1
Jongensprostitutie
Intake
3 keer taboe
Kennismaken of selectie? Avans200
De oogst van twee eeuwen kunstonderwijs
Maandelijks onafhankelijk magazine van Avans Hogeschool i jaargang 21 i oktober 2012
De jubileumweek Maandag 1 oktober t/m vrijdag 5 oktober Maandag 1 oktober De echte verjaardag van Avans Hogeschool! Op deze Anniversary Day wordt het 1e Avans ere-lectoraat uitgereikt aan Rudi Fuchs. Locatie: Breda, Beukenlaan 1
woensdag 3 en donderdag 4 oktober Conferentie 24 HOURS OF INSPIRATION. In 24 uur tijd langs de drie Avans steden met een programma vol inspiratie en toekomstvisie. Centraal staan vier thema’s: duurzaam innoveren, veiligheid, ondernemen en innovatie in zorg en welzijn. Locatie: Den Bosch-Tilburg-Breda
dinsdag 2 oktober Point de Vue: dé overzichtstentoonstelling met werk van prominente AKV | St. Joostalumni en huidige studenten. Locatie: voormalige SM’s
vrijdag 5 oktober ‘Avans voor het goede doel’: dé dag waarop alle studenten en medewerkers zich inzetten voor het goede doel. Locatie: Den BoschMELD JE Tilburg-Breda AAN VIA AVANS200.NL
MELD JE AAN VIA AVANS200.NL
Het Avans200 Festival sluit de jubileumweek af. Met spectaculaire dance en pop acts en Avans talent on stage. Gratis toegang voor Avans studenten KIJK VOOR DE en medewerkers. UITNODIGING Locatie: Brabanthallen IN JE MAILBOX Den Bosch
avans200@avans.nl | www.avans200.nl | facebook.com/avans200
16 20
winnen
04 Kaarten voor het Nederlands
Filmfestival
Project
08 Meer aandacht nodig voor jongens-
prostitutie
Rondvraag
Achtergrond
Interview
14 Voel jij de crisis in je portemonnee? 16 200 jaar kunstonderwijs 22 Als enige vrouw op de hts in
Den Bosch
Achtergrond
27 Avans in de Tweede Kamer
Arold Roestenburg Hoofdredacteur Punt aa.roestenburg@avans.nl
27 22
COLOFON Punt is een uitgave van Avans Hogeschool en wordt gratis aan studenten en mede werkers ter beschikking gesteld. Het blad verschijnt maandelijks met uitzondering van de hogeschoolvakanties. De redactie werkt volgens beginselen van onafhanke lijke journalistiek, zoals vastgelegd in het redactiestatuut. De redactie wordt terzijde gestaan door een Raad van Advies, die toeziet op de naleving van het redactiestatuut, en fungeert als klachteninstantie.
08
inhoud
voorwoord Een aantal jaar geleden, Balkenende was nog minister-president, ging de discussie in het hoger onderwijs niet over langstudeerboetes en prestatieafspraken, maar over de zesjesmentaliteit van veel Nederlandse studenten. Daar moest maar eens een einde aan komen. Plannen werden gepresenteerd en debatavonden volgden, waaronder een op Avans. Naar nu blijkt een storm in een glas water, want over de zesjesmentaliteit hoor je niemand meer. Voor je ligt Punt in een nieuw jasje. Als redactie proberen we met onze tijd mee te gaan en studenten en medewerkers van Avans op z’n tijd te verrassen met iets nieuws. Na de nodige wijzigingen binnen de krant werd het tijd alles eens goed op de schop te nemen. Daarbij zijn we niet over een nacht ijs gegaan: aan dit magazine zijn talloze vergaderingen, presentaties en e-mails voorafgegaan. De Avansgemeenschap gaf de ‘krant’ Punt in een lezersonderzoek in 2010 een mooie 7. Een prachtig cijfer natuurlijk, toch hopen we dat het magazine hoger gaat scoren. Omdat we er trots op zijn. En omdat Avans en dus Punt staat voor kwaliteit. Daar past de zesjesmentaliteit niet bij, daar is het streven naar een 8 meer op zijn plaats. Blader door en laat ons weten welk cijfer jij geeft.
Hoofdredacteur: Arold Roestenburg, 076-5250906, aa.roestenburg@avans.nl Eindredacteur: Suzanne Wolters, 076-5238882, sm.wolters@ avans.nl Deelredactie Breda: Susan Docters, 076-5250893, s.docters@ avans.nl Deelredactie Den Bosch/Tilburg: Laura Janssen, 076-5250861, lcw.janssen@ avans.nl
Chiel Timmermans, 073-6295719, m.timmermans1@avans.nl Raad van Advies: Erik Blokland, Hans de Brou wer, Petra Driessen, Hans Pekaar. Redactie-adres: Hogeschoollaan 1 Breda, kamer HA001/ Onderwijsboulevard 215 ‘s-Hertogenbosch, kamer OE002. Postadres: Postbus 90116, 4800 RA Breda/ Postbus 732, 5201 AS ‘s-Hertogenbosch. E-mail: punt@avans.nl.
Advertenties: Bureau Nassau, 020-6230905, info@bureaunassau.nl. Landelijke nieuwsdienst: Hoger Onderwijs Persbureau. Layout: Seña Ontwerpers, info@senaontwerpers.nl. Fotografie: Beeldveld/Wilfried Scholtes. Aan dit nummer werkten verder mee: Lobke van Aar, Anna van Dooren. Druk: Drukkerij De Bink Leiden.
.
punt 3
columnmarie
Studieloopbaanbegeleiding Win kaarten voor het Nederlands Film Festival
Mijn vriend zegt altijd met een sarcastische glimlach dat roddelen iets typisch vrouwelijks is. Mannen doen dat namelijk nooit. Belachelijk, om zijn kostbare tijd aan dergelijk kinderachtig gedrag te verspillen. Mannen zeggen het rechtstreeks in elkaars gezicht als er iets te bespreken valt. Nadat ik me van mijn bijna dodelijke lachaanval had hersteld, gaf ik mijn vriend enkele voorbeelden uit ons privéleven die zijn theorieën in rook op lieten gaan. Toch moet ik bekennen dat de vrouwelijke manier van roddelen iets meer kwetsend en oppervlakkig is. Mannen baseren hun roddelverhalen meestal op een kern van waarheid en bouwen die dan uit (ongetrainde buik = meesterlijke bierbuik, zuinig = Dagobert Duck, etc.). Maar vrouwen verliezen de realiteit vaak uit het oog, vooral als het om hun partner gaat (mooie, vriendelijke serveerster = respectloze, mannenverslindende heks). Waar ik mijn wijze woorden vandaan haal? Op een mooie dag belde vriendin X of ik zin had om bij een ijssalon af te spreken. Bij 38°C buitentemperatuur begrijpelijk. Minder begrijpelijk waren haar (iets te overdreven) verhalen over vriendin Z. Anderhalf uur over hoe respectloos zij het vond dat ze niet op haar feest was uitgenodigd, hoe belachelijk het was dat mevrouw Z haar volledig negeerde tijdens een avond stappen, bla bla bla. Gelukkig en tot rust gekomen, zat ik ’s avonds met een paar vrienden onder wie mevrouw Z, van een sangria te genieten in een chique bar. Ik had nog geen slok op toen Z begon te roddelen over vriendin X. Ik dacht dat ik in een slechte film was beland! Maar het hoogtepunt moest nog komen. Een uur later kwam eindelijk ook vriendin X. Ruzie? Drama? Nee, zij waren de rest van de avond de beste vriendinnen en niet meer uit elkaar te krijgen. Als ik dat al niet begrijp, hoe kunnen mannen dat dan snappen...
kort >> 4
Binnen 4 maanden een kamer
Zin om te roddelen?
Kamernood? Jarenlang op de wachtlijst voor een studentenkamer? In Amsterdam en Utrecht is het de harde realiteit. In de Avanssteden valt het reuze mee, blijkt uit een onderzoek van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). In Den Bosch, Breda en Tilburg bedraagt de wachttijd zo’n 4 maanden. Hou er wel rekening mee dat je gemid deld 218 euro aan huur kwijt bent per maand. Den Bosch is iets goedkoper met een gemiddelde huur van 173 euro. [AR]
Balkenende - Jan Peter Balkenende, voormalig minister-president, komt naar Avans. Hij gaat het Congres ‘Finance & Sustainability in de praktijk’ openen, op donderdag 1 november.
Tijdens het Nederlands Film Festival in Utrecht staat alles in het teken van de Nederlandse film. Van 26 septem ber tot en met 5 oktober gaan nieuwe films in première en worden oude ti tels nog een keer vertoond. Punt geeft jou de kans om gratis naar het festival te gaan. Hier alvast drie tips. Nono, het zigzag kind De openingsfilm van het festival gaat over de onhandige zoon van de beste politie-inspecteur ter wereld die zich nog één keer wil bewijzen. Cel Michael Bellicher wordt aangehou den nadat hij getuige was van een bizar auto-ongeluk. Alles wat hij zegt keert zich tegen hem en Michael moet op zoek naar diegene die zijn identiteit gestolen heeft. De man met 100 kinderen Een documentaire over de Maas trichtse toeristengids en zaaddonor Ed Houben. Punt geeft drie keer twee vrijkaarten weg voor een film naar keuze. Kans maken? Beantwoord de volgende vraag: Welke acteur speelt de politieinspecteur in Nono, het zigzag kind? Mail je antwoord naar punt@avans.nl. Onder de juiste inzendingen verloten we de kaarten.
Nieuwe directeur AGZ - Nicole van Son begint op 1 oktober als directeur van de Academie voor Gezondheids zorg. Van Son heeft eerder onder andere de Pabo onder haar hoede gehad.
Poll:
Studieloopbaanbegeleiding
Spiekers keihard aanpakken
De Academie voor Marketing en Business Management in Breda is op de vingers getikt door het College van Beroep, de onafhankelijke rechtbank van Avans. In twee door studenten aangespannen zaken bleek dat de studieloopbaanbegeleiding faalt: niet alle gesprekken worden gedocumenteerd en de verantwoordelijkheid ligt te veel bij de studenten zelf. [AR]
Nieuwe Avansstudenten opgelet! Tentamenstof moet gewoon in je hoofd zitten. Spieken is onprofessioneel op het hbo. Het moet zelfs zwaar bestraft worden. Dat blijkt uit de poll op de website van Punt. Een overgrote meerderheid - iets meer dan 70 procent - van de studenten en medewerkers van Avans schaart zich achter deze uitslag: ‘Hard aanpakken dit soort gedrag. Zeker in deeltijd verwacht je een professionelere houding.’ Een kleine 10 procent vindt dat surveillanten beter moeten opletten: ‘Surveillanten zijn aardige mensen, maar controleren doen ze niet echt. Ze zouden een paar camera’s moe ten ophangen, en zwaarder straffen.’ In totaal reageerden 680 stemmers op de stelling ‘Spieken op het hbo is onprofessioneel’. Kijk op punt.avans.nl voor de poll van deze week. [SD]
1.350 X 3.000 euro Eddy Zoëy spreekstalmeester Avans200
Op vrijdag 5 oktober gaat Avans massaal vrijwilligerswerk uitvoeren in Noord-Brabant. Het bekend maken van de opbrengst van deze actie is één van de hoogtepunten van het Avans200-jubileumfeest dat plaatsvindt in de Brabanthallen in Den Bosch. Televisiepre sentator en radiomaker Eddy Zoëy is de hele dag als spreekstalmeester betrokken bij de activiteiten. ’s Avonds zijn er optredens van onder meer Lange Frans en Waylon. [AR]
Verplichte toelatingstoets Pabo Aankomende pabo-studenten moeten straks een verplichte toela tingstoets doen voor belangrijke schoolvakken waarin ze geen examen hebben gedaan.
Zo’n 1.350 Avansstudenten moesten vanaf 1 septem ber de langstudeerboete van 3.000 euro bovenop het reguliere collegegeld betalen. 650 van deze langstudeerders hebben zich voor 1 september nog niet heringeschreven voor hun opleiding. Met deze groep studenten is door Avans contact gezocht. Een aantal heeft al bezwaar gemaakt tegen de boete. Zij zijn allemaal doorver wezen naar DUO. [AR]
Doe populair, studeer CMD - De Com munication & Multimedia Designop leidingen in Breda en Den Bosch zijn erg populair. Het aantal eerstejaarsstudenten groeit met 45 en 76 procent.
Beatrix opent tentoonstelling Avans - Niemand minder dan Koningin Beatrix opent op 2 oktober de tentoonstelling Point de Vue, over 200 jaar kunstonderwijs in Den Bosch.
.
punt 5
WAAROM
is de politiek in Den Haag gevestigd?
DAAROM
6
Voor het antwoord op deze vraag duiken we de geschiedenisboeken in. Graaf Floris lV vestigde namelijk in 1230 een hof in Die Haghe, de eerste voorloper van de huidige Ridderzaal. De graven sleepten eerst nog alle administratie met zich mee. Maar toen die riante vormen ging aannemen, werd alles opgeslagen in het ‘Binnenhof’. Daarmee werd het fundament voor regeringsstad Den Haag gelegd. Sinds 1585 zetelen de Staten-Generaal definitief in Den Haag. Dat was voor andere steden een uitkomst: Den Haag kon, omdat zij toen nog geen stadrechten had, geen zitting hebben in de Staten-Generaal. Andere steden hoefden dus niet bang te zijn dat de regeringsstad alle politieke macht naar zich zou toetrekken. Napoleon riep in 1806, ondanks dat Den Haag de staatsinstellingen ‘in huis’ had, Amsterdam uit tot hoofdstad. Hij vond de stad belangrijker dan het ‘dorpse’ Den Haag. Koning Willem I en de regering vestigden zich daarop in 1815 definitief in Den Haag. Logisch zou zijn om Den Haag dan ook hoofdstad te maken, maar de koning liet Amsterdam haar status behou den. Zo had ieder wat. [SD]
Heb jij ook een interessante vraag? Mail ons: punt@avans.nl
commentaar
'Het is geen echt woord'
Avans komt niet van avanceren tekst suzanne wolters illustratie anna van dooren
Bestuursvoorzitter Paul Rüpp heeft het vaak over ‘avanceren’ als hij de hogeschoolgemeenschap toespreekt. In het animatiefilmpje over het meerjarenbeleidsplan 2011-2014 van Avans, dook het woord ineens op. Het filmpje eindigde er zelfs mee: ‘We zullen onszelf, zoals we hier in Brabant zeggen, iedere dag een stukje moeten avanceren.’ Sinds de vertoning van het filmpje komt het woord regelmatig terug. Volgens Rüpp is Avans afgeleid van het Brabantse avanceren. Een mooi verhaal, maar het ontstaan van de naam is iets anders gegaan, blijkt als we terugkijken. Negen jaar geleden hoorden we het voor het eerst: Avans Hogeschool. De nieuwe naam voor de gefuseerde Hogeschool Brabant en Ho geschool ’s-Hertogenbosch. ‘We willen met deze naam iets nieuws
neerzetten dat eenheid laat zien’, zei de toenmalige bestuursvoorzitter Harry Koopman. ‘Het woord Avans bestaat niet, de naam nu wel’, luidde de nieuwjaarsboodschap begin 2004. Ter introductie van de nieuwe naam werd zelfs een brochure uitgegeven. ‘Niet schrikken, avans is geen echt woord’, was daarin te lezen. ‘Hooguit kun je het associëren met het in het Nederlands verouderde avance, een leenwoord uit het Frans dat ‘voordeel’, ‘winst’, ‘koersstijging’ en ‘voorschot’ betekent. Hogeschoolkrant Impuls ontdekte dat ‘avans’ in Zeeland en Vlaanderen nog wel gebruikt werd. Vooral in negatieve context als ‘geen avans’. Ook wel in vragende variant als ‘wat avans heeft het?’. Het komt erop neer dat het ‘geen zin heeft’ of ‘niet opschiet’. Dus ergens heeft Rüpp wel een punt: als je het omdraait, betekent avans: het schiet wél op!
.
punt 7
Terwijl meisjesprostitutie en loverboys onder een vergrootglas liggen, houden instellingen zich nauwelijks bezig met minderjarige jongens die betaalde seks hebben. Twee Bossche Social Work-studenten doken voor hun scriptie in de wereld van paydates en dubieuze online chatboxen.
800 euro voor tekst Chiel Timmermans
R
icky is 1 meter 65 lang en weegt 56 kilo. Hij heeft zwart haar, brui ne ogen en een licht getinte huid. Hij komt uit het Drentse dorpje Hijken en spreekt vier talen. In de rechterbovenhoek van de foto, waarop hij met ontbloot bovenlichaam op een bed zit, staat een dollarteken. Hij doet aan paydates, seks tegen betaling. Daarom vermeldt zijn profiel ook dat zijn penis 16 centimeter lang is en dat hij alleen pijpt zon der condoom. Ricky is zestien jaar oud. Het staat allemaal op internet, open en 8
bloot. Wie de juiste websites weet te vinden, scrollt binnen no time door tientallen min derjarige jongens die bereid zijn betaalde seks te hebben. Voor de duidelijkheid: jeugd prostitutie is in Nederland verboden. Er ligt momenteel een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer waarin de leeftijd voor betaalde seks zelfs wordt verhoogd van 18 naar 21 jaar. Is de leeftijd lager, dan is er sprake van dwang. ‘De gedachte is dat onvolwassenen nog niet de verantwoordelijkheid kunnen dragen om zulke beslissingen te nemen’, legt Krystel Honsbeek uit. De Bossche Social Workstudent schreef
samen met medestudent Glenn van den Ak ker een scriptie over hoe jongensprostitutie meer onder de aandacht van hulpverleners kan komen. Volgens de studenten concentreren politie en instellingen zich momenteel vooral op meisjes: ‘Die belanden vaak via loverboys in de prostitutie en worden gedwongen. Maar jongens hebben in de meeste gevallen uit ei gen beweging betaalde seks. Ze zien zichzelf daardoor niet als slachtoffer en zoeken ook geen hulp bij instellingen. Bovendien heerst er een drievoudig taboe op het onderwerp. Er is een taboe op prostitutie, een taboe op
‘Draai er niet omheen. Noem pijpen gewoon pijpen’
project
één nachtje homoseksualiteit en een taboe op jongens die slachtoffer zijn.’ Een derde probleem is dat de prostitutie uit het straatbeeld is verdwenen. Boden de jongens zich vroeger aan op openbare parken of parkeerplaatsen, sinds de komst van internet worden de pay dates thuis vanachter de computer geregeld. Hoe dat precies in zijn werk gaat, blijkt uit het verhaal van een negentienjarige jongen met wie de twee studenten tijdens het on derzoek in contact kwamen. Vier jaar eerder maakte de jongen een profiel aan op gay.nl, een onschuldige website waar homoseksue
len met elkaar in contact komen. Al vrij snel vragen oudere mannen of de dan vijftienja rige jongen betaalde seks met hen wil. Hij slaat de aanbiedingen in eerste instantie af. Als een man hem 800 euro biedt voor één nachtje in een hotel, gaat hij alsnog over stag. ‘Hij werd goed behandeld, maar voelde zich “vrij kut” naderhand’, vertelt Glenn. ‘Desondanks is hij zich daarna actief gaan aanbieden op datingsites voor homo’s en heeft hij een speciale telefoon waarop zijn drie vaste klanten hem kunnen bellen.’ Om jongensprostitués als hij te helpen, adviseert het duo hulpverleners om actief
op internet te gaan zoeken. Krystel: ‘Maak bijvoorbeeld een profiel aan, chat met de jongens en leer ze kennen. En draai er niet omheen. Noem pijpen gewoon pijpen. Want als de hulpverlener zich ongemakkelijk voelt, heeft de jongen het gevoel dat ‘ie er niet voor openstaat. Je kunt de jongens het beste laten nadenken over wat hun sterke punten zijn en wat ze daarmee in de toe komst willen bereiken. Dan zien de jongens zelf in dat prostitutie misschien niet in dat plaatje past. Het heeft weinig zin om te zeg gen “Stop met prostitutie. Foei!”, want dan ben je ze meteen kwijt.’
.
punt 9
10
niet selecteren maar kennismaken Vanaf 2014 is het de bedoeling dat alle aankomende studenten bij Avans een intakegesprek hebben. ‘Studenten krijgen geen gele of rode kaart’.
tekst Arold Roestenburg illustratie lobke van Aar
.
punt 11
b
ij intakegesprekken denk je nogal snel aan selectie aan de poort, een allesof-nietsgesprek waar de verdere studieloopbaan van de middelbare scholier of mbo’er van af hangt. Hét middel om ongeschikte studenten, nog voordat ze aan hun studie zijn begon nen, te detecteren en ervoor te zorgen dat ze überhaupt het schoolgebouw niet binnenko men. Zo wordt het althans gepresenteerd in de media en door de politiek. Maar dat idee is helemaal verkeerd, zegt Lidwien Jacobs, projectleider van Hippocampus, waar intake gesprekken een onderdeel van zijn. ‘Het is echt een hardnekkig misverstand dat intakegesprekken tot doel hebben een selec tie te maken tussen geschikte en ongeschikte studenten. We willen juist een zorgvuldig gesprek voeren, waarin de individuele student centraal staat. Op die manier kun je op een vroeg moment opmerken welke ervarin gen de nieuwe student kansrijk maken en aan welke gebieden er juist extra aandacht gegeven moet worden.’ Een samenvatting van het intakegesprek geldt als basis voor een vervolggesprek met de studieloopbaanbege leider. ‘Het gaat om persoonlijke binding’, zegt Jacobs. ‘Aankomende studenten krijgen geen gele of rode kaart.’ Toch klinkt dat makkelijker dan het in wer kelijkheid is. Er zijn nog steeds docenten die vooral bezig zijn met selectie tijdens een in takegesprek. Ook een werkbare samenvatting van de intake is nog een hele tour. ‘Het kan niet zo zijn dat je een gesprek hebt gevoerd met een aankomend student en dan bij "bij
12
‘ Het is echt een misverstand dat intake gesprekken tot doel hebben een selectie te maken tussen geschikte en ongeschikte studenten.’ zonderheden" opschrijft: geen. Iedereen heeft een verhaal. Daar moet je als voerder van het intakegesprek voor openstaan. Je wilt het ook goed kunnen doorgeven aan de studieloop baanbegeleider’, vindt Jacobs. Avans wil om die reden de gesprekken dan ook goed waar borgen. Onder andere door het ontwikkelen van een helder formulier. Effectmetingen Academies als de Pabo, de Academie voor Financieel Management, de Avans School of International Studies en de Juridische Hoge school hebben al wat langer ervaring met in takegesprekken. Harde cijfers over het effect van deze gesprekken op het uitvalpercen tage ontbreken echter. Bij Avans, maar ook landelijk. ‘Mensen vragen daar vaak meteen
naar. Wat levert het op? Kun je het meten?’, zegt Jacobs. Volgens haar kun je uitval niet zo makkelijk linken aan intakegesprekken. ‘Je mag de cijfers niet op die manier interprete ren.’ Ze vindt wel dat effectmetingen moeten plaatsvinden. ‘We stellen hoge eisen aan het ontwerp van dat onderzoek, anders kun je het beter niet doen.’ Nicole van Son, academiedirecteur van de Pabo, bevestigt dat er geen concrete link te zien is tussen intake en uitval. ‘Eigenlijk is dat ook wel logisch. Aankomende studenten die na een intake besluiten toch niet voor de Pabo te kiezen, kunnen ook niet uitvallen in het eerste jaar. Vroeger zouden dat wel uitval lers zijn geweest. Daar komt bij dat de eisen van de opleiding omhoog zijn gegaan. Het niveau is hoger, daar struikelen studenten over. Dus hebben we alsnog uitval. We zitten er over te denken om naast de rekentoets ook een cognitieve test te doen. Puur om het niveau van de scholier nog beter te kunnen bepalen.’ Juiste motieven Uit een onderzoek uit 2011 van het Kohn stamm Instituut, een kennis- en onderzoeks centrum op het gebied van onderwijs, blijkt dat intakegesprekken vooral nuttig zijn om te peilen of scholieren hun studiekeuze wel met de juiste motieven hebben gedaan. ‘Waarom heb je voor deze studie gekozen? Wat verwacht je ervan? Dat zijn de zaken die aan bod komen tijdens een gesprek. Als blijkt dat scholieren de verkeerde keuze maken, kun je ze daar al op alternatieven wijzen. De uitkomst van een eerste gesprek moet zijn dat aankomende studenten zich geprikkeld
voelen. Of dat nu is om aan de slag te gaan met deze studie of met een andere’, zegt Jacobs. ‘Er zijn studenten die na een negatief advies toch voor de Pabo kiezen. Dat mag’, zegt Van Son. ‘Zij geven bijvoorbeeld aan dat ze al sinds de kleuterschool deze opleiding willen volgen. Door de intake raken ze juist extra geprik keld om toch hun best te doen. Uiteindelijk gaat het erom dat we een zo eerlijk mogelijk gesprek voeren.’ De uitkomsten van een intakegesprek zijn niet bindend. Avans kan aankomend studenten niet weigeren na een negatief advies. 2.500 scholieren De afgelopen maanden hebben zo’n 2.500 scholieren een intakegesprek gehad bij Avans. Dat is een logistieke operatie op zich. Mede werkers moeten worden vrijgemaakt en lo kalen ingeroosterd. Over twee jaar zullen zo’n tienduizend scholieren ‘op gesprek’ komen bij Avans. Eén van de belangrijkste aanbevelin gen van het Kohnstamm Instituut is om de intakegesprekken regionaal te organiseren. Bijvoorbeeld met andere hogescholen. ‘De logistiek is nu inderdaad dé uitdaging’, bevestigt Jacobs. ‘Ik maak graag de verge lijking met de tentamenorganisatie. De intakes moeten net als tentamens foutloos georganiseerd worden, dat is heel belangrijk voor de tevredenheid. Want de waarde zit in de gesprekken en in het stellen van de goede vragen en testen voorafgaand aan dat gesprek. Zoals bij de tentamens de acade mies en hun docenten de inhoud kunnen bepalen, zo organiseren we de intakes zo
dat docenten van de opleiding de gesprek ken met elkaar vormgeven. Ons proces is grootschalig genoeg om de schaalvoordelen in eigen organisatie te behalen. Trek ik de vergelijking door: van de gedachte aan een regionale tentamenorganisatie word ik ook niet enthousiast.’ Samenwerking met Fontys Toch schuift Jacobs een samenwerking met bijvoorbeeld Fontys niet helemaal opzij. ‘Re
‘ Er zijn studenten die na een negatief advies toch voor de Pabo kiezen. Dat mag.' gionale afstemming is wél een goed idee. De eigen identiteit van de hogeschool kan prima overeind blijven terwijl je bijvoorbeeld samen kunt optrekken om studieswitchers aan een betere keuze te helpen. Belangrijk is dan wel dat de andere hogescholen ook het persoon lijke gesprek centraal stellen’, aldus Jacobs. Uiteindelijk is het intakegesprek één onder deel in de studieloopbaan bij Avans. Zeker zo belangrijk is de studieloopbaanbegeleiding. ‘Na het gesprek ligt er een basisdossier. De studieloopbaanbegeleider moet hier in een gesprek op aansluiten. De student moet zich herkend en erkend voelen. Dáár draait het uiteindelijk om.'
.
punt 13
rondvraag
voel jij de crisis in je portemonnee? nee
Felix de Rijk eerstejaars Commerciële Economie Breda ‘Zo voel ik het niet hoor. Maar Neder land is wel heel erg duur en ze maken studeren ook steeds duurder. In bijvoor beeld België en Duitsland kun je veel meer doen met je geld. Hier ben je het voor je het weet weer kwijt. Wat betreft de langstudeerboete weet ik niet zeker hoe het zal gaan. Ik ben twee keer binnen vijf maanden gestopt met mijn studie, maar ik geloof dat dat als één jaar geldt. Dus als ik er één jaar langer over mag doen, maak ik me ner gens druk om. Maar ja, tegen de tijd dat ik afstudeer is die boete toch wel weer afgeschaft.’ [LvdA] 14
Machtelijn van den Bouwhuijsen derdejaars Sociaal Pedagogische Hulp verlening Breda ‘Als student voel je maar weinig van de crisis wanneer je een redelijk inkomen hebt. Ik werk, ontvang stufi en heb geen eigen onderneming waar ik me druk over hoef te maken, dus ik merk er niet veel van. Ik woon nog thuis, maar als ik op ka mers zou wonen kan ik ook nog gewoon leven. Het enige wat ik kan bedenken is dat het collegegeld omhoog is gegaan, maar dat heeft voor mij niet zo heel veel uitgemaakt. Ik hoef me pas druk te gaan maken als ik afgestudeerd ben, en echt op zoek moet naar een baan. Tot die tijd heb ik nog ge woon een onbezorgd studentenleven.’ [LvdA]
nee
nee Marc van Steen vierdejaars Commerciële Economie Den Bosch ‘Tot nu toe heb ik er nog niet veel mee te maken gehad. Ik rijd auto, dus ik merk dat de benzineprijzen hoger zijn geworden. Maar benzine is altijd al duur geweest. Op dit moment heb ik geen vast inkomen, maar omdat ik mijn opleiding net heb af gerond ben ik op zoek naar een baan. Voor mijn afstuderen heb ik vijf maanden stage gelopen, waardoor ik wel gewoon een maandsalaris had. Nu dat is gestopt, merk ik wel dat het geld langzaam op raakt. Maar ik blijf gewoon doorzoeken naar een baan, ook al lukt het niet meteen om er een te vinden.’ [LvdA]
Het is crisis! Mensen raken hun baan kwijt, bedrijven gaan failliet en de overheid staat op z’n achterste poten. Maar hoe zit het bij de studenten? Merken zij iets van de crisis, of leven ze lekker onbezorgd door?
Patrick Sittrop tweedejaars Integrale Veiligheid Den Bosch ‘Twee weken geleden ben ik gestopt met werken. Tot die tijd werkte ik als recep tionist bij een fysiotherapeut. Ik weet wel zeker dat ik het niet zwaarder zal krijgen, omdat mijn ouders me sponso ren. Ik krijg stufi en de bijdrage van mijn ouders, dus qua geld zit ik wel goed. Ik woon op mezelf, toch heb ik genoeg te besteden. Hiervoor heb ik een tussenjaar gehad, waarin ik veel heb gereisd, en de afgelopen weken was ik op vakantie in Turkije. Dat heb ik allemaal zelf kunnen betalen, maar ik had dan ook een buffer opgebouwd.’ [LvdA]
nee
nee
Teis van Beurden eerstejaars Chemie Den Bosch ‘Ik werk best veel, ongeveer drie dagen in de week, bij Intratuin. Dat betekent niet dat ik colleges oversla. Heb ik bij voorbeeld 's middags college, dan werk ik in de ochtend. Verder woon ik nog bij mijn ouders, dus dat scheelt heel erg veel. Als ik op kamers zou wonen, zou ik ze ker geen luxe leventje meer hebben. Maar het is ook niet zo erg dat ik een paar dagen op water en brood moet le ven als ik meer uitgeef. Ik zie het best gebeuren dat ik in de komende jaren minder geld te besteden heb, maar ik kan nog wel iedere dag uit eten… bij de Mac dan.’ [LvdA]
Zev Adan eerstejaars Fysiotherapie Breda ‘Ik ga last krijgen van de langstudeer boete. Twee jaar geleden begon ik als eerstejaars journalistiek, vorig jaar als eerstejaars op de sporthogeschool en nu als eerstejaars Fysiotherapie. Maar dit is wel echt wat ik wil doen. Ik heb een bijbaan, maar verdien per maand niet meer dan 120 euro. Ik woon nog thuis, maar ik moet mijn studie zelf betalen, dus die kosten ga ik ook nog voelen. Deze zomer ben ik wegens geldgebrek niet op vakantie gegaan. Het belangrijkste is nu dat ik zo snel mogelijk mijn studie afmaak en zo min mogelijk hoef te betalen.’ [LvdA]
ja
.
punt 15
van kaarslichtgenre tot shockart
twee eeuwen kunstenaars
De afgelopen tweehonderd jaar heeft de berg creatievelingen voortgebracht. Punt
ontdekte welke begenadigde kunstenaars Avans hebben.
tekst CHIEL TIMMERMANS
Johannes Antonius van der Ven (1799 - 1866) Op 1 oktober 1812 is Johannes Anto nius van der Ven één van de vijftien eerste leerlingen - later wordt hij ook directeur - van de tekenschool. Op de zolderkamer aan de Wolven hoek in Den Bosch is hij de meest getalenteerde. In 1930 wint hij de Prix de Rome, een kunstenaarsprijs in de vorm van een reis naar Rome. Zijn meesterstuk, ‘Eva in bekoring’, wordt meerdere keren vervaardigd en behoort onder andere tot de kunstcollectie van koning Willem II. Eva in bekoring - Noordbrabants Museum, ’s-Hertogenbosch
1812
(start opleiding)
Point de Vue Deze acht kunstenaars zijn slechts een voorproefje van de tentoonstelling Point de Vue van de Academie voor Kunst & Vormgeving|St. Joost. Van 3 oktober tot 18 november presenteert de kunstacademie in het voormalige Stedelijk Museum in Den Bosch kunstwerken van studenten en docenten die de afgelopen twee eeuwen aan de academie waren verbonden.
16
Jan Hendrik van Grootvelt (180 De kunstenaar uit het pittoreske Var naamste Nederlandse schilder in he derijen is namelijk een flauwe lichtb maanlicht. Zijn moeder was caféhou drinkende, rokende en kaartende ma Kunstlicht interieur met marskramer ’s-Hertogenbosch
Bossche kunstacademie een hele dook in de archieven en
Petrus Marinus Slager (1841-1912) Zestig jaar na de slag om Waterloo schil derde Slager senior dit schilderij. Naast schilder was hij ook docent. Toen Slager overleed - in het jaar dat de koninklijke school honderd jaar bestond - was hij maar liefst 41 jaar in dienst. Twee van zijn zoons, Piet en Frans, studeerden en doceerden ook op de school. In totaal brachten drie generaties Slager acht schilders voort. Er werd in Den Bosch zelfs een speciaal Museum Slager aan de familie gewijd.
s hun roots op de voorloper van
Oud-strijders van Waterloo - Museum Slager, ‘s-Hertogenbosch
1855
1825
08 – 1855) rik ging de historie in als misschien wel de voor et kaarslichtgenre. Terugkerend element in zijn schil bron: een kaars, een petroleumlamp, haardvuur of udster in Den Bosch, misschien dat hij daarom vaak annen in de kroeg schilderde. - Noordbrabants Museum,
Jan Sluijters (1881 – 1957) Toegegeven, echt lang heeft hij er niet rondgelopen, maar tegelijkertijd is hij wel de bekendste oud-student van de Bossche kunstacademie. Sluijters wordt wel de meester van het kleurgebruik genoemd. Hij schilderde landschappen en kinderportretten, maar vergaar de internationale bekendheid met gewaagde schilderijen van vrouwen. Grote ophef veroor zaakte bijvoorbeeld zijn portret van de half-Surinaamse Tonia Stieltjes. Tot en met 13 januari 2013 is dit werk te zien tijdens de tentoonstelling ‘De vrouwen van Singer’ in museum Singer Laren. Portret van Tonia Stieltjes (1922) - Museum Singer Laren
1893 .
punt 17
René Daniëls (1950) Na twee dagen op de kunstacademie mocht Daniëls al een klas overslaan. Eenmaal afge studeerd werd hij in de jaren tachtig internationaal bekend. Zijn schilderijen zijn kleurrijk en zitten boordevol verwijzingen. Ze zijn inmiddels soms tonnen waard. Op kerstavond 1987 kreeg Daniëls een hersenbloeding waardoor hij deels verlamd raakte en niet meer kon praten. Na bijna twintig jaar begon hij in 2006 weer te tekenen met stift. Painting on the Bullfight - Van Abbemuseum, Eindhoven
1973 JCJ Vanderheyden (1928 – 2012) In zijn afstudeerjaar van de koninklijke academie zakte hij als enige van zijn lichting. Later was hij ook de enige van zijn jaargang die werd onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. JCJ Vanderheyden schil derde scheve schaakborden en blauwe poorten. Maar het meest bekend zijn de bollende horizonnen, die hij zag als hij tijdens zijn vele reizen uit het vliegtuigraampje keek. Curved skyline - Van Abbemuseum, Eindhoven
1946 Erik van Lieshout (1968) In de jaarlijkse top 100 van succesvolste Nederlandse kunste naars volgens Elsevier stond Van Lieshout vorig jaar zesde. Zijn shockart gaat de hele wereld over. Het is vaak rauw, pornogra fisch, gewelddadig en provocerend. In de film Sex is Sentimental moet zelfs zijn eigen vriendin het ontgelden als hij zich op camera afvraagt of hij nog wel kunst kan maken als hij continu seks wil met ‘die zuigslaaf’. Selfportrait at Zuidplein III (foto: Jhoeko) - eigen collectie
1987 Esther Tielemans (1976) Ze ontving in 2002 de Koninklijke Subsidie voor Vrije Schilderkunst en won drie jaar later ook nog de Prix de Rome, tegenwoordig een geldprijs. Tielemans' han delsmerk is het combineren van panelen; een schilderij met een paradijselijk landschap in felle kleuren wordt afgewisseld met donkere, doffe vlakken. Acting - Van Abbemuseum, Eindhoven
18
1993
Het Brabantse kunstonderwijs overleefde student van nu is tijdens zijn opleiding op de kunstacademie al ondernemer. Directeur brug tussen 1812 en 2012.
interview
Femke den Boer van AKV|St. Joost slaat een
Foto beeldveld/wilfried scholtes
200 jaar lang alle grillen van zijn tijd. De
‘ De maatschappij schreeuwt om kunstenaars’
A
ls u denkt aan die zolderkamer 200 jaar geleden, hoe verhoudt het AKV|St. Joost van nu zich dan tegenover dat van toen? ‘Wat toen gold, en nu nog steeds, is dat een kunstacademie meegaat met de grillen van haar tijd. Het Brabantse kunstonderwijs heeft altijd alle grillen overleefd: discussies over de rol van kunst en cultuur, over vakmanschap en ambachtelijkheid, maatschap pelijke discussies.’
En middenin welke discussie zit AKV|St. Joost nu? ‘We staan op een keerpunt: de kunstacademies in Nederland gaan zich meer profileren en meer samenwerken. AKV|St. Joost doet dat met de zuidelijke instellingen en focust zich daarbij op beeldende kunst en vormgeving. We hebben een driejarenplan in de maak waarin we een scherper profiel vastleggen van onze academie. Studenten kiezen tegenwoordig bewuster voor een studie. Dat moeten ze, mede door de crisis en de langstudeermaatregelen, maar dat wíllen ze ook.’ De kunstenaar anno 2012 is hybride en multidisciplinair, staat in onderzoek van uw lector Camiel van Winkel. Botst dit niet met dat profileren van de academie? ‘Nee, dat gaat prima samen. Een student van ons ontwikkelt zich eerst in zijn eigen vakdiscipline. Vanaf het derde jaar gaat hij de breedte in en maakt kennis met andere disciplines, met onderzoek en onderne
tekst Laura Janssen fotografie Beeldveld/Wilfried Scholtes
merschap. Dit is volgens ons de beste manier om iemand op te leiden.’ Hoe worden kunststudenten van nu, anders dan vroeger, voorbereid op een werkend bestaan? ‘Meer dan ooit bouwt de student nu al tijdens zijn studie een netwerk op, hij exposeert en neemt opdrachten aan. Denk bijvoorbeeld aan de voedselverpakkingen van KLM, ontworpen door onze studenten, maar ook het crowdfunding-project van een groep afstudeerders. AKV|St. Joost ondersteunt dat en moedigt het aan. Studenten zijn op die ma nier al onderdeel van de culturele sector of de creatieve industrie.’ In 200 jaar is het aantal kunststudenten gegroeid van 15 naar 1.200. Hoe lang wil AKV|St. Joost nog blijven groeien? ‘Er zijn altijd pieken en dalen geweest in het aantal studenten in het Brabantse kunstonderwijs. Maar eeuwige groei is niet goed. De af spraak met de minister is dat in 2015 de kunstacademies in Nederland samen 1.400 minder studenten hebben. Wat AKV|St. Joost betreft mogen we op Beeldende Kunst dus nog maar een maximaal aantal studenten toelaten.’ Maar heeft de samenleving wel zoveel kunstenaars nodig? ‘Ik denk dat de maatschappij in deze tijd juist schreeuwt om kunste naars, ontwerpers en vormgevers. Onze studenten en alumni zijn bij uitstek creatief, innovatief en kritisch. Het zijn andersdenkenden. En bedrijven smachten naar andersdenkenden.’
.
punt 19
S
Freakonomics boek ‘Voor het twintigjarig bestaan van TOF, ons dispuut, zijn we met een groep le den en oud-leden naar Egypte gegaan. Iedereen kreeg een koffer met precies dezelfde inhoud, waaronder dit boek. Geen idee waarom het erin zat, ik heb het ook nooit gelezen.’
tudent in ‘t buitenland
‘ Zelfs midden in Sydney is natuur te vinden’ Yvette Gladdines, derdejaars Biologie en Medisch Laboratorium Onderzoek in Breda, loopt zeven maanden stage in Sydney, Australië. ‘Ook al is het hier winter, de zon schijnt bijna elke dag.’ Waarom zo ver van huis? ‘De kans om een half jaar de cultuur van een ander land mee te maken, krijg je niet zo vaak. Een paar jaar geleden ben ik in Australië op vakantie geweest en helemaal verliefd geworden op het heerlijke Australische leventje. Daarom wilde ik heel graag terug. Ik heb gekozen voor een land waar ze Engels spreken, omdat mijn talenkennis verder niet zo goed is.’ Zijn je verwachtingen uitgekomen? ‘Het land is helemaal fantastisch! Het weer is natuurlijk een stuk beter dan in Nederland. Het is hier nu wel winter en niet heel erg warm, maar de zon schijnt bijna elke dag. De mensen zijn allemaal heel vriendelijk en behulpzaam. En ondanks dat mijn stageplek midden in Sydney zit, is overal wel een beetje natuur te vinden, en dat vind ik heerlijk.’
Hoe ben je aan je stageplek gekomen? ‘Ik loop 7 maanden stage bij het Woolcock Institute of Medical Research. Een medestudent ging hier net weg toen ik een stage nodig had. Goede timing dus. Ik wist niet zo goed wat ik moest verwachten, aangezien ik nog nooit stage had gelopen of op een research lab was geweest. Maar het viel me allemaal erg mee. Ik mag mijn tijd grotendeels zelf indelen en iedereen is erg behulpzaam.’ Is je stage interessant? ‘Het Woolcock Institute doet onderzoek naar astma en COPD, allebei chro nische ziektes aan de luchtwegen. Mijn onderzoek gaat over microRNA, dat misschien invloed kan hebben op deze ziektes. Ik heb helaas tot nu toe nog niet veel kunnen ontdekken, maar ik heb wel een paar dingen kunnen uitslui ten en het ziet ernaar uit dat ik in mijn laatste weken nog iets interessants ga vinden.’ [SW] 20
Foto beeldveld/wilfried scholtes
Waar woon je nu? ‘In de wijk Bondi, met de trein ongeveer tien minuten van het beroemde strand Bondi Beach. Ik zit in een groot Nederlands studentenhuis, waar ongeveer veertig mensen kunnen wonen. Er zitten nu maar vijftien studenten, maar er is altijd wel iemand om even mee te kletsen.’
PS2 ‘Aan het stof dat erop zit, k er al lang niets mee gedaa in de gemeenschappelij hebben we een PS3 staan met zijn allen op. Waarom boven in mijn eentje gaan
studentenkamer
Maarten Kemps, net-afgestudeerd bij Integrale Veiligheid in Den Bosch. Kamer in Tilburg, betaalt 135 euro exclusief per maand voor 12 m2.
Mini-tap ‘Eerlijk gezegd heb ik geen idee wat dit is, een oud-huisgenoot heeft het hier laten staan. Je kunt er drinken in doen, denk ik. Ik heb het nooit gebruikt.’
Was ‘De was doe ik eigenlijk alleen als het echt nodig is. Tot die tijd spaar ik alles op. Ik heb van de week al wel wat gewassen, maar er ligt nog zo’n stapel in een kleine kamer beneden.’
kun je zien dat ik an heb. Beneden jke woonkamer n. Daar spelen we m zou ik dan hier n zitten gamen?’
.
punt 21
Het enige meisje van tekst Chiel Timmermans
‘Ook ik moest op school af en toe naar de wc. Maar die had je alleen voor jongens. Er waren geen aparte meisjes toiletten.’ Théa Verstappen ging in 1960 als vijftienjarig meisje studeren aan de hogere technische school (hts) in Den Bosch, een jongensbolwerk.
‘A
ls ik met mijn boterhammetjes de stad inliep, zeiden opvallend veel mensen me gedag’, herinnert Théa Verstappen zich van haar eerste dagen op de hts. ‘Ik dacht: dat gebeurt toch alleen in dorpen, en niet in de grote stad Den Bosch? Totdat ik door had dat het allemaal jongens van de hts waren. Iedereen kende mij. Ik was het enige meisje van school, een beroemd heid.’ Het is dan ook niet iets alledaags, een meisje op de hts. Het zijn de jaren dat Elvis langzaam aan populariteit wint, dat The Beatles nog een onbekend Engels bandje is en dat Franse chansonniers domineren op de nationale radio. Vrouwen dragen standaard een rok, spijkerbroeken zijn voor nozems. Studeren wordt alleen gedaan door de elite. Théa Verstappen daarover: ‘Mijn nichtjes gingen allemaal naar de huishoudschool. Sommige die daar te slim voor waren, de den de mulo en werden typiste, secretaresse of verpleegster.
22
Er waren maar weinig mensen die studeerden. Vooral vrouwen niet. En die gingen al helemaal niet naar de hts.’ Dat mag dan wel zo zijn, Théa kijkt huizenhoog op tegen haar twee oudere broers. Bij gebrek aan een decaan, laat ze haar studiekeuze door hen beïnvloeden: ‘Mijn jongste broer zat op de hts en ik zag hem thuis leuke tekeningetjes maken. Toen vroeg ik aan mijn vader: “Kan ik dat ook niet doen?”. “Misschien wel”, antwoordde hij. Mijn ouders wilde me dezelfde kansen ge ven als mijn broers. Toen bleek dat ik hetzelfde wilde doen, was er ook geen enkele discussie over of ze dat steunden.’ Er is alleen één probleem: de gemiddelde Nederlander is heel wat minder vooruitstrevend dan haar ouders. Als Théa in het derde jaar van de hbs zit en kan overstappen naar de hts, neemt haar vader eerst contact op met het bestuur van de school. Per brief. ‘De hts was een mannenwereld, een school voor jongens’, vertelt Théa. ‘Er is tijdens bestuursvergaderin gen hevig gedebatteerd of ze een meisje zouden toelaten.’ Misschien komt het doordat allebei haar broers er ook bouwkunde hebben gestudeerd, maar Théa wordt na ‘ampel beraad’ toegelaten op de hts in Den Bosch. Maar niet zonder enige vorm van toezicht: ‘Achteraf hoorde ik dat een van de docenten was gevraagd om in de gaten te houden of er met “dat meiske” niks gebeurde.’ Théa is op dat moment namelijk met haar vijftien jaar ver reweg de jongste. En dat in een omgeving met alleen maar mannen in de testosteronrijkste periode van hun leven. Al had het bestuur zich de zorgen over opspelende hormo nen volgens Théa kunnen besparen: ‘Ik was misschien zo groen als gras, maar die jongens óók. Bovendien waren ze doodsbang voor de aandacht, voor kletspraatjes. De eerste keer dat ik mee uitgenomen werd, zat ik al in het derde jaar. Dat was door een afgestudeerde jongen. Geen van mijn
net afgestudeerd
de klas medestudenten zou op het idee zijn gekomen om mij mee te nemen naar een bal. Dat konden ze niet maken, dat gaf praat.’ De introverte Nijmeegse redt zich verder prima. Ze hoort naar eigen zeggen niet bij de gangmakers, maar ook niet bij de nerds. In de pauze kaart ze mee, tijdens sporttoernooien fungeert ze als mascotte en ze zit bij het studentencorps. Slechts sporadisch wordt ze er echt aan herinnerd dat ze een meisje is: ‘Voor het vak scheikunde hadden we een docent die meer moppen tapte dan lesgaf. En die moppen werden niet geschikt geacht voor mijn oren’, glimlacht Théa veelbe tekenend. ‘Dus alleen als ík kwam, voelde hij zich geroepen om les te geven. Op een gegeven moment vroegen mede studenten voor de grap of ik de les niet kon overslaan.’ In de daaropvolgende vier jaar rolt ze vlotjes door de oplei ding. Van druk, omdat ze zich tussen alleen maar jongens moet bewijzen, heeft ze geen last: ‘Ik was van mezelf zo fanatiek als de pieten. Mijn broers hadden allebei een jaar langer over hun studie gedaan. Ik zou wel eventjes laten zien dat ik dat beter kon. Ik kan me mijn eerste rapport met Kerstmis nog herinneren, ik kwam jankend thuis. Er stonden alleen maar zessen en zevens op. Wist ik veel dat er nooit hoger dan een acht gegeven werd.’ Dankzij haar fanatisme behaalt Théa in vier jaar haar diploma. Ze is in 1964 pas 19 jaar als ze afstudeert. Het Brabants Dagblad komt op 23 juli superlatieven te kort: ‘Thea Verstappen uit Nijmegen wordt beladen met anjers door het lerarencorps en bedolven onder het gejuich van haar school genoten als ze fier en blij met haar diploma bouwkunde door de poort de wereld instapt.’ Maar wat haar diploma pas echt uitzonderlijk maakt, staat een regel eerder beschreven: ‘De ’s-Hertogenbossche H.T.S. heeft met Thea Verstappen de eerste H.T.S.-gediplomeerde jongedame van Nederland (!) afgeleverd.’
IMKE VAN DEN BOOM
Leeftijd: 21 jaar Afgestudeerd: augustus 2012 Opleiding: Bouwkunde in Tilburg Werkt bij: Van Wijnen in Waalwijk Functie: manager intake, onderhoud en beheer Verdient: ongeveer 2.000 euro bruto per vier weken
Vrouwen en techniek, het blijft zeldzaam. Wat trok jou aan in Bouwkunde? ‘Op de middelbare school vond ik wiskunde en andere exacte vakken leuk en ik was er goed in. Mijn vader werkt in de bouw dus via hem kende ik die wereld al een beetje. Op een open dag van Bouwkunde in Tilburg was het raak: dit wil ik!’ Hoe ben je bij bouwbedrijf Van Wijnen terechtgekomen? ‘In mijn derde jaar liep ik hier stage als werkvoorbereider. Daar na ben ik blijven hangen. Eerst als bijbaan en toen ik moest afstuderen kon ik hier ook weer terecht. Ik ben afgestudeerd op het uitstroomprofiel Bouwtechnisch ontwerpen. ‘Lean bouwen’ was mijn onderwerp: een relatief nieuwe denkwijze in de bouwwereld, gericht op minder verspilling.’ Wat zijn je dagelijkse werkzaamheden? ‘Ik krijg kleine opdrachten, op basis van regiewerken. Een bank belt bijvoorbeeld als er iets kapot is aan hun gebouw, laten we zeggen een deurslot. Ik kijk wat het probleem is en regel zelf meteen de oplossing, binnen een maximaal budget dat vooraf is afgesproken. Dat is flexibel, efficiënt en snel, zonder gedoe met offertes, handtekeningen of goedkeuringen.’ Hoeveel vrouwelijke collega’s heb je? ‘Bij mij op de afdeling ben ik de enige vrouw, maar in de rest van het bedrijf werken wel vrouwen. Al zijn die veruit in de minderheid.’ Je werkt dus echt in een mannenwereld. Hoe bevalt dat? ‘Ik kan altijd goed samenwerken met mannen, eigenlijk beter dan met vrouwen. Mannen zijn veel directer en makkelijker in de omgang. Je weet wat je aan iemand hebt en waar je aan toe bent, dat is fijn. Hoewel een vrouw erbij soms wel goed is voor de balans.’ [LJ]
.
punt 23
studententijd van
columnwim Het einde van de man als man
Hoe lang zal het nog duren voordat de man zoals men hem eeuwenlang heeft gekend tot het verleden gerekend kan worden? Het lijkt eerder een kwestie van jaren dan van decennia. De man loopt op zijn laatste benen. Groot geworden met jagen ligt de man nu in de mand. Bij het haardvuur. Aan haar voeten. Zijn seksuele lust gereduceerd tot een gesublimeerd kwispelen. Uiteraard alleen op haar bevel. Joke Kool-Smit publiceerde in 1967 een artikel genaamd Het onbehagen bij de vrouw en luidde zo de tweede feministische golf in. De man, wellicht in slaap gesust doordat het sinds het begin van de twintigste eeuw, na de eerste feministische golf betrekkelijk rustig was gebleven, keek er even van op. Een weinig verontrust wellicht. Toen deed hij zichzelf de das om: hij toonde begrip voor de veeleisende vrouw. Met een zeker genoegen liet hij zich ontmannen. Het borsthaar werd afgeschoren, de Old Spice (oh, die merkwaardig scherpe en viriele geur!) ingeruild voor Dolce & Gabbana. ‘Dit houdt me tegen’, zei ze en wees omhoog. Glazig blikte hij naar het plafond en keek daarna deemoedig naar de vloer. Haar film was zijn rol. Dat hij langzaam maar zeker ongelukkig werd, ontging haar volkomen. Net als de mistroostigheid die in een concept als metroseksueel schuilt. ‘Vrouwonvriendelijk’ noemde hij het verlangen dat werd opgewekt door de bitches en ho’s in de videoclips van de rappers terwijl hij diep van binnen wist hij dat zijn zachte kant niet te harden was. Toen kwam de halsband. Deze zomer verscheen Femme de la Rue, een film van de Vlaamse Sofie Peeters, vijfentwintig jaar oud en studente aan de RITS-filmschool. Ze laat zien hoe ze in Brussel op het traject van het Zuidstation naar Anneessens door menig man met een nauwelijks verholen seksuele interesse wordt aangesproken. In het kleine schokgolfje dat door de lage landen ging, zong ook ’s mans stem in het koor van verontwaardiging. Iedereen knikte toen Peeters vervolgens in het Belgische weekblad Humo zelf het antwoord gaf op de door haar gestelde vraag welke rolmodellen allochtone jongeren in Brussel tegenwoordig hebben. ‘Rappers’, zei ze, ‘blingbling-gasten die dollarbriefjes uitdelen aan schaarsgeklede vrouwen.’ Om eerlijk te zijn, het klonk de man als muziek in de oren. En toen Peeters vervolgens wees op de Spice Girls als hét voorbeeld van girl power, dacht de man aan de tijd dat zij zijn favoriete bitches en ho’s waren. Wijselijk hield hij zijn mond. De man wordt tegenwoordig uitgelaten zonder dat hij uitgelaten is. Zijn kracht, zijn woestheid, het vermijden van het woord ‘communiceren’, zijn drieste doortastendheid die, het kan niet anders, brokken maakt, waar zijn ze gebleven? Bijna is het zover: de vrouw kan naar de man fluiten.
24
Ted de Keijzer Toen ontgroenen nog een kunst was Ted de Keijzer, docent bij de Academie voor Bouw & Infra, praat met veel plezier over zijn studententijd aan de Technische Hogeschool. ‘We rekenden met een rekenliniaal en ontgroeningen waren stevig maar wel met klasse. Niet van die pesterijen zoals nu.’ ‘In 1969 vond de laatste echte ontgroening plaats in Delft. Het was het jaar dat ik Civiele Techniek ging studeren. De jaren daarna liepen er geen kaalgeschoren koppen meer door de stad. Virgiel, de vereniging waar ik bij ging, was er zelfs een jaar daarvoor al mee gestopt. Dus ik heb mijn haar altijd behouden. Verder was het nog wel een echte ontgroening. Maar het ging niet om pesten, je werd opgevoed. Natuurlijk werd je weleens een hele nacht wakker gehouden of werd je volgegoten met bier en mocht je niet naar het toilet. Maar dat waren slechts kleine ongemakken. Je mocht ook iets terugdoen, als je bijvoorbeeld werd bekogeld met tomaten. Die kunst van het ontgroenen zijn de studenten van nu toch wel verleerd. Wat ik me nog goed kan herinneren is dat je de naam van een oudere jaars niet mocht vergeten. Deed je dat wel, dan moest je met je knieën het alfabet “pompen” tot je de hele naam bij elkaar had verzameld. Dus door de knieën en omhoog voor de A. Voor elke letter in de naam moest je opnieuw het hele alfabet door werken. Zo zal ik de naam Wijkersloot de Weerdersteijn nooit meer vergeten. Ik was tijdens mijn studie nogal betrokken bij het Delftse verenigingsle ven en heb daar een aardig netwerk aan overgehouden. Niet dat ik dat ooit verzilverd heb, maar neem Pieter van Vollenhoven: die zat een aantal jaar boven mij en die kom je dan door de jaren heen wel eens tegen.’ [AR]
bijbaan
Wat levert dat op? €0,-
‘Zelfs als ze pizza bestellen, hangen we niet op’
Foto beeldveld/wilfried scholtes
Thomas Kalis, derdejaars Sociaal Pedagogische Hulpverlening in Breda, is sinds twee jaar vrijwilliger bij de Kindertelefoon. ‘Kinderen stellen vragen over seksualiteit of vertellen dat ze worden gepest, mishandeld of misbruikt. Over die problemen kunnen ze ano niem praten met medewerkers van de Kindertelefoon. Maar we krijgen ook onschuldige vragen over bijvoorbeeld huiswerk. We krijgen het allemaal te horen en nemen het allemaal serieus. We luisteren vooral. We sturen niet en leggen geen dingen op. We willen het probleem hel der krijgen en samen een doel opstellen en naar een oplossing toewerken. Als de problemen echt heel ernstig zijn en het kind loopt gevaar, sturen we door naar Bureau Jeugdzorg. Maar dat willen de bellers vaak niet, omdat ze dan uit de anonimiteit moeten. Dan moet je echt je best doen om ze over te halen, omdat dat toch het beste voor ze is. De Kindertelefoon is helemaal niet ouderwets. We hebben onlangs een forum gelanceerd waarop jongeren onderling anoniem hun problemen kunnen delen. Ik heb ook wel eens chatdienst. Ondanks dat je bijna alles op internet kunt opzoeken, krijgen we veel telefoontjes. De drempel is lager geworden: ze hebben tegenwoordig bijna allemaal een mobiele telefoon dus ze hoeven niet meer te wachten tot hun ouders de deur uit zijn. Je moet goed kunnen luisteren. Ook als je bizarre vragen krijgt of uitgescholden wordt. Vaak willen ze dan testen of je wel serieus naar ze luistert. Vijfenzestig procent van de telefoontjes is nep. Die willen dan een pizza bestellen of zo, maar zelfs dan hangen we niet op.’ [SD] Wil je ook vrijwilliger worden? Kijk op www.wordvrijwilligerbijdekindertelefoon.nl.
.
punt 25
26
De verkiezingen zijn voorbij, het formeren kan beginnen en een nieuwe Tweede Kamer staat in de startblokken. Van de 150 parlementariërs zijn er twee met een Avansverleden: Jesse Klaver, GroenLinks en oud-student Social Work in Den Bosch en Paul van Meenen, D66 en oud-docent op de heao in Breda. Beiden zijn woordvoerder onderwijs van hun partij. tekst Arold Roestenburg
‘ Onderwijs is geen koekjesfabriek’ De Tweede Kamer staat terecht wantrouwend tegenover het hoger onderwijs. Paul van Meenen: Nee ‘Dat de burgers het vertrouwen in de overheid kwijt zijn is tot daaraantoe. Maar dat de overheid het vertrouwen in het onderwijs kwijt is, is veel erger. De regulering neemt toe. De inspectie en de NVAO zitten onderwijsinstellingen op de hielen. Die zijn meer tijd en geld kwijt met het opzetten van interne mechanismen om te verantwoorden wat ze doen. Dat moeten we echt doorbreken.’ Jesse Klaver: Ja ‘Ik heb wel vertrouwen in de docenten en studenten. Maar ten opzichte van bestuurders, vooral van grote instellingen, ben ik wantrouwend. We hebben de afgelopen jaren gezien dat een aantal voor bankiertje speelde en er zijn andere misstanden aan het licht gekomen. We moeten dus extra letten op de bestuurders.’
gestuurd beleid als het gaat om onderwijs. Neem Inholland. Omdat er bij één opleiding iets niet deugt, wordt die hele hogeschool getroffen. Wat dat betreft moeten we de verschillende onderdelen binnen de hogescholen weer apart neerzetten. Als er bij de heao in Breda, waar ik in de jaren tachtig werkte, iets gebeurde, had dat geen directe invloed op de hts die ernaast stond. Nu zou meteen heel Avans beschadigd zijn. Ik ben niet voor opsplitsen zoals de SP, maar we moeten wel de eigen identiteit zien terug te vinden.’ Jesse Klaver: Nee ‘Feitelijk hebben ze steeds meer marktwerking geïntroduceerd. Men is gekomen met prestatieafspraken en beloningen. Het onderwijs moet steeds efficiënter. Die kant moeten we juist niet op. Onderwijs is geen koekjesfabriek met een productielijn die je kunt afstellen. Je werkt in het onderwijs met mensen. Die zijn allemaal anders en hebben allemaal een andere benadering nodig.’
Het vorige kabinet heeft goede maatregelen genomen op het gebied van onderwijs. Paul van Meenen: Nee ‘Er was het afgelopen jaar te veel sprake van incidenteel Jesse Klaver
. 27
Paul van Meenenpunt
Foto job de feijter
sport
Ramon Vleugel (derde van links) gaat wel eens vanuit Zeeland op de fiets naar school. ‘Dan train in gelijk lange duurtrainingen.’
‘Fietsen, rusten, eten en weer fietsen’
Ramon Vleugel, derdejaars Fysiotherapie in Breda, wielrent nu vijf jaar. Met zijn team van Willebrord Wil Vooruit doet hij alle Europese klassiekers aan.
Ga je wel eens op de fiets naar school? ‘In de winter kan ik ‘s avonds vaak niet meer trai nen. Ik woon in Zeeland, dus als ik thuiskom is het meestal al donker. Daarom fiets ik wel eens naar school, train ik gelijk lange duurtrainingen en leg ik een basis voor het seizoen.’ Wat voor wedstrijden rijd je? ‘Ik rijd vooral individueel, de lengte van de koers verschilt: criteriums tot honderd kilometer, maar ook omlopen, dat zijn langere afstanden. Ik pak ook de klassiekers mee in heel Europa, maar dat doen we dan in een ploeg van zes tot acht renners.’ Wat ben jij voor renner? ‘Ik hou wel van wat wind en ik kan redelijk goed een berg op rijden. Een beetje het Vlaamse werk zoals de Ronde van Vlaanderen. Maar ik ben ook in staat om een redelijk goede tijdrit te rijden.’ Hoe duur is je fiets? ‘Die kost tussen de 2.000 en 3.500 euro. Bijna elk jaar wil ik nieuw materiaal, gelukkig heeft de club goede aanbiedingen. Nee, wielrennen is niet goedkoop.’
28
Heb jij Lance Armstrong nu afgeschreven? ‘Ze halen echt oude koeien uit de sloot. Als Usain Bolt bijvoorbeeld over een aantal jaar wordt betrapt op dopinggebruik, raakt hij dan ook al zijn titels kwijt? De andere renners trouwens, zijn in de tours die Armstrong won, ook allemaal betrapt, dus er is met gelijke wapens gestreden.’ Iedereen associeert wielrennen met doping… ‘Onterecht. Het komt gewoon vaker in het nieuws. Er wordt in de wielersport veel strenger gecontro leerd dan bij andere sporten. Ook zijn de normen strenger dan bij bijvoorbeeld voetbal. Een voetbal ler mag veel meer middelen gebruiken dan een wielrenner.’ Waarom ben je geen professional? ‘Ik heb minder talent dan de profrenners. Ook ben ik twee jaar geleden geopereerd aan een dubbele hernia, daardoor heb ik veel wedstrijdkilometers en een aantal jaar training gemist. Daarnaast studeer ik, dat kost tijd en energie. Dan kun je niet op tegen jongens die alleen maar fietsen, rusten, eten en weer gaan fietsen.’ [SD]
feest van de maand
Foto beeldveld/wilfried scholtes
Wat? HBO Intro Festival
Waar? Onderwijsboulevard, Den Bosch Wanneer? donderdag 6 september
persoonlijk Koen de Ruiter
eerstejaars Verpleegkunde Breda
Geloof je in een god of in het monster van Loch Ness? ‘In het monster, duidelijk! Wetenschappelijk gezien is de kans groter dat het monster bestaat dan dat er een god bestaat. Leve de weten schap!’ Wat is je droomhuis? ‘Onder water, met heel veel luxe banken. Zodat ik altijd wakker kan worden met ocean view.’ Wie of wat zou je niet graag in een donker steegje willen tegenkomen? ‘God of Jezus, want die zijn vast boos dat ik het monster van Loch Ness boven hen verkoos.’ Wat is je favoriete burger? ‘De Big Tasty met bacon! Eén woord: goddelijk.’ Wie neem je mee naar een onbewoond eiland? ‘Mijn vriendin, die wil ik altijd aan mijn zijde.’
Je zwemt in zee en ziet de vin van een witte haai, wat doe je? ‘Ik ga er meteen op af en klim op zijn rug. Ex treme rodeo!’ Welk historisch figuur zou je willen ontmoeten? ‘Niccolo Machiavelli, wat een held. Filosofie is heerlijk!’ Je zit in de dodencel en mag je laatste maaltijd uitkiezen, wat zou je willen eten? ‘De Big Tasty met bacon uiteraard. Wat anders?’ Vergaat de wereld in 2012? ‘Ja, want zelfs het bier in mijn huis bederft op 21-12-12.’ De Beatles of de Stones? ‘De Stones! ‘Sympathy for the Devil’ is mijn lied!’ [LvdA]
.
punt 29
Puntuit H
WIN! 11 OKTOBER - FILM
ALLEEN MAAR NETTE
26 SEPTEMBER - THEATER
BRABONEGER
Na zijn succes op tv en internet staat Avansstudent Steven Brunswijk, beter bekend als de Braboneger, nu in het theater. Hij is eenmalig te gast bij De NWE Vorst met zijn voorstelling Vooroordelen. Zijn typetje is een rechtlijnige, goedgebekte Surinamer met een vette Tilburgse tongval. Brunswijk vertelt over zijn ervaringen sinds hij op zijn derde naar Nederland kwam. De Braboneger neemt daarbij iedereen op de hak. Theater de NWE Vorst Tilburg, 20.30 uur, vanaf 11 euro.
MENSEN De debuutroman van Robert Vuijsje deed drie jaar geleden veel stof opwaaien en werd een grote hit. Het boek is nu verfilmd met in de hoofdrollen Géza Weisz, Jeroen Krabbé en Annet Malherbe. David Samuels komt uit een elitair Joods gezin uit Amsterdam Oud-Zuid. Nu is hij 21 en op zoek naar wie hij is. Hij zoekt naar de negerin met bootie én brains. Wordt hij gelukkig van Rowanda, de Bijlmer-queen met gouden tanden? De trailer ziet er veelbelovend uit. Punt geeft drie keer twee vrijkaarten weg. Kans maken? Beantwoord de volgende vraag: Hoe heet de eerste vriendin van David in Alleen Maar Nette Mensen? Mail je antwoord naar punt@ avans.nl. Onder de juiste inzendingen verloten we de kaarten.
13 T/M 20 OKTOBER - FESTIVAL
B*THERE
gratis!
Het jaarlijkse gratis cultureel festival B*There in Den Bosch viert alweer zijn zevende editie. B*There staat voor bandjes, dj’s, mode, media, theater, dans en film. Denk aan bekende namen als het hiphoptrio Zwart Licht (foto), de band Chef’Special en singer-songwriter Kris Berry. Maar ook improvisatietheater in het Theater aan de Parade of alternatieve films in de Verkadefabriek. Een mooie manier om je herfstvakantie door te komen. Diverse locaties in Den Bosch, gratis. www.b-there.nl.
19 T/M 23 SEPTEMBER - FESTIVAL GRAPHIC DESIGN FESTIVAL BREDA
Foto GDFB
Niet te missen voor kunststudenten, en ieder ander die geboeid is door visuele communicatie in het algemeen en grafisch ontwerpen in het bijzonder: het tweejaarlijkse Graphic Design Festival Breda (GDFB). Een paar dagen lang kun je je vermaken met exposities, lezingen, workshops en performances, verspreid door de binnenstad van Breda. Zoals een Letterproeftuin of een expo over oneliners. Ook in de openbare ruimte gebeurt van alles.
30
Diverse locaties in Breda, dagkaart 17,50 euro, passe-partout 42,50 euro. www.gdfb.nl.
27 SEPTEMBER - DANCE STUDENT SOUNDS
Een paar keer per jaar is het Tilburgse poppodium 013 exclusief terrein voor studenten. Het grootste dancefeest van Zuid-Nederland heet Student Sounds en is al jaren enorm populair onder studenten. Thema van het feest is dit keer ‘White Party’, dresscode wit dus. Onder andere Shermanology, JoeySuki en Billy The Kit treden op. 013 Tilburg, 22.00 uur, 6 euro.
GPuntthuis CD Bloc Party - Four
kind Raj de woestijn in trekt. Er is de Britse emo-rocker Nicky die in een roes op dezelfde plaats terechtkomt. En er zijn twee Iraakse kinderen die in een fictief stadje van het Amerikaanse leger wonen, een plaats waar soldaten oefenen voordat ze uitgezonden worden. Wat gebeurt er met Raj nadat ook hij is ‘opgeslokt’ door het zand en wat heeft een oude hippiegemeenschap te maken met de verdwijningen van alle kinderen? Coyote is een broeierig en mysterieus verhaal met hier en daar wat humor. Vergelijkbaar met een goede aflevering van een serie als Lost , Fringe of The X-Files. [AR]
●●●
App Fotor
●●●● De multiculturele Londense band Bloc Party lanceerde eind augustus hun vierde album: Four. Na eerdere uitstapjes naar elektronische muziek is dit album gewoon weer een rockalbum met veel gitaren. De cd toont de veelzijdigheid van de band, en vooral van het stemgeluid van frontman Kele Okereke, met soms wat pure blues (in ‘Coliseum’) en dan weer keiharde raggende rock. Door die nagestreefde veelzijdigheid klinkt het geheel soms wel wat rommelig. De eerste single van het album, ‘Octopus’, is energiek en pakkend, zoals het publiek van Bloc Party gewend is. Het laatste nummer, ‘We Are Not Good People’, is terecht gekozen als knallende uitsmijter. Maar tussendoor zitten echter ook missers zoals het saaie ‘V.A.L.I.S.’, dat eerder klinkt als een liedje van een boyband dan van een rockband. Four luistert lekker weg, maar meer ook niet. [LJ]
Boek Hari Kunzru - Coyote
●●●●● De ‘hoofdrol’ in Coyote is eigenlijk voor de Californische woestijn. Een plaats waar al decennia lang regelmatig kinderen verdwijnen, om dan maanden later pardoes weer op te duiken, op het eerste gezicht ongeschonden maar toch veranderd. In het boek lopen verschillende verhaallijnen door elkaar heen. Zo is er beursgoeroe Jaz die met zijn vrouw en
Weer een (gratis) app waarmee je foto’s kunt bewerken, maar wel een erg handige. Op het beginscherm staan vier grote, duidelijke knoppen. Je kunt foto’s maken of bewerken en ook zelf op het scherm van je telefoon een collage samenstellen. De camera werkt makkelijk. Tijdens het maken van de foto kun je snel kiezen of je de flitser wilt gebruiken of de camera wilt draaien, doordat de knoppen in beeld zijn en niet verstopt achter een instellingenmenu. De menu’s voor het bewerken van een foto zijn overzichtelijk en gebruiksvriendelijk, dat maakt de app fijn om mee te werken. Je hoeft je ook niet aan te melden met je e-mailadres, foto’s die je wilt bewaren worden op je telefoon opgeslagen. Je kunt ze wel vanuit de app delen op Flickr, Facebook en Twitter. Wil je dat op andere plekken doen, dan moet dat met een omweg. [SW]
DVD The Hunger Games
●●●● ‘Happy Hunger Games!’ De jaarlijkse televisie-slachtpartij wordt bijna nog groter aangekondigd dan de Olympische Spelen. Het fictieve Panem is opgedeeld in twaalf districten, één district is compleet verwoest door een opstand. Als straf moeten twee afgevaardigden per district de overlevingsstrijd aangaan. Alle middelen zijn geoorloofd, slechts de winnaar zal overleven. De verfilming van de thriller van Suzanne Collins is ondanks
het fictieve karakter een billenknijper. Hoe ver gaan de deelnemers, en zijn ze bereid een gruwelijke moord te begaan als hun eigen leven er van afhangt? Katniss (Jennifer Lawrence) offert zich op als haar zusje via een loting wordt aangewezen. Als ‘underdog’ weet ze op slimme wijze heel lang te ontsnappen aan haar tegenstanders en de regels van het spel, zelfs als de producers bosbranden en hongerige panters inbrengen. Maar het plot van de film is een deceptie. Het zoetsappige Disney-moraalachtige karakter - échte liefde overwint alles - is meer dan voorspelbaar. Of is dit toch onderdeel van de ‘game’? [SD]
WEBSITE 7skills.nl
●●●●
Af en toe een artistiek meesterwerk op je Facebook-pagina zetten is prima, maar je kunt er met een gerust hart vanuit gaan dat het merendeel van je vrienden niet eens weet wie Kandinsky is, dus bespaar jezelf de moeite. We klikken massaal met een gigantisch pokerface op ‘Vind ik leuk’, om er maar vanaf te zijn. Gelukkig zijn er ook social media waar je vol overgave je creativiteit kwijt kunt, zoals 7skills.nl. Fijner nog: je kunt je vaardigheden laten zien zonder dat mensen je een vervelende uitslover vinden. Want iedereen op 7skills is kunstenaar. Je maakt een profiel aan, dropt je creatieve uitspattingen en iedereen die ook lid is, kan erop reageren. Erg leuk natuurlijk, maar de ‘dit is raar dus het is kunst’-figuren hangen er ook rond. Wel is de site mooi, strak en overzichtelijk en kun je je Facebook en Twitter eraan koppelen. Zeer handig dus. [LvdA]
.
punt 31
STUDENTENVOORDEEL
12MAANDEN
50% KORTING BIJVOORBEELD MET DE
SAMSUNG GALAXY SIII
Ga naar hi.nl/studentenkorting Korting geldt 12 maanden bij een Hi Messaging Medium/Large/XL Abonnement i.c.m. Hi ToestelLease. Studentenkorting alleen op vertoon van een geldige Studenten OV-chipkaart of een geldig bewijs van inschrijving/geldige collegekaart. Check hi.nl voor meer info en de voorwaarden.
› TOT €5 / MND EXTRA KORTING OP JE Hi ABONNEMENT › JE REKENING PAS BETALEN ALS JE STUFI BINNEN IS