Jaarstukken 2015
Protestantse Theologische Universiteit
Voorwoord
Wat ‘gaaf’, wat een gave, wat een ópgave dat we in Nederland controleren dat
Theologische Universiteit Kampen en de Theologische Universiteit Apeldoorn deel
het geld dat we samen aan Hoger Onderwijs besteden, ook werkelijk wordt
uitmaken. Dat de laatste twee genoemden plannen hebben tot de vorming van
uitgegeven aan goed onderwijs en onderzoek. Doelmatigheid en efficiëntie,
één Gereformeerde Theologische Universiteit, stemt ons opgetogen. Dat bij die
prestatieafspraken en excellentie, het klinkt allemaal inmiddels als muziek in de
vorming van een GTU een veel te opportunistische poging werd gedaan om loyale
oren. Wat verstandig om opleidingen te accrediteren, diploma’s te waarderen en
partners van de PThU richting de GTU te trekken, kan ons uiteraard geenszins
integriteit op alle vlakken van het onderzoek te monitoren. Wie ooit gewerkt heeft
bekoren.
in een context waar diploma’s gekocht en hoogleraren ómgekocht konden worden, kan alleen maar toejuichen dat we leven van controle op controle. Daarbij
Student centraal: wij prijzen ons gelukkig met vele studenten die meedenken in
kunnen we zuchten onder de hoeveelheid rapportages die aangeleverd dienen te
commissies, universiteitsraad, benoemingen en conferenties. Zoals uit dit
worden - en dat doen we dikwijls - , maar we kunnen die rapportages ook ter
jaarverslag blijkt, vergt een opleiding aan de PThU veel van de studenten. De
inspiratie voor onszelf gebruiken: er liggen kansen en mogelijkheden om nieuwe
studenten stellen evenzeer hoge eisen aan de PThU. Wij moedigen hen in alle
impulsen te geven aan de theologie en aan de theologie-studenten. En daar waar
geledingen aan om zich uit te spreken over inhoud en opzet van de studie. Daar
de rapportages dit doel echt niet meer dienen, zeggen we: één formulier er bij,
zullen we ook in de komende jaren op voortbouwen.
dan ook één formulier er af. Uit het medewerkeronderzoek blijkt dat de bibliotheekvoorziening - inclusief de Op diverse terreinen viel in het jaar 2015 een trotse toon te beluisteren: dissertaties
mensen die daar werken en de digitale bronnen die geraadpleegd kunnen worden
die de aandacht trekken, afzwaaiende studenten die met verve hun onderzoek
- van meer dan gemiddeld niveau is en hogelijk gewaardeerd wordt. Verder blijkt
presenteren, docenten die zich didactisch tot hoog niveau blijven bijscholen,
dat er over de hele linie vertrouwen is in elkaar als bestuur en medewerkers. Dat
medewerkers die bouwen aan een ‘solide internationale reputatie’ zoals door de
lijkt mij de enig mogelijke basis voor voortgang en nieuwe trajecten. Duidelijk is
externe review-commissie met betrekking tot ons onderzoek werd geconstateerd.
ook dat het hooghouden van alle inhoudelijke ambities en het kunnen voldoen
Trots op de PThU kunnen we alleen maar blijven, als we vernieuwend in onderzoek
aan alle administratieve standaarden, bijvoorbeeld op het toetsbeleid bij tentamens
en onderwijs staan. Daartoe dienen wij ons goed van onze omgeving bewust te
dat wij zeer nauwgezet hanteren, van een theologische universiteit veel inzet
zijn. Wie zijn de jonge veelbelovende mensen die een studie theologie overwegen?
vraagt en dat we het plezier in het werk niet mogen laten verkommeren onder
Hebben wij hen goed in het oog? Het jaarrapport van 2015 biedt veel aanleiding
een grote werkdruk.
om daarop in het komende jaar de focus te leggen. Als PThU bieden wij de kenmerkende combinatie van diepe verworteling én de brede oriëntatie waarmee
Wetenschap, kerk en samenleving zijn voortdurend in beweging en vragen reactief
wij een unieke positie innemen in het door de KNAW-commissie bestudeerde veld
en proactief aan theologen van de toekomst te komen met uitleg, duiding,
van theologie en religiestudies in Nederland. Die positie moeten wij handhaven en
mogelijke wegen naar wederzijds begrip, vermindering van angst, verruiming van
meer nog dan voorheen communiceren aan potentiële instromers.
inzichten en uitzichten op zinvol leven. Als we even onszelf verliezen in cijfers, houden we onszelf dat weer voor ogen: waar was het ons om te doen? Om
Bestuurlijk kijken we dan ook naar de faciliteiten en de financiering voor een
theologie! Zinvol spreken over God-wereld-mensen, zodat perspectief geboden
gezonde voortgang. De PThU is toekomstbestendig en zal vooral voortgaand
wordt; kritische theologie ook, om het zinloze, het uitsluitende, het
investeren in mensen die de theologische opleidingen verder kunnen dragen.
buitensluitende en het terreurbevorderende tegen te gaan. Theologische kennis
De PThU geniet van het leven in Groningen en Amsterdam en wil als een levendig
leidt tot reductie van angst. Dat is voor onze samenleving van dit moment wel de
instituut bijdragen aan wat in Groningen en Amsterdam gebeurt in partner-
beste valorisatie.
instellingen als de Rijksuniversiteit Groningen en de Vrije Universiteit. De PThU werkt voorts steeds graag samen in de Nederlandse Levensbeschouwelijke
prof.dr. Mechteld Jansen
Universiteiten, waarvan naast de Universiteit voor Humanistiek, ook de
Rector / Voorzitter College van Bestuur
Protestantse Theologische Universiteit
3
Inhoudsopgave
Voorwoord 3
Hoofdstuk 8:
56
Personeel Jaarverslag
7 Hoofdstuk 9:
59
Financieel Hoofdstuk 1: Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit
8 Hoofdstuk 10:
74
Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten Hoofdstuk 2:
9
Inrichting van de governance en de universitaire organisatie Jaarrekening 77 Hoofdstuk 3:
11 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Kerngegevens
Hoofdstuk 4:
12
96
Bijlagen 98
Raad van Toezicht 1. Commissies 2. Promoties Hoofdstuk 5:
15
Prestatieafspraak
3. Publicaties 4. Internationale contacten 5. Kerkelijk Album en Ordonantie 13 6. Overzicht mastertheses
Hoofdstuk 6:
30
Onderwijs
Hoofdstuk 7:
40
Onderzoek en valorisatie
4
Jaarstukken 2015
Protestantse Theologische Universiteit
5
6
Jaarstukken 2015
Jaarverslag
Protestantse Theologische Universiteit
7
Hoofdstuk 1:
Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit Missie
2. Een uitdagende leeromgeving, die
De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) is een prominente
- studenten een inspirerend studietraject biedt met persoonlijke
universiteit voor protestantse theologie die zelfbewust, kritisch en flexibel inspeelt op de veranderingen die zich voltrekken op het gebied van geloof, kerk en samenleving.
studiebegeleiding, en uitnodigt tot eigentijdse theologiebeoefening; - het kader vormt voor een theologisch onderzoeksprofiel en PhD programma, welke nationaal en internationaal herkend en erkend worden.
Uit deze missie blijkt dat de PThU zich bewust is van de veranderingen die zich voltrekken op het complexe terrein van religie en samenleving. Tevens
3. Een ambitieus theologisch klimaat, waarmee de PThU
is de universiteit zich bewust van haar eigen opdracht op het gebied van
- op nationaal en internationaal niveau een toonaangevende bijdrage
de theologiebeoefening. Dit leidt tot de volgende concentratie in haar missie:
levert aan de academische theologiebeoefening; - een inspirerende kerkelijke en maatschappelijke functie vervult; - bijdraagt aan de voortgang en de vernieuwing van de
- De Protestantse Theologische Universiteit is gespecialiseerd in de
theologiebeoefening in de Protestantse Kerk in Nederland.
theologische bestudering van het christelijk geloof in de wisselwerking tussen bronnen en eigentijdse vormgeving. - Zij verzorgt de opleiding van predikanten ten behoeve van
Profiel De missie en de kernwaarden markeren samen het theologische profiel
de Protestantse Kerk in Nederland en zij doet dit op twee
van de PThU. Academische verantwoordelijkheid voor het brede vakgebied
vestigingsplaatsen die elk een eigen traditie ontwikkelen.
van de theologie gaat hand in hand met kerkelijke en maatschappelijke
- In haar theologiebeoefening staat zij in de protestantse traditie en
betrokkenheid. Het internationale karakter van de theologie en de
heeft zij bijzondere aandacht voor de interactie tussen religie en
wereldwijde ontwikkeling van het Christendom zijn daarbij uitdrukkelijk in
maatschappelijke/culturele contexten.
beeld. In dit licht stelt de PThU zich de volgende taken: - het academisch vormen van een nieuwe generatie theologen;
In de uitvoering van haar missie wordt het werk- en studieklimaat op de PThU gekenmerkt door de volgende kernwaarden:
- het opleiden van predikanten die theologisch en professioneel bekwaam zijn; - het opleiden van mannen en vrouwen voor leidinggevende posities in
1. Betrokken medewerkers en studenten, die - met overtuiging betrokken zijn bij kerkelijke en maatschappelijke ontwikkelingen; - in hun wetenschapsbeoefening aanspreekbaar zijn op hun persoonlijke betrokkenheid bij de christelijke traditie; - een inspirerende en uitdagende leer- en onderzoeksomgeving creĂŤren, en elan en ambitie tonen.
organisaties en werkvelden waar theologische expertise relevant is; - het opleiden van een nieuwe generatie onderzoekers; - het doen van fundamenteel en praktijkgeoriĂŤnteerd onderzoek op het gebied van geloof, kerk en samenleving; - een bijdrage leveren aan het goed functioneren van geloofsgemeenschappen in hun maatschappelijke en culturele context; - een bijdrage leveren aan de doordenking van de functie van religie in de hedendaagse samenleving; - het verzorgen van postacademisch onderwijs voor beroepsgroepen van predikanten en andere professionals; - het verlenen van maatschappelijke dienstverlening op het gebied van religie en samenleving.
8
Jaarstukken 2015
Hoofdstuk 2:
Inrichting van de governance en de universitaire organisatie 2.1 D e governance-structuur aan de universiteit: toezicht, bestuur, medezeggenschap en horizontale verantwoording
College van Bestuur: taken, bevoegdheden en samenstelling
Het bestuur en toezicht met betrekking tot de PThU is geregeld
College van Bestuur. Tevens stelt de raad de beloning van de leden van
overeenkomstig de governance code VSNU en de op de PThU als
het College van Bestuur vast.
De Raad van Toezicht benoemt, schorst en ontslaat de leden van het
levensbeschouwelijke universiteit van toepassing zijnde bepalingen in hoofdstuk 9 van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs en
Het College van Bestuur is belast met het bestuur, het beheer en de
Onderzoek (WHW), Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse
bedrijfsvoering van de universiteit. Het bestuur van de PThU is - met
Kerk in Nederland en het Bestuursreglement van de PThU, zoals dit op
het oog op de omvang van de organisatie - eenhoofdig, zodat de
8 april 2013 door de Raad van Toezicht is vastgesteld en goedgekeurd.
taken en verantwoordelijken van rector en voorzitter zich verenigen in één persoon. Het college is verantwoording verschuldigd aan de Raad
Raad van Toezicht: Taken, bevoegdheden en samenstelling
van Toezicht. De taken van het bestuur hebben betrekking op zowel de academische als bestuurlijke representatie en zijn vastgelegd in het
De leden van de Raad van Toezicht worden op basis van Ordinantie
Bestuursreglement van de PThU.
13-3 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland benoemd, geschorst en ontslagen door de Generale Synode.
Medezeggenschap: Universiteitsraad
De Raad van Toezicht houdt toezicht op de uitvoering van de
Voor de medezeggenschap heeft de PThU een Universiteitsraad
werkzaamheden en op de uitoefening van de bevoegdheden van het
ingesteld, bestaande uit tien leden, waarvan de helft bestaat uit leden
College van Bestuur. Tevens staat de Raad van Toezicht het College van
die uit en door het personeel zijn gekozen en de andere helft uit leden
Bestuur met raad terzijde. Daarnaast heeft hij in opdracht van de synode
die uit en door de studenten zijn gekozen. Taken en bevoegdheden
van de Protestantse Kerk in Nederland een speciale verantwoordelijkheid
van de Universiteitsraad zijn geregeld in een Reglement voor de
met betrekking tot de instandhouding van de opleiding van predikanten
Universiteitsraad waarin toepassing is gegeven aan de taken en
voor de Protestantse Kerk in Nederland.
bevoegdheden zoals die in paragraaf 1 van titel 2 van hoofdstuk 9 van de WHW. In verband met de mono-facultaire structuur van de PThU
De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte
kent de universiteit geen Faculteitsraad zoals bedoeld in paragraaf 2
van elkaar en ten opzichte van het College van Bestuur onafhankelijk en
van titel 2 van hoofdstuk 9 van de WHW. De Universiteitsraad voert ten
kritisch kunnen opereren. Het principe van onafhankelijkheid is daarmee
minste twee maal per jaar overleg met het College van Bestuur.
geëerbiedigd. De leden ontvangen voor hun toezichthoudende taken geen persoonlijke financiële vergoeding anders dan de vergoeding als lid
Overleg met interne en externe actoren (horizontale verantwoording):
van de Raad van Toezicht.
Raad van Advies, Opleidingscommissie en Examencommissie Het College van Bestuur wordt in zijn werkzaamheden met raad bijgestaan door de Raad van Advies. De raad kan door het College van Bestuur om advies gevraagd worden over alle zaken die de universiteit aangaan.
Protestantse Theologische Universiteit
9
De raad wordt door het College van Bestuur in elk geval om advies gevraagd over het strategisch beleid van de universiteit, waar het zaken betreft die de predikantsopleidingen en de afnemende beroepenvelden aangaan. In het bijzonder met betrekking tot de kwaliteit van de opleidingen is de Opleidingscommissie ingericht, die dienaangaande het bestuur van advies dient. Voor het aanwijzen van examinatoren en het ontwikkelen van beleid met betrekking tot toetsing is de Examencommissie ingesteld.  
2.2 Universitaire organisatie De universitaire organisatie is als volgt ingericht:
Raad van Toezicht
College van Bestuur
Ambtelijk secretaris
Manager bedrijfsvoering
Directeur onderwijs
Leider onderzoeksprogramma’s
Ondersteunend en beheerpersoneel
OpleidingscoĂśrdinatoren
Leerstoelhouders
Onderwijsgevend personeel
Onderzoekers
10
Jaarstukken 2015
Hoofdstuk 3:
Kerngegevens Kerncijfers Protestantse Theologische Universiteit 2015
Studenten Instroom
2014
2013
2012
B
M
T
B
M
T
B
M
T
B
M
T
34
59
93
60
50
110
40
45
85
46
58
104
Totale populatie
101
189
290
118
189
307
113
211
324
121
210
331
Aantal diploma's
22
51
73
13
49
62
12
56
68
14
79
93
Medewerkers
A
G
T
A
G
T
A
G
T
A
G
T
Wetenschappelijk personeel (fte)
18,40
14,80
33,20
32,40
31,90
36,00
Ondersteunend personeel (fte)
19,44
3,25
22,69
20,79
21,19
22,75
Docenten (fte)
3,80
1,20
5,00
4,45
4,45
6,21
Promovendi (fte)
3,00
3,30
6,30
6,20
9,20
11,20
Student-assistenten (fte)
1,80
0,59
2,39
0,79
1,68
1,68
wetenschappelijk personeel (overig)
2,00
-
2,00
1,30
1,00
0,50
Percentage docenten met BKO Aantal docenten met SKO
92%
82%
31%
16%
3
2
1
0
FinanciĂŤn (â‚Ź x 1.000) 9.030,4
8.609,3
8.894,4
9.195,7
Bijdrage Protestantse Kerk
Rijksbijdrage
259,4
318,2
188,4
190,5
College- en examengelden
479,7
522,3
577,2
646,9
Deelnemersbijdragen PAO
121,2
138,0
138,6
157,0
Tweede en derde geldstroommiddelen
578,7
464,0
376,6
575,7
Overige baten
1.099,9
617,6
110,9
580,8
Totale baten
11.569,3
10.669,4
10.286,1
11.346,6
Resultaat
2.206,2
1.380,0
-761,1
-1.309,7
Eigen Vermogen
7.819,4
5.613,2
4.233,6
4.994,7
Solvabiliteitsratio
0,56
0,43
0,33
0,35
Liquiditeitsratio
2,29
1,17
0,59
0,62
67,2%
52,2%
39,9%
42,5%
Weerstandsvermogen B = Bacheloropleiding; M = Masteropleidingen; T = Totaal A = Amsterdam; G = Groningen; T= Totaal
Protestantse Theologische Universiteit
11
Hoofdstuk 4:
Raad van Toezicht 4.1 Samenstelling
- drs. J.W. Meinsma (profiel bedrijfsvoering, lid auditcommissie)
De Raad van Toezicht bestaat uit vijf leden, onder wie de voorzitter.
• aanvang eerste termijn: 1 januari 2013
De leden zijn benoemd op basis van profielen die in de eerste
• einde eerste termijn: 31 december 2016
plaats de deskundigheid van de leden voor het uitoefenen van een toezichthoudende taak betreffen: een onafhankelijke en kritische positie
Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt mw. Van den Hul-Omta het
kunnen innemen ten opzichte van het bestuur; beschikken over affiniteit
contact met de Universiteitsraad.
met een wetenschappelijke instelling; beschikken over ervaring met
het besturen van een complexe organisatie; kunnen herkennen van
Werving nieuw lid
relevante ontwikkelingen; beschikken over een voor de PThU relevant maatschappelijk, kerkelijk en politiek netwerk. In de tweede plaats stelt
In verband met het aflopen van de tweede en laatste termijn van
de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland de eis dat een lid van
mw. Van den Hul-Omta heeft de raad van toezicht in overleg met het
de raad belijdend lid van deze kerk is. In de derde plaats is voor elk lid
moderamen van de generale synode een profieltekst voor werving van
aan de algemene deskundigheidseisen een specifiek profiel toegevoegd:
een haar opvolgend lid opgesteld. Het profiel van de zetel die mw. Van
voorzitterschap, expertise op het terrein van bedrijfsvoering, hoogleraar,
den Hul-Omta bezette is enigszins aangepast. In plaats van een lid met
maatschappelijke betrokkenheid, predikant.
een specifieke focus op het ‘maatschappelijk veld’ is geworven voor een lid met het bijzondere aandacht voor nieuwe vormen van kerk-zijn.
In 2015 was de Raad van Toezicht als volgt samengesteld:
Bovendien is expliciet geworven voor een lid binnen de leeftijdscategorie
- mevr. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
35-45 jaar, teneinde verjonging te kunnen doorvoeren binnen de
(voorzitter, lid remuneratiecommissie)
samenstelling van de raad.
• aanvang eerste termijn: 1 september 2013 • einde eerste termijn: 31 augustus 2017
Nadat het College van Bestuur zich kon vinden in het vastgestelde
- mw.drs. J.J.Tj. van den Hul-Omta
profiel en de Universiteitsraad daarover een positief advies had
(profiel maatschappelijk veld, vice-voorzitter)
gegeven is een advertentie geplaatst. De benoemingsadviescommissie
• aanvang eerste termijn: 1 januari 2008
bestond uit mw. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart (voorzitter Raad
• einde eerste termijn: 31 december 2011
van Toezicht/lid remuneratiecommissie), drs. J.W. Meinsma (lid Raad
• aanvang tweede termijn: 1 januari 2012
van Toezicht/voorzitter auditcommissie) en dr. A.J. Plaisier (scriba van
• einde tweede termijn: 31 december 2015
de Protestantse Kerk in Nederland). Op grond van het advies van de
- prof.dr. M. Kaptein (profiel hoogleraar, lid auditcommissie)
benoemingsadviescommissie en na een bevestiging van de geschiktheid
• aanvang eerste termijn: 1 mei 2011
van de kandidaat voor benoeming als lid van de Raad van Toezicht op
• einde eerste termijn: 30 april 2015
de vacant wordende zetel heeft de Raad van Toezicht unaniem besloten
• aanvang tweede termijn: 1 mei 2015
mw.ir. H.A.C. Branderhorst voor te dragen ter benoeming.
• einde tweede termijn: 30 april 2019
Op 13 november 2015 heeft de generale synode van de Protestantse
- mw.drs. G.R. Peetoom (profiel predikant, lid remuneratiecommissie)
Kerk haar unaniem benoemd.
• aanvang eerste termijn: 1 december 2008 • aanvang tweede termijn: 1 december 2012
4.2 Werkgeverstaken raad van toezicht: Remuneratiecommissie
• einde tweede termijn: 30 november 2016
De Remuneratiecommissie van de Raad van Toezicht bestaat uit
• einde eerste termijn: 30 november 2011
mw. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart en drs. G.R. Peetoom.
12
Jaarstukken 2015
De commissie heeft in december 2015 het jaargesprek met de rector/
- Werving studenten en rendement masteropleidingen;
voorzitter College van Bestuur voorbereid. De commissie heeft (mede
- De verkoop van een deel van de panden in Kampen;
na brede consultatie in de organisatie) geconstateerd dat de rector/
- instelling van de verkenningscommissie Theologie en Religie door
voorzitter een goede start heeft gemaakt.
de KNAW voor het uitvoeren van een verkenning naar onderwijs en onderzoek op de gebieden theologie en religiestudies in Nederland, in
4.3 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten Raad van Toezicht 2015
het bijzonder het voorstel te komen tot een Netherlands Academy of Religion;
De Raad van Toezicht vergaderde in het verslagjaar vier maal, waarvan
- studententevredenheid;
ĂŠĂŠn keer gedeeltelijk in afwezigheid van het College van Bestuur.
- Voorbereiding oprichting Gereformeerde Theologische Universiteit;
De belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht in 2015 zijn
- Tussentijdse evaluatie wetenschappelijk onderzoek.
goedkeuring van: - Jaarverslag en Jaarrekening 2014;
4.4 Algeheel oordeel
- Begroting 2016;
De Raad van Toezicht stelt met plezier vast dat de tevredenheid van
- benoeming bijzonder hoogleraar Missiologie aan de vestiging
de studenten met het onderwijs dat de PThU aanbiedt, ten opzichte
Amsterdam vanwege de Stichting de Zending der Protestantse Kerk in
van de vorige jaren is verbeterd. Als het gaat om de nascholing, in het
Nederland;
bijzonder de verplichte permanente educatie van predikanten, steunt
- benoeming bijzonder hoogleraar Geschiedenis van het gereformeerd
de Raad van Toezicht het bestuur in de aandacht die het heeft voor
protestantisme aan de vestiging Amsterdam vanwege de
het gesprek met de kerk en haar predikanten teneinde de participatie
Gereformeerde Bond;
aan de nascholing van predikanten te vergroten. Daarbij is zowel de
- benoeming universitair docent Nieuwe Testament vestiging Amsterdam;
evaluatie van de wervingskracht van het aanbod aan de orde als de stimulerende taak van de kerk haar predikanten te doen deelnemen aan
- benoeming universitair docent Kerkrecht vestiging Amsterdam;
nascholingsaanbod gericht op onderhouden van de vakbekwaamheid
- benoeming universitair docent Praktische Theologie Groningen;
als theoloog en predikant.
- benoeming universitair docent Semitica Amsterdam; - benoeming leden Raad van Advies.
Met betrekking tot het onderzoek stelt de raad tevreden vast dat de wetenschappelijke staf goede voortgang maakt. Daarbij komt dat de
Goedkeuring van de jaarrekening 2014 en de begroting 2016 heeft
maatschappelijke impact van het onderzoek toeneemt blijkens de groei
plaatsgevonden op basis van een positief advies van de auditcommissie,
van het aantal populariserende publicaties. Ook op andere vlakken
bestaande uit drs. J.W. Meinsma (voorzitter) en prof.dr. M. Kaptein.
blijkt dat de onderzoekers van de PThU hun (internationale) netwerken goed weten te benutten, bijvoorbeeld bij de (mede)organisatie van
Daarnaast hebben de volgende zaken onder andere de aandacht van de
internationale conferenties.
Raad gevraagd: - Managementletter 2015 van Deloitte BV, in het bijzonder de
De bedrijfsvoering is goed op orde. Wat betreft de interne beheersing
aanbevelingen tot het treffen van verbetermaatregelen met
van de organisatie zijn flinke vorderingen gemaakt die het vertrouwen
betrekking tot de interne beheersing en control;
dat het bestuur zowel financieel als wat management betreft steeds
- accountantsverslag bij de Jaarrekening en Jaarverslag 2014;
meer in control komt versterkt. De raad constateert met vreugde dat
- de tussentijdse rapportages met betrekking tot
begin 2016 ook het laatste pand in Kampen is verkocht en geleverd,
managementinformatie na vier respectievelijk acht maanden;
Protestantse Theologische Universiteit
zodat dit al langlopende dossier kon worden afgesloten.
13
Niettemin zijn de uitdagingen voor de universiteit onverminderd groot. In de maatschappelijke context houdt de secularisatie onverminderd aan. Het veld van theologiebeoefening is blijvend in beweging, zodat faculteiten en instellingen voor theologie en religiestudies voortdurend moeten zoeken naar de juiste profilering en naar een passende positie in relatie tot andere op het theologisch en religiewetenschappelijk veld. De ontwikkeling van de aantallen ingeschreven studenten vraagt om aanhoudend investeren in werving, maar zeker ook om het voortdurend reflecteren op de vraag of het bestaande aanbod nog voldoende inspeelt op de opleidingsbehoeften van potentiĂŤle studenten. Daar komt bij dat het studiesucces afgemeten aan het rendementspercentage per cohort en een aantal resultaten verbonden aan eerder overeengekomen prestatieafspraken nog niet op het nagestreefde niveau liggen en om verdere verbetering vragen. Samenvattend is het oordeel van de raad van toezicht dat de PThU zich aan het einde van 2015 in een solide situatie bevindt. Deze vormt een stevige basis zich te richten op de voortdurende vernieuwing van haar onderwijs, verdere verbetering van het studiesucces en de uitbouw van haar onderzoek, in relatie tot de stand van de wetenschap en vragen van kerk en samenleving. De raad kijkt met dankbaarheid terug op de inzet die het bestuur zich in het achterliggende jaar getroost heeft deze situatie te bereiken en consolideren. Deze geeft de Raad van Toezicht het vertrouwen dat de PThU in de toekomst hoogwaardig onderzoek en onderwijs kan blijven leveren en op herkenbare wijze zal kunnen inspelen op actuele kerkelijke en maatschappelijke vraagstukken in haar onderzoek, de door haar verworven kennis waardevol maken voor de omgeving waarin zij verkeert, en blijvend aantrekkingskracht uitoefenen op studenten.  
14
Jaarstukken 2015
Hoofdstuk 5:
Prestatieafspraak In 2011 heeft de Protestantse Theologische Universiteit – evenals de
gegevens met betrekking tot Algemene Godgeleerdheid verwijderd, zodat
andere instellingen binnen het hoger onderwijs – een prestatieafspraak
de uitvalgegevens met betrekking tot bachelor Theologie joint degree
gemaakt met het ministerie van OCW. Deze afspraak heeft betrekking
resteren. Deze worden in een factsheet bachelor Theologie opgenomen.
op de jaren 2012-2015. De prestatieafspraak heeft in de eerste plaats betrekking op een set van indicatoren betreffende onderwijskwaliteit en
Databron: (gebaseerd op reeds gevalideerde externe informatiebron):
studiesucces. In de afspraak zijn de ambities opgenomen die de PThU
1 Cijfer HO.
zich gesteld heeft met betrekking tot verbetering van de kwaliteit van het onderwijs dat zij aanbiedt en het studiesucces van haar opleidingen. In dit
De uitval van studenten in de bachelor-opleiding Theologie joint degree ligt
hoofdstuk worden de resultaten ten aanzien van die ambities verantwoord
nagenoeg op het streefpercentage van maximaal 25%. De activiteiten in het
in paragraaf 5.1.
kader van voorlichting die zijn gericht op matching tussen de aankomende student en de bachelor-opleiding werpen hun vruchten af. De komende
Naast de indicatoren in het licht van onderwijskwaliteit en studiesucces
jaren zal de Protestantse Theologische Universiteit in de voorlichting extra
heeft de PThU onder de noemer van profilering en zwaartepuntvorming
aandacht besteden aan het managen van realistische verwachtingen bij de
een aantal ambities op additionele indicatoren vastgesteld. De resultaten
student met betrekking tot de intensiviteit van de opleiding.
met betrekking tot de aan deze additionele indicatoren gekoppelde ambities worden in paragraaf 5.2 van dit hoofdstuk verantwoord.
De verwachting is gerechtvaardigd dat inzetten op een zo laag mogelijk uitvalpercentage in het eerste jaar van de studie door in de voorlichting
5.1 Onderwijskwaliteit en studiesucces
bij de aankomende student de juiste verwachtingen te scheppen en door
Binnen de categorie van ambities met betrekking tot onderwijskwaliteit en
goede en intensieve studiebegeleiding te bieden tijdens de studie, studenten
studiesucces heeft het bestuur de volgende indicatoren vastgelegd.
met geen of weinig vertraging de opleiding succesvol kunnen doorlopen.
5.1.1 Studiesucces: bachelor-rendement, switch
2. Switch
en uitval In verband met het mono-facultaire karakter van de PThU en het 1. Uitval
homogene opleidingen-aanbod is deze indicator voor het meten van studiesucces zonder betekenis, aangezien overstap naar een andere
Definitie: Het aandeel van het totaal aantal voltijd bachelor studenten
opleiding in feite uitval is. Voor deze indicator is geen prestatieafspraak
(eerstejaars HO) dat na één jaar niet meer bij dezelfde instelling in het
gemaakt.
hoger onderwijs staat ingeschreven. 3. Bachelor rendement Uitval 1e jaar
Nulmeting
Afspraak
Resultaat
32%
25%
28%
Definitie: Het aandeel van de voltijd bachelorstudenten die zich na het eerste studiejaar opnieuw bij dezelfde instelling inschrijven (herinschrijvers)
Meetmethode: Gegevens uitval met betrekking tot bachelor
dat in de nominale studietijd + één jaar (C+1) bij dezelfde instelling het
Godgeleerdheid worden op basis van 1 Cijfer HO vastgesteld. Deze worden
bachelorsdiploma behaalt.
opgenomen in de factsheet Godgeleerdheid. De uitvalgegevens in de factsheet zijn inclusief Algemene Godgeleerdheid. Deze maakt geen deel uit van de bachelor Theologie joint degree. Uit de factsheet worden de
Protestantse Theologische Universiteit
Bachelor-rendement
Nulmeting
Afspraak
Resultaat
67%
75%
67%
15
Meetmethode: Met behulp van Discover worden aan de hand van de
In 2010 was nog sprake van de inmiddels opgeheven constellatie. In
query zoals weergegeven in de brief van 20 juni 2012 de gegevens per
dit jaar werd de bacheloropleiding nog aangeboden aan de vestiging
opleiding en per cohort uit de database gehaald en geëxporteerd naar
Kampen. De studenten die deel uitmaakten van cohort 2010 kozen er
Excel. Hiervoor wordt eerst in OSIRIS voor iedere combinatie opleiding/
voor om de bacheloropleiding Theologie Klassiek na de verhuizing in
cohort een studentgroep aangemaakt. Als parameters worden opleiding
2012 naar Amsterdam voort te zetten in Kampen. Zij maakten daarmee
en groep genomen. Voor iedere combinatie opleiding-cohort wordt
gebruik van hun recht op continueren van het op hen van toepassing
de run gedraaid. In Excel worden de gegevens geteld en per opleiding
zijnde examenprogramma in de vestigingsplaats waar zij aan de opleiding
gebundeld in een nieuw Excelbestand waarmee totaaloverzichten van de
waren begonnen. Ook na 2012 bleven docenten onderwijs en begeleiding
inschrijfgegevens wordt verkregen. Vervolgens worden de examengegevens
verzorgen in Kampen totdat de nominale studieduur van de opleiding
volgens query 2 zoals weergegeven in de brief van 20 juni 2012 ook via
was afgelopen. Studenten die op na afloop van deze termijn niet
Discover uit OSIRIS gehaald. Deze gegevens worden eveneens naar Excel
waren afgestudeerd kregen voor de resterende duur van hun opleiding
geëxporteerd en per opleiding gesorteerd. De aantallen worden verwerkt in
onderwijs en begeleiding in Amsterdam aangeboden. Daarbij moesten
het eerder aangemaakte Excelbestand met de totaaloverzichten.
overgangsmaatregelen worden getroffen om studenten van het oude in Kampen aangeboden programma over te zetten naar het nieuwe
Databron: (gebaseerd op eigen administratie van de instelling): OSIRIS.
Amsterdamse bachelorprogramma. Ondanks grote inspanningen van de universiteit om studenten van cohort 2010 tijdig voor het einde van de
Het jaar 2012 waarin de Protestantse Theologische Universiteit de
nominale studieduur te laten afstuderen en ondanks maatregelen deze
prestatieafspraak maakte viel samen met het jaar waarin de universiteit
groep te faciliteren na de overgang naar Amsterdam, heeft een deel van
verhuisde van de vestigingen Utrecht, Kampen en Leiden naar de nieuwe
dit cohort vertraging opgelopen.
vestigingsplaatsen Amsterdam en Groningen. In Amsterdam werd samen met de faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit een nieuwe
Voor de nieuwe bacheloropleiding joint degree die de PThU samen met
bacheloropleiding Theologie gestart op basis van een joint degree. Daartoe
de Vrije Universiteit aanbiedt, komt de prognose van het rendement van
is een geheel vernieuwde opleiding tot stand gekomen. Met betrekking
de opleiding echter dicht in de buurt van de nagestreefde ambitie van
tot die opleiding heeft het bestuur in afstemming met het bestuur van de
75%. De introductie van het bindend studieadvies en een investering
Vrije Universiteit de ambitie gesteld dat van de groep studenten, die na het
van de PThU in studentbegeleiding door studieadvieseurs draagt bij aan
eerste jaar voor de gezamenlijke bacheloropleiding Theologie ingeschreven
het vroegtijdig onderkennen van vertragingsfactoren en het nemen van
te hebben gestaan zich voor het tweede jaar opnieuw inschrijven voor
passende maatregelen.
deze opleiding, 75% na afloop van de nominale studieduur van de opleiding vermeerderd met een uitloopjaar het diploma heeft behaald. Voor de tot 2012 nog in Kampen aangeboden bacheloropleiding gold
5.1.2 Kwaliteit/Excellentie Definitie: Studentenoordeel over de opleiding in het algemeen.
dat dit percentage sinds het cohort 2007 niet was behaald. Met de streefwaarde van 75% voor wat betreft de nieuwe, gezamenlijke opleiding stelde het bestuur zich een ambitieus maar realistisch doel.
NSE score
Nulmeting
Afspraak
Resultaat
3,9
≥ 3,9
3,92
Uit het overzicht van gerealiseerde rendementspercentages blijkt dat de
Meetmethode: De score op het onderdeel ‘Studentenoordeel over de
realisatie voor het cohort 2010 achterblijft bij de ambitie. Verschillende
opleiding algemeen’ wordt vastgesteld op basis van de NSE factsheet, die
factoren zijn hiervoor aan te wijzen:
aan het instellingsbestuur wordt verstrekt.
16
Jaarstukken 2015
Databron: (gebaseerd op eigen administratie van de instelling): NSE.
5.1.3 Maatregelen: Onderwijsintensiteit Definitie: Het aandeel van de voltijd bacheloropleidingen met minder
De PThU zet in op een uitdagende leeromgeving voor studenten.
dan 12 geprogrammeerde contacturen (klokuur/week) en overige
Docenten laten daartoe in hun onderwijs zien op welke wijze
gestructureerde uren in het eerste jaar.
theologische disciplines bijdragen aan de (re)constructie en innovatie Nulmeting
Afspraak
Resultaat
studenten naar een betekenisvolle en inspirerende ontsluiting van bronnen
Contacturen
100% (op
0% (op
0% (op
en tradities met het oog op eigentijdse vormgeving. Het uitdagende
onder
grond van 1
grond van 1
grond van 1
karakter van de leeromgeving bestaat o.a. hierin dat de student respectvol
12 uur
opleiding uit 1
opleiding uit 1
opleiding uit 1
benaderd wordt in haar/zijn geloofsovertuiging, maar tevens uitgedaagd
bacheloropleiding
bacheloropleiding
bacheloropleiding
wordt de eigen zienswijze kritisch te analyseren en te beargumenteren
met 8,5
met tenminste 12
met 12,4
in het licht van andere zienswijzen en overtuigingen. Ook de docent laat
contacturen)
contacturen
contacturen)
van geloofsovertuigingen en praktijken. Eveneens zoeken zij met de
zich uitdagen door andere wetenschappelijke en godsdienstige posities dan de eigen stellingname. De docent zorgt voor een positieve en veilige
Methode: Het aantal geprogrammeerde contacturen en overige
leeromgeving, waarin ruimte is voor constructieve frictie.
gestructureerde uren in het eerste bachelorjaar (hierbij geldt een ondergrens van minimaal 12 uur per week in het eerste bachelorjaar)
De mate waarin de PThU succesvol slaagt in het creëren van een
wordt bepaald aan de hand van het examenprogramma van de
uitdagende leeromgeving meet de universiteit onder meer af aan de
bacheloropleiding en het daarop gebaseerde studierooster.
score op het onderdeel ‘opleiding in het algemeen’ van de Nationale Studentenenquête. Bij het maken van de prestatieafspraak lag deze score
Databron: (gebaseerd op eigen administratie van de instelling):
op 3,9. Het studentenoordeel was daarmee significant hoger dan de score
Onderwijs- en examenregeling en het daarop gebaseerde collegerooster.
van het landelijk gemiddelde. De PThU heeft de ambitie uitgesproken dit niveau in 2015 te hebben vastgehouden. De uitslag van de Nationale
Studiesucces wordt bevorderd wanneer studenten hun opleiding volgen op
Studentenenquête laat zien dat deze ambitie kon worden waargemaakt.
basis van voldoende stimulerende geprogrammeerde contacturen. Ten tijde
Dit resultaat stemt tevreden, te meer daar een aanzienlijk deel van de bij
van het maken van de prestatieafspraak is met de faculteit Godgeleerdheid
de PThU ingeschreven studenten sinds de verhuizing in 2012 te maken
van de Vrije Universiteit afgesproken dat het aantal geprogrammeerde
heeft gehad met overgangs- en verhuizingsproblemen. Met name de
contacturen ten minste 12 uur per week moet zijn. Deze ambitie hebben
studentengroepen die er voor kozen hun bachelor of masteropleiding
de faculteit Godgeleerdheid en de Protestantse Theologische Universiteit
af te ronden aan de voormalige vestigingen Utrecht, Kampen of Leiden
kunnen realiseren.
werden geconfronteerd met een afbouw van facilitering ten behoeve van hun opleiding. En studenten die er wel voor kozen de overstap te maken
5.1.4 Maatregelen: Docentenkwaliteit
naar de nieuwe vestigingen kregen te maken met enkele moeizame
Definitie: Het aandeel docenten (WP) met een basiskwalificatie onderwijs
overgangs- en aansluitingsproblemen omdat de oude programma’s, niet
in het totaal aantal docenten (WP).
meer vernieuwd werden. Deze situatie werd zichtbaar in de uitslag van de enquêtes van 2013 en 2014. Het bestuur stelt tevreden vast dat de algemene waardering voor de opleidingen weer op het niveau van 2011
Aandeel docenten
Nulmeting
Afspraak
Resultaat
16%
75%
92%
is. Voor de komende jaren streeft het bestuur ernaar aansluiting te vinden bij de waarderingscijfers van de levensbeschouwelijke zusterinstellingen.
Protestantse Theologische Universiteit
17
5.1.5 Maatregelen: Indirecte kosten
Meetmethode: Voor vaststelling van het aandeel docenten met een basiskwalificatie onderwijs wordt vastgesteld wie van de onderwijsgevende
Definitie: de generieke overheadformatie als percentage van de totale
staf (docenten, universitair (hoofd)docenten, hoogleraren) met een
formatie (exclusief onderwijs- en onderzoeksondersteuning).
aanstellingsomvang van 0,4 fte of groter op 1 januari 2015 een aanstelling voor onbepaalde tijd, dan wel een aanstelling voor bepaalde tijd van tenminste twee jaar heeft (de noemer).
Nulmeting
Afspraak
Resultaat
19,8%
≤ 20%
19,4%
Van dit aantal wordt het aantal docenten met een basiskwalificatie
Methode: De PThU heeft er voor gekozen de indirecte kosten te
onderwijs vastgesteld (de teller).
berekenen volgens de methode van Berenschot, waarin wordt bepaald wat het percentueel aandeel van overheadformatie is ten opzichte van de
Het aantal docenten met een basiskwalificatie onderwijs wordt afgezet
totale formatie (exclusief de onderwijs- en onderzoeksondersteuning).
tegen het aantal docenten dat in de noemer wordt betrokken. Op basis daarvan wordt het relatieve aandeel docenten met een basiskwalificatie,
Databron: (gebaseerd op eigen administratie van de instelling): SAP-HR en
uitgedrukt in een percentage vastgesteld.
financiĂŤle administratie PThU.
Databron: (gebaseerd op eigen administratie van de instelling): SAP-HR.
De Protestantse Theologische Universiteit streeft er naar dat een zo hoog mogelijk percentage van de ontvangen middelen besteed wordt aan
Deskundigheidsbevordering is een continue proces. Naast het up to date
de primaire processen onderwijs, onderzoek & valorisatie. Dit streven is
houden van de vakbekwaamheid van het wetenschappelijk personeel,
uitgedrukt in de ambitie het indirecte kostenpercentage, berekend op basis
richt het scholingsbeleid zich op o.a. de didactische vaardigheden van het
van de overheadformatie als percentage van de totale formatie (exclusief
onderwijsgevend deel van de wetenschappelijke stafleden door middel van
de onderwijs- en onderzoeksondersteuning), op een niveau van maximaal
de BKO, de onderwijsontwikkeling via de SKO en het optimaliseren van de
20% te houden. Daarin is de PThU - terwijl de verantwoordelijkheid
Engelstalige vaardigheden middels trainingen Academic English.
voor externe verantwoording en daarbij passende kwalitatief goede interne administratieve organisatie vergelijkbaar is met die van een brede
Voor de kwaliteit van docenten in het kader van de prestatieafspraak
universiteit - geslaagd.
is de streefwaarde van het aandeel van de docenten met een behaalde
 
basiskwalificatie onderwijs van belang. Deze waarde is bij het aangaan
5.2 Additionele streefwaarden onderwijs en onderzoek
van de prestatieafspraak op 75% gesteld. Door middel van een gericht scholingsbeleid is dit streven ruimschoots behaald. Bovendien is in het aanwervingsbeleid de docentkwaliteit verankerd als belangrijk criterium
5.2.1 Rendement masteropleidingen
bij de selectie van kandidaten, zodat we de verwachting hebben dat het
Met betrekking tot het rendement van de door de PThU aangeboden
gerealiseerde percentage in de toekomst verder zal toenemen.
masteropleidingen geldt dat het bestuur bij het maken van de prestatieafspraak de ambitie heeft uitgesproken dat 60% van een cohort studenten binnen de nominale duur van de opleiding deze met een diploma afrondt. Daarbij zij opgemerkt dat de nominale duur voor de voltijdse variant drie jaar is. De nominale duur voor deeltijdstudenten is vastgesteld op 4,5 jaar.
18
Jaarstukken 2015
VOLTIJD Naam opleiding
Jaar cohort
Gemeentepredikant
Omvang cohort
2012
Aantal afgestudeerden
Percentage
binnen nominale
afgestudeerden binnen
studieduur
nominale studieduur
4
27%
15
Streefwaarde
60%
Predikantschap
2012
4
1
25%
60%
Geestelijk verzorger
2012
4
2
50%
60%
Verdieping
2014
11
8
73%
60%
Aantal afgestudeerden
Percentage
Streefwaarde
binnen nominale
afgestudeerden binnen
studieduur
nominale studieduur
18
62%
60%
DEELTIJD Naam opleiding
Jaar cohort
Gemeentepredikant
Omvang cohort
2010
29
Predikantschap
2010
4
0
0
60%
Geestelijk verzorger
2010
3
2
67%
60%
Uit het overzicht van gerealiseerde rendementen blijkt dat de ambitie op
tijd die ervoor staat, aankunnen. Het blijkt dat studenten zelf een vorm
dit punt niet is behaald. Afgezien van de voor enkele opleidingsvarianten
van ‘verwerkingstijd’ inbouwen door niet meteen de volgende fase van
geringe studentenaantallen die er toe leiden dat geringe verschillen in
de opleiding te volgen, ook als zij daar op grond van resultaat wel aan toe
absolute aantallen procentueel tot sterke verschuivingen leiden, heeft het
zouden zijn. Studenten bouwen zodoende zelfverkozen vertraging in.
bestuur de volgende knelpunten met betrekking tot het masteronderwijs vastgesteld. Deze kunnen onderverdeeld worden in drie verschillende
- Studenten die na hun eindexamen direct zijn begonnen aan de
categorieën, namelijk factoren 1) die samenhangen met de eigenheid van
opleiding theologie en de bacheloropleiding in veel gevallen binnen de
de studie en de type student; 2) die samenhangen met de opbouw van het
nominale studietijd succesvol hebben afgerond, kiezen er soms bewust
curriculum; 3) die te maken hebben met de uitvoering van het curriculum.
voor uitloop van de studie in de masterfase in te plannen, omdat zij zich onvoldoende klaar voelen om direct het beroep van predikant te
Tot de categorie van factoren die samenhangen met de eigenheid van de
gaan uitoefenen. Hun aarzeling ligt niet zozeer op het niveau van de
studie en de type studenten rekent het bestuur de volgende:
competenties die zij daarvoor hebben opgedaan, maar in de overgang naar het veeleisende en niet vrijblijvende kerkelijk ambt dat formeel
- De eisen van het werkveld waaraan de eindtermen van de masteropleidingen zijn ontleend vragen om academische, intellectuele
gekwalificeerd kan worden als een andere ‘staat des levens’ en door sommige studenten ook zeker als zodanig ervaren wordt.
maar ook persoonlijke professionele vorming op hoog niveau. Deze combinatie vraagt een competentie om op velerlei vlakken tegelijkertijd in
- Van de voor de masteropleidingen ingeschreven studenten maakt de
leren, reflecteren en handelen. Met name de existentiële doorwerking van
groep uit het hbo doorstromende studenten een substantieel deel
de studie vraagt veel van studenten, soms meer dan zij in de relatief korte
uit. Gebleken is dat deze categorie studenten naar verhouding meer
Protestantse Theologische Universiteit
19
studievertraging oploopt dan de uit een wo-bachelor afkomstige
Het bestuur heeft hierop besloten de begeleiding en planning van de
studenten. Dit hangt samen met een achterstand in oefening met
masterthesis strikter te monitoren op basis van een stringente handleiding.
academische vaardigheden.
Deze handleiding richt zich zowel op studenten als docenten en biedt een kader om zich aan de voor de thesis gemaakte planningen te houden.
Ten aanzien van deze onderling samenhangende vertragingsfactoren
Bovendien mogen de studenten tijdens de stagefase van de opleiding – die
hanteert het bestuur het volgende beleid door:
in Amsterdam volgt op de thesis - geen tentamens meer doen.
- sterker dan voorheen de existentiĂŤle dimensie van de
Als derde categorie van vertragingsfactoren gelden die omstandigheden
predikantsopleiding te expliciteren. Naast het nadrukkelijker
die te maken hebben met de uitvoering van het curriculum. Uit evaluaties
onderstrepen hiervan in de voorlichting aan aankomende studenten,
die zijn gehouden onder studenten komen onder andere de volgende
zodat deze hierop beter zijn voorbereid, werkt het bestuur aan een
factoren en omstandigheden naar voren:
helderder inbouwen van de existentiĂŤle dimensie in de leerlijnen van de opleiding en buiten de studie om. Door de confrontatie in jaar 1
- door het generalistisch aspect van de opleiding en de vele competenties
van de masteropleiding met de toekomstige beroepspraktijk komt een
waarin de studenten zich moeten kwalificeren, komen er betrekkelijk
vroegtijdig besef van bezinning op de persoonlijke competenties op
veel kleine opdrachten voor die elkaar in hoog tempo opvolgen;
gang. Studenten worden ook gestimuleerd tot het actief participeren aan vormende activiteiten. In Amsterdam worden zij bijvoorbeeld verplicht betrokken bij het organiseren van kapelvieringen.
- de afstemming en organisatie van de praktijkonderdelen van de stage die in relatie staan tot en deels afhankelijk zijn van de agenda van de stagecontext levert moeilijkheden op; - dicht op elkaar geroosterde tentamens hebben het effect dat ze
- nadrukkelijke aandacht te besteden aan het inoefenen van de eigen verantwoordelijkheid van de student gedurende de stage fase in de opleiding, zodat de student beter is voorbereid op de stap van de opleiding naar het werken in de praktijk;
concurreren om de tijd van de student. Studenten kiezen er daarom voor tentamens uit te stellen; - De studielast van 60 ECTS gedurende een studiejaar wordt aan de vestiging Groningen niet altijd evenwichtig verdeeld over het jaar; - De samenhang tussen de cursussen en de onderlinge afstemming tussen
- af te stemmen met de kerk over maatregelen die de drempels om af
docenten die gezamenlijk een cursus aanbieden is niet altijd optimaal.
te studeren en predikant te worden zouden kunnen verlagen voor studenten.
Deze door studenten teruggegeven omstandigheden zijn voor het bestuur aanleiding geweest verbetermaatregelen door te voeren, die er op gericht
- in de masteropleiding in het bijzonder voor uit het hbo afkomstige
zijn onnodige versnippering van praktijkopdrachten door het jaar heen te
studenten extra aandacht te besteden aan de inoefening van
voorkomen en inhoudelijke afstemming tussen docenten te organiseren
academische vaardigheden.
en stimuleren. Waar mogelijk wordt de roostering van cursussen en tentamens evenwichtiger verdeeld.
Vertraging tijdens de studie als gevolg van de opbouw van het curriculum van de masteropleiding wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door
Naast de maatregelen die zich richten op een verbetering van de
de programmering van de masterthesis. Dit speelt in het bijzonder aan de
uitvoering van het curriculum heeft het bestuur nog een aantal
vestiging Amsterdam waar de thesis deel uitmaakt van het tweede van de
aanvullende maatregelen genomen, namelijk het opzetten van een
drie opleidingsjaren. De praktijk wijst uit dat veel studenten de thesis van
uitgebreider studentenvolgsysteem op basis waarvan eventuele
het ene naar het andere jaar tillen. Dit levert veel vertraging op.
probleemgevallen sneller in zicht komen; intensiveren van de rol van
20
Jaarstukken 2015
5.2.3 Kwaliteit docenten
studentendecanen die studenten die onvoldoende studievoortgang laten zien in een vroeg stadium op gesprek uitnodigen; studenten die vertraging oplopen in de eerste fase van de opleiding doorverwijzen naar een cursus
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
academische vaardigheden.
Het aandeel
2015
3
Streefwaarde 4 docenten
docenten met een
beschikken over
In de in dit verslag gepresenteerde rendementscijfers is het effect
SKO in het totaal
een SKO, van
van de genoemde maatregelen echter nog niet zichtbaar. In 2015 is
aantal docenten
wie 2 vestiging
immers pas de eerste lichting van de nieuwe opleiding afgestudeerd. De
Amsterdam en 2
positieve gevolgen op het studierendement van de masteropleidingen die
vestiging Groningen
voortkomen uit de getroffen maatregelen worden naar verwachting vanaf 2017 wel zichtbaar. De verwachting is gerechtvaardigd dat vanaf dit jaar
Naast het streven 85% van de docenten die onderwijs verzorgen een
de rendementen van de cohorten 2014-2015 en volgende studiejaren een
basiskwalificatie onderwijs te laten behalen heeft het bestuur in 2012
stijgende lijn vertonen richting de nagestreefde 60%.
de ambitie uitgesproken over een viertal docenten te beschikken die een senior kwalificatie onderwijs (SKO) hebben. Het belang van docenten
5.2.2 Onderwijsintensiteit
met een SKO ligt in hun verworven kwalificaties om bij te dragen aan de curriculumontwikkeling van de universiteit. In 2015 zijn er twee
Definitie Het
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
2015
1:9
1:10
docenten met een SKO. Daarnaast heeft de directeur onderwijs de Leergang Onderwijskundig Leiderschap met succes afgesloten, welke
onderwijsprogramma
ook geldt als een SKO kwalificatie.Daar moet bij opgemerkt worden dat
is activerend en
in 2015 een docent, tevens opleidingscoördinator, een opleidingstraject
kleinschalig, blijkend
voor verwerving van een SKO is gestart. In 2015 is bovendien besloten in
uit de staf/student
2016 de vierde docent aan het traject te laten beginnen, zodat deze zich
ratio
kwalificeert als aankomend opleidingscoördinator. Dit betekent dat in 2017 de ambitie alsnog behaald zal zijn.
Het bestuur heeft in 2012 de ambitie uitgesproken de staf/student ratio meer in lijn te brengen met die van de levensbeschouwelijke
5.2.4 Kwaliteit Toetsing
zusterinstellingen en heeft op grond van deze ambitie een streefwaarde Systeem van toetsing
van 1:10 vastgesteld. Hoewel de in 2015 gerealiseerde ratio onder de streefwaarde is uitgekomen heeft deze zich ten opzichte van 2012 in
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
gunstige zin ontwikkeld. Deze ontwikkeling heeft kunnen plaatsvinden
Voor de opleidingen
2015
3,58
≥ 3,5
doordat ondanks een licht gedaald aantal studenten ten opzichte
beschikt de instelling over
van 2012 de in 2014 uitgevoerde evaluatie van de omvang van het
een adequaat systeem
wetenschappelijk personeel aanleiding is geweest voor het niet meer
van toetsing op grond
bezetten van vacant geworden hoogleraar- en docentenplaatsen. Rekening
waarvan aangetoond kan
houdend met het beleid de instroom van studenten te verhogen door een
worden dat de beoogde
bredere doelgroep te kunnen aanspreken met het opleidingsaanbod zal de
eindkwalificaties worden
staf/student ratio zich in de komende jaren verder ontwikkelen richting de
gerealiseerd (bron: NSE).
ambitiewaarde van 1:10.
Protestantse Theologische Universiteit
21
5.2.5 Kwaliteit onderwijs
Erkenning reeds verworven competenties Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
De PThU beschikt over
2015
besluit CvB tot
PThU heeft
een erkend EVC-centrum
inrichting EVC
erkend
centrum
EVC-centrum
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Score
2015
3,71
≥ 3,5
2015
3,64
≥ 3,5
2015
3,52
≥ 3,5
2015
3,67
≥ 3,5
studententevredenheid over de inhoud van de
Getrainde docenten Definitie Aandeel docenten
opleiding (bron: NSE) Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
2015
100%
100%
Score studententevredenheid
betrokken bij
over de verworven
leerprocesbegeleiding,
algemene vaardigheden
die beschikken over
binnen de opleiding (bron:
voldoende opleiding,
NSE)
ten opzichte van
Score
totaal aantal docenten
studententevredenheid
betrokken bij
over de verworven
leerprocesbegeleiding
wetenschappelijke vaardigheden binnen de
De ambities met betrekking tot toetsing zijn ondergebracht in een drietal
opleiding (bron: NSE)
onderscheiden streefwaarden. Wat de controle op toetsing betreft neemt
Score
de Examencommissie in toenemende mate verantwoordelijkheid. De
studententevredenheid
Examencommissie zal in de komende tijd voorzien in een lid dat over een
over de voorbereiding
basiskwalificatie examinering beschikt. Deze zal in afstemming met het
op de beroepsloopbaan
opleidingsmanagement komen tot versterking van het instellingsbrede
(bron:NSE)
toetsbeleid en toetssysteem en de borging van de kwaliteit van de toetsing. Voor de PThU is het streven naar goede kwaliteit van het door haar Ondertussen heeft de PThU de streefwaarde die is gekoppeld aan
aangeboden onderwijs vanzelfsprekend. De mate waarin dit streven en de
de Nationale Studentenenquête behaald. Hetzelfde geldt voor de
uitwerking daarvan in het onderwijsaanbod tot uitdrukking komt erkend,
bekwaamheid van docenten met betrekking tot leerprocesbegeleiding.
wordt door de studenten onder meer afgemeten aan de uitkomsten van de Nationale Studentenenquête. Met betrekking tot de door het bestuur in
Wat betreft de ambitie een erkend centrum voor beoordeling van EVC’s
2012 aangewezen indicatoren heeft de PThU alle streefwaarden behaald.
te behalen moet worden opgemerkt dat het bestuur het streven om een
Niettemin is de score op het onderdeel ‘wetenschappelijke vaardigheden’
EVC-centrum op te zetten dat krachtens de daartoe geldende landelijke
in relatie tot de score op het onderdeel ‘voorbereiding op de
erkenningsprocedures erkend is, heeft omgebogen naar het streven in
beroepsloopbaan’ aanleiding om de balans tussen de wetenschappelijke
samenspraak met de Protestantse Kerk in Nederland een centrum voor
component en de beroepsvoorbereidende component van de academische
erkenning van elders dan aan de PThU verworven competenties voor
beroepsopleiding die de PThU aanbiedt, tegen het licht te gaan houden.
het beroep predikant op te richten. De gesprekken daarover met het
kerkbestuur en de benodigde fondswerving daartoe zijn gestart.
22
Jaarstukken 2015
5.2.6 Beroepsveld Definitie Werkloosheid onder afgestudeerden: gemiddelde duur werkloosheid PThU-alumni tot eerste functie (in maanden)
Nulmeting
Gemeten waarde
Streefwaarde
KASKI-rapport 2010: 3,4
Er heeft nog geen
gemiddelde werkloosheid
maanden ten opzichte van 1,4
vervolgonderzoek
tot eerste functie in
maanden alle WO-alumni
plaatsgevonden
maanden vasthouden op maximaal 3,4
Arbeidsmarktrelevantie opleiding: score op evaluatie naar opleiding bereidt goed voor op arbeidsmarkt
KASKI-rapport 2010: 30%
Er heeft nog geen
eens en 31% oneens
vervolgonderzoek
≼ 75% eens
KASKI-rapport 2010: 70%
Er heeft nog geen
score aandeel predikant
predikant
vervolgonderzoek
binnen totaal werkkring
plaatsgevonden
alumni is 70%
plaatsgevonden Aandeel alumni dat een werkkring vindt als theologisch professional, in het bijzonder predikant
De mate waarin de streefwaarden met betrekking tot de aansluiting tussen de opleiding en het beroepsveld zijn behaald, is voorwerp van een onderzoek onder alumni dat in het voorjaar van 2016 is uitgezet. De uitkomsten van dit onderzoek worden na de zomer 2016 verwacht.
5.2.7 Internationalisering Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Uitgaand: aantal studenten dat in het kader van een
2015
4 studenten (1,3%)
4%
2015
1 student (< 1%)
2%
2015
2 studenten (<1%)
2%
internationaal uitwisselingsprogramma in het buitenland een (deel van een) studie volgt als percentage van het totaal aantal studenten Uitgaand: het aantal studenten van de PThU als percentage van totaal aantal studenten, dat op grond van een Erasmus Mundus overeenkomst studiepunten behaalt in het buitenland. Inkomend: Aantal studenten dat in het kader van een internationaal uitwisselingsprogramma in de instelling verblijft als percentage van het totaal aantal studenten
Protestantse Theologische Universiteit
23
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Aantal masterprogramma’s aangeboden in buitenlandse taal ten opzichte van
2015
33,3%
33%
2015
17%
20%
2015
86%
100%
het totaal aantal masteropleidingen Aantal studenten met een vooropleiding behaald in het buitenland als percentage van het totaal aantal instromende masterstudenten Aantal docenten ten opzichte van alle docenten in de internationale masteropleiding, evenals onderzoekers betrokken bij IRTI en hoogleraren die buitenlandse promovendi begeleiden dat de Engelse taal beheerst op ten minste niveau CC-1
De ambities aangaande internationalisering, zowel wat betreft
Het bestuur blijft derhalve inzetten op stimuleringsbeleid om naar het
uitgaande als inkomende mobiliteit zijn niet behaald. Het aantal
buitenland te gaan voor studie. Daarbij zal een belemmerende factor,
contracten in het kader van het Erasmus uitwisselingsprogramma is
die ligt in de erkenning van in het buitenland behaalde studiepunten
uitgebreid. Door studendendecanen en de international officer is in
als onderdeel van het examenprogramma van de aan de PThU
gezamenlijkheid een aantal specifiek op studeren in het buitenland
gevolgde opleiding, in samenspraak met de international officer en de
gerichte voorlichtingsbijeenkomsten belegd voor studenten. Verschillende
examencommissie moeten worden weggenomen. Ook wordt er gewerkt
studiefondsen bieden financiële ondersteuning voor het realiseren van een
aan een dusdanige programmering van het onderwijs, dat er meer (vrije)
studieverblijf in het buitenland. Kortom, het bestuur heeft nadrukkelijk
ruimte geschapen kan worden voor studenten waarin zij een periode
ingezet op het scheppen van mogelijkheden om studieverblijf in het
in het buitenland kunnen studeren. Een specifiek studiepakket dat met
buitenland te kunnen realiseren. Niettemin blijft de internationale
de Universiteit van Stellenbosch (Zuid-Afrika) is ontworpen, trekt nu de
mobiliteit van studenten achter bij de ambities. Het bestuur acht een
eerste studenten. Dit programma geldt als model voor andere op maat
verblijf in het buitenland belangrijk voor de verbreding van de oriëntatie
aangeboden internationale studieprogramma’s.
van de student met het oog op de toekomstige beroepsuitoefening.
5.2.8 Studentenpopulatie Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Aantal deeltijdstudenten als percentage van het totaal aantal studenten
2015
95 van in totaal 290
≥ 33%
(33%) Aantal studenten instromend in bacheloropleiding met een hbo-diploma als
2015
41%
≥ 33%
2015
27%
≥ 13%
2015
71% mannelijk en
In principe 50% - 50%
percentage van totaal aantal instromende studenten Aantal studenten instromend in masteropleiding met een hbo-diploma als percentage van totaal aantal instromende studenten Verdeling instromende studentenpopulatie naar geslacht
29% vrouwelijk
24
Jaarstukken 2015
De doelstellingen met betrekking tot de samenstelling van de
5.2.10 Toekenning beurzen en projecten op basis van
studentenpopulatie zijn alle behaald met uitzondering van een meer
tweede en derde geldstroomfinanciering
evenwichtige verdeling van mannelijke en vrouwelijke studenten. Deze is in de afgelopen jaren in de gelijke verhouding gebleven en dat hangt
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
nauw samen met de man/vrouwverdeling in het afnemende beroepenveld.
Aantal extern
2015
1,39
Toekenning van één
In het studentenwervingsbeleid zal nadrukkelijker dan voorheen gezocht
toegekende
worden naar afstemming op specifieke doelgroepen.
projecten en prijzen
onderzoeksproject op basis van tweede
per fte WP
geldstroom en één
5.2.9 Onderzoek gerelateerd HRM-beleid
beurs = 0,1 Inkomsten uit
2015
0%
Op basis van
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Nederlandse
voorgaande
Aantal leden
2015
1 van in totaal 58
5%
competitieve
streefwaarde 6%
wetenschappelijk
leden wp (2%)
subsidieprogramma’s
personeel op
(NWO) voor
wie (onderzoek)
onderzoeksprojecten
prestatiegericht HRM-
als percentage totale
beleid van toepassing is
inkomsten
De PThU streeft naar behoud van een kwalitatief goede onderwijs- en
Bij vaststelling van de ambitie voor werving van onderzoeksgelden uit
onderzoekstaf. De PThU wil talenten op het gebied van onderzoek extra
competitieve subsidieprogramma’s, zoals door NWO uitgeschreven, is in
stimuleren. Een van de manieren waarop hier invulling aan wordt gegeven
2012 rekening gehouden met een daling van de realisatie ten opzichte van
is het aanbieden van tenure tracks. Een andere wijze van invulling is het
het niveau 2012. Het streven bestond uit financiering van ten minste één
creëren van financiële ruimte om jonge (promotie)onderzoekers te binden
onderzoeksproject met behulp van uit de tweede geldstroom afkomstige
aan de PThU, hetzij op basis van een volledig door de PThU gefinancierde
middelen.
aanstelling, hetzij door middel van medefinanciering door externe partijen. In 2014 is met betrekking tot twee medewerkers een tenure track
Mede door het topsectorenbeleid zijn de honoreringskansen binnen NWO
succesvol afgerond. Dit heeft geleid tot bevordering van een universitair
in vele vakgebieden, waaronder theologie, zeer laag te noemen. NWO
docent tot persoonlijk hoogleraar. De tweede wetenschappelijke
verdeelt de middelen op basis van excellentie en thematische prioriteit.
medewerker is na een succesvolle beoordeling benoemd als universitair
Alhoewel het mogelijk is gebleken dat aanvragen van aan de PThU
docent.
verbonden wetenschappers vanwege excellentie tot de gehonoreerde aanvragen behoren - in het verleden is dat bijvoorbeeld succesvol
In 2015 is een nieuwe tenure track aangegaan met het oog op aanstelling
geweest bij aanvragen op Targum en Byzantijnse handschriften – heeft
als universitair hoofddocent. In 2016 verwacht het bestuur wederom een
de bezoekronde van het NWO gebiedsbestuur aan VU en PThU in najaar
tenure track te kunnen aanbieden aan een jonge onderzoeker, gericht op
2015 duidelijk gemaakt dat de kansen op honorering niet hoger zullen
aanstelling als universitair docent.
worden. Hoe dit ook zij, duidelijk is dat interdisciplinariteit en verhoging van de methodologische kwaliteit van aanvragen de kansen doen toenemen. De nieuwe clustering van Geesteswetenschappen met Sociale Wetenschappen (per 1 jan. 2017) leidt er weliswaar toe dat het nieuwe
Protestantse Theologische Universiteit
25
cluster beschikking krijgt over meer middelen, maar de aanvraagdruk en
5.2.12 Onderzoeksoutput
competitie nemen daardoor meer dan navenant toe. Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
In toenemende mate worden Europese subsidies van belang voor de
Aantal wetenschappelijke
2015
1,86
1,7
wetenschap in Nederland, o.a. via het programma ‘Horizon 2020’,
artikelen tijdschriften
gestart in 2014. In samenwerking met universiteiten in Duitsland,
refereed per fte
Zwitserland en Denemarken, deed Practices binnen dat programma een
onderzoek
grote subsidieaanvraag, die in eerste instantie werd afgewezen, maar
Aantal wetenschappelijke
2015
1,66
2,0
opnieuw en herschreven is ingediend. In tweede geldstroom lagen en
artikelen tijdschriften
liggen eveneens kansen bij ZonMW, eenNederlandse organisatie voor
non refereed per fte
gezondheidsonderzoek en zorginnovatie.
onderzoek 2015
2,97
4,0
2015
0,48
0,5
Aantal wetenschappelijke Het streven tenminste één onderzoeksproject uit tweede
publicaties: hoofdstukken
geldstroommiddelen te financieren blijft onverkort gehandhaafd. Het
boeken/ bundels per fte
bestuur stimuleert de wetenschappelijke medewerkers waar mogelijk
onderzoek
zich actief in te spannen om, zo mogelijk in bestaande en nieuwe
aantal wetenschappelijke
samenwerkingsverbanden, onderzoeksfinanciering te genereren.
publicaties: boeken per fte onderzoek
5.2.11 Aantal promoties De ambitie om de kwaliteit van de wetenschappelijke output te verhogen Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Aantal dissertaties
2015
0,48
0,4 (per fte
wetenschappelijke publicaties in refereed tijdschriften is geslaagd. Het
onderzoek)
aantal wetenschappelijke artikelen in refereed tijdschriften is op het
per fte wp (onderzoek)
door een verschuiving van vak- en populariserende publicaties naar
streefwaarde-niveau uitgekomen in 2015. Het aantal wetenschappelijke artikelen in niet refereed tijdschriften en het aantal wetenschappelijke
Het streven per fte onderzoek 0,4 promoties te realiseren is in de
bijdragen aan boeken en bundels is daarentegen onder het geambieerde
achterliggende jaren ruimschoots gerealiseerd. Het bestuur zet in op
niveau gebleven. Opvallend is ook dat het aantal publicaties voor
handhaving van ten minste een vijftal promoties per jaar. Daaraan draagt
vakgenoten tot onder het aantal per fte is gedaald dat als streven is
het beleid om jonge promotieonderzoekers aan zich te binden bij. Tevens
vastgesteld. De conclusie is gerechtvaardigd dat de grote inspanning die is
is met het College voor Promoties overleg gaande om het rendement op
gepleegd om op hoog wetenschappelijk niveau te publiceren, het aantal
lopende promotieonderzoeken te verhogen. Verbetermaatregelen die
publicaties waarin de wetenschappelijke resultaten gevaloriseerd worden
daarop gericht zijn zullen in 2016 geïmplementeerd worden.
voor vakgenoten en samenleving onder druk heeft gezet. Het streven is meer balans tussen deze aan te brengen.
26
Jaarstukken 2015
5.2.13 Valorisatie infrastructuur Definitie
Jaar
Onderzoeks-
Middelen
Gemeten
middelen
valorisatie
waarde
Het aandeel van de onderzoeksmiddelen als onderdeel van de op basis van
2015
K€ 3.542,4
K€ 113,9
3,21%
Streefwaarde 2,5%
de bekostiging aan de PThU toegekende rijksbijdrage dat wordt besteed aan de valorisatieinfrastructuur Zoals voorzien in de prestatieafspraak vindt toedeling van middelen uit de publieke onderzoeksfinanciering aan valorisatieactiviteiten plaats om inzichtelijk te maken op basis van welke infrastructuur valorisatie plaatsvindt aan de PThU. Dit geschiedt op basis van vaststelling van de lasten die verband houden met de aanstelling van medewerkers en de door hen ontplooide activiteiten in het kader van de valorisatie van onderzoek. De PThU heeft de ambitie uitgesproken dat 2,5% van de publieke onderzoeksmiddelen daaraan besteed worden. Zoals blijkt uit de verantwoording van de realisatie van prestatieafspraken is dit streven behaald.
5.2.14 Conferenties Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Aantal congressen dat de PThU organiseert met buitenlandse partners
2015
10
elk jaar (mee)organiseren van ten minste één internationale conferentie
De PThU streeft naar samenwerking op internationaal niveau om op het internationale veld als toonaangevende instelling voor theologie een rol van betekenis te spelen. In de jaren 2012 t/m 2015 is de PThU er in geslaagd jaarlijks ten minste één internationale conferentie (mede) te organiseren.
5.2.15 Nascholing/ Permanente educatie Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Aantal deelnemers aan opleidingen, workshops, trainingen aangeboden in
2015
467 deelnemers
≥ 500 deelnemers
32 cursussen van in totaal
75%
het kader van levenlang leren activiteiten en onderwijs voor professionele ontwikkeling Percentage cursussen van het totale aanbod dat ook daadwerkelijk
2015
doorgang vindt
46 aangeboden cursussen (67%)
Score op basis van evaluatie deelnemers aan opleidingen, workshops, trainingen aangeboden in het kader van levenlang leren activiteiten en
2015
91% goed-uitstekend
Binnen een te ontwikkelen scoremodel een ‘goed’
onderwijs voor professionele ontwikkeling Waar de PThU de predikantsopleiding voor de Protestantse Kerk in Nederland verzorgt, neemt zij ook bijzondere verantwoordelijkheid voor de Permanente Educatie van predikanten van deze kerk.
Protestantse Theologische Universiteit
27
5.2.17 Bijzondere leerstoelen
De verplichte nascholing voor predikanten wordt geheel door de PThU verzorgd en alle beginnend predikanten in de Protestantse Kerk in Nederland nemen hieraan deel. Voor de voortgaande nascholing
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
(Permanente Educatie) heeft de PThU heeft een aanbod van cursussen
Bijzondere leerstoelen als
2015
40%
45%
ontwikkeld, dat wordt aangeboden aan predikanten ter onderhouding
percentage van het totaal
en doorontwikkeling van hun professionaliteit als beroepsuitoefenaar. De
aantal leerstoelen
mate waarin de PThU daarin succesvol blijkt, is af te leiden uit het aantal
Het percentage bijzondere leerstoelen ten opzichte van het totaal aantal
deelnemers aan cursussen en aan het aantal cursussen van het totale
leerstoelen ligt in 2015 iets onder de streefwaarde van 45%. Dit kan
aanbod dat ook daadwerkelijk doorgang vindt.
worden verklaard uit het vertrek van een bijzonder hoogleraar, waarvan in 2016 met de vestigende instantie nog overleg plaatsvindt over al dan niet
Het nagestreefde aantal deelnemende predikanten van vijfhonderd
continueren. In de komende jaren zal het aantal nagestreefde bijzondere
per jaar in de permanente educatie is niet behaald. Ten opzichte van
leerstoelen op het geambieerde niveau blijven.
2012 is een daling van het aantal deelnemers tot 467 zichtbaar. Deze achterblijvende resultaten zijn verklaarbaar uit het niet nakomen van de
5.2.18 Onderzoekscontracten met maatschappelijke
door de kerk opgelegde verplichting tot deelnemen aan de permanente
partijen
educatie. Wanneer de volledige predikantenpopulatie van de kerk aan de permanente educatie had deelgenomen zou de streefwaarde zijn behaald.
Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Met de kerk zal overleg plaatsvinden op basis van een in 2016 uit te
Het aantal duale
2015
voeren evaluatie van de uitvoering van de permanente educatie en zal het
onderzoekstrajecten als
7 duale
≼ 12%
bestuur zich beraden op de ontwikkeling van aanbod dat beter aansluit bij
percentage van het totaal
van in totaal 77
de opleidingsbehoefte van predikanten.
aantal onderzoekstrajecten
promovendi =
promotietrajecten
9,1%
5.2.16 Beroepsgerichte publicaties De PThU streeft naar samenwerking met maatschappelijke partners Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
aantal beroepsgerichte
2015
2,28
4,0
publicaties per fte
onderzoek. De PThU slaagt er in om regelmatig korter en langer lopende onderzoeksprojecten te realiseren met medefinanciering door
onderzoek aantal populariserende
voor het ontwikkelen en uitvoeren van wetenschappelijk (promotie)
maatschappelijke partners, zoals Hogeschool Windesheim, Christelijke 2015
6,07
5,0
Hogeschool Ede en de Dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in
publicaties per fte
Nederland. In 2015 blijft het aantal projecten onder de streefwaarde die
onderzoek
in 2012 is vastgesteld. In het licht van het streven het rendement van lopende promotieonderzoeken te verhogen zal een gelijkblijvend aantal of toenemend aantal samenwerkingsprojecten echter zeker leiden tot een realisatie op het niveau van de in 2012 bepaalde streefwaarde.
28
Jaarstukken 2015
5.2.19 Stages Definitie
Jaar
Gemeten waarde
Streefwaarde
Het aantal studenten als
2015
100%
100%
percentage van het totaal aantal masterstudenten dat stage loopt in het kader van een driejarige masteropleiding Alle studenten die staan ingeschreven voor de driejarige masteropleiding predikant volgen in het kader van hun opleiding verplicht stageonderdelen, zowel in het eerste als in het laatste jaar van hun opleiding. Deze streefwaarde blijkt uitstekend gerealiseerd.
Protestantse Theologische Universiteit
29
Hoofdstuk 6:
Onderwijs 6.1 Missie, visie en doelstellingen onderwijs
doelstellingen een internationaal en nationaal toonaangevende
De PThU is een universiteit voor protestantse theologie die vanuit haar
bijdrage wordt geleverd aan de academische theologiebeoefening.
specifiek theologische profiel studenten opleidt tot startbekwame
In het bijzonder tonen medewerkers en studenten zich betrokken op
theologische professionals, veelal predikanten en onderzoekers, die als
de voortgang en vernieuwing van de theologiebeoefening binnen de
academisch denkende en handelende personen in staat zijn zich op
Protestantse Kerk in Nederland.
wetenschappelijke manier te verhouden tot vraagstukken op het gebied van geloof, kerk en samenleving, terwijl zij als beroepsbeoefenaars professioneel handelen binnen de context waarin zij werken.
De PThU biedt zowel bachelor- als masteropleidingen aan.
6.2 Bacheloropleiding In onze sterk veranderende samenleving neemt theologie een marginale
Het bacheloronderwijs is ingericht langs twee lijnen:
positie in, maar zij is direct betrokken op belangrijke samenlevingsvragen
1. de samen met de faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit
zoals de betekenis van religie in het publieke domein, de vorming van
ingerichte bacheloropleiding Theologie joint degree in Amsterdam,
geloofsgemeenschappen en hun betekenis voor sociale cohesie en
waarvan de PThU gezamenlijk met de Vrije Universiteit eigenaar is;
ethische vragen rondom rechtvaardigheid en integriteit van lichaam,
2. de aan de vestiging Groningen ingerichte route die is afgeleid
leven en samenleven. Het onderwijs aan de PThU leidt theologen op
van de bachelor-opleiding joint degree en die door de PThU
die te midden van deze complexe vragen op individueel, meso- en
wordt aangeboden voor een omvang van 60 ECTS binnen
macroniveau mensen en organisaties kunnen bijstaan in hun geloofs-
de bacheloropleiding van de faculteit Godgeleerdheid en
en levensoriëntatie. Daarbij is de protestantse theologiebeoefening
Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen.
met haar nadruk op een mondig en bewust geloofsprofiel vanuit de christelijke traditie leidend.
6.2.1 Bachelor Theologie joint degree
Het onderwijs aan de PThU kenmerkt zich door een academisch
Onderwijsvisie
karakter, dat tot uitdrukking komt in een sterke verwevenheid
Met de bacheloropleiding beoogt de PThU brede basiskennis
van onderwijs en onderzoek; een geëngageerde vorm van
aan te reiken op het gebied van theologie. Van de academische
theologiebeoefening, die zichtbaar wordt in betrokkenheid op
theologiebeoefening binnen de bacheloropleiding maakt – naast het
maatschappij en kerk, het ontwikkelen van een eigen theologische visie
verwerven van kennis op het terrein van geloof, samenleving en kerk
en aandacht voor persoonlijke en spirituele vorming; een integratieve
– de kritische reflectie op het geloof en de eigen theologische positie
aanpak, die zich toont in de benadering van complexe vraagstukken
deel uit van de opleiding. Vanuit een betrokken positie leert de student
vanuit onderscheiden subdisciplines; en een internationale oriëntatie in
het gesprek te voeren met andere posities, andere culturen en andere
het licht van de voortgaande globalisatie van het christendom.
godsdiensten. In het licht van deze doelstelling vormen het dialogisch perspectief van theologiseren en de persoonlijke vorming belangrijke
De PThU werkt aan haar onderwijsmissie vanuit een visie waarin
componenten in de bacheloropleiding. De oefening in dialoog en het
betrokkenheid, ontwikkeling en ambitie de belangrijkste waarden
ontwikkelen van de eigen theologische identiteit vindt in de opleiding
zijn. Medewerkers en studenten zijn betrokken bij actuele kerkelijke
plaats door middel van georganiseerde onderlinge uitwisseling
en maatschappelijke ontwikkelingen, zijn in hun theologiebeoefening
van overtuigingen en standpunten, met daarbij de regels van de
aanspreekbaar op hun persoonlijke betrokkenheid bij de christelijke
wetenschapsbeoefening als gemeenschappelijke achtergrond.
traditie, en creëren met elkaar een inspirerende en uitdagende leer-, onderzoek- en onderwijsomgeving waarin op basis van ambitieuze
30
Jaarstukken 2015
Activerende didactiek en studeren in diversiteit
onderwijs respectievelijk directeur onderwijs deel uitmaken. De
Het aanboren, mobiliseren en ontwikkelen van talenten staat
portefeuillehouder en directeur onderwijs sturen de coördinator voor de
centraal, met oog voor uiteenlopende individuele kenmerken en
bacheloropleiding aan die in overleg met het opleidingsmanagement
ambities van studenten. De overdracht van wetenschappelijke kennis
maatregelen ter verbetering en kwaliteitsbehoud doorvoert.
en onderzoeksvaardigheden komt tot stand in een interactie die zich kenmerkt door openheid, persoonlijke inbreng en wederzijdse
De voornaamste maatregelen, die in 2015 zijn genomen, zijn:
verantwoordelijkheid.
- Er is besloten een haalbaarheidsonderzoek naar een minor
De nadruk ligt op de lerende student. De opleiding kent dan ook
Latijn te doen; dit op verzoek van studenten uit de bachelor. De
geen hoorcolleges. De docenten hanteren een activerende didactiek
Opleidingscommissie is van oordeel dat een dergelijk aanbod bijdraagt
met veel ruimte voor eigen inbreng van de student. De nadruk ligt op diens actieve verwerking van studiestof, in de vorm van papers en gezamenlijke reflectie.
aan de kwaliteit, de identiteit en het aanzien van de opleiding. - Het overleg over borging van het dialoogbegrip in de didactiek van de opleiding en de eindtermen van het opleidingsprogramma op het niveau van de bestuurlijk verantwoordelijken voor de bachelor-
Kwaliteitszorg
opleiding is gestart.
Met het oog op de tussentijdse evaluatie van de opleiding, waarbij de bestuurlijke afspraak tussen de Colleges van Bestuur van PThU
Internationalisering
respectievelijk VU en de NVAO aan de orde komt, is in 2015 een
Internationalisering binnen de bachelor-opleiding is een punt van
protocol vastgesteld.
aandacht, zowel van het College van Bestuur van de PThU als van
Vooruitlopend op deze tussentijdse evaluatie is reeds een drietal van de
het bestuur van de faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit.
in de bestuurlijke afspraak opgenomen verbeterpunten gerealiseerd:
Gezamenlijk wordt gezocht naar het vergroten van de mogelijkheden
1) aandacht besteden aan het de samenhang tussen de opleiding
om studenten in de gelegenheid te stellen onderdelen van het
en het traject Algemene Godgeleerdheid; 2) beter monitoren van de
examenprogramma in het buitenland te volgen. Daartoe is afstemming
daadwerkelijke beheersing van de academische vaardigheden door
nodig met de Examencommissie.
studenten; 3) verbeteren van de kwaliteitszorg rond toetsing, door middel van systematisch feedback geven op toetsen, het verduidelijken
Evaluaties van het onderwijs
van het verband tussen feedback en score en het hanteren van scriptie-
De resultaten van het merendeel van de gedoceerde modules zijn
evaluaties.
uitstekend. Zowel voor de onderdelen inhoudelijke kwaliteit en relevantie als voor het onderdeel docentkwaliteit liggen de scores boven
Het punt dat nog onderwerp van verbetering is betreft het explicieter
de VU-gemiddelden.
uitwerken van het begrip ‘’’dialoog’ in de didaktiek van de opleiding, eindtermen en in het opleidingsprogramma.
6.2.2 PThU-route in de bacheloropleiding Godgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen
De externe beoordelingscyclus op basis van accreditatie, tussentijdse evaluatie en uiteindelijk beoordeling met het oog op heraccreditatie
In 2015 moest als gevolg van een ingrijpende herziening die de
wordt geborgd in de interne kwaliteitszorgsystematiek. In de interne
faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap doorvoerde in haar
kwaliteitszorg speelt de Opleidingscommissie een centrale rol. De
bacheloropleiding de route die PThU daarin aanbiedt eveneens herzien
Opleidingscommissie is het adviesorgaan voor faculteitsbestuur
worden.
respectievelijk College van Bestuur, waarvan de portefeuillehouder
Protestantse Theologische Universiteit
31
6.3 Masteropleidingen
is geclusterd rondom en wordt aangestuurd vanuit de drie
Inrichting masteronderwijs
onderzoeksgroepen (Sources, Beliefs en Practices).
Het masteronderwijs kent drie opleidingen: een masteropleiding Gemeentepredikant in Amsterdam, een masteropleiding Predikantschap
Integratief. Theologiebeoefening in relatie tot werkvelden en
met zowel een route voor de gemeentepredikant als een route voor de
beroepsuitoefening vereist een integratieve samenhang. Op het
predikant geestelijk verzorger in Groningen. De derde opleiding is de
niveau van de theologische disciplines worden complexe vraagstukken
eenjarige internationale masteropleiding Verdieping in Groningen.
multidisciplinair en intradisciplinair benaderd. Op het niveau van de beroepsuitoefening is integratie van persoon, beroep en ambt essentieel.
Onderwijsvisie en kwaliteitsdoelstellingen Met betrekking tot de masteropleidingen Gemeentepredikant en
Samenhangend. Het curriculum heeft een intrinsieke samenhang. Dit
Predikantschap stelt de PThU zich ten doel met haar onderwijs
wordt geborgd doordat het curriculum de verbindende factor is tussen
theologen, in het bijzonder predikanten, op te leiden die een kritische
enerzijds de subdisciplines waaruit de theologie bestaat en anderzijds
geest hebben ontwikkeld met behulp waarvan zij op reflectief niveau
het competentieprofiel waarmee de startbekwame professional
complexe vraagstukken kunnen analyseren, interpreteren en oplossen;
beschreven is.
die verantwoord leiding kunnen geven aan geloofsgemeenschappen en inzicht hebben in geloof, kerk en samenleving en dit in uiteenlopende
Verantwoordelijk. De PThU is verantwoordelijk voor het academische,
contexten kunnen benutten met het oog op hun professioneel handelen.
integratieve en samenhangende karakter van het onderwijs. Daarmee creĂŤert de universiteit de randvoorwaarden waarbinnen de student
Het specifieke doel van de masteropleiding Verdieping is startbekwame
zich tot theologisch professional kan ontwikkelen. Daarbij gaat de
theologische professionals op te leiden die een werkplek vinden in de
universiteit er vanuit dat de student zelf verantwoordelijk is voor
wereldkerk, in het theologisch onderwijs of onderzoek en in andere
het eigen leerproces. De universiteit treedt daarbij stimulerend en
maatschappelijke organisaties.
ondersteunend op.
Wat betreft de masteropleidingen hanteert de PThU dezelfde
Externe kwaliteitszorg
kwaliteitsdoelstellingen als voor de bacheloropleiding. Dat wil zeggen
Evenals bij de bacheloropleiding is de kwaliteitszorg voor de
dat de PThU streeft naar zodanige kwaliteit van haar onderwijs dat
masteropleiding gebaseerd op een zesjarige cyclus, die loopt van
studenten gedurende hun opleiding gedegen wetenschappelijke kennis
accreditatie via een tussentijdse evaluatie van verbetermaatregelen naar
en vaardigheden ontwikkelen, die zij in multidisciplinair verband kunnen
een nieuwe beoordeling met het oog op heraccreditatie.
inzetten. In de predikantsopleiding krijgt daarnaast het bevorderen van ontwikkeling van een eigen theologische visie en spiritualiteit bijzondere
Naar aanleiding van de accreditatie van de opleidingen in 2014 is met
aandacht.
de NVAO een bestuurlijke afspraak gemaakt met betrekking tot:
Het masteronderwijs is gebaseerd op vier didactische principes:
- het doorzetten van ingezet beleid ten aanzien van rendement,
Academisch. Het onderwijs is academisch in die zin dat de PThU sterk
- het in de praktijk realiseren van de ambities in het personeelsbeleid;
nadruk legt op de wisselwerking tussen onderzoek en onderwijs. Alle
- het bewaken van de kwaliteit van eindwerken;
hoogleraren en docenten (met uitzondering van de seminariedocenten)
- het hanteren van een meer systematische aanpak ten aanzien van
contacturen, BKO-certificering en studieverblijven in het buitenland;
hebben een onderzoekstaak. Het onderwijs in het verdiepingsjaar
32
fraude en plagiaat.
Jaarstukken 2015
Het bestuur heeft met de NVAO afgesproken dat uiterlijk 31 december
Amsterdam aangeboden masteropleidingen waar meerdere docenten
2017 de uitkomsten van de tussentijdse evaluatie zullen worden
bij betrokken zijn over het algemeen als slechter worden geëvalueerd
gerapporteerd.
dan de cursussen die door één docent worden aangeboden. De OC heeft daarop een werkgroep ingesteld die deze waarneming verder
In 2015 is een aantal aanvullende verbetermaatregelen met betrekking
onderzocht heeft. Hieruit zijn met betrekking tot deze cursussen de
tot het rendement van de masteropleidingen genomen (zie paragraaf
volgende verbeterpunten voortgekomen. 1) Gegeven de kwetsbaarheid
5.3.1). In 2017 zullen de positieve effecten daarvan zichtbaar zijn
van integratieve cursussen zal de opleidingscommissie aan deze
geworden. Internationalisering is ook in 2015 een punt van zorg.
cursussen extra aandacht besteden bij de advisering met betrekking
Voor de maatregelen ter verhoging van de internationale mobiliteit zij
tot de cursusbeschrijvingen waarbij met name de goede doordenking
verwezen naar paragraaf 5.3.7.
van het concept of het thema van belang is. Vervolgens zullen ook de cursusevaluaties van deze cursussen kritisch besproken worden.
De ambities gericht op versterking van de kwaliteit van het personeel
2) De opleidingscoördinator gaat in gesprek met de docenten die het
en de verhoging van de diversiteit (in het bijzonder de toename van het
onderwijs verzorgen in de cursussen waar de grootste problemen
aantal vrouwen in de wetenschappelijke staf en de verjonging van deze
zichtbaar werden.
staf) worden onverkort gehandhaafd. In het bijzonder door middel van het benutten van het middel van de tenure track en het hanteren van
Naast de evaluatie per cursus vindt ook een evaluatie plaats door
op het aantrekken van jonge veelbelovende onderzoekers toegesneden
middel van een halfjaarlijks gesprek met studenten onder leiding van
vereisten voor aanstelling als docent streeft het bestuur naar realisatie
de opleidingscoördinator en de studentendecaan. Uit het gesprek met
van deze ambities.
studenten uit jaar 3 van de deeltijdopleiding in Amsterdam kwam naar voren dat meer academische diepgang in de colleges gewenst
Met het oog op een meer systematische aanpak ten aanzien van fraude
wordt. In de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) wordt studenten-
en plagiaat is een nieuwe interne regeling vastgesteld en wordt in de
activerend onderwijs gestimuleerd, maar studenten geven aan meer
opleiding aandacht besteed aan het voorkomen van plagiëren en plegen
inhoud in de hoorcolleges te willen. Dit kwam ook naar voren uit de
van wetenschappelijke fraude.
Nationale Studentenenquête. Met het oog op verdere verbetering van het onderwijs zal nagedacht worden over een goede balans tussen
Interne kwaliteitszorg
het activeren van studenten door interactieve colleges en voldoende
De externe beoordelingscyclus op basis van accreditatie, tussentijdse
diepgang in het onderwijs. De opleidingscommissie zal hier in studiejaar
evaluatie en uiteindelijk beoordeling met het oog op heraccreditatie
2015-2016 in het bijzonder op toezien.
wordt geborgd in de interne kwaliteitszorgsystematiek. In de interne kwaliteitszorg speelt de Opleidingscommissie een centrale rol. De
Daarnaast is er voor de Opleidingscommissie een aantal algemene
Opleidingscommissie is het adviesorgaan voor het College van Bestuur,
aandachtspunten met het oog op de cursusevaluaties zelf. De
waarvan de directeur onderwijs deel uitmaakt. De directeur onderwijs
Opleidingscommissie stelt als verbeterpunt dat concreter naar de
stuurt de opleidingscoördinatoren voor de masteropleidingen aan
studenten wordt aangegeven welke verbeterpunten zij heeft vastgesteld
die als team opleidingsmanagement maatregelen ter verbetering en
op basis van de uitkomsten van de cursusevaluaties.
kwaliteitsbehoud doorvoeren. Een andere maatregelen met betrekking tot het onderwijs is het Evaluaties van het onderwijs en verbetermaatregelen
aanpassen van het premasterprogramma op basis waarvan studenten
Vanuit de cursusevaluaties kwam naar voren dat cursussen in de in
die nog niet voldoen aan de toelatingseisen voor inschrijving in een
Protestantse Theologische Universiteit
33
masteropeiding alsnog aan die eisen kunnen voldoen. Het programma
van de PE vallen uiteen in een aangestuurd deel en in een vrij deel, het
is zodanig aangepast dat een substantieel deel ervan op basis van
zogenoemde open erkend aanbod.
zelfstudie kan worden gedaan. De onderdelen Hebreeuws en Grieks blijven aangeboden als cursus. Studenten die er de voorkeur aan
Deze fase vangt aan in het zesde jaar nadat de betrokkene is bevestigd
geven de premaster te doen op basis van onderwijsaanbod kunnen
in het ambt van predikant. Het bestaat uit een op de persoon
zich inschrijven voor de bacheloropleiding en de daarin aangewezen
toegesneden scholingsplan, gespreid over periodes van telkens vijf
cursussen als schakelprogramma volgen.
jaren. Deze nascholing wordt verantwoord in studiepunten, die door de commissie voor de permanente educatie zijn toegekend aan door deze
In 2015 is besloten cursussen van de masteropleiding die gevolgd
commissie beoordeelde scholingsactiviteiten.
kunnen worden voor zowel voltijdse als deeltijdstudenten, te combineren. Dit vergroot de groep studenten die de cursus volgt, zodat
6.4.2 Primaire Nascholing van Predikanten (PNP)
de interactie tussen docent en studenten en tussen studenten onderling
De primaire nascholing, die geheel door de PThU verzorgd wordt,
bevorderd wordt. Ook betekent deze combinatie dat cursussen
bestaat uit een route van 7x3 opleidingsdagen. Deze route neemt
minder snel wegens gebrek aan voldoende deelname moet worden
vijftien maanden in beslag en is verplicht gesteld door de Protestantse
geannuleerd. Nadat bleek dat het uitspreken van een cum laude bij
Kerk in Nederland voor hen die na hun opleiding tot predikant voor een
overhandiging van een diploma niet of nauwelijks plaatsvond, heeft de
eerste termijn zijn aangesteld als predikant. Persoonlijke ontwikkeling
opleidingscommissie een vergelijkend onderzoek gedaan naar de wijze
in het nieuwe ambt van predikant, vakmatige en geestelijke vorming en
waarop de PThU tot vaststelling van judicia, in het bijzonder cum laude,
training van specifieke onderdelen van de beroepsuitoefening vormen
komt en de manier waarop dit aan andere instellingen is geregeld. Uit
de hoofdbestanddelen van het programma. Kern van het programma
het onderzoek bleek dat de PThU bovengemiddeld strenge voorwaarden
is de (wetenschappelijke) reflectie op de eigen positie en het eigen
verbindt aan het uitspreken van een cum laude. Daarop heeft de
handelen. Predikanten van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten
opleidingscommissie een nieuw voorstel gedaan aan het bestuur. Dit
nemen ook deel aan deze PNP.
heeft het voorstel overgenomen. Implementatie van de gewijzigde vaststellingscriteria vindt in het studiejaar 2016-2017 plaats.
6.4.3 Overig postacademisch onderwijs Het overig postacademisch onderwijs wordt aangeboden in de vorm van
6.4 Postacademisch onderwijs
cursussen. Zij vallen in het zogenaamde aangestuurde deel van de PE van de Protestantse Kerk, omdat dit gedeelte van de PE exclusief aan de PThU is
6.4.1 Voortgezette nascholing van de Protestantse Kerk
toebedeeld. Deelnemers uit andere kerkgenootschappen zijn overigens steeds
in Nederland
ook van harte welkom. Ten behoeve van de ontwikkeling van cursussen
Het postacademisch onderwijs van de PThU is nauw gelieerd aan
voor de nascholing is een PAO-commissie ingesteld, paritair bestaande
de Voortgezette Nascholing (Permanente Educatie, ofwelPE) van de
uit dienstdoende predikanten en PThU-docenten, ondersteund door een
Protestantse Kerk in Nederland, omdat de Protestantse Kerk belangrijke
coรถrdinator en een secretaris. Deze commissie ontwikkelt aanbod, ziet toe op
delen van deze PE aan de PThU heeft toebedeeld. In april 2012 heeft
de kwaliteit van de PE-activiteiten en adviseert het College van Bestuur.
de kerk besloten tot kerkordelijke verankering van de verplichting tot voortgezette nascholing voor predikanten. Doel van deze verplichting
Het postacademisch onderwijs is gericht op predikanten en
is behoud en doorontwikkeling van deskundigheid van predikanten
geestelijk verzorgers van zowel de Protestantse Kerk als van andere
gedurende de uitoefening van hun ambt. De eerste fase bestond al
kerkgenootschappen. Bepaalde cursussen zijn tevens voor kerkelijk
langer en wordt nu de primaire nascholing genoemd. De volgende fases
werkers bedoeld.
34
Jaarstukken 2015
6.4.4 Cursusaanbod, afname, deelnemers en evaluatie
c. Evaluatie
Primaire nascholing In 2015 zijn twee reeksen aangeboden. Aan de routes namen in
In 2015 is door 467 deelnemers aanbod afgenomen. Het betreft
totaal 48 predikanten deel. De deelnemende predikanten hebben het
zowel deelnemers die cursussen hebben gevolgd in het kader van hun
opleidingsaanbod positief geĂŤvalueerd. Deelnemers beschouwden
verplichte permanente educatie (435 deelnemers) als deelnemers die
de nascholing als leerzaam, inspirerend en nuttig. Aandachtspunt is
niet binnen het kader van Permanente Educatie cursussen hebben
evenwel dat in de primaire nascholing meer op de context van de
gevolgd (32 deelnemers). Het aantal deelnemers dat deelneemt aan
geestelijk verzorger toegesneden aanbod wordt ontwikkeld.
de aangeboden cursussen maar niet participeert in het kader van het verplichte nascholingstraject ten opzichte van het totaal aantal
Overig postacademisch onderwijs – aangestuurde deel (PE)
deelnemers is gering (7%).
a. Cursusaanbod en -afname
Opvallend is dat het aantal deelnemers in 2015 (467) ten opzichte van het aantal deelnemers in 2014 (545) behoorlijk is gedaald, terwijl
Aantal
2015
2014
2013
2012
46
48
25
33
Streefwaarde
het aantal aangeboden cursussen en het percentage cursussen dat doorgang heeft gevonden nagenoeg gelijk is aan de aantallen in 2014.
aangeboden
Dit heeft grotendeels te maken met het niet doorgaan van enkele
cursussen
grote cursussen, zoals de Summerschool. Voor de komende jaren is
Aantal afgenomen
31
34
19
16
Tenminste
(67%)
(71%)
(76%)
(48%)
75%
15
14
6
17
Maximaal
(33%)
(29%)
(24%)
(52%)
25%
cursussen (%) Aantal geannuleerde
de ontwikkeling van clusters van cursussen, en het aanbieden van cursussen op andere locaties van belang. Inspelend op de wensen van predikanten verwachten we een nieuw segment in onze doelgroep te bereiken. Effectief zijn de resultaten hiervan deels in 2016, maar vooral vanaf 2017 te zien.
cursussen (%) De evaluatie van de afgenomen cursussen laat het volgende beeld zien: b. Deelnemers
Predikanten
2015
2014
2013
2012
Streefwaarde
435
508
307
212
500
Categorie
Percentage
Uitstekend
23%
Goed
64%
die deelnemen
Redelijk
13%
in het kader
Slecht
0%
van PE Cursisten die
32
37
37
Uit de evaluaties blijkt bovendien dat een overgroot deel van de
niet deelnemen
deelnemers deze als relevant tot zeer relevant voor zichzelf en het eigen
in het kader
functioneren als predikant of geestelijk verzorger ervaren.
van PE Totaal
467
545
Protestantse Theologische Universiteit
307
249
35
6.5 Internationalisering
buitenland te faciliteren en te stimuleren. Met de VU is overleg gevoerd over de internationalisering van de bacheloropleiding Theologie joint
6.5.1 Beleid
degree.
De PThU beschouwt internationalisering als een van de speerpunten van haar beleid. Dat houdt in dat de universiteit actief werkt aan de verdere
6.5.3 LLP Erasmus / Erasmus+
ontwikkeling van de internationale dimensie binnen het onderwijs
In het kader van het LLP Erasmusprogramma heeft in het studiejaar
en onderzoek. Binnen het onderwijs probeert zij dit op verschillende
2014-2015 een docent van de PThU gastcolleges verzorgd aan de
manieren te realiseren. Enerzijds via het stimuleren van studie in het
Babes-Bolyai Universiteit te Cluj-Napoca (Roemenië) en heeft een
buitenland en anderzijds - voor de thuisblijvers - via ‘internationalisering
lid van het ondersteunend personeel een bezoek gebracht aan de
at home’, het creëren van een interculturele leeromgeving. Beide dragen
partnerinstellingen in Boedapest, Debrecen (beide Hongarije) en
bij aan de ontwikkeling van interculturele competenties bij studenten,
Cluj-Napoca (Roemenië).
die vanwege de toenemende culturele diversiteit binnen de samenleving
Ondertussen hebben twee studenten van de Babes-Bolyai Universiteit
en binnen de kerk steeds belangrijker worden voor het profiel van de
voor ruim een semester aan de PThU in Groningen gestudeerd en
predikant van de toekomst. Tevens acht de PThU het van belang om
hebben stafleden uit Debrecen en Cluj-Napoca een bezoek gebracht aan
internationale studenten van partnerinstellingen wereldwijd en in het
de PThU, respectievelijk om de bestaande samenwerking te evalueren en
bijzonder uit het Zuiden en Oost-Europa een academische opleiding aan
om een internationale benchmark uit te voeren.
te bieden op masterniveau. Dit draagt ook bij aan de eerdergenoemde
In 2015 is er een nieuwe interinstitutionele Erasmusovereenkomst
‘internationalisering at home’ strategie van de universiteit.
gesloten met de Georg August Universiteit te Göttingen (Duitsland) en is de bestaande overeenkomst met de Christian Albrechts Universiteit te
6.5.2 Internationale studentenuitwisseling
Kiel (Duitsland) vernieuwd.
Hoewel het aantal studenten dat een deel van de studie in het buitenland verblijft relatief laag is (vier masterstudenten en veertien
De Erasmus+ aanvraag van de PThU voor de periode 2015-2017 is
bachelor studenten hebben in het studiejaar 2014-2015 een
gehonoreerd. Er is een bedrag van €17.005 toegekend, die naast de
studieverblijf in het buitenland gerealiseerd), is de gemiddelde duur van
in 2014 toegekende €28.782 voor de periode 2014-2016 beschikbaar
het verblijf ten opzichte van voorgaande jaren toegenomen: twee van
komt voor de mobiliteit van studenten, docenten en ondersteunend
de studenten hebben als onderdeel van hun studieprogramma aan de
personeel.
PThU een volledig jaar in het buitenland gestudeerd. Teneinde meer studenten te motiveren een periode in het buitenland
6.5.4 Buitenlandse studenten aan de PThU
te studeren is er tijdens de introductiebijeenkomsten in Groningen en
Het aantal ingeschreven buitenlandse studenten aan de PThU in de
Amsterdam ruim aandacht besteed aan de mogelijkheden voor studie
periode 01-09-2014 tot en met 31-08-2015 is negen. Ten opzichte
en stage in het buitenland. Tevens is er een lunchbijeenkomst met
van het totaal aantal ingeschreven studenten in deze periode (307)
eerstejaars masterstudenten georganiseerd in Amsterdam, waarbij
is dit 2,93 procent en als aandeel van het totaal aantal instromende
studenten vertelden over hun ervaring in Stellenbosch en Jeruzalem.
masterstudenten (vijftig) 18 procent. Daarmee wordt bijna voldaan aan
Ervaringsverhalen zijn ook te vinden via blogs op de website.
de streefwaarde (20%), zoals overeengekomen met het Ministerie van OCW in het kader van de prestatieafspraak.
Op een meer structurele wijze is er in het studiejaar 2014-2015 extra vrije ruimte gecreëerd in het derde jaar van het onderwijsprogramma
In het lopende studiejaar 2015-2016 staan dertien buitenlandse
van de Master Predikantschap in Groningen, om zo studie in het
studenten ingeschreven voor de internationale Master Verdieping.
36
Jaarstukken 2015
6.5.5 Buitenlandse promovendi aan de PThU De PThU heeft in totaal 21 ingeschreven buitenlandse buitenpromovendi. In het jaar 2015 is hier een promovendus uit het Verenigd Koninkrijk bijgekomen. Drie buitenlandse promovendi zijn in 2015 aan de PThU gepromoveerd: een uit Duitsland, een uit Libanon en een uit Rwanda.
6.5.6 Fondswerving In het verslagjaar is een bedrag van ruim €50.000 ontvangen ten behoeve van de studie van internationale studenten aan de PThU: Instelling
Bijdrage
Council for World Mission
€8.250,-
Donaties
€27.055,26
Holland Scholarship programme
€5.000,-
Overig
€16.813,81
Totaal
€57.119,07
Om een geleidelijke toename van het aantal internationale studenten te garanderen, zonder dat dit leidt tot een substantiële toename van de uitgaven, is in 2015 gestart met de introductie van een nieuw studiebeursmodel. Studenten uit landen die niet behoren tot de categorie ‘low income countries’ (Wereldbank/VN) ontvangen voortaan een deelbeurs.
6.5.7 Gastcolleges Tijdens het studiejaar 2014-2015 hebben de volgende buitenlandse gastdocenten gastcolleges en/of -lezingen verzorgd aan de PThU. Docent
Thuisinstelling
Stad
Land
prof.dr. R.L. Grimes
Wilfrid Laurier University
Waterloo
Canada
prof.dr. M. Stringer
University of Birmingham
Birmingham
V.K.
prof.dr. M. Nel
Universiteit van Pretoria
Pretoria
Zuid-Afrika
prof.dr. E.J. Echeverría
Sacred Heart Major Seminary
Detroit
V.S.
dr. M.B. Isaac
Bethlehem Bible College
Bethlehem
Israël
prof.dr. P.N. Mwaura
Kenyatta University
Nairobi
Kenia
prof.dr. C. Watkins
University of Roehampton
Londen
V.K.
Protestantse Theologische Universiteit
37
6.5.8 Internationale conferenties De PThU heeft samen met haar buitenlandse partnerinstellingen de volgende conferenties georganiseerd in 2015: Conferentie
Plaats
Datum
Karl Barth Tagung
De Glind (Nederland)
Maart 2015
Conferentie The Netherlands-Indonesia Consortium for Muslim-Christian Relations
Yogyakarta (Indonesië)
Maart 2015
Internationale VGVZ-conferentie ‘Chaplaincy and Pastoral Care’
Utrecht (Nederland)
Maart 2015
Promovierenden Beratung
Göttingen (Duitsland)
April 2015
Consultatie Universiteit van Stellenbosch
Stellenbosch (Zuid-Afrika)
Mei 2015
Internationale Conferentie PThU, FKT, Bar Ilan University, Schechter Institute
Amsterdam (Nederland)
Mei/Juni 2015
Promovierenden Beratung
Zürich (Zwitserland)
Juni 2015
Symposium PThU - Princeton Theological Seminary
Princeton (V.S.)
Augustus 2015
Internationale Conferentie ‘Northern Network for Spirituality, Ethics and Care’
Groningen (Nederland)
Oktober 2015
Consultatie Universiteit van Pretoria
Amsterdam en Groningen (Nederland)
Oktober 2015
De consultaties georganiseerd met de universiteiten van Pretoria en
6.5.10 IRTI
Stellenbosch en het Princeton Theological Seminary maken onderdeel
Sinds september 2012 is de PThU mede-eigenaar van het International
uit van meerjarige gemeenschappelijke onderzoeksprojecten. Dat geldt
Reformed Theological Institute (IRTI), oorspronkelijk een initiatief van de
ook voor de conferentie met de Faculteit Katholieke Theologie (FKT) van
Vrije Universiteit. Het IRTI is een internationaal netwerk van betrokken
de Universiteit van Tilburg, Bar Ilan University en het Schechter Institute
gereformeerde theologen, die werkzaam zijn op het terrein van de
(beide Israël). De Promovierendenberatungen zijn jaarlijks terugkerende
systematische theologie, kerkgeschiedenis en oecumenische theologie.
internationale bijeenkomsten van promovendi.
De focus van het IRTI is ‘living reformed theology’, vanuit de erkenning van de historische wortels van de eigen traditie en met een bijzondere
Het afgelopen jaar hebben acht studenten van de PThU deelgenomen
aandacht voor de toekomst en de nieuwe contexten en vragen van de
aan internationale conferenties.
gereformeerde wereld van vandaag.
6.5.9 Council for World Mission
In 2015 heeft het IRTI zijn tweejaarlijkse internationale conferentie
In het kader van de in 2013 met de Council for World Mission gesloten
georganiseerd in New Brunswick (V.S.). Het thema van de conferentie
samenwerkingsovereenkomst hebben in het studiejaar 2014-2015 geen
was ‘Liturgy and Ethic’. Aan de conferentie namen 35 theologen en
studenten van CWM-lidkerken gestudeerd aan de PThU in Groningen.
twee studenten deel. De eerder genoemde studiereis naar de Balkan
Wel zijn er drie CWM-studenten toegelaten tot de Master Verdieping
vond plaats onder de IRTI-vlag. In 2015 zijn tevens vier nummers van
voor het studiejaar 2015-2016 en heeft dr. A. de Kock als session leader
het aan het IRTI gelieerde Journal of Reformed Theology uitgegeven en
deelgenomen aan de Mission with Children Consultation die in het
twee Studies in Reformed Theology bundels. PThU Universitair Docent
najaar van 2015 plaatsvond in Birmingham en werd georganiseerd door
dr. P.H. Vos is per oktober de nieuwe directeur van het IRTI. Prof.dr. H.E.
CWM Europe.
Zorgdrager is eveneens per ingaande van oktober toegetreden tot het IRTI managementteam.
38
Jaarstukken 2015
6.5.11 Studiereizen Permanente Educatie In het najaar van 2015 vonden twee buitenlandse studiereizen plaats in het kader van de permanente educatie. Van 9 tot en met 27 oktober organiseerden de PThU en Kerk in Actie een studiereis voor predikanten naar China. Van 9 tot en met 20 november vond een studiereis plaats naar Israël, georganiseerd door de PThU en het Centrum voor Israëlstudies. Het programma is ontwikkeld met steun en medewerking van de GZB, Kerk in Actie en de Protestantse Raad voor Kerk en Israël.
6.5.12 Colloquium van decanen en rectoren In oktober participeerde de rector in een colloquium georganiseerd aan de Universiteit van de Vrijstaat (Bloemfontein, Zuid-Afrika), met als thema ‘Challenges in Theological Training and Research’. Het betrof een kleinschalige bijeenkomst met rectoren en decanen uit België, Duitsland, Kenia, Nederland, Nigeria, Zambia en Zuid-Afrika. Doel van het tweejaarlijkse colloquium is de zaak van theologie en religiestudies op de agenda te houden in de verschillende contacten van de universiteiten en elkaar daarin bij te staan.
Protestantse Theologische Universiteit
39
Hoofdstuk 7:
Onderzoek en valorisatie 7.1 Inleiding
van de VU en de Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de
Op het terrein van onderzoek en valorisatie was 2015 een vruchtbaar
RUG, ontstaan door de vestiging in 2012 te Amsterdam en Groningen. Wel is
jaar. Voornamelijk op blind, peer reviewed artikelen in wetenschappelijke
het van belang de bestaande mogelijkheden meer en beter te benutten.
tijdschriften werd goed gescoord, ruim boven de met het Ministerie van
De evaluatiecommissie kwam tevens met belangrijke aanbevelingen. Zo wees
OCW afgesproken streefwaarde. Daarmee is de prestatieafspraak op dit punt
zij op het belang van een heldere strategie om externe financiële middelen te
gehaald. Ook het aantal wetenschappelijke artikelen in boeken en bundels
werven, voor meer samenwerking tussen de onderzoeksgroepen te zorgen,
is substantieel toegenomen ten opzichte van het vorige verslagjaar. Op het
het ontwikkelen van beleid om vergrijzing van de staf tegen te gaan en het
gebied van de valorisatie van kennis is de aandacht qua output verlegd van
scheppen van meer ruimte voor jong talent. Tevens is het van belang om te
specifieke vakpublicaties naar publicaties gericht op een breder publiek.
blijven letten op een goede relatie tussen onderzoek en onderwijs, zowel wat
De resultaten zijn een weerspiegeling en bevestiging van de identiteit
betreft inhoud als tijdsverdeling. Tot slot vraagt de commissie aandacht voor
van de PThU als specialistische academische instelling met een sterke
de verschillen in productiviteit tussen en binnen de onderzoeksgroepen.
maatschappelijk relevantie en kerkelijke betrokkenheid. Ondertussen is de
onderzoeksformatie geconsolideerd, wat voor stabiliteit en continuïteit zorgt
7.3 Beleid
binnen de onderzoeksgroepen.
De belangrijkste aanbevelingen van de tussentijdse evaluatiecommissie heeft de universiteit omgezet in specifieke actiepunten en verbeterplannen,
7.2 Mid Term Review
waarvan reeds in het verslagjaar de eerste stappen zijn gezet. Daarbij wordt
Iedere vijf jaar wordt de PThU net als andere (theologische) instellingen
veeleer voortgebouwd op bestaand beleid.
en faculteiten beoordeeld op de kwaliteit, maatschappelijke relevantie en levensvatbaarheid van haar onderzoek. De volgende onderzoeksvisitatie
7.3.1 Externe financiering
zal in het jaar 2017 of 2018 plaatsvinden. Om goed op koers te blijven of
In het verleden is de PThU en in het bijzonder het onderzoeksprogramma
eventueel tijdig de steven te kunnen wenden, werd in 2015 een tussentijdse
Sources succesvol geweest in het werven van financiële middelen vanuit
evaluatie van het onderzoek georganiseerd. Er werden drie collega’s
de tweede geldstroom (Catalogue of Byzantine Manuscripts in Liturgical
uitgenodigd om het onderzoek uit de periode 2012-2014 te evalueren: de
Context en Targum in a Christian World). De afgelopen twee jaar is dit
hoogleraren Hans Ausloos (Université Catholique de Louvain), Jaco S. Dreyer
helaas niet meer gelukt. De evaluatiecommissie wijst in dit kader op de
(University of South Africa) en Dirk Jacobus Smit (University of Stellenbosch),
lage succesratio binnen de NWO vrije competitie en raadt de PThU aan zich
secretarieel ondersteund door dr. David Bos (VU/UvA). In dit proces werd
meer te richten op de derde geldstroom (evaluatierapport p. 4), zonder
voor het eerst gebruik gemaakt van het nieuwe Standard Evaluation Protocol
de tweede geldstroom volledig te negeren. In algemene zin kan echter
(2015-2021), gezamenlijk uitgegeven door KNAW, VSNU, en NWO.
worden opgemerkt dat de PThU succesvol is in het structureel werven
De sterke punten die in het rapport worden genoemd zijn de ‘solide
van externe middelen. Zo werd in 2015 ruim 22 procent van de totale
internationale reputatie’ (evaluatierapport p.4) van de universiteit en de
onderzoeksformatie gefinancierd uit de vierde geldstroom. Daarbij gaat het
belangrijke stappen die de instelling volgens de visitatoren heeft gezet in
om bijzonder hoogleraren met aanstelling, (postdoctorale) onderzoekers
de richting van een ‘competitieve onderzoeksinstelling’ (evaluatierapport
en aio’s. Daarnaast is het aantal duale promotietrajecten, in samenwerking
p.4). Ook acht de commissie de onderzoeksresultaten ‘kwantitatief
met diverse hogescholen door middel van matchingsconstructies, groeiende
indrukwekkend’ en ‘kwalitatief overtuigend’ (evaluatierapport p.5). Dat is
(acht in 2015). Ook werden er in het verslagjaar externe middelen geworven
reden voor de PThU om zich als kleine instelling zelfbewuster op te stellen,
voor de promotiestudie van verschillende buitenlandse promovendi. De
aldus de commissie. Als instelling op het grensvlak van academie, kerk en
PThU overweegt verder om in de toekomst, naar aanleiding van het advies
samenleving neemt zij een zinvolle, eigen plaats in. Verder wordt gewezen
van de tussentijdse evaluatiecommissie, ten behoeve van het indienen van
op het potentieel van de samenwerking met de Faculteit Godgeleerdheid
subsidieaanvragen, tijdelijk onderzoeksassistenten aan te stellen. Ook zal
40
Jaarstukken 2015
er in dat verband worden gekeken in hoeverre er een beroep kan worden
7.3.4 Van kwantiteit naar kwaliteit
gedaan op de expertise van professionals van partnerinstellingen RUG en VU.
In de prestatieafspraak met het Ministerie van OCW en de
Naast het opvolgen van deze concrete aanbevelingen van de commissie zal
onderzoeksvisitaties speelt kwantiteit een grote rol. In paragrafen 4.4
de PThU tevens een strategie ontwikkelen om structureel gelden te werven
en 4.5 zijn overzichten te vinden van de (relatieve) output in 2015. Om
vanuit de tweede en derde geldstroom.
de wetenschappelijke (en valoriserende) output verder te stimuleren is er in 2015 een nieuwe verlofregeling vastgesteld. Dit kan een effectief
7.3.2 Samenwerking met partners
sturingsmechanisme vormen voor het bestuur en de onderzoeksleiders.
De lokalisering van de PThU bij de Vrije Universiteit en de Rijksuniversiteit
Daarnaast zijn medewerkers specifiek gewezen op de individuele output
Groningen biedt veel mogelijkheden tot samenwerking. Naar aanleiding van
die van hen wordt verwacht. Op de eerste plaats staat echter de kwaliteit
het advies van de visitatoren om de samenwerking met deze universiteiten
en relevantie van het onderzoek, voor kerk en samenleving. Het nieuwe
te intensiveren, zijn – als vertrekpunt – de bestaande incidentele en
SEP biedt ruimte voor meer focus op deze aspecten, door meer gewicht
structurele contacten per onderzoeksgroep opnieuw in kaart gebracht.
toe te kennen aan narratieve elementen in de zelfevaluatie en valorisatie
Op basis hiervan zal worden nagegaan hoe de samenwerking met beide
een prominentere plaats te geven binnen het beoordelingskader. In
instellingen kan worden versterkt. Ook met andere partners wordt intensief
de tussentijdse evaluatie van 2015 is dit reeds zichtbaar geworden.
samengewerkt. Daarnaast is er een vruchtbare samenwerking via NOSTER
Belangrijke stappen zijn daarbij in het verslagjaar gezet richting de
en participeert de PThU ook sinds 2015 actief in de totstandkoming van
ontwikkeling van een nieuwe valorisatiestrategie, met een focus op
de Netherlands Academy of Religion (NAR) en neemt zij constructief deel
‘people’, ‘partnerships’ and ‘products’. Een concreet en succesvol
aan het overleg in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA),
voorbeeld is het door de onderzoeksgroep Sources in 2015 ontwikkelde
waarin de universiteit zich nadrukkelijk presenteert met haar eigen identiteit
Bijbelblog (www.pthu.nl/Bijbelblog).
als academische instelling op het grensgebied van universiteit, kerk en samenleving.
7.3.5 Opleiding van promovendi en het bevorderen van Nachwuchs
7.3.3 Relatie onderwijs en onderzoek
De opleiding van promovendi vindt plaats binnen het kader van de PThU
Uit de tussentijdse evaluatie is naar voren gekomen dat er behoefte is aan
Graduate School. De sterke punten die uit de tussentijdse evaluatie naar
een evenwichtiger relatie tussen onderwijs en onderzoek aan de PThU. De
voren kwamen zijn:
universiteit tracht dit op de volgende manier te bereiken:
- de openheid richting alumni van andere nationale en internationale
- Studenten en promovendi worden gestimuleerd het onderwerp van hun
instellingen;
masterthesis of proefschrift te kiezen op het terrein waar de begeleider
- de brede samenwerking;
actief onderzoek verricht.
- de werving van getalenteerde kandidaten door middel van het
- Waar mogelijk worden studenten actief betrokken bij lopend onderzoek. Dat gaat gepaard met het aanmoedigingsbeleid om studenten een deel van hun studie in het buitenland te doen. - Op basis van een nieuwe berekening van dbu zal een aangepaste
honoursprogramma; - de competitieve ‘zes maandenaanstellingen’ voor afgestudeerde honoursstudenten; - de beoordeling en borging van academische kwaliteit.
distributie van tijd tussen onderwijs, onderzoek en managementtaken
Een belangrijk punt van aandacht is echter de relatief lage succesratio
worden nagestreefd.
van de promovendi aan de PThU. Hoewel het aantal promoties in 2014
- De begeleiding van mastertheses zal gemonitord worden om te
overeenkwam met de streefwaarde, zoals afgesproken met het Ministerie
voorkomen dat docenten te veel tijd investeren in een individuele
van OCW, en 2015 zelfs meer promoties opleverde, doen vooral
student.
buitenpromovendi er gemiddeld te lang over om tot een proefschrift te
Protestantse Theologische Universiteit
41
komen. Om tot betere resultaten te komen is in het najaar van 2015 een
7.3.8 Ontwikkeling internationaal netwerk
uitgebreid plan van aanpak gepresenteerd ter verbetering van de selectie
De PThU heeft een groot internationaal netwerk, zoals blijkt uit de
en monitoring van promovendi. De eerste implementatiefase is nog in
vele voorbeelden van internationale samenwerking in onderstaande
2015 van start gegaan.
verslagen. In toenemende mate gaat het daarbij niet om nog meer
Naast de opleiding en begeleiding van promovendi is de geleidelijke
contacten aan te gaan, maar om bestaande vormen van samenwerking
verjonging van de wetenschappelijke staf een belangrijk punt van
te verdiepen.
aandacht. In het kader van de bevordering van Nachwuchs heeft het
Langlopende internationale samenwerking op het terrein van het
bestuur besloten voor 2016 een extra aio (1,0 fte) uit eigen middelen aan
onderzoek is er met de universiteiten van Stellenbosch en Pretoria
te stellen. Tevens is er ruimte opgenomen in de meerjarenbegroting voor
(Zuid-Afrika), het Princeton Theological Seminary (V.S.), het Schechter
een postdoc onderzoeker (1,0 fte). Hiermee zijn aanbevelingen uit het
Instituut en de Bar Ilan Universiteit (Israël) – samen met de Tilburg
tussentijdse evaluatierapport reeds op korte termijn vertaald in concrete
School of Theology – en met verschillende Nederlandse en Indonesische
beleidsmaatregelen.
instellingen in het kader van het Netherlands-Indonesia Consortium for Muslim-Christian Relations. In 2015 vonden er consultaties plaats in
7.3.6 Wetenschappelijke integriteit
Stellenbosch, Amsterdam en Princeton, welke in 2016 zullen resulteren
Het onderzoek binnen de PThU moet voldoen aan internationale
in significante wetenschappelijke output. Conferenties vonden plaats
academische standaarden. Vanuit de onderzoeksgroepen wordt
in Amsterdam en Yogyakarta (Indonesië). Een belangrijke rol in de
gewaakt voor de kwaliteit en originaliteit van het werk. Met name in het
strategische samenwerking tussen en binnen de onderzoeksgroepen van
empirisch onderzoek wordt gewerkt met privacy gevoelige data. Het is
de PThU zal de internationale conferentie, die in 2017 in Groningen zal
van het uiterste belang dat deze data veilig worden opgeslagen op korte,
worden gehouden, krijgen. In 2015 is gewerkt aan een call for proposals
middellange en lange termijn. In nauw overleg met de VU, van wie de
voor de conferentie met als titel ‘New quests for God. Contributions
PThU de ICT-diensten betrekt, zijn er in 2015 belangrijke stappen gezet
of Theology to a Resilient Society’ en is tevens besloten in 2016 en
naar een goed systeem voor de veilige opslag van die data.
2017 een research assistent (0,1 fte) aan te stellen ter ondersteuning. De conferentie is van groot belang voor de consolidatie en verdere
7.3.7 Prestatieafspraak
uitbreiding van het internationale netwerk van de PThU.
De universiteit heeft de afgelopen jaren ten aanzien van de output
Tot slot is besloten vanaf 2016 een research fellowship programma te
sterk ingezet op blind, peer reviewed artikelen in wetenschappelijke
introduceren, waarbij getalenteerde jonge onderzoekers en gevestigde
tijdschriften. Het resultaat is dat de prestatieafspraak met het Ministerie
theologen voor enkele maanden aan de PThU verblijven om onderzoek te
van OCW op dit terrein ruim gehaald is, ook in 2015. Dit is ten koste
verrichten en volledig worden opgenomen in de onderzoeksgroepen. Dit
gegaan van wetenschappelijke artikelen in tijdschriften die niet een
nieuwe beleid beoogt een stevige investering in de internationalisering
dergelijk rigide beoordelingsproces kennen en vakpublicaties. Voor de
van het onderzoek met belangrijke spillover effecten naar het onderwijs
onderzoeksgroep Sources is de categorie wetenschappelijke publicaties in
(gastcolleges, lezingen, etc.). Besloten is in de begroting voor 2016 een
boeken en bundels van groter belang. Op het terrein van de valorisatie is
bedrag van €21.000 op te nemen.
meer ingezet op output gericht op een breed publiek. Hiermee poogt de PThU haar maatschappelijke relevantie te vergroten. Op dit terrein is de prestatieafspraak in het jaar 2015 dan ook ruim gehaald.
42
Jaarstukken 2015
7.4 Onderzoeksgroepen: resultaten en evaluatie
door contacten met Azië, Afrika en Oost-Europa. Daarbij speelt ook de participatie van leden van de onderzoeksgroep Sources bij het
SOURCES (programmaleider prof.dr. K. Spronk)
‘Netherlands-Indonesia Consortium for Muslim-Christian Relations’ een
Beschikbare onderzoeksformatie:
rol. Van groot belang zijn ook de netwerken van individuele onderzoekers 2015
2014
(prof.dr. A. Merz – de historische Jezus; prof.dr.H.-M. Kirn – Piëtisme;
Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)
2,88
2,79
prof.dr. M. Matthias – Lutherana). Het project over de catalogisering van
Promovendi
0,58
0,76
Byzantijnse handschriften houdt een brede internationale uitstraling en
Onderzoeker VEG
0,32
0,11
blijft doorwerken via publicaties en conferenties.
Totaal
3,78
3,66
Via de bijzonder hoogleraar Judaïca, prof.dr. A. Houtman, en het onderzoeksproject van dr. G. van Klinken rond Nes Ammim wordt
In 2015 kon eindelijk een nieuwe universitaire docent NT worden
actief samen gewerkt met collega’s uit Israël, onder andere via het
aangesteld ter vervulling van een vacature die in feite al bestond sinds
samenwerkingsverband met het Schechter Instituut.
2012. Helaas kon de docent om gezondheidsredenen niet ingezet worden in het onderwijs en moet in 2016 afscheid van de docent
Versterking wetenschappelijke output
genomen worden. Op het gebied van het onderzoek heeft deze docent
Het aantal door de senioronderzoekers gerealiseerde publicaties is als
nog wel een goede bijdrage kunnen leveren.
volgt:
Prof. dr. A. Houtman heeft in 2015 haar werkzaamheden als universitair 2015
2014
Artikelen (refereed)
2
3
Artikelen (non-refereed)
4
2
docent Hebreeuws beëindigd. Zij blijft nog wel aan de onderzoeksgroep verbonden als bijzonder hoogleraar Judaïca. Onderzoeksbeleid
Boeken
1
1
De samenhang tussen verschillende onderzoeksterrein krijgt gestalte in
Artikelen in bundels
22
12
een aantal specifieke projecten. Een goed voorbeeld daarvan betreft de
Dissertaties
2
2
relatie tussen kerk en Israël. Daar komen kerkhistorische aspecten (m.n.
Conferentiepapers (keynotes)
3
-
de bestudering van de rol van de kerken in de eerste decennia van de
Conferentiepapers (zelf ingediend)
3
-
staat Israël) en Bijbels-theologische vragen samen. Een ander speerpunt
Vakpublicaties
8
8
in deze is de manier waarop de onderzoeksgroep op een eigen wijze kan
Populariserende publicaties
32
13
bijdragen aan de herdenking van de Reformatie in 2017. Samen met
Overig onderzoek
22
13
de Lutherse kerk wordt gewerkt aan conferentie over Luther. Daarnaast
Totaal
99
54
komt er een wetenschappelijke conferentie met als voorlopige titel ‘Luther, Calvin and the Bible: Memories in a Changing World’.
Het aantal wetenschappelijke publicaties is vergeleken met 2014 sterk toegenomen. Het beleid om de output te versterken heeft dus
Internationale samenwerking
gewerkt. Wat betreft het aantal artikelen in refereed tijdschriften
Er is een breed internationaal netwerk rond het instituut (in oprichting)
wordt de doelstelling niet gehaald. Daarbij dient – nogmaals – te
voor contextuele lezing van de Bijbel. Het gaat hier om een voortzetting
worden opgemerkt dat in de vakgebieden bijbelwetenschappen en
van het werk van Hans de Wit (VU), die zich vooral concentreerde
kerkgeschiedenis de belangrijkste en grensverleggende publicaties vaker
op Latijns-Amerika. Er is nu al een duidelijke verbreding zichtbaar
dan in andere wetenschapsgebieden in bundels te vinden zijn.
Protestantse Theologische Universiteit
43
De kwaliteit van publicaties kan daarom niet zonder meer worden
getiteld ‘Ancient Byzantine Sources and living liturgical tradition’ werd
afgelezen uit de toegepaste categorisering.
ruim een miljoen euro aangevraagd. De aanvraag was gericht op de voortzetting van een eerder door NWO gefinancierd project rondom
Het aantal publicaties van promovendi met een dienstverband is als volgt:
Byzantijnse manuscripten. Helaas is het project niet gehonoreerd.
2015
2014
Artikelen in bundels
1
0
Het Bijbelblog laat uitstekend zien dat degelijk wetenschappelijk
Conferentiepapers (zelf ingediend)
2
-
onderzoek antwoord geeft op vragen die ook buiten de academie als
Totaal
3
0
relevant worden ervaren. Datzelfde geldt voor het diepgravende boek
Highlights
van Marjo Korpel en Johannes de Moor waarin zij een verrassend nieuw
Het aantal publicaties dat de onderzoeker van het Seminarium Vrije
perspectief bieden op de plaats van Eva in onze traditie.
Evangelische Gemeente (VEG) heeft gerealiseerd is als volgt: BELIEFS (Programmaleider prof.dr. F. de Lange) 2015
2014
Artikelen (non-refereed)
3
0
Boeken
2
0
2015
2014
Populariserende publicaties
2
1
Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)
4,33
4,34
Overig onderzoek
2
1
Onderzoekers overig
1,05
0,33
Totaal
9
2
Promovendi
2,21
2,71
Onderzoeker VEG
0,15
0,36
Totaal
7,74
7,74
De stijging heeft voor een deel te maken met het feit dat dr. Leo
Beschikbare onderzoeksformatie:
Mietus in de tweede helft van het jaar 2014 is overgestapt van de onderzoeksgroep Beliefs naar Sources. Een deel van zijn output over
Prof.dr. L.J. Koffeman nam afscheid als hoogleraar Kerkrecht en
2014 viel dus toe aan Beliefs.
Oecumene op 28 augustus 2015. Zijn plaats in de onderzoeksgroep wordt overgenomen door dr. mr. K.W. de Jong als universitair docent
Valorisatie
Kerkrecht (0,5 fte, per 1 september). Zowel prof. dr. J. Hoek, bijzonder
Sinds 2015 wordt het onderzoek van Sources gepresenteerd voor een
hoogleraar Gereformeerde Spiritualiteit, als prof. dr. G. Van den Brink,
breder publiek, onder meer via een Bijbelblog op de website van de PThU.
bijzonder hoogleraar Theologie van het Gereformeerd Protestantisme,
Elke veertien dagen gaat een van de leden van de onderzoeksgroep daar
beiden vanwege de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in
in op vragen die binnenkomen of waarvan via andere kanalen is vernomen
Nederland, namen afscheid van de PThU, respectievelijk op 6 oktober en
dat ze leven binnen kerk en samenleving. Daarbij komen niet alleen
2 juni 2015. De leerstoel van prof.dr. G. van den Brink is inmiddels weer
Bijbelwetenschappers, maar ook kerkhistorici en andere onderzoekers
bezet in de persoon van prof.dr. W.H.Th. Moehn, per 1 januari 2016.
van de PThU aan het woord. Om dit structureel vol te houden op een
Tot de onderzoeksgroep traden tevens toe: prof.dr. D. Nagy, bijzonder
kwalitatief verantwoord niveau vraagt veel inzet, maar is de moeite waard.
hoogleraar Missiologie vanwege de Stichting de Zending, per 1 juni, en prof.dr. E. Van ‘t Slot, onderzoeker en docent voor het seminarium aan
Tweede en derde geldstroom
de Protestantse Theologische Universiteit, vestiging Amsterdam, per
Vanuit de onderzoeksgroep Sources is een onderzoeksvoorstel ingediend
1 oktober.
in het kader van de HERA JRP call ‘Uses of the Past’. Voor het project
44
Jaarstukken 2015
Onderzoeksbeleid
die een vervolg zal krijgen in een conferentie over ‘ (Inter)Religious
In 2014 werden vier Beliefsconferenties belegd. Nadruk lag op de
Education for Tolerance’.
verdere ontwikkeling van het onderzoeksprogramma ‘Transforming
Het project ‘Science and Religion in French-speaking Afrika’ onder
Life’, dat van 2015 tot 2020 het onderzoek binnen Beliefs zal
leiding van prof.dr. Van den Toren heeft de onderzoekscontacten Sub-
sturen. Daarin kon de onderzoeksgroep zich ook laten leiden door
Saharisch Afrika geïntensiveerd en uitgebreid.
het oordeel en de aanbevelingen van de Mid Term Research Review
Met ingang van oktober 2015 is dr. P.H. Vos, lid van de
2012 - 2014, die positief oordeelde over de kwaliteit en viabiliteit
onderzoeksgroep, aangetreden als directeur van IRTI (International
van het programma, maar adviseerde het interdisciplinaire karakter
Reformed Theological Institute), een samenwerkingsverband van
van het programma te versterken en ook aandacht te geven aan
de PThU en de Vrije Universiteit. Prof. H. Zorgdrager is in 2015 lid
empirische onderzoeksmethoden, naast de in systematische theologie
geworden van het managementteam. Het IRTI organiseerde zijn
gebruikelijke conceptuele en analytische methodiek. Met het oog
tweejaarlijkse internationale conferentie in juni in New Brunswick (V.S.)
daarop werd een conferentie met experts van buiten de theologie
met als thema ‘Liturgy and Ethics’. Hieraan deden theologen uit de V.S.,
voorbereid (januari 2016) en scholing in kwalitatief empirisch onderzoek
Zuid-Afrika, Duitsland, Zuid-Korea, Hongarije, Roemenië en Nederland
georganiseerd.
mee.
Internationale samenwerking
Versterking wetenschappelijke output
Individuele Beliefs-onderzoekers onderhouden onderzoeksrelaties
De senior- en postdoctorale onderzoekers realiseerden het volgende
met Afrikaanse, Aziatische, Noord-Amerikaanse en Midden-Europese
aantal wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke publicaties:
partners. Op institutioneel niveau is in 2015 een aantal contacten het vermelden waard. Van 21 tot 26 augustus vond in Princeton de zevende consultatie
Artikelen (refereed)
2015
2014
18
20
plaats in de samenwerking tussen het Barth-centrum van het Princeton
Artikelen (non-refereed)
7
18
Theological Seminary en de PThU. Het onderwerp was de christologie
Boeken
3
3
in de verzoeningsleer van Karl Barth (uit de jaren 1950). Van PThU-zijde
Artikelen in bundels
15
10
participeerden de hoogleraren Muis, Van den Toren, Matthias en Reeling
Dissertaties
0
1
Brouwer, en aio Gerard van Zanden. De bijdragen worden gepubliceerd
Conferentiepapers (keynotes)
4
-
in het Zeitschrift für dialektische Theologie.
Conferentiepapers (zelf-ingediend)
8
-
Met de Universiteit van Stellenbosch ging het afgelopen jaar een nieuwe
Vakpublicaties
12
25
consultatieronde van start in het gezamenlijke project Human Dignity .
Populariserende publicaties
32
30
Op 6 en 7 mei 2015 werd in Stellenbosch de conferentie ‘Compassion?
Overig onderzoek
11
15
Global Ethics, Human Dignity, and the Compassionate God’ gehouden,
Totaal
110
122
waar drie leden van de onderzoeksgroep een bijdrage leverden. In mei 2016 is de vervolgbijeenkomst te Groningen voorzien. Met uitgeverij
Uit dit overzicht kan worden opgemaakt dat onderzoekers goed
Wipf & Stock is een overeenkomst gesloten over publicatie van de
presteerden op het gebied van het publiceren van artikelen in
resultaten.
gerefereerde tijdschriften. Het aantal artikelen in bundels nam
Drie Beliefsleden namen vanaf 10 maart 2015 deel aan een driedaagse
substantieel toe ten opzichte van het voorgaande jaar. Ook het aantal
bijeenkomst over ‘kostbare tolerantie’ in Yogyakarta van het Nederlands-
publicaties voor een breder publiek (valorisatie) laat een lichte stijging
Indonesië consortium voor de relatie tussen Moslims en Christenen,
zien. Over het geheel genomen blijven de resultaten iets achter bij 2014.
Protestantse Theologische Universiteit
45
Vooral de output in monografieën en vakpublicaties verdient meer
Tenslotte heeft de onderzoeker van het Seminarium Vrije Evangelische
aandacht.
Gemeente (VEG) de volgende output gerealiseerd:
2015
2014
Artikelen (refereed)
1
1
Artikelen (non-refereed)
0
1
Boeken
0
1
Het aantal publicaties van promovendi met een dienstverband is stabiel gebleven: 2015
2014
Artikelen (refereed)
3
2
Conferentiepapers (zelf-ingediend)
2
-
Artikelen (non-refereed)
3
1
Vakpublicaties
0
3
Vakpublicaties
1
8
Populariserende publicaties
2
6
Populariserende publicaties
4
2
Totaal
5
12
Overig onderzoek
6
3
Totaal
17
16
Ook deze output wordt niet meegenomen in onderzoeksevaluaties, aangezien er geen sprake is van een dienstverband. Wel levert de
De in de tweede helft van 2015 aangestelde hoogleraar met
onderzoeker van het seminarie van de VEG een positieve bijdrage aan
dienstverband bij de PThU realiseerde de volgende output:
het onderzoek binnen de onderzoeksgroep. De afname van het aantal publicaties ten opzichte van 2014 is het gevolg van de eerder genoemde
2015
2014
Artikelen (refereed)
1
-
Overig onderzoek
1
-
Valorisatie
Totaal
2
-
Individuele onderzoekers zijn actief in het geven van lezingen voor
overstap van dr. L. Mietus van de onderzoeksgroep Beliefs naar Sources.
kerkelijke organisaties en maken deel uit van kerkelijke adviescommissies. De beide bijzonder hoogleraren zonder dienstverband bij de PThU
Daarnaast heeft een aantal structurele contacten met maatschappelijke
namen afscheid in 2015. Dit verklaart de substantieel lagere output
organisaties op het terrein van onderwijs (P.H. Vos, VERUS: R. van
in deze categorie, die overigens voor de prestatieafspraak en in de
Riessen); gezondheidszorg en publieke media (T.A. Boer), krijgsmacht
onderzoeksevaluaties niet wordt meegenomen.
(P.H. Vos), politieke partijen (T.A. Boer). Op 28 november 2015 organiseerde prof.dr. F. de Lange in samenwerking met drie noordelijke 2015
2014
zorgorganisaties in Groningen de internationale conferentie ‘The Art of
Artikelen (refereed)
0
5
Later Life’, over de toekomst van de ouderenzorg; en in samenwerking
Artikelen (non-refereed)
0
1
met Reliëf - Christelijke Vereniging van Zorgaanbieders, een negendaagse
Artikelen in bundels
1
4
masterclass over Zorgethiek voor Geestelijk Verzorgers in de
Vakpublicaties
1
1
gezondheidszorg.
Populariserende publicaties
0
6
Overig onderzoek
1
6
Tweede en derde geldstroom
Totaal
3
23
Een aantal aanvragen voor externe financiering is in voorbereiding bij NWO (prof.dr. H.E. Zorgdrager), ZonMw (prof.dr. Th.A. Boer) en de Templeton World Charity Foundation (dr. P.H. Vos). Het onderzoeksproject ‘Science and Religion in French-speaking Afrika’,
46
Jaarstukken 2015
gecoördineerd door prof.dr. B. van den Toren en met een totale externe
Op grond van de zelfevaluatie beval het rapport van de midterm-
financiering van bijna €550.000 loopt op schema.
visitatoren krachtig een verjonging van de staf van de onderzoeksgroep aan. Practices heeft dit als urgente beleidslijn overgenomen en is
Hightlights
verheugd eerste, zij het nog beperkte en dikwijls ook tijdelijke, resultaten
De maatschappelijke discussie rond actieve levensbeëindiging is een
daarvan te kunnen melden. Dr. M.C.M. Klomp kon per 1 februari voor
belangrijk item in het hedendaagse publieke debat. Prof.dr. Th.A. Boer
0,3 fte worden aangesteld als coördinator van het Instituut voor Rituele
is daarin actief betrokken, en tevens een veel geconsulteerd expert. In
en Liturgische Studies (IRiLiS) – zie verder onder highlights. Per diezelfde
2015 werd hij 28 keer geïnterviewd in Nederlandse en wereldwijd, in
datum werd zij voor 0,2 fte voor de duur van twee jaar aangesteld als
buitenlandse geschreven media.
docent liturgiewetenschap. Daarnaast continueerde zij haar tijdelijke aanstelling als onderzoeker. Op 1 juni begon Joyce Rondaij als assistent in
PRACTICES (programmaleider prof.dr. M. Barnard)
opleiding met een onderzoek getiteld ‘Primo Levi and Human Language’.
Beschikbare onderzoeksformatie:
Eerder in het jaar beëindigde zij een (door de evaluatiecommissie positief gewaardeerde) zes maandenaanstelling als onderzoeker, waarin 2015
2014
zij de gelegenheid kreeg een onderzoeksvoorstel uit te werken. Op 1
Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)
4,79
4,35
september trad PThU-alumnus dr. T.T.J. Pleizier aan als universitair docent
Onderzoekers (overig)
0,60
0,40
Homiletiek en Pastoraat op de vestiging Groningen.
Promovendi
1,66
1,98
De beschikbare onderzoekformatie laat voor het verslagjaar een stijging
Bijzonder hoogleraren (met aanstelling)
0,05
0,20
van 0,44 fte zien bij de senioronderzoekers. Deze stijging is grotendeels
Totaal
7,10
6,93
toe te schrijven aan het afscheid van prof.dr. F.G. Immink als rector van de PThU eind 2014. Op grond van eerder gemaakte afspraken was hij
Algemeen kan worden opgemerkt dat Practices met de beschikbare
in 2015 geheel voor onderzoek, dat zich richt op het gebed, vrijgesteld.
fte’s een optimaal resultaat heeft behaald. Verdere ontwikkeling van het
De daling van onderzoekformatie onder bijzonder hoogleraren is toe te
programma zal vooral worden gezocht in een kwaliteitsverbetering en
schrijven aan langdurige ziekte.
minder in een uitbreiding van activiteiten. Practices nam afscheid van een aantal zeer gewaardeerde medewerkers en verwelkomde enkele nieuwe
Onderzoeksbeleid
onderzoekers. Dr. H. de Leede bereikte de pensioengerechtigde leeftijd.
De midterm-visitatoren hebben vastgesteld dat de samenwerking van
Gedurende meer dan twee decennia diende hij de predikantsopleiding
de onderzoeksgroep met de Vrije Universiteit ‘intensief en vruchtbaar’
als docent, later rector, van het Seminarie en nog weer later als
is, en dat die met hogescholen is geïntensiveerd. Zij noemen de duale
universitair docent in Utrecht en Amsterdam. Op 19 juni werd zijn
promotietrajecten van de groep ‘uniek’ en ‘een bewijs van het vermogen
vertrek gemarkeerd met een druk bezochte debatmiddag over ‘De
van Practices om institutionele partnerships aan te gaan’. Ook stellen zij
predikant in het jaar 2025: Apostel en Non-conformist’, wat ook de titel
vast dat de samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen op het vlak
is van een essay dat De Leede als afscheidscadeau aan de universiteit
van de zorg nog niet is gematerialiseerd.
schonk. Op 2 oktober nam dr. H.C. van der Meulen afscheid van de
Practices heeft in het verslagjaar krachtig ingezet op voortgaande
universiteit, eveneens vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde
samenwerking met de Vrije Universiteit en met hogescholen, specifiek
leeftijd. Ook hij werkte al lange tijd als universitair docent aan de
met Windesheim (Zwolle), Christelijke Hogeschool Ede, Hogeschool Viaa
predikantsopleiding. Zijn leeropdracht was Pastoraat en Homiletiek,
(voorheen Gereformeerde Hogeschool Zwolle) en De Driestar (Gouda).
aanvankelijk in Utrecht, later in Groningen. Een mini-symposium onder
Een nieuwe duale promotieplek met Windesheim werd voorbereid en
de titel ‘Let us sing’ markeerde het afscheid.
goedgekeurd in het verslagjaar.
Protestantse Theologische Universiteit
47
Samenwerking met de Vrije Universiteit in het TRIC (Transforming
(Internationale) samenwerking
Religious Communities) project werd voortgezet. Samenwerking met
Bij de tussentijdse evaluatie van het onderzoek prees de commissie het
de Rijksuniversiteit Groningen, meer specifiek met het Instituut voor
sterke internationale profiel van de Practices-groep, en merkte zij op
Christelijk Cultureel Erfgoed, is opgezet via het Instituut voor Rituele en
dat een aantal van de onderzoekers het streven van de groep om een
Liturgische Studies. IRiLiS en ICCE geven gezamenlijk het Yearbook of
belangrijke internationale speler te worden, heeft gerealiseerd.
Ritual and Liturgical Studies and Netherlands Series of Ritual and Liturgy
Practices kan een aantal editors-in-chief van gerenommeerde peer
uit.
reviewed journals en series op haar conto schrijven (De Roest – Ecclesial
Veel aandacht werd besteed aan de voortgaande ontwikkelingen in
Practices [Brill], De Kock – Journal of Youth and Theology [Brill], Barnard
data-management, data-analyse en dataopslag. Een realisatie van de
– Liturgia Condenda [Peeters], Yearbook of Ritual and Liturgical Studies
wettelijke voorgeschreven technische mogelijkheden hiervoor kwam
[RUG/IRiLiS]; Netherlands Studies in Ritual and Liturgy [RUG/IRiLiS]). Leden
binnen bereik van de universiteit door intensieve samenwerking met de
van de onderzoeksgroep zijn lid van redacties en advisory boards van
bibliotheek van de PThU en die van de Vrije Universiteit.
internationale tijdschriften.
De organisatie van de onderzoeksgroep werd gewijzigd zodat
Onderzoekers van de onderzoeksgroep werden gekozen in de
een sterkere focus op het feitelijke onderzoek komt te liggen
besturende organen van internationale disciplinaire onderzoeksgroepen
in de ontmoeting van de onderzoekers. Zoals bekend, zijn de
als de Societas Homiletica (Pleizier), Societas Liturgica (Klomp),
onderzoekthema’s over de beide leerstoelen verdeeld: Amsterdam
International Association for the Study of Youth Ministry (De Kock) en de
richt zich op Worship en Formation, Groningen op Community en
Academy of Homiletics (Stark).
Care. De leerstoelen in Groningen en Amsterdam organiseren nu ieder
In het verslagjaar participeerden onderzoekers van Practices in
maandelijks een onderzoekbijeenkomst waarin lopend onderzoek wordt
ontmoetingen die plaatsvonden in het kader van institutionele
gepresenteerd en besproken, terwijl de onderzoeksgroep als geheel
samenwerkingen met de universiteiten van Pretoria (waarvan Practices
tweemaal per jaar bijeen komt (eenmaal twee dagen, eenmaal een dag)
trekker is; de jaarlijkse ontmoeting vond in oktober plaats in Amsterdam)
om beleidszaken en onderzoek te bespreken.
en Stellenbosch (waarvan de jaarlijkse ontmoeting in mei plaatsvond in
De groep is verheugd dat het rapport van de tussentijdse visitatie vaststelt
Zuid-Afrika); er waren ontmoetingen van promovendi van de PThU met
dat Practices ‘a strong inspiring leadership’ heeft. In de leiderschapsstijl
collegae van Kiel/Zürich (onder leiding van De Roest) en van Göttingen/
wordt behalve op inspiratie sterk ingezet op de indicatoren design,
Bern/Basel (onder leiding van Immink).
build, maintain en participation: voor problemen worden creatieve
Onderzoekers namen deel aan nationale en internationale congressen
oplossingen gezocht (funding, publicatiestrategieën, aantrekken jong
en presenteerden er vijf keynote addresses (Barnard: Congress Societas
talent, verhogen PhD-successen), nieuwe kansen en uitdagingen
Liturgica, Quebec, Canada; De Kock: CTN Conference, Leuven en
worden aangegaan (institutionele samenwerking, onderzoeksthema’s),
Mechelen, België; Walton: Expertmeeting & Noster bijeenkomst ‘Making
goede verworvenheden geconsolideerd (ontwikkeling in
the Case for Chaplaincy’, Utrecht, Nederland, Conference of European
publicatieresultaten, funding). Bovenal worden de bijdrage van de leden
University Chaplains, Soesterberg, Nederland, PThU-conferentie ‘The Art
van de onderzoeksgroep aan het onderzoeksprogramma en –beleid
of Later Life. European Perspectives on Ageing, Self-Reliance, and Care’,
gehonoreerd en gewaardeerd.
Groningen, Nederland) en verschillende papers.
48
Jaarstukken 2015
Versterking wetenschappelijke output
Nederland, en de hierboven reeds genoemde hogescholen. Dat heeft
Het aantal door de senioronderzoekers en (overige) onderzoekers
geleid tot een feitelijke toename van het aantal PhD-studenten, die in
gerealiseerde publicaties is als volgt:
duale trajecten veeleer geen dienstverband met de PThU hebben. Tevens zet het programma in op een zeer intensieve en strikte begeleiding van 2015
2014
deze promovendi. Met dit beleid beantwoordt het programma aan de
Artikelen (refereed)
17
12
eis van opeenvolgende visitatiecommissies, en ook die van de recente
Artikelen (non-refereed)
3
6
tussentijdse visitatie, om het aantal promovendi en ook het aantal
Boeken
0
3
promoties te verhogen. Het verslagjaar laat voor het eerst duidelijk de
Artikelen in bundels
8
11
positieve resultaten van dit beleid zien. Het programma tekende voor
Dissertaties
5
2
maar liefst vijf promoties.
Conferentiepapers (keynote)
5
-
Op 15 januari promoveerde I.Terlouw op haar proefschrift Real Faith. Performativity and Materiality in the Personal Relationship with Jesus
Conferentiepapers (zelf ingediend)
13
-
Vakpublicaties
19
40
of Evangelical Protestants (promotoren Immink, H.C. Stoffels [Vrije
Populariserende publicaties
31
13
Universiteit] en Pleizier). P.M. Sonnenberg verdedigde op 18 februari haar
Overig onderzoek
9
10
dissertatie Youth Worship in Protestant Contexts. A Practical Theological
110
97
Theory of Participation of Adolescents (promotoren Barnard, M. Nel
Totaal
[Universiteit van Pretoria] en De Kock). Diezelfde middag verdedigde R. De sterke nadruk die Practices legt op peer-reviewed publicaties, een
Nasrallah de hare, getiteld Moving and Mixing. The Fluid Liturgical Lives
categorie die in 2015 een substantiële stijging laat zien, en die past bij
of Antiochian Orthodox and Maronite Women within the Protestant
de ambities van het programma om uit te groeien tot een internationaal
Churches in Lebanon (promotoren Barnard, H.L. Murre – Van den Berg
erkend programma, zorgt onwillekeurig voor een geringer aantal
[Universiteit Leiden] en M.E. Brinkman [Vrije Universiteit]). N. van Andel
publicaties in non-refereed journals en in bundels. Met name de laatste
promoveerde op 10 september met een proefschrift getiteld Composing
categorie artikelen spoort minder met moderne ontwikkelingen in de
a Canon. Creating Networks of Meaning in the Editorial Process of the
wetenschap, waar vindbaarheid en beschikbaarheid van publicaties
Hymnbook Liedboek, zingen bidden in huis en kerk (2013) (promotoren
voorop staan. De onderzoeksgroep slaagt er in de achterstand op het
Barnard en J.M. Hoondert [Universiteit van Tilburg]). C. van den Berg –
gebied van populaire publicaties, die vorig jaar werd vastgesteld, in
Seiffert verdedigde haar dissertatie Ik sta erbuiten – maar ik sta wel te
te lopen. Het aantal publicaties in deze categorie is sterk gestegen.
kijken. De relationele dynamiek in geloofsgemeenschappen na seksuele
Opnieuw blijkt dat het co-publiceren van junior- en seniorstaf jonge
grensoverschrijding in een pastorale relatie vanuit het perspectief van
onderzoekers helpt om een internationaal podium te vinden voor hun
primaire slachtoffers op 24 september (promotoren De Roest en J.N.
werk. Het programma streeft er naar met deze publicatiestrategie jong
Meulink - Korf).
talent hogere kansen te bieden op een academische carrière en hen
De Roest was op 14 januari tweede promotor bij de promotie van
daarvoor beter te positioneren. Bovendien toont de universiteit zo veel
R.H. van der Rijst (Universiteit van Tilburg, eerste promotor E.P.N.M.
beter wat er werkelijk aan onderzoek binnen haar netwerken wordt
Borgman). Het proefschrift droeg de titel De uitzaaiing van het Woord.
verricht; ook als de juniores alweer uit dienst zijn, telt hun voor de
Homiletiek in het spoor van Derrida. Barnard en De Kock waren als
voortgang van de wetenschap onmisbare werk niettemin mee.
tweede respectievelijk copromotor betrokken bij de dissertatie van
Practices spant zich sinds de oprichting van de universiteit zeer in om in
E. Visser – Vogel, verdedigd op 19 mei aan de Universiteit Utrecht,
middelen te werven in de derde (particuliere) geldstroom en via duale
Religious Identity Development of Orthoprax Muslim Adolescents in the
matchingconstructies met andere partijen zoals de Protestantse Kerk in
Netherlands.
Protestantse Theologische Universiteit
49
Valorisatie
geïnitieerd (Pleizier werd voor 0,2 fte vrijgesteld om onderzoek te doen
Als vervolg op een symposium in het vorige verslagjaar dat de reacties
met en naar geestelijke verzorging in de krijgsmacht; een praktijkstage
van kerken op de immateriële schade ten gevolge van aardbevingen in
voor hem in 2016 werd voorbereid).
de provincie Groningen in kaart bracht, is de leerstoel Groningen in het
Succesvolle cursussen op het terrein van respectievelijk liturgie,
verslagjaar begonnen met een empirisch onderzoek naar deze schade
geestelijke verzorging/pastoraat, jongerenwerk en missionair-diaconaat
en de wijze waarop kerken daarmee omgaan. Eerste resultaten konden
werden aangeboden in het kader van de Permanente Educatie aan
worden gepresenteerd op een conferentie in Durham (UK) in september.
predikanten en geestelijk verzorgers.
Een onderzoek onder leiding van dr. M. van der Meulen bracht de financiële middelen van protestantse kerken in de drie noordelijke
Tweede en derde geldstroom
provincies in kaart (Krimpende middelen en toch vitaal. Rapportage over
De Mid Term visitatoren prezen het vermogen van Practices om middelen
de financiële situatie van protestantse kerken in Drenthe, Friesland en
te werven uit de derde – private – geldstroom. In 2014 bereikte het
Groningen). Een van de resultaten was dat er in deze provincies ruim
percentage externe middelen een eenmalige recordhoogte van 37%. In
151 miljoen euro aan middelen is en dat er landelijk tussen de een
2015 bedroeg het percentage extern geworven middelen 24% van het
en twee miljard euro beschikbaar is. Het onderzoek genereerde veel
Practices-budget.
publiciteit.
Opnieuw konden in het verslagjaar substantiële middelen worden
Onderzoek van dr. M.C.M.Klomp naar moderne passies en vooral naar
verworven.
The Passion genereerde, vooral in de tijd rond de uitzending van The
- Voor een PhD-post (4 jaar, 0,8 fte) voor onderzoek naar ritueel-
Passion vanuit Groningen, eveneens veel media-aandacht.
liturgische praktijken van kinderen van 0 – 12 jaar op zondagmorgen,
Op synodaal en gemeentelijk niveau werden adviezen gegeven. De
werd een bedrag van €160.000 geworven uit een privaat fonds (Fonds
Roest is adviseur van de Generale Synode, Brouwer adviseert de kerk over de rol en positie van de predikant, Stark en Sonnenberg zijn lid van
Brandenburg). - Ook werd in samenwerking met VERUS en de Christelijke Hogeschool
de Generale Raad van Advies van de Generale Synode der Protestantse
Ede een bedrag van €21.614 geworven voor onderzoek naar het
Kerk.
gebruik van de Bijbel op scholen.
Barnard was voor het achtste en daarmee laatste jaar lid van de Raad
- Met de Hogeschool Windesheim werd een nieuwe duale constructie
van Toezicht van Museum Catharijneconvent te Utrecht.
gerealiseerd voor een PhD-onderzoek naar de getuige-rol van
Via het Onderzoekscentrum Jeugd Kerk en Cultuur (OJKC) werd
docenten in het middelbaar onderwijs. Deze constructie zal in 2016
opnieuw deelgenomen aan platforms waarin het veld van het (semi-)
worden verzilverd.
kerkelijke jongerenwerk, hogescholen en universiteit elkaar ontmoeten. Op initiatief van de universiteit werd een nationale onderzoekagenda
- Voor een onderzoek naar de de dorpskerk in Sebaldeburen werd een bedrag van €3.200 geworven.
geformuleerd die richtinggevend wordt voor het onderzoek op alle
- Het CCC-project ontving €3.000 van de Dominicanenkerk.
niveaus. Tevens werd onderzocht hoe het onderzoek versterkt kan
Een aanvraag uit de tweede geldstroom (ITN-Marie Curie) werd door
worden door in de kenniscirkel praktijkkennis, professionele kennis en
prof.dr. H.P. de Roest opnieuw ingediend, nadat deze in eerste instantie
wetenschappelijke kennis zo nauw mogelijk op elkaar te betrekken. Een
niet was gehonoreerd, onder de titel Vulnerability and Resilience.
en ander wordt voortgezet in 2016.
Relevance of Local Religious Communities.
Onderzoek met maatschappelijke partners werd voortgezet,
Meerjarenprojecten met externe partners die eerder zijn gemeld werden
geïntensiveerd (Justitiepastoraat – dr. R.J. de Vries; het ambtelijk
gecontinueerd.
secretariaat van het Centrum voor Justitiepastoraat werd gevestigd bij de PThU Amsterdam, een 0,2 fte secretaris werd aangesteld) of
50
Jaarstukken 2015
Highlights
7.5 Onderzoeksresultaten en prestatieafspraak
Practices beschouwt de vijf doctoraten die het in het verslagjaar aan haar onderzoekers werden toegekend, alsmede de groei van het
De wetenschappelijke output per categorie van PThU onderzoekers (excl.
aantal peer reviewed publicaties als hoogtepunten van haar beleid. In
promovendi, bijzonder hoogleraren en onderzoekers VEG) zag er in 2015
dit kader noemen we twee publicaties in het International Journal of
als volgt uit:
Public Theology (Brouwer en Klomp) als resultaat van de internationale 2015
conferentie 2014 van de PThU over ‘God in the Public Domain’. Ook de voortgaande succesvolle valorisatieprojecten van het CCC (Connecting Churches and Cultures) op het terrein van aardbevingen in
Aantal
Groningen en financiële middelen van kerken, alsmede van het OJKC
wetenschappelijke
(Onderzoekscentrum Jeugd, Kerk en Cultuur) op het veld van kerk en
artikelen tijdschriften
jongeren rekent het programma tot hoogtepunten van haar werk.
refereed
Op 1 januari 2015 werd het Instituut voor Rituele en Liturgische Studies (IRiLiS) gevestigd aan de PThU in Amsterdam. Academische
Aantal
participanten in het instituut zijn de Rijksuniversiteit Groningen (Instituut
wetenschappelijke
voor Christelijk Cultureel Erfgoed), de Radboud Universiteit Nijmegen
artikelen tijdschriften
(Centrum voor Thanatologie) en de Universiteit van Tilburg (Tilburg
non-refereed
School of Humanities). Er wordt sterk ingezet op internationalisering van het instituut. Meer dan 22 jaar was het instituut gevestigd
Aantal
aan de Universiteit van Tilburg. Met de transitie werd ook een
wetenschappelijke
reorganisatie doorgevoerd. Het instituut krijgt vooral de functie van een
publicaties:
netwerkstructuur. De coördinator die door de PThU werd benoemd heeft
hoofdstukken
een beperkte omvang in fte’s (0,3). Met de vestiging van het instituut aan
boeken/bundels
de PThU wist de universiteit ook een journal en enkele gerenommeerde series aan zich te binden (Yearbook for Ritual and Liturgical Studies/
Aantal
Jaarboek voor Liturgieonderzoek; Liturgia Condenda; Netherlands Studies
wetenschappelijke
in Ritual and Liturgy).
boeken
2014
S
B
P
T
S
B
P
T
2
18
17
37
3
20
12
35
S
B
P
T
S
B
P
T
4
7
3
14
2
18
6
26
S
B
P
T
S
B
P
T
22
15
8
45
12
10
11
33
S
B
P
T
S
B
P
T
1
3
0
4
1
3
3
7
De universiteit wist als gezegd het hoge aantal wetenschappelijke artikelen in refereed tijdschriften te consolideren. Het aantal artikelen in boeken en bundels liet een substantiële groei zien in 2015. Beide ging enigszins ten koste van het aantal wetenschappelijke, ongerefereerde artikelen. Ook het aantal gepubliceerde boeken bleef achter, maar de verwachting is dat dit in 2016 ruim wordt goedgemaakt. Het aantal fte onderzoek per programma (excl. promovendi, bijzonder hoogleraren en onderzoekers VEG) is in 2015 licht toegenomen.
Protestantse Theologische Universiteit
51
Dit heeft voor een deel te maken met de bovenbeschreven tijdelijke
het hoge niveau van 2013 en bereikt daarmee bijna de streefwaarde. Het
verandering binnen de onderzoeksgroep Practices. Binnen Beliefs draagt
aantal gepubliceerde wetenschappelijke boeken is laag in 2015, maar
de tijdelijke, extern gefinancierde onderzoeker in belangrijke mate bij aan
zoals eveneens eerder aangegeven, zal dit aantal sterk toenemen in 2016.
de stijging van het aantal fte. 2015
2014
7.6 Resultaten valorisatie onderzoek en prestatieafspraak
Sources
2,88
2,79
Valorisatie-output per programma (excl. promovendi, bijzonder
Beliefs
5,38
4,67
hoogleraren en onderzoekers VEG):
Practices
5,44
4,75
Totaal
13,70
12,21
2015
Het aantal publicaties per fte onderzoek (excl. promovendi, bijzonder
Aantal
hoogleraren en onderzoekers VEG) ziet er per outputcategorie als volgt
beroepsgerichte
uit:
publicaties
Aantal
2015
Streefwaarde
2014
2013
2012
Aantal
2,70
1,7
2,87
1,86
1,86
populariserende
wetenschappelijke
2014
S
B
P
T
S
B
P
T
8
12
19
39
8
25
40
73
S
B
P
T
S
B
P
T
32
32
31
95
13
30
13
56
publicaties
artikelen tijdschriften refereed Aantal
Uit bovenstaande tabel valt duidelijk op te maken dat de PThU binnen de 1,02
2,0
2,13
1,36
1,33
valorisatiecategorie meer inzet op het publiceren voor een breder publiek
wetenschappelijke
(populariserend), om zo de maatschappelijke relevantie en impact van
artikelen tijdschriften
haar onderzoek te vergroten. De afname van het aantal vakpublicaties
non-refereed Aantal
heeft ook deels te maken met de sterke focus op blind reviewed artikelen 3,28
4,0
2,70
3,36
2,39
in wetenschappelijke tijdschriften. Er wordt dus enerzijds sterk ingezet
wetenschappelijke
op wetenschappelijke artikelen in internationaal erkende tijdschriften en
publicaties:
anderzijds op publicaties die een breder publiek voor ogen hebben.
hoofdstukken boeken/
 
bundels
Het aantal publicaties per fte onderzoek (excl. promovendi, bijzonder
Aantal
0,29
0,5
0,57
0,43
0,46
hoogleraren en onderzoekers VEG) ziet er als volgt uit:
wetenschappelijke boeken Aantal Zoals reeds aangegeven is er binnen de belangrijkste outputcategorie
beroepsgerichte
goed gepresteerd en is de prestatieafspraak net als in 2014 ruim
publicaties
gehaald, ten koste van het (relatieve) aantal ongerefereerde artikelen
Aantal
in wetenschappelijke tijdschriften. Het aantal artikelen in boeken en
populariserende
bundels, van groot belang voor de onderzoeksgroep Sources, is terug op
publicaties
52
2015
Streefwaarde
2014
2013
2012
2,85
4,0
5,98
3,36
2,32
6,93
5,0
4,59
3,86
4,31
Jaarstukken 2015
Hiermee wordt de prestatieafspraak op het terrein van beroepsgerichte publicaties niet gehaald. Dat wordt ruim gecompenseerd door de
7.8 Financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen
populariserende publicaties, die ruim boven de streefwaarde uitkomen. Protestantse Theologische Universiteit
7.7 Promovendi en promoties
Funding:
In 2014 vonden 7 promoties plaats. Hiermee is de streefwaarde van 0,4
Direct funding (1)
per fte onderzoek ruim gehaald (0,51). De PThU is trots op dit belangrijke
Research grants (2)
resultaat.
Contract research (3)
Fte
percentage
14,06
77,47%
0
0,00%
0
0,00%
4,09
22,53%
18,15
100,00%
1.741.472,30
81,28%
401.059,74
18,72%
2.142.532,04
100,00%
Direct funding (1)
3,18
91,91%
Research grants (2)
0,00
0,00%
Contract research (3)
0,00
0,00%
Other (4)
0,28
8,09%
Total funding
3,46
100,00%
Direct funding (1)
5,49
72,33%
Research grants (2)
0,00
0,00%
Contract research (3)
0,00
0,00%
Other (4)
2,10
27,67%
Total funding
7,59
100,00%
Direct funding (1)
5,39
75,92%
Research grants (2)
0,00
0,00%
Contract research (3)
0,00
0,00%
Other (4)
1,71
24,08%
Total funding
7,10
100,00%
Other (4) Bij de Graduate School staan op de peildatum 31 december 2015 in
Total funding
totaal 77 promovendi ingeschreven: 8 aio’s, 8 duale promovendi en 61
Expenditure:
buitenpromovendi.
Personnel costs
Other costs Total expenditure Sources Funding:
Beliefs Funding:
Practices Funding:
Protestantse Theologische Universiteit
53
De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen
- Bijzondere leerstoel Orthodoxie en Vredesopbouw (prof.dr. A.
zijn die welke in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor
Brüning, VU/PThU), gefinancierd door de Stichting Instituut voor
onderzoek worden onderscheiden. Onder deze categorieën wordt
Oosters Christendom (Radboud Universiteit Nijmegen) en de Stichting
verstaan:
Vredeswetenschappen. - Bijzondere leerstoel Gereformeerde Spiritualiteit (prof.dr. J. Hoek),
- direct funding: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd;
gefinancierd door de Gereformeerde Bond. - Bijzondere leerstoel Theologie van het Gereformeerd Protestantisme
- research grants: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van
(prof.dr. G. van den Brink, VU/PThU), gefinancierd door de
competitie door externe organisaties zoals NWO, KNAW toegekende middelen worden gefinancierd;
Gereformeerde Bond. - Promotietraject drs. C. van der Knijff, gefinancierd door de
- contract research: de fte’s onderzoek die op basis van een met een externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie,
Gereformeerde Bond. - Promotietraject drs. G.F. Willemsen, gefinancierd door de
gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering; - other: de fte’s onderzoek die worden gefinancierd met middelen verkregen uit gemaakte afspraken met externe partijen, die niet onder
Gereformeerde Bond. Practices: - Bijzondere leerstoel voor geloofvernieuwing (prof.dr. J.J.M. de Hart)
de andere categorieën kunnen worden gebracht.
gefinancierd door Stichting Kerk en Wereld. - Bijzondere leerstoel diaconaat (prof.dr. H. Noordegraaf) gefinancierd
In het kader van de prestatieafspraak met het Ministerie van OCW streeft het bestuur naar een aantal toegekende projecten en prijzen
door Stichting Rotterdam. - Universitair docentschap prof.dr. H. Noordegraaf gefinancierd door
van 0,1 per fte onderzoek. In 2015 lopen de volgende externe onderzoeksprojecten:
KerkinActie. - Bijzondere leerstoel geestelijke verzorging (prof.dr. M.N. Walton), gefinancierd door Stichting Deo Volente.
Sources:
- Onderzoeksproject dr. M.C.M. Klomp gefinancierd door Luthers
- Bijzondere leerstoel Judaïca (prof.dr. A. Houtman), gefinancierd door Stichting tot Bevordering van het Wetenschappelijk Onderwijs in de
Diaconessenhuis Fonds . - Onderzoeksproject drs. P.M. Sonnenberg gefinancierd vanuit het
Judaïstiek. - Leerstoel Lutherana (prof.dr. M. Mathias), gefinancierd door Stichting
Brandenburgfonds. - Promotietraject drs. J. Gelderloos-Commandeur gefinancierd door de
Steunfonds Lutherana.
Maatschappij van Welstand. - Promotietrajecten B. van Hierden en M.J. Verburg, gefinancierd door
Beliefs: - Science and Religion in French-Speaking Africa, gefinancierd door Templeton World Charity Foundation. - Bijzondere leerstoel Missiologie (prof.dr. D. Nagy), gefinancierd door Stichting de Zending. - Bijzondere leerstoel Miskotte/Breukelman voor de theologische
Stichting Kerk en Wereld, PKN, PKA en Maatschappij van Welstand. - Bijbelproject met CHE en VERUS. Dit leidt op basis van een totaal aantal fte onderzoek van 13,70 fte tot 1,39 extern project per onderzoeksfte. Daarmee kan worden geconcludeerd dat de doelstelling is behaald. Daarnaast lopen er acht
hermeneutiek van de Bijbel (prof.dr. R. Reeling Brouwer), gefinancierd
duale PhD-trajecten, in samenwerking met Windesheim, Driestar
door Stichting de Nieuwe Bijbelschool.
Educatief, Christelijke Hogeschool Ede, Stichting Gereformeerde
54
Jaarstukken 2015
Hogeschool, de dienst Geestelijke Verzorging en Pastoraat van het UMC St Radboud en de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland. Naast het aantal toegekende projecten en beurzen heeft het college van bestuur een streefwaarde vastgesteld met betrekking tot de inkomsten voor onderzoek uit tweede geldstroomfinanciering voor onderzoeksprojecten vallend onder de categorie ‘research grants’ als percentage van het totaal aantal onderzoeksinkomsten vastgesteld. De streefwaarde is 6%. Helaas lopen er in 2015 geen projecten in deze categorie.
Protestantse Theologische Universiteit
55
Hoofdstuk 8:
Personeel Mensen vormen het hart van de organisatie van de PThU. In het
8.1 Omvang en samenstelling personeel
bijzonder de wetenschappelijke medewerkers van de PThU zijn het
Op 31 december 2015 bedroeg de totale personeelsbezetting 71,58 fte.
kapitaal van de organisatie. Zij zijn van strategische waarde voor de
De optelsom van de bezetting per functiegroep en per vestiging wordt
PThU. Maar bestuur, wetenschappelijk en ondersteunend personeel
vergeleken met de totalen van de jaren 2014, 2013 en 2012.
leveren gezamenlijk een bijdrage aan de ambities van de organisatie. 2015
Deze ambities strekken zich uit over de primaire processen, onderwijs, Amsterdam
onderzoek en valorisatie. Zo zijn reputatie van de PThU en de studentenwerving voor een groot deel afhankelijk van kwaliteit van
Hoogleraren
onderwijs en onderzoek. De kwaliteit hiervan is ook bepalend voor
U(H)D
Groningen
Totaal
2014
2013
2012
Totaal
Totaal
Totaal
6,40
6,60
13,00
12,30
11,50
12,60
10,70
7,20
17,90
16,50
18,40
20,80
de mate waarin de samenwerking met de VU en de RUG slaagt.
Onderzoekers
1,30
1,00
2,30
3,60
2,00
2,60
Optimaliseren van de kwaliteit van het wetenschappelijk personeel
Docenten
3,80
1,20
5,00
4,45
4,45
6,21
vormt de spits van het HRM-beleid met betrekking tot bevordering van
Promovendi
3,00
3,30
6,30
6,20
9,20
11,20
de deskundigheid.
SA
1,8
0,59
2,39
0,79
1,68
1,68
2,00
-
2,00
1,30
1,00
0,50
In 2015 is sterk ingezet op het optimaliseren van onderzoekvaardigheden;
OBP
19,44
3,25
22,69
20,79
21,19
22,75
diverse leden van de wetenschappelijke staf hebben de training
Totaal
48,44
23,14
71,58
65,93
69,42
78,34
Overig WP
‘begeleiden van promovendi’ gevolgd en er is een groep wetenschappelijke medewerkers die een training heeft gevolgd om de
In dienst en uit dienst gedurende kalenderjaar 2015
vaardigheid in empirische onderzoeksmethoden te versterken. In 2016 zal dit stimuleringsbeleid met betrekking tot onderzoeksvaardigheden voortgezet worden.
Wetenschappelijk
Onder-
personeel (excl.
steunend en beheers-
Student-assistenten) In 2015 zijn onder meer de volgende vaste formatieplaatsen binnen het WP ingevuld:
In dienst
Totaal
personeel
Fte
aantal
Fte
aantal
Fte
aantal
8,30
14
3,20
6
11,50
20
6,15
6
1,30
3
7,45
9
getreden - Bijzonder hoogleraar Missiologie
Uit
- Universitair docent Praktische Theologie
dienst
- Universitair docent Kerkrecht
- Docent Seminarie
In het jaar 2015 is er o.a. afscheid genomen van dr. B. de Leede,
- Universitair docent Nieuwe Testament
universitair docent praktische theologie/docent seminarie, prof. dr. L.
- Coördinator IRILIS
Koffeman, hoogleraar Kerkrecht en dr. H. van de Meulen, universitair docent praktische theologie. Deze wetenschappelijke medewerkers hebben de PThU verlaten in verband met het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd.
56
Jaarstukken 2015
8.2 Werkloosheidsuitkering en bovenwettelijke uitkeringen
Man / vrouw verhouding
De werkloosheidsuitkeringen en de bovenwettelijke uitkeringen worden
vooralsnog niet in balans. Het aantal vrouwen in met name
ten laste gebracht van de universiteit. In 2015 hebben elf personen
wetenschappelijk hogere functies (universitair hoofddocent en
een beroep gedaan op deze uitkering, waarmee een bedrag van
hoogleraar) is naar verhouding laag. In het kader van een meer
€ 177.357,05 is gemoeid. Hiervan komt € 90.945,20 ten laste van de
evenwichtig personeelsbestand streeft de PThU naar meer benoemingen
voorziening wachtgeld (acht personen) en € 86.411,85 ten laste van de
van vrouwen in hogere wetenschappelijke functies. Positief in dit
voorziening Reorganisatie (3 personen).
verband is dat de PThU er in is geslaagd in 2014 een vrouwelijke
Dit aantal is een direct gevolg van de reorganisatie en het daaraan
hoogleraar Nieuwe Testament te benoemen. In 2015 zijn – zij het
verbonden sociaal plan.
voor een beperkte aanstellingsomvang – twee vrouwen benoemd op
Bij de PThU is de man/vrouw verhouding in het personeelsbestand
wetenschappelijke functies; een als bijzonder hoogleraar Missiologie en
8.3 Personeelsbeleid
een als coördinator IRiLiS.
Speerpunten binnen het personeelsbeleid vormen het talentbeleid,
diversiteitsbeleid – in het bijzonder man/vrouw verhouding – en de
Leeftijdopbouw
leeftijdsopbouw van het personeel.
De leeftijdsopbouw van het personeel zag er per 31 december 2015 als volgt uit:
Talentbeleid De PThU streeft naar behoud van een kwalitatief goede onderwijs- en
Wetenschappelijk personeel
onderzoekstaf. De PThU wil talenten op het gebied van onderzoek Leeftijd
extra stimuleren. Een van de manieren waarop hier invulling aan
Hoogleraar/
UHD
UD
Docent
Onderzoeker
Totaal
1
1
bijzonder
wordt gegeven is het aanbieden van tenure tracks. Een andere wijze
hoogleraar
van invulling is het creëren van financiële ruimte om jonge (promotie) onderzoekers te binden aan de PThU, hetzij op basis van een volledig
25-34 jaar
door de PThU gefinancierde aanstelling, hetzij door middel van
35-44 jaar
1
medefinanciering door externe partijen.
45-54 jaar
3
In 2014 is met betrekking tot twee medewerkers een tenure track
1
4
4
5
14
7
1
1
13
7
58
55+
16
3
8
3
Totaal
20
4
19
8
30
succesvol afgerond. Dit heeft in 2015 geleid tot bevordering van een wetenschappelijk medewerker tot persoonlijk hoogleraar. De tweede
Promovendi en studentassistenten
wetenschappelijke medewerker is na een succesvolle beoordeling benoemd als universitair docent.
Leeftijd
Promovendus
Student-assistent
Totaal
<25 jaar
1
0
1
In 2015 is een nieuwe tenure track aangegaan met het oog op een
25-34 jaar
6
9
15
aanstelling als universitair hoofddocent.
35-44 jaar
1
1
45-54 jaar Totaal
8
9
17
Protestantse Theologische Universiteit
57
Ondersteunend personeel
Er zijn ook prestatie afspraken gemaakt ten aanzien van de SKO (een senior kwalificatie onderwijs). In 2012 beschikte één UHD over deze
Leeftijd
Aantal OBP
<25 jaar 25-34 jaar
kwalificatie. De PThU wil toe naar een situatie dat een viertal leden van de wetenschappelijke staf over een SKO certificaat beschikt; in 2013
6
is hiertoe beleid gemaakt. Aan het begin van 2015 beschikken drie
35-44 jaar
9
wetenschappelijke personeelsleden (twee universitaire hoofddocenten
45-54 jaar
12
en een hoogleraar) over een SKO. In 2015 is een opleidingstraject
55+ jaar
5
gestart in samenwerking met het opleidingscentrum van de Vrije
Totaal
32
Universiteit. Er zijn concrete afspraken met een docent om in 2016 een SKO-traject te starten.
Ten aanzien van het wetenschappelijk personeel valt op dat categorie
55+ hoog scoort. Deze percentages maken duidelijk dat in de komende
Het voldoende beheersen van de Engelse taal is ook een indicator
tien jaar een groot deel van de wetenschappelijke staf zal uitstromen
voor de onderwijskwaliteit; zeker gezien de Engelstalige master van de
in verband met emeritaat. Bij de ontwikkeling van het HRM-beleid
PThU. In 2013 is hiertoe een plan van aanpak opgesteld. De doelgroep
voor de komende jaren en bij de uitvoering van het wervingsbeleid
(genoemd in de prestatieafspraken) bestond uit veertien docenten; elf
zal een meer evenwichtige verdeling van de leeftijdsopbouw van de
van hen hadden het vereiste niveau bij aanvang van 2015 (79%) en een
wetenschappelijke staf inzet zijn.
drietal docenten (21%) heeft in 2015 scholing gevolgd. Aan het einde van 2015 heeft 86% het vereiste niveau C-1 behaald.
Docentkwaliteit Binnen de reeks van streefdoelen in het kader van de prestatieafspraak vormt de docentkwaliteit een speerpunt. Op peildatum december 2015 bezitten alle docenten (79%) die in 2013 het gezamenlijke intern georganiseerde BKO traject zijn gestart, een BKO (Basis Kwalificatie Onderwijs) certificaat. Van de docenten heeft 9% geen BKO certificaat omdat zij in september 2015 in dienst zijn getreden. Met hen zijn afspraken gemaakt om in 2016 of 2017 een BKO opleiding te gaan volgen. Van het wetenschappelijk personeel heeft 12% dispensatie voor de opleiding (in verband met het spoedig bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd of in verband met het feit dat de medewerker geen onderwijstaak heeft).
58
Jaarstukken 2015
Hoofdstuk 9:
Financieel 9.1 Jaarrekening Resultaat jaarrekening 2015 Het jaarrekeningresultaat 2015 van de PThU is k € 2.206 positief. Analyse van dit resultaat is weer te geven in een uitsplitsing van resultaten uit (reguliere) bedrijfsvoering en eenmalige resultaten. Een overzicht hiervan is opgenomen in onderstaande tabel. Categorie
Bedrijfs-
Een-
voering
malig
Rijksbijdragen • In december 2015 is een eenmalige nabetaling vanuit het ministerie ontvangen voor met name de CAO bijstelling
97 (v)
in dat jaar. Hierdoor is het een plus gerealiseerd van k € 97 boven begroting. In de 8-maands rapportage was als prognose - o.b.v. een indicatieve berekening uitgaande van het totaalbedrag hiervoor beschikbaar – nog rekening gehouden met een CAO bijstelling van k € 154. Uiteindelijk is deze in de definitieve uitbetaling lager uitgevallen. Bijdragen PKN • In 2015 een lichte stijging van het aantal cursussen t.o.v. de begroting.
15 (v)
College- en examengelden • Aantal studenten in totaal 259 versus 311 begroot. De daling heeft te maken met het deels wegvallen van de
-30 (n)
LOI-studenten. Deelnemersbijdragen • Het aantal deelnemers aan kerkelijk vrijwillig postacademisch onderwijs van predikanten is hoger uitgevallen door o.a.
35 (v)
de nieuwe opzet PE in combinatie met PAO. Baten werk in opdracht van derden • Het project voor Templeton was per saldo in deze post opgenomen voor k €82; realisatie is k € 184, hogere bate van k
136 (v)
€ 102 – zie overige lasten onderzoek met k €206 niet begroot en doorberekend salaris (personeelslasten) met een bate ad k €94. • Extra baten uit (niet begrote) overige bijdragen van derden ad k €31. Overige baten • In de overige baten is de netto-verkoop opbrengst van een Kamper pand (bedrijfspand) verwerkt. • Speciale actie PThUnie-uitgave onderwerp Internationalisering; extra contributies en extra bijdragen van externe
850 (v) 61 (v)
(internationale) partners buitenlandse studenten.
71 (v) 47 (v)
• Extra huuropbrengst Koormarktgebouw Kampen (Hoornbeeck college) • Diverse, o.a. doorberekening administr.overhead IRTI en Templeton+congresbijdr. • Afboeken van oude posten debiteuren / crediteuren en overloop • TOTAAL BATEN
30 (v) 217 (v)
1.095 (v)
Protestantse Theologische Universiteit
59
Categorie
Bedrijfs-
Een-
voering
malig
Personeelslasten • Later of niet invullen vacatures in de begroting 2015 en verloop van personeel. Hierdoor zijn (tijdelijk) financiële
335 (v)
voordelen gerealiseerd. • Aan de voorziening voor pensioenen oud hoogleraren heeft een extra dotatie moeten plaatsvinden a.g.v. actuariële
-105 (n)
berekening (wederom lagere rente, hogere eindleeftijd). • De voorziening voor pensioenen oud hoogleraren kent ook een vrijval van toekomstig opgenomen verplichtingen door
207 (v)
overlijden van een deelnemer. • Vanuit de personeelskosten heeft een doorberekening naar het Templeton project plaatsgehad welke in de begroting
94 (v)
gesaldeerd als bate en last was gerubriceerd onder baten 2e/3e geldstroom. • Bij personeel niet in loondienst vond een overschrijding plaats (gecompenseerd uit de plus door niet/later invullen
-16 (n)
vacatures). • Tenslotte is een onderuitputting op diverse overige personeelskosten gerealiseerd (o.a. deskundigheidsbevordering en
203 (v)
werving & selectie). Afschrijvingen
-2 (n)
Huisvestingslasten
16 (v)
Overige lasten • De overige organisatielasten zijn per saldo lager dan begroot door met name een doorgevoerde wijziging in
99 (v)
systematiek van doorbelasting van de ICT-SNO-lasten. Een vrijval ad k €36 in de afrekening op deze post uit 2014 is ook hier debet aan. • Lasten onderwijs geven per saldo een hogere last op het gebied van studietoelage buitenlandse studenten k -€97
23 (v)
door te lage inschatting van het aantal studenten tegenover een lagere last dan begroot op de inzet van docenten op initieel onderwijs k €+105. Totaal per saldo een plus van k €23 op alle onderwijsonderdelen. • De lasten van het Templeton project zijn per saldo onder baten 23/3e geldstroom begroot terwijl de lasten onder
-197 (n)
overige onderzoekslasten zijn opgenomen. Deze kosten waren niet begroot, maar hier staan ook baten tegenover (die ook niet begroot waren). • Kosten van de overige lasten kerkelijke dienstverlening zijn positief beïnvloed door minder inzet van externe docenten
40 (v)
en lagere verblijfkosten doordat meer trainingen in eigen huis zijn gegeven. Financiële baten en lasten
-5 (n)
TOTAAL LASTEN
468 (v)
224 (v)
Het resultaat 2015 van de PThU wordt veroorzaakt door k € 1.312
Aan de lastenkant is een voordeel van k € 692 gerealiseerd t.o.v. de
hogere baten t.o.v. de begroting. Van deze baten heeft k € 217
begroting. Van dit resultaat heeft k € 224 een incidenteel karakter en
betrekking op de reguliere bedrijfsvoering en wordt k € 1.095
komt k € 468 uit de reguliere bedrijfsvoering.
veroorzaakt door incidentele bijdragen waarvan de verkoop van het pand Oudestraat 6/Muntplein 6 voor k € 850 de grootste bijdrage levert.
60
Jaarstukken 2015
Van de totale afwijking van het resultaat 2015 ad k € 2.206 versus
Treasury
begroting ad k € 202, zijnde k € 2.004 is derhalve k € 685 toe te
De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU
schrijven aan reguliere bedrijfsvoering (34%) en k € 1.319 uit incidentele
worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met
resultaten (66%).
het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom ‘beleggen en belenen’, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden
Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen
met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie
Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen vermogen van
wordt gehanteerd. De beleggingen worden tevens getoetst aan het
de PThU 7,8 miljoen euro en was de boekwaarde van effecten 1,75
criterium ‘duurzaam en maatschappelijk verantwoord’.
miljoen euro. De hoogte van de liquide middelen was op die datum 3,66 miljoen euro. De hoogte van de voorzieningen was 4,20 miljoen euro,
In 2015 zijn geen nieuwe beleggingen en beleningen geweest. De reeds
waarvan 3,04 miljoen euro personeelsvoorziening. Voor kortlopende
bestaande beleggingen en beleningen zijn overeenkomstig de regeling.
schulden stond op 31 december een bedrag van ruim 1,94 miljoen euro
Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samenwerking met
gesaldeerd.
ING-Investment Office.
Financiële ratio’s
Investeringen
Een en ander leidde tot een solvabiliteitsratio I van 0,56 (0,86 op basis
In 2015 hebben geen investeringen met betrekking tot de huisvesting
van solvabiliteitsratio II, die wordt bepaald door niet alleen het Eigen
van de PThU in Amsterdam en Groningen plaatsgevonden, afgezien van
Vermogen maar ook door het totaal van de voorzieningen) , een current
de aanschaf van flexibel in te zetten meubilair voor de aanvankelijk als
ratio van 2,29 en een weerstandsvermogen van 67,2%.
symposiumruimte ingerichte grote zaal van de vestiging Amsterdam. Met de aanschaf van dit meubilair is de grote zaal voor meerdere
De solvabiliteit is ten opzichte van 2014 gestegen als gevolg van
doeleinden te benutten. In het bijzonder is de zaal daarmee geschikt als
toename van het eigen vermogen ten gevolge van het positieve
onderwijsruimte. Zodoende kon voorkomen worden dat de te beperkte
exploitatieresultaat. De stijging van de solvabiliteit ten opzichte van
capaciteit van de werkgroepzalen zou moeten worden opgevangen door
2014, waarmee voldoende ruimte is gecreëerd met betrekking tot de
onderwijs te verzorgen in door de Vrije Universiteit in gebruik gegeven
norm die als signaleringsgrens wordt gehanteerd door de Inspectie
zalen buiten de PThU vestigingsruimte zelf. Het bestuur houdt vast aan
Hoger Onderwijs (0,30), maakt inzichtelijk dat het financiële beleid dat
het principe dat studenten die zijn ingeschreven bij de PThU in de door
in 2013 is ingezet vruchten afwerpt.
haar daartoe ingerichte zalen hun onderwijs genieten.
De liquiditeitsratio bedraagt 0,26. Ook deze ratio is ten opzichte van vorig boekjaar sterk verbeterd. Dit hangt in belangrijke mate samen met realisatie van de verkoop van een deel van de panden in Kampen. Profileringsfonds De PThU kent het profileringsfonds waaruit aan studenten die te maken hebben met bijzondere omstandigheden zoals bedoeld in artikel 7.51 WHW een financiële bijdrage kan worden verstrekt. In 2015 is voor in totaal k € 3,2 aan bijdragen verstrekt. De bijdragen zijn ten goede gekomen van twee studenten. Zij waren beide EER-studenten.
Protestantse Theologische Universiteit
61
Declaraties bestuur
de permanente educatie van predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland, worden de middelen verkregen van de kerk. Dit komt
Overzicht declaraties bestuursleden verslagjaar 2015 (€ ) Bestuurder
tot uitdrukking in de onderscheiding tussen een subsidiabele en niet
prof. dr. M.M. Jansen
subsidiabele exploitatierekening in de jaarrekening. De PThU is geen
Representatiekosten
627
Reiskosten binnenland
225
Reiskosten buitenland
245
Thema 4: Bekostiging van buitenlandse studenten
169
De PThU schrijft jaarlijks een aantal studenten uit het buitenland in.
Overige kosten Totaal
1.266
publiek-private arrangementen aangegaan.
Deze volgen de internationale eenjarige masteropleiding Verdieping. De studenten betalen voor inschrijving het instellingscollegegeld. In het
Beheersing van ontslagvergoeding
jaarverslag is in hoofdstuk 6 (onderwijs) een afzonderlijke paragraaf
De PThU hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een
gewijd aan internationalisering, waarin verantwoording van hun
beleid dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013
studierendement wordt gegeven.
geldende Wet normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat
wanneer sprake zou zijn van ontslag van een (top)functionaris de
Thema 8: Bekostiging van maatwerktrajecten
maximale ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en
Het maken van maatwerktrajecten waarbij een derde een bijdrage
de voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn
betaalt voor het op maat snijden van een bestaande opleiding komt
over de twaalf maanden voorafgaand aan de beëindiging van het
binnen de PThU niet voor.
dienstverband, maar niet meer dan k€ 75,-.
9.3 Continuïteitsparagraaf
9.2 Helderheid bekostiging
De PThU bevindt zich in een academische, kerkelijke en
Met betrekking tot de thema’s 1, 2, 4 en 8, die in het kader van de
maatschappelijke omgeving die voortdurend in ontwikkeling is. Op
helderheid betreffende de bekostiging op universiteiten van toepassing
het academische terrein zijn initiatieven ontplooid om de positie
zijn, kan het volgende worden opgemerkt:
van de theologie en religiewetenschappen binnen het geheel van het wetenschappelijk onderzoek en onderwijs te versterken. Op het
Thema 1: Uitbesteding van bekostigd onderwijs aan een niet door de
kerkelijke erf vindt een grondige herbezinning plaats met betrekking
overheid bekostigde private organisatie tegen betaling
tot de toekomstbestendigheid van de Protestantse Kerk in Nederland.
Binnen de driejarige masteropleiding wordt voor een klein onderdeel
Deze bezinning heeft repercussies op het toekomstige profiel van
onderwijs uitbesteed aan het Kor Schippersinstituut en GGZ-Centraal.
de predikant. Binnen de bredere maatschappelijke context blijkt de
Dit zijn niet bekostigde private instellingen die een exposure en
ontkerkelijking zich onverminderd door te zetten, terwijl de behoefte
een instellingsstage verzorgen op basis van met deze instellingen
aan een levensbeschouwelijke bijdrage aan vraagstukken waarvoor de
vastgelegde afspraken. De daarvoor verstrekte vergoeding wordt
samenleving zich gesteld ziet aanwezig blijft.
verantwoord in de jaarrekening onder overige kosten (stage). De PThU neemt met betrekking tot deze terreinen een proactieve Thema 2: Investeren van publieke middelen in private activiteiten
en toekomstgerichte houding aan en kent zichzelf een actieve rol
Aan de PThU wordt een strikte scheiding aangehouden tussen publieke
toe om bij te dragen aan een toekomstbestendige positionering van
en private activiteiten in de administratie en verantwoording van
hoogwaardig academisch theologisch onderzoek en onderwijs, aan
middelen. Voor de voornaamste private activiteit, het verzorgen van
de herbezinning op het voor de toekomst gewenste profiel van de
62
Jaarstukken 2015
predikanten die zij opleidt en aan de reflectie op de weerbaarheid van
De PThU heeft voor deze activiteiten een financieel sluitend kader
de samenleving.
voor de lange termijn, blijkend uit onderstaande ontwikkeling van de personele bezetting, verwachte studentenaantallen, huisvestingssituatie
De plaats die de PThU in het academisch theologisch landschap inneemt
en meerjarenbegroting.
in de directe nabijheid van de Vrije Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen biedt de PThU de mogelijkheid een centrale en duidelijk
9.3.1 Personeel en studenten
zichtbare plek in te nemen in de debatten die gevoerd worden, zowel binnen de academische wereld, de kerk als de samenleving.
9.3.1.1 Personeel
Vanuit een eigen herkenbaar profiel die de helder gestructureerde onderzoeksprogramma’s van de PThU bieden is de PThU ingebed in een
Ontwikkeling personele bezetting 2011-2015
brede academische context met alle mogelijkheden voor samenwerking, in de eerste plaats met de VU en de RUG. Daarbij richt haar onderzoek
Het personeelsbestand heeft zich sinds 2011 als volgt ontwikkeld.
zich op geloof, kerk en wereldchristendom. 2015 Amsterdam
Ook op het terrein van onderwijs heeft de PThU nauwe samenwerking gevonden met de VU en de RUG. Deze komt in het bijzonder tot
Bestuur
uitdrukking in de bacheloropleiding joint degree in Amsterdam
Personeel
en de route die de PThU binnen de bacheloropleiding van de
primaire
faculteit Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen van de RuG
proces
aanbiedt. Deze samenwerking biedt de mogelijkheid reeds in de
Onder-
bacheloropleiding studenten vertrouwd te maken met het specifieke
steunend
theologische onderwijsprofiel van de PThU. Dit biedt de mogelijkheid
personeel
studenten in een vroegtijdig stadium te interesseren voor een van de
Totaal
Groningen
0,90
2014
2013
2012
2011
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
0,90
0,90
1,90
1,90
1,90
28,10
19,89
47,99
44,24
47,33
54,69
63,02
19,44
3,25
22,69
20,79
20,19
21,75
27,15
48,44
23,14
71,58
65,93
69,42
78,34
92,07
masteropleidingen die de PThU aanbiedt. Na een daling van de totale omvang van de personele bezetting Naast en ter aanvulling op de context waarbinnen de PThU met de
sinds 2011 tot en met 2014 is in 2015 een stijging zichtbaar. Deze
VU en RuG in een nauwe samenwerkingsrelatie verkeert, opereert de
houdt verband met de vervulling van vacatures na vaststelling
PThU binnen een internationale context. De PThU heeft een reeks van
en goedkeuring van het formatieplan voor het wetenschappelijk
overeenkomsten gesloten met buitenlandse instellingen. Daarmee biedt
personeel in 2014. Met totstandkoming van dit plan is de tot dan toe
de PThU haar staf en studenten kansen een netwerk op te bouwen ten
geldende vacaturestop opgeheven. De uitbreiding van de personele
behoeve van hun eigen theologische ontwikkeling.
bezetting heeft plaatsgevonden binnen de financiĂŤle kaders die bij vaststelling van de meerjarige personeelsbegroting als onderdeel van de
Op grond van afspraken met de Protestantse Kerk in Nederland biedt de
meerjarenbegroting zijn bepaald.
PThU voor blijvende nascholing van haar predikanten cursussen aan met het oog op de continue kwaliteit van de ambtsuitoefening; het leveren
De toename van het aantal fte voor ondersteunend en beheerspersoneel
van bijdragen aan actuele maatschappelijke thema’s.
komt voort uit de definitieve invulling van de vacature manager bedrijfsvoering en is gebaseerd op aanstellingen binnen het bureau studentenzaken teneinde de administratieve organisatie met betrekking tot studenten- en opleidingsgegevens te verbeteren.
Protestantse Theologische Universiteit
63
Ook met betrekking tot deze aanstellingen geldt dat deze
Het verloop van het aantal studenten laat een dalende trend zien. Vanaf
hebben plaatsgevonden binnen de meerjarige kaders van de
2012 is zichtbaar dat de PThU van drie naar twee vestigingsplaatsen
personeelsbegroting.
is gegaan. Relatief veel studenten hebben met het oog op de transitie in 2012 hun opleiding versneld afgerond. Vanaf 2013 wordt de
Prognose ontwikkeling personele bezetting 2015-2018
beëindiging en afbouw van de samenwerking met de LOI in verband met de afstandsopleiding zichtbaar. Daarentegen is vanaf 2012 een
Prognose ontwikkeling personele bezetting 2015
2016
2017
2018
met de Vrije Universiteit zichtbaar in de cijfers betreffende de
0,90
0,90
0,90
0,90
voltijdstudenten in de bacheloropleiding. Na een relatief hoog aantal
47,99
50,33
47,95
45,65
Bestuur Personeel
positief effect van de verhuizing naar Amsterdam en de samenwerking
primaire proces Ondersteunend
in studiejaar 2015-2016 dit aantal terug op het niveau van 2013-2014. 22,69
23,21
23,19
23,19
personeel Totaal
voor studiejaar 2014-2015 ingeschreven voltijdse bachelor studenten is Wat betreft de masteropleidingen is na jaren van daling van het aantal studenten een stabilisatie zichtbaar in het totaal aantal ingeschreven
71,58
74,44
72,04
69,74
studenten. Positief is de stijging van het aantal voltijdse studenten ten opzichte van het voorgaande jaar naar het niveau van 2012. Deze
De prognose is gebaseerd op de ontwikkeling in het personeelsbestand
stijging is voornamelijk toe te schrijven aan de groei van het aantal
op basis van het opvangen van natuurlijk verloop, waarbij rekening is
studenten in de eenjarige masteropleiding Verdieping. De groei van
gehouden met op basis van de in 2014 gehouden evaluatie ‘’’omvang
voltijdse studenten in de driejarige masteropleidingen is vooralsnog
wetenschappelijk personeel’ gemaakte keuzes ten aanzien van het niet
bescheiden.
opvullen van daartoe aangewezen vacatures.
Overzicht prognose studentenaantallen 2015 - 2018
In 2016 werkt het bestuur een vernieuwd instellingsplan uit. De daarin te maken strategische beleidsbeslissingen zullen worden doorvertaald
2015-
2016-
2017-
2018-
2016
2017
2018
2019
personeelsbeleidsplan worden aangesloten met daarbij een passende
Bachelor
101
105
110
115
formatie, zowel met betrekking tot de medewerkers ten behoeve
Masteropleidingen
189
195
210
225
van het primaire proces als met betrekking tot de ondersteunende
Totaal
290
300
320
340
naar een nieuw onderwijs- en onderzoeksplan. Daarop zal een
personeelsleden.
Ondanks de dalende trend sinds 2010 streeft het bestuur naar een
9.3.1.2 Studenten
stijging van het huidige aantal studenten in de komende jaren.De samenwerking met de Vrije Universiteit voor de bachelor-opleiding
Ontwikkeling aantal studenten 2012-2015
heeft een gebleken positief effect op het aantal voltijdstudenten. De aantrekkelijkheid voor voltijdstudenten van de bacheloropleiding in
2015-
2014-
2013-
2012-
Amsterdam zal in wervingsactiviteiten nadrukkelijk uitgebuit worden.
2016
2015
2014
2013
In het bijzonder zal in samenwerking met de faculteit Godgeleerdheid
Bachelor
101
118
113
121
van de Vrije Universiteit het profiel van de bacheloropleiding zodanig
Masteropleidingen
189
189
211
210
worden aangescherpt dat deze aantrekkelijk blijft voor een brede
Totaal
290
307
324
321
doelgroep van studenten, maar tegelijkertijd voldoende herkenbaarheid
64
Jaarstukken 2015
9.3.2 Meerjarenbegroting 2015-2018
oproept bij studenten uit de traditie van de gereformeerde orthodoxie en bij studenten met een evangelicaal profiel. Voor de categorie
Meerjarenbegroting (zowel balans als staat van baten en lasten) op
deeltijdstudenten zal blijvend worden ingezet op een zodanige
hoogste aggregatieniveau, op basis van cijfers verslagjaar en prognose
programmering van de bacheloropleiding dat deze ook voor hen
jaren t+1 t/m t+3 (t=2015)
die de opleiding willen combineren met andere maatschappelijke
9.3.2.1 Balans
verplichtingen voldoende aantrekkelijk blijft. Voor wat betreft de masteropleidingen streeft het bestuur naar een
Activa
groei van het aantal voltijdstudenten in de komende jaren. Met
VASTE ACTIVA
2015
2016
2017
2018
name op de vestiging Groningen moeten de vruchten van de komst van de PThU – in de zin van groei van het aantal studenten – de
Materiële vaste activa
7.760
7.752
7.500
7.197
Financiële vaste activa
1.750
250
-
-
komende jaren geplukt worden. Weliswaar heeft de transitie naar
TOTAAL VASTE ACTIVA
9.510
8.002
7.500
7.197
792
1.169
1.155
1.142
Groningen geleid tot meer inschrijvingen voor de bacheloropleiding theologie, maar deze inschrijvingen komen voor rekening van de
VLOTTENDE ACTIVA
faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG.
Vorderingen
Eerst wanneer deze studenten hun bachelordiploma hebben behaald,
Liquide middelen
3.658
4.694
4.851
4.795
stromen zij door naar de masteropleidingen van de PThU te Groningen.
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
4.450
5.863
6.006
5.937
In de komende jaren verwacht het bestuur een groei van het aantal
TOTAAL ACTIVA
13.960
13.865
13.506
13.134
studenten voor de masteropleidingen te zien. Met betrekking tot de driejarige masteropleidingen geldt dat verschillende uitstroomprofielen
PASSIVA
naast elkaar worden uitgewerkt, zodat op basis van het principieel
EIGEN VERMOGEN
theologische kenmerk van de masteropleidingen de aantrekkingskracht
Algemene reserve
4.753
4.226
4.067
3.895
van de opleiding kan worden verbreed. Daarbij komt dat voor de
Bestemmingsreserve publiek
349
384
384
384
masteropleiding Verdieping wordt ingezet op toename van het aantal uit
Bestemmingsreserve privaat
2.717
2.537
2.537
2.537
het buitenland afkomstige studenten. Met het oog op deeltijdstudenten
TOTAAL EIGEN VERMOGEN
7.819
7.147
6.988
6.816
VOORZIENINGEN
4.197
4.218
4.018
3.818
KORTLOPENDE SCHULDEN
1.944
2.500
2.500
2.500
13.960
13.865
13.506
13.134
zullen in de nabije toekomst de masteropleidingen zodanig worden ontwikkeld dat deze rekening houdt met het specifieke profiel van deeltijdstudenten. Daartoe zal een analyse van de markt voor de deeltijdopleiding plaatsvinden. Bovendien neemt de PThU het initiatief
TOTAAL PASSIVA
tot het oprichten van een centrum waar elders verworven competenties kunnen worden beoordeeld. Op die manier wordt de aantrekkingskracht
voor deeltijdstudenten vergroot.
Toelichting op de balans
Verwachte mutaties reserves, fondsen en voorzieningen In de begrotingsjaren 2016 t/m 2018 worden de volgende substantiële mutaties voorzien in de op de balans voorkomende reserves, fondsen en voorzieningen.
Protestantse Theologische Universiteit
65
Algemene reserve
2016
2017
2018
Voorziening pensioenverplichting
-223.000
-159.000
-172.000
Deze pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling
(publiek) Bestemmingsreserve
van pensioenen van oud hoogleraren, die voorheen als kerkelijk -
-
-
(privaat)
hoogleraar vanwege de Nederlandse Hervormde Kerk verbonden waren aan de door het Theologisch Wetenschappelijk Instituut van die kerk
Reorganisatievoorziening
-96.800
-130.700
-125.400
Voorziening
100.000
100.000
100.000
pensioenverplichting
verzorgde kerkelijke opleiding bij een van de toenmalige faculteiten Godgeleerdheid van de Universiteit Utrecht, de Universiteit van Leiden, de Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Voor hen geldt een pensioenregeling die niet is ondergebracht
Algemene reserve (publiek) en egalisatiereserve PThU (privaat)
bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden deze
Bij vaststelling van de begroting 2016 en de daarop aansluitende
pensioenlasten betaald door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
meerjarenraming is besloten tot het doen van een reeks aanvullende
Wetenschappen. Met ingang van 2006 is de verplichting overgegaan
investeringen, die er toe leiden dat het verwachte eindejaarsresultaat in
naar het Theologisch Wetenschappelijk Instituut en vanaf 2007 naar de
de komende jaren negatief zal uitkomen. Tot deze extra investeringen
PThU. Het aantal pensioengerechtigden dat pensioengelden ontvangt
is besloten om het in 2014 en 2015 gerealiseerde overschot op de
uit de voorziening pensioenverplichting is 10. In de afgelopen jaren
resultaatrekening ten goede te laten komen van het onderwijs en
bleek het noodzakelijk een substantiële dotatie (k € 100) te doen om de
onderzoek & valorisatie. Deze investeringen worden onttrokken aan de
voorziening op peil te houden.
algemene reserve. Investeringen Reorganisatievoorziening
Afgezien van enkele kleinere aanpassingen met het oog op
In het kader van het Sociaal Plan, dat is vastgesteld en overeengekomen
optimaliseren van de werkplekken voor medewerkers en studenten zijn
om de gevolgen voor het personeel van de verplaatsing van de
in de jaren 2016 t/m 2018 geen substantiële investeringen voorzien die
universiteit naar Amsterdam en Groningen op te vangen, is een
invloed hebben op de materiële activa anders dan de reeds geraamde
reorganisatievoorziening gevormd. Deze is bestemd voor de financiële
afschrijvingen.
consequenties van de sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in reiskosten en reistijd, ontslagvergoedingen en outplacementbegeleiding. In 2014 is een bedrag van k € 794 vrijgevallen voor die onderdelen van het Sociaal Plan waarvan de werkingsduur in 2014 is verstreken en waarvoor geen toekomstige onttrekkingen zullen plaatsvinden. De in bovenstaande staat opgenomen mutaties betreffen de geraamde onttrekkingen aan de voorziening op basis van bestaande verplichtingen.
66
Jaarstukken 2015
9.3.2.2 Staat/ raming van baten en lasten BATEN
Toelichting op de raming van baten en lasten
2015
2016
2017
2018
9.030,4
8.927,3
8.927,3
8.927,3
259,4
244,5
249,4
254,4
479,7
490,0
490,0
490,0
Deelnemersbijdragen
121,2
85,6
87,3
89,0
Bijdrage Protestantse Kerk
Baten werk in
578,7
648,3
459,6
220,6
Rijksbijdrage Bijdrage Protestantse
Financieringsstructuur Blijkens de staat van baten en lasten is de financieringsstructuur van de PThU opgebouwd uit de volgende onderdelen:
Kerk College-, cursus- en examengelden
2015
€
%
9.030,4
78,1
259,4
2,2
College en examengelden
479,7
4,1
Deelnemersbijdrage
121,2
1,0
Baten uit werk in opdracht van
578,7
5,0
Rijksbijdrage
opdracht derden Overige baten
1.099,9
101,7
101,7
95,0
TOTAAL BATEN
11.569,3
10.497,4
10.315,3
10.076.3
derden Overige baten
LASTEN Personeelslasten
Totaal 5.574,6
6.469,6
6.331,9
6.278,3
412,2
380,8
362,7
372,6
Afschrijvingen
1.099,9
9,5
11.569,3
100,0
Rijksbijdrage
Huisvestingslasten
1.067,4
1.192,4
1.216,9
1.237,9
De rijksbijdrage die de PThU ontvangt is opgebouwd uit een vaste
Overige lasten
2.375,3
2.721,9
2.604,3
2.398,9
voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs, een dynamisch deel voor
TOTAAL LASTEN
9.429,5
10.764,5
10.515,8
10.287,7
Saldo baten en lasten
2.139,8
-267,1
-200,5
-211,4
Saldo financiële baten
66,5
43,5
41,4
38,6
en lasten TOTAAL RESULTAAT
onderwijs dat is gebaseerd op aantal bekostigde inschrijvingen en behaalde graden, een dynamisch deel voor onderzoek dat is gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties en een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak alsmede een bijdrage in
2.206,3
-223,6
-159,1
-172,8
het kader van de subsidieregeling tweede graden.
Er is geen sprake van vreemd vermogen en de investeringen worden uit
Onderdeel 2015
eigen middelen gefinancierd.
Onderwijs vast
Onderwijs dynamisch
€
%
4.518,7
50,0
531,3
5,9
2.827,1
31,3
715,4
7,9
Subsidieregeling tweede graden Onderzoek vast Onderzoek dynamisch Prestatieafspraak Totaal
438,1
4,9
9.030,4
100,0
Bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland De bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland wordt verstrekt ten behoeve van de verzorging van de verplichte nascholing van predikanten van de kerk.
Protestantse Theologische Universiteit
67
De deelnemersbijdragen zijn inkomsten uit betaling voor deelname
PThU
door predikanten aan vrijwillig gevolgd aanbod in het kader van
Funding:
postacademisch onderwijs.
Direct funding (1)
2015 fte
%
14,06
77.50
Research grants (2) Baten uit werk in opdracht van derden
Contract research (3)
Baten uit werk in opdracht van derden betreft gelden die de PThU
Other (4)
4,08
22,50
ontvangt voor onderzoeksprojecten, door externe organisaties (tweede
Total funding
18,14
100,00
Expenditure:
€
%
1.741.472
81,28
401.060
18,72
2.142.532
100,00
en derde geldstroommiddelen). Overige baten
Personnel costs
Overige baten hebben betrekking op vrijwillig bijgedragen contributies
Other costs
door particulieren en bijdragen van organisaties ten behoeve van
Total expenditure
ondersteuning buitenlandse studenten, alsmede opbrengsten uit verhuur van ruimten op de vestigingen te Amsterdam en Groningen.
Huisvesting Huur VU
€
568.300
Subsidiabel en niet subsidiabel
Servicekosten VU incl.biblioth.voorz.
€
221.700
Binnen het geheel van activiteiten maakt de PThU volgens de criteria
SNO facilitair Groningen
€
31.000
met betrekking tot de helderheid bekostiging onderscheid tussen
Onderhoud SNO gebouw/install. Groningen €
44.900
subsidiabele (publieke) en niet subsidiabele (private) activiteiten. De
Dotatie onderhoudsvoorziening Groningen €
30.000
onderscheiden onderdelen binnen het totaal van de baten worden
Energie en water
€
30.900
onderscheiden toegerekend aan subsidiabele respectievelijk niet
Belasting en verzekering gebouwen
€
124.100
subsidiabele activiteiten en als zodanig in beeld gebracht binnen de
(incl.Kamper
begroting en jaarrekening. Baten 2015 Rijksbijdrage
panden 81.800) subsidiabel 9.030,4
Bijdrage Protestantse Kerk College en examengelden
Totaal
€
Totaal huisvesting
€ 1.067.400
16.500
SNO ICT
€
277.000
259,4
(incl. creditering 2014 =
121,2
SNO AVC
-35.600) €
115.900
578,7
van derden Overige baten
Huur Niet Subs.
479,7
Deelnemersbijdragen Baten uit werk in opdracht
niet subsidiabel
De eigen identiteit van de PThU in de samenwerking met de Vrije 979,9
120,1
Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen komt tot uitdrukking in
11.068,6
500,7
huisvesting met een herkenbare stijl, vormgegeven in Amsterdam op basis van de huur van een verdieping in het Hoofdgebouw van de Vrije
Onderzoeksmiddelen: tweede en derde geldstroommiddelen
Universiteit in de directe nabijheid van de faculteit Godgeleerdheid
Ten aanzien van de onderzoeksmiddelen geldt dat 22,5% van de totale
van de VU. In Groningen heeft de PThU een eigen pand verworven
financiële input afkomstig is van tweede en derde geldstroommiddelen.
in de directe omgeving van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG.
68
Jaarstukken 2015
Zowel de huisvesting in Amsterdam als in Groningen is zodanig
Ontwikkelingen met betrekking tot de staat van baten en lasten
ingericht, dat docenten en studenten elkaar gemakkelijk kunnen treffen.
2016 t/m 2018:
Er is nadrukkelijk voor gekozen het onderlinge verkeer tussen faculteiten
• Bij raming van de Rijksbijdragen is er van uitgegaan dat de
en PThU op basis van het huisvestingsconcept te stimuleren.
toegekende middelen op basis van de prestatieafspraak gecontinueerd worden. De in 2014 gehouden midterm review
Voor zowel Amsterdam als Groningen heeft de PThU voor de huisvesting
betreffende middelen op basis van profilering in het kader van de
een programma van eisen opgesteld, dat niet alleen uitgaat van eigen
prestatieafspraak heeft voor de PThU een positieve uitkomst gehad.
representatieve ruimten en vergadervoorzieningen, maar ook van
Ook met betrekking tot de eindevaluatie van de prestatieafspraak
onderwijs- en studievoorzieningen voor de PThU, in combinatie met de
tot en met 2015 is uitgegaan van een positieve uitkomst. In een
mogelijkheid om ook (onderwijs- en studie)voorzieningen (inclusief het
afzonderlijke bijlage bij het jaarverslag is de stand van zaken op
gebruik van de aula) van de VU of RUG af te nemen.
31 december 2015 met betrekking tot de onderdelen van de prestatieafspraak weergegeven. In hoofdstuk 5 zijn de resultaten
In Amsterdam blijkt de in 2012 betrokken ruimte niet altijd volledig
voorzien van een nadere toelichting. Als tweede uitgangspunt is
benut. In het verslagjaar is een deel van de E-vleugel tijdelijk verhuurd
genomen dat in de komende jaren het aantal promoties per jaar op
aan de afdeling bestuurszaken van de VU. Ook heeft het Historisch
vijf uitkomt.
Documentatiecentrum (HDC) voor zijn huisvesting een beroep gedaan
op de PThU. Het college van bestuur heeft besloten één kantoorruimte
• De raming van inkomsten uit verzorging van primaire nascholing
voor langere tijd te verhuren aan het HDC. Met betrekking tot het
en permanente educatie van predikanten op basis van een daartoe
gebruik van de werkgroepzalen in Amsterdam is met de hogeschool
gesloten overeenkomst met de Protestantse Kerk in Nederland
Windesheim, opleiding theologie, een huurovereenkomst getekend voor
is bepaald aan de hand van de streefwaarde van vijfhonderd
het jaar 2015-2016.
deelnemende predikanten per jaar. Hoewel in de achterliggende jaren de deelname aan de permanente educatie achterbleef bij de op
Kampen – Overdracht panden
basis van met de kerk gemaakte afspraken gewekte verwachtingen,
Op 17 april 2015 heeft de PThU de nog in eigendom verkerende panden
met uitzondering van 2014, wordt verwacht dat de deelname aan
aan Oudestraat 6 te Kampen kunnen verkopen en overdragen tegen
de permanent educatie op het niveau van de streefwaarde van
betaling van een koopsom van k€ 850,-. Na de verkoop van een deel
vijfhonderd deelnemers uitkomt. Deze verwachting is gebaseerd op
van de panden aan Muntplein te Kampen in december 2014 betekent
de wederzijdse inspanning van kerk en universiteit de participatie
deze verkoop en overdracht dat alle percelen aan Oudestraat, Muntplein
onder predikanten te doen toenemen. De meerjarenraming gaat
en Hofstraat verkocht en overgedragen zijn.
daarom uit van een aantal deelnemers aan nascholingsactiviteiten op
Het pand aan de Koornmarkt 1 in Kampen is in 2016 verkocht en op
grond van een op de streefwaarde van vijfhonderd deelnemers aan de
27 mei 2016 overdragen aan de koper. Het resultaat uit de verkoop van
permanente educatie gebaseerde prognose.
€ 1,4 miljoen zal in de jaarrekening 2016 worden verantwoord. • De geraamde college- en examengelden zijn gebaseerd op de prognose van het aantal studenten in de bachelor- en masteropleidingen, zoals in de tabel op pagina 64 is weergegeven. De verwachting is dat, na de daling van het aantal studenten in de afgelopen jaren, de studentenaantallen zullen stabiliseren en een lichte groei zullen doormaken wanneer de instroom van studenten
Protestantse Theologische Universiteit
69
in de masteropleidingen in Groningen aantrekt. Deze verwachting is
investeringsbegroting voor 2016 draagt daar mede aan bij. Ook heeft
gebaseerd op enerzijds een toename van het aantal voltijdstudenten,
bij de totstandkoming van de 8-maandsrapportage een tussentijdse
en een consolidatie van het aantal deeltijdstudenten. De baten
beoordeling van de voorzieningen plaatsgevonden.
‘werk in opdracht van derden’ zijn geraamd op basis van de in 2015 gemaakte meerjarige financieringsafspraken met externe partijen. De
In 2015 is aan de aan de hand van het COSO-ERM model een
in 2014 met Templeton Foundation gesloten overeenkomst heeft een
inventarisatie van de aanwezige risico’s uitgevoerd. Daarbij is gekeken
substantieel aandeel in de geraamde opbrengsten.
naar externe en interne bronnen van risico’s.
• De personeelskosten zijn voor 2016 en de jaren daarna doorgerekend
In het kader van het risicobeheer is een inkoop- en aanbestedingsbeleid
op basis van het aantal fte van de huidige personeelsomvang,
op schrift gesteld en goedgekeurd door het College van Bestuur.
vermeerderd met de op basis van de uitkomst van de in 2014
Daarnaast zijn alle contracten centraal geregistreerd in een
uitgevoerde evaluatie wetenschappelijk personeel voor vervulling in
contractenregister en is er een proces vastgelegd rond prestatielevering.
aanmerking gekomen vacatures. Hierbij is zowel de autonome groei
Ook zijn de interne controlewerkzaamheden verder gedocumenteerd
(periodieke groei in salaristreden) als loonkostenontwikkeling o.b.v.
en heeft er een frauderisicoanalyse plaats gevonden. In het verslagjaar
CAO verwerkt. Om een sluitende begroting te kunnen presenteren
is een aanvang gemaakt met het doorontwikkelen van het gebruikte
was het noodzakelijk om in de jaren 2016 t/m 2018 het lastenniveau
normenkader zodat de signalering, monitoring en beheersing van de
in de begroting structureel te doen dalen. Voor elk van de jaren
risico’s nog effectiever kan plaats vinden. Dit uitgebreidere normenkader
2016 t/m 2018 is vastgesteld met welke omvang een verlaging van
is tevens de basis voor de rapportages aan de raad van toezicht.
lasten moet plaatsvinden. De evaluatie van de benodigde omvang wetenschappelijk personeel heeft geresulteerd in een vastgestelde
Het verbeterplan ten aanzien van de inrichting en organisatie van
omvang passend binnen de begrotingstaakstelling 2016 t/m 2018.
bureau studentenzaken is een voorbeeld van de stap van financial control naar management control. Door middel van de uitvoering van dit
• De geraamde huisvestingslasten zijn gebaseerd op de thans
plan zullen de risico’s op het terrein van de administratieve organisatie
van kracht zijnde samenwerkingsovereenkomsten met de
van cruciale processen, zoals inschrijving van studenten, registratie
Vrije Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen en de daarbij
van studieresultaten en samenstellen en beheer van studentendossiers
behorende huur- en serviceniveauovereenkomst respectievelijk
beperkt worden.
dienstverleningsovereenkomst. Tegen einde van de looptijd (2017)
zullen de serviceniveauovereenkomsten worden geëvalueerd. Alsdan
9.3.4. Belangrijkste risico’s en onzekerheden
zullen keuzes worden gemaakt over al dan niet aan te brengen aanpassingen in het licht van huisvestings- en voorzieningenbeleid
Aantal studenten
van de PThU.
Een belangrijk te onderkennen risico is het studentenaantal. De dalende
trend sinds de oprichting van de PThU was al in 2012 aanleiding om de
9.3.3 Interne risicobeheersings- en controlesysteem
werving van studenten tot speerpunt van beleid te maken. In opdracht van het College van Bestuur is een speerpuntennotitie ‘Werving’
Risicobeheersings- en controlesysteem
opgesteld waarvan de uitvoering ter hand is genomen. De krachtige
In 2015 heeft de PThU verder gebouwd aan het versterken van
inzet op de werving heeft ertoe geleid dat na de terugval sinds 2010
de interne beheersing. De informatieve waarde van de planning
het aantal studenten zich nu lijkt te stabiliseren en dat de instroom van
en control instrumenten is verder toegenomen. De toegevoegde
jonge studenten is toegenomen. De toename van instroom van jonge
70
Jaarstukken 2015
voltijdstudenten in de bachelor-opleiding en het succes van de PThU-
masteropleidingen niet alleen gekoppeld is aan de aantrekkingskracht
route in de bachelor-opleiding van de RUG rechtvaardigt de verwachting
van het beroep predikant. Het bestuur streeft naar zodanige
dat het aantal voltijdse studenten op peil kan blijven, zo niet kan stijgen.
doorontwikkeling van de masteropleidingen dat deze aantrekkelijk worden voor hen die in de eerste plaats theologie willen studeren en in
Niettemin is een aantal factoren aanwijsbaar die het risico op een
tweede instantie een specifiek beroep (predikant, docent, onderzoeker)
negatieve trend in zich dragen. De voornaamste factor betreft de aard
ambiëren.
van de opleiding die de PThU aanbiedt. De masteropleidingen met het grootste aantal studenten zijn predikantsmasters. Het is een gegeven
Afwending van dit risico vergt regelmatig bezinning op het profiel
dat de Protestantse Kerk in Nederland zich in een krimpscenario
en inhoud van het curriculum. Hierin is voorzien binnen de interne
bevindt. Het laat zich aanzien dat dit scenario zich in de toekomst
kwaliteitszorgsystematiek, waarbij alumni, externe deskundigen en
doorzet. Wanneer de kerk krimpt, zal ook het aantal predikantsplaatsen
belanghebbenden nadrukkelijk betrokken worden. Meer in het bijzonder
krimpen en daarmee neemt de benodigde capaciteit van het kerkelijke
is in 2015 een onderwijsdag belegd door het opleidingsmanagement.
afnemende beroepenveld af. Dit heeft op de lange duur op tweeërlei
Tijdens deze dag waaraan alle bij het onderwijs betrokken medewerkers
wijze effect op de instroom van studenten. In de eerste plaats verkleint
deelnamen is het profiel en de inhoud van het curriculum besproken
een verslechterende arbeidsmarktpositie de aantrekkingskracht van de
met het oog op noodzakelijk door te voeren aanpassingen. De uitkomst
opleiding. In de tweede plaats is het grootste deel van de studenten
van deze dag heeft geleid tot aanwending van extra investeringen
die aan de PThU gaan studeren met het oog op het predikantschap zelf
voor onderwijs bij de begroting 2016. Onder andere pleegt het
afkomstig uit de Protestantse Kerk. Neemt de kerk in omvang af, dan
bestuur extra investeringen in de performance van de student als
neemt het potentieel aan studenten eveneens af.
theoloog. Het bestuur heeft daarbij de verbreding van het imago van het predikantschap en de academisch opgeleide theoloog voor ogen.
Tegelijk en daarmee samenhangend vormt een risico dat de PThU in
Studenten worden voorbereid op inzet als theoloog breder dan alleen
haar opleidingenaanbod onvoldoende inspeelt op de actuele vraag en
binnen de kerk. Deze verbreding heeft repercussies op de profilering van
behoefte van potentiële studenten en het afnemende beroepenveld.
de opleiding.
Een derde risicofactor vormt de afschaffing van de studiefinanciering in de vorm van een basisbeurs. De afschaffing hiervan verhoogt mogelijk
Het bestuur zal de eventuele gevolgen van de afschaffing van de
de drempel aan een universitaire opleiding te beginnen. Dit geldt des
basisbeurs voor de toestroom van nieuwe studenten scherp in de
te meer voor de predikantsopleiding, die een driejarige masteropleiding
gaten houden. Niet in de laatste plaats zal onder de huidige bachelor-
beslaat. Voor studenten die krachtens de nieuwe wettelijke kaders zijn
studenten onderzocht worden welke keuzes zij denken te gaan maken
aangewezen op het aangaan van een lening voor hun studie geldt dat
in het licht van de gewijzigde wetgeving voor studiefinanciering
een driejarige opleiding een in vergelijking met andere in het hoger
voor wat betreft een te kiezen masteropleiding. Indien een trend
onderwijs aangeboden opleidingen extra studieschuld creëert, terwijl de
lijkt te ontstaan tot het mijden van de driejarige masteropleiding op
terugverdiencapaciteit van de beroepen waartoe deze opleiding opleidt
grond van financiële overwegingen, zal nagedacht moeten worden
beperkt is.
over aanvullende fondsen waar studenten terecht kunnen voor ondersteuning.
Beheersmaatregelen Het bestuur is zich terdege bewust van deze risicofactor in verband
Rendement opleidingen
met de aantallen studenten. Daarom zal het bestuur inzetten op
Naast het aantal studenten vormt met name het rendement van de
verbreding van het opleidingen-profiel, zodat de wervingskracht van de
opleidingen een aandachtspunt binnen de risico-inventarisatie.
Protestantse Theologische Universiteit
71
Een te laag rendement brengt het risico van een achterblijvend aan
in het stelsel toegesneden parameters vastgesteld. Dit heeft bijvoorbeeld
prestaties gerelateerd bekostigingsniveau met zich mee. Bij de midterm
geleid tot een relatief hoge vaste voetpercentage in de bekostiging. In
review in verband met de prestatieafspraak is gebleken dat het rendement
2014 heeft een interdepartementale werkgroep een rapport uitgebracht
een aanhoudend punt van aandacht is. De streefwaarden wat het
en voorgelegd aan de minister, waarin voorstellen tot aanpassing van de
studiesucces betreft, zijn nog niet behaald. Dit vergt extra inspanning in de
onderzoekfinanciering zijn opgenomen. In 2016 wordt een aanpassing in
komende jaren.
de hoogte van de vergoeding per promotie in de onderzoeksbekostiging verwacht.
Beheersmaatregelen Beheersingsmaatregelen zijn gericht op de introductie van het
Met betrekking tot onderzoeksbekostiging vormt de eventuele
bindend studieadvies in de bachelor-opleiding en herziening van de
voorwaardelijke toekenning van middelen op basis van de mate waarin
masteropleidingen, zodanig dat studeerbaarheid van de opleiding vergroot
aangesloten wordt in de onderzoeksprogramma’s en onderzoeksactiviteiten
wordt. Tevens zijn maatregelen getroffen in de sfeer van strakkere
op de nationale wetenschapsagenda. Voor een specifiek geprofileerde
studiebegeleiding.
levensbeschouwelijke universiteit als de PThU is het moeilijker aansluiting te realiseren op deze agenda dan voor brede universiteiten. Het bestuur
Wetenschappelijke integriteit
onderkent weliswaar de mogelijkheden die er zijn voor de PThU aan te
Om het risico op schending van wetenschappelijke integriteit te beheersen
haken bij onderzoek in het kader van de ‘weerbare samenleving’. Deze
heeft de PThU de Gedragscode Wetenschapsbeoefening, zoals in
mogelijkheid is er in beginsel zelfs op Europees niveau. Maar het is evident
2005 door de VSNU vastgesteld en in 2012 gewijzigd, onderschreven.
dat de mogelijkheden daartoe voor de PThU beperkter zijn dan voor
In gezamenlijkheid met de levensbeschouwelijke universiteiten heeft
bredere universiteiten, die interdisciplinaire onderzoekssamenwerking
de PTHU een commissie wetenschappelijke integriteit geïnstalleerd,
binnen de eigen instelling kunnen organiseren, terwijl de PThU daarvoor
die in voorkomende gevallen klachten betreffende schending van
afhankelijk is van de aansluiting bij bredere samenwerking op het niveau
wetenschappelijke integriteit in behandeling neemt en advies uitbrengt
van instellingen. In dit licht is de inbedding bij en de samenwerking met
aan het betrokken bestuur. In verband met het functioneren van de
de faculteiten Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit respectievelijk
commissie heeft de PThU een klachtenregeling vastgesteld. Ook het
Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit
promotiereglement is naar aanleiding van een onderzoek van de Inspectie
Groningen van bijzonder belang.
voor Hoger Onderwijs naar promotiereglementen aan Nederlandse universiteiten aangescherpt op het punt van inbouwen van waarborgen
Beheersmaatregelen
ter voorkoming van schending van wetenschappelijke integriteit. Binnen
Gezamenlijk met de andere drie levensbeschouwelijke universiteiten heeft
de promotieopleiding en tevens binnen de bachelor- en masteropleidingen
de PThU een netwerkverband in het leven geroepen. Daarmee kunnen
komt het aanleren van integere wetenschapsbeoefening nadrukkelijk aan
de specifieke en vergelijkbare belangen van de levensbeschouwelijke
de orde.
universiteiten in overleg met de VSNU richting overheid in gezamenlijkheid behartigd worden.
Bekostigingsstelsel
De huidige bekostiging van de PThU is gebaseerd op enerzijds integratie
Onderzoek
van de systematiek van bekostiging in het bekostigingsstelsel zoals dit
In het verlengde van het risico met betrekking tot het bekostigingsstelsel
voor het hoger onderwijs in Nederland is vastgesteld, anderzijds is voor
geldt op het terrein van onderzoek het risico dat het onderzoek van de
de vaststelling van de hoogte van de onderdelen in de toe te kennen
PThU te weinig aansluiting vindt bij onderzoek dat in interdisciplinair en
financiering een aantal specifiek op de situatie van de PThU bij introductie
multidisciplinair verband plaatsvindt.
72
Jaarstukken 2015
Beheersmaatregelen
In het verslagjaar 2015 heeft geen geschil of klacht aanleiding gegeven
De aansluiting daarbij kan in de eerste plaats door middel van de investering
tot het benutten van de klachten- of geschillenadviescommissie.
in eigen netwerken door individuele onderzoekers worden gevonden. Maar evenzeer van belang is de samenwerking met collega-onderzoekers van
9.3.6 Wetenschappelijke integriteit
de faculteiten van de Vrije Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen
De PThU heeft de Gedragscode Wetenschapsbeoefening van de
waarmee samenwerkingsovereenkomsten bestaan, op grond waarvan
VSNU onderschreven. In gezamenlijkheid met de levensbeschouwelijke
tot een gezamenlijk optrekken in onderzoek kan worden gerealiseerd.
universiteiten is een gezamenlijke commissie voor wetenschappelijke
Deze mogelijkheid vormt een reeds geformaliseerde en daardoor voor
integriteit geĂŻnstalleerd. Deze commissie is bevoegd verklaard advies
de hand liggende stap naar inbreng van het eigen onderzoek in bredere
uit te brengen in alle binnen de levensbeschouwelijke universiteiten
samenwerkingsverbanden. Wanneer onderzoekers van de PThU deze
ingediende klachten betreffende schending van de wetenschappelijke
mogelijkheden onvoldoende benutten, of wanneer onderzoekers van de
integriteit. De PThU heeft een eigen vertrouwenspersoon
faculteiten waarmee samenwerking bestaat onvoldoende bereidheid tonen
wetenschappelijke integriteit benoemd.
tot samenwerking dreigt een verschraling van het onderzoek van de PThU. Het bestuur zet in het overleg met de faculteitsbesturen daarom in op
In 2014 is de PThU aangesloten bij de Landelijk Orgaan
faciliteren en organiseren van voldoende mogelijkheden tot samenwerking.
Wetenschappelijke Integriteit (LOWI). Dit betekent dat een belanghebbende, ingeval een aanhangige klachtenprocedure daartoe
Rapportage toezichthoudend orgaan
aanleiding geeft, voordat het bestuur van de instelling waar de klacht
Voor het oordeel van de Raad van Toezicht betreffende de continuĂŻteit van
betrekking op heeft een besluit neemt, een oordeel kan vragen van het
de PThU wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van dit verslag.
LOWI. Het LOWI brengt vervolgens advies uit aan het instellingsbestuur.
 
In het verslagjaar zijn binnen de PThU geen klachten ingediend
9.3.5 Rechtsbescherming: klachten en geschillen
betreffende schending wetenschappelijke integriteit.
De PThU kent overeenkomstig titel 4 van hoofdstuk 7 van de Wet op hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) een faciliteit voor rechtsbescherming van de eigen studenten. De faciliteit voorziet in een regeling voor afhandeling van klachten alsmede een regeling voor behandeling van geschillen. Deze regelingen maken deel uit van het Studentenstatuut van de PThU. Wanneer studenten een klacht kenbaar maken of een geschil aanhangig maken bij de daartoe aangewezen faciliteit (de ambtelijk secretaris bestuur of studentendecaan) wordt in eerste instantie getracht te komen tot een minnelijke schikking tussen student en betrokken medewerker of orgaan van de PThU. Indien dit niet mogelijk blijkt, kan de student de klacht of het geschil overeenkomstig de daartoe geldende regeling indienen. Een klacht wordt, voordat het College van Bestuur daarop een besluit neemt, ter advisering voorgelegd aan de klachtencommissie. Een geschil wordt voorafgaande aan het bestuursbesluit voorgelegd aan de geschillenadviescommissie.
Protestantse Theologische Universiteit
73
Hoofdstuk 10:
Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten De PThU streeft naar een niveau van voorzieningen ten behoeve van
Updaten onderzoekspagina’s
onderwijs, onderzoek en ondersteunende diensten dat medewerkers en
Met het oog op sterkere profilering van wetenschappelijke medewerkers
studenten in staat stelt de ambities van de PThU waar te maken.
van de PThU en in samenhang met de vernieuwing van de website heeft de afdeling communicatie in samenwerking met de wetenschappelijke
Dienstverlening IT
stafleden gewerkt aan het opnieuw vormgeven en updaten van de
In verband met uitvoering en ondersteuning van de primaire processen
onderzoekspagina’s. De bedoeling is steeds een andere onderzoeker ‘in
neemt de PThU ICT-faciliteiten af van de VU. Met het oog op behoud
de etalage te zetten’ op de hoofdpagina van de site, met een foto en
van de eigen identiteit en zichtbaarheid van de PThU heeft de PThU
relevante onderzoeksresultaten en andere wetenswaardigheden.
eigen beschikking over die voorzieningen en applicaties die in het bijzonder van belang zijn voor de bij de PThU ingeschreven studenten
Fondsenwerving
en het aan hen te geven onderwijs, zoals het systeem voor een digitale
In samenwerking met de international officer en de redactie van de
leeromgeving en een studentvolgsysteem.
PThUnie is in de zomer van 2015 een special van de PThUnie over internationalisering uitgebracht. Bij deze special is een acceptgiro
Voor wat betreft het regelen van een goede afstemming tussen PThU
meegestuurd waarmee lezers een bijdrage konden doneren aan het fonds
en het Universitair Centrum IT van de VU onderhoudt de PThU contact
voor buitenlandse studenten. Deze fondswervingsactie heeft geresulteerd
met de accountmanager IT van de VU. Met name de ondersteuning
in een opbrengst van ruim k € 50. Ook is er een filmpje gemaakt waarin
vanuit de VU voor de applicaties die de PThU gebruikt, maar die niet
het belang van internationalisering / buitenlandse studenten uitvoerig
tot de standaard applicaties van de VU behoren (bijvoorbeeld DECOS),
wordt verteld door de rector en door een aantal studenten zelf.
blijft onverminderd kwetsbaar. In 2015 is het begin gemaakt met het inventariseren en beschrijven van procedures rondom de algehele
Alumni
beheersing van de ICT omgeving.
In 2015 is een onderzoek onder alumni voorbereid dat na de zomer van 2016 zal worden uitgezet. Het onderzoek richt zich enerzijds op de
Digitale factuurafhandeling stand van zaken
onderwijskwaliteitszorg betreffende de aansluiting tussen de opleiding
Implementatie van digitale afhandeling van inkoopfacturen binnen de
en het beroepenveld. Anderzijds wordt het onderzoek door de afdeling
PThU heeft in het tweede kwartaal een aanvang genomen. Het draaien
communicatie benut om het relatiebeheer met de alumni opnieuw te
van eigen PThU software binnen de VU productie-omgeving gaf een
kunnen inrichten.
aantal complicaties met name daar waar het koppelingen tussen de verschillende applicaties betreft. Eind 2015 is een begin gemaakt om
Bijbelblog
dit systeem PThU breed uit te rollen zodat vanaf 1 januari 2016 dit hele
Op initiatief van dr. P. Sanders en prof.dr. A. Merz is een Bijbelblog
proces digitaal afgehandeld kan worden.
gestart. In samenwerking met afdeling communicatie is deze vormgegeven. Deze blog wordt goed gewaardeerd en veel gelezen
Actualiseren website
door bezoekers van deze pagina op de website. Inmiddels zijn er ook
Inmiddels is er een nieuwe opzet van de website ontworpen. De
gesprekken geweest met de NBG om de samenwerking te versterken.
vernieuwing van de website is er op gericht deze interactiever en
De PThU verwijst op de bijbelblog pagina naar de site debijbel.nl.
meer responsive te maken, waartoe de site eigentijdser is opgezet
PThU en NBG zullen elkaars blogs over en weer plaatsen. Een keer
en ingericht. Bovendien zal de inrichting van de vernieuwde website
per twee maanden wordt een Bijbelblog geschreven door een
zodanig zijn dat deze beter gevonden wordt in zoekmachines.
Bijbelwetenschapper van het NBG.
74
Jaarstukken 2015
Studentenwerving
Het huidige format van de voorlichtingsdagen bestaat uit een
Teneinde het aantal studenten te doen toenemen overeenkomstig de
presentatie van de studentendecaan over inhoud en opbouw van
in paragraaf 9.3 opgenomen prognose is een aantal samenhangende
de studie, een minicollege van een bepaald vak, en bij voorkeur een
beleids- en bestuursmaatregelen genomen. Deze richten zich op het
afsluiting met lunch of borrel waarbij docenten aanwezig zijn om vragen
verhogen van de aantrekkelijkheid van de opleiding voor verschillende
te beantwoorden.
doelgroepen. Om deze initiatieven voor het voetlicht te krijgen is een
uitgekiend studentenwervingsbeleid noodzakelijk. Dit beleid zal in
Bibliotheek
2016 worden uitgewerkt in een plan waarin op de doelstelling van
De universiteitsbibliotheek ondersteunt het onderwijs en onderzoek aan
verhoging van de studenteninstroom toegesneden activiteiten worden
de PThU door het beschikbaar stellen van wetenschappelijke literatuur
uitgewerkt op basis van afstemming op in kaart gebrachte doelgroepen.
aan medewerkers en studenten. Naast eigen collecties in Amsterdam en
Daartoe is bij de begroting 2016 ruimte gecreëerd een markt- en
Groningen maakt de bibliotheek gebruik van de (digitale) collecties van
doelgroepenonderzoek te laten uitvoeren. Daarmee worden de
de universiteitsbibliotheken van VU en RUG. De bibliotheek fungeert
potentiële doelgroepen in kaart gebracht, zodat een op elke doelgroep
veelvuldig als vraagbaak voor medewerkers en studenten om boeken en
afgestemde strategie kan worden ontwikkeld.
tijdschriftartikelen te zoeken, te vinden en te leveren.
Een andere specifieke doelgroep wordt gevormd door de buitenlandse
Collectie
studenten. Ten behoeve van de werving van buitenlandse studenten is
Omvang van de bibliotheekcollectie PThU op 31 december 2015:
door de afdeling communicatie in samenwerking met de international officer van de PThU in 2015 een masterbrochure ontworpen en een
2015
2014
100.471
100.248
van 2014
promotiefilm opgenomen. Tevens is een nieuwe brochure gemaakt over het internationale convivium ‘Casa Mundo’, waarin buitenlandse
Boektitels
studenten huisvesting kunnen vinden.
Banden Tijdschrifttitels
Voor het werven van bachelorstudenten sluit de PThU aan bij de
Banden
voorlichtingsdagen van VU en RUG. Aan het begin van het collegejaar
Lopende
2015/2016 wordt vanuit de PThU een grote mailing met de nieuwe corporate brochure naar alle docenten godsdienstonderwijs en
Verschil ten opzichte +223
-
152.000 (*)
-
2.903
2.932
-30
-
26.622
-
251 (**)
257
-6
abonnementen (*) schatting (**) waarvan 28 volledig elektronisch
studievoorlichters van relevante middelbare scholen gestuurd. Komend najaar gaat de PThU voor het eerst externe studieadviseurs aanschrijven.
De omvang van de collectie is nagenoeg gelijk gebleven. In 2011
Deze mailing gaat ook naar alle predikanten en kerkelijke gemeenten
bevatte de bibliotheek nog ruim 143.000 titels. Het in dat jaar ingezette
van de Protestantse Kerk. Bij deze mailing zit een aantrekkelijke poster
deselectiebeleid is nagenoeg afgerond. In verband met de beschikbare
met een overzicht van de voorlichtingsdagen van het komende jaar.
kastruimte is het uitgangspunt om de omvang van de collectie de komende jaren stabiel te houden. Het aantal titels is exclusief de bijna
Het komende jaar gaat de PThU in samenwerking met RUG een
6.000 titels uit de eBook Religion Collection, waarop de bibliotheek via
gezamenlijke wervingsstap doen richting studenten die afkomstig zijn
leverancier EBSCO geabonneerd is.
uit de gereformeerde orthodoxe traditie.
Protestantse Theologische Universiteit
75
De Stichting Library Development Indonesia heeft 22.000 boeken van de
Dit heeft geleid tot het opzeggen van ruim twintig abonnementen met
na deselectie afgestoten boeken een herbestemming kunnen geven aan
ingang van 2016.
de christelijke universiteit in de Molukken (UKIM) op Ambon.
De stijging van de overige kosten wordt grotendeels veroorzaakt door een toename van het aantal ingediende aanvragen bij andere
Op 5 februari 2015 ondertekenden de rector van de PThU en
bibliotheken (interbibliothecair leenverkeer).
twee bestuursleden van het Seminarium van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten de bruikleenovereenkomst betreffende de
De bibliotheek stelt zich ten doel om de eigen collecties zo goed
Seminariumbibliotheek. De boeken, brochures en tijdschriften uit
mogelijk aan te doen sluiten bij het onderwijs en onderzoek van de
deze kleine, maar waardevolle collectie zijn deels uniek en daarom
PThU. In nauwe samenwerking met docenten - maar ook met inbreng
een aanwinst voor de bibliotheek. De bijna vierhonderd titels zijn
van studenten - wordt gestreefd naar een evenwichtige collectie en een
gecatalogiseerd en opgenomen in de bibliotheekcatalogus van de PThU.
optimale inzet van middelen.
In juni 2015 werd het repository voor digitale opslag van eigen publicaties als proefschriften, academische redes, tijdschriftartikelen
Het opzetten van diensten rond het zorgvuldig beheren van
en masterscripties in productie genomen. Daarmee biedt de
onderzoeksdata tijdens de onderzoeksfase alsmede het archiveren van
PThU medewerkers, onderzoekers en studenten de mogelijkheid
data na afloop van het onderzoek kreeg een vervolg in 2015. Samen
onderzoeksresultaten open access beschikbaar te stellen.
met de coĂśrdinator research data services van de universiteitsbibliotheek VU is overleg geweest met DANS (Data Archiving and Networked
Kosten bibliotheek PThU in 2015 (in â‚Ź):
Services), onderdeel van de KNAW. De PThU gaat gebruik maken van DataverseNL - https://dataverse.nl/dvn/ - voor de opslag en het delen van
Aanschaf boeken, tijdschriften
Begroting
Rekening
Rekening
2015
2015
2014
122.000
122.428
110.410
en elektronische bestanden Digitalisering /restauratie /
Totaal
2015 is het PThU-deel binnen DataverseNL ingericht met medewerking van de VU. De PThU zal vanaf juni 2016 diensten op het gebied van
4.000
531
-
bindwerk Overige kosten
onderzoeksdata die geen privacygevoelige gegevens bevatten. Najaar
datamanagement via de universiteitsbibliotheek VU gaan afnemen. Naast het aanbod van de diverse faciliteiten voor archivering van
1.500
1.940
1.432
127.500
124.899
111.842
21.400
18.301
20.287
148.900
143.200
132.129
onderzoeksdata, kunnen medewerkers van de PThU gebruik gaan maken van de expertise van de afdeling Research Data Services VU voor advies en trainingen. De bibliotheek van de PThU zal binnen de eigen
Huur depot en werkruimte Almere en transport boeken Totaal
organisatie als aanspreekpunt fungeren en daarbij vooral doorverwijzen naar de dienstverlening van de universiteitsbibliotheek VU. In 2015 is goede voortgang geboekt met de inventarisatie van het
Van het budget voor de aanschaf van boeken, tijdschriften en
archief van de Theologische Universiteit Kampen 1854-2006. De
elektronische bestanden betreft â‚Ź 24.511 abonnementen op digitale
inventaris is in concept gereed en bevat ruim 19.000 beschrijvingen. De
bestanden. Met ingang van januari 2015 is na het faillissement van
definitieve afronding van deze omvangrijke klus zal plaatsvinden vanaf
Swets in 2014 het abonnementenbeheer ondergebracht bij EBSCO.
september 2016 na de verhuizing van het Kamper stadsarchief naar de
Dit had een verhoging van de tarieven tot gevolg. In 2015 is het
nieuwe behuizing in de Stadskazerne.
abonnementenbestand kritisch tegen het licht gehouden.
76
Jaarstukken 2015
Jaarrekening
Protestantse Theologische Universiteit
77
J
Jaarrekening PThU 2015
Ve
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
St
Balans PThU per 31-12-2015 (na resultaatbestemming)
31-12-2015
Balans
(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2015
Activa Vaste activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa
1.1
Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen
1.3
1.2
1.4
7.760,3 1.750,0 792,4 3.657,5
Totaal activa
Ba
31-12-2014
9.510,3
4.449,9
St
Ri
8.133,9 1.750,0
Bi 9.883,9
Co
De
988,2 2.191,6
Ba 3.179,9
13.960,2
13.063,8
Ov
To
La
Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden
2.1 2.2 2.3
Totaal passiva
7.819,4 4.197,2 1.943,6
13.960,2
5.613,2 4.731,0 2.719,6
Pe
Af 13.063,8
13.960,2
13.063,8
Hu
Ov
To
Sa
Fin
Re
To
He te bij lev
Aa 46 aa de pe ov
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
78
1
Jaarstukken 2015
00)
3,9
9,9
3,8
3,8
3,8
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Staat van baten en lasten PThU Staat van baten en lasten
(bedragen in euro's x 1.000) Rekening
Baten
2015
Begroting 2015
Rekening
Afwijking
2014
Rijksbijdragen
3.1
9.030,4
8.933,4
97,0
8.609,3
Bijdrage PKN
3.2
259,4
244,5
14,9
318,2
College- en examengelden
3.3
479,7
510,0
30,3-
522,3
Deelnemersbijdragen
3.4
121,2
85,6
35,6
138,0
Baten werk in opdracht van derden
3.5
578,7
442,9
135,8
464,0
Overige baten
3.6
1.099,9
41,0
1.058,9
617,6
11.569,2
10.257,4
1.311,8
10.669,4
718,5
5.501,9
Totaal baten Lasten Personeelslasten
4.1
5.574,6
6.293,1
Afschrijvingen
4.2
412,2
410,1
Huisvestingslasten
4.3
1.067,4
1.083,4
16,0
1.046,0
Overige lasten
4.4
2.375,3
2.339,5
35,8-
2.445,8
Totaal lasten
9.429,5
10.126,1
696,6
9.378,0
Saldo baten en lasten
2.139,7
131,3
2.008,4
1.291,4
66,5
71,2
4,7-
88,1
2.206,2
202,5
Financiele baten en lasten Resultaat
5
2,1-
384,3
2.003,7
1.379,5
Toelichting resultaat: Het resultaat 2015 bedraagt € 2.206k positief. Dit positieve resultaat wordt enerzijds veroorzaakt door € 1.312k hogere baten ten opzichte van de terughoudende begroting dit jaar. Van deze baten heeft € 217k betrekking op de reguliere bedrijfsvoering en wordt € 1.095k verzoorzaakt door incidentele bijdragen waarvan de verkoop in april van dit jaar van het pand in Kampen aan de Oudestraat 6/Muntplein 6 voor € 850k (overige baten) de grootste bijdrage levert. Aan de lastenkant is een voordeel gerealiseerd van € 692k ten opzichte van de begroting. Van dit resultaat heeft € 224k een incidenteel karakter en komt € 468k uit de reguliere bedrijfsvoering. Met name de salarissen & sociale lasten zijn € 335k lager uitgevallen, te verklaren door het niet of later invullen van aanwezige vacatures binnen de begroting. In de post overige personeelslasten zijn lagere lasten gerealiseerd op o.a. het terrein van deskundigheidsbevordering en werving & selcectie en was een bate inzake doorberekening salarissen ad € 94k niet voorzien. De incidentele lagere post in de personeelslasten heeft als reden een vrijval van toekomstig opgenomen verplichting in de voorziening voor pensioenen oud hoogleraren ThWI door overlijden van een deelnemer.
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
2
79
Jaarrekening PThU 2015
Ja
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Ve
Kasstroomoverzicht per 31‐12‐2015
Gr
Kasstroomoverzicht
(bedragen in euro's x 1.000) Rekening 2015
Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten
Rekening 2014
2.139,7
1.291,4
Aanpassingen voor: ‐ afschrijvingen ‐ mutaties voorzieningen
412,2 533,9‐
384,3 1.014,9‐
Veranderingen in vlottende middelen: ‐ voorraden ‐ vorderingen ‐ schulden
‐ 195,8 775,9‐
‐ 115,9 15,0
Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest / kosten Buitengewoon resultaat
1.438,0 74,5 8,1‐ ‐
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa Desinvesteringen in materiele vaste activa Investeringen in financiele vaste activa Waardevermindering financiële vaste activa Desinvesteringen in financiele vaste activa
66,5
98,8 10,7‐ ‐
38,7‐ ‐ ‐ ‐ ‐
499,6‐
88,1
Fin
Alg On ba wo
188,4‐ ‐ ‐ ‐ 1.000,0
‐ ‐
De ba Ba Ve be
De he
879,9
38,7‐
De on lev Pro op
De zo pre
791,8
1.504,4
Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactivteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende leningen
701,7‐
1.
De
811,6
Vo
Kr He
‐ ‐
Re De bo
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten
‐
‐
Mutatie liquide middelen
1.465,8
1.691,5
2.
Liquide middelen per 1 januari Liquide middelen per 31 december
2.191,6 3.657,5
500,1 2.191,6
Ka He
Mutatie liquide middelen
1.465,8
1.691,5
Ma De wa ve va
Ma op
Vo ba
Fin De toe
Vo De wa De
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
80
3
Jaarstukken 2015
Liq De
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 1. Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De Protestantse Theologische Universiteit is een levensbeschouwelijke universiteit zoals bedoeld in artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en is gericht op het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs voor een levensbeschouwelijk ambt of beroep. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op levensbeschouwelijk terrein, voorziet in de opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker en draagt kennis over ten behoeve van de maatschappij. In het bijzonder is aan de Protestantse Theologische Universiteit krachtens Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland door de generale synode van de Protestantse Kerk de opleiding en vorming van de predikanten van de Protestantse Kerk toevertrouwd.
De jaarrekening van de PThU is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presentatie-, waarderings- en verslaggevingsvoorschriften opgenomen. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro's. Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarrekening niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht.
Financiële instrumenten Algemeen Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de op de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’. De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken. Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost. Kredietrisico Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen. Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet materieel af van de boekwaarde.
2. Waarderingsgrondslagen Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname. Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen: gebouwen en verbouwingen 3,3% Inventaris 10,0% computerapparatuur en software 25,0% overige apparatuur 20,0% Materiële vaste activa die niet meer in gebruik is, wordt gewaardeerd tegen de kostprijs of de lagere opbrengstwaarde. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen na vervreemding of indien geen toekomstige prestatie-eenheden van het gebruik of vervreemding te verwachten zijn. Voor de kosten van periodiek groot onderhoud wordt een voorziening gevormd. Deze voorziening is opgenomen onder de overige voorzieningen aan de passiefzijde van de balans. Financiële vaste activa De financiële vaste activa (obligaties) worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, rekening houdend met individuele lagere marktwaarde van het product, onder toepassing van de effectieve-rentemethode. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
Protestantse Theologische Universiteit
4
81
Ja
Ver
Voorzieningen Reorganisatievoorziening In verband met de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen was een gedetailleerd plan voor de reorganisatie geformuleerd. In de reorganisatievoorziening zijn slechts de kosten opgenomen die direct als gevolg van de reorganisatie noodzakelijk zijn voor de groep waarvoor een feitelijke of juridische verplichting is ontstaan, conform RJ 252.413. De kosten die in verband staan met de doorlopende activiteiten zijn niet opgenomen. Voorziening wachtgelden De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkeringen. Met het oog daarop is een voorziening wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum bestaande verplichting voor het deel dat niet onder de reorganisatievoorziening valt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 1,00%.
Onderhoudsvoorziening De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud van het gebouw te Groningen wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht. Voorziening jubileumuitkeringen Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 1,00%. Voorziening pensioenverplichtingen Inzake toekomstige pensioenverplichtingen voor oud-hoogleraren van het voormalig ThWI heeft de PThU een voorziening opgenomen waarvan de verplichting is gebaseerd op reële actuariële uitgangspunten tegen contante waarde met een rekenpercentage van 1,00%. Tevens is rekening gehouden met een opslag voor uitvoeringskosten van 1,00%. Voorziening verlofsparen Conform OCW Richtlijn is terzake van door personeelsleden gespaarde verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen.
De looptijd van de voorzieningen is vermeld. Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar. Kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld. Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.
3. Bepaling van het resultaat Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten- en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie. Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar. Rijksbijdrage De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet-geoormerkte OCW-subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Geoormerkte subsidies worden in het jaar waarop toekenningen betrekking hebben verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. De besteding wordt verwerkt op de betreffende posten aan de lastenkant. Indien sprake is van een te verrekenen voorschot wordt dit opgenomen onder kortlopende schulden. College- en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen.
Baten werk in opdracht van derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen. Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva. Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reële waarde in de staat van baten en lasten.
Toe
Ma 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. Tot
Ma 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. Tot
Ma 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. 1.1. Tot
To De de ges
De aan
In - zi inv
De van
De gea
De Gro
1.2
Ove Tot De
Om
3,37 4%
4,5%
Tot
Toe De "be crit
Op voo
1.3
Deb
Der
Stu
Ove
Voo
Tot
Toe 1.3 1.3 1.3 1.3 een 1.3 afw
82
Jaarstukken 2015
5
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de balans
Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva 1.1.6 investeringssubsidies Totaal materiële vaste activa publiek
31-12-2015
(bedragen in euro's x 1.000)
Aanschafprijs 1-1-2015
Materiële vaste activa privaat 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva 1.1.6 investeringssubsidies Totaal materiële vaste activa privaat Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva 1.1.6 investeringssubsidies Totaal materiële vaste activa
Cum afschr. en waardevermind.
12.223,6 666,1
4.560,9205,6-
12,612.877,0
12,0 4.754,6-
31,8 12,3
31,80,8-
44,0
32,6-
12.255,3 678,3 12,612.921,1
4.592,7206,512,0 4.787,1-
Boekwaarde 1-1-2015
Investeringen
7.662,6 460,4 0,68.122,5
Afschrijvingen
Afschrijvingen Desinvestering
38,7
1.637,6-
337,073,4-
1.637,6 -
38,7
1.637,6-
0,6 409,8-
1.637,6
-
31,8-
2,5-
31,8
-
31,8-
2,5-
31,8
1.669,31.669,3-
337,075,90,6 412,2-
1.669,3 1.669,3
11,4 11,4
7.662,6 471,9 0,68.133,9
Aanschafprijs Desinvesteringen
38,7 38,7
Aanschafprijs 31-12-2015 10.586,0 704,7 12,611.278,1
12,3 12,3
10.586,0 717,0 12,611.290,4
Cum. afschr 31-12-2015
Boekwaarde 31-12-2015
3.260,3279,112,6 3.526,8-
7.325,7 425,7 0,0 7.751,3
3,33,3-
9,0 9,0
3.260,3282,312,6 3.530,1-
7.325,7 434,6 0,0 7.760,3
Toelichting: De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in investeringen Privaat - op eigen rekening - en investeringen in gebouwen en inventaris Publiek - ten laste van de ontvangen subsidies van het Ministerie van OCW. Op deze laatste is de investeringsbijdrage in mindering gebracht die in het verleden ontvangen is van het Ministerie. Deze valt jaarlijks voor een gelijk gedeelte als de afschrijvingen vrij en is in de staat van baten en lasten gesaldeerd met de afschrijvingskosten voor zover het investeringen betreft tot rapportagejaar 2007. Dit is conform de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. De eigen panden in Kampen - deels privaat en deels publiek bezit - waren in principe verkocht op 01-09-2012 voor een totaalbedrag van € 4.085k maar zijn terug in bezit gekomen in 2014. Vervolgens is deels een aantal private panden (woonhuizen) in november 2014 verkocht en in april 2015 het kantoorpand aan de Oudestraat 6/Muntplein 6. In 2011 is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht voor € 2.759k. Een deel van de begane grond is in 2013 verkocht voor € 839k. De verbouwingen - inclusief architect en bouwprojectmanagement - zijn in 2013 afgerond. De vanaf maart 2012 gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam is eveneens verbouwd naar de maatstaven van de PThU voor € 2.465k inclusief architect en bouwprojectbegeleiding. De investeringen van beide vestigingen worden vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afgeschreven. De investeringen van inventaris en apparatuur - zowel publiek als privaat - die nagenoeg geheel waren afgeschreven zijn met de verhuizing naar Amsterdam en Groningen vrijwel totaal afgestoten. De nieuwe inrichting van de van de nieuwe locaties bedroeg € 520k verdeeld over 2012 en 2013. De afschrijvingen vinden eveneens plaats vanaf de datum van ingebruikname. De gehanteerde afschrijvingspercentages bedragen voor gebouwen en verbouwingen 3,33%, inventaris 10%, computerapparatuur 25%, overige apparatuur 20% en software 25%. Investeringen boven € 500 worden geactiveerd. De WOZ-waarde van het pand in Kampen aan de Koornmarkt 1 bedraagt € 1.190k. De WOZ-waarde van het pand in Groningen bedraagt € 1.818k. De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Groningen en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinvestering, bedraagt € 16,0 miljoen.
1.2 Financiële vaste activa Overige effecten Totaal overige effecten
Boekwaarde Investeringen 1-1-2015 2015 1.750,0 0,0 1.750,0 0,0
Desinvest. 2015 0,0 0,0
Waardemutaties 0,0
Boekwaarde 31-12-2015 1.750,0 1.750,0
De effecten zijn als volgt te specificeren: Omschrijving
soort
3,375% NL Waterschapsbank 06/16
bedrijfsobligatie
4% Obligaties Ned. 2006/2016
staatsobligatie
4,5% Obligaties Ned. 2007/2017
staatsobligatie
Totaal specificatie
nominaal
nominaal
1-1-2015
31-12-2015
Rating
koerswaarde 31-12-2015
500,0
500,0
AAA
500,8
1.000,0
1.000,0
Aaa
1.023,5
250,0
250,0
Aaa
1.750,0
1.750,0
268,4 1.792,7
Toelichting: De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom "beleggen en belenen", uitgezet in de vorm van vastrentende waarden met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie wordt gehanteerd en worden de beleggingen tevens getoetst aan het criterium "duurzaam en maatschappelijk verantwoord". Op rapportagedatum ligt de koerswaarde van alle obligaties boven de koers van 100. Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samenwerking met ING-Investment Office. In 2016 zullen twee obligaties aflopen voor een bedrag van € 1,5 miljoen.
1.3 Vorderingen
31-12-2015
31-12-2014
Debiteuren
1.3.0
389,2
Derden
1.3.1
9,7
8,8
Studenten
1.3.2
119,3
137,1
Overlopende activa
1.3.3
564,3
801,4
Voorziening dubieuze debiteuren
1.3.4
290,1-
-281,1
792,4
988,2
Totaal vorderingen
322,1
Toelichting: 1.3.0 Debiteuren; de openstaande vorderingen waaronder in rekening gebrachte bedragen inzake 2e/3e geldstroom projecten en gederfde rente i.v.m. uitstel levering verkochte panden. 1.3.1 Derden; De vordering op derden heeft betrekking op een rekening-courant saldo van de vereniging van oud-studenten. 1.3.2 Studenten: De vordering op studenten betreft de nog niet vervallen termijnen in het kader van de gespreide inning van collegegelden. 1.3.3 Overlopende activa: In de overlopende activa zijn de vorderingen opgenomen inzake nog te ontvangen bedragen 2e/3e geldstroom, deelnemersbijdragen postacademisch onderwijs, nog te ontvangen rente en een aantal kleinere overlopende posten. Alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar. 1.3.4 Voorziening dubieuze debiteuren: voorziening voor verwachte oninbare bedragen per balansdatum op specifieke debiteurenvorderingen waaronder de volledige vordering inzake gederfde rente waarvan de afwikkeling momenteel bij de faillissementscurator ligt.
Protestantse Theologische Universiteit
83 6
Ja
Jaarrekening PThU 2015
Ver
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
afwikkeling momenteel bij de faillissementscurator ligt.
1.4 Liquide middelen
31-12-2015
Kasmiddelen
0,2
Tegoeden op bank- en girorekeningen
1.4.1
2.473,2
1.057,8
Deposito's
1.4.2
1.168,9
1.102,8
Overige Totaal liquide middelen
Het disc aan De
31-12-2014 0,3
15,0
30,9
3.657,5
2.191,6
Voo afh gev alle
Toelichting: 1.4.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Het betreft de rekening courant saldi. De opbrengst uit verkoop panden is hierin verwerkt. 1.4.2 Deposito's: in verband met te lage rendementen op obligaties is een vrijgevallen belegging op een bankrekening gestald. Overige heeft betrekking op betalingen of ontvangsten welke op het moment van rapportage nog o.b.v. bankafschriften definitief verwerkt moeten worden op debiteuren en crediteuren. De tegoeden staan ter vrije beschikking.
2.1 Eigen vermogen
Algemene reserve
Stand per
CvB besluit
1-1-2015
herschikking
2.395,9
Fonds Graduate School
371,8
Bestemmingsreserve publiek
371,8
Werkkapitaal
1.134,5
Reserve niet-subsidiabele activiteiten
109,1
Reserve buitenlandse studenten
Resultaatbestemming dotatie
Bibliotheekfonds Timmermannfonds
2.2 ont
31-12-2015
2.357,1
2.2 In 2
4.752,9 23,0-
348,8
23,0-
348,8
1.134,5-
2.3
Cr
Be
-
1.523,1
1.213,4
Fonds ter bevord. Geref. theologie
2.2
Stand per
onttrekking
-
2.2 boe
74,0-
1.558,2
53,9-
1.159,5
38,0
38,0-
-
111,3
111,3-
-
90,5
90,5-
-
Egalisatieres. Theol. Onderw.
148,8
148,8-
-
Bestemmingsreserve privaat
2.845,5
-
-
Totaal eigen vermogen
5.613,2
-
Pr
Pe
De
Va
Va
Vo
-
2.357,1
127,8-
2.717,7
150,8-
7.819,4
RC
O
Toelichting: Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve (die ontstaan is door samenvoeging van de algemene reserves van de voormalige ThUK, ThWI en ELS), de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmiddelen) en de bestemmingsreserves privaat (gevormd met niet-subsidiabele middelen). Bestemmingsreserve publiek: Het fonds graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van excellente studenten (o.a. studiebeurzen). Bestemmingsreserve privaat: - De Reserve niet-subsidiabele activiteiten, voorheen "egalisatiereserve PThU" is de algemene reserve, ontstaan uit saldering van niet-subsidiabele resultaten. - De Reserve buitenlandse studenten is een speciaal voor dit doel bedoeld studiefonds die in het verleden o.a. werd opgebouwd uit pariticuliere en kerkelijke vrijwillige contributies. In 2014 is het resultaat uit de verkoop van de woningpanden in Kampen toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Deze reserve blijft als afzonderlijke private bestemmingsreserve bestaan, omdat voor dit doel specifiek beleid binnen de PThU wordt gevoerd. De private bestemmingsreserves waarop al geruime tijd geen mutaties meer plaatsvinden zijn in 2015 beoordeeld. Vanuit het oogpunt van transparantie en eenvoud heeft dit geleid tot het voorstel om een aantal reserves samen te voegen met de algemene resreve niet-subsidiabele activiteiten . Van al deze reserves geldt dat er geen claims meer op drukken en dat in een aantal gevallen het oorspronkelijke doel niet meer actueel is. Het CvB heeft besloten bovenstaande wijzigingen in de private reserves door te voeren en te reduceren tot bovengenoemde twee reserves.
2.2 Voorzieningen
31-12-2015
31-12-2014
Reorganisatievoorziening
1.036,2
1.216,5
Personeelsvoorzieningen
3.039,8
3.423,4
Overige voorzieningen Totaal voorzieningen
121,1
91,1
4.197,2
4.731,0
Tot
To Cre De Da On Fou De De In
Ov
Nie
Me exc De Gro stil ver
Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Stand per
Voorziening
1-1-2015 Reorganisatievoorziening
2.2.1
1.216,5
Dotaties
Onttrekking -
180,3
Vrijval -
Stand per
Kortlopende
Langlopende
31-12-2015
deel < 1 jaar
deel > 1 jaar
1.036,2
201,8
834,4 2.352,2
Personeelsvoorzieningen Voorziening pensioenverplichtingen
2.2.2
2.957,4
176,7
2.635,6
283,4
Voorziening jubileumuitkeringen
2.2.3
31,0
4,6
291,1 -
207,4
35,6
5,3
30,3
Voorziening verlofsparen
2.2.4
210,1
-
18,2
191,9
47,3
144,6
Voorziening wachtgelden
2.2.5
224,9
42,8
90,9
176,8 -
56,8
120,0
121,1
39,8
81,3
4.197,2
634,4
3.562,8
Overige voorzieningen Onderhoudsvoorziening Totaal voorzieningen
2.2.6
91,1
30,0
4.731,0
254,1
580,5
207,4
Toelichting: 2.2.1 Reorganisatievoorziening: Op basis van geformaliseerde plannen omtrent de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen zijn de materiĂŤle effecten bepaald en opgenomen in deze voorziening. De personele gevolgen van de verplaatsing zijn opgenomen in een Sociaal Plan, opgesteld in overleg met de vakorganisaties met als uitgangspunt het bepaalde in artikel 9.8 CAO VSNU. De financiĂŤle consequenties van de sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in reistijd en reiskosten, beĂŤindiging dienstverband en outplacementbegeleiding, zijn in deze voorziening opgenomen. De mutatie in de rapportageperiode betreft de gemaakte reiskosten en WW/BW-uitkeringen in betreffend boekjaar. 2.2.2 Voorziening pensioenverplichtingen: De pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van de pensioenen van een aantal oud-hoogleraren ThWI. Voor hen geldt een toegezegde pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden de jaarlijkse pensioenlasten vergoed door het Ministerie van OCW, maar met ingang van 2006 is de verplichting overgegaan naar voormalige ThWI en vanaf 2007 de PThU. De verplichting is ultimo 2015 actuarieel berekend, en tegen contante waarde opgenomen tegen een disconteringsvoet van 1,0%, in overeenstemming met RJ 271 Personeelsbeloningen. De sterftetabel GBV/GBM 2009-2014 is gehanteerd met een leeftijdsterugstelling voor zowel man als vrouw met 2 jaar en een kostenopslag van 1%.
84
Jaarstukken 72015
Ve
Er z
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Het actuariële resultaat hiervan wordt ultimo boekjaar verantwoord. Het weduwepensioen is gesteld op circa 75%. De dotatie is hoger uitgevallen dan verwacht door o.a. de verlaging van de disconteringsvoet en de bijstelling van de sterftetabel. De periodieke toename uit hoofde van interest wordt verwerkt als dotatie. Er worden voor deze verplichting geen specifieke (fonds)beleggingen aangehouden. De onttrekking betreft de uitbetaalde pensioenbedragen tot en met de rapportagedatum. Het aantal pensioengerechtigden op balansdatum bedraagt 9. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar. Voor de overige personeelsleden geldt ook een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij de bedrijfstakpensioenfondsen van PGGM en ABP. Er is geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij PGGM of ABP, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. De PThU heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toegezegde-bijdrageregeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. 2.2.3 Voorziening jubileumuitkeringen: Tevens is op basis van RJ 271 een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening geeft inzicht in de financiële verplichting per ultimo vorig boekjaar inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar. 2.2.4 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren vermenigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief (inclusief sociale lasten). De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar. 2.2.5 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening. In rekening gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking van deze voorziening gebracht. De looptijd van de voorziening bedraagt 1-5 jaar. 2.2.6 Onderhoudsvoorziening: Met ingang van 2013 vindt dotatie plaats in de onderhoudsvoorziening voor het pand in Groningen ten behoeve van groot onderhoud op basis van een onderhoudsplan. In 2015 hebben - conform het onderhoudsplan - geen onttrekkingen aan de voorziening plaatsgevonden.
2.3 Kortlopende schulden
31-12-2015
31-12-2014
Crediteuren
371,8
Belastingen
3,0
1,8
344,0
278,6
Premies sociale verzekeringen Pensioenen
565,9
66,1
74,9
Derden en gelieerde instellingen
226,5
198,3
Vakantietoelage / eindejaarsuitkering
172,0
182,6
82,0
140,8
336,0
336,3
Vakantiedagen Vooruitontvangen collegegelden RC PKN Overige overlopende passiva Totaal kortlopende schulden
-
-
342,2
940,3
1.943,6
2.719,6
Toelichting: Crediteuren met name afgenomen diensten bij de VU en Rug op het gebied van ICT en huisvesting, verzekeringen en NS abonnementen. De Premies sociale verzekeringen is de verschuldigde loonheffing aan de belastingdienst over de maand december die een maand later wordt afgerekend. Datzelfde geldt voor de Pensioenen, werkgevers- en werknemersdeel af te dragen aan het ABP. Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van het Erasmus-Socrates programma, het Tagum project en het Templeton Charity Foundation project. De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn personele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen bedragen op rapportagedatum. De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen bedragen en nog te betalen kosten uit de Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO) bij de VU en Rug op het gebied van ICT en huisvesting. In de kortlopende schulden is geen sprake van OC&W-subsidies die in model G behoeven te worden opgenomen. Over de schulden is geen rente verschuldigd.
Niet in de balans opgenomen verplichtingen Met de VU is een huurovereenkomst afgesloten voor een huurtermijn van 10 jaar, ingaande 01-03-2012 met verlenging per 5 jaar voor een jaarbedrag van €557,8k gekoppeld aan een jaarvergoeding €196,7k exclusief BTW voor leveringen en diensten (servicekosten). Op het gebied van ICT en Audiovisuele middelen zijn met de VU zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO's) afgesloten. De SNO voor ICT is voor onbepaalde tijd aangegaan (in relatie tot de huurtermijn) en bedraagt €252,1k excl BTW op jaarbasis. Voor het gebruik en ondersteuning van de audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen is jaarlijks een bedrag verschuldigd van € 95,8k excl BTW. Met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) is verder een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. De dienstverlening bevat de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en energie en watermanagement. De verschuldigde vergoeding is gebaseerd op productafname x tarief.
Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben.
Protestantse Theologische Universiteit
8
85
Ja
Jaarrekening PThU 2015
Ve
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Kengetallen en ratio's
To
(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2015
31-12-2014
To
Exploitatie Rijksbijdrage Baten werk voor derden Subsidiabel resultaat Niet subsidiabel resultaat
9.030,4
8.609,3
578,7
464,0
2.334,0
1.070,8
127,8-
3.1
Rij
308,7
Rij
Vermogen
Rij
Eigen vermogen
7.819,4
5.613,2
Totaal vermogen
13.960,2
13.063,8
Rij
Solvabiliteitsratio
0,56
0,43
16,3%
10,7%
Rij To
3.657,5
2.191,6
Rentabiliteit Totale Vermogen Liquiditeit Liquide middelen Beleggingen in effecten Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten Weerstandsvermogen
2.506,3 2,29
460,3 1,17
11.635,7
10.768,2
67,2%
52,2%
Toelichting: Het Solvabiliteitsratio is de verhouding tussen het totale eigen vermogen en de totale activa (=balanstotaal). De Solvabilieitsratio is verbeterd t.o.v. 2014 en ligt boven de signaleringswaarde van de inspectie. De Rentabiliteit totale vermogen geeft de winstgevendheid van een organisatie weer door de verhouding van het bedrijfsresultaat gedeeld door het gemiddeld balanstotaal van het huidige en voorafgaand jaar, uitgedrukt in procenten. Ook de rentabiliteit is sterk verbeterd t.o.v. 2014 en wordt veroorzaakt door het positieve resultaat 2015. Het Netto werkkapitaal wordt berekend door de vlottende activa te verminderen met de kortlopende schulden en de Current ratio geeft het verhoudingscijfer weer tussen deze twee. Het netto werkkapitaal is in 2015 aanzienlijk verbeterd. Ook hier speelt de resultaatontwikkeling een belangrijke rol. Het weerstandsvermogen geeft de verhouding weer van het totale Eigen Vermogen en de totale baten (excl. incidentele baten).
To De de is m He gra Ev
3.2
Bij
To De en
3.3
Co
To He 18 stu
3.4
De
To De me
3.5
Na
Gr
Ov
-T
-P
-K
-D -L
-B
Ov To
86
Jaarstukken 2015 9
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015 Toelichting op de staat van baten en lasten 3.1 Rijksbijdrage Rijksbijdrage OC&W ow vast
(bedragen in euro's x 1.000) subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014
4.518,7
4.518,7
4.473,9
44,8
Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch
531,2
531,2
513,0
18,2
4.448,3 536,6
Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken
438,1
438,1
433,7
4,4
417,4
Rijksbijdrage OC&W oz-vast
2.827,0
2.827,0
2.804,7
22,3
2.890,9
Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch Totaal Rijksbijdrage OC&W
715,4 9.030,4
715,4 9.030,4
708,1 8.933,4
7,3 97,0
316,2 8.609,3
Toelichting: De financiële beschikking van DUO inzake de Rijksbijdrage 2015 is per 18-12-2015 met beschikkingsnummer 646955-7 voor de PThU vastgesteld op € 8.592,3k. De toekenning van de prestatiebekostiging 2015 is met beschikkingsnummer 646792-3 per hetzelfde schrijven vastgesteld op € 438,1k. Totaal komt de Rijksbijdrage voor 2015 uit op € 9.030,4k en is met name door de toerekening van de CAO-bijstelling in dat jaar hoger uitgekomen dan begroot. Het dynamische deel van de Rijksbijdrage is gerelateerd aan de vastgestelde bekostigde aantallen uit 2013 (jaar n-2), zijnde het aantal gewogen bekostigde inschrijvingen en graden inclusief joint degrees (146), gewogen aantal bekostigde graden onderzoek (73) en aantal promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van €137k wordt doorgestort en is als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten.
3.2 Bijdrage PKN
subsidiabel
Bijdrage PKN
niet-subsid. 259,4
Rekening 2015 259,4
Begroting 2015 244,5
Afwijking 14,9
Rekening 2014 318,2
Toelichting: Deze bijdrage betreft de doorberekening van de cursuskosten omtrent de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Ed ucatie (PE) op basis van het aantal cursussen en deelnemers aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE) van de Dienstenorganisatie PKN. De realisatie komt uit op het niveau van de begroting.
3.3 College- en examengelden College- en examengelden
subsidiabel
niet-subsid.
479,7
Rekening 2015 479,7
Begroting 2015 510,0
Afwijking 30,3-
Rekening 2014 522,3
Toelichting: Het aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is 282 bestaande uit 184 masterstudenten en 98 bachelorstudenten. Samen verdeeld in voltijd en deeltijd komt dit op 187 resp. 95. Het aantal studenten met een Bewijs Betaald Collegegeld (BBC) in deze cijfers bedraagt resp. 5 en 67. In de begroting was gerekend met totaal 311 ingeschreven studenten verdeeld in master-/bachelorstudenten van resp. 191 en 120. Het aantal BBC van totaal 74. De daling heeft te maken met het deels wegvallen van de LOI-studenten.
3.4 Deelnemersbijdragen
subsidiabel
Deelnemersbijdragen
niet-subsid. 121,2
Rekening 2015 121,2
Begroting 2015 85,6
Afwijking 35,6
Rekening 2014 138,0
Toelichting: De deelnemersbijdragen zijn de gerealiseerde ontvangsten voor kerkelijk vrijwillig post-academisch onderwijs van de predikanten. Deze nieuwe opzet van de PE in combinatie met de PAO, waarvan het aanbod tegelijkertijd plaatsvindt, heeft een totaal aan bijdragen gegenereerd dat boven het niveau va n de begroting uitkomt.
3.5 Baten werk in opdracht van derden
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014
Nationale overheid, NWO
2,1
2,1
-
2,1
Grundtvig
-
-
-
-
24,3
184,2
184,2
82,3
101,9
31,1
- Projectsubsidie LDF
24,4
24,4
24,4
0,0
35,0
- Kerk in Actie
39,5
39,5
37,0
2,5
38,5
- Deo Volente
16,1
16,1
15,0
1,1
15,0
- Lutherana steunstichting
20,0
20,0
26,1
6,1-
20,0
- Brandenburgfonds
19,3
19,3
15,8
3,5
28,5
273,1 578,7
273,1 578,7
242,3 442,9
30,8 135,8
271,6 464,0
Overige organisaties: - Templeton foundation
Overige bijdragen Totaal baten werk in opdracht van derden
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
-
-
-
10
87
Jaarrekening PThU 2015
Ja
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Ve
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015
To
Toelichting: Momenteel zijn er geen lopende NWO projectonderzoeken. Het project Het Grundtvig multilateral project is in 2014 afgerond.
Do De in 2
De bijdragen van de overige organisaties bestaan uit een 4-jarig project van de Templeton World Charity Foundation met de titel "Science and Religion in French speaking Africa" geleid door prof. dr. Van den Toren. Aan subsidie is € 109k opgenomen en hier tegenover zijn € 197k aan kosten gerealiseerd. Het verschil is het aandeel van de PThU in dit project (zie 4.4 Overige lasten). In de begroting waren de bedragen per saldo als bate opgenomen. De projectsubsidie LDF betreft een bijdrage voor promotiestudie van dr. Klomp voor 0,4 fte. De bijdrage van Kerk in Actie (PK N) bestaat uit 0,5 fte t.b.v. universitair docentschap van prof.dr. Noordegraaf. Deo Volente betreft het hoogleraarschap van dr. Walton. Van de Steunstichting Lutherana wordt een b ijdrage van 0,4 fte hoogleraarschap t.b.v. prof.dr. Matthias ontvangen. Uit het Brandenburgfonds worden een vergoeding ontvangen voor onderzoek door drs. Sonnenberg (0,2 fte). De post Overige bijdragen bestaat uit: een bijdrage van Stichting Rotterdam voor prof.dr. Noordegraaf, Stichting de Zending inzake bijzonder hoogleraar schap prof.dr. Nagy, Stichting Kerk en Wereld voor prof.dr. de Hart, de stichting ter bevordering van onderwijs en onderzoek Justitiepastoraat voo r dr. de Vries en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond, de Nieuwe Bijbelschool, Stichting Lindeboom, Stichting Maatschappij van Welstand en Stichting Judaisti ek.
3.6 Overige baten
Overige baten Totaal overige baten
91,5
91,5
20,0
71,5
-
51,9
5,0
46,9
17,7
928,0 979,9
28,5 120,1
956,5 1.099,9
16,0 41,0
940,5 1.058,9
573,2 617,6
Aa
niet-subsid.
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014 26,8
De Baten gebouwen hebben betrekking op verhuur van (college)zalen in voornamelijke Amsterdam gedurende tijdstippen dat deze niet voor eigen st udenten/activiteinten in gebruik zijn. Een aantal ruimten van het kantoorpand in Kampen aan de Koornmarkt 1 is in de laatste maanden van 2015 verhuur d aan het Hoornbeeck College. De huuropbrengst is hier meegenomen. De extra lasten voor het weer in gebruik stellen van het pand - die tegenover deze opbrengsten staan- zijn opgenomen in de huisvestingslasten.
subsidiabel
niet-subsid.
4.488,0
Rekening 2015 4.488,0
Begroting 2015 4.648,6
Afwijking 160,6-
Be
WP
OB To
Ge
To Lag
In de post overige baten is het verkoopresultaat opgenomen € 850k van het pand in Kampen aan de Oudestraat 6/Muntplein 6. Daarnaast hebben doorberekeningen plaatsgevonden voor € 38k aan IRTI en het Templeton project voor administratieve overhead.
Brutolonen en salarissen
Per do
51,9
subsidiabel
Toelichting: De vrijwillige bijdragen (contributies) hebben een extra impuls gehad door een speciale actie via een extra PThUnie-uitgave over het onderwerp Internationalisering. Hiermee is een bedrag van ruim €30k gerealiseerd. De overige baten contributies hebben betrekking op bijdrage van externe (internationale) partners (CWM).
4.1 Personeelslasten
Do de
De rei ind De €3 aan
Contributies Baten gebouwen
Per ged
Rekening 2014
4.2
4.281,3
Sociale lasten
485,0
485,0
481,8
456,1
Afs
Pensioenpremies
575,7
575,7
753,6
177,9-
650,0
Afs
5.548,7
5.884,0
335,3-
5.387,4
Vri To
Lonen en salarissen
3,2
Dotatie/onttrekking personele voorzieningen
1,5-
1,5-
100,0
101,5-
Lasten Sociaal Plan
-
-
-
-
-
58,6
58,6
43,5
15,1
64,6
94,0-
-
94,0-
84,0-
Personeel niet in loondienst Doorberekening salarissen aan projecten e.d. Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel) Overig
94,0390,2-
390,2
62,8
Overige personele lasten Totaal personeelslasten
5.184,4
390,2
174,6-
To De de De
-
-
-
-
62,8
265,6
202,8-
308,4
25,9
409,1
383,2-
114,5
4.3
5.574,6
6.293,1
718,5-
5.501,9
Hu
Toelichting: Lonen en salarissen: Hierin is het personeel opgenomen dat op basis van een arbeidscontract in het salarissyteem van de PThU wordt verloond, inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers welke aan projecten zijn gekoppeld. De realisatie van de lonen en salarissen blijft onder het niveau van de begroting met € 335k door met name later of niet ingevulde vacatureruimte. De afwijking t.o.v. de begroting van de sociale lasten en pensioenpremies ligt aan de gehanteerde onderlinge verhoudingscijfers van deze twee posten opgenomen in de begroting. NB: de personele lasten die betrekking hebben op uitvoering van het Sociaal Plan zijn direct ten laste van de Voorziening Re organisatie (balans) gebracht.
Do
Hu
To
To
In in tijd ko
De In
De me
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
88
11
Jaarstukken 2015
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015 Dotaties personele voorzieningen: een dotatie ad € 176k aan de pensioenvoorziening in eigen beheer van oud ThWI -hoogleraren op basis van actuariele berekening ultim 2015. De stand ultimo boekjaar is bepalend voor de mutatie voor de personele voorzieningen. In verband met het overlijden van een d eelnemer aan deze pensioenvoorziening heeft in 2015 een vrijval ad € 207k plaatsgevonden. Personeel niet in loondienst betreft de tijdelijke vervanging van ondersteunend personeel (obp) zijnde inhuur van niet ingevulde vacatures en ziekte. Met name door vervanging gedurende ziekte is deze post hoger uitgevallen dan begroot. Doorberekening salarissen aan projecten e.d. betreft de doorberekening van de salarislasten aan het project Templeton die zijn verdisconteerd in de post lonen en salarissen. In de begroting is deze post gesaldeerd met met de lasten van dit project - zie 4.4 Overige lasten. Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel) die zijn opgenomen in de salarisadministratie worden ook ná de invoering van de Permanente Educatie nog separaat doorberekend naar de niet-subsidiabele lasten Seminarium. Inzet van Seminariumdocenten in intitieel onderwijs wordt ten laste van de Rijksbijdrage gebracht. De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding, met name i.h.k.v. BKO. Daarnaast bestaat deze post uit meerdere onderdel en zoals werving en selectie, reiskosten woon/werk (niet zijnde Sociaal Plan), arbo, ipap, aansprakelijkheidsverzekering en overige personele kosten. Een d eel van de in de begroting opgenomen post voor individuele deskundigheidsbevordering is niet gerealiseerd.. De Werkkostenregeling (WKR) die in 2015 in werking is getreden voor de PThU is op basis van de uitgaven gerubriceerd naar bed rijfskosten voor € 11k, nihilwaardering € 3k, gerichte vrijstelling € 1k en een bedrag aan onbelaste vergoedingen en verstrekkingen aan de werknemer van € 29k. Onder de WKR mag 1,2% van het totale fiscale loon aan dit laatste besteed worden, zijnde € 50,2k voor 2015.
Aantal fte's
Rekening 2015
Bestuur
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014
0,90
0,90
-
0,90
WP
47,99
44,97
3,02
44,24
OBP Totaal fte's ultimo rapportageperiode
22,69 71,58
23,35 69,22
0,662,36
20,79 65,93
Gemiddeld aantal fte's
67,21
70,60
3,39
65,45
Toelichting: Lagere fte's dan begroot heeft als reden dat vacatures niet of later zijn ingevuld ten opzichte van de begroting waar de vacatures voor een heel jaar waren opgenomen.
4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris tlv ministerie
subsidiabel 410,4
Afschrijvingskosten op eigen rekening Vrijval investeringssubsidies Totaal afschrijvingen
niet-subsid.
410,4 2,5
0,6409,8
Rekening 2015
2,5
2,5 0,6412,2
Begroting 2015
Afwijking
410,1
0,3
-
2,5
410,1
0,62,1
Rekening 2014 395,4 0,9 12,0384,3
Toelichting: De afschrijvingslasten van voornamelijk de investeringen en verbouwingen in Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname opgenomen en zijn conform de de begroting. De komende jaren resteert aan afschrijvingslasten privaat de investeringen aan inventaris aangeschaft voor de gehuurde kamers in het Internationaal Convivium te Groningen.
4.3 Huisvestingslasten Huisvestingslasten subsidiabel Dotatie voorziening onderhoud
subsidiabel
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014
1.020,8
1.020,8
1.007,4
30,0
30,0
30,0
16,5
16,5
46,0
29,5-
16,4
16,5
1.067,4
1.083,4
16,0-
1.046,0
Huisvestingslasten niet-subsidiabel Totaal huisvestingslasten
niet-subsid.
1.050,8
13,4
988,6
-
41,1
Toelichting: In de subsidiabele huisvestingslasten zijn de contractuele huur en servicekosten bij de VU in Amsterdam inclusief de huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen verantwoord. Een deel van de gehuurde m2 in Amsterdam is (terug)verhuurd aan de VU zelf. In de begroting is hier rekening mee gehouden. De tijdelijke huur van de (bibliotheek)opslag in Almere wordt medio volgend jaar beëindigd. In 2015 zijn voor het tijdelijk verhuur van een aantal ruimten in het pand in Kampen extra kosten gemaakt. De huisvestingslast niet-subsidiabel bestaat uit de betaalde huurvergoeding en servicekosten van het Seminarium voor het aanhoud en van een docentenkamer op locatie. In de begroting was nog rekening gehouden met belasting en verzekering van de inmiddels verkochte niet-subsidiabele woningen in Kampen.
De dotatie aan de voorziening onderhoud heeft betrekking op planmatig toekomstig groot onderhoud aan het pand in Groningen, waarvoor eind 2014 een meerjarenonderhoudsplan is opgesteld. De dotatie in 2015 ligt in lijn met dit plan.
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
12
89
Jaarrekening PThU 2015
Ja
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Ve
To
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015 4.4 Overige lasten
-O
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking -
Inventaris
-
-
-
Bibliotheek
143,2
143,2
142,5
Administratie- en advieskosten
179,3
Publiciteit en voorlichting
211,4
Automatisering
-
0,7
Rekening 2014 132,1
179,3
124,5
54,8
228,8
211,4
188,0
23,4
187,5
574,9
574,9
711,6
136,7-
651,9
Reis- en vergaderkosten
61,4
61,4
50,0
11,4
41,0
Vergoeding Raad van Toezicht
25,1
25,1
22,0
3,1
25,0
0,9
0,9
-
0,9
-
-
56,4
56,4-
1.196,3
1.295,0
98,7-
53,7
53,7
50,0
-
-
-
-
-
22,6
22,6
-
22,6
-
3,2
3,2
10,0
6,8-
4,6
13,4
13,4
5,0
8,4
11,6 149,5
Contribuantenadministratie Overige lasten
-
Subtotaal overige organisatielasten Inhuur docenten Gastdocenten Afstandsonderwijs Profileringsfonds Studentenvoorzieningen Studietoelage buitenlandse student Stage (instelling/kerk.gemeente)
174,1 2,5
1.266,5 53,2
174,1
77,0
97,1
2,5
40,0
37,5-
16,0
95,2
200,0
104,8-
116,1
Lasten initieel onderwijs Seminarium
211,3
Vrije Evangelische Gemeente (VEG)
137,2
137,2
133,5
-
-
-
30,4
40,0
9,6-
35,0
532,4
555,5
23,1-
522,5 73,5
Samenwerkingsproject joint bachelor VU Overige lasten opleidingen
26,7
116,0-
3,7
0,1 -
3,8
Subtotaal overige lasten onderwijs
3,7 -
136,5 -
Internationalisering
56,1
56,1
49,0
7,1
Onderzoeksactiviteiten programma's
64,7
64,7
70,4
5,7-
59,3
Graduate school
23,0
23,0
15,0
8,0
12,3
206,0
206,0
-
206,0
76,1
-
-
-
-
54,0
Matching onderzoek 2e/3e geldstroom
102,0
102,0
136,0
Kosten overige activiteiten onderzoek
81,2
Projectkosten (Templeton, etc.) Overige kosten projecten 2e/3e geldstroom
-
Inzet docenten PThU voor PAO Kosten dienstverlening maatschappelijk
73,9-
81,2
65,0
16,2
59,2
335,4
197,6
427,2
113,6
113,6
153,6
73,9
-
-
-
-
-
-
-
-
113,6
153,6
2.375,3
2.339,5
-
Subtotaal overige lasten dienstverlening Totaal overige lasten
2.125,0
92,8
533,0
Subtotaal overige lasten onderzoek Kosten dienstverlening kerkelijk
34,0-
250,3
40,0-
40,035,8
90
On - In -O ver -G gra -P "Sc ger -O pe -M Ch pe -K kos
-K (fre -D
229,6
5F
229,6
Fin
2.445,8
Fin To
Toelichting: Organisatielasten - Bibliotheek; de uitgaven van de bibliotheek zijn inclusief de extra opslag- en verzendkosten boeken vanuit het tijdelijk depot Almere, als nasleep van de verhuizing uit Kampen, dat nog dit jaar word aangehouden. Deze post is conform de begroting. - Administratie- en advieskosten; In de advieskosten zijn de kosten opgenomen van de inschakeling expertise omtrent de Kamper panden, fondswerving, expertise bedrijfsvoering en advies en implementatie van een inkoopbeleid. De portokosten en telefoonlasten zijn op basis van de dienstverleningsoveree nkomst in de begroting gesaldeerd opgenomen in de post Automatisering die in totaal onder de begroting blijft. - Publiciteit en voorlichting; deze lasten zijn boven de begroting geĂŤindigd met name door een extra PThUnie uitgave inzake Internationalisering en buitenlandse studenten met een acceptgiro welke actie extra contributieinkomsten heeft gegeneerd. - Automatisering; lasten op basis van de Standaard Niveau Overeenkomst (SNO) van ICT en dienstverlening Audiovisuele infrastructuur waarvan e en systeemwijziging in de berekening een positieve correctie tot gevolg had. Daarnaast zijn hier de additionele kosten van licenties, onderhoud en host ing van bedrijfseigen softwareapplicaties voor beide locaties ondergebracht. - Reis- en vergaderkosten; dit betreft de algemene kosten van het College van Bestuur, het wetenschappelijk personeel en ondersteunend personeel same n. - Vergoeding Raad van Toezicht; De vacatiegelden inclusief btw van de leden van de Raad van Toezicht (inclusief reiskosten). - Overige lasten; voor extra beleidsruimte van het CvB, docentenberaad en internationale reizen van het CvB was budget in 2015 opgenomen dat uiteindelijk niet is besteed .
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
On - In Sem -A wa -P - St - St 201 - St we van - La inc op -V sep -O on
13
Jaarstukken 2015
To D ve h
D
O
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015
- Overige lasten; voor extra beleidsruimte van het CvB, docentenberaad en internationale reizen van het CvB was budget in 2015 opgenomen dat uiteindelijk niet is besteed . Onderwijs - Inhuur docenten; dit betreft de tijdelijke inhuur voor onderwijs in verband met uitval van een eigen docent en inhuur van expertise. De inzet van (freelance)docenten op het Seminarium ten behoeve van PAO is verantwoord onder Kosten dienstverlening kerkelijk. - Afstandsonderwijs; contract met de LOI is beëindigd waarvoor vorig jaar een afkoopsom is betaald. Deze post betreft nog de contractuele afdracht van collegegelden die niet was begroot. - Profileringsfonds; bijdrage aan 2 studenten deze periode uit dit fonds. - Studentenvoorzieningen; vergoeding van commissievergoedingen aan studentleden en de kosten van een aantal meet&greet bijeenkomsten. - Studietoelage buitenlandse student; kosten zijn hoger uitgekomen door 2 extra studenten en toelagen van Phd -studenten die niet waren begroot 2014/2015. Doelstelling 2015/2016 is 13 internationale studenten hetgeen onvoldoende is vertaald naar de begroting. - Stage (instelling/kerkelijke gemeente); uitgaven inzake de directe docentkosten, inclusief inhuur, van deze initiële stage onderdelen in de masteropleiding die bes taat uit het 2weken seminarie, praktijkstage kerkelijke gemeente, pastorale training, performance en communicatie alsmede de verblijfskoste n van de instellingsstage en de exposureweek van het instituut GGZ-centraal (voorheen Symfora) en het Kor Schippers instituut. - Lasten initieel onderwijs Seminarium; zijn de arrangementskosten van het initieel onderwijs op het Seminarium die ten laste van de Rijkssubsidie mogen worden gebracht inclusief interne doorberekening van inzet docenten, huisvesting en overhead van het Seminarium. In totaliteit blijven de la sten onder de begroting omdat een aantal cursussen op eigen locaties waren ingeroosterd met invoering van de master in Amsterdam en Groningen. Dit levert in 2015 een voordeel o p. - Vrije Evangelische Gemeente; afdracht van het door de PThU ontvangen bedrag in de Rijksbijdrage; enerzijds als bate en anderzijds als last. Verantwoording vindt plaats via een separaat jaarverslag van de VEG. Door indexering van de Rijksbijdrage is de afdracht hoger dan begroot. - Overige lasten opleidingen; met name de kosten van uitbesteed onderwijs NT-Grieks in de premaster door Ars Editura. Niet-subsidabel betreft diverse administratieve onderwijskosten van het Seminarium. Onderzoek - Internationalisering; de hogere last wordt deels gecompenseerd door een bate inzake IRTI € 21k verantwoord onder 3.6 Overige baten. - Onderzoeksactiviteiten programma's; zijn op basis van de goedgekeurde begroting van de programmaleiders uitgevoerd. De geplande activiteiten zoals studiereizen, vertaalkosten, output ondersteuning, e.d. vallen binnen de begroting. - Graduate school; dit betreffen de reis- en verblijfkosten en kosten van bijeenkomsten inzake de Graduate school route ten aanzien van onderzoeksvoorstellen en seminars graduate students. - Projectkosten (Templeton, etc.); (zie ook Baten werk in opdracht van derden). Het betreft de lasten van het project van de Templeton World Charity Foundation met de titel "Science and Religion in French speaking Africa" geleid door prof. dr. Van den Toren inclusief het overeengekomen deel "PThU -funding". Reeds ontvangen tranches maar nog niet gerealiseerde lasten staan als vooruit ontvangen gelden in de Balans opgenomen. - Overige kosten projecten 2e/3e geldstroom; In deze post is de doorberekening verantwoord van detachering voor onderzoek waarvan de salarislasten niet in de personeelskosten zijn opgenomen. De baten zijn opgenomen onder 3.5 Baten werk in opdracht van derden. - Matching onderzoek 2e/3e geldstroom; Het betreft promotietrajecten in samenwerking met de Christelijke Hogeschool Ede, de Stichting Gereformeerde Hogeschool te Zwolle, Christelijke Hogeschool Windesheim en Driestar Educatief (samen met het departement religiewetenschap en theologie bij de Uni versiteit Utrecht). De lasten betreffen de personele lasten van de detacheringen. - Kosten overige activiteiten onderzoek; de inhuur van onderzoekondersteuning en de persoonsgebonden budgetten van promovendi, boekpresentaties en vertaalkosten en kosten van de onderzoekschool Ethiek/Noster. - Kosten dienstverlening kerkelijk bestaan uit de directe arrangementskosten gefactureerd op basis van de afspraken inzake de Permanente Educatie met de PKN en inzet van (freelance)docenten op het Seminarium. Zowel de inkomsten op Permanente Educatie als de arrangementskosten zijn onder het beg rotingsniveau . - De Inzet docenten PThU voor PAO is een interne verrekening van subsidiabel naar niet-subsidiabel o.b.v. docentbelastinguren (DBU. Niet van invloed op het resu ltaat.
5 Financiële baten en lasten
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2015
Begroting 2015
Afwijking
Rekening 2014
Financiële baten
40,0
34,5
74,5
80,1
5,6-
98,8
Financiële lasten Totaal financiële baten en lasten
4,535,5
3,631,0
8,166,5
8,971,2
0,8 4,7-
10,788,1
Toelichting: De financiële baten bestaan voornamelijk uit rentebaten van de beleggingsportefeuille in obligaties en rekening -courantrente. Ook de doorberekende rente inzake de vertraging bij de verkoop van de Kamper panden over de maand januari, onder aftrek van de dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren die hierop betrekking heeft, is hier opgenomen. De financiële lasten, bestaan uit de service fee en het bewaarloon van de beleggingsportefeuille en de bankkosten van de bedr ijfsrekeningen. Op basis van de verhouding privaat en publiek eigen vermogen op de balans vindt toerekening plaats van de rente over de beleg gingsportefeuille.
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
14
91
Jaarrekening PThU 2015
Ja
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Ve
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015
To
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT)
Ve
Naam Functie(s) Duur dienstverband in 2015
Prof. dr. M.M. Janssen Rector
Prof. dr. F.G. Immink Hoogleraar
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
Omvang dienstverband (in fte)
0,90
1,00
Gewezen topfunctionaris?
Nee
Ja
Ja
Ja
Echte of fictieve dienstbetrekking? Individueel WNT-maximum
207.427
230.474
98.132
143.578
De
Co
Fis
Nie To
T D e
Bezoldiging Beloning Belastbare onkostenvergoedingen
-
-
Beloningen betaalbaar op termijn
13.249
15.703
111.381
159.281
Subtotaal -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging
111.381
On
159.281
Gegevens 2014 Duur dienstverband in 2014
11-12 t/m 31-12
Ba Rij
1-1 t/m 31/12
Co
Bezoldiging 2014 Beloning
3.572 -
Beloningen betaalbaar op termijn
626
21.588
4.198
150.897
10.037
230.474
Totaal bezoldiging 2014 Individueel WNT-maximum 2014
Ba
129.310
Belastbare onkostenvergoedingen
Ov
-
To
Las Pe Afs Hu Ov To
Toelichting: De bezoldiging van de bestuurder, bestaande uit belastbare vaste en variabele onkostenvergoedingen en de pensioenbijdrage van de werkgever, blijft onder de WNT-norm per persoon voor 2015. Op 11-12-2014 is het rectoraatschap overgedragen van prof.dr. F.G. Immink aan prof.dr. M.M. Jansen. Prof. dr. F.G. Immink is tot aan pensioendatum als hoogleraar aan de PThU en daarom als gewezen topfunctionaris in dit overzi cht opgenomen
Toezichthoudende topfunctionarissen
Sa J.M. van mw.drs. J.J.Tj. BijsterveldtVan de HulVliegenthart Omta voorzitter lid
Naam
Functie(s) Duur dienstverband Individueel WNT-maximum
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
mw.ds G.R. Peetoom
prof.dr. M. Kaptein
drs. J.W. Meinsma
Fin
lid
lid
lid
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
34.571
23.047
23.047
23.047
23.047
6.000
3.600
Exp
Bezoldiging Beloning
3.600
3.600
3.600
Belastbare onkostenvergoedingen
-
350
-
-
-
Beloningen betaalbaar op termijn
-
-
-
-
-
6.000
3.950
3.600
3.600
3.600
-
-
-
-
-
6.000
3.950
3.600
3.600
3.600
Subtotaal -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging Gegevens 2014 Duur dienstverband in 2014
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
Bezoldiging 2014 Beloning
3.600
3.600
3.600
Belastbare onkostenvergoedingen
6.000 -
350
-
-
-
Beloningen betaalbaar op termijn
-
-
-
-
-
6.000
3.950
3.600
3.600
3.600
17.286
11.524
11.524
11.524
11.524
Totaal bezoldiging 2014 Individueel WNT-maximum 2014
3.600
Toelichting: De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden exclusief BTW op basis van ingediende facturen en blijven on der de WNT-norm van toezichthouders van resp. 15% en 10% t.a.v. voorzitterschap en lid.
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
92
15
Jaarstukken 2015
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015 Vermelding accountantshonorarium De honoraria van Deloitte Accountants B.V. zijn als volgt:
Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole
Rekening 2015 30,7
Fiscale advisering Niet-controle diensten Totaal
Rekening 2014 40,2 7,7
2,0 32,7
6,1 53,9
Toelichting: De niet-controle diensten zijn de kosten van additionele werkzaamheden. De kosten in 2015 zijn lager dan in 2014. De fiscale adv isering 2014 had betrekking op een bezwaar bij de Belastingdienst. In het bedrag van de jaarrekeningcontrole 2014 was een nagekomen post van â‚Ź 10k inzake 2013 openomen.
Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen. Begroting 2015 Baten Rijksbijdragen
Rekening subsidiabel
2015 niet-subsid.
%
8.933,4
9.030,4
9.030,4
100,0%
College-, cursus-, les- en examengelden
510,0
479,7
121,2
600,9
6,7%
Baten werk in opdracht van derden
687,4
578,7
259,4
838,0
9,3%
Overige baten
126,6
979,9
120,1
1.099,9
12,2%
10.257,4
11.068,6
500,7
11.569,2
128,1%
104,4%
Totaal baten Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten
-
Totaal Rekening
0,0% 0,0% 61,7% 4,6% 11,8% 26,3%
6.293,1 410,1 1.083,4 2.339,5 10.126,1
5.184,4 409,8 1.050,8 2.125,0 8.770,0
390,2 2,5 16,5 250,3 659,5
5.574,6 412,2 1.067,4 2.375,3 9.429,5
131,3
2.298,5
158,8-
2.139,7
23,7%
71,2
35,5
66,5
0,0% 0,7% 0,0%
202,5
2.334,0
2.206,2
24,4%
0,0%
Saldo baten en lasten Financiele baten en lasten Exploitatieresultaat
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
31,0 127,8-
16
93
Jaarrekening PThU 2015
Ja
Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Ve
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015
To
Buitenlandse studenten
Realisatie niet-subsidiabel Bijdrage PKN Deelnemersbijdragen Contributies
259,4
Totaal nietsubs. 259,4
121,2
121,2
Seminarium
91,5
91,5
Baten gebouwen
-
-
Overige baten
1,1
FinanciĂŤle lasten/baten
27,4
31,0
Totaal baten
123,6
1.
He
Alg
Fo
Re
28,5
Re
31,0 408,0
531,6
Dit
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel)
390,2
Afschrijvingskosten op eigen rekening
2,5
Huisvestingslasten niet-subsidiabel
0
16,5
Studentenpastoraat
174,1
-
3,8
-
Doorberekening inzet PThU-docenten Kosten dienstverlening kerkelijk Doorberekening naar initieel onderwijs Totaal lasten Resultaat
-
174,1
Administratiekosten Seminarium Dotatie Ruimzicht
177,5 53,9-
He res
0,9 -
Studietoelage buitenlandse student
16,5 -
0,9
Publiciteit
2.
2,5
-
Overige lasten contribuantenadm.
390,2
3.
3,8 -
73,9
73,9
113,6
113,6
116,0-
116,0-
482,0
659,5
74,0-
127,8-
Overige gegevens De jaarrekening 2015 is door de Raad van Toezicht goedgekeurd op 6 juni 2016
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
94
17
Jaarstukken 2015
Jaarrekening PThU 2015 Versie 1.2 (def na accountant), datum: 25 mei 2016
Toelichting op de staat van baten en lasten 2015 1. Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2015 Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2015 als volgt vast: Algemene Reserve
2.357,0
Fonds Graduate School
23,0-
Reserve niet-subsidiabele activiteiten
74,0-
Reserve buitenlandse studenten
53,92.206,2
Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt.
2. Gebeurtenissen na balansdatum Het pand aan de Koornmarkt 1 in Kampen is in 2016 verkocht en op 27 mei 2016 overdragen aan de koper. Het resultaat uit de verkoop ad â‚Ź 1,4 miljoen zal in de jaarrekening 2016 worden verantwoord.
3. Controleverklaring van de accountant
Jaarrekening 2015 PThU (na accountantscontrole)
Protestantse Theologische Universiteit
18
95
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan de raad van toezicht van de Protestantse Theologische Universiteit
Verantwoordelijkheid van de accountant
te Amsterdam. Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de Verklaring betreffende de jaarrekening
jaarrekening op basis van onze controle, als bedoeld in artikel 2 van de Regeling jaarverslaggeving onderwijs.
Wij hebben de (in de Jaarstukken 2015 opgenomen) jaarrekening 2015 van de Protestantse Theologische Universiteit te Amsterdam
Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands
gecontroleerd. Deze jaarrekening bestaat uit de balans per
recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en het
31 december 2015 en de staat van baten en lasten over 2015 met
onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2015. Dit vereist dat wij voldoen
de toelichting, waarin zijn opgenomen een overzicht van de
aan voor ons geldende ethische voorschriften en dat wij onze controle
gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere
zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid
toelichtingen.
wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat.
Verantwoordelijkheid van het bestuur Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging Het bestuur van de entiteit is verantwoordelijk voor het opmaken van
van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in de
de jaarrekening die het vermogen en resultaat getrouw dient weer
jaarrekening. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van
te geven, in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving
de door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van
onderwijs, alsmede voor het opstellen van het bestuursverslag, in
het inschatten van de risico’s dat de jaarrekening een afwijking van
overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs.
materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten.
Het bestuur is tevens verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid
Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de
van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties.
interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opmaken
Dit houdt in dat deze bedragen in overeenstemming dienen te zijn met
van de jaarrekening en voor het getrouwe beeld daarvan alsmede
de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen.
in het kader van de financiële rechtmatigheid voor de naleving van die relevante wet- en regelgeving, gericht op het opzetten van
Het bestuur is voorts verantwoordelijk voor een zodanige interne
controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden.
beheersing als het noodzakelijk acht om het opmaken van de
Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot
jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving
uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing
mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg
van de entiteit. Een controle omvat tevens het evalueren van de
van fraude of fouten.
geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en van de redelijkheid van de door het bestuur van de entiteit gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening.
96
Jaarstukken 2015
Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie
Utrecht, 27 juni 2016
voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel te bieden.
Deloitte Accountants B.V.
Oordeel betreffende de jaarrekening
Was getekend drs. G.J. Straatman RA
Naar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van de Protestantse Theologische Universiteit per 31 december 2015 en van het resultaat over 2015, in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs. Voorts zijn wij van oordeel dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties over 2015 in alle van materieel belang zijnde aspecten voldoen aan de eisen van financiĂŤle rechtmatigheid. Dit houdt in dat de bedragen in overeenstemming zijn met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals vermeld in paragraaf 2.3.1. Referentiekader van het onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2015. Verklaring betreffende overige bij of krachtens de wet gestelde eisen Ingevolge artikel 393, lid 5 onder e en f van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek vermelden wij dat ons geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding van het onderzoek of het bestuursverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, overeenkomstig de Regeling jaarverslaggeving onderwijs en paragraaf 2.2.3 Jaarverslag van het onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2015 is opgesteld, en of de in artikel 392, lid 1 onder b tot en met h van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek vereiste gegevens zijn toegevoegd. Tevens vermelden wij dat het bestuursverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist in artikel 391, lid 4 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
Protestantse Theologische Universiteit
97
Bijlagen
98
Jaarstukken 2015
Bijlage 1:
Samenstelling Raad van Toezicht, College van Bestuur, Universiteitsraad, Raad van Advies, commissies en werkgroepen op 31 december 2015 Raad van Toezicht
Personeel
mw. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart (voorzitter)
dr. R.J. de Vries (voorzitter)
drs. J.J.Tj. van den Hul-Omta
dr. H.S. Benjamins
drs. G.R. Peetoom
drs. T.A. Struik
drs. J.W. Meinsma
H.J. Steen
prof.dr. M. Kaptein
dr. H.M. van den Bosch
Ambtelijk secretaris
Commissie Wetenschapsbeoefening
mr.drs. D.J. de Boer
prof.dr. K. Spronk (voorzitter) prof.dr. M. Barnard
College van Bestuur
prof.dr. F. de Lange
prof.dr. M.M. Jansen (rector/voorzitter) Ambtelijk secretaris Adviseurs
drs. A.S. Nijboer
dr. F. Stark (directeur Onderwijs) drs. J.W. Boven (directeur Bedrijfsvoering)
Examencommissie Masteropleidingen PThU dr. R. Brouwer (voorzitter v.a. september 2015)
Ambtelijk secretaris
prof.dr. L.J. Koffeman (voorzitter tot september 2015)
mr.drs. D.J. de Boer
prof.dr. M.A. Matthias (vice-voorzitter) dr. G.J. van Klinken
Universiteitsraad
dr. M. van der Meulen
Studenten
prof.dr. A.B. Merz
L. W. de Haan
dr.mr. K.W. de Jong per 1 sept 2015
H.A. Hamburger
drs. E. Kuijk (extern lid) per 1 februari 2015
M. Mazereeuw
dr. T.A. Boer tot 1 september 2015
E. Agterhuis P.M.A. van der Herberg (secretaris)
Ambtelijk secretaris drs. C.M. Boonstra
Protestantse Theologische Universiteit
99
Opleidingscommissie Masteropleidingen PThU
Toelatingscommissie
Docentleden:
dr. L.A. Werkman (opleidingscoördinator Groningen)
prof.dr. H.-M. Kirn (voorzitter)
dr. P. Sanders (opleidingscoördinator Amsterdam)
dr. P.H. Vos (t/m oktober 2015)
drs. T.A. Struik (studentendecaan Amsterdam)
dr. E.P. Schaafsma (per november 2015)
drs. M.A.M. Bouter (studentendecaan Groningen)
drs. G.F. Struijs (plv. voorzitter) prof.dr. M.N. Walton
Commissie Post Academisch Onderwijs/Nascholing dr. H.M. van den Bosch
Studentleden:
dr. R. Brouwer (tot 31-08-2015)
H.Z. Klink (t/m november 2015)
dr. M.C.M. Klomp (vanaf 01-09-2015)
R.B. ten Hoopen (t/m juni 2015)
ds. M.J. Schuurman
J.C. IJzerman (per juli 2015)
ds. A.A. Wijlhuizen
H.A.M. Prins (t/m juni 2015)
ds. R. Abma
H.J. Pieters (per juli 2015)
prof.dr. H.P. de Roest (voorzitter)
E.J. Jonker (per december 2015) Adviseur Ambtelijk secretaris:
dr. L.Th. Witkamp (opleidingscoördinator)
H.N. Visser (t/m juni 2015) A. van der Stoel (per juli 2015)
Ambtelijk secretaris H.J. Steen
Adviseurs: dr. F. Stark (directeur onderwijs)
Bibliotheek- en archiefcommissie
dr. P. Sanders (coördinator Amsterdam)
R.A. van de Belt (student Amsterdam) tot juli 2015
dr. L.A. Werkman (coördinator Groningen; t/m oktober 2015)
prof.dr. H.S. Benjamins (Beliefs Amsterdam)
dr. M. van der Meulen (coördinator Groningen; per november 2015)
Y.R.M. Breemes (student Groningen) vanaf september 2015
M.D.M. Bastmeijer (Bureau Studentenzaken t/m juni 2015)
dr. G.J. van Klinken (Sources Amsterdam/Groningen, voorzitter) H.B. van der Knijff (student Amsterdam) vanaf juli 2015
Commissie Internationalisering
dr. A.C. Mulder (Practices Groningen)
prof.dr. M.M. Jansen (voorzitter)
prof.dr. H. Noordegraaf (Practices Amsterdam)
prof.dr. B. van der Toren
prof.dr. R.D.N. van Riessen (Beliefs Groningen)
prof.dr. H.E. Zorgdrager Ambtelijk secretaris/adviseur: Ambtelijk secretaris
drs. J.W. Puttenstein (hoofd bibliotheek)
drs. A.S. Nijboer
100
Jaarstukken 2015
Bijlage 2:
Promoties mw. I. Terlouw
mw. P.M. Sonnenberg
mw. R. Nasrallah
prof.dr. F.G. Immink
15-01-2015
Real Faith
prof.dr. H.C. Stoffels
Performativity and Materiality in the Personal Relationship
dr. T.T.J. Pleizier
with Jesus of Evangelical Protestants
prof.dr. M. Barnard
18-02-2015
Youth Worship in Protestant Contexts
drof.dr. M. Nel
A Practical Theological Theory of Participation of
dr. A. de Kock
Adolescents
prof.dr. M. Barnard
18-02-2015
prof.dr. M.E. Brinkman
Moving and Mixing The Fluid Liturgical Lives of Antiochian Orthodox and Maronite women Within the Protestant Churches in Lebanon
mw. C.S. van Andel
prof.dr. M. Barnard
10-09-2015
dr. M.J.M. Hoondert
Composing a Canon Creating Networks of Meaning in the Editorial Process of the Hymnbook ‘Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk (2013)’
mw. C.C.L.H. van den Berg-Seiffert
prof.dr. H.P. de Roest
24-09-2015
dr. J.N. Meulink-Korf
Ik sta erbuiten – maar ik sta wel te kijken De relationele dynamiek in geloofsgemeenschappen na seksuele grensoverschrijding in een pastorale relatie vanuit het perspectief van primaire slachtoffers
dhr. V. Habarurema
prof.dr. R. Roukema
8-10-2015
prof.dr. M.M. Jansen
Christian Generosity according to 2 Cor 8-9 Its Exegesis, Reception, and Interpretation Today in Dialogue with the Prosperity Gospel in sub-Saharan Africa
dhr. W.A. Boezelman
prof.dr. R. Roukema dr. P.M. Wisse
Protestantse Theologische Universiteit
26-11-2015
Athanasius` Use of the Gospel of John A Rhetorical Reading of the Orations against the Arians
101
Bijlage 3:
Publicaties A. SOURCES
PUBLICATIES SENIORONDERZOEKERS
Programma:
Tijdschriftartikelen (refereed)
Sources and Traditions of Christian Faith in Past and Present
- Labahn, Michael, ‘Den frühchristlichen Wundergeschichten
Programmaleider: prof.dr. K. Spronk
Sinn für die Gegenwart entlocken. Rudolf Bultmanns Modell der Entmythologisierung und neuere Sinndeutungen der
Onderzoekers:
Wundergeschichten Jesu‘, in: ETL 91 (2015) 393-414. - Matthias, Markus, ‘Gewissheit und Bekehrung. Die Bedeutung der
Hoogleraren
Theologie des Johannes Musaeus für August Hermann Francke‘, in:
Prof.dr. H.-M. Kirn
Pietismus und Neuzeit. Göttingen 41 (2015) 11-31.
Prof.dr. M. Matthias Prof.dr A. Merz
Tijdschriftartikelen (non refereed)
Prof.dr. R. Roukema
- Klinken, G.J. van, en L. Mietus, ‘Het theologisch studiefonds Hallet in
Prof.dr. K. Spronk
de negentiende eeuw’, in: Documentatieblad voor de Nederlandse kerkgeschiedenis na 1800 (DNK) 83 (dec. 2015), 4-14.
Universitair hoofddocent Dr. M.C.A. Korpel
- Roukema, R., ‘Oudchristelijke visies op het liefhebben van de vijand’, in: Kerk en Theologie 66 (2015), 141-155. - Roukema, R., ‘The value of Patristic Interpretation of the New
Universitair docenten Dr. G.J. van Klinken
Testament’, in: Труды СПБХУ [Trudy CPbCU] 6 (2015), 113 122. - Roukema, R., ‘A feltámadás kérdése az 1Kor 15,35-55 alapján, az
Dr. M.E.E.M. Labahn (vanaf 1 september 2015)
ókeresztyénség értelmezésében és hitvitáiban’ [The Resurrection
Dr. P. Sanders
according to 1 Corinthians 15:35-55 as Understood and Debated in Ancient Christianity], in: Református Szemle 108 (2015), 477-487.
Promovendi Drs. E. Boogert (vanaf 1 juni 2015)
Boeken
Drs. J.B. Voogd (tot 1 oktober 2015)
- Korpel, M.C.A., J.C. de Moor, Adam, Eve, and the Devil: A New Beginning, second enlarged edition, Sheffield: Sheffield Phoenix Press,
Medewerker onderzoek
2015. 358 pp.
Drs. R.B. ten Hoopen Boekdelen (refereed) Bijzonder hoogleraar Prof.dr. A. Houtman
- Kirn, H.-M., ‘Cyprian Benet und sein Contra servile pecus Iudaeorum aculeus (1515)’, in: Elias H. Füllenbach, Gianfranco Miletto (eds.), Dominikaner und Juden/Dominicans and Jews. Personen, Konflikte
Onderzoeker VEG
und Perspektiven vom 13. bis zum 20. Jahrhundert / Personalities,
Dr. L. Mietus
Conflicts and Perspectives from the 13th to the 20th Century (Quellen und Forschungen zur Geschichte des Dominikanerordens NF 14), Berlin: De Gruyter 2015, 319-329.
102
Jaarstukken 2015
- Kirn, H.-M., ‘Die Schedelsche Weltchronik‘, in: W. Benz (ed.),
- Roukema, R., ‘Good Samaritan. Christianity’, in: D.C. Allison Jr. et al.
Handbuch des Antisemitismus. Judenfeindschaft in Geschichte und
(eds), Encyclopedia of the Bible and its Reception 10, Berlin, Boston:
Gegenwart, vol. 7: Film, Theater, Literatur und Kunst, Berlin: De
De Gruyter, 2015, 639-641.
Gruyter, 2015, 432-435. - Korpel, M.C.A., `Light and Dark’, in: S.E. Balentine, The Oxford
- Sanders, P., “A Human and a Deity with Conflicting Morals (Qohelet 2.26)”, in Marjo C.A. Korpel and Lester L. Grabbe (eds), Open-
Encyclopedia of Bible and Theology, Vol. 2, Oxford: Oxford University
mindedness in the Bible and Beyond: A Volume of Studies in Honour
Press, 2015, 43-47.
of Bob Becking, London: Bloomsbury T & T Clark, 2015, pp. 237-246.
- Korpel, M.C.A., `Memories of Exile and Return in the Book of Ruth’,
- Spronk, K., ’Comparing the Book of Judges to Greek Literature’, in:
in: M.C.A. Korpel, L.L. Grabbe (eds), Open-Mindedness in the Bible
M.C.A. Korpel, L.L. Grabbe (eds), Open-Mindedness in the Bible and
and Beyond: A Volume of Studies in Honour of Bob Becking (Library
Beyond. A Volume of Studies in Honour of Bob Becking (Library of
of Hebrew Bible/Old Testament Studies, 616), London: Bloomsbury T
Hebrew Bible / Old Testament Studies 616), London: Bloomsbury
& T Clark, 2015, 151-163.
T & T Clark, 2015, 261-271.
- Labahn, M.L, ‘Der Menschensohngleiche als Gottes Richter und Gottes Krieger in Offb 1,9–20‘, in: M. Stowasser (ed.), Das Gottesbild
Boekdelen (non refereed)
in der Offenbarung des Johannes, Tübingen: Mohr Siebeck, 2015,
- Klinken, G.J. van, ‘Openbaar onderwijs en vrijzinnig Christendom.
83-111. - Matthias, M., ‘Pietism and Protestant Orthodoxy’, in: A Companion
Ter Apel 1806-1920’, in: John Exalto en Gert van Klinken (red.), De protestantse onderwijzer. Geschiedenis van een dienstbaar beroep
to German Pietism, 1660-1800. Ed. by Douglas H. Shantz (Brill’s
(1800-1920). Jaarboek voor de geschiedenis van het Nederlands
Companion to the Christian Tradition, 55), Leiden: Brill, 2015, 17-49.
Protestantisme na 1800 jrg. 23, Zoetermeer: Boekencentrum, 2015,
- Matthias, M., ‘Einleitung zu: Philipp Jakob Spener: Gründliche Erörterung / Was von dem bey der Tauffe gewöhnlichen EXORCISMO zu halten seye/ wie auch von Krafft und Wirckung der Tauffe an sich selbst / in einer Predigt kürtzlich und deutlich vorgestellet. Anno
23-46. - Klinken, G.J. van, ‘J.H. Grolle en de toekomst van de joodse christenen in Israël’, in: DNK 82 (juni 2015), 20-32. - Klinken, G.J. van, ‘Gezina van der Molen over recht en geloof’, in: J.
1693’, in: Philipp Jakob Spener: Berliner Predigten 1693-1701.
de Bruijn, S. Faber en A. Soeteman (red.), Ridders van het recht. De
Eingeleitet von M. Matthias u.a.(Spener-Schriften, Bd. 10, Hildesheim:
juridische faculteit van de Vrije Univesiteit 1880-2010, Prometheus:
Georg Olms, 2015, 11*- 18*. - Matthias, M., ‘Einleitung zu: Philipp Jakob Spener: Erklärung / Was
Amsterdam, 2015, 195-206. - Kirn, H.-M., ‘Die Welt als „Maske Gottes” (larva Dei). Anmerkungen
von gesichten / erscheinungen und dergleichen offenbahrungen zu
zur verborgenen Epiphanie des Göttlichen bei M. Luther‘, in: J. Hoek,
halten seye / […] Samt Dessen Theologischem bedencken In sachen
Tedere Majesteit. Omgang met God in gereformeerde spiritualiteit,
Henrich Kratzensteins / und dessen vorgebender offenbahrung […] (1693)’, in: Philipp Jakob Spener: Berliner Predigten 1693-
Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 174-180, 301-304. - Merz, A., ‘De zogenaamde pastorale brieven aan Timoteüs en Titus.
1701. Eingeleitet von M. Matthias u.a. (Spener-Schriften, Bd. 10),
Een korte introductie’, in: H. Janssen, K. Touwen (red.), In naam van
Hildesheim: Georg Olms, 2015, 19* - 27*.
Paulus. Handelingen en de aan Paulus toegeschreven brieven, Vught:
- Merz, A., ’Matthew’s Star, Luke’s Census, Bethlehem, and the Quest for the Historical Jesus’, in: P. Barthel & G. van Kooten (eds), The Star
Skandalon, 2015, 67-68. - Merz, A., ‘De eerste brief aan Timoteüs: Pseudo-Paulus stelt voor
of Bethlehem and the Magi: Interdisciplinary Perspectives from Experts
altijd orde op zaken’, in: H. Janssen, K. Touwen (red.), In naam van
on the Ancient Near East, the Greco-Roman World, and Modern
Paulus. Handelingen en de aan Paulus toegeschreven brieven, Vught:
Astronomy, Leiden: Brill, 2015, pp. 463-495.
Skandalon, 2015, 69—79.
Protestantse Theologische Universiteit
103
- Merz, A., ‘De tweede brief aan Timoteüs. Een testament op naam van Paulus’, in: H. Janssen, K. Touwen (red.), In naam van Paulus. Handelingen en de aan Paulus toegeschreven brieven, Vught: Skandalon, 2015, 84-91. - Spronk, K., ’De ethiek van het boek Rechters’, in: P. Tomson, J. de Lange (eds), ‘So good, so beautiful’. Studies into Psalms, ethics, aesthetics, and hermeneutics brought together in honour of Dorothea Erbele-Küster, Gorinchem: Narratio 2015, 53-63. - Spronk, K., ’Judging Samson: Judges 16 in Intercultural Reading and the Arts after 9/11’, in: D.S. Schipani a.o. (eds), New Perspectives on Intercultural Reading of the Bible. Hermeneutical Explorations in Honor of Hans de Wit, Amsterdam / Elkhart: Institute of Mennonite Studies, 2015, 315-325. - Spronk, K., ’The Book of Judges on Kingship and the Greek peri basileias Literature’, in: M. Oeming, P Sláma (eds), A King like All the Nations? Kingdoms of Israel and Judah in the Bible and History (Beiträge zum Verstehen der Bibel 28), Münster: Lit-Verlag 2015, 119-126.
Vakpublicaties - Klinken, G.J. van, ‘Auke Jan Jelsma 1933-2014’ (In Memoriam), in: Historisch Tijdschrift GKN 31 (juni 2015), 44-45. - Klinken, G.J. van, ‘Onderzoek naar Kerk en Israël. De casus Nes Ammim’, in: Tijdschrift voor Nederlandse Kerkgeschiedenis 18 nr. 2 (juni 2015), 68-72. - Klinken, G.J. van, ‘André du Croix en Albert Keuter herdacht in doopsgezind Nederland’, in: Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nr. 41, Amsterdam 2015, 303-320. - Korpel, M.C.A., ‘Ruth, een vreemde vrouw in Juda’, in: Hans Debel, Paul Kevers (red.), Een God die geschiedenis schrijft? De Historische Boeken in het Oude Testament, Leuven: Acco 2015, 109-123. - Matthias, M., ‘Als God spreekt ... Martin Luther over theologie als grammatica.’ Rede. Uitgesproken bij de viering van de negende dies natalis van de Protestantse Theologische Universiteit, Amsterdam: Protestantse Theologische Universiteit 2015 (32 p.). - Roukema, R., ‘Zelfontplooiing en het Nieuwe Testament’, in: H. Paul, W. Slob (red.), Zelfontplooiing. Een theologische peiling, Zoetermeer:
Dissertaties - Habarurema, V., Christian generosity according to 2 Cor. 8-9. Its exegesis, reception and interpretation today in dialogue with the prosperity gospel in Sub-Saharan Africa. - Boezelman, W., Athanasius’ Use of the Gospel of John. A Rhetorical
Boekencentrum, 2015, 93-106. - Roukema, R., ‘Jezus heeft nooit bestaan – zei de dominee’, in: Kerk en Theologie 66, 184 185. - Spronk, K., ’De Bijbel als wapen tegen geweld’, in: Tussenruimte 2015/1, 9-13.
Reading of the Orations against the Arians. Populariserende publicaties Congresbijdragen (keynotes)
- Houtman, A. Bijbelblogs (taal Jezus, Wekenfeest, Onze Vader).
- Merz, A., »New« Roman Woman? Bruce W. Winters These und ihre
- Klinken, G.J. van, ‘Slavernij en kerk. Aandacht voor wie pijn ervaren
Rezeption in der exegetischen Diskussion kritisch beleuchtet. - Merz, A., Der historische Jesus als Thema akademischer Forschung in Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft am Beispiel der Wunderüberlieferung. - Merz, A., The Future for Historical Jesus Research.
aan onze geschiedenis’, in: Ouderlingenblad 93 (nov. 2015) 1064. - Klinken, G.J. Bijbelblogs (Kun je Jezus tegenkomen?, Kerst en midwinterzonnewende). - Korpel, M.C.A., ‘Het Psalmenboek: een onuitputtelijke schatkamer’, In Gesprek, september 2015, 4-5. - Korpel, M.C.A., Bijbelblog:`Hoelang duurden de zeven
Congresbijdragen (zelf ingediend voorstel) - Houtman, A., The Adamic Myth in Rabbinic Literature. - Klinken, G.J. van, en M. Mielke, Biblical murals in medieval Christian Churches; Self-expressions of Lutheranism in the Urban Lay-out of the Calvinist City of Amsterdam 1578-1978. - Roukema, R., The Retrieval of Origen’s Commentary on Micah.
104
scheppingsdagen?’. - Korpel, M.C.A., Artikelen in Friesch Dagblad, serie `Perspectieven’, data: 17 januari 2015, 28 februari 2015, 11 april 2015, 23 mei 2015, 4 juli 2015, 15 augustus 2015. - Matthias, Markus, meditaties [23 october - 5 november], Dagboek. Evangelisch-Luthers dagboek 2015-2016, 2015, 207-213.
Jaarstukken 2015
- Merz, A. Bijbelblogs (Was Jezus getrouwd?, Is een nieuwe
Verhältnisse der Juden in Preußen. Ziele und Motive der Reformation
interpretatie van de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan nodig?,
(1787-1812) (Europäisch-jüdische Studien – Beiträge 11), Berlin/
Jezus en de ethische plichten van de historicus).
Boston: De Gruyter, 2014, in: Journal for the History of Modern
- Roukema, R., ‘Waarover preken zij?’ 1-2, in: Protestantse Kerkbode Groningen 24 en 31 jan. 2015; in: Geandewei 22 mei en 5 juni 2015. - Roukema, R., ‘Het ‘Aramese Onze Vader’’, in Geandewei 6 maart 2015, 17. - Roukema, R., ‘Christus’ opstanding uit de doden’, in: Gezamenlijk Kerkblad voor Drenthe, Overijssel en Flevoland, 4 april 2015, 2. - Roukema, R., ‘Al dan niet uitverkoren?’, in: Kerk en Theologie 66 (2015), 208 210. - Roukema, R., Bijbelblog (Hoe kunnen we de drie-eenheid van Vader, Zoon en Geest uitleggen op basis van Bijbelteksten?). - Roukema, R., ‘«Veillée de Noël…» Prédication sur l’évangile de Jean 1:1-18’, in: Echo Wallon. Bulletin des Eglises Wallonnes aux Pays-Bas 68 (2015) 10, 4 7. - Roukema, R., ‘Mit jelent az, hogy protestans?’ [What does the term protestant mean? ; translated by Lehel Tunyogi], in: Kehely. A Kolozsvári Református Egyházmegye lapja 2 (2015) 3, 4. - Sanders, P., ‘Missing Link in Hebrew Bible Formation’, in: Biblical Archaeology Review 41 (2015) 6, 46-52, 74, 76. - Sanders, P., Bijbelblogs (Wat is er mis met godenbeelden?, Waarom heeft God de mensen gemaakt?, Almachtig? (2x)). - Spronk, K., Bijbelblogs (Monotheïsme en geweld, Leven na de dood).
Theology / Zeitschrift für neuere Theologiegeschichte 22 (2015), 107-111. - Klinken, G.J. van, J.D. Wassenaar, Het Fries Godgeleerd Gezelschap 1838-2013, Ljouwert: Fryske Akademie 2014, in: Church History and Religious Culture 95 (2015), 111-113. - Klinken, G.J. van, Klaas van Berkel, Universiteit in het Noorden. Vier eeuwen academisch leven in Groningen deel 1 (de oude universiteit 1614-1876), Hilversum 2014, in: DNK 82 (juni 2015) 59-61. - Klinken, G.J. van, ‘Boek nodigt uit om zelf conclusies te trekken’ (bespreking van: Jan Bank, God in de oorlog. De rol van de kerk in Europa, 1939-1945, Amsterdam 2015), in: Transparant. Uitgave van de Vereniging van Christen-Historici 26 (sept. 2015) 3. - Klinken, G.J. van, Joep van Gennip, Vefie Poels en Marie-Antoinette Willemsen (red.), Creatie en recreatie. Cultuur en ontspanning in het kloosterleven, Hilversum 2014, in: DNK 83 (dec. 2015), 85-86. - Klinken, G.J. van, Th. Fafié, De Molenpage-Stichting, ’s-Gravenhage 2014, in: DNK 83 (dec. 2015), 84. - Labahn, Michael, Joseph, Simon J., Jesus, Q, and the Dead Sea Scrolls. A Judaic Approach to Q, WUNT II/333, Mohr – Siebeck, Tübingen, 2012, in Review of Biblical Literature 2/2015, www.bookreviews.org. - Matthias, Markus, Ulman Weiß, ‘Die Lebenswelten des Esajas Stiefel oder vom Umgang mit Dissidenten’, Stuttgart 2007, in: Pietismus und
Recensies - Kirn, H.-M., Sallmann, M. en M. Zeindler (eds), Dokumente der
Neuzeit 41 (2015), 249-251. - Roukema, R., Ilaria L.E. Ramelli, The Christian Doctrine of
Berner Reformation. Disputationsthesen, Reformationsmandate,
Apokatastasis: A Critical Assessment from the New Testament to
Synodus, Zürich: Theologischer Verlag Zürich, 2013, in: Theologische
Eriugena (Vigiliae Christianae Supplements 120), Leiden 2013, in:
Literaturzeitung 140 (2015), 412. - Kirn, H.-M., Basse, M., Martin Luthers Dekalogpredigten in der
Augustiniana 64 (2015), 282 287. - Roukema, R., Philo van Alexandrië, Het leven van Mozes. Ingeleid,
Übersetzung von Sebastian Münster, Köln: Böhlau 2011 (Archiv der
vertaald en toegelicht door Albert-Kees Geljon, Budel, 2014, in: Kerk
Weimarer Ausgabe der Werke Martin Luthers, 10), in: Zeitschrift für
en Theologie 66 (2015) 97 98.
Kirchengeschichte 125 (2014), 414-415. - Kirn, H.-M., Diekmann, I.A. (ed.), Das Emanzipationsedikt von 1812 in Preußen. Der lange Weg der Juden zu „Einländern“ und „preußischen Staatsbürgern“ (Europäisch-jüdische Studien – Beiträge 15), Berlin/ Boston: De Gruyter, 2013; Schulte, Marion, Über die bürgerlichen
Protestantse Theologische Universiteit
- Roukema, R., Jan Dirk Wassenaar, Het Fries Godgeleerd Gezelschap 1838-2013. ‘Zooal geen unicum, toch een zeldzaam instituut’, Ljouwert: Fryske Akademie 2014, in: Kerk en Theologie 66 (2015), 99. - Roukema, R., ‘Hoe vertaal je de Bijbel in gewone taal?’, in: Kerk en Theologie 66 (2015), 294 298.
105
- Roukema, R., Ludo Noens, Subliem licht op de lijkwade van Turijn. Ware herkomst van een omstreden middeleeuwse relikwie, Soesterberg, 2015, in: Kerk en Theologie 66 (2015), 423 424.
Overige wetenschappelijke output - Spronk, K., and S. Royé: ca. 100 new entries on the website, Catalogue of Byzantine Manuscripts (www.pthu.nl/cbm).
- Sanders, P., Recensie van Matti Friedman, The Aleppo Codex: In Pursuit of One of the World’s Most Coveted, Sacred, and Mysterious
PUBLICATIES JUNIORONDERZOEKERS
Books (Chapel Hill, N.C.: Algonquin, 2012), in: Review of Biblical Literature 4 (2015), www.bookreviews.org. - Sanders, P., Recensie van Michael B. Hundley, Gods in Dwellings:
Boekdelen (refereed) - Voogd, R., ‘Is a Kiss Just a Kiss? The Pauline Kiss among Other Kisses’,
Temples and Divine Presence in the Ancient Near East (Atlanta: Society
in: C. Breytenbach (ed.), Paul’s Graeco-Roman Context, Leuven:
of Biblical Literature, 2013), in: Review of Biblical Literature 9 (2015),
Peeters, 2015, 591-600.
www.bookreviews.org. - Spronk, K., Recensie van M.S. Smith, Poetic Heroes, in: Bibliotheca Orientalis 72 (2015), 741-743.
Conferentiebijdragen - Boogert, E., Chronisantes NT Sem. (10 jun), “Recent Develop. and Future Persp. in the Study of Byz. Minuscule MSS.” VU NT Sem.
Redactie bundels (refereed) - Korpel, M.C.A., L.L. Grabbe (eds), Open-Mindedness in the Bible and
(16 okt). - Boogert, E., NOSTER (6 dec), “The G. of John Acc. to the Manuscripts.
Beyond: A Volume of Studies in Honour of Bob Becking (Library of
Filemaker Pro 14 as a Research Tool for Textual Change and
Hebrew Bible/Old Testament Studies, 616), London: Bloomsbury T & T
Development”.
Clark, 2015, xl + 384 pp. - Labahn, Michael, and Outi Lehtipuu (eds), People under Power:
PUBLICATIES VEG
Early Jewish and Christian Responses to the Roman Empire (Early Christianity in the Roman World 1); Amsterdam: Amsterdam
Tijdschriftartiekelen (non refereed)
University Press, 2015, 272 pp.
- Mietus, L., ‘Wat stormen gaan over Nederland’, J.H. Gunning Jr. en het spiritisme van E. van Calcar en D.P.M. Huet, in: DNK 82 (2015),
Redactie bundels (non refereed) - Exalto, John en Gert van Klinken (red.), De protestantse onderwijzer. Geschiedenis van een dienstbaar beroep (1800-1920). Jaarboek voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme na 1800 jrg. 23, Zoetermeer 2015, 170 pp. - R. de Hoop and P. Sanders (eds), The Pausal System: Divisions in
52-57. - Klinken, G.J. van en L. Mietus, ‘Het theologische studiefonds Hallet in de negentiende eeuw’, in: DNK 83 (2015), 4-14. - Berg E. van den en L. Mietus, ‘Onze hemelse Vader beschikt over goud en zilver’, Fonds Nuis in de Bond van VEG, in: DNK 83 (2015), 70-76.
the Hebrew Biblical Text as Marked by Voweling and Stress Position (Pericope 10; Sheffield: Phoenic press), by E.J. Revell, x + 140 pp.
Boeken - Mietus, L. , J.H. Gunning Jr. Verzameld Werk, Deel 3 Over denkers en
Oraties - Merz, A., Wil de echte Jezus opstaan? Oude dilemma’s, nieuwe trends en de relevantie van historisch Jezusonderzoek, Amsterdam:
dichters, ’s-Gravenhage: Boekencentrum, 2015, 656 pp. - Mietus, L. , J.H. Gunning Jr., Over Spinoza’s Ethica, ’s-Gravenhage: Boekencentrum, 2015, 192 pp.
PThU, 2015, 20 pp.
106
Jaarstukken 2015
Populariserende publicaties
Onderzoekers
- Mietus L., De liefde zal nooit vergaan. Schets van zeventig jaar
Dr. K. Bom
Helpende Hand, (Velp, Brochure Bond 42, 2015), 43 pp.
Dr. E. van ‘t Slot
- Mietus L., Getuigen van vrede, in: Ons Orgaan dec. 2015, p. 8v. Promovendi Recensies
Drs. E.D. Hof
- Mietus, L., Janneke de Jong-Slagman, Hofpredikers in de negentiende
Drs. C. van der Knijff
eeuw (Verloren, 2013), in: DNK 82 (2015), 63vv.
Drs. R. van Waarde Drs. G.F. Willemsen
Redactie bundels (non refereed)
Drs. G. van Zanden
- Mietus, L. en G.J. van Klinken, Themanummer Theologische studiefondsen, Documentatieblad voor de Nederlandse
Medewerker onderzoek
Kerkgeschiedenis na 1800, nr. 83, december 2015.
Drs. M.C.L. Oldhoff Bijzonder hoogleraren
B. BELIEFS
Prof.dr. G. van den Brink Prof. dr. A. Brüning
Programma:
Prof.dr. J. Hoek
Transforming Life
Prof.dr. D. Nagy
Programmaleider: prof.dr. F. de Lange
Prof.dr. R.H. Reeling Brouwer
Onderzoekers:
Onderzoeker VEG
Hoogleraren
Dr. T.L. Hettema
Prof.dr. M.M. Jansen Prof.dr. F. de Lange
PUBLICATIES SENIOR ONDERZOEKERS
Prof.dr. J. Muis Prof.dr. B. van den Toren
Tijdschriftartikelen (refereed)
Prof.dr. H.E. Zorgdrager
- Benjamins, H.S., ‘The postsecular and systematic theology: reflections on Kearney and Nancy’, in: International Journal of Philosophy and
Universitair docenten Dr. H.S. Benjamins
Theology, 76 (2015) 2, 116-128. - Benjamins, H.S., ‘Het post-seculiere denken van Jean-Luc Nancy:
Dr. Th.A. Boer
Een atheïstische waardering van het christendom’, in: Nederlands
Dr. K.W. de Jong
Theologisch Tijdschrift, 69 (2015) 2, 119-136.
Dr. R.D.N. van Riessen Dr. E.P. Schaafsma Dr. G.M. Speelman Dr. P.H. Vos Dr. L.A. Werkman
Protestantse Theologische Universiteit
- Boer, Theo, ‘De rafelranden van de euthanasiewet’, in: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 2015;159:A8809. (https://www.ntvg.nl/ artikelen/de-rafelranden-van-de-euthanasiewet. - Boer, Theo, and Frits de Lange, ‘Editorial’, in: International Journal of Public Theology 9 (Winter 2015), 391-5.
107
- Boer, Theo, ‘Dutch Experiences on Regulating Assisted Dying’, in: Catholic Medical Quarterly 65 (2015), 4, 26-8 http://www.cmq.org. uk/CMQ/2015/Nov/dutch_experiences_on_regulating.html. - Boer, Theo, ‘Euthanasia in the Netherlands: An Eyewitness Report’, in: The Human Life Review 41 (Fall 2015) 4, 61-3. - Bom, K., ‘”I feel the presence of God in my tears.” On the theological contribution to the research of Latin American Pentecostalism’ in: Exchange, 44 (2015) 2, 177-200. - Jong, K.W. de, ‘”Blended worship” als kader voor de eredienst’, in: Theologia Reformata 58 (2015), 360-371.
Tijdschriftartikelen (non refereed) - Benjamins, H.S., ‘Na Schweitzer: Navolging in het kader van representatie, participatie en deconstructie’, in: Kerk en Theologie 66 (2015) 1, 41-60. - Benjamins, H.S., ‘Na het theïsme en voorbij het secularisme’, in: Kerk en Theologie 66 (2015) 2, 109-121. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Die Menschlichkeit Jesu Christi im neuen Licht’, Einleitung Driebergen 2014’, in: Zeitschrift für dialektische Theologie 61, (2015) 1, 6-11. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘On Mystery and recta ratio. Karl Barth’s
- Lange, F. de, ‘Learning by Doing. Being a Public Theologian in the
Elaboration of a Series of Disputations from the Leiden Synopsis:
Debate on Aging’, in: International Journal of Public Theology 9
Scripture, Trinity and Incarnation’, in: Zeitschrift für dialektische
(2015), 465–476.
Theologie 61 (2015) 1, 132-161.
- Schaafsma, Petruschka, ‘Making Sense of the Postsecular. Theological
- Toren, Benno van den, ‘Het christendom als vertaalbeweging. Over
Explorations of a Critical Concept’, in: International Journal of
‘vertaling’ als een model voor de contextualisering van het christelijk
Philosophy and Theology 76 (2015) 2, 91–99.
geloof in andere culturen’ [Christianity as a Translation Movement:
- Schaafsma, Petruschka, ‘Evil and Religion. Ricoeurian Reflections on Postsecular Reassessments of Religion’, in: International Journal of Philosophy and Theology 76 (2015) 2, 129–148. - Toren, Benno van den, and Liz Hoare, ‘Evangelicals and Contextual Theology: Lessons from Missiology for Theological Reflection’, in: Practical Theology 8, (2015) 2, 77–98. - Toren, Benno van den, ‘Intercultural Theology as a Three-Way Conversation: Beyond the Western Dominance of Intercultural
On ‘Translation as a Model for Contextualising the Gospel in Other Cultures’], in: Theologia Reformata 58 (maart 2015) 1, 39-56. - Toren, Benno van den, ‘African Neo-Pentecostalism in the Face of Secularization: Problems and Possibilities’ in: Cairo Journal of Theology 2 (2015) 103–20. - Toren, Benno van den, and Willem J. de Wit, ‘Secularization and Discipleship in Africa: Conclusions and Recommendations’, in: Cairo Journal of Theology 2 (2015) 152–60.
Theology’, in: Exchange 44 (2015), 123–43. - Toren, Benno van den and Berdine van den Toren-Lekkerkerker, ‘From Missionary Incarnate to Incarnational Guest: A Critical Reflection on Incarnation as a Model for Missionary Presence’, in: Transformation: An International Journal of Holistic Mission Studies 32 (2015) 2, 81–96. - Vos, P.H. ‘Breakdown of the Teleological View of Life? Investigating Law, Telos and Virtue in Calvinistic Ethics’, in: Journal of Reformed Theology 9 (2015) 2, 131-147. - Vos, P.H., ‘Calvinists Among the Virtues: Reformed Theological
Boeken - Lange, F. de, Loving Later Life. An Ethics of Aging, Grand Rapids MI: Eerdmans, 2015, 169 pp. - Reeling Brouwer, Rinse H., Karl Barth and Post-Reformation Orthodoxy. Farnham: Ashgate Publishing Ltd / Burlington: Ashgate Publishing Company, 2015, 284 pp. - Slot, E. van ’t, Negativism of Revelation? Barth and Bonhoeffer on Faith and Actualism (Dogmatik in der Moderne 12), Tübingen: Mohr Siebeck, 2015, 285 pp.
Contributions to Contemporary Virtue Ethics’, in: Studies in Christian Ethics 28 (2015) 2, 201-212. - Zorgdrager, H.E., ‘Gewoon goddelijk’, in: Tijdschrift voor Genderstudies, 18 (January 2015) 1, 55-75.
108
Jaarstukken 2015
Boekdelen (refereed)
- Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Een Amsterdamse leerstoel Bijbelse
- Boer, Theo, ‘La problématique de l’euthanasie aux Pays-Bas: quelques
Theologie (1991-2001), in: J. Dubbink (red.), Amsterdamse Cahiers
réflexions par un éthicien théologique’, in: Karsten Lehmkühler en
voor Exegese van de Bijbel en zijn Tradities (ACEBT) nr 30: Bijbelse
Jean-Gustave Hentz, Spiritual Care et Fin de Vie. Genève: Labor et Fides (Lieux théologiques 44), 2015, 55-71. - Riessen, R.D.N. van, ‘Identity: Gaining it by Losing It? The Notion of
Theologie, Bergambacht: 2VM, 2015, 53-64. - Toren, Benno van den, and Berdine van den Toren-Lekkerkerker, ‘From Missionary Incarnate to Incarnational Guest: A Critical Reflection
Kenosis’, in: Breitling, Andris, Chris Bremmers & Arthur Cools (ed.)
on Incarnation as a Model for Missionary Presence’, in: Cathy Ross ,
Debating Levinas’ Legacy, Brill, Leiden/Boston 2015, 164 – 173.
Jonny Baker (Eds.) Pioneering Spirituality Resources for Reflection and
- Slot, E. van ’t, ‘Bonhoeffers christocentrische benadering van de Schrift’, in: A. de Bruijne, H. Burger, D. te Velde (red.), Weergaloze
Practice, Norwich: Canterbury Press, 2015, 216-232. - Toren, Benno van den, ‘Gods tedere majesteit in het gesprek met
kennis: Opstellen over Jezus Christus, Openbaring en Schrift,
de Islam’, in: Jan Hoek (red.), Tedere Majesteit: omgang met God in
Katholiciteit en Kerk, Aangeboden aan prof. dr. Barend Kamphuis,
gereformeerde spiritualiteit, Zoetermeer: Uitgeverij Boekencentrum,
Zoetermeer: Boekencentrum, 2015, 193-202.
2015, 186–91.
- Vos, P.H., ‘Self’, in: S. Emmanuel, W. McDonald, J. Stewart (eds),
- Toren, Benno van den, ‘De schepping’, in Willem Maarten
Kierkegaard’s Concepts (Kierkegaard Research: Sources, Reception,
Dekker, Bert Karel Foppen, Bert de Leede and Koos van Noppen
and Resources, Vol. 15, Tome VI), Aldershot: Ashgate 2015, 23-28.
(red.), Ankerplaatsen: waar geloven houvast vindt, Zoetermeer:
- Vos, P.H., ‘Christus, de werkelijkheid en de ethiek: Bonhoeffer en het
Boekencentrum, 2015, 113–25.
probleem van een christelijke ethiek’, in: A.L.Th. de Bruijne, J. Burger
- Zorgdrager, H.E., ‘De Geest brengt bij het concrete leven. Een schets
& R.T. te Velde (red.), Weergaloze kennis: Opstellen aangeboden aan
van de pneumatologie van Jan Taeke Bakker’, in: Akke van der Kooi,
prof. dr. Barend Kamphuis, Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 89-99.
Gerard den Hertog, Gerrit Neven (red.), Jan Taeke Bakker (19242012). Leermeester in de theologie, Kampen: Kok, 2015, 97-106.
Boekdelen (non refereed) - Benjamins, Rick, ‘Noordmans en het post-theïsme’, in: Noordmans
- Zorgdrager, H.E., ‘Een theologie van verlangen. Sarah Coakley over gebed, Triniteit, seks en gender’, in: Frank G. Bosman (red.),
Cahier 14, Religie zonder God? Noordmans herlezen in een actuele
Toptheologen: The Next Generation. Theologie aan het begin van de
discussie over goddelijke presentie en liturgische praktijken, Stichting
21e eeuw, Heeswijk: Berne Media, 2015, 111-125.
Dr. O Noordmans 2015, 29-39. - Benjamins, Rick, ‘Het vrije individu en zijn zelfontplooing’ in: Herman Paul, Wouter Slob (red.), Zelfontplooiing, een theologische peiling, Zoetermeer: Boekencentrum, 2015, 107-121. - Boer, Theo, ‘De zegening van homorelaties in de PKN’, in: M. van Campen en P. Vergunst (red.), Jan Hoek. Theoloog tussen preekstoel en leerstoel. Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 56-65. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Verbondenheid met het katholicisme en verwijdering van Rome. De ambivalente plaatsbepaling van K.H. Miskotte’, in: Adelbert Denaux (red.), De Nederlandse jaren van
Congresbijdrage (keynotes) - Vos, P.H., ‘From Liturgy to Work and back’, keynote at international conference IRTI on Liturgy and Ethics, New Brunswick USA (27-62015). - Vos, P.H., ‘Vocation Reconsidered: Calvinistic Accounts of the Good and Relativity of Work’, invited lecture on International conference ‘Unity and diversity’ of Debrecen Reformed Theological University (134-2015). - Vos, P.H., ‘Traces of virtues and teleology in Kierkegaard’s Upbuilding
Johannes Willebrands (1909-1960), Bergambacht: uitgeverij 2VM
Discourses’, invited lecture at Kierkegaard Conference, University of
2015, 59-71.
Antwerp (3-2-2015).
Protestantse Theologische Universiteit
109
- Zorgdrager, H.E., “Does hope need heroes? Towards a feminist political theology in the context of the Russian-Ukrainian conflict” (ESWTR, augustus 2015).
- Riessen, R.D.N. van, ‘Hoe echt is een roman?’ in: Filosofie, 25 (mei/ juni 2015) 3, 17-19. - Speelman, G.M. ‘In dialogue with people of other faiths and philosophies: theologie van de religies of theologie van de dialoog?’,
Congresbijdrage (zelf ingediend voorstel) - Bom, K., ESITIS: An Exploration of the Use of Group Model Building for Intercultural Theology. - Lange, F., The Event of Compassion, Stellenbosch 6-7 mei 2015. - Riessen, R.D.N. van, Re-thinking Compassion with Levinas and Badiou;
in: Begrip (2015) 3, 135-141. - Toren, Benno van den, “‘Ik Facebook Dus Ik Ben’: Christelijke Identiteit in Een Laat-Moderne Wereld”, in: Geestkracht. Bulletin Voor Charismatische Theologie 75 (voorjaar 2015) 41–50. - Toren, Benno van den, ‘Christelijke Spirituele Vorming Tussen
referaat voor conferentie Compassion? Global Ethics, Human Dignity,
Secularisatie En Nieuwe Spiritualiteit’, in: Geestkracht. Bulletin Voor
and the Compassionate God” op 6-7 mei 2015 in Stellenbosch (in
Charismatische Theologie 76 (najaar 2015) 6–16.
het kader van samenwerkingsproject PThU en Faculteit Theologie Stellenbosch). - Vos, P.H., ‘Compassion as a Virtue of Love’, paper at consultation Stellenbosch University South-Africa (6-5-2015). - Zorgdrager, H.E., “Epifanie tussen de barricaden. De Oekraïense Maidan als liturgische ruimte” (Amsterdam, 2015). - Zorgdrager, H.E., “Ervaringen als bron van systematische theologie: een methodologische reflectie” (Amsterdam, 2015). - Zorgdrager, H.E., “Human Sexuality in a Eucharistic Key: Bringing the Body Home” (IRTI, 2015).
- Vos, P.H., ‘God versus de beschaving? Een pleidooi voor depolarisering in een tijd van religieus geweld’, in: Sophie 5 (2015) 1, 9-13. - Vos, P.H., ‘Christelijke deugden in de gemeente’, in: J. Kennedy & P.H. Vos eds, Oefenen in discipelschap. De gemeente als groeiplaats van het goede leven, Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 27-49. - Vos, P.H., A.L.Th. de Bruijne & J.H.F. Schaeffer, ‘Ter introductie’, in: J. Kennedy & P.H. Vos (eds), Oefenen in discipelschap. De gemeente als groeiplaats van het goede leven, Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 15-26.
- Zorgdrager, H.E., “‘Who dares to take a breath?’ The multidirectional battle of Pussy Riot as insiders/outsiders to Orthodoxy, Russia, and the
Populariserende publicaties
West” (Nijmegen, november 2015).
- Boer, Theo, ‘Voorop staat het uitleggen van de Schrift met de Schrift’, in: Onderweg 1 (31 oktober 2015) 20, 82-3.
Vakpublicaties - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Getuigen en denken’, in: In de Waagschaal n.j. 44/2 (31 jan. 2015), 50-52. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Correspondentie Kuiper – Miskotte’, in: Ophef. Tijdschrift voor hartstochtelijke theologie 18 (2015) 1, 29-34. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘Christus allein. Das Zeugnis K.H. Miskottes als Herausforderung’, in: Junge Kirche 76 (2015) 1, 23-26. - Reeling Brouwer, Rinse H., ‘De betekenis die de theologie van Ter Schegget voor mij heeft’, in: Ophef. Tijdschrift voor hartstochtelijke theologie 18 (2015) 3, 44-53. - Riessen, R.D.N. van, ‘Wandelen als zielzorg’ in: Kerk en Israël Onderweg, 17 (september 2015) 1, 14-15.
110
- Boer, Theo, ‘De volmaakte mens bestaat niet’, in: Laat Leven. Magazine van de VBOK, 46 (december 2015) 181, 6-11. - Boer, Theo, ‘Vandaag Van den Bleeken, morgen wijzelf’, in: Nederlands Dagblad, 6 januari 2015. - Boer, Theo, ‘Assisted Dying: Don’t Go There’, in: Reflections Magazine (Canada), Winter 2015. - Boer, Theo, ‘Wacht even bij “verkeerd lichaam”,’ in: Nederlands Dagblad, 14 februari 2015. - Boer, Theo, ‘Ethicus in een Toetsingscommissie Euthanasie’, in: PThUnie 9 (maart 2015) 1, 22-3. - Boer, Theo, ‘De vele vragen bij genderdysforie’, in: Christelijk Weekblad, 20 maart 2015.
Jaarstukken 2015
- Boer, Theo, ‘Voorspellende geneeskunde vraagt om troost’, in: Nederlands Dagblad, 8 juni 2015, ongewijzigd overgenomen in Christelijk Weekblad, 26 juni 2015. - Boer, Theo, ‘We hebben het leven nog steeds niet in eigen hand’, in: Reformatorisch Dagblad, 8 juni 2015. - Boer, Theo, ‘Op welke vraag is voorspellende geneeskunde een antwoord?’, in: Friesch Dagblad, 9 juni 2015. - Boer, Theo, ‘Bezwaren tegen euthanasie vragen serieuzere aandacht’, in: DeMorgen, 27 juni 2015. - Boer, Theo, ‘Governor should have talked to Holland before signing bill’, in: Press Democrat (California), 8 oktober 2015. - Boer, Theo, ‘Hoe Simona naar de andere wereld werd geholpen’, in: Nederlands Dagblad, 9 oktober 2015. - Boer, Theo, ‘Positie Distelmans zou elders onhoudbaar zijn’. Opinieartikel over de functies van de voorzitter van de Belgische
- Reeling Brouwer, R.H., Column op website De Nieuwe Bijbelschool december 2015 (over de vernietiging van godenbeelden door IS). - Reeling Brouwer, R.H., ‘Passie’, in: Onderweg. Maandblad van de Protestantse Gemeente Borne 31 (2015) 2, 6-7. - Schaafsma, Petruschka, Opinie artikel over echtscheiding, Nederlands Dagblad 12 dec 2015. - Speelman, G.M., ‘Burger én moslim?’, in: Godschrift januari 2015. - Speelman, G.M., ‘Islam voor dummies’, in: Woord en Dienst maart 2015. - Vos, P.H., ‘Het verhaal van de christendemocraten’, bespreking van Pieter Jan Dijkman e.a., Gemeene gratie, in: Nederlands Dagblad 13 november 2015. - Vos, P.H., ‘Laten we het huwelijk niet overwaarderen’, essay in: Nederlands Dagblad 16 oktober 2015. - Vos, P.H., ‘De stelling:”liturgie is geen cultus naast de ethiek, maar zelf ethiek”’, in: PThUnie 9 (2015) 1, 15.
euthanasiecommissie, in: DeMorgen, 12 december 2015, http://www. demorgen.be/opinie/positie-van-distelmans-zou-elders-onhoudbaar-
Recensies
zijn-bbb69391/.
- Bom, K., Review of Blaise Pascal on Duplicity, Sin and the Fall: The
- Boer, Theo, ‘Christelijke medische ethiek is weer up-to-date’. Besprekingsartikel van Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink (red.), Wat is goed? Medische ethiek voor elke dag. Amsterdam: Buijten & Schipperheijn 2015, in: Nederlands Dagblad, 18 december 2015. - Jansen, M.M., ‘De kunst van het verwijlen’, in: W.van der Meiden en D. Stegeman (red.), Voor Stad en Kerk, Vught: Skandalon 2015, 12-19. - Jansen, M.M., ‘Waarom hebben we theologen nodig?’, Conference of European University Chaplains 2015, in: Predikant en samenleving, augustus 2015, 14-16. - Lange, F.de, ‘Niemand weet wat voltooid leven is’, in: Trouw, Letter & Geest 30 mei 2015, 16 – 19. - Lange, F.de, ‘Shit happens’, Column in: Het Vermoeden, zomer 2015.
secret instinct by William Wood (Oxford: Oxford University Press, 2013), in: Modern Theology, 31 (2015) 2., 362-63. - Reeling Brouwer, Rinse H.: Dustin Resch, Barth’s Interpretation of the Virgin Birth. A sign of Mystery (Barth Studies Series), Furnham: Ashgate 2012, in: Zeitschrift für dialektische Theologie 31 (2015) 1, 175-177. - Slot, E. van ’t, ‘Tegendraads genoeg? Over Wim Dekkers Tegendraads en bij de tijd’, in: Kontekstueel 30 (2015) 1, 20-22. - Slot, E. van ’t, ‘Een lichtkring om het kruis. Bram van de Beeks scheppingsleer’, in: Soteria 32 (2015) 3, 44-49. - Vos, P.H., Review of: G. de Graaff, Politics in Friendship. A Theological Account, London/ New York: Bloomsbury T&T Clark 2014, in: Kerk en theologie 66 (2015) 2, 199-200.
- Lange, F.de, ‘Dronken met Jezus’, Column in: Het Vermoeden lente 2015. - Lange, F.de, ‘Burn (it) Out’, Column in: Het Vermoeden winter 2015. - Lange, F.de, ‘Valorisatie’, Column in: PThUnie maart 2015, 9. - Lange, F.de, ‘Compassie?’, Column in: PThUnie juli 2015, 9. - Lange, F.de, ‘Je verantwoordelijkheid nemen’, Column in: PThUnie, november 2015, 9.
Protestantse Theologische Universiteit
Redactie bundels (refereed) - Lange, F. en T.A. Boer, Redactie Special issue Journal for Public Theology 9 (2015). - Schaafsma, Petruschka, Special Issue ‘Making Sense of the Postsecular. Theological Explorations of a Critical Concept’, International Journal of Philosophy and Theology 76 (2015) 2.
111
Redactie bundel (non refereed)
Populariserende publicaties
- Kennedy J. en P.H. Vos eds, Oefenen in discipelschap: De gemeente
- Hof, E.D., “De oneindige vertaalbaarheid van de Bijbel”, [the limitless
als groeiplaats van het goede leven, Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 120 pp. - Reeling Brouwer, R.H.: K.H. Miskotte, Mystiek en bevinding, bezorgd
translatability of the Bible], March 20, 2015 http://bijbelingewonetaal. nl/actueel/blogs/item/de-oneindige-vertaalbaarheid-van-de-bijbel/. - Hof, E.D., “Bijbel in gewone taal confronteert de kerk met haar elitaire
en geannoteerd door dr. Kick Bras, dr. Willem van der Meiden en dr.
karakter”. [Bible in Common Language confronts the church with its
Rinse Reeling Brouwer, Verzameld Werk 14, Utrecht: Uitgeverij Kok,
elitist character], January 15, 2015 http://www.godschrift.nl/artikel/
448 pp. - Reeling Brouwer, Rinse H., Zeitschrift für dialektische Theologie, 61, 2015.
bijbel-gewone-taal-confronteert-kerk-met-haar-elitaire-karakter. - Zanden, G. van, ‘Duidelijk én vertroebeld’, in: De Waarheidsvriend 103 (30 januari 2015) 5, 6-8. - Zanden, G. van, ‘Bijbelse psychologie voor gevorderden. ‘Het
PUBLICATIES JUNIOR ONDERZOEKERS
gekrookte riet’ van Bernardus Smytegelt’, in: In de Waagschaal 44 (2015) 8, 12-15.
Tijdschriftartikelen (refereed) - Knijff, Cornelis van der, and Willem van Vlastuin, ‘Why Edwards did not Understand Boston: A Comparison of their Views on the Covenants’, in: Jonathan Edwards Studies 5 (2015) 1, 44-57. - Smit, Peter-Ben, Martine Oldhoff, “Matthew 9:14-17 and 26:27-29 Intertextual Connection in Search of Meaning?”, in: Biblische Notizen / Biblical Notes, (2015) 166, 87-94. - Zanden, G van, ‘De Bijbelse theologie van Frans Breukelman in Amsterdamse context’, in: Amsterdamse Cahiers voor de Exegese van de Bijbel en zijn Tradities 30 (2015), 37-52.
Recensies - Knijff, Cornelis van der, Michael S. Horton, Calvin on the Christian Life: Glorifying and Enjoying God Forever (Wheaton: Crossway, 2014), in: Journal of Reformed Theology 9 (2015) 2, 211-12. - Knijff, Cornelis van der, Joshua A. Kaiser, Becoming Simple and Wise: Moral Discernment in Dietrich Bonhoeffer’s Vision of Christian Ethics (Eugene: Pickwick Publications, 2015), in: Theologia Reformata, 58 (2015) 4, 428-429. - Willemsen, Erik, Recensie van: Jennifer Powell McNutt, Calvin meets Voltaire: The Clergy of Geneva in the Age of Enlightenment 1685-
Tijdschriftartikelen (non refereed) - Hof, E.D., ‘De inclusiviteit van de Bijbel in Gewone Taal’, in: Met Andere Woorden 34 (2015) 4, 16-26. - Oldhoff, Martine, ‘Aandacht voor de ziel: Een verkenning naar de relevantie in praktijk en theorie’, in: Tijdschrift voor Geestelijke Verzorging, 18 (2015) 80, 31-37. - Willemsen, Erik, ‘De diagnose van een tijdsgewricht. Jonathan Edwards, geestelijke opwekkingen en de symptomen van een
1798, Farnham/Burlington: Ashgate, 2014, 358pp., in: Theologia Reformata, 58 (2015) 314-316. - Zanden, G van, ‘Karl Barth en de gereformeerde argusogen’, in: In de Waagschaal 44 (2015) 9, 15-18. - Zanden, G. van, ‘Review: C.M. van Driel, Het volk zonder applaus’, in: ZDTh 31 (2015) 2, 179-181. - Zanden, G. van, ‘Hemelhoog juichend… Recensie van de liedbundel “Hemelhoog” (2015)’, in: In de Waagschaal 44 (2015) 11, 22-25.
seculiere tijd’, in: Radix, 41 (2015) 1, 49-58. PUBLICATIES BIJZONDER HOOGLERAREN: Vakpublicaties - Hof, E.D., ‘Weerbarstige werkelijkheid: Partnerschap en wederkerigheid’, in: Tussenruimte (2015) 3, 19-21.
Tijdschriftartikelen (refereed) - Nagy, D., ‘Minding Methodology: Theology-Missiology and Migration Studies’, in: Mission Studies 36 (2015) 2, 203-233.
112
Jaarstukken 2015
Boekdeel (refereed)
Populariserende publicaties
- Bruening, Alfons, ‘“Project Ukraine” – Christian Churches in Ukraine
- Hettema, T.L., ‘Ruimte voor het werk van God,’ in: Ons Orgaan (okt.
and their Relations 1991-2014,´ in: Rob van der Laarse, Mykhailo N. Cherenkov et. al. (eds.), Religion, State, Society and Identity in
2015), 6-7. - Hettema, T.L., ‘Gedachtenis,’ in: Ons Orgaan (nov. 2015), 2.
Transition: Ukraine Oosterwijk: WLP, 2015, 357-395. Vakpublicaties
C. PRACTICES
- Bruening, Alfons, “Schoonheid, geloof en alledaags leven in het „derde Rome“ – Rusland en de Orthodoxe kerk”, in: In de
Programma:
Waagschaal 44 (2015)7, 19-22.
Practices of Faith in Socio-cultural Networks Programmaleider: prof.dr. M. Barnard
Recensie (refereed) - Bruening, A., Rev. Geraldine Fagan, Believing in Russia: Religious
Onderzoekers:
Policy after Communism (Routledge Contemporary Russia and Eastern
Hoogleraren
Europe Series: London/New York, Routledge, 2012) in: Tijdschrift voor
Prof.dr. M. Barnard
Theologie 55 (2015) 1, 99.
Prof.dr. F.G. Immink Prof.dr. H.P. de Roest
Redactie bundels (refereed) - Nagy, D., and Martha Frederiks Migration, religion, and identity, Mission Studies 36 (2015)2 , 150pp. PUBLICATIES VEG
Universitair hoofddocent Dr. F. Stark Universitair docenten Dr. R. Brouwer
Tijdschriftartikelen (refereed)
Dr. A. de Kock
- Hettema, T.L., ‘When the thin small voice whispers. Richard Kearney’s
Dr. H. de Leede
Anatheism and the postsecular discernment of spirits,’ in: International
Dr. H.C. van der Meulen
Journal of Philosophy and Theology 76 (2015) 2, 149-162.
Dr. M. van der Meulen Dr. A.C. Mulder
Congresbijdragen (zelf ingediend voorstel)
Dr. T.T.J. Pleizier
- Hettema, T.L., ‘The Politics of Participation,’ paper at the Association
Dr. R.J. de Vries
for Continental Philosophy of Religion Conference ‘Political Theology: The Liberation of the Postsecular?’, July 11th 2015, Liverpool Hope
Onderzoeker
University.
Dr. M.C.A. Klomp
- Hettema, T.L., ‘A Participatory Turn. Spiritual Theology at the Postsecular Marketplace,’ paper at Conference Conversations After
Medewerker kennistransfer
God, PThU-Pretoria Meeting Amsterdam, 5-7 October, 2015.
Dr. P.M. Sonnenberg
Protestantse Theologische Universiteit
113
Promovendi Drs. J.K. Gelderloos Drs. C.S.H. Rijken
- Kock, A. de, ‘Being a church through religious learning at the street level’, in: Ecclesial Practices, 2 (2015). 217-234. - Visser-Vogel, E., A. de Kock., M. Barnard, & C.Bakker, ‘Sources for
Drs. J Rondaij
religious identity development of orthoprax Muslim adolescents in the
Drs. M.J. Verburg
Netherlands’ in: Journal of Muslims in Europe, 4 (2015) 90-112. - Roest, Henk de, ‘The Focus Group Method in Practical Ecclesiology:
Bijzonder hoogleraren
Performative Effects and Ecclesiological Rationale’, in: Ecclesial
Prof.dr. J.J.M. de Hart
Practices. Journal of Ecclesiology and Ethnography 2 (2015) 2,
Prof.dr. H. Noordegraaf
235-254.
Prof.dr. M.N. Walton
- Sonnenberg, P.M., & M. Barnard,’ Youth Worship as recreation’, in: International Journal of Practical Theology, 1 (2015), 138-163.
PUBLICATIES SENIORONDERZOEKERS
- Sonnenberg, P.M., M. Nel, A. de Kock, & M. Barnard, ‘Being together in youth worship: an empirical study in Protestant Dutch contexts’, in:
Tijdschriftartikelen (refereed)
HTS Teologiese Studies/Theological Studies, 71 (2015) 2, art. #2832,
- Rijken, Hanna, Martin Hoondert, Marcel Barnard, ‘The “Anglican
10 pages, DOI: 10.4102/hts.v71i2.2832.
Virus”. The Emergence of Anglican Music in the Netherlands’, in: Jahrbuch für Liturgik und Hymnologie 54 (2015) 131-152. - Brouwer, R., ‘The Unfinished: A Reflection on a Dutch Experiment of Church Renewal’, in: Ecclesial Practices 2 (2015), 57-73. - Brouwer, R., ‘Theology, Perhaps? A Practical Theological Reflection on Kristien Hemmerechts’ Novel The Women Who Fed the Dogs’, in: International Journal of Public Theology 9 (2015), 428-455.
- Sonnenberg, Ronelle, Malan Nel, Jos de Kock, Marcel Barnard, ‘Shaping Youth Worship. Modes of Active Participation’, in: Questions Liturgiques/Studies in Liturgy 95 (2014) 3-4, 216-236. - Vlasblom, J.P., M.N. Walton, J.T. van der Steen, J.J. Doolaard en H. Jochemsen, ‘Developments in Healthcare Chaplaincy in the Netherlands and Scotland. A Content Analysis of Professional Journals’, in: Health and Social Care Chaplaincy 2 (2014) 2, 235-254.
- Immink, F.G., ‘Theologie, universiteit en kerk. Over de discutabele
- Vlasblom, J.P., J.T. van der Steen, M.N. Walton & H. Jochemsen,
positie van de theologie aan de Nederlandse universiteiten’, in:
‘Effects of Nurses’ Screening of Spiritual Needs of Hospitalized
Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid, 6 (2015) 3, 66-79.
Patients on Consultation and Perceived Nurses’ Support and Patients’
- Klomp, M.C.M., ‘Staging the Resurrection. The Public Theology of Dutch Production and Broadcasting Companies’, in: International Journal of Public Theology 9 (2015), 446-464. - Kock, A. de, W. Elhorst, & M. Barnard, ‘The comeback of parents in
Spiritual Well-being’ in Holistic Nursing Practice 29 (2015) 6, 346-356. - Wepener, C.J. & M.C.M. Klomp, ‘D(i)e verhouding prediking, mus(z) iek en liturgie’ in: HTS Teologiese Studies/Theological Studies 71 (2015) 3, 1-8.
catechesis practices’ in: Journal of Youth and Theology, 14 (2015) 155-171. - Kock, A. de, ‘Schools and religious communities’ contributions to the religious formation of Christian youth’ in: International Journal of Christianity and Education, 19 (2015) 121–134. - Kock, A. de, ‘What about learning in practical theological studies?
Tijdschriftartikelen (non refereed) - Klomp, M.C.M., ‘Die “Passion-zum mitsingen”. Christliche Musik im öffentlichen Raum’, in: IAH Bulletin 41 (2013), 97-110 [published in 2015]. - Noordegraaf, H., ‘Being a ‘Buddy’ of People with Indebtness. A
Toward more conceptual clarity’, in: SAGE Open, 5 (2015) 2, DOI:
Report from the Netherlands’, in: Diaconia. Journal for the Study of
10.1177/2158244015592682.
Christian Social Practice 6 (2), (2015), 291-294.
114
Jaarstukken 2015
- Walton, M.N., ‘De eigen stem hoort men anders. Waarom de persoon van de geestelijk verzorger geen instrument is, in: Psyche & Geloof 26 (2015) 4, 262-270.
Dissertaties - Andel, Nienke van, Composing a Canon: Creating Networks of Meaning in the Editorial Process of the Hymnbook Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk (2013).
Boekdelen (non refereed) - Leede, H. de, ‘Wat staat hier op het spel?’ – prediking na een tijd van betekenisverlies’, in: dr. J.Hoek (red.), De preek werkt. Bezinning op christelijke verkondiging. Heerenveen: Groen, 2015, 87 – 113. - Leede, H. de, ‘Is preken over de opstanding nu moeilijker dan vroeger?’, in: dr. J.Hoek (red.), De preek werkt. Bezinning op christelijke verkondiging. Heerenveen: Groen, 2015, 163 – 182. - Leede, H. de, ‘Discipelschap’, in: Willem Maarten Dekker e.a.
- Nasrallah, Rima, Moving and Mixing. The Fluid Liturgical Lives of Antiochian Orthodox and Maronite Women within the Protestant Churches in Lebanon. - Sonnenberg, P.M., Youth Worship in Protestant Contexts. A Practical Theological Theory of participation of adolescents. - Terlouw, Ilonka, Real Faith. Performativity and Materiality in the Personal Relationship with Jesus of Evangelical Protestants. - Van den Berg-Seiffert, Christiane, Ik sta erbuiten - maar ik sta wel
(redactie), Ankerplaatsen: waar geloven houvast vindt. Zoetermeer:
te kijken. De relationele dynamiek in geloofsgemeenschappen na
Boekencentrum 2015, 87 – 100.
seksuele grensoverschrijding in een pastorale relatie vanuit het
- Pleizier, T.T.J., ‘Heidelberg as Best Practice Catechism. A Practical-
perspectief van primaire slachtoffers.
Theological Exploration of Constructing Catechisms in a Post-Christian and De-Churched Society’, in: Arnold Huijgen (ed.), The Spirituality
Congresbijdragen (keynotes)
of the Heidelberg Catechism. Papers of the International Conference
- Barnard, M, ‘Worship and Formation’, Congress Societas Liturgica,
on the Heidelberg Catechism Held in Apeldoorn 2013. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2015, 257–267. - Pleizier, T.T.J., ‘Betrokken preken. De verantwoordelijkheid voor de hoorder als aspect van pastorale prediking’, in: J. Hoek (red.), De preek werkt. Bezinning op christelijke verkondiging, Heerenveen: Royal Jongbloed, 2015. - Roest, Henk de, ‘Leren van religies. Jürgen Habermas en de onmisbaarheid van religieuze gemeenschappen’, in: Govert Buijs en Marcel ten Hooven (red.), Nuchtere betogen over religie. Waarheid
Quebec City, Canada, 10-15 augustus 2015. - Kock, A. de, ‘Child theology as constructing theology’, CTN conference ‘Trusting children and God: religiosity in early childhood’, Leuven/Mechelen, België, 25-27 februari 2015. - Walton, M.N., ‘Spiritual Cartography. The discussion on ‘life view’ diagnostics in spiritual care in the Netherlands’, Expertmeeting & Noster bijeenkomst ‘Making the Case for Chaplaincy’, Utrecht, 23-25 maart 2015. - Walton, M.N., ‘God bless the dispossessed. Bricologic, fluidity and
en verdichting over de publieke rol van godsdiensten, Budel: Damon
the poetic paradigm’, Conference of European University Chaplains
2015, 217-227.
‘Space for the Spirit. Room for Religion’, Soesterberg, 8-12 juni 2015.
- Stark, F., ‘De preek’, in: Willem Maarten Dekker, Bert Karel Foppen,
- Walton, M.N., ‘Sabbath & Seniors’ ‘The Art of Later Life. European
Bert de Leede & Koos van Noppen, Ankerplaatsen. Waar geloven
Perspectives on Ageing, Self-Reliance, and Care’, Groningen, 20
houvast vindt, Zoetermeer: Boekencentrum 2015, 41-53.
november 2015.
- Walton, M.N., ‘De spiritualiteit van de justitiepastor. Over spirituele wegen en pastorale dwaalwegen’, in: Th.W.A. de Wit, R. de Vries, R.
Congresbijdragen (zelf ingediend voorstel)
van Eijk (red.), Een heilige en veilige plek. Vrijplaats en spiritualiteit in
- Barnard, M, Institutionele samenwerking University of Pretoria – PThU,
de geestelijke verzorging bij justitie, Nijmegen: Wolf Legal Publishers,
Conversations after God, ‘The Garden Nearest to God: musealising
2015, 79-90.
the church and sacralizing the museum.
Protestantse Theologische Universiteit
115
- Barnard, M, Institutionele samenwerking University of Stellenbosch – PThU, ‘Liquefying and Solidifying Boundaries in Freedom Park Pretoria’.
- Barnard, Marcel, ‘Jubal, de fluit en de lier. Orde scheppen in complexe muziekpraktijken?’, in Theologia Reformata 58 (2015) 391-398. - Brouwer, R., ‘Predikant 2025’, in: Kerk en Theologie 66 (2015),
- Immink, F.G., IRTI – New Brunswick. Paper: Petitionary Prayer.
313-329 (dit artikel is door de Bond van Nederlandse Predikanten
- Immink, F.G., International Academy of Practical Theology – Pretoria.
in november 2015 onder alle predikantleden per email verspreid ter
Paper: The Divine and the Human Self. - Klomp, M.C.M., Christian Congregational Music Conference: Sacrosoundscapes: interpreting contemporary ritual performances of sacred music. The case of ‘The Passion’ in the Netherlands, Ripon College, Oxford, UK, augustus 2015. - Klomp, M.C.M., Congres Societas Liturgica: The Passion procession as analiturgical ritual, Quebec, Canada, augustus 2015. - Klomp, M.C.M., Conversations after God: The return to liturgy after liturgy, PThU, oktober 2015. - Kock, A. de, Internationale conferentie van IASYM in Londen. Paperpresentatie “Youth ministry research as constructing theology”, januari 2015. - Kock, A. de, Congres Societas Liturgica in Quebec (Canada). Paperpresentatie “The results of a master course Worship & Formation discussed”, augustus 2015. - Meulen, M. van der, British Sociological Association, Socrel group in
voorbereiding op de bespreking in de synode van het rapport ‘Kerk 2025’). - Brouwer, R., “Veredeld hobbyism? ‘So what?”, in: Handelingen 42 (2015) 2 [Missionair kerk-zijn op het dorp], 9-11. - Immink, F.G., ‘De blijvende opdracht van de theologie’, in: Theologia Reformata, 58 (2015), 25-38. - Immink, F.G., ‘Geloof en wetenschap’, in: Theologia Reformata 58 (2015), 186-193. - Klomp, M.C.M., ‘’The Passion’ met God als optie’ in: Kerk en Theologie 66 (2015), 134-140. - Kock, A. de, ‘Theologiseren met kinderen als construerende theologie’, in: Handelingen, 42 (2015) 4, 59-66. - Leede, Bert de, ‘Kun je leven door de Geest leren: Gevolgtrekkingen voor de opleiding’, in: GEESTkracht. Bulletin voor Charismatische Theologie, 76 (najaar 2015). - Leede, H. de, ‘“In die hoop zijn wij behouden”. In gesprek met
Londen: How secular is the Netherlands really? Insights from research
‘evangelischen’ over de realiteit van het geloof’, in: Kontekstueel –
on the Passion, juli 2015.
tijdschrift voor gereformeerd belijden nú. 30 (2015-2016) 2, 11 – 16.
- Sonnenberg, P.M., Participation of adolescents in the Lord’s Supper tijdens congress Societas Liturgica, 2015. - Stark, F., Universal and Controversial: Preaching Compassion in a Decolonizing World tijdens consultatie ‘Compassion’ PTHU-Theol. Fakulteit Stellenbosch ZA, 7 mei 2015. - Walton, M.N., ‘Configurations. Chaplaincy Studies in the Netherlands’, Workshop ‘Training Healthcare Chaplains: Multinational Perspectives’, International Council on Pastoral Care and Counseling, San Francisco USA, 15-21 oktober.
- Mulder, A.C., “Bestemd voor gezegend leven. Lijnen in het werk va Riet-Bons-Storm’, in: Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap, 42 (2015) 1, 66-73. - Noordegraaf, H., ‘Uw vaderlijke en trouwe zorg. Diaconaat, de armen en de archieven’, in: Tijdschrift voor Nederlandse Kerkgeschiedenis 18 (2015) 60-65. - Roest, Henk de, met Sake Stoppels), ‘Terug naar de kern?’, in: Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap 42 (2015) 2, 62-69 - Roest, Henk de, ‘De ziel van de voorganger revisited’, in: Handelingen.
Vakpublicaties
Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap 42 (2015)
- Barnard, Marcel, ‘The move of the Institute for Ritual and Liturgical
1, 39-45.
Studies to Amsterdam. Some Organizational and Programmatic
- Roest, Henk de en Sake Stoppels, ‘Missionair kerk-zijn in het
Comments’, in Yearbook for Ritual and Liturgical Studies 31 (2015)
dorp’, in: Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en
9-13.
religiewetenschap, 42 (2015) 2, 3-5.
116
Jaarstukken 2015
- Roest, Henk de, ‘Wie heeft zin in zin-in-zondag?’, in: Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap 42 (2015) 2, 33-36. - Vries, R.J. de, ‘De ex-gedetineerde: ons een zorg’, in: PThU, Minisymposium De ex-gedetineerde ons een zorg, Amsterdam: PThU 2015, 12-27. - Vries, R.J. de, ‘Het pastorale gebed als afsluitingsritueel’, in: Theologia Reformata 58 (2015) 1, 6-24. - Vries, R.J. de, en R. van der Knijff, ‘Religieus geïnspireerde nazorg in Zwolle’, in: T.W.A. de Wit, R.J. de Vries en R. van Eijk (red.), Een heilige en veilige plek. Vrijplaats en spiritualiteit in de geestelijke verzorging bij justitie. Tilburg/Amsterdam: CJP/WLP 2015, 113-135.
- Kock, A. de,. ‘Belijdenis doen: waarvoor, waarover, voor wie?’, in: Onderweg, 1 (2015) 4, 8-11. - Kock, A. de, ‘Kinder- en jongerenwerk. Wat staat de kerk te doen?’, in: Ouderlingenblad, 63 (2015). 1062, 25-27. - Noordegraaf, H., ‘Kerken en Wmo – naar een zorgzame kerk?’, in: WKO bulletin (Werkverband Kerkelijk Opbouwwerk, 87 (januari 2015), 6-9. - Noordegraaf, H., ‘Armoede en Sociale Uitsluiting. Jaarboek 2014 Vlaanderen’. Digitale Nieuwsbrief Sociale Alliantie 11 februari 2015, 3 pp. - Noordegraaf, H., ‘Kerken en Wmo – een zoektocht’, in: Diaconie & Parochie, 28 (1, maart 2015), 2-7. Ook in Nieuwsbrief Sociale Alliantie nummer 5, september 2015.
Populariserende publicaties - Barnard, Marcel, ‘Het mislukte kerstdiner’, in Woord en Dienst 6411 (2015) 16-18. - Barnard, Marcel, ‘Fascinerende kunst in de Oude Kerk in Amsterdam: Column Untitled van Germaine Kruip‘, weblog, www.marcelbarnard. nl/weblog.php. - Barnard, Marcel, ‘When I hear that whistle blowing’, in Pastorale Verkenningen. Tijdschrift voor het Justitiepastoraat 10/4 (2015) 3-5.
- Noordegraaf, H., ‘Han Lammers, Barth en orgel’, in: In de waagschaal, 44 (6, 23 mei 2015), 26-28. - Noordegraaf, H., ’Hoor nou maar ’s wat ik zeg…’Diaconale aandacht in contact met eenoudergezinnen’, in: Ouderlingenblad 92 (1061, juliaugustus 2015), 22-25. - Noordegraaf, H., ‘Gerechtigheid – een kostbaar woord’, in: Gerechtigheid. Tien beschouwingen en vier gedichten, Heeswijk: Dabar-Luyten, 2015, 49-55.
- Immink, F.G., ‘Ambtelijk gezag’, in: Waarheidsvriend (2015), 12-13.
- Noordegraaf, H., ‘Laat diaconaat heel het kerkelijk leven doortrekken,
- Immink, F.G., ‘Het instituut kerk’, in: Waarheidsvriend (2015), 16-17.
van erdedienst tot catechese’, in: Friesch Dagblad vrijdag 30 oktober
- Immink, F.G., ‘Kwetsbaar mensenwerk’, Waarheidsvriend (2015), 16-17. - Klomp, M.C.M., Blogwisseling met Hendro Munsterman op nieuwwij. nl, blogs posted on April 8 and April 10 2015, http://www.nieuwwij. nl/verdieping/briefwisseling-the-passion-de-tweede-brief/ and http://
2015, 10. - Noordegraaf, H., ‘Kerkelijke Noodfondsen als inzet tegen sociale uitsluiting’, in: Diaconie & Parochie 28 (4, december 2015), 36-38. - Noordegraaf, H., ‘Zorgzame kerk. Verslag van een proefproject’, in: Diaconie & Parochie 28 (4, december 2015), 39-41.
www.nieuwwij.nl/verdieping/briefwisseling-the-passion-de-laatste-
- Pleizier, T.T.J., ‘Reflexen’, in: Theologia Reformata 58 (2015) 1, 63-74.
brief/.
- Roest, Henk de, ‘Verwachtingen van de gemeenschap’, in:
- Kock, A.de, Januari 2015: Opiniebijdrage in Reformatorisch Dagblad “Goed waarnemen helpt om geloof kind te begrijpen”. - Kock, A.de, Maart 2015: bijdrage over ‘Intergenerationele catechese’ in het vakblad Generator. - Kock, A.de, September 2015: Opiniebijdrage in Nederlands Dagblad over belang inwijdingsideaal bij jongerenwerk.
Ouderlingenblad 92 (2015) 1058, 21-24. - Stark, F.,’ Het woord is aan jou’, in: Oecumenisch Bulletin, najaar 2015, 8. - Vries, R.J. de, ‘Betrek kerk meer bij terugkeer gedetineerden’, in: Nederlands Dagblad 27 maart 2015, 8-9. - Vries, R.J. de, ‘Rouwondersteuning door gemeenteleden’, in:
- Kock, A.de, diverse columns, Jente.
Ouderlingenblad. Pastoraat en Gemeenteopbouw 92 (mei 2015)
- Kock, A.de, blogs (15), www.josdekock.com.
1059, 14-17.
Protestantse Theologische Universiteit
117
- Vries, R.J. de, ‘Rouwondersteuning door gemeenteleden’, in: G.
PUBLICATIES JUNIORONDERZOEKERS
Kramer-Hasselaar & R. Vissinga (red.), Pastoraat bij sterven en rouw. Handreiking voor bezoekmedewerkers. Utrecht: Kok, 2015, 62-66. - Vries, R.J. de, ‘Onderzoek naar religie en nazorg’, in: Pastorale
Tijdschriftartikelen (refereed) - Rijken, H., M. Hoondert and M. Barnard, ‘The ‘Anglican Virus’. The
Verkenningen. Tijdschrift voor het justitiepastoraat 10 (2015) 2,
Emergence of Anglican Music in the Netherlands’, in: Jahrbuch für
27-30.
Liturgik und Hymnologie, 54 (2015), 131-152.
Recensies (wetenschappelijk)
Congresbijdragen (zelf ingediend voorstel)
- Barnard, Marcel, ‘F. Moser, La Théologie Pratique. Esquisse et
- Gelderloos, J.K., Rituals and Reflection around the village church,
Fragments’, in: Tijdschrift voor Theologie 55 (2015) 3, 308-309. - Barnard, Marcel, ‘J. Trapman, Allard PiersonTussen religieus gevoel en
Conferentie: Emotional Geografies, 10-12 juni, Edinburgh. - Verburg, Marinka, Dynamics of community development in Fresh
kritisch denken. Vijf Franse preken’, in: Church History and Religious
Expressions of Church in the Netherlands - How ’local’ conversational
Culture 95 (2015) 32-34.
processes shape the future church – poster presentation at
- Noordegraaf H., Mascini, R. (2013), ‘Helden, heiligen en pioniers. Diaconie in de kerken. Een rondreis’, in: Diaconia. Journal for the Study of Christian Social Practice 6 (1) 2015, pp. 105-107.
Doktorandinnenkoloquium, June 2015, Kiel. - Verburg, Marinka, How to do theological ethnography?, presentation at conference ‘Ecclesiology and ethnography, September 2015, Durham.
Redactie bundels (non refereed) - Brouwer, R., Alco Meesters en Liuwe Westra (red.), Predikant voor de toekomst, Kerk en Theologie 66 (2015) 310-432, [themanummer]. - Kock, A. de en Annemie Dillen (red.), themanummer Handelingen 42
Vakpublicaties - Rijken, H., ‘Psalmzang in Nederland. In het verleden behaalde rendementen…’, Theologia Reformata 58 (2015) 4, 348-359.
(2015) 4 over theologiseren met kinderen. - Roest, Henk de, en Sake Stoppels (red.), Missionair kerk-zijn in het dorp’. Themanummer Handelingen, tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap 42 (2015) 2.
Populariserende publicaties - Rijken, Hanna, ‘‘Engeland is echt een engel-land’ Een interview met Sytze de Vries’, in: Laetare. Tijdschrift voor Liturgie en Kerkmuziek, voorheen Eredienstvaardig 31 (2015) IV, 4-8.
Overige wetenschappelijke output - Meulen, Marten van der, Krimpende middelen en toch vitaal. Rapportage over de financiële situatie van protestantse kerken in Drenthe, Friesland en Groningen. Groningen: PThU / CCC, 2015. Print. - Noordegraaf, H., Jac. Franken, Zorgzame Kerk. Kerkzijn in een participatiesamenleving. Evaluatief verslag van proefprojecten 2014-2015, Utrecht: Kerk in Actie, september 2015, 25 pp. - Noordegraaf, H., Jac. Franken Idem (lange versie), 83 pp.
118
Jaarstukken 2015
Bijlage 4:
Internationale contacten De internationale contacten die de PThU onderhoudt zijn onder te
Internationale institutionele partners
verdelen in een drietal categorieën, te weten:
de PThU heeft met diverse buitenlandse theologische instellingen
1. Internationale institutionele samenwerking in het kader van het
een bilaterale samenwerkingsovereenkomst. De inhoud van deze
Erasmus+ programma (studenten- en stafuitwisseling) 2. Internationale institutionele samenwerking met niet-Europese partnerinstellingen 3. Internationale onderzoekssamenwerking
overeenkomsten heeft betrekking op uitwisseling van studenten en staf, samenwerking in onderzoeksactiviteiten, en het organiseren van gezamenlijke activiteiten zoals symposia en conferenties. Met de volgende academische instellingen heeft de PThU een bilaterale (of multilaterale) overeenkomst gesloten:
Erasmus+ programma In het kader van het Europese Erasmus+ programma (2014-2020), dat gericht is op facilitering van studenten- en stafmobiliteit binnen
• het Protestantse Theologische Insitituut te Cluj-Napoca, Roemenië (2012);
de EU, alsook tussen academische instellingen binnen de EU en
• de Noorse School voor Theologie te Oslo, Noorwegen (2011);
diens partnerinstellingen buiten de EU heeft de PThU in 2015
• het Princeton Theologische Seminarie, V.S. (2013);
samenwerkingsovereenkomsten gesloten met:
• de Universiteit van Pretoria, Zuid-Afrika (2007); • de Faculteit Theologie van de Universiteit van Stellenbosch, Zuid-
• de Georg-August Universiteit te Göttingen, Duitsland (2015);
Afrika (2014);
• de Christian Albrechts Universiteit te Kiel, Duitsland (2015);
• de Justo Mwale Universiteit te Lusaka, Zambia (2006);
• de Gereformeerde Theologische Academie van Pápa, Hongarije
• STT Jakarta, Indonesië (2014);
(2015).
• de Christelijke Universiteit Artha Wacana te Kupang, Indonesië (2010);
De volgende Erasmus+ overeenkomsten waren reeds gesloten:
• de Christelijke Universiteit Duta Wacana te Jogjakarta, Indonesië
• de Noorse School voor Theologie te Oslo, Noorwegen (2014);
• de Chongshin Universiteit te Seoul, Zuid-Korea (2011);
• de Universiteit van Helsinki, Finland (2014);
• het Lutherse Theologische Seminarie te Hong Kong, China (2014);
• de Universiteit van Leipzig, Duitsland (2014);
• de Bar-Ilan Universiteit te Ramat Gan, Israël en het Schechter Instituut
(2014);
• de Karel’s Universiteit van Praag, Tsjechië (2014);
voor Joodse Studies te Jeruzalem, Israël (samen met de Tilburg School
• de Károli Gáspár Universiteit te Boedapest, Hongarije (2014);
of Catholic Theology) (2011);
• de Gereformeerde Theologische Universiteit te Debrecen, Hongarije (2014); • het Protestantse Theologische Instituut te Cluj-Napoca, Roemenië (2014); • het Protestantse Instituut voor Theologie, Faculteit Montpellier, Frankrijk (2014).
Onderzoekssamenwerking Internationale samenwerking op het terrein van het onderzoek vindt veeleer plaats in het kader van bestaande bilaterale samenwerkingsovereenkomsten. Tevens is de PThU onderdeel van een internationaal samenwerkingsverband en instituten met een belangrijke internationaliseringscomponent. Een en ander wordt gematerialiseerd binnen specifieke, meerjarige onderzoeksprojecten.
Protestantse Theologische Universiteit
119
Samenwerkingsverband • Commissie voor Oost/Midden-Europese en Nederlandse InterUniversitaire Samenwerking (COMENIUS), met de theologische en religiewetenschappelijke faculteiten/departementen van de Vrije Universiteit, de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit Leiden
• Het Culta-project over “Religion and Multiculturality: Educational pathways for local church leaders”, met partnerinstellingen uit Noorwegen, Estland, Rusland, Roemenië, Bulgarije en Italië. • Het Templeton-project over “Science and Religion in French-speaking Africa, met partnerinstellingen in Franssprekend Afrika.
en de Universiteit Utrecht, de Theologische Universiteit Kampen en protestantse theologische faculteiten en hun zusterinstellingen uit Oost- en Midden-Europa (Oostenrijk, Hongarije, Roemenië, Tsjechië en Slowakije) Instituten • Het International Reformed Theological Institute (IRTI) in samenwerking met de Faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit • Het Instituut voor Rituele en Liturgische Studies (IRiLiS) in samenwerking met de Universiteit van Tilburg, de Radboud Universiteit Nijmegen en de Rijksuniversiteit Groningen Projecten: • Het “Barth literature search project” met Princeton Theological Seminary (V.S.). • Project “Conversations after God: African-European Experiences on the threshold of the market place” met de Universiteit van Pretoria (Zuid-Afrika). • P roject “Human Dignity” met de Universiteit van Stellenbosch (ZuidAfrika). • Samenwerkingsverband ter bevordering en verdieping van wetenschappelijke kennis en het academische onderzoek naar Jodendom en Christendom met Bar Ilan University (Israël), Schechter Institute (Israël) en de Universiteit van Tilburg. • “Research Platform: Catalogue of Byzantine Manuscripts” met partnerinstellingen uit Griekenland, Duitsland, Groot-Britannië, Italië, Rusland en Noorwegen. • Project “Indonesian Mirrors. Multiple Modernities and Religion in the Dutch Public Arena” van het Netherlands-Indonesia Consortium for Muslim-Christian Relations.
120
Jaarstukken 2015
Bijlage 5:
Kerkelijk Album en Ordinantie 13-12 Kerkelijk Album Op peildatum 1 oktober 2015 stond het volgende aantal studenten ingeschreven in het kerkelijk album. Universiteit
Bachelor
Master
Premaster
Universiteit Utrecht
2
Universiteit Leiden
-
-
-
Vrije Universiteit
Totaal 2 -
-
-
-
-
14
-
-
14
Evangelische Theologische Faculteit Leuven
9
2
Theologische Universiteit Apeldoorn
4
Rijksuniversiteit Groningen
11 4
Radboud Universiteit Nijmegen
-
FPG Brussel
-
PThU Amsterdam
42
PThU Groningen
107
149
21
21
Premaster Totaal
Ordinantie 13-12
71
130
16
16
16
217
3. De kleine synode kan bepalen dat betrokkene - als bijzondere
Ordinantie 13-12 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in
omstandigheden de kleine synode aanleiding geven de weg naar
Nederland bepaalt het volgende:
het colloquium te openen zonder dat toepassing wordt gegeven aan het bepaalde in lid 2 - ten aanzien van een of meer vakken
1. Indien iemand die bij een andere kerk in of buiten Nederland als
een aanvullende opleiding moet doen bij daartoe aangewezen
predikant of geestelijke dienst heeft gedaan dan wel in deze kerk is
hoogleraren en docenten van de Protestantse Theologische
toegelaten tot het ambt van predikant of geestelijke, toelating tot het
Universiteit.
ambt van predikant in de Protestantse Kerk in Nederland verlangt, beoordeelt de kleine synode, gehoord het College van Bestuur inzake
In het jaar 2015 hebben 3 beoordelingen overeenkomstig deze
de kwaliteit van de ontvangen opleiding en nadat een onderzoek
kerkordebepaling geleid tot een advies aan het moderamen van de
naar de geschiktheid als bedoeld in artikel 9 isingesteld, of, en zo
generale synode.
ja, onder welke voorwaarden de weg naar het colloquium voor betrokkene kan worden geopend. 2. Het College van Bestuur stelt vast of een masterexamen aan de
Het verzoek tot beoordeling van de opleiding had betrekking op de aanvraag van predikanten/ voorgangers uit de Rooms Katholieke kerk
Protestantse Theologische Universiteit nodig is en zo ja, welke
(1); Christelijk Gereformeerde kerk (1); Gereformeerde kerk Vrijgemaakt
vrijstellingen kunnen worden verleend voor het masterexamen dat
(1).
door betrokkene moet worden afgelegd.
Protestantse Theologische Universiteit
121
Bijlage 6:
Overzicht mastertheses A. AMSTERDAM Naam student
Datum
Eerste begeleider
Tweede begeleider
Titel masterthesis
S. Dijkshoorn
01-09-2014
R.J. de Vries
R. Brouwer
Vermanen in het pastoraat: ‘not done’, nuttig of
J.C. de Jong
01-09-2014
H.P. de Roest
G. van Klinken
De koopman en de schatbewaarder
noodzakelijk? M.J.L. de Waal
22-09-2014
R. Brouwer
H. Noordegraaf
Theologie bij de rafelranden
M.C.L. Oldhoff
30-09-2014
G. van den Brink
R.D.N. van Riessen
Tornen aan de ziel
K.H. Bogerd
20-10-2014
H.C. van der Meulen
R. Roukema
Een historisch-homiletisch onderzoek naar de opbouw van Chrysostomus’ preek over Genesis 32, 1 tot en met 33,17
E.L. Hofman
21-11-2014
M.M. Jansen
A de Kock
Changing environments, changing beliefs. The case
E. van der Poel
31-12-2014
G. van den Brink
A. W. Zwiep
De Messiaanse Middelaar. Een onderzoek naar de
of Karen refugee teenagers in the Netherlands relatie tussen het werk van de Middelaar volgens de Heidelbergse Catechismus en het werk van de Messias volgens N.T. Wright A van der Stoep
14-01-2015
P. Sanders
G. van den Brink
God verlost – over hoe Hij daartoe komt – de verhouding tussen Gods beweegredenen voor verlossing in Psalm 106
E. Gruteke-Vissia
28-01-2015
H.S. Benjamins
C. van der Kooi
Aan Christus Deel
K.R. van Lavieren
22-01-2015
H.S. Benjamins
B. van den Toren
Meewerken met God - Een systematisch-theologisch onderzoek naar de rol van de kerk in de missio Dei in relatie tot andere religies in de godsdiensttheologie van Lesslie Newbigin en Amos Yong
A.R. van den Berg
16-01-2015
K. Spronk
M.A. Matthias
BIBLIA PAUPERUM
C.G. op ‘t Hof
23-01-2015
J. Muis
G. van den Brink
De leer van de bijbel:
Middeleeuwse theologie in woord en beeld In de gevel of in het transept van de dogmatiek? Een dogmatisch onderzoek naar de relatie tussen de plaatsing en de inhoud van de leer van de Bijbel. E. Boogert
23-01-2015
A.B. Merz
R. Roukema
The Origin of the Byzantine text – New perspectives
A.L. Verduijn
16-02-2015
R. Benjamins
H.W.M. Rikhof
Vader (van) Zoon en Geest
in a Deadlocked Debat Van de antieke wereld tot Nicaea en Constantinopel Een systematische studie naar de verhouding tussen de Nicaea-Constantinopolitaanse geloofsbelijdenis en het antieke denken.
122
Jaarstukken 2015
Naam student
Datum
Eerste begeleider
Tweede begeleider
Titel masterthesis
J. Hogenhout
18-03-2015
J. Hoek
J. Muis
Door Woord en Geest Een analyse van J.G. Woelderinks ‘De gevaren van de doperse geestesstroming’
Marjan Riedijk
09-02-2015
M.M. Jansen
R. Brouwer
Hoog- of laagopgeleid: verschillende doelgroepen voor pioniersgesprekken?
Peter de Koning
04-03-2015
A. de Kock
H. de Leede
Social Media, Adolescenten en Kerk
Sifra Baayen-Op ‘t Land
03-04-2015
P.H. Vos
E.P. Schaafsma
Echtscheiding in gemeenschap. Een deugdethische visie op de betekenis van de kerkelijke gemeenschappen voor gezinnen die met echtscheiding te maken hebben
H.G.W. Groot Karsijn
29-04-2015
G. van den Brink
R.H. Reeling Brouwer
De schepping zucht De betekenis van romeinen 8:19-23 voor het gesprek over de verhouding tussen christelijke theologie en evolutie
G.A. Wolfert
20-06-2015
L.J. Koffeman
R. Brouwer
De visitatie herzien in het kader van het huidige
R. Nijhuis
01-06-2015
T.A. Boer
H. Noordegraaf
Spanning tussen evangelische ethiek en
R.B. ten Hoopen
22-08-2015
M.C.A. Korpel
K. Spronk
Death and immortality in the eden narrative
V.H. van Ginkel
08-08-2015
R. Brouwer
M. Barnard
Een eigen weg vinden
academische discours over good governance bedrijfsethiek
Een onderzoek naar de betekenis van het eigen geloof van kinderen voor de vormgeving en inhoud van het kindernevendienstmateriaal Kind op Zondag C.M. Pumplun
26-08-2015
R. Brouwer
M. Barnard
Dat voelt heel vreemd…. – Maar dat hebben wij ook! Een theologisch kwalitatief onderzoek naar betekenisgeving aan liturgisch ritueel
H. Hoogesteger
20-07-2015
P. Sanders
M.C.A. Korpel
De verlustiging van de Sabbat
W.F. Warnar
21-08-2015
C. Stark
H.C. van der Meulen
De stilte doorbreken De eigen waarde van de toespraken van predikanten bij 4 mei-herdenkingen
M. Hameete
19-08-2015
B. van den Toren
M. van der Meulen
Redeemed Christian Church of God De verhouding tussen materiele welvaart en heil in een Afrikaanse neo -Pentecostale gemeenschap
Protestantse Theologische Universiteit
123
B. GRONINGEN Naam student
Datum
1e Begeleider scriptie
2e Begeleider scriptie
Naam scriptie
S. Rodenburg
08-12-2014
F. de Lange
R.H. Brouwer
Kracht in Zwakheid
J.C. Schimmel
06-05-2015
M. van der Meulen
H. Noordegraaf
Dienend getuigen, getuigend dienen: 24/7 missionair
M.J. Maarleveld
25-6-2015
M. Walton
H.P. de Roest
Een zoektocht naar betekenis Zingeving en levens beschouwing in de Adolescenten kliniek.
Than Sang Awi
30-6-2015
M. Korpel
K. Spronk
A study on the suffering of the sojourners in Ruth 1:1-5
E.S. Lee
03-07-2015
H.M. Kirn
R.H. Reeling Brouwer
Gisbertus Voetius (1589‐1676) on the Lord’s Prayer: An examination of his explanation of questions 116‐129 of the Heidelberg Catechism
R. Manogu
03-07-2015
H.M. Kirn
G.M. Speelman
The Rhenish Mission to Batakland (1861-1940)
J. Zwarts
03-07-2015
A. Merz
M.C.A. Korpel
Radicale Reciprociteit?
R.F. Willemsen
23-07-2015
A. Merz
R. Roukema
Wat is wijsheid?
E.M Vermeulen
14-08-2015
R.D.N van Riessen
F. de Lange
God als raadsel of God als mogelijkheid
D.K. Kim
17-08-2015
A. Merz
L.A. Werkman
The intention and meaning of the exception clause
R. Zwalua
18-08-2015
R. H. Reeling Brouwer
R. Roukema
Gods Liefde is Tegenwoordig
L. May Oo
20-08-2015
B. van den Toren
G. Speelman
A Critical Reflection on the Value of Paul F. Knitter’s Pluralist Theology for Buddhist-Christian Relations in Myanmar
D. Jara Jhayya
20-08-2015
L.A. Werkman
B. vd Toren
As strangers and pilgrims : hermeneutical hospitality as missiological paradigm for Christian migrant churches in the Netherlands
A.L. Rad
26-08-2015
H. vd Meulen
M. vd Meulen
Why Pastor?
M.J. Maarleveld
25-06-2015
M.N. Walton
H.P. de Roest
Een zoektocht naar betekenis
M. Waardenberg
27-08-2015
K. Spronk
M.C.A. Korpel
Gods berouw om saul
M.W. Mazereeuw
31-08-2015
G. van Klinken
H.M. Kirn
Wodan en Donar? : Germaanse religie in Nederland tussen 250 en 650 na Chr. kritisch beschouwd
124
Jaarstukken 2015
Protestantse Theologische Universiteit
125
Protestantse Theologische Universiteit