing is

De Raad van Commissarissen wordt gevormd door 6 personen, allen op voordracht van de Raad benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders . Alle aandelen zijn in bezit van de provincie Noord-Holland; besluitvorming als aandeelhouder heeft doorgaans plaats in het college van Gedeputeerde Staten

De Raad heeft drie commissies uit zijn midden ingesteld, een auditcommissie, een remuneratiecommissie en een selectie- en benoemingscommissie . Voor elk van die commissies heeft de Raad een reglement vastgesteld . Het eigen functioneren van de Raad en de relatie met directie, aandeelhouder en externe accountant is eveneens in een reglement vastgelegd Daarnaast is er ook een reglement voor het functioneren van de directie

In principe worden alle uitgangspunten van de Nederlandse Goverance Code toegepast . Waar dit niet gebeurt, of waar recente aanpassingen van de code nog moeten worden doorgevoerd, wordt dat hieronder aangegeven

In verband met een aantal nieuwe bepalingen in de Drinkwaterwet zijn de statuten aangepast . De statutenwijziging is in een algemene vergadering van aandeelhouders door de aandeelhouder vastgesteld . Tevens heeft PWN in 2012 met een externe adviseur de structuur van de Governance bepaald

PWN is voor 100% aandeelhouder van PWN Technologies B .V., PWN International Projects B .V., Aquanet B .V. en De Kennemer Duincampings B .V. De gekozen constructie via statuten en directiereglement is zodanig dat PWN blijvend invloed kan uitoefenen op de activiteiten van haar dochters

• Bestuur

De huidige bestuurder heeft een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd De bepalingen van de WWB-cao zijn voor hem van overeenkomstige toepassing verklaard De beloning van de directeur bevat geen variabele componenten; bepalingen over opties e d zijn niet van toepassing Bij ontslag geldt voor de bestuurder de WWB-cao .

Er is een klokkenluidersregeling vastgesteld die per 1 januari 2011 in werking is getreden PWN heeft een eenhoofdige mannelijke directeur Hierdoor kan op dit moment niet voldaan worden aan de 30% eis van de wet Bestuur en Toezicht .

• Raad van Commissarissen

Alle commissarissen zijn onafhankelijk Het aantal zittingsperioden is beperkt tot tweemaal vier jaar Bij iedere mogelijke herbenoeming wordt grondig bekeken of de beoogde commissaris een toegevoegde waarde heeft voor de Raad en de vennootschap De Drinkwaterwet sluit uit dat een commissaris aandelen PWN bezit Bepalingen over one-tier bestuursstructuur zijn niet van toepassing In de Raad van Commissarissen is de verdeling man/ vrouw evenwichtig

• Aandeelhouders

De wettelijke bepalingen over financieringspreferente aandelen zijn niet van toepassing

Aangezien er geen certificatie van aandelen heeft plaatsgevonden zijn de bepalingen over certificering niet van toepassing . De bepalingen over informatieverstrekking aan analisten zijn niet van toepassing .

Informatieverstrekking aan de enige aandeelhouder gebeurt periodiek Tweemaal per jaar wordt een algemene vergadering van aandeelhouders gehouden Daarnaast vindt minimaal vier keer per jaar overleg plaats tussen de bestuurder en de verantwoordelijke gedeputeerde die namens Gedeputeerde Staten de aandeelhoudersrol vervult

Bepalingen over institutionele beleggers zijn niet van toepassing, aangezien de aandelen krachtens de wet slechts in overheidshanden kunnen zijn

Risicomanagement

Inleiding

Het stelsel van risicobeheersingmaatregelen is bedoeld om effectiever om te gaan met onzekerheden, zodat bedreigingen worden ingeperkt en kansen optimaal worden benut Hierdoor wordt een risicoprofiel verkregen dat aansluit op de doelstellingen van PWN

Het risicomanagementsysteem zorgt ervoor dat risico’s van tevoren worden benoemd en van beheersmaatregelen worden voorzien . Absolute zekerheid dat zich geen verrassingen voordoen, kan echter nooit worden gegeven .

Risicoprofiel

Strategische risico’s

Bescherming van drinkwaterbronnen

De beschikbaarheid van voldoende water voor het produceren van drinkwater is gebaseerd op twee bronnen: het IJsselmeer en de Rijn . Het IJsselmeer is de belangrijkste bron voor het maken van drinkwater . De kwaliteit van het IJsselmeerwater verdient daarom veel aandacht . In VEWIN- en RIWA-verband, maar ook zelfstandig, praat PWN mee over de inrichting en beheer van dit gebied en het achterliggende stroomgeied van de rivier de Rijn

Daarnaast wordt water uit de Rijn en uit het IJsselmeer geïnfiltreerd in het duingebied bij Castricum Door het beheer van dit gebied zelf uit te voeren, houdt PWN controle over het gedeeld gebruik van dit gebied voor drinkwaterproductie, natuurvorming en recreatie . Tevens heeft het duingebied een functie als watervoorraad voor enkele maanden Gestructureerd stakeholdermanagement draagt bij aan het behoud van IJsselmeer als zoetwatervoorraad, een van de ankers van de PWN-strategie

• Kwaliteit- en leveringszekerheid drinkwater

Om de leveringszekerheid zeker te stellen is een juiste inschatting van de vraag naar drinkwater op de middellange en lange termijn van groot belang Het is belangrijk voor het tijdig en juist investeren in de leveringscapaciteit van de installaties van PWN . Samen met enkele collega-waterbedrijven voert PWN op dit gebied regelmatig updates uit Er is een strategisch plan vastgesteld voor het veiligstellen van de leveringszekerheid voor de komende jaren Dit resulteert in een viertal belangrijke projecten In 2012 zijn de aanleg van een tweede leiding Hoorn-Purmerend, de renovatie van pompstation Hoorn en de aanpassing van de infrastructuur in het Gooi gereed gekomen Met de bouw van een nieuwe voorzuivering realiseert PWN een robuust zuiveringsproces voor het productiebedrijf in Andijk

• Beheer assets drinkwater

Met een omslag van reactief naar proactief onderhoud voorkomt PWN dat op de lange termijn het onderhoud aan drinkwaterassets zich gaat ophopen Daarvoor is een systeem van assetmanagement ingericht, dat gebruikt wordt om investeringsplannen te ondersteunen en het onderhoud te sturen Het assetmanagementproces zal, met behulp van de PAS55-norm, geborgd gaan worden

Een nieuwe transportleiding wordt in een sleuf geplaatst

• ICT-systemen

Beheersing van het risico op onbetrouwbare en niet beschikbare ICT-systemen ligt ten grondslag aan de versterking van de ICT-beheerorganisatie in de afgelopen jaren, waarbij niet alleen aan de techniek, maar ook aan informatiemanagement aandacht is geschonken PWN trekt hiermee nadrukkelijk de regie over uitbesteed werk naar zich toe .

• Invloed op de omgeving

De politieke ontwikkelingen ten aanzien van het milieu (van invloed op het natuurbeheer) en de toenemende drukte in de ondergrond (van belang voor het leidingnet) maken dat bekendheid bij en invloed op stakeholders van groot belang is . PWN is dan ook gestart met het inrichten van gestructureerd stakeholdermanagement .

• Vernieuwingskracht

Om drinkwater van hoge kwaliteit tegen acceptabele kosten te kunnen blijven leveren zijn regelmatige vernieuwingen in de interne bedrijfsprocessen noodzakelijk . Daarom zal het versterken van de vernieuwingskracht van de organisatie de komende jaren bijzondere aandacht krijgen

De te verwachten revenuen uit de uitbouw van PWN Technologies zullen bijdragen aan de versterking van ontwikkeling en innovatie bij PWN .

• Arbeidsmarkt

Om nu en in de toekomst in staat te zijn personeel van voldoende niveau aan te trekken en vast te houden is een HR-strategie ontwikkeld . Er is een verdiepingsslag in de sectoren gaande om te komen tot een concernbrede, strategische personeelsplanning . Parallel daaraan wordt een strategische arbeidsmarktstrategie ontwikkeld .

• Relatie blauw-groen

Als gevolg van de bezuinigingen op natuurbeheer ontstaat er druk van buiten PWN om het natuurdeel af te splitsen en te laten fuseren met andere natuurorganisaties . De combinatie van drinkwatervoorziening en natuurbeheer heeft echter voor PWN een hoge prioriteit Niet alleen vanwege de rol die natuurbeheer speelt in de drinkwatervoorziening (zie hierboven), maar ook door de maatschappelijke waarde die het aanbieden van recreatiemogelijkheden biedt .

Operationele risico’s

Leveringszekerheid bij calamiteiten

Als gevolg van een calamiteit bestaat de kans dat er niet voldoende betrouwbaar drinkwater geleverd kan worden Daarvoor is er een “stand-by” crisisorganisatie ingericht die bij calamiteiten kan optreden om de levering van voldoende en betrouwbaar drinkwater zeker te stellen en overlast voor klanten zo veel mogelijk te beperken Zij oefent regelmatig, samen met crisispartners, zoals gemeenten, regionale brandweer en veiligheidsregio’s Hiervoor is, met alle betrokkenen, een oefenplan opgesteld Installaties zijn beveiligd volgens landelijk geldende regels van de brancheorganisatie VEWIN en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid .

Leidingnetvervanging

Om de kwaliteit van het leidingnet te borgen zijn op basis van diverse analyses prognoses gemaakt omtrent de ontwikkeling van de technische staat van het leidingnet Op basis van deze prognoses is vervolgens een vervangingsprogramma opgesteld In het meerjareninvesteringsprogramma is voorzien dat jaarlijks het aantal te vervangen kilometers leiding zal worden opgevoerd tot een niveau dat past bij de verwachting

De kennis over de staat van het leidingnet zal de komende jaren worden verdiept, o .a . om de effecten van het vervangingsprogramma te monitoren

Financiële risico’s

Vermarkten zuiveringstechnieken

PWN vermarkt de ontwikkelde zuiveringstechnieken via haar dochtermaatschappij PWN Technologies . De daarmee gepaard gaande financiële risico’s voor PWN worden beperkt doordat deze activiteiten in een aparte dochtermaatschappij zijn ondergebracht Hiermee is een scheiding aangebracht tussen commerciële en niet commerciële activiteiten Daarnaast is ook het toezicht op de dochters versterkt door de inrichting van een heldere governancestructuur

Compliance

Wijzigingen in wet- en regelgeving bereiken PWN via de brancheorganisatie VEWIN . Binnen de organisatie is een werkgroep actief van specialisten die veranderingen in wet- en regelgeving melden, bespreken en communiceren Op het netwerk is een opsomming van de voor PWN relevante wet- en regelgeving in een register vastgelegd

Risicomanagementsysteem

Verankering in de organisatie

Zowel de directie (op strategisch niveau), als de sectoren (op tactisch niveau) houden risicoraamwerken bij, waarin bedrijfsrisico’s zijn benoemd, geanalyseerd en geprioriteerd Acties uit beleidsplan en jaarplannen worden, om de prioriteit te bepalen, getoetst aan de risicoraamwerken . Er is een werkend monitoringssysteem in de vorm van interne en externe audits .

Interne audit

Een vast team van auditors voert volgens een auditprogramma audits uit Het auditprogramma is geaccordeerd door de auditcommissie van de Raad van Commissarissen en de directie van PWN Alle bevindingen, niet alleen van de interne audits, maar ook van externe audits (in de vorm van de Management Letter), worden vastgelegd in managementrapportages . Bewaking van de opvolging van acties naar aanleiding van bevindingen is hiermee geborgd De Raad van Commissarissen krijgt tweemaal per jaar inzage in de bevindingen en de opvolging daarvan

Financiële resultaten

Afzet en omzet

De bruto levering van drinkwater over 2012 bedroeg 104,3 miljoen m3 (2011: 104,9 miljoen m3) . Dit is 0,6 miljoen m3 (2011: 0,5 miljoen m3) minder dan in 2011 Deze daling wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een koud voorjaar en een slechte zomer Tegen de afgenomen afzet staat een toegenomen omzet van € 2,5 miljoen Deze toename wordt met name veroorzaakt door een stijging van het aantal administratieve aansluitingen van 4 .333 en een inflatiecorrectie op het vastrechttarief .

De totale geconsolideerde drinkwateromzet komt uit op € 179 miljoen Het percentage niet in rekening gebracht verbruik is gedaald naar 5,3% (2011: 5,65%) . De lichte afname is het gevolg van een verder verbeterde berekeningsmethodiek in 2012

Het verloop van het aantal administratieve aansluitingen wordt hieronder weergegeven:

Administratieve aansluitingen

774 195 769 862

Huishoudelijke en kleinzakelijke aansluitingen 766 .158 762 .308

Grootzakelijke aansluitingen 8 037 7 554

Op basis van het aantal aansluitingen komt de gemiddelde levering van water per aansluiting in 2012 uit op 128 m3 (2011: 129 m3) Per saldo een lichte daling van 1%

Financieel resultaat

Investeringen zijn en blijven in de toekomst noodzakelijk om gezond en betrouwbaar drinkwater te kunnen blijven produceren en leveren . Om die investeringen te kunnen financieren moet PWN op de kapitaalmarkt geld aantrekken Om dit tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden te kunnen doen, dient de financiële huishouding van PWN te voldoen aan bepaalde financiële ratio’s zoals de solvabiliteitsratio Dit is de verhouding tussen het eigen en het vreemd vermogen Indien de solvabiliteit aan de door de financiers gestelde voorwaarden voldoet, is het voor PWN mogelijk om onder gunstige voorwaarden geld aan te trekken . Als gevolg van ontwikkelingen op de kapitaalmarkt worden de eisen aan de solvabiliteit verscherpt; op middellange termijn wordt een ratio van 30% geëist

De huidige solvabiliteit bedraagt 25,4% . Om de solvabiliteit te verhogen dient PWN ieder jaar het eigen vermogen verder te versterken Dit proces zal naar verwachting tot en met 2020 duren PWN zal dit financieel beleid realiseren door enerzijds de geprognotiseerde netto resultaten te gebruiken voor versterking eigen vermogen, anderzijds zal PWN bezuinigen op de bedrijfsvoering

Het netto resultaat over 2012 bedraagt 9 miljoen en ligt in lijn met de prognose Dit bedrag wordt toegevoegd aan het eigen vermogen De kostenreductie in 2012 op het vlak van de overige externe kosten bedraagt 12% De totale operationele kosten liggen nagenoeg op het niveau van 2011 2012 2011

Personeelskosten

De lichte toename van de personeelskosten houdt vooral verband met de mutatie in de personeelsvoorzieningen en de toename van het aantal fte binnen PWN en haar dochterondernemingen De toename in de personeelsvoorzieningen is deels het gevolg van het eigenrisicodragerschap dat PWN in 2012 is aangegaan Het aantal fte per ultimo 2012 bedraagt 608 (2011: 549) . Deze toename houdt met name verband met de verzelfstandiging van De Kennemer Duincampings . Met de verzelfstandiging zijn de voorheen ingehuurde personeelsleden officieel in dienst getreden (42 fte) De overige toename in fte houdt verband met de groei van PWN Technologies Dat de salariskosten niet evenredig toenemen in relatie tot de toename van het aantal fte is mede het gevolg van het activeren van loonkosten onder investeringsprojecten . Bij PWN zelf (vennootschappelijk) is het aantal fte in 2012 met 8 afgenomen naar 532 fte .

Solvabiliteit

Al enige jaren streeft PWN qua vennootschappelijke solvabiliteit naar een percentage tussen 20 en 25% . Als gevolg van de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt worden de eisen aan de solvabiliteit verscherpt Versterking van de solvabiliteit naar 30% op middellange termijn is derhalve essentieel In 2012 komt de vennootschappelijke solvabiliteit uit op 25,4% (2011: 24,9%) . De geconsolideerde solvabiliteit bedraagt per einde 2012 22,5% (2011: 22,1%) .

Tarievenbeleid

PWN heeft als gevolg van de afschaffing van de grondwaterbelasting in 2012 een daling doorgevoerd in de variabele waterprijs van € 0,02 per m³ In het tarief voor 2013 is de resterende € 0,01 per m³ teruggegeven aan haar klanten Tegelijkertijd voert PWN voor 2013 een verhoging door in het jaarlijkse vastrechttarief van ongeveer € 3,50 per jaar . Dit resulteert in een vastrechttarief van € 55,36 en een variabele waterprijs van € 1,208 per m³ . Voor een gemiddeld gezin betekent dit een waterprijs van € 1,78 per m³ . Dit zorgt voor een toename van de gemiddelde waternota van € 2,50 op jaarbasis

De tariefsverhoging houdt verband met de kosten van investeringen die PWN doet in moderne zuiveringstechnieken Die zijn nodig om in de toekomst de kwaliteit van het drinkwater en de levering daarvan te kunnen blijven garanderen De investeringen van PWN zijn in vergelijking met de meeste andere waterbedrijven relatief hoog Dit komt doordat PWN voor het grootste deel van haar klanten oppervlaktewater (in plaats van grondwater) zuivert tot drinkwater . Het zuiveren van oppervlaktewater is ingewikkelder en daardoor duurder . PWN focust daarbij op meerjarenprojecten zoals de renovatie en vervanging van verouderde installaties Voorbeelden daarvan zijn sinds 2012 zichtbaar bij de pompstations in Laren en Hoorn Daarnaast werkt PWN in Andijk ook aan een nieuwe voorzuiveringstechniek Deze nieuwe voorzuivering zorgt voor een uitstekende waterkwaliteit, maar ook voor een lager energieverbruik én een lagere milieubelasting .

Treasury

De treasuryfunctie bij PWN richt zich in belangrijke mate op de financiering en de beheersing van de renterisico’s en -lasten De contouren waarbinnen besluiten worden genomen op het gebied van treasury zijn vastgelegd in het treasurystatuut

Binnen PWN wordt aan de treasuryactiviteiten geen winstverantwoordelijkheid toegekend . De primaire taak van treasurymanagement binnen PWN is het beheren en beheersen van de financiële posities die voortvloeien uit de normale bedrijfsvoering en wel op een zodanige wijze dat

• de daaraan verbonden risico’s worden beheerst;

• de daarmee gepaard gaande kosten worden beperkt;

• de te realiseren opbrengsten worden verhoogd

De treasurer is verantwoordelijk voor de uitvoer van het door de Raad van Commissarissen vastgestelde

Treasurybeleid . De beschikbare middelen worden binnen de eigen organisatie aangewend .

Het aangaan van transacties en het afnemen van bancaire diensten geschiedt tegen marktconforme voorwaarden Offertes worden bij meerdere partijen opgevraagd en overeengekomen tarieven worden objectief gebenchmarkt

Transacties, zoals het kopen van rente-instrumenten, worden uitsluitend aangegaan met kredietwaardige partijen . De kredietwaardigheid van de tegenpartij moet door een onafhankelijke ‘rating agency’ zijn vastgesteld

Financiële instrumenten

PWN hanteert rentemanagement ter beheersing van de renteresultaten en bescherming van balansverhoudingen tegen de nadelige invloed van rentebewegingen . In een periode van 12 maanden mag het relatieve renterisico niet meer bedragen dan 20% .

PWN heeft in 2012 de volgende rente-instrumenten toegepast:

• Payers swap

• Cross-currency swap

Blik op de toekomst

De komende jaren blijft de aandacht gericht op investeren in behoud van kwaliteit en leveringszekerheid van het drinkwater van PWN . Begin 2014 wordt de nieuwe zuivering van drinkwaterproductiebedrijf Andijk in gebruik genomen . Voor de nieuwe technologie (SIX-Ceramac) die hiervoor wordt toegepast en die in eigen huis werd ontwikkeld, bestaat internationaal veel belangstelling Voor dochterbedrijf PWN Technologies, die deze technologie op de markt brengt, is en wordt dit project een belangrijke showcase

In 2013 en 2014 zullen ook enkele andere omvangrijke projecten (renovatie distributiepompstation Hoorn en renovatie drinkwaterproductiebedrijf Wim Mensink) worden afgerond Vervolgens zal de investeringsinspanning verschuiven naar vervanging van het ondergrondse leidingnet

In de afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in de noodzakelijke vernieuwing van de bovengrondse infrastructuur: pompstations Laren, Hoorn, Bergen en de nieuwe voorzuivering van Andijk Als gevolg hiervan nemen de afschrijvingen toe en deze trend zet zich de komende jaren voort In de jaren die volgen, zullen de investeringen verder verschuiven van de bovengrondse infrastructuur naar de ondergrondse infrastructuur . De 10 .000 kilometer leidingen zijn vanaf de jaren ‘30 aangelegd en zullen stapsgewijs in de komende decennia worden vervangen Deze investeringen zijn wederom essentieel om niet alleen in 2013 maar ook voor de nabije en verre toekomst, om zonder onderbreking betrouwbaar drinkwater te kunnen blijven leveren aan onze klanten

De toegenomen investeringsomvang leidt tot een stijging van de kapitaalslasten . Deze stijging kan voor een deel worden opgevangen door bezuinigingen op de operationele kosten, waaronder de personele lasten Hiertoe wordt in 2013 een meerjarendoorkijk ontwikkeld Echter, waarschijnlijk is dit niet voldoende om de stijging van de kapitaalskosten volledig te compenseren naast de reguliere inflatoire kostenstijging . Een mogelijk noodzakelijke stijging van het drinkwatertarief zal echter beperkt worden tot maximaal het inflatieniveau . Dit zal met de aandeelhouder worden besproken, die uiteindelijk de tarieven dient vast te stellen

In 2013 wordt de voorbereiding gestart voor een nieuwe beheernota voor de duingebieden . Dit loopt parallel aan de provinciale planvorming in het kader van Natura 2000 Naar verwachting zal in 2014 het politieke besluitvormingsproces over beide plannen plaatsvinden

Tenslotte bereidt PWN zich de komende jaren voor op nieuwe vormen van werken met PWNext . In 2013 wordt gestart met de uitvoering van dit programma Het omvat een cultuurprogramma om leidinggevenden en medewerkers hierop voor te bereiden, aanpassingen aan de ICT-infrastructuur en een grondige verbouwing van het hoofdkantoor in Velserbroek De planning is dat in de loop van 2015 de medewerkers in voldoende mate zijn toegerust en over de juiste middelen beschikken om op de beoogde nieuwe wijze te kunnen werken .

Jaarrekening 2012

Geconsolideerde kerncijfers

Klanten

Aantal administratieve aansluitingen

Tarief per m3 kleinverbruik

Vastrecht per woning eigen watermeter

Vastrecht per woning met centrale watermeting

Gemiddeld verbruik per klant (m3)

Personeel

Aantal medewerkers in actieve dienst ultimo (FTE)

Niet-financieel

Eigen productie drinkwater x 1000 m3

Inkoop reinwater x 1000 m3

Afzet drinkwater in eigen voorzieningsgebied x 1000 m3

Lengte hoofdleidingnet drinkwater

Terreinen in beheer in ha

Financieel

Netto-omzet (water) (x 1 000)

(x 1 000)

Resultaat voor bijzondere baten en lasten (x 1 000)

Winst voor rente, belastingen en afschrijvingen (x 1 000)

Winstmarge (% van de bedrijfsopbrengsten) (x 1 000)

(x 1 .000)

vermogen (x 1 000)

Werkzaam vermogen (x 1 000)

Totaal rentedragende schulden (x 1 .000)

Vewin Benchmark*

Kosten per m3 afgeleverd drinkwater

Kosten per aansluiting:

Operationele kosten

* Benchmark gegevens 2012 zullen in juli extern worden gepubliceerd door de Vewin

1 Geconsolideerde balans (na resultaatbestemming)

Activa

x € 1 .000

Passiva

x € 1 .000

2 Geconsolideerde winst- en verliesrekening

3 Geconsolideerd kasstroomoverzicht

4 Toelichting geconsolideerd algemeen

4.1 Algemeen

De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek . De jaarrekening is opgesteld in euro’s

De vennootschappelijke winst- en verliesrekening is opgesteld met inachtneming van artikel 402 BW2 titel 9 .

4.2 Grondslagen voor consolidatie

In de geconsolideerde jaarrekening worden opgenomen de financiële gegevens van PWN en haar groepsmaatschappijen waarin PWN direct of indirect een beslissende invloed uitoefent voor wat betreft het bestuur en het financiële beleid Consolidatie vindt plaats volgens de integrale methode Voor het deel van het eigen vermogen van de N V Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland en Ceramac Services B V dat niet aan PWN behoort, is in de balans een aandeel derden opgenomen .

In januari 2012 is De Kennemer Duincampings B V verzelfstandigd van PWN PWN houdt een 100% belang in De Kennemer Duincampings B V Tevens is in 2012 de joint venture CeraMac Services BV formeel opgericht

Naast PWN zijn de volgende deelnemingen meegenomen in de consolidatie:

• PWN Technologies B V , te Andijk (100%)

• PWN PTE Ltd, te Singapore (100%)

• PWN Technologies Personnel B .V., te Velserbroek (100%)

• Ceramac Services B V , te Almelo (51%)

• PWN International Projects B V , te Velserbroek (100%)

• Aquanet B .V., te Velserbroek (100%)

• De Kennemer Duincampings B V , te Velserbroek (100%)

• N V Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK), te Nieuwegein (50%)

De deelneming Aquavirunga Limited (51%) wordt op grond van artikel 2:407 lid 1 BW niet meegeconsolideerd .

4.3 Verbonden partijen

PWN kent meerdere verbonden partijen . Het begrip ‘verbonden partij’ wordt gedefinieerd als een partij met beleidsbepalende invloed dan wel invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid van de onderneming Transacties zijn onder normale marktvoorwaarden aangegaan

In dit kader is er in het verslagjaar sprake geweest van transacties met:

• Provincie Noord-Holland

Buiten de jaarlijkse dividenduitkering zijn er in het verslagjaar geen transacties met de Provincie Noord-Holland geweest

• Directie en commissarissen

Buiten de jaarlijkse beloning zijn er in het verslagjaar geen transacties met directie en commissarissen geweest

4.4 Omrekening van buitenlandse valuta

Liquide middelen, die luiden in een andere valuta dan de functionele valuta, worden omgerekend tegen de per balansdatum geldende wisselkoers Valutakoersverschillen die ontstaan uit de afhandeling van zulke transacties evenals uit de omrekening van liquide middelen, worden in de winst- en verliesrekening verantwoord .

Valutakoersverschillen worden begrepen in de financiële baten en lasten

5 Grondslagen voor waardering van de balans

5.1 Algemeen

Activa en passiva zijn, voor zover niet anders vermeld, gewaardeerd tegen nominale waarde . De eerste waardering van financiële vaste activa en schulden vindt plaats tegen reële waarde .

5.2 Materiële vaste activa

De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen aanschaffingsprijs verminderd met de lineaire afschrijvingen en eventuele subsidies . De van derden ontvangen bijdragen in aanleg leidingen worden geamortiseerd overeenkomstig de afschrijvingstermijn van de aangelegde leiding Onder aanschaffingsprijs wordt verstaan de verkrijgingsprijs hetzij de vervaardigingsprijs inclusief toegerekende financieringskosten tijdens de bouwperiode

De afschrijving op de overige materiële vaste activa vindt plaats volgens het lineaire systeem en is gebaseerd op bedrijfseconomisch verantwoord geachte gebruiksduren . Over terreinen en gronden vindt geen afschrijving plaats Over een deel van de activa van de WRK wordt op basis van de annuïteitenmethode afgeschreven

De niet aan het productieproces dienstbare materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen directe opbrengstwaarde .

5.3 Financiële vaste activa

• 5.3.1 Deelnemingen

Groepsmaatschappijen waarop geen invloed van betekenis wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs De netto-vermogenswaardemethode wordt gehanteerd voor deelnemingen waarin een invloed van betekenis bestaat op het zakelijke en financiële beleid .

• 5.3.2 Vorderingen op deelnemingen

Vorderingen, inclusief verstrekte leningen, worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

• 5.4 Voorraden

De voorraden grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen de voortschrijdende gemiddelde inkoopprijs, verminderd met afwaardering wegens incourantheid

• 5.5 Vorderingen

De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde, voorzover nodig rekening houdend met mogelijke oninbaarheid

• 5.6 Liquide middelen

De liquide middelen bestaan uit kas en banktegoeden met een looptijd korter dan 1 jaar Rekeningcourantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden

• 5.7 Voorzieningen

De voorziening uitkeringen aan post-actieven wordt gedeeltelijk berekend tegen de contante waarde van de toekomstige betalingsverplichtingen, waarbij rekening is gehouden met de verwachte salarisstijgingen Voor het subonderdeel WW en WGA verplichtingen wordt de voorziening nominaal bepaald aan de hand van de ontvangen beschikkingen

De voorziening jubileumuitkeringen wordt berekend tegen de contante waarde van de toekomstige betalingsverplichtingen verbonden aan het aanwezig zijn van een langjarig dienstverband waarbij tevens de verwachting over natuurlijke uitstroom is verdisconteerd, waarbij rekening is gehouden met de verwachte salarisstijgingen Vanwege de gewijzigde CAO vervalt in 2016 de voorziening jubileumuitkeringen van werknemers die in 2016 jonger zijn dan 55 jaar De overige voorzieningen worden nominaal bepaald

• 5.8 Lang- en kortlopende schulden

De lang- en kortlopende schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde

6 Grondslagen voor resultaatbepaling

Winsten worden verantwoord in het jaar waarin de goederen zijn geleverd, c q de diensten zijn verricht

Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn .

6.1 Netto-omzet

Onder de netto-omzet wordt verantwoord het gefactureerde vastrecht en het gefactureerde waterverbruik met betrekking tot het verslagjaar tot aan de laatste opnamedatum van de individuele watermeters, evenals de raming van het nog te factureren vastrecht en het verbruik over de periode vanaf de laatste opnamedatum van deze meters tot en met het einde van het verslagjaar De afwijkingen op de ramingen worden in het volgende verslagjaar verantwoord .

6.2 Geactiveerde productie voor het eigen bedrijf

Onder de geactiveerde productie voor het eigen bedrijf worden de eigen bedrijfskosten en de toeslag op de verbruikte materiaalkosten opgenomen ten dienste van de vervaardiging van materiële vaste activa .

6.3 Overige bedrijfsopbrengsten

Onder overige bedrijfsopbrengsten worden verantwoord de opbrengsten vanuit de door de provincie

Noord-Holland in beheer gegeven duinterreinen en andere provinciale natuur- en recreatieterreinen, de opbrengsten van De Kennemer Duincampings en overige opbrengsten van nevenactiviteiten

6.4 Overige kosten

Dit zijn kosten die PWN maakt t b v haar exploitatie en bestaan onder meer uit kosten uitbesteed werk, materiaalkosten, en overige externe kosten . Deze kosten worden toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben

6.5 Afschrijvingen

De afschrijvingen geschieden tijdsevenredig op basis van de verwachte economische levensduur

De afschrijvingen vangen aan op het moment van ingebruikname De van derden ontvangen bijdragen in aanleg leidingen worden geamortiseerd overeenkomstig de afschrijvingstermijn van de aangelegde leiding

6.6 Financiële baten en lasten

De financiële baten en lasten omvatten de rentebaten en –lasten, de kosten die samenhangen met het aantrekken van vreemd vermogen evenals de eventuele koersverschillen hierop .

6.7 Resultaat deelnemingen

Het resultaat deelnemingen bestaat uit de resultaten van het boekjaar van de in de balans weergegeven deelnemingen

6.8 Belastingen

Als gevolg van artikel 2 van de Wet op de vennootschapsbelasting zijn waterbedrijven vrijgesteld voor de heffing van vennootschapsbelasting De weergegeven vennootschapsbelasting heeft volledig betrekking op de deelnemingen van PWN Technologies B V

6.9 Resultaat aandeel derden

Het resultaat aandeel derden bestaan uit de resultaten van het boekjaar van de in de balans weergegeven deelnemingen voor het deel waar PWN geen aandeel in houdt .

7 Grondslagen voor het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de tegoeden op de bankrekeningen . Ontvangen en betaalde rente zijn opgenomen onder kasstroom uit operationele activiteiten . Betaalde dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten .

8 Grondslagen derivaten en hedge accounting

PWN maakt gebruik van afgeleide financiële instrumenten zoals renteswaps ter afdekking van de gelopen risico’s betreffende de renteschommelingen . Met betrekking tot de financiële instrumenten voldoet PWN aan de voorwaarden van kostprijshedge-accounting in overeenstemming met RJ 290 . Op basis hiervan wordt de afgedekte post niet in de balans verwerkt De marktwaarde van de hedge-instrument wordt weergegeven in de niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa

9 Toelichting op de geconsolideerde balans

9.1 Materiële vaste activa

Voor de balanswaardering zijn de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd

Categorie

Bedrijfsgebouwen en terreinen: Bedrijfsgebouwen 40 Gebouwen pompstations 30

Machines en installaties: Waterwinningsmiddelen en filterinrichtingen 25

Overige machines en installaties 5 t/m 10

Leidingen: Leidingnet distributieleidingen en transportleidingen 60 Leidingnet aansluitleidingen 40 Watermeters 4 t/m 20

Andere bedrijfsmiddelen: Inventaris 5

bedragen x € 1 000

Bedrijfsgebouwen Machines en Leidingen Andere vaste Bijdragen Totaal en terreinen installaties bedrijfs- derden middelen

Materiële vaste activa in uitvoering (onderhanden werk)

Niet aan het productieproces dienstbare materiële

De investeringsuitgaven van € 69 miljoen hebben met name betrekking op de bouw van een nieuwe voorzuivering op het productiebedrijf in Andijk, op de renovatie van twee drinkwaterkelders in Hoorn en Laren en op de aanleg van een 800mm stalen watertransportleiding van Hoorn-Noord naar Purmerend De per balansdatum gerealiseerde interne netto winstmarge op het project Andijk is geëlimineerd

Onder de materiële vaste activa zijn sinds 1998 activa opgenomen waarvan de beschikbaarheid berust op een beperkt genotsrecht op een ultra-/hyperfiltratie-installatie De boekwaarde van deze activa per 31 december 2012 bedroeg € 5 miljoen Alle betalingsverplichtingen uit hoofde van de hiervoor afgesloten Vamillease-overeenkomst (sale and leaseback transactie) zijn middels een defeasanceovereenkomst aan een derde partij overgedragen . Met deze defeasanceovereenkomst zijn de leaseverplichtingen afgekocht

9.2 Financiële vaste activa

Deelnemingen Overige Vorderingen op Overige Totaal effecten deelnemingen vorderingen

bedragen x € 1 000

Boekwaarde per 1 januari 2012

Desinvesteringen (859) (451) (1 .310)

Amortisatie (92) (92)

Verstrekte leningen

Aflossingen leningen (136) (40) (176) Mutatie voorziening

per 31 december 2012

bedragen x € 1 000

Deelnemingen en participaties

Gewaardeerd tegen kostprijs: KWR te Nieuwegein (9,7%)

Reststoffenunie Waterleidingbedrijven B .V. te Nieuwegein (10,5%)

.V. (25%)

Gewaardeerd tegen netto-vermogenswaarde:

Het Waterlaboratorium N .V

Overige effecten Aandeel in afvoerleiding Wieringermeer

Vorderingen op deelnemingen en participaties

Overige vorderingen

Vorderingen op deelnemingen uit hoofde van MDG activiteiten 749 (40) 789

Vorderingen op niet deelnemingen uit hoofde van MDG

Vorderingen op niet deelnemingen

Voorziening voor oninbaarheid

Totaal vorderingen op deelnemingen en participaties

(451) 1 111

De mutaties in de deelnemingen en participaties betreft het resultaat boekjaar voor het deel waarvoor PWN aandelen houdt Voor de entiteiten met geringe liquiditeiten waarop PWN een vordering heeft, heeft PWN voor deze vorderingen een voorziening gevormd De vorderingen op deelnemingen hebben een looptijd langer dan 1 jaar De vorderingen op deelnemingen met een looptijd korter dan 1 jaar zijn verantwoord onder de vlottende activa . De vorderingen op deelnemingen uit hoofde van MDG activiteiten betreffen vorderingen op Aquavirunga en Water Fund Holland De mutatie betreft aflossingen op verstrekte leningen aan Aquavirunga Voorzichtigheidshalve was de vordering wel volledig voorzien De vorderingen op niet deelnemingen uit hoofde van MDG activiteiten betreffen vorderingen op KDTP, te Pekanbaru, Indonesië . De mutatie betreft de afwaardering tot een bedrag ter hoogte van het gestelde vonnis door de rechter Voorzichtigheidshalve was deze voorziening in voorgaande jaren reeds voorzien De vorderingen op niet deelnemingen betreft een vordering van PWN Technologies bv op Pernam, Vietnam betreffende activiteiten terzake de Perfector Technologie Voorzichtigheidshalve is deze voorziening eveneens volledig voorzien

9.3 Vlottende activa

x € 1 000

Voorraden

Debiteuren

Vorderingen

Overlopende

Er zijn geen vorderingen in onderpand gegeven als zekerheid voor verplichtingen

9.4 Liquide middelen

De liquide middelen staan ter vrije beschikking aan de vennootschap

Voor de toelichting inzake de aangetrokken swaps en verstrekte garanties wordt verwezen naar de niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa

9.5 Eigen vermogen

Voor een specificatie en toelichting van het eigen vermogen wordt verwezen naar de vennootschappelijke balans per 31 december 2012 .

9.6 Voorzieningen

bedragen x € 1 000 31-12-2012 31-12-2011

Voorziening uitkeringen post-actieven 10 015 12 194

Voorziening jubileumuitkeringen

bedragen x € 1 .000 31-12-2012 Dotatie Onttrekking Vrijval 31-12-2011

Voorziening uitkeringen post-actieven 10 015 2 627 4 604 202 12 194

Voorziening jubileumuitkeringen

De aangegane verplichtingen inzake uitkeringen aan post-actieven betreffen afspraken met medewerkers op grond van het sociaal plan, dan wel de geactualiseerde en toekomstige verplichtingen van de medewerkers die gebruikmaken van de FUR-suppletieregeling .

De voorziening wordt opgenomen tegen de op actuariële grondslag bepaalde contante waarde (op basis van een rekenrente van 5%) In de berekening van de verplichtingen is rekening gehouden met toekomstige salarisstijgingen .

De dotatie aan de voorziening post-actieven bestaat met name uit rentekosten, eigenrisicodragerschap inzake de WGA, verplichtingen inzake het uittredingsverlof en verwante verwachte verplichtingen uit hoofde van de gewijzigde CAO .

De voorziening jubileumuitkeringen heeft betrekking op de toekomstige jubileumuitkeringen van het actieve personeel Als gevolg van wijziging in de CAO komt de jubileumverplichting vanaf 2016 te vervallen voor werknemers die in 2016 jonger zijn dan 55 jaar . De jubileumuitkeringen worden dan maandelijks verdisconteerd in het loon De dotatie aan de voorziening jubileumuitkeringen bestaat met name uit rentekosten

De overige voorzieningen bestaan uit een voorziening inzake verwachte verplichtingen uit hoofde van de CAO alsmede het risico inzake renteverplichtingen uit hoofde van lopende en afgewikkelde verplichtingen .

De verwachte onttrekking voor de totale post voorzieningen zal voor het komende boekjaar € 3,5 miljoen bedragen Een bedrag van € 1,7 miljoen heeft een looptijd van meer dan 5 jaar

9.7 Langlopende schulden

bedragen x € 1 000

Langlopende schulden

31-12-2012

402 812

31-12-2011

426 421

Aflossingsverplichting lopend boekjaar 113 609 82 631

Totaal begin periode

Mutaties

Opgenomen leningen

509 .052

145 000 90 000

Aflossingen (113 .609) (82 .631)

Aflossingsverplichting volgend boekjaar (104 .096) (113 .609)

Totaal mutaties (72.705) (106 240)

Totaal

Totaal langlopende schulden (incl. kortlopend deel)

.812

421

De gemiddelde resterende looptijd is 4,48 jaar (2011: 3,65) Het gemiddelde rentepercentage over de resterende looptijd van deze leningen beloopt 4,09% (2011: 4,44%) Een bedrag van € 334 miljoen (2011: € 265 miljoen) heeft een resterende looptijd van meer dan 5 jaar . De marktwaarde van de langlopende schulden bedraagt € 599 miljoen (2011: € 556 miljoen)

9.8 Kortlopende schulden

bedragen x € 1 000

31-12-2012

31-12-2011

Aflossingsverplichting langlopende schulden 104 096 113 609

Schulden aan kredietinstellingen 0 6 046

Voorschotten watergelden 14 773 14 876

Te betalen belastingen, pensioen- en sociale premies 3 .418 3 361

Schulden aan leveranciers 26 914 25 194

Overlopende passiva 17 138 24 989

Totaal 166.339 188 075

Voor de toelichting op de mutatie van de schulden aan kredietinstellingen wordt verwezen naar de mutaties in het geconsolideerde kasstroomoverzicht

10 Niet uit de balans blijkende verplichtingen

10.1 Financiële verplichtingen

Meerjarige financiële verplichtingen voor de totale looptijd van de verplichtingen ad € 136 miljoen zijn aangegaan uit hoofde van het onderhoud/beheer van installaties, uit hoofde van investeringen en overige activiteiten De totale looptijd van deze verplichtingen is korter dan 5 jaar De verplichting korter dan 1 jaar bedraagt € 47 miljoen

In bovenstaande verplichting is een meerjarige financiële verplichting inbegrepen voor de afname van reinwater De jaarlijkse verwachte last bedraagt € 11 miljoen

De totale leaseverplichting bedraagt € 3 miljoen, met de volgende onderverdeling:

Korter dan 1 jaar : € 1 miljoen

Tussen 1 en 5 jaar : € 2 miljoen

PWN is ultimo 2012 een verplichting aangegaan inzake het afnemen van een geldlening ad € 25 miljoen per februari 2013

10.2 Renterisico

Om haar renterisico’s te beheersen, maakt PWN gebruik van financiële instrumenten zoals renteswaps en cross-currency swaps Deze instrumenten worden gebruikt om renterisico’s op financieringen met een variabele rente af te dekken, dan wel om een rentevoordeel te behalen . Zij worden niet speculatief gebruikt .

De marktwaarde van de financiële instrumenten is bepaald aan de hand van de waarde in het economische verkeer Het betreft het bedrag dat de PWN zou ontvangen of betalen wanneer de contracten beëindigd zouden worden .

• 10.2.1 Renteswaps

Per 31 december 2012 heeft PWN tien payers swaps met een totale hoofdsom van € 197 mln (2011: € 97 mln) Door koppeling aan leningen met een variabele rente zijn hiermee effectief vaste rentepercentages gecreëerd . De marktwaarde van de swaps bedraagt per 31 december 2012 € 34,7 mln negatief (2011: € 16,8 mln negatief)

• 10.2.2 Cross-currency swap

PWN heeft een cross-currency swap afgesloten . Dit betreft een contract waarmee een Britse ponden lening ter grootte van GBP 24,5 mln tegen 4,86% is omgezet naar een lening in euro’s ter grootte van € 35 mln tegen 3,81% Deze constructie is afgesloten omdat de per saldo te betalen euro-rente met deze constructie lager uitkwam dan bij rechtstreeks in euro’s lenen De marktwaarde van de cross-currency swap bedraagt per 31 december 2012 € 4,4 mln negatief (2011: € 5,6 mln . negatief) .

10.3 Valutarisico

• Forex forward swap

PWN Technologies heeft in 2012 een valutatermijncontract afgesloten Hiermee wordt het valutarisico voor de aankoop van membranen in Japan afgedekt De swap dekt het valutarisico van 114,4 miljoen Japanse YEN af De marktwaarde van deze swap bedraagt per 31 december 2012 € 0,07 miljoen negatief

11 Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening

11.1 Netto-omzet

bedragen x € 1 000

afrekening voorgaand jaar

en

Voor een toelichting op de ontwikkeling van de omzet wordt verwezen naar het directieverslag .

11.2 Overige bedrijfsopbrengsten

bedragen x € 1 .000

Opbrengsten verblijfsrecreatie

Opbrengsten natuurbeheer 4.206 2 .506

Doorberekende werkzaamheden en diensten 5.424 4 103

Doorberekende administratie- en inningskosten 3.229 3 064 Totaal

17 142

De toegenomen opbrengsten inzake natuurbeheer houden verband met de ontvangen en toegekende subsidies over 2012 Onder de overige aan derden doorberekende werkzaamheden en diensten zijn voornamelijk begrepen de opbrengsten van derden die worden verkregen uit hoofde van o .a . werkzaamheden aan distributie- en aansluitleidingen en de opbrengsten uit overige nevenactiviteiten

11.3 Inkoop water

x € 1 000

11.4 Kosten uitbesteed werk, materiaalkosten en andere externe kosten

bedragen x € 1 000

11.5 Personeelskosten

x € 1 000

Het gemiddeld aantal actieve personeelsleden omgerekend naar een volledige dagtaak per ultimo van het jaar bedroeg

De bezoldiging van de directie en commissarissen wordt vermeld in de toelichting op de vennootschappelijke jaarrekening

11.6 Afschrijvingen

bedragen x € 1 000

Afschrijving op materiële vaste activa

Amortisatie van bijdragen in aanleg

11.7 Financiële baten en -lasten

bedragen x € 1 000

Doorberekend aan investeringswerken

Overige interestbaten en -lasten

12 Vennootschappelijke

balans (na resultaatbestemming)

Activa bedragen x € 1 000

Passiva

x € 1 000

13 Vennootschappelijke winst- en verliesrekening

bedragen x € 1 000 2012

Financiële baten en -lasten

Aangezien de resultaten van de vennootschap zijn betrokken in de consolidatie, is de vennootschappelijke winst- en verliesrekening in verkorte vorm opgenomen (conform art 402 BW 2 titel 9)

De kosten van de externe accountant Ernst & Young Accountants LLP en de daaraan gelieerde entiteiten, begrepen in het bedrijfsresultaat, bedragen:

van de jaarrekening

Adviesdiensten op fiscaal terrein

De overige werkzaamheden hebben met name betrekking op de controle van subsidieafrekeningen en organisatorische adviezen

14 Toelichting vennootschappelijk algemeen

14.1 Algemeen

De grondslagen van waardering en resultaatbepaling voor de vennootschappelijke jaarrekening zijn gelijk aan de grondslagen die worden vermeld in de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Geconsolideerde vennootschappen worden gewaardeerd op de netto-vermogenswaarde . Het resultaat uit deelnemingen komt overeen met het aandeel in het resultaat van het boekjaar van de desbetreffende vennootschappen

De vennootschappelijke winst- en verliesrekening is opgesteld met inachtneming van artikel 402 BW2 titel 9 .

Voor zover toelichting ontbreekt, wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening

15 Toelichting op de vennootschappelijke balans

15.1 Materiële vaste activa

Voor de balanswaardering zijn de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd

Categorie

bedragen x € 1 000

Bedrijfsgebouwen Machines en Leidingen Andere vaste Bijdragen Totaal en terreinen installaties bedrijfs- derden middelen

Materiële vaste activa in uitvoering (onderhanden werk)

Niet aan het productieproces dienstbare materiële

Voor de tekstuele toelichting wordt verwezen naar de geconsolideerde jaarrekening

15.2 Financiële vaste activa

Deelnemingen Overige Vorderingen op Overige Totaal effecten deelnemingen vorderingen

bedragen x € 1 000

Aflossingen leningen (8 .236) (40) (8 .276) Mutatie voorziening 491 491 Resultaat deelnemingen

per 31 december 2012

x € 1 000

Deelnemingen in groepsmaatschappijen

Overige deelnemingen en participaties

Gewaardeerd tegen kostprijs:

te Nieuwegein (9,7%)

Reststoffenunie Waterleidingbedrijven B .V. te Nieuwegein (10,5%)

Gewaardeerd tegen netto-vermogenswaarde:

(51%)

Fund Holland B V te

in afvoerleiding Wieringermeer

Totaal overige deelnemingen en participaties

Vorderingen op deelnemingen en groepsmaatschappijen

(865)

Leningen Het Waterlaboratorium N V 2 600 (136) 2 736

Leningen N V WRK

Lening PWN Technologies B V

Overige vorderingen

Vorderingen op deelnemingen uit hoofde van MDG activiteiten

Vorderingen op niet deelnemingen uit hoofde van MDG activiteiten

Voorziening voor oninbaarheid

Totaal

Voor de aan de WRK verstrekte leningen zijn garanties afgegeven Deze zijn opgenomen in de niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa

15.3 Vlottende activa

x € 1 000

Voorraden

Debiteuren

Vorderingen

Overlopende activa

15.4 Eigen vermogen

bedragen x € 1 000

kapitaal Algemene reserve

Saldo per 1 januari 2012

boekjaar

per 31 december 2012

Alle aandelen van N .V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland worden gehouden door de Provincie Noord-Holland .

15.5 Voorzieningen

bedragen x € 1 .000 31-12-2012 31-12-2011

Voorziening uitkeringen post-actieven

bedragen x € 1 000 31-12-2012 Dotatie Onttrekking Vrijval 31-12-2011

15.6 Langlopende schulden

bedragen x € 1 000

Langlopende schulden

31-12-2012 31-12-2011

340 543

350 500

Aflossingsverplichting lopend boekjaar 84 957 70 894

Totaal begin periode

Mutaties

Opgenomen leningen

120 .000

.394

75 .000

Aflossingen (84 .956) (70 .894)

Aflossingsverplichting volgend boekjaar (85 529) (84 957)

Totaal mutaties (50.485) (80 851)

Totaal

Totaal langlopende schulden (incl. kortlopend deel)

.543

De gemiddelde resterende looptijd is 4,61 jaar (2011: 3,72) Het gemiddelde rentepercentage over de resterende looptijd van deze leningen beloopt 4,10% (2011: 4,46%) Een bedrag van € 314 miljoen (2011: € 250 miljoen) heeft een resterende looptijd van meer dan 5 jaar . De marktwaarde van de langlopende schulden bedraagt € 503 miljoen (2011: € 459 miljoen)

15.7 Kortlopende schulden

bedragen x € 1 000 31-12-2012 31-12-2011

Aflossingsverplichting langlopende schulden 85 .529 84 .957

Schulden aan kredietinstellingen 2 490 6 809

Voorschotten watergelden 14 773 14 876

Te betalen belastingen, pensioen- en sociale premies 3 162 3 353

Schulden aan leveranciers 20 .498 20 .837

Schulden aan groepsmaatschappijen 4 334 3 709

Overlopende passiva 12 945 30 265

Totaal 143.731 164 806

16 Niet uit de balans blijkende verplichtingen

16.1 Garanties

PWN heeft een drietal direct gegarandeerde leningen aan de BNG afgegeven . Dit betreffen uitgegeven leningen aan de WRK met een totale waarde van € 58 miljoen per 31 december 2012

16.2 Financiële verplichtingen

In 2011 heeft PWN aan haar dochter PWN Technologies de opdracht verstrekt tot de realisatie van een nieuwe voorzuivering in Andijk Ultimo 2012 bestaat hiervoor een resterende financiële verplichting van € 25 miljoen De geplande oplevering is begin 2014 .

Voor de toelichting op de overige financiële verplichtingen wordt verwezen naar de toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening

17 Bezoldiging en vergoedingen aan bestuurders en commissarissen

17.1 Specificatie van de bezoldiging van de bestuurders van N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland

Ir M G M den Blanken, Directeur Periodieke beloningen € 192 474, waarvan pensioenpremie € 23 910

De totstandkoming van bovenstaande beloning is getoetst aan de wet Openbaarmaking uit Publieke middelen gefinancierde Topinkomens

Aan de directeur zijn in het verslagjaar geen leningen, voorschotten en garanties verstrekt .

17.2 Specificatie van de bezoldiging van de Raad van Commissarissen van N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland

Naam Functie Van Tot

Drs J H J Verburg President-commissaris

Drs . F.J . van Bruggen

Drs . C . Bozelie Commissaris

Drs . H .S . de Boer Commissaris

Mr A van Hall Commissaris

Ir H Pluckel Commissaris

Drs G Stoffelsen Commissaris

Mr S J M Roelofs Commissaris

C M de Lange Commissaris

Ir . P.A .E . van Erkelens Commissaris

Ir . A . van Dam Commissaris

18 Overige gegevens

18.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

• Verklaring betreffende de jaarrekening

Wij hebben de in dit rapport opgenomen jaarrekening 2012 van NV PWN te Velserbroek gecontroleerd

Deze jaarrekening bestaat uit de geconsolideerde en enkelvoudige balans per 31 december 2012 en de geconsolideerde en enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2012 met de toelichting, waarin zijn opgenomen een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen

• Verantwoordelijkheid van de directie

De directie van de vennootschap is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die het vermogen en het resultaat getrouw dient weer te geven, alsmede voor het opstellen van het jaarverslag, beide in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW) De directie is tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als het noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten

• Verantwoordelijkheid van de accountant

Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle . Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden Dit vereist dat wij voldoen aan de voor ons geldende ethische voorschriften en dat wij onze controle zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat .

Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van het inschatten van de risico’s dat de jaarrekening een afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten

Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opmaken van de jaarrekening en voor het getrouwe beeld daarvan, gericht op het opzetten van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit, Een controle omvat tevens het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en van de redelijkheid van de door de directie van de vennootschap gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel te bieden

• Oordeel betreffende de jaarrekening

Naar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van NV PWN per 31 december 2012 en van het resultaat over 2012 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

• Verklaring betreffende overige bij of krachtens de wet gestelde eisen

Ingevolge artikel 2:393 lid 5 onder e en f BW vermelden wij dat ons geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding van het onderzoek of het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, overeenkomstig Titel 9 Boek 2 BW is opgesteld, en of de in artikel 2:392 lid 1 onder b tot en met h BW vereiste gegevens zijn toegevoegd Tevens vermelden wij dat het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist in artikel 2:391 lid 4 BW

Amsterdam, 17 april 2013

Ernst & Young Accountants LLP

w g R Ellemeijer RA

18.2 Statutaire resultaatbestemmingsregeling

De resultaatbestemming vindt plaats overeenkomstig artikel 2 van de overeenkomst houdende regelingen en bepalingen naar aanleiding van de verzelfstandiging van het Provinciaal Waterleidingbedrijf van Noord-Holland Op basis hiervan is het resultaat boekjaar verwerkt in de algemene reserve In overeenstemming met de statutaire dividendbepaling in artikel 24c is € 777 .000 aan uit te keren dividend ten laste van de algemene reserve gebracht . Dit dividend zal na goedkeuring door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders worden uitgekeerd .

18.3 Belangrijke gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen te melden na balansdatum .

Bijlagen

Gegevens leden Ondernemingsraad

John Hollenberg, voorzitter

Nico Spaarkogel, secretaris

Remco Kanne

Nico Otte

Marjolein de Haas

Johan Schol

Raymond Soechit

Fabiënne van der Vis

Hans Spaans

Personeelsbestand PWN vennootschappelijk

Personeelsbestand

aantal fte

Dienstjaren

Dienstjaren in aantal medewerkers

51,61 % van de medewerkers is 10 jaar of langer in dienst bij PWN

Verzuim

Leeftijdsopbouw medewerkers

Leeftijd in aantallen

In- en uitstroom naar leeftijd in aantallen

35 t/m 39 jaar

40 t/m 44 jaar

Schaalindeling naar geslacht in aantallen

Drinkwaterkwaliteit

Jaaroverzicht 2012

Andijk Bergen Mensink Laren Leiduin Weesperkarspel

** norm jaargemiddelde

*** norm geometrisch jaargemiddelde

**** geen abnormale verandering

Natuur en Recreatie

Overzicht kaartverkoop

Oppervlakte natuurterreinen (ha)

1) Eigendom PNH 89 ha, LNH 12 ha

2) Eigendom LNH 4,81 ha, PNH 1,10 ha

3) Gedeelte verpacht aan agrariërs, gedeelte wordt ontwikkeld als natuurgebied (nog in te meten)

4) Eigendom over te dragen aan PNH door gem . Bergen

5) Eigendom door gem Zandvoort aan PNH overgedragen

Global Reporting Initiative

Bedrijfsprofiel

Indicator Verslaggevingselement volgens GRI Bladzijde in Jaarrapport MVOZelfverklaring Visie en strategie

1 1 Visie en strategie, relevantie duurzame ontwikkeling 9/13 10

1 2 Belangrijke gevolgen, risico's en mogelijkheden 18 19 11

Organisatieprofiel

2 .1 Naam 9 3

2 2 Merken, producten, diensten 11

2 3 Operationele structuur 8

2 .4 Locatie Hoofdkantoor 52 3

2 .5 Aantal landen waar actief 4

2 6 Eigendomsstructuur en rechtsvorm 17

2 7 Afzetmarkten 8 3

2 .8 Omvang van de organisatie 55

2 9 Veranderingen in omvang, structuur of eigendom 15

2 10 Onderscheidingen 4, 13

Verslagprofiel

3 1 Verslagperiode 3

3 2 Datum meest recente verslag 27 juni 2012 Eerste versie

3 .3 Verslaggevingscyclus 20

3 4 Contactpunt voor vragen Jojanneke van Mourik (MC)

Reikwijdte en afbakening van het verslag

3 5 Proces bepalen inhoud 12 t/m 16 20

3 6 Afbakening verslag 3

3 .7 Beperkingen in reikwijdte 3

3 8 Basis voor verslaglegging 19

3 9 Technieken en berekeningsgrondslagen Standaarden GRI 3 1

3 .10 Herformulering eerder verstrekte informatie n .v .t .

3 .11 Veranderingen t .o .v . vorige verslagperiode n .v .t .

3 12 GRI-inhoudsopgave 60

3 13 Beleid rond externe assurance van het verslag 13 25

Indicator Verslaggevingselement volgens GRI

Bestuur, verplichtingen en betrokkenheid

Bladzijde in Jaarrapport MVOZelfverklaring

4 .1 Bestuursstructuur van de organisatie 17 8

4 2 Heeft voorzitter van hoogste bestuurslichaam een leidinggevende functie? 17

4 3 Aantal onafhankelijke en/of niet-leidinggevende leden van hoogste bestuurslichaam 17

4 4 Mechanismen om aanbevelingen/medezeggenschap uit te oefenen op hoogste bestuurslichaam 17

4 5 Koppeling tussen vergoedingen en prestaties van de organisatie 17

4 6 Processen waarborging vermijden strijdige processen 17

4 .7 Bepalen kwalificaties en expertise van leden hoogste bestuurslichaam 17

4 .8 Intern ontwikkelde missie- of beginselverklaringen, gedragscodes en uitgangspunten 9

4 9 Procedures hoogste bestuurslichaam om economische, milieugerelateerde en sociale prestaties te overzien

4 10 Evaluatie processen ter evaluatie eigen prestaties van hoogste bestuurslichaam

4 11 Toepassing voorzorgsprincipe 17

4 .12 Extern ontwikkelde economische, milieugerelateerde en sociale initiatieven 13

4 .13 Lidmaatschap van verenigingen en/of internationale belangenorganisaties 5

4 .14 Groepen belanghebbenden die de organisatie heeft betrokken 6

4 15 Basis voor selectie belanghebbenden 6

4 16 Benadering van belanghebbenden 6

4 .17 Onderwerpen en vraagstukken n .a .v . betrokkenheid belanghebbenden 6

Prestaties

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Economische prestaties

EC 1 Directe economische waarden die zijn gegenereerd en gedistribueerd, waaronder inkomsten, operationele kosten, personeelsvergoedingen, donaties en overige maatschappelijke investeringen, ingehouden winst en betalingen aan kapitaalverstrekkers en overheden

EC 3 Dekking van de verplichtingen in verband met het vastgestelde uitkeringenplan van de organisatie

Milieuprestaties

EN 1 Totale hoeveelheid gebruikte materialen (naar gewicht of volume)

EN 3 Direct energieverbruik door primaire energiebron

EN 4 Indirect energieverbruik door primaire bron

EN 6 Initiatieven energie-efficiënte of duurzame producten of diensten (samengevat)

€ Zie

Jaarverslag 2012

% solvabiliteit 22,5

Jaarverslag 2012 28 Onder: “Geconsolideerde winst- en verliesrekening”

Jaarverslag 2011 26 Onder “Kerncijfers”

Ton 26 218 Grond- & hulpstoffen + leidingmateriaal 2012

G Joules 42 479 Gas, olie & wagenpark (benzine & diesel)

G Joules 299 568 Stroomverbruik PWN 2012

Aantal lopende initiatieven 11 Programma Duurzaam PWN & project Andijk3

conversiefactoren obv Indicator Protocols Set

Environment (EN), 2000-2011 GRI, version 3 1

conversiefactoren obv Indicator Protocols Set Environment (EN), 2000-2011 GRI, version 3 1

Projecten energiemanagement, energiemonitoring, renovatie pompinstallaties, duurzaam inkopen, duurzaam bouwen (huisvestingsplan PWNext, Breeam Zandwaaier), technologische besparingsopties (Pump as Turbine, gebruik restwarmte TATA, netdrukverlaging), windplan Andijk & Andijk3

EN 7 Initiatieven ter verlaging van het indirecte energieverbruik en reeds gerealiseerde verlaging

kwalitatief, kwantitatief

EN 8 Totale wateronttrekking per bron miljoenen m3/jaar

110 .426 Tabel

Terugregelen van de plafondverwarming boven open water in WPJ (Andijk); Besparing 200 000 m3 gas (zie grafiek onder tabblad EN 7) .

Bronnen gedocumenteerd in tabel

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Vervolg Milieuprestaties

EN 11 Locatie en oppervlakte van land dat eigendom is, gehuurd wordt, beheerd wordt in of grenst aan beschermde gebieden, en gebieden met een hoge biodiversiteitswaarde buiten beschermde gebieden

EN 12 Beschrijving van significante gevolgen van activiteiten, producten en diensten op de biodiversiteit in beschermde gebieden en gebieden met een hoge biodiversiteitswaarde buiten beschermde gebieden

km2 74,18

Zie overzicht in tabblad EN 11

kwalitatief (tekst in laatste kolom Toelichting)

EN 13 Beschermde of herstelde habitats hectares 50,09

EN 14 Strategieën, huidige maatregelen en toekomstige plannen voor het beheersen van de gevolgen van/ voor de biodiversiteit

kwalitatief (tekst in laatste kolom Toelichting)

Effectstudies: MER-studie flexibele infiltratieen onttrekkingsvergunning; Windplan Andijk en de effecten op vogels; Toets Flora&Faunawet renovatie pompstation Laren

Diverse herstelprojecten (zie tabblad EN 13), waaronder: Noord-West Natuurkern (27 ha) Bosomvorming en zoombeheer naaldbos (6 ha)

Natuurherstel vochtige duinvalleien (5,8 ha)

Bestrijding invasieve exoten (3,25 ha)

Natuurherstel infiltratiepanden (compensatie; 3 ha)

Diepe Sloot (vervangen baggerlaag door schoon zand; onderdeel klimaatbufferproject Schoonwatervallei; 2 ha)

Herstel duingrasland Meeuwenduin (2 ha)

Aanwijzingsbesluiten Natura 2000; Beheerplannen Natura 2000 (in voorbereiding bij provincie); Beheerovereenkomst met provincie Noord-Holland; Beheernota PWN; Gebiedsplan Noord-Hollands Duinreservaat; Beheer- en Inrichtingsplan Zuid-Kennemerland; diverse natuurherstelprojecten . Zie Bijlage EN14

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Vervolg Milieuprestaties

EN 15 Aantal op de rode lijst van de IUCN vermelde soorten en soorten op nationale beschermingslijsten met habitats in gebieden binnen de invloedssfeer van bedrijfsactiviteiten (ingedeeld naar hoogte van het risico van uitsterven)

EN 16 Totale directe en indirecte emissie van broeikasgassen (naar gewicht)

aantal soorten

EN 17 Andere relevante indirecte emissie van broeikasgassen (naar gewicht) ton

eq . 15 116

Footprint PWN 2012

We gaan hier een vertaling van maken voor PWN PWN houdt 35 soorten bij die het best aansluiten bij de beheerdoelen waar PWN voor staat Dit zijn bijna allemaal Rode Lijst soorten Deze analyse staat echter pas gepland voor mei 2013, dus dat kunnen we pas met ingang van 2013 (meetjaar) rapporteren

Scope 1 (incl compensatie Wind Power Project, Turkey) & 2 GHG . Hydroelectricity from Trollheim Power Station

Footprint PWN 2012 Scope 3 GHG, Incl EN1

EN 18 Initiatieven ter verlaging van de emissie van broeikasgassen en gerealiseerde verlagingen Aantal lopende initiatieven 13 Programma Duurzaam PWN & project Andijk3

EN 22 Totaalgewicht afval (naar type en verwijderingsmethode)

Jaaroverzicht Adrichem

Projecten energiemanagement, energiemonitoring, renovatie pompinstallaties, duurzaam inkopen, duurzaam bouwen (huisvestingsplan PWNext, Breeam Zandwaaier), technologische besparingsopties (Pump as Turbine, gebruik restwarmte TATA, netdrukverlaging), windplan Andijk & Andijk3, toepassing CO2 HHNK, compensatie .

Zie tabblad EN22: uitsplitsing per Euralnummer (nog aan te vullen voor projectafval)

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Arbeidsomstandigheden, volwaardig werk

LA 1 Totale personeelsbestand naar type werk, arbeidsovereenkomst en regio

LA 2 Totaal aantal en snelheid personeelsverloop per leeftijdsgroep, geslacht en regio

LA 4 Percentage medewerkers dat onder een collectieve arbeidsovereenkomst valt

aantal personen 589

aantal personen 28 in 39 uit

LA 7 Letsel- beroepsziekte- en uitvaldagen- en verzuimcijfers en het aantal werkgerelateerde sterfgevallen per regio IR = 0,00

= 1,63

= 1,473,98

Jaarverslag 2012 55 regio hier niet relevant M 354; V 235

Jaarverslag 2012 56

LA 11 Programma’s voor competentiemanagement en levenslang leren die de blijvende inzetbaarheid van medewerkers garanderen en hen helpen bij het afronden van een loopbaan kwalitatief (tekst in laatste kolom

Toelichting)

IR (Injury rate): Ongevallen

Frequentie Index

IR (Injury rate): Ongevallen

Frequentie Index

ODR (Occupational disease rate): Beroepsziekte Index

AR (absentee rate): Verzuim Index

PWN streeft naar een duurzame inzetbaarheid van haar medewerkers en stimuleert een leven-lang-leren Dit impliceert continu werken aan opleiding en ontwikkeling In 2011 is gestart met een leiderschapsprogramma en een medewerkersprogramma De medewerker is verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en krijgt steun van de manager Een breed scala aan leervormen stimuleert hen richting zelfbewustzijn, authenticiteit en autonomie . Er zijn 5 ontwikkelgebieden benoemd: (Feiten)kennis en vaardigheden, Gezondheid en gezinsgeluk, Persoonlijke ontwikkeling, Samenwerken, en PWN in de samenleving Van leidinggevenden wordt een sectoroverschrijdende blik verwacht in het herkennen en benutten van talenten, resultaatgericht werken (los van plaats en tijd) en het bevorderen van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid

Zie Bijlage LA11

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Mensenrechten

HR 2 Percentage belangrijke leveranciers en aannemers die getoetst zijn op naleving van de mensenrechten en op getroffen maatregelen

% cijfer in ontwikkeling; in de periode van 1-7-2012 tot en met 31-12-2012 is van 19,4% van de belangrijke leveranciers een gedragscode geregistreerd

Inkoopbeleid op basis van MVO-criteria is vastgesteld . Minimaal 50% van aanbestedingen moeten hieraan voldoen, oplopend naar 100% in 2015 (start per juli 2012) . Toepassen gunningscriteria

Agentschap NL : 50% van de aanbestedingen in 2015

Leveranciersomzet in 2015 voor 75% bij bedrijven die aantoonbaar aan MVO doen

Zie MVO-Zelfverklaring, blz . 11 .

Maatschappij

SO 1 Aard, reikwijdte en effectiviteit van alle programma’s en methoden die de effecten van de activiteiten op gemeenschappen bepalen en beheren, waaronder vestiging, activiteiten en vertrek kwalitatief

Drinkwater en natuur zijn bij uitstek maatschappelijke producten, waarover met alle stakeholders regelmatig wordt afgestemd De effecten van uitval van drinkwaterlevering kunnen ingrijpend zijn PWN en haar omgeving zijn hier goed op voorbereid door calamiteitenplannen, voorzieningen (nooddrinkwater) en een crisisorganisatie die samenwerkt en geregeld oefent met veiligheidspartners PWN ondersteunt de Millennium Development Goals van UN met deelnemingen en projecten in het buitenland (ondermeer Rwanda, Vietnam, Senegal, Niger; zie MVO-Zelfverklaring, blz 14) Daarnaast wordt op afroep noodhulp geboden in rampgebieden (Atjeh, Haïti) 400 vrijwilligers ondersteunen de beheertaken van PWN in de duinen . Door sponsoring ondersteunt PWN diverse initiatieven op gebied van gezondheid en educatie

Indicator Omschrijving Eenheid Waarde Verwijzing Blz. Toelichting of opmerking 2012 (indien toelichtende tekst in andere rapportage staat)

Productverantwoordelijkheid

PR 1 Levensduurstadia waarin de gevolgen van producten en diensten voor gezondheid en veiligheid worden beoordeeld met het oog op verbetering en het percentage van belangrijke product- en dienstencategorieën die aan dergelijke procedures onderhevig zijn

kwalitatief (tekst in laatste kolom Toelichting)

WKI productie: 93,6

WKI distributie: 91,5

PR 5 Beleid ten aanzien van klanttevredenheid, met inbegrip van resultaten van onderzoeken naar de klanttevredenheid

kwalitatief, kwantitatief Rapportcijfer particuliere klant: 7,8; zakelijke klant 7,5 .

De drinkwaterkwaliteit wordt in een continu meetprogramma getoetst aan wettelijke normen (Drinkwaterbesluit) . Binnen de branchevereniging VEWIN is hiervoor een nog hogere maatstaf afgesproken, uitgedrukt in de Waterkwaliteitsindex (WKI) . De VEWIN versie (benchmark) kijkt alleen naar de kwaliteit van ruw en reinwater . PWN kijkt daarnaast ook nog naar indicatoren in de processen tussen bron (ruw) en tap (rein)

Onderzoek naar klanttevredenheid wordt jaarlijks uitgevoerd als vast onderdeel van de marketing intelligence Onderscheiden worden de zakelijke en particuliere klanten In 2013 wordt het klanttevredenheidonderzoek zakelijk herhaald, het onderzoek naar de particuliere tevredenheid zal in 2014 plaatsvinden