Zespół dostępów naczyniowych by ptpi_pl

Zespół dostępów naczyniowych i infuzji

POLSKIE TOWARZYSTWO PIELĘGNIARSTWA INFUZYJNEGO

LISTOPAD 2023

Autor

Afliacja

mgr Maciej Latos

Zakład Nauczania Anestezjologii i Intensywnej Terapii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne CSK WUM, Polskie Towarzystwo Pielęgniarstwa Infuzyjnego

Autor

Afliacja

Artur Szymczak

Uniwersyteckie

Centrum

Kliniczne

CSK

WUM,

Polskie

Towarzystwo

Pielęgniarstwa Infuzyjnego

Wprowadzenie Terapia infuzyjna wymaga interdyscyplinarnej współpracy wszystkich klinicystów, którzy zlecają i podają szeroką gamę roztworów i leków, a także personelu zarządzającego. Świadczenia związane z infuzją i dostępem naczyniowym powinny być zgodne z przepisami obowiązującymi w każdym kraju.

„Vascular Access Team (IV) zapewnia wysoki standard terapii dożylnej na oddziałach poprzez szkolenie, nadzorowanie i wspieranie personelu w rozwijaniu ich umiejętności prowadzenia bezpiecznej terapii dożylnej.” Great Ormond Street Hospital (GOSH) Wielka Brytania Podejście zorientowane na pacjenta w celu bezpiecznego prowadzenia terapii infuzyjnej. Wykonywanie niezależnych interwencji pielęgniarskich z wykorzystaniem odpowiedniego rozumowania klinicznego, oceny pielęgniarskiej i umiejętności podejmowania krytycznych decyzji. Zakres praktyki każdego rodzaju personelu pielęgniarskiego będzie się pokrywał z niektórymi działaniami, ale role te nie są wymienne. Ustalając parametry i granice, zakres praktyki pielęgniarskiej powinien być wystarczająco szeroki i elastyczny oraz koncentrować się na: połączeniu wiedzy, osądu i umiejętności bezpośredniej opieki nad pacjentem, rzecznictwa pacjenta, nadzoru i delegowania zadań innym osobom, przywództwa, zarządzania, badań i rozwoju polityki opieki zdrowotnej.

Bariery

Należy identyfikować bariery, które uniemożliwiają praktykę w pełni wykorzystującą potencjał pielęgniarski, tzw. praktyka na szczycie PWZ. Priorytetem jest usunięcie barier, aby umożliwić praktykę w pełnym zakresie swojego wykształcenia i kompetencji. Bariery obejmują: praktyki administracyjne, (brak pozwolenia na wykonywanie określonej praktyki i/lub brak polityk organizacyjnych), nieuwzględnianie pielęgniarki w otwartej komunikacji między wszystkimi członkami zespołu opieki zdrowotnej, ciężar zarządzania zadaniami niezwiązanymi z pielęgniarstwem przy braku odpowiedniego personelu, chaos w miejscu pracy wynikający z wielozadaniowości, co może prowadzić do błędów. Obecność klinicysty prowadzącego obejmuje: zarządzanie zespołem, rozwój personelu, działania związane z opieką infuzyjną. Niezbędne dla jakości opieki jest stosowanie systemowego podejścia do kompetencji w zakresie infuzji i dostępu naczyniowego, skoncentrowanego na obowiązujących zasadach i procedurach stosowanych w całej organizacji szpitalnej.

Według doniesień metoda ta przynosi większą satysfakcję klinicystów, zwiększa zaufanie i niezależność (INS 2021).

Nurse Leadership Nurse and Nurse Leadership Przydzielanie najbardziej kompetentnych klinicystów do stosowania proaktywnego podejścia do: oceny potrzeb pacjenta wyboru najbardziej odpowiedniego dostępu naczyniowego stosowania umiejętnych technik jego wprowadzania zarządzania metodami infuzji oceny wyników klinicznych Co powinno decydować o wyborze lidera zespołu? Czas spędzany z pacjentami we wszystkich miejscach opieki Znajomość terapii i technologii sprzętu infuzyjnego Edukacja pacjentów

Według INS najlepiej do tej roli nadają się pielęgniarki

Zespoły kierowane przez lekarzy według wspominanych wytycznych ograniczają się zwykle do założenia dostępu naczyniowego. Pozostaje odpowiedzialność za pozostałe aspekty terapii infuzyjnej i zarządzania uzyskaną linią naczyniową.

Kto powinien tworzyć zespoły? Do osiągnięcia optymalnych wyników zespoły infuzyjne należy tworzyć w oparciu o ocenę kompetencji. Długość stażu i bierna powtarzalność nie są wyznacznikami wiedzy klinicznej i kompetencji proceduralnych dla doświadczonych klinicystów. W Polsce nadal jest często czynnikiem decydującym o powierzaniu pielęgniarkom określonych funkcji. Stosowanie systemowego podejścia do kompetencji w zakresie infuzji i dostępu naczyniowego, skoncentrowanego na obowiązujących zasadach i procedurach stosowanych w całej organizacji szpitalnej. Gdy mówimy „dostęp naczyniowy”, myślimy o krótkich kaniulach (PIVC), o cewniku pośrednim (MC), a może o wkłuciu centralnym (CVAD)? Tym zakładanym z dostępu obwodowego (PICC) a może centralnego (CICC). A może dostęp naczyniowy to wkłucie dializacyjne (CICC HD) lub port naczyniowy? Wszystkie powyższe to dostępy naczyniowe i jak wiemy jest ich sporo. Kto je będzie implementował? Odpowiedź jest prosta, Zespół Dostępów Naczyniowych, ale już jak powinien wyglądać taki zespół oraz kto może lub powinien być liderem tego zespołu, już nie jest kwestią tak oczywistą. Aspekty prawne i kompetencyjne niejako wymuszają interpersonalizację takiego zespołu. Tu znajdą swoje miejsce zarówno lekarze jak i personel pielęgniarski. Jedno jest pewne zarówno jedni jak i drudzy muszą dysponować możliwie jak najbogatszą i jak najbardziej aktualną wiedzą dotyczącą implementacji cewników jak i prowadzenia infuzji, aby w pełni wykorzystywać swoje kompetencje w codziennej praktyce klinicznej. W naszym Zespole kwalifikacją chorych do odpowiedniego rodzaju dostępu naczyniowego zajmujemy się właśnie zespołowo na podstawie wywiadu i badania układu żylnego pacjenta, a następnie implantacją odbywa się według zawodowych kwalifikacji: zespół pielęgniarski uzyskuje dostępy obwodowe: PIVC, PIVC pod USG i midline, a zespół lekarski różnego rodzaju dostępy centralne. Komentarz eksperta: Artur Szymczak Oczytani teoretycy i doświadczeni praktycy, ale …. niezbyt liczni. Z naszego doświadczenia jasno wynika, że im liczniejszy zespół tym trudniej zapanować nad jakością. Warto o tym pomyśleć, gdy to Ty będziesz budował swój zespół. W mniejszej grupie zdecydowanie łatwiej jest się spotkać, aby wymienić się doświadczeniami, a może nawet przeanalizować błędy tak aby je wyeliminować. Bezwzględnie należy się wspierać a ci bardziej doświadczeni winni pełnić rolę mentorów dla tych którzy dopiero zaczynają i chcą dołączyć do zespołu. Odnośnie do zespołu, to jak każda grupa powinna mieć lidera. A czy liderem takiego interpersonalnego zespołu może być pielęgniarka? O ile: – ma odpowiednią wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii człowieka, układu naczyniowego oraz rozumie ich współzależności, – uczestniczy w ustalaniu i realizacji procesu pielęgnowania, – zna sprzęt i dostępne technologie będące aktualnie na rynku, – ma umiejętności praktyczne dotyczące terapii infuzyjnej,

– potrafi współpracować z innymi członkami zespołu terapeutycznego i nie boi się brać udziału w podejmowaniu decyzji klinicznych, to jak najbardziej może, a nawet powinna podjąć się roli lidera. Osobiście zdarzyło mi się wielokrotnie zasugerować (skutecznie) zmianę strategii dostępu naczyniowego. Pacjent, który przyjechał do gabinetu zabiegowe w celu założenia wkłucia centralnego, po dokładnie zebranym wywiadzie i ustaleniu do czego, tak naprawdę ma służyć wkłucie, wrócił na odział z wkłuciem pośrednim. Zdarzało się również dokładnie odwrotnie. Kiedy zostałem poproszony o pomoc w uzyskaniu dostępu obwodowego, ale ogólny stan pacjenta i przewidywana terapia kwalifikowała pacjenta do uzyskania dostępu centralnego. Nie bójmy się zatem pytać i dobierać odpowiednie wkłucie do odpowiedniego pacjenta. Niech nasza strategia nie kończy się wraz z upływem dyżuru, a wybiega dużo dalej i będzie adekwatna to planowanej strategii leczenia.

W tej strategii, ale również w całej koncepcji „zespołu” nie możemy zapomnieć o jeszcze jednym, bardzo ważnym jego członku. A mianowicie o Pacjencie.

Piśmiennictwo 1. Gorski LA, Hadaway L, Hagle ME i wsp. Infusion Therapy Standards of Practice, 8th Edition. J Infus Nurs. 2021 JanFeb 01;44(1S Suppl 1):S1-S224. 2. Alexandrou E, Murgo M, Calabria E, Spencer TR, Carpen H, Brennan K, Frost SA, Davidson PM, Hillman KM. Nurseled central venous catheter insertion-procedural characteristics and outcomes of three intensive care based catheter placement services. Int J Nurs Stud. 2012 Feb;49(2):162-8. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2011.08.011. Epub 2011 Sep 23. PMID: 21944565. 3. Krein SL, Kuhn L, Ratz D, Winter S, Vaughn VM, Chopra V. The relationship between perceived role and appropriate use of peripherally inserted central catheters: A survey of vascular access nurses in the United States. Int J Nurs Stud. 2017;71:28-33. doi:10.1016/j.ijnurstu.2017.03.001. 4. McDiarmid S, Scrivens N, Carrier M, et al. Outcomes in a nurse-led peripherally inserted central catheter program: a retrospective cohort study. CMAJ Open. 2017;5(3):E535-E539. doi:10.9778/cmajo.20170010.

Kontakt

www.ptpi.pl

maciej.latos@ptpi.pl

biuro@ptpi.pl