Jaarstukken 2013
Voorwoord
Het jaarverslag dat voor u ligt, beschrijft een periode van ontwikkeling en vernieuwing. In 2013 konden we de situatie van voor de verhuizing definitief loslaten en met frisse moed en goed vertrouwen ons richten op de kerntaken: onderwijs en onderzoek. We kunnen vaststellen dat de academische inbedding in Amsterdam en in Groningen een goede ambiance biedt voor een toekomstbestendige theologiebeoefening. In het voorjaar van 2013 ontving de PThU het definitieve rapport van de visitatie Onderzoek. Dit rapport schetst een adequaat beeld van het onderzoek van de PThU en in de ranking zitten we in een goede middenpositie. In 2013 werden de opleidingen beoordeeld door de QANU. Voor de zomer vond de beoordeling van de opleidingen plaats volgens het beperkte beoordelingskader van de NVAO. In het najaar werden de voorbereidingen getroffen voor de aanvullende beoordeling waarin de kwaliteitszorg onderwijs, de voorzieningen voor onderwijs, in het bijzonder voor studenten met een handicap, en het personeelsbeleid, specifiek in het licht van de kwaliteit van docenten, aan een beoordeling werden onderworpen. Op basis van de rapportages van de QANU zal de NVAO in 2014 beslissen over de heraccreditatie van de opleidingen die de PThU aanbiedt. In bestuurlijk opzicht was 2013 een jaar met nogal wat wisselingen van de wacht. Prof.dr. Frank van der Duyn Schouten trad, na jarenlange inzet, af als voorzitter van de Raad van Toezicht en werd rector magnificus van de Vrije Universiteit. In september werd hij opgevolgd door Marja van Bijsterveldt. Dr. Henk van der Sar nam in december afscheid als voorzitter van het College van Bestuur. Met de huidige rector stond hij aan de wieg van de PThU. In 2013 heeft de Raad van Toezicht tevens besloten over te gaan naar een eenhoofdige leiding. Vanaf 1 januari 2014 is de rector tevens voorzitter van het College van Bestuur. Gerrit Immink Rector / voorzitter College van Bestuur
Protestantse Theologische Universiteit
3
Inhoudsopgave
Voorwoord 3
Hoofdstuk 10: Examencommissie 60
Hoofdstuk 1: Raad van Toezicht
8
Hoofdstuk 2: College van Bestuur
Jaarrekening 63 Bijlage 1:
11
Prestatieafspraak 95
Hoofdstuk 3:
Bijlage 2:
Onderwijs 24
Samenstelling Raad van Toezicht, College van Bestuur, Universiteitsraad, Raad van Advies, commissies en werkgroepen
102
Hoofdstuk 4: Onderzoek en valorisatie
37
Bijlage 3: Publicaties 105
Hoofdstuk 5: Studenten 46
Bijlage 4: Promoties 121
Hoofdstuk 6: Personeel 50
Bijlage 5: Internationale samenwerking en contacten
122
Hoofdstuk 7: Bibliotheek en archief
53
Bijlage 6: Kerkelijk album en Ordonantie 13-12
123
Hoofdstuk 8: Dienstverlening 56
Bijlage 7: Mastertheses studiejaar 2012-2013
124
Hoofdstuk 9: Postacademisch onderwijs
4
57
Jaarstukken 2013
Protestantse Theologische Universiteit
5
6
Jaarstukken 2013
Jaarverslag
Protestantse Theologische Universiteit
7
Hoofdstuk 1:
Raad van Toezicht De Raad van Toezicht kijkt met tevredenheid terug op het jaar 2013,
en het intreden van een nieuwe fase voor de PThU, waarin consolidatie
alhoewel bij het opmaken van de balans aan het einde van het jaar ook
van de nieuwe constellatie voorop zal staan. De nieuwe constellatie
blijkt dat de PThU voor enkele grote uitdagingen staat, zoals de groei
voorzag in een reductie van vestigingsplaatsen van drie naar twee. De
van het aantal ingeschreven studenten en het creëren van een stabiele
vestigingsplaatsen zijn geborgd in samenwerkingsovereenkomsten met
financiële positie voor de lange termijn. Deze uitdagingen dringen zich
de Vrije Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen. Daar komt bij dat
op terwijl de PThU te maken heeft met een maatschappelijke context die
de financiële positie van de PThU tot terughoudendheid in bezetting van
in toenemende mate seculariseert. Zowel de huidige als de toekomstige
de bestuurlijke top aanleiding geeft.
situatie vraagt nadrukkelijk om bestuurlijke alertheid. Een van de voornaamste kernwaarden van de PThU is ‘betrokkenheid’.
1.1 Bestuurlijke wisselingen
Deze betrokkenheid geldt intern in de organisatie, waar wetenschappe-
De Raad van Toezicht werd tijdens de aprilvergadering in 2013 gecon-
lijke en ondersteunende medewerkers en studenten in betrokkenheid op
fronteerd met het abrupte vertrek van de voorzitter, prof.dr. F. A. van der
elkaar een universitaire gemeenschap vormen. Maar deze betrokkenheid
Duyn Schouten, per 1 mei 2013; dit in verband met zijn aanvaarding van
strekt zich ook zeker uit naar haar omgeving en de samenwerkingsrela-
het rectoraat van de Vrije Universiteit. Gelukkig kon in vrij korte tijd
ties die de PThU onderhoudt. Om uitdrukking te geven aan de weder-
worden voorzien in de opvolging. Per 1 september 2013 werd mevr. J.
zijdse bijzondere betrokkenheid van de PThU en de Protestantse Kerk in
M. van Bijsterveldt-Vliegenthart benoemd door de generale synode van
Nederland ging op 30 augustus 2013 aan de academische plechtigheid
de Protestantse Kerk in Nederland als voorzitter van de raad. In de
ter gelegenheid van de opening van het nieuwe academische jaar in de
tussenliggende periode heeft mevr. drs. J. J. Tj. van den Hul-Omta het
Janskerk te Utrecht ter zelfde plaatse een liturgische viering vooraf.
voorzitterschap waargenomen.
Daarin ging de preses van de synode, ds. K. van den Broeke, voor.
Aan het einde van het jaar, op 17 december 2013, nam dr. H.C. van der Sar na een bestuurlijke loopbaan van ruim twintig jaar afscheid van de
1.2 Governance: code goed bestuur VSNU
universiteit. Daarmee kwam een einde aan een lange staat van dienst als
De Raad van Toezicht vervult binnen de PThU een tweeledige rol: hij
universiteitsbestuurder, eerst van de Theologische Universiteit Kampen
oefent de wettelijke taken en bevoegdheden uit die aan een Raad van
en vanaf 2007 van de Protestantse Theologische Universiteit. Als voor-
Toezicht van een Nederlandse universiteit zijn toevertrouwd. De raad
zitter heeft Van der Sar, in samenwerking met de rector, leiding gegeven
houdt toezicht op de uitvoering van de werkzaamheden en op de uitoefe-
aan het proces van opbouw van een universitaire organisatie na de
ning van de bevoegdheden van het College van Bestuur. Tevens staat de
samenvoeging van de ambtsopleidingen van de constituerende kerken
Raad van Toezicht het College van Bestuur met raad terzijde. Daarnaast
van de Protestantse Kerk in Nederland in 2007 in de Protestantse Theo-
heeft hij in opdracht van de synode van de Protestantse Kerk in Nederland
logische Universiteit. Vanaf 2010 heeft hij het voortouw genomen in de
een speciale verantwoordelijkheid met betrekking tot de instandhouding
organisatorische inrichting van de universiteit op de nieuwe vestigingen
van de opleiding van predikanten voor de Protestantse Kerk in Nederland.
Amsterdam en Groningen. Daarbij heeft hij zich ingezet voor een adequate en aantrekkelijke inrichting van de huisvesting van de universi-
Het college van bestuur is belast met het bestuur van de universiteit en
teit in Amsterdam en Groningen.
het beheer daarvan.
De Raad van Toezicht heeft in januari 2013 – in goed overleg met de Universiteitsraad, het College van Hoogleraren en het College van
De raad van toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte
Bestuur - besloten dat de PThU na het vertrek van Van der Sar overgaat
van elkaar en ten opzichte van het college van bestuur onafhankelijk en
naar een eenhoofdige leiding. Als argument daarvoor geldt de na de
kritisch kunnen opereren. Het principe van onafhankelijkheid is daarmee
verhuizing ontstane situatie van betrekkelijke rust in organisatorische zin
geëerbiedigd.
8
Jaarstukken 2013
De raad en het college houden zich bij de uitvoering van hun onder-
1.4 Werkgeverstaken
scheiden taken en verantwoordelijkheden aan de Gedragscode Goed
De commissie Remuneratie van de Raad van Toezicht bestond in 2013
Bestuur, zoals door de VSNU in 2012 vastgesteld en in 2013 aangevuld.
tot 1 mei uit prof.dr. F.A. van der Duyn Schouten. Deze commissie heeft
Met betrekking tot de bezoldiging van de leden van het bestuur geldt
functioneringsgesprekken gevoerd met de leden van het College van
dat deze is vastgesteld binnen de marge van de maximale norm, die in
Bestuur afzonderlijk en met de beide leden gezamenlijk. Aan de hand
het kader van de Wet normering topinkomens op grond van een
van het verslag van deze gesprekken is het functioneren van het College
daartoe tussen de raad van toezicht en de minister gemaakte bijzondere
van Bestuur besproken in de Raad van Toezicht. Daarnaast heeft de
afspraak is bepaald. Deze maximale norm komt overeen met de hoogste
Raad van Toezicht ook zijn reguliere werkgeverstaken vervuld.
trede van schaal H-1, vermeerderd met 20% functietoeslag. Na het vertrek van Van der Duyn Schouten heeft de voltallige raad tot
1.3 Samenstelling raad van toezicht
december 2013 de taken van de renumeratiecommissie overgenomen
De raad van toezicht bestaat uit vijf leden, waaronder de voorzitter.
en de werkgeverstaken uitgevoerd. Per december 2013 is een commissie
De leden zijn benoemd op basis van profielen, die in de eerste plaats de
renumeratie samengesteld die bestaat uit mevr. J.M. van Bijsterveldt-
deskundigheid van de leden voor het uitoefenen van een toezicht
Vliegenthart en prof. dr. M. Kaptein.
houdende taak betreffen: een onafhankelijke en kritische positie kunnen een wetenschappelijke instelling; beschikken over ervaring met het
1.5 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten raad van toezicht
besturen van een complexe organisatie; kunnen herkennen van
De Raad van Toezicht vergaderde in het verslagjaar vier maal, waarvan
toekomstig relevante ontwikkelingen; beschikken over een voor de PThU
één keer gedeeltelijk in afwezigheid van het College van Bestuur. De
relevant maatschappelijk, kerkelijk en politiek netwerk. In de tweede
belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht in 2013 zijn goedkeu-
plaats stelt de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland de eis dat
ring van:
een lid van de raad van toezicht belijdend lid van de Protestantse Kerk in
• Jaarverslag en Jaarrekening 2012;
Nederland is. In de derde plaats is voor elk lid aan de algemene
• Begroting 2014;
deskundigheidseisen een specifiek profiel toegevoegd: voorzitterschap,
• wijziging samenstelling college van bestuur naar een eenhoofdig
innemen ten opzichte van het bestuur; beschikken over affiniteit met
expertise op het terrein van bedrijfsvoering, hoogleraar, maatschappelijke betrokkenheid, predikant.
bestuur; • vaststelling profiel rector en voorzitter College van Bestuur in verband met benoeming opvolger rector in 2014;
In 2013 was de Raad van Toezicht als volgt samengesteld: - prof.dr. F.A. van der Duyn Schouten (voorzitter) (tot 1 mei 2013) - mw. drs. J.J.Tj. van den Hul-Omta (profiel maatschappelijk veld tevens waarnemend voorzitter 1 mei 2013 tot 1 september 2013) - mevr. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart (voorzitter per 1 september 2013) - prof.dr. M. Kaptein (profiel hoogleraar) - mw. ds. G.R. Peetoom (profiel predikant)
• voorgenomen besluit van het College van Bestuur tot benoeming hoogleraar Interculturele Theologie vestiging Groningen; • voorgenomen besluit van het College van Bestuur tot benoeming universitair hoofddocent Oude Testament vestiging Groningen; • voorgenomen besluit van het College van Bestuur tot benoeming persoonlijk hoogleraar Systematische Theologie (Genderstudies) vestiging Amsterdam;
- drs. J.W. Meinsma (profiel bedrijfsvoering)
• voorgenomen besluit van het College van Bestuur tot benoeming
Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt mw. Van den Hul–Omta het
• nota ‘Samen sterk’ betreffende samenwerking in onderzoek van VU,
bijzonder hoogleraar Geestelijke Verzorging vestiging Groningen; contact met de Universiteitsraad.
Protestantse Theologische Universiteit
RUG en PThU;
9
• openstellen vacature hoogleraar Nieuwe Testament voor de vestiging Groningen.
• Het zodanig positioneren van de PThU ten opzichte van de Protestantse Kerk in Nederland dat de PThU herkenbaar deel kan nemen aan inhoudelijke kerkelijke debatten.
Daarnaast hebben de volgende zaken onder andere de aandacht van de Raad gevraagd:
1.6 Algeheel oordeel
• De zoektocht naar een geschikte kandidaat voor de opvolging
Na een periode van veel fysieke beweging komt de PThU nu in een vaar-
van de rector/ voorzitter college van bestuur;
water waar stevig gewerkt kan worden aan het onderwijs en onderzoek.
• accountantsverslag bij jaarrekening en jaarverslag 2012;
De eerste tekenen van groei zijn aanwezig in 2013 en kunnen voor het
• uitstel overdracht panden Kampen;
onderzoek worden onderbouwd met waarderende woorden in het
• wetenschappelijke integriteit;
rapport van de commissie die het onderzoek van de PThU heeft gevisi-
• studententevredenheid;
teerd. De onderzoeksgroepen hebben voldoende potentie om de aanbe-
• toekomstbestendigheid PThU;
velingen van de commissie op te pakken en invulling te geven. Wat
• samenwerking met Vrije Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen;
betreft het onderwijs is sprake van een positief verlopen opleidingsbeoor-
• vormgeving en financiering Permanente Educatie predikanten.
deling, maar zal er nog aanvullende verbetering moeten worden gerealiseerd in rendement van de opleidingen. Daarbij ziet de Raad van Toezicht
Op 30 en 31 januari 2013 heeft de raad samen met het College van
met genoegen de studententevredenheid in 2014 groeien. Punt van
Bestuur een heidag belegd, waarbij de Universiteitsraad en de Raad van
aandacht blijft onverkort voldoende instroom van studenten. Dit zal om
Advies waren uitgenodigd. Tevens waren de drie onderzoeksprogram-
adequate acties blijven vragen.
maleiders aanwezig. De doelstelling van de heidag was het verkrijgen
De Raad van Toezicht ziet de positieve uitkomst van het medewerker-
van een helder beeld van de uitdagingen waarvoor de PThU in de
onderzoek mede als afscheidsgeschenk van de medewerkers aan het
komende vijf jaar staat. De dag was opgezet op basis van een
tweehoofdige College van Bestuur en een goede start voor het huidige
programma in drie delen: van beeldvorming via betekenisverlening naar
eenhoofdige College van Bestuur.
doorvertaling. Als voornaamste uitdagingen zijn benoemd:
De Raad van Toezicht is bezorgd over de ontwikkeling in de uitvoering van de permanente bijscholing van predikanten. Deze bezorgdheid is inge-
• Het in de markt zetten van de PThU als aantrekkelijke
geven door het te langzaam verlopen van de implementatie van een goed
instelling voor wetenschappelijke theologiebeoefening.
nascholingsbeleid in de Protestantse Kerk in Nederland. Het achterblijven
• Het versterken van de kwaliteit van de wetenschappelijke
van de gerealiseerde afname ten opzichte van de verwachte participatie
theologiebeoefening binnen de PThU in de academische
zorgt er voor dat de infrastructuur die de PThU heeft ingericht niet opti-
context waarin de PThU is ingebed.
maal wordt benut, met alle financiële consequenties van dien.
• Het versterken van de doorwerking binnen de PThU
De Raad van Toezicht is in algemene zin van oordeel dat binnen de
van het besef dat wetenschappelijke theologiebeoefening
huidige mogelijkheden het College van Bestuur op een goede wijze
in internationaal verband plaatsvindt.
bestuurt. De wens is dat, nu er in fysieke zin rust ontstaan is, er creativiteit
• Het creëren van Nachwuchs met het oog op behoud van kwalitatief goede theologiebeoefening. • Het opleiden van theologische professionals die in de kerk als predikant, maar ook daarbuiten leiding kunnen geven aan het ter sprake
opbloeit voor het aantrekken, binden en succesvol begeleiden van studenten en dat de PThU bij haar wetenschappelijke taak in het huidige tijdsgewricht vrijmoedig deelneemt aan het debat over God in het wetenschappelijke, publieke en kerkelijke domein.
brengen van God en geloof.
10
Jaarstukken 2013
Hoofdstuk 2:
College van Bestuur 2.1 Algemeen
de bacheloropleiding. De PThU leidt masterstudenten op tot startbe-
Voor de Protestantse Theologische Universiteit was 2013 een jaar van
kwame zelfstandige professionals. Zij hebben een kritisch inzicht in
ontwikkeling en vernieuwing. De vestiging op de nieuwe locaties in
vraagstukken omtrent geloof, kerk en samenleving, en geven als predi-
Amsterdam en Groningen blijkt een goed uitgangspunt te bieden voor
kant verantwoord leiding aan geloofsgemeenschappen, of functioneren
het type theologiebeoefening dat de universiteit voorstaat. De samen-
als predikant geestelijk verzorger in zorginstellingen (c.q. in penitentiaire
werking met de Faculteit Godgeleerdheid van de VU en met de Faculteit
inrichtingen en bij de krijgsmacht). Studenten van de eenjarige master
Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG ademt de sfeer
Verdieping in Groningen worden opgeleid tot startbekwame theologi-
van een breed academisch klimaat, waarin de PThU zich bij haar theolo-
sche professionals die een werkplek vinden in de wereldkerk, in het
giebeoefening verbonden weet met geloof, kerk en wereldchristendom.
theologisch onderwijs of onderzoek, en in andere maatschappelijke
In een tijd waarin theologieopleidingen verdwijnen uit aloude Neder-
organisaties en verbanden.
landse universiteiten, heeft de PThU in samenwerking met de VU en de
In 2013 vond de onderwijsvisitatie plaats. Dit gebeurde juist op het
RUG een toekomstbestendige positie ingenomen op het terrein van de
moment dat de PThU bezig was met de implementatie van een vernieu-
academische theologiebeoefening.
wingsproces dat op gang was gekomen met het oog op de verhuizing naar Amsterdam en Groningen. Het besluit tot herinrichting van de
2.2 Onderwijs
masteropleidingen stamt namelijk uit januari 2012. De driejarige master-
Op het gebied van het onderwijs staat de PThU goed gepositioneerd.
opleidingen voor het ambt van predikant werden grondig doordacht en
Een viertal factoren is hierbij van belang:
vernieuwd. Met ingang van de nieuwe accreditatietermijn zal er één
1. De samenwerking met de VU en de RUG op bachelor niveau heeft
CROHO label zijn voor de driejarige master Predikantschap, met een
een stabiele en toekomstbestendige structuur. 2. De driejarige masteropleiding predikantschap is grondig doordacht en vernieuwd. 3. Uit de QANU rapportage komt een positief beeld van het onderwijs en de kwaliteitszorg naar voren. 4. In de populatie studenten doen zich verschuivingen voor die op
route in Amsterdam en een route in Groningen. In Amsterdam wordt een deeltijd variant aangeboden op zaterdag en in Groningen is er naast de op beide locaties aangeboden route Gemeentepredikant een route Predikant–Geestelijk verzorger. In de jaarstukken over 2013 wordt nog verantwoording afgelegd op basis van de oude registratie van opleidingen in CROHO.
termijn gunstig zijn: in verhouding een toename van de instroom van
In het studiejaar 2012-2013 is voor het eerst volgens de nieuwe opzet
jonge studenten.
onderwijs gegeven. De vernieuwingsimpulsen hebben vruchten afgeworpen. Over het geheel genomen heeft de verhuizing naar Amsterdam
In 2013 is een nieuw onderwijsbeleidsplan opgesteld. Kenmerkend voor
en Groningen op het gebied van het onderwijs geleid tot concentratie
het onderwijs van de PThU is: een sterke verwevenheid tussen onderwijs
en vereenvoudiging van opleidingsstructuur. De samenwerking met de
en onderzoek, aandacht voor de persoonlijke en spirituele ontwikkeling
partnerinstellingen komt het sterkst tot uitdrukking op bachelor niveau:
van de student, oog voor de uitdagingen die kerk en samenleving aan
in Amsterdam een bachelor Theologie Joint Degree samen met de Facul-
de theologie stellen.
teit Godgeleerdheid van de VU en in Groningen een PThU route van 60
In de opleidingen die de PThU aanbiedt, komt dit als volgt tot uitdruk-
ects in de bacheloropleiding van de Faculteit Godgeleerdheid en Gods-
king. De bachelorstudent ontwikkelt een brede basiskennis op het
dienstwetenschap van de RUG.
gebied van de theologie. Kritische reflectie op het eigen geloof en de
Bij de prestatieafspraak met de minister heeft de PThU de lat bewust
eigen theologische positie en van daaruit het gesprek aangaan met
hoog gelegd. In de verslaglegging van 2013 wordt duidelijk dat de PThU
andere posities, andere culturen en andere godsdiensten maakt wat de
hard werkt aan een inhaalslag. De afspraken omtrent BKO en SKO, in
PThU betreft deel uit van de academische theologiebeoefening binnen
verband met het vergroten van de kwaliteit van de docenten, liggen
Protestantse Theologische Universiteit
11
goed op schema. Op het terrein van de studierendementen blijken de
2.3 Onderzoek
streefcijfers weerbarstiger. Als we echter in ogenschouw nemen dat de
In het voorjaar van 2013 is het eindrapport van de onderzoekvisitatie
mogelijkheid de opleiding op afstand te volgen (met lage rendementen)
verschenen. Het rapport spreekt waarderend over het theologische
is afgebouwd en instroom in de bachelor Theologie Joint Degree groei
profiel van het onderzoek en verwacht dat de universitaire context
laat zien, dan zit de PThU op de goede weg. Voltijdonderwijs vertoont
waarin de PThU opereert de academische kwaliteit nog verder ten goede
doorgaans een beter studierendement dan deeltijdonderwijs. Daaren-
zal komen. De accenten die elk van de drie onderzoeksgroepen van de
boven neemt de PThU ook andere maatregelen ter vergroting van het
PThU legt, zijn in de nabije toekomst van groot belang om de volle
studierendement en de kwaliteit van de opleiding, zoals een strakkere
breedte van de theologische encyclopedie in Nederland te garanderen.
studiebegeleiding en het verhogen van het aantal contacturen in de
Het onderzoek naar de bronnen van de christelijke traditie staat elders
opleiding.
onder grote druk vanwege het verdwijnen van zelfstandige theologische
Het aantal studenten lijkt zich na de terugval vanaf 2010 te stabiliseren.
departementen in Utrecht en Leiden. De terreinen van de systematische
Bovendien mag in de komende jaren van enige groei worden uitgegaan.
en de praktische theologie krijgen juist binnen een instelling als de
Met name de bachelor instroom bij de Faculteit Godgeleerdheid en
PThU, die zich verantwoordelijk weet voor de voortgang van de christe-
Godsdienstwetenschap van de RUG biedt goede vooruitzichten voor de
lijke traditie, een scherp theologisch profiel dat internationaal herkend
instroom van de PThU master in Groningen.
wordt.
De PThU ziet nauwlettend toe op de verbinding tussen onderwijs en
In het onderzoek speelt de wisselwerking tussen bronnen/overtuigingen
onderzoek. In het nieuwe instellingsplan, dat in 2013 is aanvaard, houdt
enerzijds en contexten anderzijds een belangrijke rol. Niet alleen met
de PThU er aan vast dat de academische vorming in verbinding dient te
betrekking tot het verleden, maar ook met het oog op de actuele vorm-
staan met de ontwikkelingen op het gebied van geloof, kerk en samen-
geving van het christelijk geloof. Wat het onderzoek betreft, heeft de
leving. Grondige kennis van bronnen en tradities is van groot belang
PThU in 2013 de samenwerkingsmogelijkheden met de VU en de RUG
voor de voortgang van christelijke geloofspraktijken. Degenen die als
leren benutten en uitbouwen. Tegelijkertijd is de PThU zich er van
theoloog en/of predikant een taak vervullen, dragen daarin een bijzon-
bewust dat juist vanwege de aandacht voor het wereldchristendom de
dere verantwoordelijkheid.
internationale institutionele contacten van groot belang zijn. Het inter-
Voldoende instroom van studenten is in de eerste plaats van belang voor
nationale netwerk van de PThU is in 2013 geconsolideerd. De wens van
de continuïteit van de huidige organisatie van het onderwijs. Voldoende
de PThU om te komen tot joint doctorates met instellingen in Afrika en
studentenaanwas is bovendien cruciaal voor het behoud van de kwaliteit
Azië heeft wel tot intentieverklaringen geleid maar nog niet tot concrete
van de theologiebeoefening op de langere termijn. Zo lang het studen-
overeenkomsten; dit vanwege de complexiteit van de regelgeving in de
tenaantal op niveau is, kan een nieuwe generatie theologen worden
verschillende landen.
opgeleid die op creatieve en vernieuwende wijze kan inspelen op
Concluderend kan gesteld worden dat het onderzoek van de PThU,
toekomstige vraagstukken. Studentenwerving heeft dan ook hoge prio-
verdeeld over de drie onderzoeksgroepen, een stevige positie inneemt in
riteit. Deze betreft zowel de werving van bachelorstudenten, waaraan in
het snel veranderende landschap van de theologie in Nederland. De
gezamenlijkheid met VU respectievelijk RUG invulling wordt gegeven op
PThU, de Faculteit Godgeleerdheid van de VU en de Faculteit Godge-
grond van een gedeeld belang bij instroom, als de werving van master-
leerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG hebben een comple-
studenten. Via een uitgekiend doelgroepenbeleid tracht de PThU
mentair onderzoeksprofiel opgesteld. Naast deze samenwerking op de
verschillende categorieën van potentiële studenten te bereiken, zowel
vestigingsplaatsen blijft de internationale samenwerking met partners in
de jonge uit het vwo afkomstige student, als de student die na een
Afrika en Azië kenmerkend voor het onderzoeksprofiel van de PThU.
reeds opgebouwde carrière buiten de theologie de stap wil maken naar
Wat de resultaten van het onderzoek betreft, maken de overzichten van
een theologisch beroep.
de onderscheiden onderzoeksprogramma’s duidelijk dat het ingezette
12
Jaarstukken 2013
beleid het zwaartepunt van de wetenschappelijke productie te verleggen
elkaar betrokken te doen zijn, om wederzijds van elkaar te kunnen leren.
naar refereed artikelen in tijdschriften nog onvoldoende doorzet. Welis-
De vestiging Groningen wil met haar onderzoek en kennis ten dienste
waar is de totale wetenschappelijke productie van de drie programma’s
staan aan de lokale christelijke gemeente en haar toekomst. Het plat-
toegenomen, maar deze toename is toe te rekenen aan de groei van het
form legt verbinding met alle lokale (wijk-)gemeenten van Noord en
aantal wetenschappelijke artikelen in bundels. Het totaal aantal refereed
Oost Nederland. Het betreft ruim zeshonderd gemeenten in Overijssel,
artikelen in tijdschriften is licht afgenomen. Binnen de programma’s zal
Drenthe, Friesland en Groningen.
ingezet moeten worden op versteviging van de wetenschappelijke
Teneinde de uitkomsten van het onderzoek vruchtbaar te maken voor
output. Deze inzet zal gepaard moeten gaan met voldoende publicaties
kerkelijke en maatschappelijke organisaties c.q. professionals voert de
die de wetenschappelijke onderzoeksresultaten valoriseren voor vakge-
PThU een beleid om tijdens publiekelijk toegankelijke evenementen deze
noten en het brede publiek. Het zal de nodige inspanning vergen van de
uitkomsten te presenteren en te delen. Via het aanbod van dergelijke
onderzoekers naast het versterken van de wetenschappelijke productie
evenementen brengt de PThU geïnteresseerden – langs een andere weg
ook de maatschappelijke waarde van de onderzoeksresultaten op
dan het postacademisch onderwijsaanbod – in contact met voor hen
voldoende niveau tot uitdrukking te brengen in vakpublicaties of publi-
interessant onderzoek.
caties voor een breed publiek. Aangezien de PThU inzet op betrokkenheid op kerk en maatschappij is
2.5 Medewerker-onderzoek
het van belang de onderzoeksresultaten toegankelijk te presenteren. Het
In het najaar van 2013 heeft het college van bestuur een medewerker-
communicatiebeleid zet in op het benutten van de website van de PThU
onderzoek uitgezet. Tot het doen van dit onderzoek – dat op zichzelf
en de daarop ingerichte medewerkerspagina’s om het onderzoek van de
deel uitmaakt van het personeelsbeleid - is besloten om een evaluatie-
PThU gemakkelijk toegankelijk te maken.
moment te creëren met betrekking tot de tevredenheid van medewerkers na ruim een jaar in de nieuwe constellatie werkzaam te zijn
2.4 Maatschappelijke en kerkelijke dienstverlening
geweest. De opzet van het onderzoek is door het bestuur nauw afge-
In het beleidsplan 2014–2018 staat dat de PThU specifieke expertise in
stemd met de Universiteitsraad. De vragenlijst die aan de medewerkers
huis heeft ten behoeve van predikanten van de Protestantse Kerk in
is voorgelegd is ontwikkeld door Berenschot. In december zijn de resul-
Nederland, professionals in bijvoorbeeld de zorg en het onderwijs, en
taten van het onderzoek voorgelegd aan het College van Bestuur. Het
het brede publiek in kerk en samenleving. In 2013 had de maatschap-
College van Bestuur kon met tevredenheid vaststellen dat de uitkomsten
pelijke en kerkelijke dienstverlening hoge prioriteit. Het PAO aanbod
positief waren.
voor predikanten is goed van start gegaan. Uit de evaluaties van de
In de nieuwjaarsbijeenkomst in januari 2014 zijn de uitkomsten gepre-
afgenomen cursussen blijkt een grote waardering voor het aanbod. Het
senteerd aan de medewerkers van de PThU. Doel van de presentatie was
streefcijfer in het aangestuurde deel van de Permanente Educatie van
om medewerkers in groepen te laten reflecteren op de uitkomsten,
predikanten in de Protestantse Kerk in Nederland is echter niet gehaald.
daaraan betekenis te verlenen, prioriteiten aan te brengen in de uitkom-
Een reden voor deze achterblijvende afname is dat veel predikanten hun
sten en voorstellen te doen voor verbeterpunten.
nascholing nog uitstellen. De PThU is hierover met de kerk in gesprek gegaan.
2.6 Personalia
Naast het PAO aanbod verdient het initiatief vanuit de vestiging
In januari 2013 is prof. dr. Gerrit de Kruijf overleden. Lange tijd was hij
Groningen om een onderzoeksplatform op te richten vermelding. Het
hoogleraar christelijke ethiek in Leiden. Vlak voor de verhuizing naar
platform draagt de naam Connecting Churches and Cultures. Het plat-
Amsterdam werd hij ernstig ziek. Op 10 januari heeft de PThU hem,
form is opgericht om het praktisch-theologisch onderzoek van de PThU
tijdens een bijeenkomst in in Amsterdam, een bundel aangeboden ter
en de lokale gemeenten niet los van elkaar te laten staan, maar op
ere van zijn zestigste verjaardag: Verlegen om een goed woord.
Protestantse Theologische Universiteit
13
Enkele dagen later overleed hij. De PThU gedenkt De Kruijf als een
(0,30), maakt de huidige ratio inzichtelijk hoezeer ingezet moet worden
betrokken hoogleraar en hartstochtelijk theoloog.
op een sluitende begroting in de komende jaren.
Op 17 december 2013 nam de PThU afscheid van de voorzitter van het College van Bestuur, dr. Henk van der Sar. Ter ere van zijn afscheid orga-
De liquiditeitsratio bevindt zich 0,1 boven de signaleringsgrens van 0,5.
niseerde de universiteit een mini-symposium getiteld ‘Markant in de
Deze ratio maakt het belang duidelijk van een positieve ontwikkeling
marge. Theologie tussen wetenschap, kerk en samenleving’. Van der
van de kasstromen en het werkkapitaal. Teneinde de liquiditeitsontwik-
Sar heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de samenvoeging van de
keling op de voet te kunnen volgen wordt het verloop van de liquiditeit
verschillende ambtsopleidingen in de PThU.
maandelijks bijgehouden. Tevens wordt een meerjaren liquiditeitsprognose toegevoegd aan de meerjarenbegroting.
2.7 Bedrijfsvoering 2.7.2 Profileringsfonds 2.7.1 Jaarrekening
De PThU kent het profileringsfonds waaruit aan studenten die te maken
In 2013 bedroeg het totale budget 10,3 miljoen euro. Hiervan was 8,9
hebben met bijzondere omstandigheden, zoals bedoeld in artikel 7.51
miljoen euro rijksbijdrage. Het jaar is afgesloten met een tekort van 760
WHW, een financiële bijdrage kan worden verstrekt. In 2013 is voor in
duizend euro. De negatieve afwijking ten opzichte van de begroting
totaal k€ 3,5 aan bijdragen verstrekt. De bijdragen zijn ten goede
bedraagt 86,2 duizend euro. Dit is in belangrijke mate veroorzaakt
gekomen van drie studenten. Zij waren alle EER-studenten.
door tegenvallende inkomsten uit de bijdrage van de Protestantse Kerk in Nederland ten behoeve van activiteiten in het kader van de perma-
2.7.3 Treasury
nente educatie van predikanten van de kerk. Het aantal deelnemende
De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU
predikanten aan permanente educatie blijft achter bij de prognose.
worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom
Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen vermogen van
“beleggen en belenen”, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden
de PThU ruim 4,2 miljoen euro en was de boekwaarde van effecten 2,75
met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie
miljoen euro. De hoogte van de liquide middelen was op die datum een
wordt gehanteerd. Tevens worden de beleggingen getoetst aan het
half miljoen euro. De hoogte van de voorzieningen was 5,75 miljoen
criterium “duurzaam en maatschappelijk verantwoord”.
euro, waarvan ruim 3,34 miljoen euro personeelsvoorziening. Voor
In 2013 zijn er geen nieuwe beleggingen en beleningen geweest. De
kortlopende schulden stond op 31 december een bedrag van ruim 2,7
reeds bestaande beleggingen en beleningen zijn overeenkomstig de
miljoen euro gesaldeerd.
regeling. In 2013 is in verband met een dreigend tekort op de liquiditeitspositie door het uitstel van de overdracht van de verkochte panden
Eén en ander leidde tot een solvabiliteitsratio van 0,33 (0,78 op basis
in Kampen, voor 500,0 vervroegd afgelost. Hierbij is een positief trans-
van een ratio die wordt bepaald door niet alleen het Eigen Vermogen
actieresultaat behaald van 82,8.
maar ook door het totaal van de voorzieningen) , een current ratio van
Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samenwerking met
0,59 en een weerstandsvermogen van 39,9%.
ING-Investment Office.
De solvabiliteit is ten opzichte van 2012 licht gedaald als gevolg van
2.7.4 Beheersing van ontslagvergoeding
afname van het eigen vermogen ten gevolge van een negatief exploita-
De PThU hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een beleid
tieresultaat. Hoewel de solvabiliteitsratio boven de norm licht die als
dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013 geldende Wet
signaleringsgrens wordt gehanteerd door de Inspectie Hoger Onderwijs
normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou
14
Jaarstukken 2013
zijn van ontslag van een (top)functionaris de maximale ontslagvergoe-
Deze volgen de internationale eenjarige masteropleiding Verdieping. De
ding gelijk is aan de som van de beloning en de voorzieningen ten
studenten betalen voor inschrijving het instellingscollegegeld. In het
behoeve van beloningen, betaalbaar op termijn over de twaalf maanden
jaarverslag is in hoofdstuk 3 een afzonderlijke paragraaf gewijd aan
voorafgaand aan de beëindiging van het dienstverband, maar niet meer
internationalisering, waarin verantwoording van hun studierendement
dan 75 duizend euro.
wordt afgelegd.
2.7.5 Helderheid bekostiging
Collegegeld niet betaald door student zelf
In verband met helderheid betreffende de bekostiging verdienen de
De PThU betaalt niet zelf het collegegeld van studenten. Wel kent de
volgende zaken vermeld te worden:
PThU het profileringsfonds waaruit aan studenten die te maken hebben met bijzondere omstandigheden, zoals bedoeld in artikel 7.51 WHW,
Uitbesteding van bekostigd onderwijs aan een niet door de overheid
een financiële bijdrage kan worden verstrekt. De bestedingen uit dit
bekostigde private organisatie tegen betaling
fonds worden apart zichtbaar gemaakt in de jaarrekening.
Binnen de driejarige masteropleiding wordt voor een klein onderdeel
onderwijs uitbesteed aan het Kor Schippersinstituut en GGZ-Centraal.
Studenten volgen modules van opleidingen
Dit zijn niet bekostigde private instellingen die een exposure en een
De PThU biedt de mogelijkheid afzonderlijke cursussen te volgen tegen
instellingsstage verzorgen. De daarvoor verstrekte vergoeding wordt
betaling van een tarief per ects (€ 100,- in het huidige studiejaar). Ook
verantwoord in de jaarrekening onder overige kosten (stage).
op grond van het inmiddels opgezegde contract met de LOI kunnen
modules worden afgenomen. Degenen die tegen betaling van de
Investeren van publieke middelen in private activiteiten
daartoe vastgestelde tarieven cursussen of modules volgen worden niet
Aan de PThU wordt een strikte scheiding aangehouden tussen publieke
ingeschreven als student, maar staan geregistreerd als contractant. De
en private activiteiten in de administratie en verantwoording van
door contractanten betaalde tarieven worden verantwoord in de jaar-
middelen.Voor de voornaamste private activiteit, het verzorgen van de
rekening onder ‘ontvangen college- en examengelden’.
permanente educatie van predikanten van de Protestantse Kerk in
Nederland, worden de middelen verkregen van de kerk. Dit komt tot
Student volgt een andere opleiding dan waarvoor hij is ingeschreven
uitdrukking in de onderscheiding tussen een subsidiabele en niet-subsi-
Situaties waarin een student een andere opleiding volgt dan die waar-
diabele exploitatierekening in de jaarrekening. De PThU is geen publiek-
voor hij of zij staat ingeschreven doen zich aan de PThU niet voor.
private arrangementen aangegaan.
Bekostiging van maatwerktrajecten
Verlenen van vrijstellingen
Het maken van maatwerktrajecten waarbij een derde een bijdrage
Vrijstellingen worden binnen de PThU verleend door de examencom-
betaalt voor het op maat snijden van een bestaande opleiding komt
missie. In hoofdstuk 10 is het jaarverslag van de examencommissie
binnen de PThU niet voor.
opgenomen. De grondslag voor verlening van vrijstellingen ligt vervat in de Onderwijs- en Examenregeling voor de opleidingen van de PThU, die
2.8 Continuïteitsparagraaf
jaarlijks als opleidingspecifiek deel van het Studentenstatuut door het
Het college van bestuur stelt vast dat in de jaren 2011 tot en met 2013
college van bestuur wordt vastgesteld.
de basis is gelegd voor de continuïteit van de PThU. Na jaren van inves-
teringen met het oog op de herpositionering van de PThU, breekt vanaf
Bekostiging van buitenlandse studenten
2014 de periode aan waarin de PThU haar nieuw verworven plaats kan
De PThU schrijft jaarlijks een aantal studenten uit het buitenland in.
consolideren en verder kan uitbouwen.
Protestantse Theologische Universiteit
15
Balans
Realisatie 2013
Begroting 2014
Begroting 2015
Begroting 2016
Activa
Vaste activa
Materiele vaste activa
8.329,8
8.129,9
7.849,9
7.569,9
gebrachte en in 2013 voltooide herziening van de driejarige academi-
Financiele vaste activa
2.750,0
2.750,0
2.750,0
2.750,0
sche ambtsopleiding; de heldere structuur van het onderzoek in drie programma’s, waarmee de PThU vanuit haar eigen profiel en in samen-
Totaal vaste activa
11.079,8
10.879,9
10.599,9
10.319,9
werking met de Vrije Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen haar
Vlottende activa
1.604,3
1.446,3
1.346,3
1.346,3
12.684,1
12.326,2
11.946,2
11.666,2
De nieuw ingerichte vestigingen in de directe nabijheid van de Vrije Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen zijn ingebed in een brede academische context met alle mogelijkheden voor samenwerking op de terreinen onderwijs en onderzoek. Ook op andere punten kan de PThU de toekomst met vertrouwen tegemoet zien: de sinds 2011 op gang
onderzoek kan richten op geloof, kerk en wereldchristendom; het internationale verband waarin de PThU haar staf en studenten kansen biedt
Totaal activa
een netwerk op te bouwen ten behoeve van hun eigen theologische ontwikkeling; het aanbod voor blijvende nascholing van predikanten van
Passiva
de Protestantse Kerk in Nederland met het oog op de kwaliteit van de
Eigen vermogen
ambtsuitoefening; het leveren van bijdragen aan actuele maatschappe-
Algemene reserve
lijke thema’s. De PThU heeft voor deze activiteiten een financieel sluitend kader voor de lange termijn, blijkend uit onderstaande meejarenbegroting.
1.312,7
1.312,7
1.313,0
1.318,0
Bestemmingsreserve publiek
384,1
384,1
384,1
384,1
Bestemmingsreserve privaat
2.536,9
2.536,9
2.536,9
2.536,9
Totaal Eigen vermogen
4.233,6
4.233,6
4.234,0
4.239,0
Voorzieningen
5.745,9
5.388,0
5.107,6
4.822,6
Kortlopende schulden
2.704,6
2.704,6
2.604,6
2.604,6
12.684,1
12.326,2
11.946,2
11.666,2
Totaal passiva
16
Jaarstukken 2013
Staat/raming van baten en lasten Baten Rijksbijdrage Bijdrage Protestantse kerk
De personeelskosten zijn doorgerekend op basis van het aantal fte
Realisatie 2013
Begroting 2014
Begroting 2015
Begroting 2016
8.894,4
8.491,6
8.744,6
8.744,6
van CAO verwerkt. Om een sluitende begroting te kunnen presen-
188,4
200,0
238,0
276,6
teren is het noodzakelijk om in de jaren 2016 tot en met 2018 het
van de huidige personeelsomvang. Hierbij is zowel de autonome groei (periodieke groei in salaristreden) als loonkostenontwikkeling op basis
lastenniveau in de begroting structureel te doen dalen. Voor elk van
College-, cursusen examengelden
577,2
500,0
492,3
484,4
Deelnemersbijdragen
138,6
120,0
121,8
123,6
begrotingen voor de betreffende jaren zal op basis van beleidskeuzes
Baten werk in opdracht derden
376,6
351,2
341,8
341,8
een invulling moeten worden gegeven aan de structurele lastenver-
Overige baten
110,9
78,4
81,6
84,8
Totaal baten
10.286,1
9.741,1
10.020,1
10.055,9
Lasten
verlaging van lasten moet plaatsvinden. Bij de totstandkoming van de
6.281,0
6.624,1
6.648,8
6.351,5
Afschrijvingen
366,1
399,0
399,0
380,0
Huisvestingslasten
1.113,3
1.117,9
1.134,6
1.151,7
Overige lasten
3.501,4
2.292,4
2.296,1
2.315,4
mutaties voorzieningen
0,0
-599,0
-368,8
-70,8
Totaal lasten
11.261,8
9.834,4
10.109,8
10.127,8
-975,7
-93,3
-89,7
-72,0
214,6
93,3
94,7
96,3
761,1-
0,0
5,0
24,3
Personeelslasten
Saldo baten en lasten Saldo financiële baten en lasten Totaal Resultaat
de jaren 2016 tot en met 2018 is vastgesteld met welke omvang een
mindering. Daarbij zal de in 2014 beoogde evaluatie van de omvang van de wetenschappelijke staf en vaststelling van de toekomstige vacatureruimte een belangrijk uitgangspunt zijn. Op basis van bovenstaande uitgangspunten is het mogelijk om voor de komende jaren een sluitende meerjarenbegroting te presenteren. Deze meerjarenbegroting geeft op basis van de huidige inzichten een realistisch beeld van de te verwachten inkomsten en uitgaven van de PThU. Dit impliceert ook dat bij wijziging van de uitgangspunten een sluitende meerjarenbegroting niet vanzelfsprekend is. Financieringsstructuur Blijkens de staat van baten en lasten is de financieringsstructuur van de PThU opgebouwd uit de volgende onderdelen: a) Rijksbijdrage b) Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland c) College en examengelden d) Deelnemersbijdragen e) Baten uit werk in opdracht van derden
Voor het opstellen van de meerjarenbegroting is door het college van bestuur een aantal uitgangspunten geformuleerd:
Op basis van de cijfers jaarrekening 2013 is het relatieve aandeel van
• De Rijksbijdragen blijven de komende jaren minimaal gelijk, waarbij
deze onderdelen als volgt:
de ‘dip’ ten aanzien van de onderzoeksgelden (als gevolg van minder promoties) eenmalig is. Uitgangspunt is dat in de komende jaren de (prestatie-)afspraken met het ministerie gerealiseerd zullen worden • De college- en examengelden blijven eveneens op niveau. Dit bete-
Rijksbijdrage
8.894,4
86,5%
Bijdrage Protestantse Kerk
188,4
1,8%
College- en examengelden
577,2
5,7%
Deelnemersbijdrage
138,6
1,3%
376,
3,7%
kent dat het aantal bekostigde studenten minimaal gelijk zal blijven.
Baten uit werk in opdracht van derden
De verwachting is dat, na de daling van het aantal studenten in de
Overige baten
afgelopen jaren, de studentenaantallen zullen stabiliseren.
Protestantse Theologische Universiteit
Totaal
110,9
1,0%
10.286,1
100%
17
De bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland wordt verstrekt ten
Subsidiabel en niet subsidiabel
behoeve van de verzorging van de verplichte nascholing van predikanten
Binnen het geheel van activiteiten maakt de PThU volgens de criteria
van de kerk. De deelnemersbijdragen zijn inkomsten uit betaling voor
met betrekking tot de helderheid van de bekostiging onderscheid tussen
deelname door predikanten aan vrijwillig gevolgd aanbod in het kader
subsidiabele (publieke) en niet subsidiabele (private) activiteiten. De
van postacademisch onderwijs.
onderscheiden onderdelen binnen het totaal van de baten worden
Baten uit werk in opdracht van derden betreft gelden die de PThU
onderscheiden toegerekend aan subsidiabele respectievelijk niet subsidi-
ontvangt voor onderzoeksprojecten, zowel gefinancierd door NWO
abele activiteiten en als zodanig in beeld gebracht binnen de begroting
(tweede geldstroommiddelen) als door overige organisaties (derde geld-
en jaarrekening.
stroommiddelen). Overige baten hebben betrekking op vrijwillig bijgedragen contributies
Baten Rijksbijdrage
door particulieren en bijdragen van organisaties ten behoeve van de
totaal
subsidiabell
8.894,4
8.894,4
ondersteuning van buitenlandse studenten, alsmede opbrengsten uit
Bijdrage Protestantse Kerk
188,4
verhuur van ruimten op de vestigingen te Amsterdam en Groningen.
College en examengelden
577,2
Deelnemersbijdrage
138,6 376,6
De rijksbijdrage die de PThU ontvangt is opgebouwd uit een vaste voet-
Baten uit werk in opdracht van derden
bijdrage voor onderzoek en onderwijs, een dynamisch deel voor onder-
Overige baten
wijs dat is gebaseerd op het aantal bekostigde inschrijvingen en
Totaal
Rijksbijdrage
niet subsidiabel 188,4
577,2 138,6 376,6
110,9
59,9
51,0
10.286,1
9.908,1
378,0
behaalde graden, een dynamisch deel voor onderzoek dat is gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties, en een deel
Onderzoeksmiddelen
gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak alsmede een bijdrage in
Ten aanzien van de onderzoeksmiddelen geldt dat 18% van de totale
het kader van de subsidieregeling tweede graden.
financiële input afkomstig is van tweede en derde geldstroommiddelen.
Onderdeel Onderwijs vast Onderwijs dynamisch Subsidieregeling tweede graden Onderzoek vast
€
%
4.283,1
48,2%
606,8
6,8%
23,3
0,2%
2.917,1
32,8%
Onderzoek dynamisch
675,2
7,6%
Prestatieafspraak
388,9
4,4%
8.894,4
100%
Totaal
PThU
fte
%
Funding: Direct funding (1)
17,76
81,80%
Research grants (2)
1,40
6,46%
Contract research (3)
0,00
0,00%
Other (4)
2,55
11,74%
21,71
100,00%
Total funding
Expenditure Personnel costs Other costs Total expenditure
€
%
1.865.335
86,69%
286.490
13,31%
2.151.825
100,00%
Aangezien verreweg het grootste deel van de financiering afkomstig is uit de eerste geldstroom (rijksbekostiging) en aangezien deze geldstroom in hoofdzaak bestaat uit een vast deel dat onafhankelijk is van aantallen bekostigde inschrijvingen, verleende graden en aantal
18
Jaarstukken 2013
promoties, zet het college van bestuur in op groei van het aantal
In het licht van de meerjarenraming, die rekent met een positief
inschrijvingen en daarbinnen van het relatieve aandeel bekostigde
resultaat,zal een gerealiseerde opbrengst uit verkoop van de panden
inschrijvingen, versterking van de resultaten in de zin van studierende-
leiden tot een toename van de reserves.
ment en voorkoming van vroegtijdige uitval, en het op peil houden van het jaarlijks aantal gerealiseerde promoties. Door hierop in te zetten kan
Reorganisatievoorziening
een eventueel in de toekomst groter wordend aandeel van prestatieaf-
In het kader van het Sociaal Plan, dat is vastgesteld en overeengekomen
hankelijke bekostiging worden opgevangen met behoud van het
om de gevolgen voor het personeel van de verplaatsing van de universi-
bestaande bekostigingsniveau.
teit naar Amsterdam en Groningen op te vangen, is een reorganisatievoorziening gevormd. Deze is bestemd voor de financiële consequenties
Reserves, fondsen en voorzieningen
van de sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetko-
In de begrotingsjaren 2014 tot en met 2016 worden de volgende
ming in reiskosten en reistijd, ontslagvergoedingen en outplacementbe-
substantiële mutaties voorzien in de op de balans voorkomende
geleiding.
reserves, fondsen en voorzieningen. Voorziening pensioenverplichting Algemene reserve (publiek) en egalisatiereserve PThU (privaat)
Deze pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van
In 2012 is een overeenkomst gesloten in verband met de verkoop van
pensioenen van oud hoogleraren die voorheen als kerkelijk hoogleraar
de panden die de PThU voorafgaande aan de verhuizing naar
vanwege de Nederlandse Hervormde Kerk verbonden waren aan de
Amsterdam en Groningen in Kampen in gebruik had. Tot op heden kon
door het Theologisch Wetenschappelijk Instituut van die kerk verzorgde
de koper de verplichting tot betaling van de overeengekomen koopsom
kerkelijke opleiding bij een van de toenmalige faculteiten Godgeleerd-
– onder aftrek van de betaalde som overeenkomstig het in de overeen-
heid (van de Universiteit Utrecht, de Universiteit van Leiden, de Universi-
komst opgenomen boetebeding – niet nakomen, zodat levering van de
teit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen). Voor hen geldt
panden aan de koper nog niet heeft kunnen plaatsvinden. De verwach-
een pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensi-
ting is dat in de komende jaren alsnog overdracht van de panden zal
oenfonds. Tot en met 2005 werden deze pensioenlasten betaald door
plaatsvinden. Alsdan zal de opbrengst daaruit worden verantwoord in
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Met ingang
de staat van baten en lasten van het betreffende boekjaar. Het daarmee
van 2006 is de verplichting overgegaan naar het Theologisch Weten-
te verwachten positieve resultaat zal voor het deel van de opbrengst uit
schappelijk Instituut en vanaf 2007 naar de PThU. Het aantal pensioen-
verkoop, dat toe te rekenen is aan de subsidiabele begroting, toege-
gerechtigden dat pensioengelden ontvangt uit de voorziening pensioen-
voegd worden aan de algemene reserve. Het deel van de opbrengst uit
verplichting is tien. In de afgelopen jaren bleek het noodzakelijk een
verkoop dat betrekking heeft op het niet subsidiabele deel van de
substantiële dotatie (k € 100,-) te doen om de voorziening op peil te
begroting zal worden bestemd voor de egalisatiereserve.
houden. Verwacht mag worden dat in de komende drie boekjaren het aantal pensioengerechtigden zal dalen. Gegeven de sluitende meerjarenbegroting en afronding van de verhuizing naar en verbouwing van nieuwe locaties – zodat nieuwe grote investeringen niet gepleegd zullen worden - en op basis van de huidige balanspositie gaat het bestuur er van uit dat de vermogenspositie van de PThU op peil blijft en in de komende jaren versterkt kan worden.
Protestantse Theologische Universiteit
19
Huisvestingsbeleid
functies in Amsterdam terechtkomt, omdat daar het bestuurscentrum
De eigen identiteit van de PThU in de samenwerking met de Vrije
van de PThU gevestigd is. Een deel van de OBP-functies is in Groningen
Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen komt tot uitdrukking in
voorzien. Hier gaat het om functies die student- en onderwijsondersteu-
huisvesting met een herkenbare stijl. Deze is in Amsterdam vormge-
nend gerelateerd zijn: studentendecaan, onderwijscoĂśrdinator en een
geven op basis van de huur van een verdieping in het hoofdgebouw van
aantal administratieve functies ten behoeve van student- en onderwijs-
de Vrije Universiteit in de directe nabijheid van de faculteit Godgeleerd-
administratie; het laatste inclusief administratie rond nascholing en
heid van de VU. In Groningen heeft de PThU een eigen pand verworven
buitenlandse studenten.
in de directe omgeving van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG. De huisvesting in Amsterdam en in Groningen
Ontwikkeling studentenaantallen
zijn zodanig ingericht, dat docenten en studenten elkaar gemakkelijk kunnen treffen. Er is nadrukkelijk voor gekozen het onderlinge verkeer tussen faculteiten en PThU op basis van het huisvestingsconcept te
Overzicht verloop aantallen studenten van 2007 – 2013
stimuleren. Met betrekking tot de huisvesting in zowel Amsterdam als Groningen
Bacheloropleiding Theologie Klassiek en Joint Degree (50021/ 55004)
heeft de PThU een programma van eisen opgesteld, dat niet alleen
VOLTIJD, DEELTIJD EN AFSTAND Studiejaar
Totaal
Voltijd
Deeltijd
Afstand
maar ook van onderwijs- en studievoorzieningen voor de PThU, in
2013-2014
113
73
16
24
combinatie met de mogelijkheid om ook (onderwijs- en studie)voorzie-
2012-2013
121
62
12
47
ningen (inclusief het gebruik van de aula) van de VU of RUG af te
2011-2012
109
26
15
68
2010-2011
127
39
21
67
2009-2010
144
38
23
83
2008-2009
141
28
26
87
2007-2008
151
31
31
89
uitgaat van eigen representatieve ruimten en vergadervoorzieningen,
nemen. In het programma van eisen is ook uitgangspunt geweest dat in principe voor alle medewerkers een werkplek beschikbaar is. De PThU heeft daarmee de keuze gemaakt het thuiswerken niet te bevorderen, vanwege de noodzaak om zowel in Amsterdam als in Groningen een werkgemeenschap te doen ontstaan. Om het contact tussen medewerkers die in Amsterdam en in Groningen werkzaam zijn te bevorderen dan wel te vergemakkelijken wordt maximaal ingezet op technische mogelijkheden voor overleg op afstand. De PThU wil naar studenten en cursisten in de nascholing de eigenheid van de PThU benadrukken. Zij hecht aan een laagdrempelig contact tussen docenten, onderwijsondersteunend personeel en studenten. Een kernwaarde voor de PThU is betrokkenheid. De PThU wil hieraan onder meer invulling geven door het bieden van onderwijs- en studievoorzieningen in de nabijheid van de werkruimtes van docenten en onderwijsondersteunend personeel. Voor de huisvesting van medewerkers is uitgegaan van huisvesting van het WP op basis van het formatieplan in ontwikkeling. Voor de huisves-
Masteropleidingen VOLTIJD, DEELTIJD EN AFSTAND Studie- ToPredikantschap jaar taal T V D A 2013- 211 29 28 1 2014 2012- 210 37 27 9 1 2013 2011- 249 51 39 12 2012 2010- 213 40 26 14 2011 2009- 240 58 34 24 2010 2008- 260 56 32 24 2009 2007- 273 60 39 21 2008
Gemeentepredikant T V D A 145 73 72 -
Geestelijk Verdieping Verzorger T V D A T V D A 9 9 - - 28 10 7 11
136 74 62
-
17 15
2
-
20 9
5
6
161 85 76
-
15 8
7
-
22 11
8
3
130 71 59
-
14 8
6
-
29 11 14
4
144 83 71
-
13 6
7
-
25 7
16
2
169 82 87
-
7
4
3
-
28 10 18
-
171 86 85
-
7
4
3
-
35 13 22
-
ting van het OBP is uitgangspunt geweest dat het merendeel van de
20
Jaarstukken 2013
Bacheloropleiding en masteropleidingen totaal VOLTIJD, DEELTIJD EN AFSTAND Studiejaar
Bachelor
Ondanks de dalende trend sinds 2007 verwacht het bestuur dat het
Master
T
V
D
A
20132014
113
73
16
24
20122013
121
62
12
20112012
109
26
20102011
127
20092010
T
V
huidige aantal studenten kan worden geconsolideerd en waarschijnlijk
Totaal
D
A
211 120
80
11
47
210 125
78
15
68
39
21
144
38
20082009
141
20072008
151
T
V
vergroot. De samenwerking met de Vrije Universiteit voor de bachelo-
D
A
324 193
96
35
7
321 187
90
54
249 143 103
3
358 169 118
71
67
213 116
93
4
340 155 114
71
23
83
240 130 118
2
384 168 141
85
uit van een groei in de komende jaren. Met name op de vestiging
28
26
87
260 128 132
-
401 156 158
87
Groningen moeten de vruchten van de komst van de PThU – in de zin
31
31
89
273 142 131
-
424 172 162
89
ropleiding heeft een positief effect op het aantal voltijdstudenten. De daling van het aantal afstandstudenten wordt voor een belangrijk deel gecompenseerd door de groei van het aantal voltijdstudenten. Met het oog op de inzet op versterking van de behaalde rendementen en de groei van het aantal bekostigde inschrijvingen is dit een gunstige ontwikkeling. Voor wat betreft de masteropleidingen gaat het bestuur
van groei van het aantal studenten – de komende jaren geplukt worden. Weliswaar heeft de transitie naar Groningen geleid tot meer inschrijvingen voor de bacheloropleiding theologie, maar deze inschrijvingen
Het verloop van het aantal studenten sinds de oprichting van de PThU
komen voor rekening van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienst-
laat een dalende trend zien. Deze dalende trend laat zich verklaren door,
wetenschap van de RUG. Eerst wanneer deze studenten hun bachelordi-
in de eerste jaren, de afbouw van de ongedeelde doctoraal en kerkelijke
ploma hebben behaald, stromen zij door naar de masteropleidingen van
opleidingen van de rechtsvoorgangers van de PThU. Het wegvallen van
de PThU te Groningen. De komende jaren zullen een groei van het
deze opleidingen is vanaf 2010-2011 zichtbaar. Vanaf 2012 is zichtbaar
aantal studenten voor de masteropleidingen te zien geven. Daarbij komt
dat de PThU van drie naar twee vestigingsplaatsen is gegaan. Tevens is
dat voor de masteropleiding Verdieping wordt ingezet op toename van
in het verloop van het aantal studenten te zien dat de samenwerking
het aantal uit het buitenland afkomstige studenten.
met de LOI in verband met de afstandsopleiding is beĂŤindigd en afge-
Ontwikkeling personeelsbestand
bouwd.
Het personeelsbestand heeft zich sinds 2010 als volgt ontwikkeld.
Overzicht prognose studentenaantallen
2013 Amsterdam Hoogleraren
Bacheloropleiding en masteropleidingen totaal VOLTIJD, DEELTIJD EN AFSTAND Bachelor
Master
T
V
D
A
2013-2014
113
73
16
2014-2015
113
97
16
2015-2016
113
97
2016-2017
113
97
T
Totaal T
V
D
A
96
35
Onderzoekers
Totaal
2012
2011
2010
Totaal
Totaal
Totaal
7,10
4,40
11,50
12,60
14,60
14,80
10,30
8,10
18,40
20,80
21,40
21,60
2,00
0
2,00
2,60
2,00
3,15
D
A
24 211 120
80
11 324 193
Docenten
3,25
1,20
4,45
6,21
6,47
6,70
-
211 120
91
-
324 217 107
-
Promovendi
5,10
4,10
9,20
11,20
16,40
17,70
16
-
221 130
91
-
334 227 107
-
1,13
1,68
1,68
2,85
2,60
-
229 138
91
-
342 235 107
-
SA
0,55
16
Protestantse Theologische Universiteit
V
U(H)D
Groningen
1,00
0
1,00
0,50
0,20
1,20
OBP
17,74
3,45
21,19
22,75
28,15
29,35
Totaal
47,04
22,38
69,42
78,34
92,07
97,10
Overig WP
21
De verhuizing in 2012 naar Amsterdam en Groningen heeft binnen de
etcetera op beide locaties). Daarnaast zijn er SNO’s afgesloten voor ICT
ondersteunende staf geleid tot een reductie van het aantal fte. Primair
en audiovisuele apparatuur.
heeft dit te maken met het uitbesteden van facilitaire en ICT zaken aan
De totale kosten van deze SNO’s worden in 2014 geraamd op k € 1.360.
de samenwerkingspartners VU en RUG. Vooruitlopend op een evaluatie
In Amsterdam is een deel van de gehuurde ruimte (tijdelijk) afgestaan
van de omvang van het wetenschappelijk personeel in 2014 heeft het
voor gebruik aan de verhuurder. Hiervoor wordt een factuurkorting van
bestuur in 2011 een vacaturestop ingesteld. Deze heeft er toe geleid dat
ruim k € 80 op de huidige SNO huur ontvangen. Deze korting is in de
bij het ontstaan van een vacature als gevolg van natuurlijk verloop of
begroting 2014 verwerkt.
vrijwillige uitdiensttreding per situatie is beoordeeld of de ontstane
In de onderstaande tabel is een overzicht van de totale kosten per SNO
vacature zou worden opgevuld. In een aantal gevallen heeft geen herbe-
opgenomen:
zetting plaatsgevonden. Dit wordt zichtbaar in het aantal fte voor hoogleraren en universitaire (hoofd)docenten. Ook het aantal in dienst zijnde promovendi is gereduceerd. Na evaluatie van de wetenschappelijke
onderdeel
Amsterdam
Groningen
Huur
€ 703.175,78
€ 35.126,30
€ 32.543,34
€ 73.233,52
€ 14.255,50
€ 120.032,35
61.438,48
€ 97.423,45
€ 200.069,03
€ 358.930,96
Facilitair
stafformatie in 2014 en op grond van de in de meerjarenbegroting
ICT
opgenomen taakstelling zal het personeelsbestand een dalende trend
AVC
vertonen.
Totaal
Prognose ontwikkeling personele bezetting
€ 797.157,60
€ 205.783,27
Beide
Totaal € 738.302,08
142.875,41
€ 142.875,41
€ 357.199,94
€ 1.360.140,80
Risicobeheersing In 2013 zijn belangrijke stappen gezet om de interne beheersing te
2013
2014
2015
2016
Bestuur
1,80
0,90
0,90
0,90
Onderwijzend personeel
4,45
3,85
3,85
3,85
Wetenschappelijk personeel
41,98
41,10
41,22
40,53
van het plan is inmiddels uitgevoerd. Zo is de opzet van de 4e en 8e
Ondersteunend personeel
21,19
23,09
23,09
23,09
maand managementrapportage vernieuwd, zijn de werkvoorraden van
Totaal
69,42
68,94
69,06
68,37
verbeteren. Het College van Bestuur stelde een verbeterplan op. Dit plan, ‘PThU in control’ had ten doel een kwaliteitsimpuls door te voeren ten aanzien van de (financiële) managementrapportage. Een groot deel
de afdeling FEZ in kaart gebracht, en wordt de samenstelling van de formatie beter in beeld gebracht waardoor formatiebeheer en betere sturing mogelijk is. Ook is een liquiditeitsprognose opgesteld. Tenslotte
De prognose is enerzijds gebaseerd op de ontwikkeling in het perso-
is ingestemd met een nieuw begrotingsmodel. De begroting 2014 is op
neelsbestand op basis van natuurlijk verloop, waarbij rekening is
deze wijze opgesteld. In 2014 zullen de overige punten uit het plan
gehouden met reeds gemaakte keuzes ten aanzien van het niet opvullen
worden doorgevoerd. De verbeteringen stellen het College van Bestuur
van daartoe aangewezen vacatures. In 2016 is een reductie van het
in staat sneller en beter inzicht te verkrijgen in de financiële cijfers om
wetenschappelijk personeel met 1,25 fte opgenomen, op grond van de
vervolgens te kunnen sturen. Van de andere te onderkennen risico’s is
hierboven bij de meerjarenbegroting verantwoorde taakstelling, in het
de aandacht vooral uitgegaan naar studentenaantal en wetenschappe-
licht van het streven een sluitende begroting te kunnen opstellen.
lijke integriteit. Het relatief lage studentenaantal was aanleiding om de werving van studenten tot speerpunt van beleid te maken. In opdracht
Huisvestingslasten
van het College van Bestuur is een speerpuntennotitie werving opge-
De huisvestingslasten bestaan voornamelijk uit Service Niveau Overeen-
steld waarvan de uitvoering ter hand is genomen.
komsten (hierna: SNO’s) die met de VU en RuG zijn afgesloten voor de onderdelen Huisvesting (huur in Amsterdam), facilitair (schoonmaak
22
Jaarstukken 2013
De krachtige inzet op de werving heeft ertoe geleid dat de terugval
2.9 Rechtsbescherming: klachten en geschillen
sinds 2010 zich lijkt te stabiliseren en dat de instroom van jonge
De PThU kent overeenkomstig titel 4 van hoofdstuk 7 van de Wet op
studenten is toegenomen.
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) een faciliteit
Naast het aantal studenten vormt met name het rendement van de
voor rechtsbescherming van studenten van de PThU.
opleidingen een aandachtspunt binnen de risico-inventarisatie. Een te
De faciliteit voorziet in een regeling voor afhandeling van klachten
laag rendement brengt het risico van een achterblijvend aan prestaties
alsmede een regeling voor behandeling van geschillen. Deze regelingen
gerelateerd bekostigingsniveau met zich mee. Beheersingsmaatregelen
maken onderdeel uit van het Studentenstatuut van de PThU.
zijn gericht op de introductie van het bindend studieadvies in de
Wanneer studenten een klacht kenbaar maken of een geschil aanhangig
bacheloropleiding en herziening van de masteropleidingen, zodanig dat
maken bij de daartoe aangewezen faciliteit (de ambtelijk secretaris
studeerbaarheid van de opleiding vergroot wordt. Tevens zijn maatre-
bestuur of studentendecaan) wordt in eerste instantie getracht te
gelen getroffen in de sfeer van strakkere studiebegeleiding.
komen tot een minnelijke schikking tussen student en betrokken mede-
Om het risico op schending van wetenschappelijke integriteit te
werker of orgaan van de PThU. Indien dit niet mogelijk blijkt, kan de
beheersen heeft de PThU de Gedragscode Wetenschapsbeoefening,
student de klacht of het geschil overeenkomstig de daartoe geldende
zoals in 2005 door de VSNU vastgesteld en in 2012 gewijzigd, onder-
regeling indienen. Een klacht wordt, voordat het college van bestuur
schreven. In gezamenlijkheid met de levensbeschouwelijke universiteiten
daarop een besluit neemt, ter advisering voorgelegd aan de klachten-
heeft de PThU een commissie wetenschappelijke integriteit geïnstalleerd,
commissie. Een geschil wordt voorafgaande aan het bestuursbesluit
die in voorkomende gevallen klachten betreffende schending van
voorgelegd aan de geschillenadviescommissie.
wetenschappelijke integriteit in behandeling neemt en advies uitbrengt
In het verslagjaar 2013 heeft een geschil met betrekking tot toelaatbaar-
aan het betrokken bestuur. In verband met het functioneren van de
heid tot de opleiding geleid tot een procedure waarbij de geschillenad-
commissie heeft de PThU een klachtenregeling vastgesteld. Ook het
viescommissie om advies is gevraagd.
promotiereglement is, naar aanleiding van een onderzoek van de Inspectie voor Hoger Onderwijs naar promotiereglementen aan Neder-
2.10 Wetenschappelijke integriteit
landse universiteiten, aangescherpt op het punt van inbouwen van
De PThU heeft de Gedragscode Wetenschapsbeoefening van de VSNU
waarborgen ter voorkoming van schending van wetenschappelijke inte-
onderschreven. Waar aanvankelijk was besloten de daarbij behorende
griteit. Binnen de promotieopleiding en tevens binnen de bachelor- en
regeling voor de klachtenprocedure onder te brengen bij de daartoe bij
masteropleiding komt het aanleren van integere wetenschapsbeoefe-
de Vrije Universiteit ingerichte procedure, heeft het college van bestuur
ning nadrukkelijk aan de orde.
in 2013 besloten alsnog aan te sluiten bij het initiatief van de levensbe-
In 2014 zal de opzet van een risicomanagementsysteem ter hand
schouwelijke universiteiten een gezamenlijke commissie voor weten-
worden genomen. Niet alleen worden belangrijke risico’s in beeld
schappelijke integriteit te installeren. Deze commissie wordt bevoegd
gebracht, ook worden beheersmaatregelen geïdentificeerd en uitge-
verklaard advies uit te brengen over alle binnen de levensbeschouwelijke
voerd.
universiteiten ingediende klachten betreffende schending van de wetenschappelijke integriteit. Het overleg om toe te treden tot de gezamen-
Oordeel Raad van Toezicht
lijke commissie is in 2013 gestart. Afronding van de procedure van
Voor het oordeel van de raad van toezicht betreffende de continuïteit
toetreding zal in 2014 plaatsvinden. Als gevolg van deze toetreding zal
van de PThU wordt verwezen naar hoofdstuk 1 van dit verslag.
de PThU een eigen vertrouwenspersoon wetenschappelijke integriteit benoemen. In het verslagjaar zijn binnen de PThU geen klachten ingediend betreffende schending van wetenschappelijke integriteit.
Protestantse Theologische Universiteit
23
Hoofdstuk 3:
Onderwijs 3.1 Algemeen
(2) Daarnaast wordt aan de vestiging Groningen een van deze opleiding
Voor het onderwijs betekende 2013 een eerste proeve van de nieuwe
afgeleide PThU-route aangeboden binnen de bachelor Godgeleerd-
bachelor- en master opleidingen op de nieuwe locaties. Nieuwe ontwik-
heid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit aldaar.
kelde cursussen werden voor de eerste gegeven en geëvalueerd, en waar nodig aangepast. Kinderziektes in facilitaire voorzieningen werden
(3) Tenslotte waren er nog studenten in de afbouwfase van de inmiddels
opgemerkt en aangepakt en de afstemming met beide partnerinstel-
beëindigde bacheloropleiding Theologie Klassiek van de voormalige
lingen op de verschillende locaties werd geïntensiveerd. Het onderwijs-
PThU-vestiging Kampen.
management wisselde van personen en investeerde in een onderwijsdag voor zowel OBP als WP leden, om expertise en teamgeest in het facili-
3.2.1 Bachelor Theologie Joint Degree (CROHO 55004)
teren en geven van onderwijs te bevorderen. De beoordeling van de
De bacheloropleiding Theologie Joint Degree is van start gegaan in 2011
opleidingen aan de hand van het NVAO kader gaf de PThU de kans om
als parallelle bachelor van de beide instellingen, onder de bestaande
haar kwaliteit voor het voetlicht te brengen en te tonen dat beleids-
bacheloraccreditaties van zowel de PThU als van de Faculteit Godge-
plannen niet slechts op papier bestaan maar daadwerkelijk hun beslag
leerdheid van de Vrije Universiteit. Het doel van deze opleiding was om
krijgen in het onderwijs. Zo is er door opleidings- en examencommissies
te komen tot een gezamenlijk ontwikkelde en uitgevoerde bachelor
hard gewerkt aan de implementatie van de kwaliteitszorg rondom
klassieke theologie waarbij de expertises en profielen van beide oplei-
studeerbaarheid en toetsing, ook in het licht van de prestatieafspraak
dingen elkaar versterken. Met toestemming van de NVAO is de oplei-
met het ministerie. Een strak vormgegeven onderwijsprogramma en
ding vervolgens als daadwerkelijke Joint Degree van start gegaan in
optimale begeleiding van studenten zal de rendementscijfers verhogen,
september 2012. Ten behoeve van de beoordeling van de opleiding
zo is de verwachting.
volgens het beperkte kader met het oog op de nieuw te verkrijgen
Voor de toekomst wordt bovendien steeds meer zichtbaar dat afbouw
accreditatie, is de opleiding in juni 2013 beoordeeld door de daartoe
van oude opleidingen en de invoering van de ‘harde knip’ tussen
aangestelde Qanu-commissie. Onder penvoerderschap van de VU facul-
bachelor- en masterprogramma’s niet betekent dat er automatisch een
teit is ter voorbereiding een kritische reflectie als zelfevaluatie
zelfde aantal studenten gaat instromen in de nieuwe opleidingen.
geschreven. Aansluitend volgde voor de PThU in december-januari een
Studentenwerving op zowel bachelor- als masterniveau is door het
aanvullende opleidingsvisitatie voor enkele specifieke standaarden zoals
College van Bestuur dan ook genoteerd als hoge prioriteit.
voorzieningen (in het bijzonder ten behoeve van studenten met een handicap), personeel en kwaliteitszorg. De eindrapportage van de Qanu-
3.2 Bacheloropleiding
commissie over de bachelor Joint Degree voorzag de opleiding van het
Het bacheloronderwijs van de PThU loopt in het verslagjaar langs drie
predikaat ‘voldoende’. Opgemerkt werd dat de kwaliteit op de verschil-
lijnen.
lende onderdelen in orde is, maar dat de opleiding zich, gezien haar
(1) Aan de vestiging Amsterdam is er de bachelor Theologie Joint Degree
jonge bestaan, nog nader moet bewijzen. Op enkele aanbevelingen van
onder eigenaarschap van de PThU en de Faculteit Godgeleerdheid
de Qanu commissie, zoals het verhogen van het aantal contacturen
van de Vrije Universiteit Amsterdam tezamen. Voor deze nieuwe
binnen de opleiding, hebben de besturen geanticipeerd door vanaf
opleiding heeft in 2013 en januari 2014 de beoordeling van de oplei-
september 2013 de contacturen met minimaal twee uur per cursus per
ding ten behoeve van de accreditatie door de Nederlands-Vlaamse
week te verhogen.
Accreditatieorganisatie (NVAO) plaatsgevonden; in 2013 volgens het
Inmiddels zijn in het verslagjaar zowel het eerste als het tweede jaar van
beperkte beoordelingskader en in 2014 op basis van het aanvullende
de bachelor Theologie Joint Degree van start gegaan. Beide instellingen
beoordelingskader.
investeren voor 50% in de opleiding en leveren elk ook de helft van de docenten. Ieder cohort studenten krijgt gedurende het collegejaar een
24
Jaarstukken 2013
evenredig deel onderwijs van PThU- en VU-docenten. De ‘verdeling’ van
3.2.2 PThU-Route in de bachelor Theologie
de modules wordt vooraf op voordracht van de gezamenlijk aangestelde
van de Rijksuniversiteit Groningen
coördinator door de beide besturen vastgesteld. Het overleg tussen
De Groningse PThU route in de bachelor van de faculteit Godgeleerd-
docenten vindt plaats in een gezamenlijk docentenberaad, in leerstoel-
heid en Godsdienstwetenschap is afgeleid van de bachelor Theologie
groepen of secties en in contacten met de opleidingscoördinator. De uit
Joint Degree te Amsterdam. De route heeft een omvang van 50 ects.
beide instellingen gezamenlijk gevormde opleidingscommissie functio-
Vanaf cursusjaar 2011-2012 zijn reeds enkele cursussen aangeboden die
neert vanaf september 2012 en ziet toe op de onderwijsevaluaties,
door eerste- en tweedejaars studenten van de bacheloropleiding van de
koppelt terug naar studenten en docenten en adviseert beide besturen
faculteit zijn gevolgd, vanaf cursusjaar 2012-2013 is het hele pakket
inzake de OER en voorkomende zaken. Zo is bijvoorbeeld na advies van
cursussen aangeboden. De kwaliteitszorg van deze route wordt behar-
de opleidingscommissie een additionele eindterm aan de integrale leer-
tigd binnen die van de bachelor Theologie Joint Degree, maar is ter
lijn toegevoegd.
plaatse gemandateerd aan een speciaal daartoe benoemd kwaliteitsberaad, bestaande uit docenten en studenten van de vestiging Groningen.
De uitkomsten van de onderwijsevaluaties zijn overwegend positief.
Eén van de docentleden is tevens lid van de Opleidingscommissie
Waar nodig zijn aanpassingen doorgevoerd, bijvoorbeeld bij de cursus
bachelor Theologie Joint Degree. Het kwaliteitsberaad werkt nauw
Academische Vaardigheden. De gezamenlijke examencommissie is eerst
samen met de organen voor kwaliteitszorg van de RUG bachelor. Het
in april 2013 geïnstalleerd en heeft zich in het verslagjaar bezigge-
toetsbeleid is op gelijke wijze gemandateerd aan een toetscommissie
houden met de implementatie van integraal toetsbeleid voor de oplei-
vestiging Groningen, waarbij een docentlid van de commissie tevens lid
ding en met de afstemming van het beleid in relatie tot de andere
van de Examencommissie bachelor Theologie Joint Degree is. Zowel het
examencommissies van beide instellingen.
kwaliteitsberaad als de examencommissie hebben in het verslagjaar met hun adviezen bijgedragen aan de nadere afstemming tussen de PThU en
Vanuit de Vrije Universiteit als geheel is het beleid overgenomen om een
de RUG. Met name de verschillende aanpak van roosteren, plannen en
academische kern per opleiding aan te wijzen. Voor de bachelor is deze
toetsen vereiste aanpassing. Afstemming tussen docenten van de
kern geformuleerd. Zij bestaat op het terrein van ‘methoden en tech-
bachelor RUG en de PThU heeft plaatsgevonden;het opzetten van een
nieken’ uit de cursus Inleiding Sociale Wetenschappen en Voorbereiding
reguliere vorm van gezamenlijk overleg is gepland voor 2014. Tot
Scriptie, op het terrein van ‘boeken van belang’ uit de cursus Inleiding
dusverre verloopt het contact via de opleidingscoördinator en het oplei-
Oude Testament en voor het terrein ‘kritisch redeneren’ uit de cursus
dingsmanagement. De RUG heeft inmiddels aangekondigd de structuur
Hermeneutiek. Ingrijpender is een herziening van het programma waar
van de opleiding te gaan veranderen. In 2014 zal duidelijk worden welke
het tot dan toe bestaande cursussen van 3 ects betreft. Deze cursussen
implicaties dit heeft voor de PThU route.
(vier per jaar) zijn alle omgevormd tot cursussen van 6 ects. Hiertoe zijn enkele leerlijnen aangepast. Voor studenten in het ‘oude’ programma
3.2.3 Theologie Klassiek (50021)
zijn de ingrepen marginaal en is er een goed studeerbare overgangsre-
De bacheloropleiding Theologie Klassiek was een brede disciplinegeori-
geling ontworpen.
ënteerde bacheloropleiding die bij uitstek voorbereidt op de driejarige
In samenspraak met studenten en passend bij de identiteit van de PThU
masteropleiding tot predikant. In september 2012 is te Kampen alleen
zijn door de PThU regelmatig extra-curriculaire bijeenkomsten georgani-
nog het derde jaar van de opleiding van start gegaan. De studenten van
seerd, waar studenten zich samen met docenten bezinnen op de
het cohort september 2010 hebben het recht hun opleiding te Kampen
verhouding persoonlijk geloof, wetenschappelijke theologiebeoefening,
te voltooien en maakten in 2013 gebruik van dit recht. Tot september
kerkelijke binding en ambt.
heeft de PThU daarom gastvrijheid genoten aan de Theologische Universiteit Kampen (Broederweg) om aldaar dit onderwijs te verzorgen.
Protestantse Theologische Universiteit
25
Studenten kregen daarbij tevens toegang tot de bibliotheek en andere
Rendement bachelor Theologie Joint Degree
voorzieningen. Vanaf september 2013 worden de cursussen van deze
Het rendement van de bachelor Theologie Joint Degree is nog niet over
bachelor niet meer gegeven. De niet nominaal afgestudeerde studenten
langere termijn zichtbaar te maken omdat de opleiding op dit moment
konden nog wel gebruik maken van de via Blackboard aangeboden
pas twee cursusjaren aangeboden wordt.
premastercursussen.
3.2.4 Theologie Klassiek als afstandstudie
Rendement bachelor Theologie Klassiek CROHO 50021
Vanaf de zomer 2012 waren nieuwe inschrijvingen voor het afstandsonBachelor Klassiek (50021)
derwijs niet meer mogelijk. Voor herinschrijvers biedt de PThU de
VOLTIJD/ AFSTAND
bacheloropleiding nog aan tot het einde van de lopende accreditatie, in
Cohort
december 2014. Er is met alle studenten individueel contact opgenomen
Voltijd (%) (inclusief afstandsonderwijs) Aantal
percentage
Aantal
percentage
2007
57
9
9
44
2008
47
15
12
50
2009
40
13
9
44
over hun studieplanning. Daarbij bleek dat slechts enkelen de studie ook daadwerkelijk willen voltooien. Daartoe worden zij begeleid en blijven de afstandscursussen nog beschikbaar tot einde 2014.
Voltijd (%) (inclusief afstandsonderwijs)
De voorgenomen plannen om samen met de VU te onderzoeken welke vormen van instroom voor deze doelgroep van studenten mogelijk zou
Bovenstaande tabel toont het aandeel voltijdse studenten dat zich na
zijn, werden vooralsnog niet tot uitvoering gebracht vanwege het onze-
één jaar heeft heringeschreven voor de bacheloropleiding Theologie
kere politieke klimaat inzake de –met name financiële- mogelijkheid tot
Klassiek en na vier jaar het diploma heeft behaald. Wanneer de inmid-
‘langstuderen’. Ook rond de wettelijke borging van de positie van het
dels afgestoten afstandsvariant niet wordt meegerekend, zien we een
deeltijdonderwijs bestond nog te weinig houvast om tot beleidsontwik-
gelijkblijvende tendens. Voor de nieuwe bachelor Theologie Joint Degree
keling en –uitvoering over te gaan.
moeten deze cijfers verder stijgen. In absolute getallen toont onderstaand overzicht het aantal afgestu-
3.2.5 Rendement van de bacheloropleidingen
deerden in relatie tot het aantal uitvallers en het aantal studenten dat
De PThU heeft als doelstelling in de prestatieafspraken opgenomen om
overgestapt is naar een andere bacheloropleiding (peildatum 31
te komen tot een rendementscijfer van 75% over al haar opleidingen in
augustus 2013). Hier is een belangrijke dalende trend van het aantal
2016. Daarmee bedoelen we, conform de definitie uit de prestatieaf-
uitvallers te zien.
spraak, het aantal afgestudeerden per cohort na verloop van de nominale studieduur van de bacheloropleiding (180 ects = drie jaar), vermeer-
Afgestudeerd
Nog studerend
T
Aantal V
D
A
T
V
D
A
T
V
D
A
T
V
D
A
Cohort
derd met één uitloopjaar.
Uitval
Deze rendementscijfers worden hieronder gepresenteerd, zowel per
2007
63
9
6
48 10
5
3
2
2
0
1
1
51
4
2
45
opleiding per cohort als uitgesplitst naar voltijd en deeltijd en afstands-
2008
51 12
4
35 12
7
2
3
4
0
0
4
35
5
2
28
onderwijs. Om trends zichtbaar te maken, worden de cijfers weerge-
2009
47
9
7
31 11
8
2
1
3
0
2
1
33
1
3
29
geven in percentages, maar vanwege de specifieke cohorten ook telkens
2010
36
6
3
27
5
3
1
1
9
1
2
6
22
2
0
20
2011
40
4
0
36
1
0
0
1
9
2
0
7
30
2
0
28
2012
47 38
7
2
0
0
6
0
35 28
1
1
12 10
0
1
in absolute getallen. Dit is belangrijk omdat name bij kleine aantallen studenten percentages en fluctuaties daarin mogelijk leiden tot vertekende beeldvorming.
26
T=totaal, V= Voltijd, D= Deeltijd, A = Afstand
Jaarstukken 2013
Bachelor Theologie joint degree
Deeltijd bachelor Theologie Klassiek De deeltijdvariant van de bacheloropleiding Theologie Klassiek betreft een opleidingsvariant die specifiek is ingericht voor studenten die al een hbo-bachelordiploma hebben behaald en door willen stromen naar de
VOLTIJD Cohort
Aantal in cohort
Aantal uitvallers
Percentage uitvallers
2012
38
10
26%
driejarige predikantsmaster. Deze variant is inmiddels afgeschaft en verkeert in de fase van afbouw. Voor studenten die op de peildatum nog
3.2.7 Uitval bacheloropleidingen Theologie klassiek
stonden ingeschreven voor deze variant, is in overleg met de studenten-
(t/m cohort 2011-2012)
decaan en met instemming van de examencommissie een individueel
Voor de overige bacheloropleidingen tot en met cohort 2011-2012 zijn
programma vastgesteld. Voor studenten die van het hbo komen met
de uitvalcijfers na een jaar studie als volgt:
een diploma en wensen door te stromen naar de masteropleidingen, volgen een route op grond van een premastertraject. Vaststellen van
B Theologie Klassiek 31-8-2013 VOLTIJD
streefwaarden per cohort is derhalve voor deze variant niet zinvol, omdat de omvang van hun programma per student verschilt. Bachelor Theologie Klassiek op basis van afstandsonderwijs Bovenstaande tabel geeft aan dat het rendement van het afstandson-
cohort
aantal in cohort
aantal uitvallers
percentage uitvallers
2007
9
3
33%
2008
12
2
17%
2009
9
0
0%
derwijs blijvend laag is. Daarmee lijkt het eerder genomen besluit van
2010
6
1
17%
het College van Bestuur om deze vorm van onderwijs te beëindigen en
2011
4
1
25%
af te bouwen, op grond van de rendementscijfers zeker gerechtvaardigd. Voor de potentiële doelgroep die deze vorm van onderwijs ambieert is op dit moment geen alternatief voorhanden. De PThU ontwikkelt
Uit deze tabel is af te lezen dat het percentage uitvallers ook in de
echter wel een programma waarbij voor zij-instroom uit het wo op basis
bachelor Theologie Klassiek Voltijd onder de streefwaarde van maximaal
van zelfstudie en een premasterpakket een studeerbare mogelijkheid tot
25% uitkomt, met uitzondering van het cohort 2007. Ook hier geldt dat
instroom in de masteropleiding ontstaat.
de introductie van een studiekeuze begeleidingsgesprek met aankomende studenten als doeltreffende maatregel ingezet is om het uitval-
3.2.6 Uitval bacheloropleiding
percentage voor de bacheloropleiding structureel te doen dalen.
bachelor Theologie Joint Degree voltijd Voor de ingestroomde studenten in de nieuwe bachelor Theologie Joint
3.3 Masteropleidingen
Degree per 2012 is in onderstaande tabel zichtbaar dat er na een jaar een uitvalpercentage van 26% is. Hierin vertaalt zich het positieve effect
3.3.1 Driejarige masteropleiding(en) Predikantschap
van de invoering van het Bindend Studie Advies, waardoor uitval
Amsterdam en Groningen (CROHO 60261) en oude
beperkt blijft in aantal en vroegtijdig in het programma plaatsvindt. Het
driejarige masteropleiding Leiden, Utrecht en Kampen
uitvalpercentage van 26% ligt iets boven het door de PThU nagestreefde
In september 2012 zijn de nieuwe masteropleidingen van de PThU van
percentage van maximaal 25%.
start gegaan, zowel in Groningen als in Amsterdam. Voor de master Predikantschap geldt dat één accreditatie is aangevraagd, waarvoor in juni 2013 de beoordeling volgens het beperkte kader plaatsvond en in december 2013 tot januari 2014 de aanvullende beoordeling. De uitkomsten van de QANU visitatiecommissie zijn dusdanig dat alle
Protestantse Theologische Universiteit
27
opleidingen als ‘voldoende’ zijn beoordeeld en er dus met vertrouwen
vijftien verschillende trajecten van de opleiding. Dat leidde regelmatig
kan worden uitgezien naar de accreditatieverlening.
tot enkele roostertechnische en facilitaire problemen, waarvoor per
Bij de ontwikkeling van de driejarige master is gekozen voor een integra-
situatie een oplossing is gevonden. Daartoe is veel overleg gevoerd met
tieve opzet in de academische beroepsvoorbereiding. Vanuit de in
de studenten. De concentratie van de opleidingen op de nieuwe vesti-
gesprek met het beroepsveld ontwikkelde visie op het predikantschap
gingen per september 2013 vormde daarna duidelijk een versterking
zijn vier centrale beroepsrollen gedefinieerd. Deze beroepsrollen zijn
van de eenheid van de PThU en haar studenten.
vervolgens gerelateerd aan bijbehorende competenties met hun eind-
De intensiteit van de kwaliteitszorg rondom het eerste uitgevoerde
termen, waarop het curriculum is ingericht. Deze centrale visie op het
masterjaar is bijzonder groot geweest. De opleidingscoördinatoren
predikantschap - de beroepsrollen en definiëring van academische,
hebben zowel met studentengroepen als met de docentenberaden
hermeneutische, beroepsgerelateerde en persoonsgerelateerde compe-
steeds overlegd en de vinger aan de pols gehouden voor wat betreft
tenties - vormt de basis voor zowel het onderwijs in Groningen als in
kwaliteit en studeerbaarheid. Zo bleek de studiebelasting over de
Amsterdam. Beide vestigingen kennen echter een eigen opbouw van
verschillende perioden niet geheel evenwichtig. Daarvoor is naar een
het curriculum, waardoor een student ook kan kiezen welke opleiding
betere verdeling gezocht. De afstemming tussen de cursusinhouden en
het beste bij de eigen leerwensen aansluit. In Amsterdam bestaat de
de leerplek- praktijkveld- of stageopdrachten bleek nog aangescherpt te
masteropleiding uit een verkennend (in relatie tot leerplek), verdiepend
moeten worden en de studentgecentreerde aanpak rondom leerproces-
(in relatie tot wetenschappelijk onderzoek en specialisatie) en een
begeleiding en portfolio is vereenvoudigd en moet nog nader geïmple-
verbindend jaar (in relatie tot stage). In Groningen begint men met het
menteerd worden.
verdiepingsjaar, waarna een integratief traject van twee jaar, inclusief stage met onderscheiden praktijkvelden en beroepsondersteunende cursussen, volgt.
3.3.2 Eenjarige masteropleiding Verdieping te Kampen en te Groningen
In Amsterdam wordt naast de voltijdvariant van de masteropleiding ook
De masteropleiding Verdieping is een eenjarige masteropleiding die
een deeltijd variant op zaterdag aangeboden. In Groningen wordt naast
gericht is op wetenschappelijke verdieping. Deze opleiding werd al
de route Predikantschap ook een route Predikant-Geestelijk verzorger
eerder in Kampen aangeboden en is verplaatst naar Groningen. De
aangeboden, eveneens binnen de driejarige masteropleiding Predikant-
doelgroep van deze opleiding is internationaal, en voor deze opleiding
schap.
wordt dan ook zowel in Nederland alsook in het buitenland geworven.
Sinds de driejarige masteropleiding gestart is, zijn geen nieuwe
De selectie van de internationale studenten wordt samen met een exper-
studenten meer in de oude opleidingen in Kampen, Leiden en Utrecht
tisecentrum van de Rijksuniversiteit Groningen vormgegeven. De voer-
begonnen. Voor de studenten uit de oude opleidingen zijn de cursussen
taal in de opleiding is Engels.
tot de zomer van 2013 voor het laatst op de oude locaties gegeven.
Er zijn ook enkele studenten die de opleiding volgen in de vorm van
Vanaf september 2013 worden alle cursussen in de oude opleidingen
afstandsonderwijs: daartoe zijn een aantal interdisciplinaire cursussen in
zowel voltijd als deeltijd in Amsterdam of Groningen gegeven.
digitale vorm ontwikkeld, eveneens in het Engels. Met de opheffing van
Voor studenten met een diploma van de theologische bachelor van de
de bacheloropleiding in samenwerking met de LOI, is ook deze eenjarige
Universiteit Leiden of Universiteit Utrecht zijn overgangsmaatregelen
master in de vorm van afstandsonderwijs opgeheven. Om studenten niet
getroffen, waardoor zij geen extra studietijd verliezen. Deficiëntiecur-
teleur te stellen die na voltooiing van hun bacheloropleiding in de vorm
sussen zijn ontwikkeld voor de eventuele lacunes. De sluitingen van de
van afstandsonderwijs gerekend hadden op een vervolg in de vorm van
masteropleidingen van de PThU in Leiden en Utrecht betekent dat deze
een master Verdieping, was inschrijving in de master Verdieping voor
cursussen echter niet meer gegeven zullen worden.
hen ook in het cursusjaar 2012-2013 nog mogelijk, ervan uitgaande
Tot aan de zomer van 2013 werd op vijf locaties onderwijs gegeven in
dat zij de opleiding voltooien voor het einde van de lopende
28
Jaarstukken 2013
M Predikantschap (60261) Peildatum 31-8-2013 Kampen/ Groningen VOLTIJD
accreditatietermijn, 31 december 2014. Vanaf september 2012 wordt de master Verdieping aangeboden te Groningen en zowel in 2012 als in cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
opleiding voorziet in interdisciplinaire cursussen voor alle studenten
2007
15
2
13%
vanuit de drie onderzoeksgroepen, waarna er een methodologische
2008
9
1
11%
2009
14
5
36%
2010
11
5
45%
2013 is een groep internationale studenten gestart. De opbouw van de
basis gelegd wordt binnen de onderzoeksgroepen. Vervolgens nemen Nederlandse studenten in de master Verdieping alsook studenten die het verdiepingsjaar binnen de driejarige predikantsmaster te Groningen
Voor de masteropleidingen streeft het bestuur naar een rendement van
volgen, een aantal cursussen (10 à 15 ects) binnen hun programma af
60% in 2016. Zoals deze tabel aantoont, is dit percentage voor de
aan de RUG. Dat geeft hen de mogelijkheid tot een eigen keuze van
masteropleiding predikantschap niet behaald. De dalende trend is echter
flankerende vakken bij hun specialisatie. Tenslotte wordt via specialisatie-
omgezet in een stijgende lijn. Het blijkt dat studievertraging binnen de
en literatuurcursussen de weg naar de masterthesis afgelegd.
driejarige masteropleiding vooral binnen het verdiepingsjaar ontstaat.
Ook de master Verdieping heeft in juni 2013 de beperkte opleidingsbe-
Dat betreft het jaar waarin studenten hun thesis schrijven. Om dit beter
oordeling ondergaan en ook hier resulteerde dat in de kwalificatie
te stroomlijnen is in de nieuwe masteropleidingen een strakker begeleid
‘voldoende’, waarbij de commissie de integratie tussen Nederlandse en
programma ontworpen waarin planning en tijdslimieten helder aange-
internationale studenten als een sterk punt benoemde.
geven zijn.
3.3.3 Rendementen masteropleidingen
DEELTIJD
Voor de rendementscijfers van de masteropleidingen presenteren we
Voor deeltijd studenten in de masteropleidingen is het rendementscijfer
allereerst de cijfers van de oude en nieuwe driejarige opleidingen Predi-
het aandeel studenten dat binnen de onderwijskundige nominale duur
kantschap in Kampen en Groningen, inclusief de route Predikant Gees-
van de opleiding (180 ects in 4,5 jaar) afstudeert:
telijk Verzorger. Dan volgen de cijfers van de oude en nieuwe opleiM Predikantschap (60261) Peildatum 31-8-2013 Kampen/ Groningen VOLTIJD
dingen uit Leiden, Utrecht en Amsterdam, en tenslotte presenteren we de resultaten van de eenjarige master Verdieping te Kampen en Groningen.
cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2007
6
6
100%
3.3.3.1 Rendement masteropleiding Predikantschap
2008
5
3
60%
(60261: Kampen/ Groningen)
2009
4
1
25%
2010
2
1
50%
VOLTIJD Voor de masteropleidingen betreft het rendement van de opleiding het
Het gaat in deze tabel om een klein aantal studenten. De rendements
aandeel studenten dat binnen de nominale duur van de opleiding (180
cijfers zijn wisselend, waarbij cohort 2007 een hoge score toont. Ook
ects in drie jaar) afstudeert. Onderstaande tabel geeft zowel aantallen
voor de deeltijdopleiding zijn maatregelen ter verbetering van het rende-
als percentages voor de variant van Kampen/Groningen.
ment genomen, met name voor wat betreft de thesisbegeleiding. Onderstaande tabel toont voor de masteropleiding in absolute aantallen het aantal studerenden, uitvallers en studenten die overgestapt zijn op peildatum 31 augustus 2013:
Protestantse Theologische Universiteit
29
Masteropleiding Predikantschap (60261) Kampen/ Groningen
Het aantal studenten per cohort dat binnen de nominale studieduur het diploma behaalt, daalt tot onder de streefwaarde van 60%. Een stij-
Cohort
Aantal T
VOLTIJD EN DEELTIJD
gende trend is nog niet zichtbaar, al wijken de cijfers niet veel af van de
Peildatum 31 augustus 2013
opleiding Kampen/Groningen. Ook hier geldt dat beleid ter verbetering
Afgestudeerd
Nog studerend
Uitval
Overstap
V
D
T
V
D
T
V
D
T
V
D
T
V
D
2006
16 11
5
13
8
5
0
0
0
2
2
0
1
1
0
2007
21 15
6
17 11
6
2
2
0
2
2
0
0
0
0
2008
14
9
5
9
5
4
3
3
0
1
1
0
1
0
1
2009
16 14
2
6
6
0
6
6
0
1
0
1
3
2
1
2010
13 11
2
6
5
1
4
4
0
1
0
1
2
2
0
2011
10 10
0
3
3
0
6
6
0
0
0
0
1
1
0
2012
3
0
0
0
0
2
2
0
1
1
0
0
0
0
3
inmiddels is ingezet.
DEELTIJD Voor de deeltijdstudenten masteropleiding Gemeentepredikant die binnen de onderwijskundige nominale studieduur van de opleiding (180 ects in 4,5 jaar) afstuderen, gelden de volgende rendementscijfers: Masteropleiding Gemeentepredikant (66122) Peildatum 31-8-2013 Utrecht/Leiden/ Amsterdam DEELTIJD cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2007
29
11
38%
2008
20
13
65%
We zien hier een dalende trend qua aantallen uitvallers.
3.3.3.2 Rendement masteropleiding Gemeentepredikant (66122: Utrecht/Leiden/ Amsterdam)
Deze cijfers tonen een stijgende lijn in de richting van de streefwaarde
VOLTIJD
van 60%. Op de peildatum 31 augustus 2013 is het rendement van de
Het aandeel voltijdse studenten masteropleiding Gemeentepredikant
voltijdse en deeltijdstudenten van de cohorten 2007 t/m 2012 van de
Utrecht / Leiden / Amsterdam dat binnen de nominale duur van de
masteropleiding Gemeentepredikant (vestiging Utecht/Leiden) in abso-
opleiding (180 ects in drie jaar) afstudeert is als volgt:
lute aantallen en in relatie tot uitvallers als volgt:
Masteropleiding Gemeentepredikant (66122) Peildatum 31-8-2013 Utrecht/Leiden/ Amsterdam
Masteropleiding Gemeentepredikant (66122) Utrecht/Leiden/Amsterdam Voltijd en Deeltijd Peildatum 31 augustus 2013
VOLTIJD
Cohort
Aantal
Afgestudeerd
Nog studerend
Uitval
Overstap
cohort
aantal
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2007
16
11
68%
T
V
T
V
D
T
V
D
T
V
D
T
V
D
59%
2007 45
16
29 30
11
19
4
2
2 11
3
8
0
0
0
2008 47
27
20 38
25
13
5
2
3
3
0
3
1
0
1
2009 40
22
18 29
20
9
7
2
5
4
0
4
0
0
0
2010 68
35
33 27
16
11 32
17
15
9
2
7
0
0
0
2011 42
26
16
5
3
2 30
19
11
6
3
3
1
1
0
2012 33
15
18
0
0
0 33
15
18
0
0
0
0
0
0
2008
27
17
2009
22
13
59%
2010
35
16
46%
D
Ook hier is een dalende trend qua aantal uitvallers te constateren.
30
Jaarstukken 2013
Masteropleiding Geestelijke Verzorging (60262) Kampen/ Groningen
3.3.3.3 Rendement master Geestelijke Verzorging (60262: Kampen/Groningen)
VOLTIJD EN DEELTIJD Peildatum 31 augustus 2013 Cohort
VOLTIJD
Aantal
Afgestudeerd
Nog studerend
Uitval
Overstap
T
V
D
T
V
D
T
V
D
T
V
D
T
V
D
2006
2
1
1
2
1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2007
4
1
3
2
1
1
1
0
1
1
0
1
0
0
0
2008
1
0
1
1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2009
6
2
4
5
2
3
0
0
0
1
0
1
0
0
0
Masteropleiding Geestelijke Verzorging (60262) Peildatum 31-8-2013 (Kampen/ Groningen)
2010
7
4
3
4
2
2
3
2
1
0
0
0
0
0
0
2011
3
2
1
1
0
1
1
1
0
1
1
0
0
0
0
VOLTIJD
2012
4
4
0
0
0
0
4
4
0
0
0
0
0
0
0
Het aandeel voltijdstudenten in de masteropleiding Geestelijke Verzorging dat binnen de nominale duur van de opleiding (180 ects in drie jaar) afstudeert is als volgt:
cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2007
1
0
0%
2008
0
0
0%
2009
2
1
50%
2010
4
2
50%
Het aantal studenten in deze opleiding is zo gering, dat trends niet weer te geven zijn. Niettemin is het aantal uitvallers laag.
3.3.3.4 Rendement masteropleiding Verdieping (60264)
Van het geringe aantal studenten in deze masteropleiding is de laatste
Het aandeel studenten in de masteropleiding Verdieping dat binnen de
jaren de helft nominaal afgestudeerd.
nominale duur van de opleiding (60 ects in ĂŠĂŠn jaar) afstudeert is als volgt:
DEELTIJD Het aandeel deeltijdstudenten masteropleiding Geestelijke Verzorging
Masteropleiding Verdieping (60264) Peildatum 31-8-2013 (Kampen/ Groningen)
dat binnen de nominale duur van de opleiding (180 ects in 4,5 jaar) afstudeert is als volgt: Masteropleiding Geestelijke Verzorging (60262) Peildatum 31-8-2013 (Kampen/ Groningen) DEELTIJD cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2006
1
1
100%
2007
3
0
0%
2008
1
1
100%
VOLTIJD/ DEELTIJD/ AFSTAND cohort
aantal in cohort
aantal afgestudeerden
percentage afgestudeerden
2007
23
8
35%
2008
14
7
50%
2009
12
4
30%
2010
16
8
50%
2011
14
8
57%
2012
18
10
56%
Van het geringe aantal deeltijdstudenten in deze opleiding is het rende-
Deze opleiding omvat zowel de internationale als de Nederlandse
ment van zowel 2006 als 2008 100%. Ondanks het geringe aantal een
studenten. Het rendement van 56% van cohort 2012 is in lijn met de
positief gegeven.
voorgaande jaren en verdient nog enige verbetering. In onderstaande
Op de peildatum 31 augustus 2013 is het rendement van de voltijdse en
tabel zien we dat de voltijdsstudenten naar verhouding het hoogste
deeltijdstudenten van de cohorten 2007 t/m 2011 van de masteroplei-
rendement behalen.
ding Geestelijke Verzorging (vestiging Kampen) in absolute aantallen als
Op de peildatum 31 augustus 2013 is het rendement van de voltijdse,
volgt:
deeltijd- en afstandstudenten van de cohorten 2007 t/m 2011 van de
Protestantse Theologische Universiteit
31
masteropleiding Geestelijke Verzorging (vestiging Kampen) in absolute aantallen als volgt:
3.3.4 Graduate School De algemene doelstelling van de Graduate School is de ontwikkeling van de onderzoekscapaciteit op het gebied van de theologie en de opleiding
Cohort
Aantal
Masteropleiding Verdieping (60264) Kampen/ Groningen VOLTIJD EN DEELTIJD Peildatum 31 augustus 2013 Afgestudeerd Nog studerend Uitval
T V D A T V D A 2007 23 11 12 0 17 10 7 0 2008 14 10 3 1 9 8 1 0 2009 2010 2011 2012
12 16 14 18
6 4 10 4 8 3 11 0
2 9 4 2 11 10 3 9 8 7 10 10
3 1 0 0
2 0 1 0
T 2 0
V D A T 0 2 0 3 0 0 0 3
0 2 4 5
0 0 0 0
0 1 3 0
0 1 1 5
3 1 1 0
van gekwalificeerd personeel voor theologische faculteiten en seminaries, kerken en christelijke instellingen, en maatschappelijke organisaties. Overstap
V D A T 0 3 0 1 1 1 1 2 2 0 0 0
1 0 0 0
0 1 1 0
0 2 0 3
Studenten kunnen alle disciplines van de theologie bestuderen en zich
V D A 1 0 0 1 1 0
ontwikkelen tot professionele onderzoekers van internationaal niveau.
0 0 0 1
seert lezingen en master classes met (internationaal) erkende onderzoe-
0 2 0 0
0 0 0 2
De Graduate School stimuleert internationale samenwerking, organikers. De Graduate School biedt studenten een intensieve training in onderzoek en ‘coaching’ in kleine groepen. De Graduate School is vooral bedoeld om een opleidingstraject te bieden voor promovendi, inclusief buitenlandse promovendi.
3.3.3.5 Conclusie rendementscijfers
In 2013 zijn verschillende bijeenkomsten met de promovendi gehouden.
Met betrekking tot alle driejarige masteropleidingen van de PThU geldt,
Op 14 mei met onderzoekspresentaties en lezingen van prof.dr. J.K.
dat het rendement op dit moment nog te laag is ten opzichte van het
Asamoah-Gyadu (Professor of Contemporary African Christianity and
streefpercentage van 60% vanaf het jaar 2016. Er zijn weliswaar enkele
Pentecostal/Charismatic Theology – Trinity Theological/Seminary Ghana)
stijgende lijnen waarneembaar, zoals een teruglopend aantal uitvallers.
over ‘Method in Pentecostal Studies: The Use of Popular Sources: book-
Wanneer we het afstandsonderwijs buiten beschouwing laten - dit is
lets, video films and other media’, prof. dr. M. Popovich (Chair Old
inmiddels beëindigd -, dan zien we daadwerkelijk hogere rendements
Testament and Early Judaism RUG, Director Qumran Institute) over
cijfers. Dit geeft een voorzichtige indicatie voor verbetering. De stijgende
‘Research of the Qumran Institute’. En op 18 november de themabijeen-
lijn heeft echter op dit moment nog niet tot het niveau geleid dat de
komst met prof. Eddy van der Borght (Desmond Tutu Leerstoel VU) over
universiteit nastreeft. Bij de herziening van de masterprogramma’s is
het thema ‘My Way through the Academic World and Beyond’, met
daarom nadrukkelijk gekozen voor een opzet met een veel strakkere
interviews, onderzoekspresentaties en een ‘proefpromotie’.
planning en begeleiding. In het verdiepingsjaar zijn de perioden voor de thesis beter afgebakend. In de integratieve onderdelen van de opleiding
3.3.4.1 Het programma op hoofdlijnen
is er leerprocesbegeleiding waardoor de student niet kan ‘ontsnappen’
De Graduate School biedt een vierjarig programma. Het eerste jaar
aan de te leveren prestaties. Ook een nadrukkelijker beleid rond de
wordt besteed aan onderwijs in research; het tweede tot en met het
handhaving van ingangseisen moet ervoor zorgen dat studenten zich
vierde jaar aan de uitvoering en de schriftelijke vastlegging van het
meer verantwoordelijk weten voor hun leerproces en planning en dat
onderzoek. Inzake het cursusaanbod in het eerste jaar wordt de samen-
docenten daar in begeleiding en handhaving ook op letten. Het is dus
werking met de onderzoeksschool NOSTER optimaal benut. Bovendien
zowel het nadrukkelijke beleid van het College van Bestuur alsook een
wordt gestreefd naar participatie in relevante cursussen van research-
voortschrijdende mentaliteitsverandering onder studenten en docenten
masters bij andere theologische faculteiten.
die het onderwijsproces en de opbrengst ervan in kwaliteit en rende-
Binnen het Ph-D programma nemen de promovendi deel aan alle semi-
ment moeten optimaliseren.
nars van de Graduate School. Elk jaar organiseren de programmaleiders van de onderzoeksgroepen drie gezamenlijke bijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten worden er enkele plenaire (onderzoeksgroepen
32
Jaarstukken 2013
overstijgende) onderzoekspresentaties gehouden, naast presentaties per
onderwijsaanbod volgen. Kenmerkend voor het honoursprogramma is
onderzoeksgroep. Daarnaast worden er trainingen gegeven over weten-
een extra specialisatie in één (sub)discipline van de theologie en in
schappelijke integriteit, publicatie strategieën, wetenschappelijke schrijf-
onderzoeksmethodologie. Het programma (waarin wetenschapsleer,
vaardigheid, et cetera. Bovendien worden internationaal erkende gast-
disciplinaire deskundigheid en onderzoeksmethodologie centraal staan)
onderzoeker uitgenodigd voor lezingen en masterclasses.
is voor 15 ects ingebouwd in de reguliere driejarige masteropleiding en voor 15 ects vormt het een aanvulling daarop. De hoogleraar leidt de
3.3.4.2 Buitenlandse promovendi Tegen de achtergrond van de ambitie een toonaangevende bijdrage te
student in een tutoriaal traject verder op binnen het eigen onderzoeksprofiel.
leveren aan de academische theologiebeoefening op internationaal niveau is de werving van buitenlandse promovendi van belang. Voor buitenlandse promovendi staat het eerste jaar van de Graduate School open. Zij krijgen het onderwijs in Nederland aangeboden. Zij nemen deel aan het driedaagse seminar van de Graduate School. In het bijzonder voor Aziatische promovendi wordt in Azië een door de PThU verzorgd seminar van één week gehouden . Internationalisering met betrekking tot de opleiding van promovendi
Deelname HONOURSPROGRAMMA in masteropleidingen Predikantschap, Gemeentepredikant en Geestelijk Verzorging cohort
aantal in cohort
aantal honours
percentage honours
2007
65
1
2%
2008
62
3
5%
2009
57
2
4%
2010
82
3
4%
vindt verder plaats via de uitbouw van bestaande samenwerkingsver-
2011
49
9
18%
banden op leerstoelniveau, waaronder het Europees netwerk ‘Promovie-
2012
40
5
12,5%
renden Beratung’ van de praktische theologie (Utrecht, Göttingen, Basel), alsmede het samenwerkingsverband op het gebied van missio-
Het bestuur streeft naar een deelnamepercentage voor het honourstra-
logie en crossculturele theologie (Kampen, Aarhus, Birmingham,
ject per cohort in de masteropleiding van tenminste 10%. Voor het
Helsinki, Lund, Uppsala en Rostock).
cohort 2011 en 2012 geldt dat dit percentage is behaald.
3.3.4.3 Buitenpromovendi Ook buitenpromovendi worden betrokken bij de Graduate School. Zij
3.4 Diploma’s
worden geacht het eerste jaar van de Graduate School te volgen en deel 20122013
te nemen aan de seminars van de Graduate School. De PThU biedt potentiële promovendi met enige regelmaat de mogelijkheid om tijdens een aanstellingsperiode van een half jaar als onderzoeker een onderzoeksvoorstel uit te werken. Na afloop van de periode besluit de Commissie Wetenschapsbeoefening (CWB) op basis van de kwaliteit van het voorstel en het aantal beschikbare plaatsen of de gelegenheid wordt geboden om het onderzoek uit te voeren als promo-
2011-2012
2010-2011
20092010
20082009
Bachelorexamen
12
14
20
15
9
Masterexamen
56
79
49
45
23
Doctoraal examen
-
-
-
7
4
Kerkelijk examen
-
-
-
40
44
Totaal
68
93
69
107
80
vendus op basis van een dienstverband.
3.3.4.4 Honourstraject Studenten die tenminste gemiddeld een 7,5 hebben gehaald voor hun bachelordiploma kunnen in het kader van de Graduate School een extra
Protestantse Theologische Universiteit
33
Het aantal behaalde bachelorexamens in het studiejaar 2012-2013 is
studentendecanen en stafleden om de studie doelgroepgericht onder de
weliswaar iets lager dan voorgaand jaar, maar terug op het niveau van
aandacht te brengen. Ook is er opnieuw gewerkt aan een ‘doorstart’
voor 2010-2011. De tijdelijke toename in 2011-2012 is verklaarbaar uit
van het samenwerkingsverband ‘Domineeworden.nl’ van de Protes-
het feit dat toen een laatste cohort studenten van de bachelor Geloof,
tantse Kerk en de PThU.
Cultuur en Samenleving afstudeerde.
3.5. Internationalisering
Het aantal studenten dat een masterdiploma heeft behaald in het cursusjaar 2012-2013, op peildatum 31 augustus 2013, uitgesplitst naar
3.5.1 Beleid
opleiding, is als volgt:
Internationalisering is een van de speerpunten van beleid van de univerDiploma behaald in collegejaar 2012-2013
Totaal
Voltijd
Deeltijd
Afstand
siteit. Om dit kracht bij te zetten is begin 2012 een team ingesteld met als taak concrete beleidsaanbevelingen te ontwikkelen voor het College van Bestuur op dit specifieke terrein. Deze zijn begin 2013 gepresen-
12/13
11/12
12/13
11/12
12/13
11/12
12/13
11/12
Predikantschap (60261)
8
17
8
13
0
4
0
0
Geestelijk verzorging (60262)
8
3
6
3
2
0
0
0
Verdieping (60264)
12
14
11
9
0
4
1
1
Gemeentepredikant (66122)
28
45
14
24
14
21
0
0
Totaal
teerd aan het College van Bestuur. Vanuit het speerpuntrapport zijn door het College van Bestuur voorts de volgende specifieke internationale beleidsdoelstellingen gedestilleerd, op het gebied van onderwijs en onderzoek:
ONDERWIJS • Ieder studiejaar volgen zestien PThU-studenten een deel van hun studie in het buitenland. • Ieder studiejaar werft de PThU vijftien buitenlandse masterstudenten.
56
79
39
49
16
29
1
1
ONDERZOEK Wanneer we het aantal masterexamens bezien over het afgelopen jaar is
• Ieder studiejaar werft de PThU drie buitenlandse promovendi.
er reden tot enige tevredenheid. Weliswaar is het aantal in 2013
• Ieder jaar trekt de PThU zes buitenlandse research fellows aan.
gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar, maar dat is verklaarbaar omdat toen een aantal studenten in verband met de te verwachten
Om deze doelstellingen binnen een periode van vijf jaar (studiejaar
langstudeerdersmaatregel versneld is afgestudeerd. In 2013 speelde
2017-2018) te kunnen verwezenlijken is het onder meer zaak voldoende
bovendien mee dat studenten nog wilden afstuderen op de oude loca-
externe financieringsbronnen te identificeren en aan te boren,
ties. Het aantal van 56 masterexamens is echter gezien de beginfase van
bestaande samenwerkingsverbanden te intensiveren en optimaal te
de nieuwe opleidingen op nieuwe locaties een positieve ontwikkeling.
benutten, PThU-docenten internationaal te positioneren en voldoende
Het toont duidelijk aan hoezeer de masteropleiding predikantschap qua
op de hoogte te zijn van lopende en geplande internationale activiteiten.
aantallen de meeste studenten trekt en aflevert.
Ook acht de PThU het van belang buitenlandse gastdocenten te inte-
Het blijft de wens van de Protestantse Kerk in Nederland jaarlijks zestig
greren in de bestaande studieprogramma’s.
proponenten te kunnen toelaten tot het predikantsambt. Om op de langere termijn aan deze cijfers te kunnen komen, is studentenwerving
3.5.2 Internationale studentenuitwisseling
een beleidsspeerpunt van de PThU. In het verslagjaar zijn nadere acties
Twee masterstudenten hebben in het studiejaar 2012-2013 een studie-
ondernomen door de afdeling communicatie in samenwerking met de
verblijf in het buitenland gerealiseerd. Een student heeft twee maanden
34
Jaarstukken 2013
in de Verenigde Staten doorgebracht aan Grand Rapids en een andere
3.5.4 Buitenlandse studenten aan de PThU
student heeft deelgenomen aan Face-to-Face, een op exposure gericht
Het aantal ingeschreven buitenlandse studenten aan de PThU in de
programma van de Council for World Mission (CWM) in Fiji.
periode 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013 is acht.
Teneinde het aantal studenten dat een studieverblijf in het buitenland
Ten opzichte van het aantal ingeschreven studenten (331) is dit 2,4%.
realiseert in de nabije toekomst te verhogen zijn in het najaar van 2013 drie informatiebijeenkomsten georganiseerd voor masterstudenten in
Het volgende overzicht geeft het aantal behaalde studiepunten per
Amsterdam. Verwacht wordt dat dit in 2014 een hogere studentenmo-
buitenlandse student aan:
biliteit tot gevolg zal hebben. Afkomst
3.5.3 Erasmus De universiteit heeft in 2013 nieuwe Erasmus-overeenkomsten gesloten
Punten (ects)
sche Academie (Hongarije). De overeenkomsten met MF Norwegian
Master Verdieping
Oud Testament
India
60
Master Verdieping
Praktische Theologie
Kenia
60
Master Verdieping
Praktische Theologie
Kenia
60
Master Verdieping
Crossculturele Theologie
Myanmar
60
Master Verdieping
Nieuw Testament
Rwanda
60
Master Verdieping
Kerkgeschiedenis
Verenigd Koninkrijk
60
Master Verdieping
Crossculturele Theologie
Zuid-Afrika
60
Master Verdieping
Oud Testament
School of Theology (Noorwegen), de Universiteit van Helsinki (Finland), de Humboldt Universiteit te Berlijn (Duitsland), de Karelsuniversiteit in Praag (Tsjechië), de Karoli Gaspar Universiteit en de Gereformeerde Theologische Universiteit te Debrecen (beiden Hongarije), en tot slot de Babes-Bolyai Universiteit te Cluj-Napoca (Roemenië) blijven van kracht.
Hoofdvak
60
met de Christian-Albrechts Universiteit te Kiel (Duitsland), de Katholieke Universiteit Leuven (België) en de Sárospatak Gereformeerde Theologi-
Opleiding
Ghana
In het kader van het Erasmusprogramma heeft in het studiejaar 20122013 één uitgaande stafmobiliteit plaatsgevonden van een docent naar de Katholieke Universiteit Leuven. Naast het uitvoeren van een speci-
De volledige master Verdieping kent een studielast van 60 ects.
fieke onderwijsopdracht zijn de eerste stappen gezet in de verkenning
Dit betekent dat het door de inkomende buitenlandse studenten
van mogelijke samenwerking op het gebied van onderzoek met deze
behaalde rendement 100% is.
voor de PThU belangrijke partnerinstelling. Zeer succesvol was ook de inkomende stafmobiliteit van MF Norwegian
3.5.5 Buitenlandse promovendi aan de PThU
School of Theology uit Oslo (Noorwegen) in de maand april. Gedurende
De PThU heeft in totaal 22 buitenlandse buitenpromovendi. In het
twee dagen heeft de afdeling studentenadministratie van deze partner-
studiejaar 2012-2013 zijn hier twee promovendi uit Indonesië bijge-
universiteit een benchmark gerealiseerd, door middel van een intensief
komen. Twee buitenlandse promovendi zijn in 2013 aan de PThU
bezoek aan de PThU, locaties Amsterdam en Groningen. De gesprekken
gepromoveerd, één uit Duitsland en één uit de Verenigde Staten.
gaven een goed inzicht in hoe processen verlopen binnen de universiteit en leverde voor beide partijen belangrijke inzichten op ten aanzien van
3.5.6 Gastcolleges
‘good practices’ op administratief terrein. De afwezigheid van Erasmus
Tijdens het studiejaar 2012-2013 hebben vier buitenlandse gastdo-
studentenmobiliteit in de periode 2012-2013 is een tegenvaller voor de
centen (Hongarije,V.S. en twee maal Indonesië) college gegeven aan de
universiteit. Studenten lijken de voorkeur te geven aan studie buiten de
PThU. Tevens hebben verschillende docenten van de PThU gastcolleges
grenzen van Europa, terwijl de universiteit voldoende en interessante
gegeven aan buitenlandse partnerinstellingen.
studiebestemmingen biedt in het kader van het Erasmus-programma.
Protestantse Theologische Universiteit
35
3.5.7 Internationale conferenties
3.5.9 IRTI
De PThU heeft samen met haar buitenlandse partnerinstellingen de
Sinds september 2012 is de PThU mede-eigenaar geworden van het
volgende conferenties georganiseerd in 2013:
International Reformed Theological Institute (IRTI), oorspronkelijk een initiatief van de Vrije Universiteit. Het IRTI is een international network
Conferentiethema
Partnerinstellingen
Plaats
van betrokken gereformeerde theologen, die werkzaam zijn op het
Student Conference on ‘Baptism’
Gereformeerde Theologische Universiteit van Debrecen
Groningen
terrein van de systematische theologie, kerkgeschiedenis en oecumeni-
Tenth International IRTI Conference on ‘Calvinism and Law’
Vrije Universiteit, Gereformeerde Theologische Academie van Sárospatak
Sárospatak (Hongarije)
‘Conversations after God African European Experiences on the Thresholds of the Market Place’
Universiteit van Pretoria
Amsterdam
‘Human Dignity’
Universiteit van Stellenbosch
Stellenbosch (Zuid-Afrika)
NTP Conference on ‘Adversus Iudaeos Literature and the explanation of the New Testament’
Verscheidene
Groningen
sche theologie. De focus van het IRTI is ‘living reformed theology’, vanuit de erkenning van de historische wortels van de eigen traditie en met een bijzondere aandacht voor de toekomst en de nieuwe contexten en vragen van de gereformeerde wereld van vandaag. Het mede-eigenaarschap impliceert in de praktijk dat twee stafmedewerkers van de PThU lid zijn geworden van het managementteam van het IRTI en een belangrijke bijdrage hebben geleverd in de organisatie van de tiende internationale IRTI-conferentie die in de zomer van 2013 in Sárospatak (Hongarije) heeft plaatsgevonden, met ruim vijftig deelnemers uit de Verenigde Staten, Indonesië, Zuid-Korea, het Verenigd
De conferenties georganiseerd met de Zuid-Afrikaanse partnerinstel-
Koninkrijk, Roemenië, Hongarije en Nederland.
lingen uit Pretoria en Stellenbosch maken deel uit van meerjarige onderzoeksprojecten.
3.6 Onderwijsmanagement Het onderwijsmanagement kende in 2013 grote wisselingen. De in
3.5.8 Council for World Mission
september 2012 nieuw benoemde directeur onderwijs legde in februari
In maart van dit jaar heeft de PThU een nieuwe overeenkomst gesloten
2013 zijn taak neer. Tot aan de zomer heeft de rector deze portefeuille
met de Council for World Mission, een wereldwijde gemeenschap van
behartigd, inclusief de voorbereiding voor zowel de beoordeling van de
Christelijke kerken opgericht in 1977 en voortkomend uit de London
opleidingen van de PThU volgens het beperkte als het aanvullende
Missionary Society (1795), de Commonwealth Missionary Society (1836)
kader, waarbij hij werd bijgestaan door de voormalig directeur onderwijs
en de (English) Presbyterian Board of Missions (1847). De Protestantse
en de manager onderwijsondersteuning. Vanaf september 2013 is de
Kerk in Nederland (PKN) is een van de 31 lidkerken.De bijzondere relatie
nieuwe directeur onderwijs ingewerkt en vanaf 31 december 2013
van de PThU als academisch opleidingsinstituut voor predikanten voor
volledig in functie voor 0,3 fte. De externe opleidingscoördinatoren die
de PKN heeft deze voor de universiteit belangrijke samenwerking mede
de transitie naar de nieuwe locaties en programma’s hebben begeleid,
mogelijk gemaakt. Per jaar kunnen in het kader van deze overeenkomst
zijn per 1 december 2013 vervangen door stafleden van de PThU op
vier studenten van CWM-lidkerken de internationale master Verdieping
beide locaties. Zij hebben zich ingewerkt vanaf 1 oktober 2013.
van de PThU volgen. Naast de cofinanciering (50%) van deze masterstu-
Dit alles betekende een jaar van veel overdracht aan taken
denten is CWM tevens bereid gebleken een substantieel deel van de
en verantwoordelijkheden.
studiekosten van twee aan CWM-lidkerken verbonden promovendi te dragen, bij voorkeur in het kader van een double of joint doctorate programma.
36
Jaarstukken 2013
Hoofdstuk 4:
Onderzoek en valorisatie 4.1. Inleiding
werken onderzoekers van de PThU samen met die van de Rijksuniversi-
Voor het beoefenen van de theologische wetenschap, zoals de PThU op
teit Groningen door middel van onderzoekscolloquia en wederzijdse
basis van haar profiel voorstaat, bieden de vestigingsplaatsen
deelname aan conferenties. Met de faculteit Godgeleerdheid van de
Amsterdam en Groningen de geschikte context. Zowel de onderzoeksfa-
Vrije Universiteit werkt de PThU samen in het International Reformed
ciliteiten die de PThU voor haar onderzoekers heeft gecreĂŤerd binnen
Theological Institute, in organisatie en uitvoering van de Graduation
haar eigen vestigingsplaatsen, als de samenwerkingsmogelijkheden met
Week en in wederzijdse deelname aan conferenties.
de faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit respectievelijk de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversi-
4.2.2 Relatie onderwijs en onderzoek
teit Groningen, vormen een uitstekende basis om op een degelijke en
De academische opleidingen van de PThU vergen een sterke onderlinge
nieuwsgierige manier theologisch onderzoek te blijven doen.
betrokkenheid van onderwijs en onderzoek. In het komende jaar zal het
In 2013 zijn met name door de rector, tevens voorzitter van de
beleid hieromtrent versterkt worden en nader uitgewerkt. Zo zullen de
Commissie Wetenschapsbeoefening, verschillende verkenningen gedaan
onderwerpen die voor een masterscriptie gekozen kunnen worden,
met betrekking tot de toekomstbestendigheid van de theologie in
strakker gekoppeld worden aan het profiel van de docent-onderzoeker
Nederland. Behalve het tripartite verband met VU en RUG zijn daartoe
die de begeleiding verzorgt. Voorts is met het opleidingsmanagement
voor de PThU ook de banden met andere levensbeschouwelijke universi-
overleg gaande over mogelijkheden om het tweede jaar van de master-
teiten (Theologische Universiteit Kampen en Theologische Universiteit
opleiding, dat een wetenschappelijke verdieping beoogt, meer op het
Apeldoorn) van belang. Het profiel van de PThU - theologisch onder-
onderzoek te betrekken.
zoek naar geloof, kerk en wereldchristendom – is daarbij, ook volgens de laatste visitatiecommissie, een goede keuze. Een van de resultaten
4.2.3 Van kwantiteit naar kwaliteit
van de verkenningen is, dat er nog steeds voldoende capaciteit in Neder-
In het tijdvak 2015-2021 zal het beleid toegespitst worden op het
land is om verantwoord en vernieuwend theologie te bedrijven. Verder is
nieuwe Standaard Evaluatie Protocol (SEP) dat door minister Bussemaker
het juist voor voluit theologisch onderzoek van belang om het voortbe-
in maart 2014 in ontvangst werd genomen. Daarin wordt de aandacht
staan van goed bronnenonderzoek van godsdienstige bronteksten te
verschoven van de nadruk op de aantallen publicaties naar de kwaliteit
waarborgen. De PThU positioneert zich met dit eigen profiel binnen het
van de publicaties. De belangrijkste criteria binnen het vernieuwde
geheel van theologie en religiewetenschap. Aan het einde van 2013
protocol zijn wetenschappelijke kwaliteit, maatschappelijke kwaliteit
werd het voorzitterschap van de Commissie Wetenschapsbeoefening
(valorisatie) en strategische, toekomstgerichte keuzes (viability). Elk van
overgedragen van prof.dr. F.G. Immink aan prof.dr. M.M. Jansen.
deze drie criteria zal op een vierpuntschaal worden beoordeeld, waardoor de grens tussen voldoende en onvoldoende score scherper dan
4.2 Beleid
voorheen (in de vijfpuntsschaal) komt te liggen. Reeds in 2015 zal binnen de PThU een mid term review worden uitgevoerd. Speciale
4.2.1 Samenwerking met partners Juist om het eigen onderzoeksprofiel te behouden en te versterken, blijft
aandacht gaat daarbij uit naar de promotietrajecten en de wetenschappelijke integriteit.
de PThU de samenwerking met de faculteiten in Amsterdam en Groningen zoeken. Door de samenwerking blijft voldoende onderzoeks-
4.2.4 Promovendi opleiding
capaciteit in de theologie voorhanden. Door de fysieke aanwezigheid
Met het oog op bovenstaande zijn reeds in 2013 enige stappen gezet en
van partners wordt de samenwerking gestimuleerd. In de eerste plaats
wordt in 2014 ingezet op flinke voortgang bij de begeleiding en oplei-
gebeurt dat doordat wetenschappers onderling contacten onderhouden
ding van onze promovendi. Daartoe is een begin gemaakt met doorden-
en samenwerken, bij voorbeeld in begeleiding van promoties. Verder
king van en vernieuwingen in de organisatie van de Graduate School.
Protestantse Theologische Universiteit
37
4.2.5 Wetenschappelijke integriteit Bij het verrichten van onderzoek staat wetenschappelijke integriteit
bieden zijn diverse partners uitgenodigd voor de Internationale Conferentie in 2014.
voorop. De PThU is aanhoudend alert op de handhaving van integere wetenschapsbeoefening door op alle niveaus streng te letten op fraude,
4.3 Onderzoeksgroepen: resultaten en evaluatie
in wetenschappelijke producties van aan de PThU verbonden onderzoekers en die van studenten.
SOURCES (programmaleider prof. dr. K. Spronk) Beschikbare onderzoeksformatie:
4.2.6 Prestatieafspraak 2013
2012
Senioronderzoekers
2,60
2,76
Postdoctorale onderzoekers
1,20
1,60
Promovendi
2,49
2,70
Totaal
6,29
7,06
De met de minister gemaakte prestatieafspraak wordt in de jaargesprekken met iedere individuele medewerker doorgenomen. De afspraak betreft ook de aantallen dissertaties die door de PThU worden voortgebracht. Het streefcijfer voor het kalenderjaar 2013 is gehaald. Het is in verband met handhaving van het gemiddeld aantal af te leveren proefschriften echter van het grootste belang via andere kanalen dan het door PThU betaalde promotie-traject nieuwe promovendi aan te
De komst van dr. M.Korpel als universitair hoofddocent Oude Testament
trekken, bij voorbeeld via duaal gefinancieride promotieaanstellingen. In
wordt beschouwd als een versterking van de onderzoeksgroep. Haar
internationaal verband worden verkenningen uitgevoerd naar de moge-
onderzoek is vooral een versterking van het godsdiensthistorische deel
lijkheid van joint doctorate-trajecten, maar verschillende wet- en regel-
van ons werk. Zij vervult (een deel van) de vacatures die waren ontstaan
geving in de daarbij betrokken landen maakt dit tot een weg met obsta-
door het vertrek van dr. D. Erbele-Küster en dr. J.-W. Wesselius.
kels. In alle drie onderzoeksgroepen is het afgelopen jaar sterk en succesvol ingezet op verhoging van de aantallen artikelen in refereed
Onderzoeksbeleid
tijdschriften. Daarnaast zal in het komende jaar nog sterker de nadruk
In het in 2013 gepubliceerde eindverslag van de onderzoeksvisitatie over
liggen op de valorisatie: waar en hoe kan de PThU haar theologische
de jaren 2005-2011 wordt over het programma van de onderzoeks-
kennis herkenbaar als vrucht van onderzoek inzetten op vragen en
groep Sources onder andere opgemerkt dat daarin Bijbelse exegese en
dilemma’s die maatschappelijk en kerkelijk actueel en urgent zijn?
kerkgeschiedenis op een creatieve manier worden gecombineerd. Er is sprake van ‘a very good research unit’. Dat wordt mede gebaseerd op
4.2.7 Ontwikkeling internationaal netwerk
de twee door NWO gefinancierde ‘excellent projects’. Deze beoordeling
De samenwerking met partners in instellingen in de ‘westerse’ wereld is
stemt tevreden en is tegelijkertijd een aansporing om voort te gaan op
intensief doorgegaan op het niveau van individuele onderzoekers en
de ingeslagen weg. Dat vraagt wel denkkracht en doorzettingsver-
krijgt een extra impuls vanuit de voorbereiding van de in 2014 door de
mogen. Interdisciplinair onderzoek vereist zorgvuldige afstemming en
PThU te organiseren internationale conferentie ‘God in the Public
het vermogen om ‘out of the box’ te denken. De genoemde extern
Domain’. Vanuit alle partnerinstellingen zijn deelnemers uitgenodigd
gefinancierde onderzoeksprojecten zijn inmiddels afgerond. Er wordt
naar Amsterdam te komen en velen hebben toegezegd een onderzoeks-
hard gewerkt aan nieuwe voorstellen aansluitend bij het eerdere onder-
bijdrage te leveren.
zoek.
De samenwerking met onze partners in focusgebieden in Azië en Afrika kreeg vorm door bezoeken aan instellingen in diverse landen, door
Internationale samenwerking
gastlezingen van bij voorbeeld Kwabena Asamoah Gyadu en door
In 2013 is vruchtbaar gewerkt binnen de bestaande internationale
samenwerking op het gebied van publicaties. Ook vanuit deze focusge-
netwerken. Voor het onderzoek op het terrein van de relatie tussen
38
Jaarstukken 2013
Jodendom en Christendom zijn de contacten met de Bar Ilan Universiteit
Het aantal publicaties van promovendi met een dienstverband is als
te Ramat Gan en het Schechter Instituut te Jeruzalem van grote waarde.
volgt:
In het kader van het project rondom Byzantijnse manuscripten zijn de
contacten in Griekenland verder uitgebreid en zijn er daarnaast nieuwe
2013
Artikelen (refereed)
contacten gelegd met collega’s in Noorwegen.
2012 1
Artikelen (non-refereed) Boeken
Output Het aantal door de senior- en postdoctorale onderzoekers gerealiseerde
Artikelen in bundels
publicaties is als volgt:
Vakpublicaties Populariserende publicaties
1
Dissertaties
2013
2012
Artikelen (refereed)
2
6
Artikelen (non-refereed)
3
4
2
3
3
4
Overig onderzoek Totaal
Boeken
2
1
Artikelen in bundels
18
11
Dissertaties
0
0
Het is inherent aan het onderzoek van de PThU dat het ook vruchtbaar
Valorisatie
Vakpublicaties
13
3
is voor kerk en samenleving. Het aantal professionele publicaties en
Populariserende publicaties
10
15
publicaties gericht op een breder publiek moet daarom op peil blijven. In
Overig onderzoek
14
21
2013 is dat gelukt. Met name het aantal vakpublicaties is sterk toege-
Totaal
62
61
nomen ten opzichte van 2012. Daar kan aan worden toegevoegd dat veel leden van de onderzoeksgroep hun werk regelmatig presenteren via
Bij onderzoeksvisitatie over de jaren 2005-2011 was vastgesteld dat de
spreekbeurten in den lande.
productie wat achtergebleven was. Dat was vooral te wijten aan het feit dat de twee door het NWO gefinancierde onderzoeksprojecten nog niet voldoende vruchten afgeworpen hadden. In 2013 kon meer geoogst
BELIEFS (programmaleider prof. dr. M.M. Jansen)
worden. In 2014 is de (niet geringe) rest van die productie te
Beschikbare onderzoeksformatie:
verwachten. Dat past in de lijn om meer wetenschappelijke (bij voorkeur refereed) publicaties te produceren. Die lijn zal nog verder doorgetrokken moeten worden. Er is veel energie gestoken in het redactiewerk van enkele belangrijke bundels. Een daarvan betreft een deel in de internationaal hoog aange-
2013
2012
Senioronderzoekers
5,28
5,65
Postdoctorale onderzoekers
0,00
0,00
Promovendi
2,74
3,24
Onderzoekers VEG
0,68
0,68
Totaal
8,70
9,57
slagen serie Semeia. Een ander is de bekroning op het brede samenwerkingsverband rondom de Byzantijnse manuscripten. Verder sieren de
In de loop van het jaar kon mw. dr. H.E. Zorgdrager benoemd worden
bijdragen van een aantal leden van de onderzoeksgroep aan het presti-
tot hoogleraar systematische theologie met bijzonder aandacht voor
gieuze internationale project van The Encyclopedia of the Bible and its
genderstudies. Dr. A. Brüning sprak op 24 januari zijn oratie uit onder de
Reception de lijst.
titel ‘Andere mensenrechten?. De waardigheid van de mens in het
Protestantse Theologische Universiteit
39
perspectief van de Oosters-christelijke theologie’. Dr. H.E. Benjamins
Geconstateerd mag worden dat de onderzoekers een behoorlijke stap
aanvaardde een bijzondere leerstoel aan de RUG vanwege de Vereniging
voorwaarts hebben gemaakt wat betreft het publiceren in gerefereerde
van Vrijzinnige Protestanten (VVP) met een oratie die hij op 10
tijdschriften. Zeker wanneer wij in aanmerking nemen dat de onder-
september uitsprak: ‘Innig godsdienstig en wetenschappelijk,
zoeksformatie kleiner werd (van 9,54 naar 8,32), is het een opvallende
vroomheid en rationaliteit in de vrijzinnige theologie’.
prestatie dat de output groeide, zowel kwalitatief als kwantitatief. Qua aanvragen voor tweede en derde geldstroom moeten aankomend
Versterking overkoepelend onderzoeksbeleid en samenwerking
jaar meer mogelijkheden worden benut. Twee dissertaties konden
In de loop van het jaar 2013 werden drie Beliefsconferenties gehouden.
worden afgerond, waarvan één geschreven door de Amerikaanse
Daarbij werd besloten in de groep Beliefs verschillende werkgroepen tot
missiologe Jane Holslag over de jarenlange intensieve banden tussen
stand te brengen. De werkgroepen gaan, intensiever dan mogelijk is in
Amerikaanse en Oostduitse kerken. De tweede betreft een studie over
de grote Beliefsonderzoeksgroep, samenwerken in onderzoek. Binnen
postkoloniale feministische theologie en werd geschreven door Wietske
die kleinere samenwerkingsverbanden wordt alle wetenschappelijke
de Jong-Kumru. Het aantal publicaties van promovendi met een dienst-
output door de onderzoekers onderling besproken. Daarmee is ingezet
verband is als volgt:
op verdere verhoging van de kwaliteit en kwantiteit van de output. De
groepen concentreren zich op afzonderlijke onderwerpen: postseculari-
Artikelen (refereed)
2
Artikelen (non-refereed)
1
teit, grensoverschrijdingen en theologische ethiek met betrekking tot de menselijke levensloop. In het kader van het conferentiethema God in the
2013
Boeken
Public Domain werd gewerkt aan de totstandkoming van een gezamen-
Artikelen in bundels
1
Vakpublicaties
2
Populariserende publicaties
4
lijk boek van de Beliefsonderzoekers over The Law of God. Daarbij werden ook buitenlandse auteurs uitgenodigd mee te denken en mee te publiceren.
Overig onderzoek
6
Totaal
16
Versterking wetenschappelijke output Het aantal door de senior- en postdoctorale onderzoekers gerealiseerde
De bijzonder hoogleraren zonder dienstverband bij de PThU hebben een
wetenschappelijke publicaties is als volgt:
productief jaar meegemaakt, zoals valt op te maken uit onderstaande tabel:
2013
2012
Artikelen (refereed)
12
8
Artikelen (non-refereed)
11
13
Artikelen (refereed)
1
Boeken
3
4
Artikelen (non-refereed)
3
Artikelen in bundels
19
17
Boeken
Dissertaties
0
1
Artikelen in bundels
4
Vakpublicaties
20
10
Vakpublicaties
3
Populariserende publicaties
30
29
Populariserende publicaties
3
Overig onderzoek
11
12
Overig onderzoek
7
107
94
Totaal
21
Totaal
40
2013
Jaarstukken 2013
Tot slot hebben de onderzoekers van het Seminarium Vrije Evangelische
PRACTICES (programmaleider prof.dr. M. Barnard)
Gemeente (VEG) de volgende output gerealiseerd:
Beschikbare onderzoeksformatie: 2013
2012
Senioronderzoekers
4,85
5,06
Postdoctorale onderzoekers
0,07
0,00
Promovendi
2,69
3,97
Bijzonder hoogleraar
0,20
0,20
Artikelen in bundels
Totaal
7,81
9,23
Vakpublicaties
2
Populariserende publicaties
3
2013 Artikelen (refereed)
Artikelen (non-refereed) Boeken
2
Overig onderzoek
In het verslagjaar werd dr. M.N. Walton benoemd tot bijzonder hoogle-
Totaal
5
raar Geestelijke Verzorging. Dat betekent dat de twee aandachtsgebieden van Practices in Groningen, community en care, nu beide op
Valorisatie
hoogleraarsniveau zijn belegd. In het verslagjaar voltooide Walton een
In de komende jaren zal sterker ingezet worden op de kennisvalorisatie
onderzoek naar hoe cliënten geestelijke verzorging in de psychiatrische
van het onderzoek. Dat wil zeggen dat de onderzoekgroep kennis
zorg zien en interpreteren. De publicatie ervan wordt in het voorjaar van
aanlevert, die zowel door vakgenoten als andere belanghebbenden
2014 verwacht.
benut kan worden. Dat kan in de vorm van publicaties voor een breed
Dr. M.C.M. Klomp trad in dienst als parttime onderzoeker. Haar onder-
publiek – het aantal daarvan is in 2013 ten opzichte van 2012 vrijwel
zoek betreft de theologie van moderne passiemuziek en -uitvoeringen.
gelijk gebleven – mits duidelijk is dat die publicaties op nieuw vergaarde kennis berusten. Het kan ook in de vorm van symposia, cursussen en
Onderzoeksbeleid
dergelijke. In 2014 zullen door de onderzoeksgroep nieuwe initiatieven
De zeer positieve beoordeling van het programma Practices of Faith in
worden ontwikkeld. De leden van de onderzoeksgroep zijn goed verte-
Socio-Cultural Networks door de internationale visitatiecommissie, die in
genwoordigd in het lezingencircuit en bij het aanbod van postacade-
2013 bekend werd gemaakt, betekent een grote stimulans voor de
miale cursussen.
onderzoeksgroep en een bekrachtiging van het in de afgelopen jaren gevoerde beleid. De kwaliteit van het programma wordt ‘rather high
Internationale netwerken
with regard to international recognition of publications as well as resear-
Veel onderzoek vindt plaats in internationale netwerken. In het kader
chers’ genoemd. De reputatie van een aantal hoogleraren wordt
van het Barth-onderzoek kon de samenwerking met partners in de V.S.
geprezen; onder de sleutelpublicaties trof de commissie ‘really innovative
en Duitsland worden gecontinueerd. Daarnaast participeren drie van de
masterpieces’ aan. De commissie geeft aan dat de kwaliteit in de laatste
onderzoekers in een consortium Nederland-Indonesië, dat de internatio-
jaren ‘duidelijk is verbeterd’, en noemt het ‘remarkable that this group
nale bestudering van christen-moslimrelaties ten doel heeft. Met Afri-
has done excellent work on a relatively small basis of full-time resear-
kaanse, Aziatische en Midden-Europese partners is middels conferenties
chers (including a large number of PhD students)’. Tenslotte stelt de
doorgaand contact, terwijl Beliefsonderzoekers op alle niveaus oecume-
commissie vast dat ‘the Practices programme belongs to the top quality
nische contacten onderhouden met kerken en organisaties. Het netwerk
group of practical theological research projects in the Netherlands’. Op
dat hiermee wordt opgebouwd en onderhouden is groot en stevig en
het punt van de productiviteit geeft de commissie de onderzoeksgroep
werd ook bij de visitatie opvallend gemarkeerd in positieve zin.
de aanbeveling mee deze te versterken.
Protestantse Theologische Universiteit
41
Het aantal door de senior- en postdoctorale onderzoekers gerealiseerde
werk in de wijdere wereld doen. Liberale christenen zijn meer geneigd
wetenschappelijke publicaties is als volgt:
seculier vrijwilligerswerk te doen dan fundamentalistische christenen, die hun vrijwilligerswerk eerder op de eigen groep richten.
2013
2012
Artikelen (refereed)
11
14
Artikelen (non-refereed)
5
3
Boeken
1
2
Artikelen in bundels
11
8
Dissertaties
1
0
Vakpublicaties
14
22
Populariserende publicaties
14
21
Overig onderzoek
8
11
Totaal
65
81
Het aantal publicaties van promovendi met een dienstverband is als volgt:
2013
Artikelen (refereed)
Artikelen (non-refereed)
Boeken
Artikelen in bundels Dissertaties
1
Vakpublicaties
In het verslagjaar heeft de wending die op het terrein van de output-
Populariserende publicaties
8
strategie een aantal jaren geleden is ingezet, en waarvan in het vorig
Overig onderzoek Totaal
jaarverslag melding is gemaakt, geleid tot een stabilisatie van de
4 13
research output: het aantal peer reviewed publicaties per fte onderzoek is nagenoeg gelijk gebleven en ligt op 2,07 per fte onderzoek. Dat is
Internationale samenwerking
ruim boven de streefwaarde. Een aantal daarvan is verschenen in zoge-
Internationale samenwerking werd verder uitgebouwd in het Grundtvig-
noemde a-journals als The International Journal of Practical Theology,
project (prof. De Roest), in het kader van institutionele samenwerking
The Journal of Pastoral Care and Counseling en Studia Liturgica. Prac-
door contacten met Pretoria en Stellenbosch in Zuid Afrika, en via het
tices zet zich in om de hoge kwaliteit van haar onderzoek te handhaven
TRIC (Transforming Religious Identities) project waaraan Practices, samen
en zo mogelijk te verbeteren. Het aantal boeken, non-refereed artikelen
met de collegae van onder meer de Vrije Universiteit, participeert. Daar-
en hoofdstukken in bundels bleef dit jaar achter bij de streefwaarde.
naast waren er tal van persoonlijke internationale uitwisselingen en
Prof. De Roest zag zijn initiatief om te komen tot een internationaal peer
kleinere projecten.
reviewed tijdschrift op het terrein van de ecclesiologie, gehonoreerd. In het najaar van 2013 werd Ecclesial Practices. Journal of Ecclesiology and
Valorisatie van kennis
Ethnography gelanceerd tijdens het jaarlijks congres van the American
Telkens ook heeft het te nutte maken van wetenschappelijke kennis de
Academy of Religion, in Baltimore, USA. Het tijdschrift is een uitgave van
aandacht van de onderzoeksgroep, eens te meer omdat dit bij een
Brill, Leiden, en verschijnt per 1 januari 2014. De focus van het journal is
volgende visitatie een belangrijk aandachtspunt zal zijn bij de beoorde-
de verbinding tussen systematische ecclesiologie en kwalitatief empirisch
ling. Binnen de onderzoeksgroep is een belangrijk voorbeeld van valori-
onderzoek.
satie het onderzoek naar kerkmuziek, waarbij hoogwaardig weten-
Bijzonder hoogleraar Joep de Hart redigeerde samen met Paul Dekker en
schappelijk onderzoek en valorisatie hand in hand gaan. De PThU werkt
Loek Halman Religion and Civil Society in Europe,waarin de rol van
op dit veld nauw samen met het Instituut voor Rituele en Liturgische
religie in contemporaine Europese civil societies in beeld wordt gebracht.
Studies (IRILIS, Universiteit van Tilburg). In het verslagjaar verscheen het
De Hart concludeert in zijn eigen hoofdstuk onder meer dat mensen die
voor de protestantse kerken in Nederland belangrijke nieuwe Liedboek:
contacten met andere leden van hun kerkgemeenschap of van hun
Zingen en bidden in huis en kerk, waar verschillende onderzoekers actief
niet-kerkelijk religieuze gemeenschap onderhouden, meer vrijwilligers-
bij betrokken waren.
42
Jaarstukken 2013
De verschijning van het liedboek was voor de Internationale Arbeitsge-
Aantal fte onderzoek per programma (excl. promovendi)
meinschaft für Hymnologie (IAH) aanleiding haar tweejaarlijks congres in de zomer van 2013 in Amsterdam te organiseren, onder de titel Sacred Soundscapes / Klanglandschaft des Heiligen. PThU-wetenschappers leverden bijdragen aan het congres, waaronder drie keynote lezingen. Een ander voorbeeld van kennisvalorisatie is het praktijkonderzoek dat in het kader van het Onderzoekplatform Connecting Churches and
2013
2012
Sources
3,80
4,36
Beliefs
5,28
5,65
Practices
4,92
5,06
14,00
15,07
Totaal
Cultures wordt verricht. In samenwerking met tachtig gemeenten is de thematiek ‘Twintigers/dertigers en hun relatie tot dorps- en wijkge-
Aantal publicaties per fte onderzoek (excl. promovendi)
meente’ onderzocht door middel van focusgroepen, onderzoeksdagen en een survey. Een en ander heeft geresulteerd in een onderzoeksrapport dat veel persaandacht genereerde, en op zijn beurt weer aanleiding gaf tot uitnodiging van onderzoekers voor lezingen. Het rapport, Over berg en dal. Twintigers en dertigers in de Protestantse kerk is te downloaden op de site van de PThU (www.pthu.nl/ccc/). In het kader van hetzelfde onderzoekplatform werd een onderzoek voorbereid onder de titel ‘Krimpende middelen en toch vitaal...’.
2013
Streefwaarde
2012
Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften refereed
1,79
1,7
1,86
Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften non-refereed
1,36
2,0
1,33
Aantal wetenschappelijke publicaties: hoofdstukken boeken/ bundels
3,36
4,0
2,39
Aantal wetenschappelijke boeken
0,43
0,5
0,46
Onderzoeksdagen werden georganiseerd in het kader van het Centrum voor Justitiepastoraat en het Onderzoekscentrum Jeugd, Kerk en
Deze gegevens overziende kan worden vastgesteld dat de inspanningen
Cultuur (OJKC).
van het afgelopen jaar hebben geresulteerd in het behalen van de streefwaarde voor het aantal wetenschappelijke artikelen in refereed
4.4 Onderzoeksresultaten en prestatieafspraak
tijdschriften. Voor wat betreft de overige categorieën publicaties is een
Wetenschappelijke output per categorie (excl. promovendi,
licht stijgende lijn waar te nemen, maar deze komt nog niet uit op het
bijzonder hoogleraren en onderzoekers VEG)
niveau van de nagestreefde norm. Deze uitkomst zal de komende tijd met alle wetenschappers worden gedeeld. Het totaal van de output zal
2013
2012
moeten toenemen met behoud van tenminste het reeds bereikte aantal
Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften refereed
S
B
P
T
S
B
P
T
2
12
11
25
6
8
14
28
Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften nonrefereed
S
B
P
T
S
B
P
T
3
11
5
19
4
13
3
20
Aantal wetenschappelijke publicaties: hoofdstukken boeken/ bundels Aantal wetenschappelijke boeken
S
B
P
T
S
B
P
T
18
18
11
47
11
17
8
36
S
B
P
T
S
B
P
T
2
3
1
6
1
4
2
7
Protestantse Theologische Universiteit
voor de artikelen in refereed tijdschriften.
43
4.5 Resultaten valorisatie onderzoek en prestatieafspraak
4.7 financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen
Valorisatie output per programma (excl. promovendi) Protestantse Theologische Universiteit Aantal beroepsgerichte publicaties Aantal populariserende publicaties
2013
2013
2012
S
B
P
T
S
B
P
T
Funding:
13
20
14
47
3
10
22
35
Direct funding (1)
T
Research grants (2)
1.40
6,6%
65
Contract research (3)
0.00
0,00%
Other (4)
2.55
11,74%
21.71
100,00%
1.865.335
86,69%
S 10
B 30
P 14
T
S
54
B
15
29
P 21
Total funding
Aantal publicaties per fte onderzoek (excl. promovendi)
17.76
81,80%
Expenditure:
2013
Streefwaarde
2012
Aantal beroepsgerichte publicaties
3,36
4,0
2,32
Aantal populariserende publicaties
3,86
5,0
4,31
4.6 Promovendi en promoties In 2013 vonden zes promoties plaats. Hiermee is de streefwaarde van
Personnel costs Other costs
286.490
13,31%
2.151.825
100,00%
Direct funding (1)
4.81
76,59%
Research grants (2)
1.14
18,10%
Contract research (3)
0.00
0,00%
Other (4)
0.33
5,30%
6.28
100,00%
Total expenditure Sources
Funding:
Total funding
vijf promoties per jaar gehaald.
Beliefs
Bij de Graduate School staan op de peildatum 31 december 2013 in
Funding:
totaal 83 promovendi ingeschreven: dertien AIO’s en zeventig buitenpro-
Direct funding (1)
6.84
89,53%
movendi.
Research grants (2)
0.00
0,00%
Contract research (3)
0.00
0,00%
Other (4)
0.80
10,47%
7.64
100,00%
Direct funding (1)
6.11
78,43%
Research grants (2)
0.27
3,41%
Contract research (3)
0.00
0,00%
Other (4)
1.42
18,16%
7.79
100,00%
Total funding Practices
Funding:
Total funding
44
Jaarstukken 2013
De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen
Dit leidt op basis van een totaal aantal fte onderzoek van 14,00 fte tot
zijn die welke in het Standard Evaluation Protocol voor onderzoek
0,43 extern project per onderzoeksfte. Daarmee kan worden geconclu-
worden onderscheiden. Onder deze categorieën wordt verstaan:
deerd dat de doelstelling is behaald. Naast het aantal toegekende projecten en beurzen heeft het College
• direct funding: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd; • research grants: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van compe-
van Bestuur een streefwaarde vastgesteld met betrekking tot de inkomsten voor onderzoek uit tweede geldstroomfinanciering voor onderzoeksprojecten vallend onder de categorie ‘research grants’ als percen-
titie door externe organisaties, zoals NWO en KNAW, toegekende
tage van het totaal aantal onderzoeksinkomsten vastgesteld. De
middelen worden gefinancierd;
streefwaarde is 6%. Het voor 2013 geldende percentage is 6,45%.
• contract research: de fte’s onderzoek die op basis van een met een externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering; • other: de fte’s onderzoek die worden gefinancierd met middelen verkregen uit gemaakte afspraken met externe partijen, die niet onder de andere categorieën kunnen worden gebracht. In het kader van de prestatieafspraak streeft het bestuur naar een aantal extern toegekende projecten en prijzen van 0,1 per fte onderzoek. In 2013 lopen de volgende zes externe onderzoeksprojecten: Sources • A Jewish Targum in a Christian World, gefinancierd door NWO • The Construction of a Catalogue of Byzantine Manuscripts, gefinancierd door NWO Practices • Onderzoeksproject drs. R. van Waarde, gefinancierd door het Kor Schippers Instituut • Onderzoeksproject drs. J. Gelderloos-Commandeur, gefinancierd door de Maatschappij van Welstand • Onderzoeksproject drs. J. Hage, gefinancierd door het Luthers Diakonessenhuis Fonds • Onderzoeksproject drs. P.M. Sonnenberg, gefinancierd vanuit het Brandenburgfonds
Protestantse Theologische Universiteit
45
Hoofdstuk 5:
Studenten 5.1 Instroom en aantallen studenten in de bacheloropleidingen
twaalftal zich inmiddels heeft overgeschreven naar de bachelor Theologie joint degree in Amsterdam. De deeltijdvariant betreft een specifieke route voor studenten die
Instroomcijfers bacheloropleiding Theologie Joint Degree Peildatum 01-10-13 Amsterdam
instromen na het behalen van een hbo bachelordiploma. Deze route is sinds 2011 in afbouw. Studenten instromend met een hbo bachelordi-
Cohort
Voltijd
Deeltijd
Afstand
Totaal
2012-2013
38
6
2
46
PThU leidt. Werving van studenten voor de bachelor (én master) oplei-
2013-2014
32
8
0
40
dingen is in 2012-2013 verwoord als een speerpunt van beleid. Dit
ploma volgen een premastertraject dat niet tot een diploma van de
beleid vraagt nog om nadere verfijning en afstemming in de samenwerIn 2011-2012 is de opleiding bachelor Klassiek verplaatst van Kampen
kingsverbanden van de PThU. De belangrijkste doelgroep, voltijdstu-
naar Amsterdam en voor de duur van één jaar in een vernieuwde opzet
denten die vanaf het vwo of hbo komen, is niet gemakkelijk te bereiken
als parallele bachelor met de VU aangeboden. Per september 2013 is de
voor klassieke theologie. De PThU heeft in 2013 besloten voor de
opleiding gestart als bachelor theologie Joint Degree van PThU en VU
bacheloropleidingen van beide vestigingen afzonderlijk te werven door
Godgeleerdheid samen. Studenten kunnen zich bij één van beide instel-
nauwer aan te sluiten bij de campagnes van de partnerinstellingen ter
lingen inschrijven voor deze bachelor, maar in de instroomcijfers van de
plaatse. Zo heeft de PThU aan kunnen sluiten bij een succesvolle
samenwerkende instellingen worden alle studenten van deze opleiding
campagne door de Rijksuniversiteit Groningen in 2013 gevoerd, waarin
aan elk van de instellingen toegerekend. Laten we de niet meer instro-
middelbare scholieren geworven werden voor de theologie en religiewe-
mende afstandsstudenten buiten beschouwing, dan toont bovenstaande
tenschap door hen te laten kennismaken met een programma rond de
tabel vrijwel een stabilisering van het aantal instroomstudenten aan ten
tentoonstelling van de Dode Zeerollen in Assen. Potentiële studenten
opzichte van het voorgaande jaar. Dat is geen gering resultaat gezien
kregen daarbij zowel informatie over het RUG studieprogramma als over
alle veranderingen van de afgelopen jaren.
de PThU route daarbinnen. De VU heeft specifieke voorlichtingsdagen gehouden waarin de PThU participeert.
Bacheloropleiding Theologie Klassiek (50021) in afbouw Bacheloropleiding Theologie Joint Degree (55004) Amsterdam
5.2 Aantallen studenten en instroom in de masteropleidingen
Voltijd, Deeltijd en Afstand* Peildatum 1 oktober 2013 Studiejaar
Totaal
Voltijd
Deeltijd
Afstand (50021)
2012-2013
121
62
12
47
2013-2014
113
73
16
24
* De mogelijkheid de bacheloropleiding op afstandsbasis te volgen stond uitsluitend open voor studenten die bij aanvang van hun programma van de in afbouw verkerende bacheloropleiding Theologie Klassiek (50021) op basis van deze onderwijsvorm hun opleiding volgden.
Op de peildatum heeft de PThU totaal 113 studenten ingeschreven in de bacheloropleidingen. Een deel hiervan bestaat uit afstandsstudenten van de LOI opleiding die in afbouwfase verkeert. Deze groep wordt dus steeds kleiner.Vandaar dat een daling kan worden vastgesteld in het totaal aantal ingeschrevenen. Van de voltijd- en deeltijd studenten behoort een deel tot de oude opleiding van Kampen, waarbij een
46
Instroom studenten masteropleidingen Instroomcijfers masteropleidingen
2013-2014 (1-10-13)
2012-2013 (01-10-12)
Opleiding
Voltijd
Deeltijd
Afstand
Totaal
Voltijd
‘Verdieping’ Groningen (60264)
10
1
3
14
11
‘Predikantschap’ Groningen (60261)
2
0
0
2
3
‘Geestelijke verzorging’ Groningen (60262)
0
0
0
0
‘Gemeentepredikant’ Amsterdam (66122)
22
7
0
Totaal
34
8
3
Deeltijd
Afstand
Totaal
7
18
-
-
3
4
-
-
4
29
15
18
-
33
45
33
18
7
58
Jaarstukken 2013
Bovenstaande tabel toont dat de instroom in september 2013 enigszins
master Gemeentepredikant te Amsterdam tot dusverre de meeste
achterbleef bij die van 2012. Dit komt vooral door het uitblijven van
studenten trekt, ook al omdat de studenten uit de (oude) bachelors van
instroom in de master Geestelijke Verzorging en Predikantschap in
Utrecht en Leiden daar instromen.
Groningen. Dat hangt samen met het feit dat er nog geen instroom
Evenals voor de bacheloropleidingen blijft werving van studenten voor
vanuit de bachelor aldaar is, aangezien het PThU traject in de driejarige
de masteropleidingen een speerpunt van beleid voor de PThU. De zoge-
bacheloropleiding van de Rijksuniversiteit Groningen nu voor het tweede
naamde ‘harde knip’ tussen bachelor en master krijgt zozeer zijn beslag
jaar aangeboden wordt. Op termijn verwacht de PThU meer studenten
dat instroom in de masteropleiding op dezelfde locatie als waar de
via deze bacheloropleiding te werven. De master Verdieping in
bacheloropleiding is afgerond zeker niet vanzelfsprekend is. Dit is reden
Groningen kent een stabiele instroom en de instroom voor de master
om op beide locaties specifiek voor het eigen karakter en de universi-
Predikantsopleiding Amsterdam toont een verheugende stijging, hoewel
taire inbedding van de masteropleidingen te werven.
daarbij de geringe instroom in de deeltijdopleiding opvalt. Vooruitzichten van relatief hoge instellingscollegegelden en de langstudeerders-
5.3 Vooropleidingen
maatregel, die gedurende de inschrijfperiode voor de opleidingen per studiejaar 2012-2013 nog volop actueel was, zijn hier waarschijnlijk
5.3.1 Type vooropleiding instroom bacheloropleiding
debet aan. Dit vormt voor de PThU aanleiding om extra in te zetten op 2013-2014
2012-2013
2011-2012
Percentage
Percentage
Percentage
VWO
40
32
25
HBO
33
39
55
WO
17
17
15
een studeerbaar programma wat ook in tijd te overzien valt (4,5 jaar i.p.v. de voltijd van drie jaar) en het zoeken naar mogelijkheden van fondswerving. Tevens zal ingespeeld moeten worden op de toekomstige wettelijke positie van de deeltijdopleiding, waarover in het jaar 2014 meer duidelijkheid zal komen. Totaal aantal ingeschreven studenten masteropleidingen PThU Totaal aantal masterstudenten
2013-2014 (30-9-2013)
Opleiding Voltijd
Deeltijd
Afstand
2012-2013 (30-09-2012)
Totaal Voltijd
Deeltijd
Afstand
Totaal
Buitenlands HO
0
2
0
Beschikking College van Bestuur
10
10
5
Totaal
100
100
100
Het aantal van de nieuwe bachelorstudenten dat instroomt met een vwo-diploma, stijgt al enkele jaren. Het betekent echter nauwelijks een stijging van het aantal studenten dat sufficiënt is voor Grieks.
‘Verdieping’ Kampen/ Groningen
10
7
11
28
9
5
6
20
‘Predikantschap’ Kampen/ Groningen
28
1
0
29
27
9
1
37
‘Geestelijke verzorging’ Kampen/ Groningen
9
0
0
9
15
2
-
17
‘Gemeentepredikant’Utrecht/ Leiden/ Amsterdam
73
72
0
145
74
62
-
136
120
80
11
211
125
78
7
210
Totaal
Type vooropleiding
Het aantal studenten met instroom vanuit het hbo daalt daarentegen al enkele jaren. Dit hangt samen met de hoge kosten die voor studenten met reeds een behaald bachelordiploma aan een inschrijving voor een bachelordiploma verbonden zijn en met de zwaarte van premasterpakketten. De PThU streeft ernaar de afstemming met de hogescholen Windesheim en Ede opnieuw vorm te geven om doorstroom te optimaliseren. Het percentage studenten dat al een wo bachelor, master of doctoraalexamen heeft gedaan in een andere studierichting, is min of meer stabiel. Voor deze studenten wordt een nieuwe en meer efficiënte
Het totaal aantal studenten van de masteropleidingen die de PThU
premaster-route ontwikkeld, waardoor minder tijdsverlies ontstaat,
aanbiedt is in studiejaar 2013-2014 gestabiliseerd ten opzichte van het
waardoor deze studenten sneller in de master kunnen instromen en het
voorafgaande studiejaar. In bovenstaande tabel is goed te zien dat de
aantrekkelijker voor hen wordt om de studie theologie te gaan volgen.
Protestantse Theologische Universiteit
47
5.3.2 Type vooropleiding instroom masteropleidingen
5.4.2 Leeftijdsopbouw van het totaal aantal studenten Â
Percentage
2013-2014
2012-2013
2011-2012
Leeftijdsopb. totaal < 25
96
29%
Percentage
percentage
Percentage
25 - 34
94
29%
Hbo
2
31
10
35 - 44
54
17%
Wo
78
54
73
45 - 54
52
16%
Buitenlands HO
20
12
17
55 - 64
22
7%
> 64
6
2%
324
100%
Type vooropleiding
Beschikking College van Bestuur
0
3
0
100
100
100
totaal
Totaal
De instroom in de masteropleidingen bestaat in 2013-2014 voor 78%
De leeftijdsverdeling van de nieuwe instroom in 2012-2013 wijkt enigs-
(vorig jaar 54%) uit studenten met een wo-diploma. Dit is een verheu-
zins af van de voorgaande jaren. Een toename van jongere studenten
gende trend en conform het ingezette wervingsbeleid. Van de nieuwe
valt op en is in lijn met de instroom vanuit het wo. Wat de totale studen-
masterstudenten heeft slechts 2% een hbo-diploma theologie, gevolgd
tenpopulatie betreft, valt 58% in de leeftijdscategorie tot 34 jaar.
door een premastertraject. Dit percentage is een aanzienlijke daling ten
De stijging van het relatieve aandeel studenten tot 35 jaar gaat gepaard
opzichte van studiejaar 2012-2013. Deze beide trends geven hetzelfde
met een stijging van de totale instroom ten opzichte van studiejaar
beeld als de instroom in de bacheloropleiding.
2011-2012 (van 79 naar 101). De toename van de totale instroom kan
Het aantal studenten met een buitenlands ho-diploma is 20% (vorig jaar
niet alleen worden toegerekend aan een groeiende groep studenten tot
12%). Dit betreft studenten uit de internationale master Verdieping,
35 jaar die is ingestroomd. Opvallend is de stijging van instroom in de
waarvoor de belangstelling ieder jaar onverminderd groot is en strenge
categorie 45-54 jaar.
selectie moet worden toegepast voor het beschikbaar aantal studiebeurzen. De PThU streeft ernaar hier ook meer getalenteerde studenten te werven die zelf hun studie kunnen bekostigen.
5.4.3 Kerkelijke gezindte Het aandeel studenten dat lid is van de Protestantse Kerk in Nederland was in studiejaar 2012-2013 54%. Dit percentage daalt al enkele jaren,
5.4 Kenmerken studentenpopulatie in bachelor en masteropleidingen
maar dat hangt samen met een groter aandeel studenten in de bachelor Joint Degree dat bij hun registratie aan de VU niet gevraagd wordt naar kerkelijke gezindte. De Vrije Universiteit hanteert bij de centrale inschrij-
5.4.1 Leeftijdsopbouw instromende studenten
ving namelijk het beleid dat dit buiten beschouwing blijft. Deze
masteropleidingen
studenten komen terecht in de categorie: ‘onbekend’.
2013-2014
2012-2013
2011-2012
Leeftijd
Totaal
Percentage
Totaal
percentage
Totaal
Percentage
tot 25 jaar
38
45%
39
39%
29
37%
25-34 jaar
22
26%
31
30%
29
37%
35-44 jaar
9
11%
16
16%
14
18%
45-54 jaar
11
12%
11
11%
5
6%
55-64 jaar
3
4%
4
4%
2
3%
>64 jaar
2
2%
0
0%
0%
0%
Totaal
85
100%
101
100%
79
100%
48
Jaarstukken 2013
5.4.4 Geslacht Verdeling studenten naar geslacht Totaal
Â
Â
M
V
324
200
124
100%
62%
38%
Ofschoon de Protestantse kerk in Nederland als kerkgenootschap zowel mannen als vrouwen toelaat tot het ambt van predikant, zijn er lokale gemeenten die geen vrouwen in het ambt beroepen. Dat neemt niet weg dat het aantal vrouwelijke studenten toeneemt. Op dit moment is het aandeel vrouwelijke studenten 38%.
Protestantse Theologische Universiteit
49
Hoofdstuk 6:
Personeel 6.1 Human Resources Management
In 2013 zijn er vier vacatures gesteld en ingevuld. Het betrof de
Het verslagjaar stond in het teken van het ontwikkelen van HRM-beleid.
volgende functies:
Er is een meerjaren personeelsbeleidsplan geschreven in aansluiting op
• hoogleraar Interculturele Theologie, vestiging Groningen
het instellingsbeleid. Dit beleidsplan vormt voor de komende jaren het
• universitair hoofddocent Oude Testament, vestiging Amsterdam
kader van HRM activiteiten.
• directeur bedrijfsvoering • functioneel beheerder / ICT
Met het oog op de verdergaande docentprofessionalisering is in 2013 in overleg met het Onderwijscentrum van de Vrije Universiteit een BKO
6.2 Formatie
opleidingstraject ontwikkeld voor het huidige docentencorps. Het traject is ontwikkeld met het oog op verbetering van de kwaliteit van de
In dienst en uit dienst gedurende kalenderjaar 2013:
docenten, zoals opgenomen in de prestatieafspraak met het ministerie. Wetenschappelijk personeel (excl. Student-assistenten
In 2013 is tevens de uitvoering van dit traject gestart. Het traject loopt door tot in 2014. Naast het opleiden van docenten door het laten
catie onderwijs (SKO). Evenals ten aanzien van de aantallen docenten
Totaal
Fte
aantal
Fte
aantal
Fte
In dienst getreden
4,20
6
1,40
2
5,60
8
Uit dienst
11,06
13
1,80
3
12,86
16
volgen van een traject met het oog op een basiskwalificatie, is er ook een opleidingsplan opgesteld voor het bereiken van een senior kwalifi-
Ondersteunend en beheerspersoneel
aantal
met een te behalen basiskwalificatie is een streefcijfer voor docenten met een seniorkwalificatie vastgesteld. De bedoeling is dat in 2016 een
6.3 Promovendi
viertal docenten over deze kwalificatie beschikken. De omvang van de formatie promovendi was op de peildatum 31 In het licht van het internationaliseringsbeleid is besloten na afronding
december 2013 9,2 fte. De optelsom van de bezetting per programma
van het opleidingstraject voor de basiskwalificatie onderwijs een oplei-
en per vestiging wordt vergeleken met de totalen van de jaren 2012,
ding in beheersing van de Engelse taal voor de wetenschappelijke staf te
2011 en 2010.
organiseren. Voorzien wordt dat dit traject in studiejaar 2014-2015 van start kan gaan. Daartoe zal van het aanbod van de Rijksuniversiteit Groningen gebruik worden gemaakt. Er is – in samenwerking tussen college van bestuur, universiteitsraad, afdeling HR en een extern bureau – een medewerkeronderzoek ontwikkeld en uitgevoerd. De resultaten, die eind 2013 beschikbaar kwamen, waren in het algemeen positief. In 2014 zal een vervolg worden gegeven aan het omzetten van de cijfermatige resultaten in betekenisgeving en actieplannen.
Promovendi (fte)
2013
2012
2011
2010
3,6
2,6
Amsterdam Sources
0
0,8
Practices
2,5
2,0
Beliefs
2,6
2,1
Groningen Sources
1,8
2,8
Practices
1,3
2,5
Beliefs
1,0
1,0
1,8
3,6
Totaal Sources
50
Beliefs
3,6
3,1
5,5
5,5
Practices
3,8
4,5
7,3
9,6
9,2
11,2
16,4
17,7
Jaarstukken 2013
6.4 Werkloosheidsuitkeringen en WIA
teerde verzuim in 2013 niet meer aan de orde was. Anderzijds had de
De werkloosheidsuitkeringen en de bovenwettelijke uitkeringen worden
PThU te kampen met een aantal langdurige verzuimsituaties (deels
ten laste gebracht van de universiteit. In 2013 hebben zeventien
werk- en deels niet werkgerelateerd) die begin 2013 zijn opgelost.
personen een beroep gedaan op deze uitkering, waarmee een bedrag van € 222.433,26 is gemoeid. Hiervan komt € 120.517,13 ten laste van
Ziekteverzuim (exclusief zwangerschapverlof):
de voorziening wachtgeld (tien personen) en € 101.916,13 ten laste van 2013
2012
2011(inclusief zwangerschapsverlof)
Ziekteverzuim percentage personeel
3,93 %
6,9%
5,36%
Ziekteverzuim percentage WP
2,69%
5,9 %
4,27%
Ziekteverzuim percentage OBP
6,66%
9,8%
9,21%
0,84
1
<1
de voorziening Reorganisatie (zeven personen). Dit aantal is een direct gevolg van de reorganisatie en het daaraan verbonden sociaal plan. In 2013 is er één nieuwe medewerker van de PThU die in aanmerking kwam voor een WIA/WGA uitkering. Deze persoon is gedeeltelijk aan het werk gebleven bij de PThU.
6.5 Personele voorzieningen
Gemiddelde verzuimfrequentie
De CAO VSNU biedt medewerkers de gelegenheid om bronnen (geld en/of vakantiedagen) in te zetten voor andere arbeidsvoorwaarden (in de CAO doelen genoemd). Deze doelen zijn o.a. extra vakantiedagen,
6.7 Personeelsbezetting 2013
extra salaris, extra pensioen, het fietsplan en verlofsparen. In 2013
Op 31 december 2013 bedroeg de personeelsbezetting 69,42 fte.
maakten in totaal achttien medewerkers gebruik van deze mogelijkheid.
De optelsom van de bezetting per programma en per vestiging wordt vergeleken met de totalen van de jaren 2012, 2011 en 2010.
Vakbondscontributie : vijf personen Fietsplan Verlofsparen
2013
: één persoon Amsterdam
: twaalf personen
In 2013 heeft geen van de medewerkers gebruik gemaakt van de mogelijkheid van ouderschapsverlof. Eén persoon ging met zwangerschapsverlof. In verband met de reorganisatie en het daarbij horende sociaal plan zijn aparte voorzieningen opgenomen voor werkloosheidsuitkeringen en bovenwettelijke uitkeringen, vergoedingen woon-werk verkeer, outplacement begeleiding en ontslagvergoedingen. De hoogte van de
Groningen
Totaal
2012
2011
2010
Totaal
Totaal
Totaal
Hoogleraren
7,10
4,40
11,5
12,60
14,60
14,80
U(H)D
10,30
8,10
18,4
20,80
21,40
21,60
Onderzoekers
2,00
0
2,00
2,60
2,00
3,15
Docenten
3,25
1,20
4,45
6,21
6,47
6,70
Promovendi
5,10
4,10
9,20
11,20
16,40
17,70
SA
0,55
1,13
1,68
1,68
2,85
2,60
Overig WP
1,00
0
1,00
0,50
0,20
1,20
OBP
17,74
3,45
21,19
22,75
28,15
29,35
Totaal
47,04
22,38
69,42
78,34
92,07
97,10
onttrekkingen daaruit wordt verantwoord in de jaarrekening.
6.8 Docentkwaliteit 6.6 Arbo
Binnen de reeks van streefdoelen in het kader van de prestatieafspraak
De werkplekken op de locaties Amsterdam en Groningen zijn arbo-
vormt de docentkwaliteit een speerpunt. Op peildatum december 2013
technisch gefaciliteerd met in hoogte verstelbare bureaus en
zijn er twaalf docenten (31%) die een BKO (Basis Kwalificatie Onderwijs)
bureaustoelen. Het verzuim is in 2013 behoorlijk gedaald ten opzicht
certificaat bezitten.
van 2012. Enerzijds komt dit omdat het aan de reorganisatie gerela-
Protestantse Theologische Universiteit
51
Van de docenten volgt 59% momenteel het BKO opleidingsprogramma;
Ondersteunend personeel
10% van het WP heeft dispensatie voor de opleiding (in verband met het spoedig bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd). Het streefcijfer volgens de prestatieafspraak is 75%. Verwacht wordt dat dit cijfer in 2016 wordt gehaald. Er zijn ook prestatie afspraken gemaakt ten aanzien van de SKO (een senior kwalificatie onderwijs). In 2012 bezit één UHD deze kwalificatie. De PThU wil toe naar een situatie dat een viertal leden van de wetenschappelijke staf over een SKO certificaat beschikt. In 2013 is
Leeftijd
OBP
<25 jaar
0
25-34 jaar
5
35-44 jaar
9
45-54 jaar
10
55+ jaar
5
Totaal
29
hiertoe beleid gemaakt en in 2014 zullen opleidingstrajecten worden begonnen. BKO heeft in 2013 prioriteit gehad. Het voldoende beheersen
Ten aanzien van het wetenschappelijk personeel valt op dat categorie
van de Engelse taal is ook een indicator voor de onderwijskwaliteit; zeker
55+ hoog scoort. Deze percentages maken duidelijk dat in de komende
gezien de Engelstalige master van de PThU. In 2013 is hiertoe een plan
tien jaar een groot deel van de wetenschappelijke staf zal uitstromen in
van aanpak en een begroting opgesteld en beiden zijn goedgekeurd door
verband met emeritaat. Bij de ontwikkeling van het HRM-beleid voor de
het College van Bestuur. In september 2014 zal hieraan uitvoering worden
komende jaren en bij de uitvoering van het wervingsbeleid zal een meer
gegeven, na de afronding van het BKO traject. Een tenure track is in 2013
evenwichtige verdeling van de leeftijdsopbouw van de wetenschappe-
omgezet in een positie van hoogleraar.
lijke staf inzet zijn. Naast verjonging als speerpunt, heeft de PThU zich ook ten doel gesteld de man-vrouw verhouding meer in evenwicht te
6.9 Leeftijdopbouw
krijgen en de diversiteit in geloofsrichtingen breed te houden.
De leeftijdsopbouw van het personeel zag er per 31 december 2013 als volgt uit: Wetenschappelijk personeel Leeftijd
Hoog leraar
UHD
UD
Docent
Onderzoeker
Totaal
25-34 jaar
-
-
35-44 jaar
-
-
-
-
2
2
4
1
-
45-54 jaar
5
-
6
5
1
-
12
55+
11
2
10
4
2
29
Totaal
16
2
20
6
4
48
Promovendi en studentassistenten
52
Leeftijd
Promovendus
Student-assistent
Totaal
<25 jaar
1
4
4
25-34 jaar
8
4
12
35-44 jaar
3
-
3
45-54 jaar
1
-
1
Totaal
13
8
20
Jaarstukken 2013
Hoofdstuk 7:
Bibliotheek en Archief 7.1 Inleiding
verwijderd, die niet meer relevant zijn voor het onderwijs en onderzoek
De eerste helft van 2013 stond naast de gewone dagelijkse werkzaam-
aan de PThU en/of aanwezig zijn in de bibliotheken van VU en RUG.
heden vooral in het teken van het verder inrichten en aanpassen van de
Uitgangspunt tijdens de deselectie was dat van elke te saneren titel in
studiezaalcollecties, het optimaliseren van de dienstverlening aan mede-
ieder geval één exemplaar in een Nederlandse bibliotheek voorhanden
werkers en studenten en het afstemmen van de samenwerkingen met
was.
de bibliotheken van VU en RUG. Tot september 2013 werd voortvarend gewerkt aan enerzijds het omwerken van de studiezaalcollecties op
De af te stoten boeken en tijdschriften kregen een goede bestemming.
beide vestigingen en anderzijds aan het omvangrijke deselectie-project
Met de Stichting Library Development Indonesia werd overeenstemming
op de tijdelijke opslaglocatie bij Hulshoff archiefbeheer in Almere.
bereikt om voor een bedrag van € 6.000,- de overtollige delen van de
Eind augustus waren beide werkzaamheden grotendeels afgerond.
PThU-collectie over te nemen. De stichting distribueert vooral Engelsta-
Op 5 september 2013 werd officieel afscheid genomen van de vier
lige literatuur naar particuliere instellingen voor (theologisch) weten-
tijdelijke projectmedewerkers mw. B. Oortwijn (Amsterdam), mw. J.G.
schappelijk onderwijs in Indonesië. De overige boeken komen via andere
König (Groningen), R.C.R. Boermeester (Almere) en E.V. van den Broek
kanalen terecht in o.a. Suriname en een aantal Afrikaanse landen.
(Almere). De PThU is verheugd over de samenwerking met deze Stichting, omdat
7.2 Collectie
deze aansluit bij de jarenlange internationale contacten, die de PThU heeft met theologische opleidingen in o.a. Azië en Afrika.
Omvang van de bibliotheekcollectie PThU op 31 december 2013: De collectie oude drukken, negentiende-eeuwse handschriften en 2013
2012
Verschil ten opzichte van 2012
Boektitels
102.517
138.523
-36.006
Banden
176.687
213.259
-36.572
Tijdschrifttitels
2.940
3.031
-91
Banden
26.700
31.183
-4.483
Lopende abonnementen
262 (*)
262
0
bijzondere werken van de PThU kreeg een vaste plek in het depot van de afdeling Bijzondere collecties van de VU-bibliotheek. Dit beveiligde depot is voorzien van goede klimaatbeheersing. De PThU-collectie heeft een omvang van circa drieduizend banden. Kosten bibliotheek PThU in 2013 (in €):
(*) waarvan 28 volledig elektronisch Een deel van de bibliotheekcollectie is gehuisvest op beide studiezalen van de PThU te Amsterdam en Groningen. Het betreft vooral naslagwerken, woordenboeken, commentaren en recent verschenen wetenschappelijke literatuur. Het totaal aantal titels op beide studiezalen bedraagt ca. 18.000. De omvang van de collectie is in 2013 fors afgenomen. Het in september 2012 gestarte project van deselectie op de tijdelijke opslaglo-
Aanschaf boeken, tijdschriften en elektronische bestanden
2013
2012
97.506
104.078
Bindwerk
28
5.642
Overige kosten
3.189
3.556
Overhead kosten Utrecht
-
4.380
Aanschaf boeken en tijdschriften seminarium Doorn
-
1.288
Aanschaf boeken en tijdschriften Utrecht / Leiden
-
0
Totaal
100.723
118.944
catie Almere werd onverminderd voortgezet en eind augustus 2013 grotendeels afgerond. Tijdens dit project werden titels uit de collectie
Protestantse Theologische Universiteit
53
De bijdragen aan de bibliotheekvoorzieningen in Utrecht, Leiden en
Op dagen waarop veel colleges worden gegeven is – zeker op de vesti-
Seminarium Doorn zijn met ingang van 2013 volledig komen te
ging Amsterdam - sprake van krapte. Ook theologiestudenten van VU
vervallen. De kosten voor toegang tot de elektronische bestanden van
en RUG studeren graag en veel bij de PThU. Aangezien de studiezaal in
de bibliotheken van VU en RUG en de huur van depotruimte bij deze
Amsterdam een open karakter heeft, veroorzaakt een drukke bezetting
instellingen zijn niet meegenomen in het bibliotheekbudget, maar vallen
van personeel en studenten enig rumoer in de nabijheid van de studie-
onder andere posten voor het afnemen van faciliteiten bij VU en RUG.
zaal, dat het studieklimaat negatief kan beïnvloeden. De studiezalen
Dat geldt ook voor de huur van de tijdelijke opslaglocatie bij Hulshoff
kennen ruime openingstijden. Met een speciale toegangspas kunnen
archiefbeheer in Almere.
studenten ook buiten de reguliere kantooruren gebruik maken van de
In afwachting van herziening van het beleid met betrekking tot het
studiezalen.
inbinden van tijdschriften is in 2013 het budget voor bindwerk slechts in
Door technische problemen konden de digitale bestanden, waarop de
geringe mate benut.
bibliotheek zelf geabonneerd is, niet optimaal geraadpleegd worden. In samenspraak met de leverancier zijn deze problemen eind 2013 opge-
7.3 Dienstverlening
lost. Het aantal bij andere bibliotheken aangevraagde boeken daalt, omdat
Dienstverlening bibliotheek PThU 2013
medewerkers en studenten in toenemende mate gebruik maken van de bibliotheken van VU en RUG. De medewerkers van de PThU-bibliotheek 2013
2012
verwijzen regelmatig door naar de uitleenfaciliteiten van VU en RUG.
Aantal uitgeleende titels
3.079
4.619
Ook de bibliotheekmedewerkers van VU en RUG attenderen hun gebrui-
Aantal verlengingen uitgeleende titels
10.819
12.968
Aantal zoekacties digitale bestanden
1.056
3.678
Aantal artikelen in elektronische vorm geraadpleegd
340
1.594
Aantal ingediende aanvragen bij andere bibliotheken
199
257
Aantal gehonoreerde aanvragen van PThU door andere bibliotheken
173
229
Aantal aanvragen door andere bibliotheken
219
40
Aantal gehonoreerde aanvragen van andere bibliotheken door PThU
169
24
kers op de collecties van de PThU. De goede samenwerking met de bibliotheken van VU en RUG versterkt de bekendheid met en het gebruik van elkaars (digitale) collecties. Noemenswaardig is de samenwerking, die tot stand is gekomen met de afdeling Bijzondere Collecties van de VU-bibliotheek. Niet alleen is de PThU-collectie in het depot van deze afdeling ondergebracht, ook vindt in voorkomende gevallen het ter inzage geven van oude drukken plaats via de studiezaal Bijzondere Collecties. In september 2013 vond in Groningen ten behoeve van de groep buitenlandse studenten een ‘library introduction’ programma plaatst. Naast uitleg en instructie over het gebruik van de eigen bibliotheekfaciliteiten stond ook een bezoek aan de bibliotheek van de RUG op het
Het aantal uitleningen daalde in 2013. Het afstoten van een omvangrijk
programma.
deel van de collectie is daar mede debet aan. Daarnaast pakken medewerkers en studenten zelf veelvuldig boeken uit de kasten op de studie-
7.4 Externe contacten
zalen om voor korte of langere tijd te gebruiken op de werk- of studie-
In 2013 heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met directie en mede-
plek. Deze uitleningen worden niet geregistreerd en komen voort het de
werkers van de bibliotheken van VU en RUG. Met de VU werd, naast
functie van handbibliotheek, die de beide studiezalen eveneens hebben.
lopende zaken voortkomend uit de samenwerkingsovereenkomst,
Het gebruik van de studieplekken op beide studiezalen is in 2013 fors
gesproken over het huren van extra depotruimte. Met de collectiespecia-
toegenomen. Vrijwel dagelijks zijn alle beschikbare studieplekken bezet.
listen van de VU is overleg gevoerd over het zo optimaal mogelijk
54
Jaarstukken 2013
afstemmen van elkaars abonnementen op tijdschriften en seriewerken.
van het project zal in 2014 plaatsvinden.
Met de RUG is het afstemmen en het factureren van diensten voor-
Het in bruikleen geven van een zestal schilderijen en antiek meubilair
vloeiend uit de samenwerkingsovereenkomst onderwerp van gesprek
aan het Gemeentearchief Kampen is uitgesteld. Vertraging in de
geweest. Het hoofd van de bibliotheek is oktober 2013 om advies
verbouw van de Van Heutszkazerne, waarin het gemeentearchief
gevraagd in verband met de verplaatsing en het voor mogelijk onder-
onderdak krijgt, is daar debet aan. De in 2013 opgerichte Stichting
zoek benutten van een bij de RUG aanwezige bruikleencollectie.
Gereformeerd Erfgoed Kampen heeft contact gezocht met PThU en
Per 1 september 2013 is samenwerking met de bibliotheek van de Theo-
gemeentearchief voor nauwe samenwerking ten aanzien van de zorg
logische Universiteit Kampen (TU Kampen), die de Kamper PThU-
voor bruikleencollecties.
studenten tot die datum faciliteiten bood, beëindigd. Op andere
Voor wat betreft de verwerving van archieven stelt de PThU zich afhou-
terreinen, zoals digitalisering, blijven beide bibliotheken – weliswaar op
dend op. Incidenteel wordt een archief aangeboden. In voorkomende
afstand – samenwerken.
gevallen is doorverwezen naar het Historisch Documentatiecentrum van
De bibliotheken van PThU en TU Kampen ontmoeten elkaar daarnaast in
de VU.
de halfjaarlijkse vergaderingen van de Vereniging voor het Theologisch
Najaar 2013 verscheen in The Bavinck Review, vol. 4 (2013) 94-102 een
Bibliothecariaat (VThB) en de Werkgroep Speciale Wetenschappelijke
artikel van dr. J. Eglinton, ‘Letters to a Dying Student: Bavinck’s Letters to
Bibliotheken (WSWB). De PThU neemt deel aan het Overleg Post- en
Johan van Haselen’. Het betreft de Engelse vertaling van brieven afkom-
Archiefzaken Universiteiten. Het hoofd van de bibliotheek is tevens
stig uit het archief van de PThU. Hoofd bibliotheek en archivaris publi-
archivaris van de PTHU en nam in die functie deel aan de vergaderingen
ceerde de brieven in 2010 op de website van de PThU. Zie: http://www.
op 31 mei aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en op 15 november
pthu.nl/bibliotheek/Collectie/archieven/herman_bavinck/
aan Wageningen University. In november vond een kennismakingsgesprek plaats met de adjunct-
7.6 Bibliotheek- en archiefcommissie
secretaris van AdamNet, het netwerk van ruim dertig Amsterdamse
De Bibliotheek- en archiefcommissie kwam in 2013 tweemaal bijeen op
bibliotheken. AdamNet ziet deelname van de PThU als een verrijking van
23 januari en 13 september. Onder voorzitterschap van dr. G.J. van
het netwerk en verwelkomde de bibliotheek met ingang van 2014 als
Klinken is de commissie met een aantal nieuwe leden vanuit beide vesti-
lid. Door dit lidmaatschap wordt de eigen bibliotheekcatalogus opge-
gingen voortvarend van start gegaan. De commissie draagt zorg voor
nomen in de groepscatalogus van AdamNet. Daarmee vergroot de
een evenwichtige verdeling van het bibliotheekbudget en behartigt de
bibliotheek de zichtbaarheid van de eigen collectie in de regio
belangen van medewerkers en studenten met betrekking tot de biblio-
Amsterdam en de verwachting is dat meer Amsterdamse onderzoekers
theekvoorzieningen.
en andere geïnteresseerden de bibliotheek zullen bezoeken.
Zo vroeg de studentenvertegenwoordiging aandacht voor het ontbreken van voldoende studentwerkplekken op beide vestigingen. In de loop van
7.5 Archief
het jaar zijn op beide vestigingen voor studenten meer ruimtes openge-
De inventarisatie van het archief van de Theologische Universiteit
steld, die, voor zover niet in gebruik voor overleg of colleges, door hen
Kampen uit de periode 1980-2006 werd in 2013 voortgezet door de
gebruikt kunnen worden als studieplek.
projectmedewerker, de heer A.J. Mensema, onder verantwoordelijkheid van het Kamper gemeentearchief. In de zomer bleek het inventariseren van 37,5 meter extra archiefmateriaal meer tijd te kosten dan gepland, waardoor overschrijding van het toegekende budget ontstond. Het project werd tijdelijk stopgezet. Na overleg met het Gemeentearchief Kampen kon een oplossing worden gevonden. De definitieve afronding
Protestantse Theologische Universiteit
55
Hoofdstuk 8:
Dienstverlening 8.1 Inleiding
prof. dr. Kwabena Asamoah-Gyadu uit Ghana aangetrokken die sprak
Een aanzienlijk deel van de wetenschappelijke staf is zichtbaar voor een
over ‘Prayer, Power and Empowerment: Migration and Diaspora
breder publiek, middels lezingen bij symposia, jaarvergaderingen van
Mission’. Op de middag kwamen ruim veertig belangstellenden af.
politieke en maatschappelijke organisaties en binnen kerkelijke
• Tijdens de studiedag ‘Op eigen benen staan. Autonomie als horizon
gemeenten. Een toenemend aantal stafleden treedt regelmatig op in de
in de zorg, op maandag 27 mei in Groningen, ontving de PThU ruim
landelijke media. Daarnaast is een belangrijk deel van door de weten-
veertig geïnteresseerden. De dag was het startpunt voor een nieuw
schappelijke staf geschreven artikelen van populariserende aard.
samenwerkingsverband van PThU en RUG: het Noordelijk Netwerk voor Zingeving Ethiek en Zorg. Dit netwerk stelt zich tot doel een plat-
8.2 Activiteiten
form te bieden voor kennisdeling op deze gebieden. Sprekers waren
In 2013 mocht de PThU ruim duizend bezoekers verwelkomen op een
o.a. prof. dr. Hetty Zock (RUG), dr. Christoph Jedan (RUG), prof. dr.
van de publieksevenementen. Hieronder een greep uit de activiteiten die
Frits de Lange (PThU) en prof. dr. Marian Verkerk (UMCG).
de PThU in 2013 verzorgde. • Op 5 en 6 april vond voor de vierde keer het ‘Weekend van de theo-
• Op 26 en 26 september werd de tweedaagse conferentie ‘Geloven in preken’ georganiseerd in samenwerking met IZB Areopagus. Doel was
logie’ plaats in Doorn. Het thema dit jaar was: ‘Mijn passie–en de
om een nieuwe impuls te geven aan de wekelijkse preekpraktijk van
anderen,’ een zoektocht naar hoe je persoonlijke passie zich verhoudt
predikanten en geestelijk verzorgers. Tijdens de dagen in conferentie-
tot je geloof en de maatschappij waarin je leeft. Ongeveer 45
centrum Mennorode in Elspeet volgden de ruim dertig deelnemers
studenten van de verschillende theologie-opleidingen in Nederland en
een stevig inhoudelijk programma met workshops en lezingen van
België volgden een inspirerend programma met o.a. presentaties en
o.a. dr. Ciska Stark en dr. Bert de Leede.
interreligieuze workshops. • In de zorgsector heeft de PThU een structurele partnerrelatie met
8.3 Evaluatie activiteiten
Reliëf (christelijke vereniging van zorgaanbieders), die zichtbaar wordt
De PThU slaagt er in toenemende mate in om met haar evenementen en
in de jaarlijkse masterclass ‘Ouder worden in perspectief’, een inten-
kerkelijke en maatschappelijke dienstverlening een breed publiek te
sieve tiendaagse cursus voor professionals in de begeleiding van
bereiken, zowel binnen de kerken als daarbuiten. Dit beleid wordt
ouderen. In het eerste semester van 2013 is deze masterclass,
geïntensiveerd en voortgezet, waarbij naar een evenwichtig aanbod op
bestaande uit tien bijeenkomsten, voor het zesde achtereenvolgende
beide vestigingslocaties wordt gestreefd. Naast ad hoc activiteiten die
jaar en dit keer in de vestiging in Amsterdam, aangeboden.
vanuit op de PThU aanwezige expertise reageren op de kerkelijke en
• Tijdens het symposium: ‘Kierkegaard Nu’, op 1 februari in
maatschappelijke actualiteit, zal er meer nadruk worden gelegd op
Amsterdam, mocht de PThU ruim tachtig mensen verwelkomen. Dit
vormen van dienstverlening die aan de PThU verricht onderzoek valori-
symposium werd georganiseerd in samenwerking met uitgeverij
seren.
Damon en de redactieraad van Kierkegaard Werken ter gelegenheid
Uit de steekproefsgewijze evaluaties blijkt dat het publiek de verschil-
van de tweehonderdste geboortedag van schrijver, filosoof en theo-
lende evenementen op een bijzonder positieve manier waardeert.
loog Søren Aabye Kierkegaard (1813-1855). De PThU ontving tijdens
Daarbij valt op dat de PThU steeds vaker een breder publiek weet te
deze middag een zeer divers publiek dat de visies van o.a. de filosofen
trekken. Ook geeft een aanzienlijk deel van deze nieuwe publieks-
Ad Verbrugge en Karl Verstrynge, schrijver Willem-Jan Otten en theo-
groepen aan geneigd te zijn vaker een PThU-evenement bij te willen
loog Pieter Vos tot zich nam.
wonen.
• Ook werd op vrijdag 17 mei de eerste Hendrik Kraemer-lezing georganiseerd. Dit gebeurde op initiatief van prof. dr. Mechteld Jansen, die de bijzondere leerstoel Missiologie bekleedt. Voor de lezing was
56
Jaarstukken 2013
Hoofdstuk 9:
Postacademisch onderwijs Het postacademisch onderwijs van de PThU kent twee stromen: de
overig postacademisch onderwijs toegesneden op het door de kerk
permanente educatie en het overig postacademisch onderwijs.
ingezette beleid tot permanente educatie van predikanten, zodat predikanten door de PThU aangeboden cursussen kunnen inzetten voor het
9.1 Permanente Educatie (PE)
voldoen aan de door de Protestantse Kerk opgelegde verplichting tot
In april 2012 heeft de Protestantse Kerk besloten tot kerkordelijke veran-
voortgezette nascholing.
kering van de verplichting tot permanente educatie voor predikanten. Doel van deze verplichting is behoud en doorontwikkeling van deskun-
9.2. Overig Postacademisch Onderwijs
digheid van predikanten gedurende de uitoefening van hun ambt. De
Het overig postacademisch onderwijs wordt aangeboden in de vorm van
Permanente Educatie (PE) bestaat in de eerste plaats uit de Primaire
cursussen. Ten behoeve van de ontwikkeling van cursussen voor de
Nascholing Predikanten (PNP) en in de tweede plaats uit de voortgezette
nascholing is een PAO-commissie ingesteld, paritair bestaande uit dienst-
nascholing. De voortgezette nascholing valt uiteen in een aangestuurd
doende predikanten en PThU-docenten, ondersteund door functiona-
deel van de permanente educatie en in een vrij deel van de permanente
rissen. Deze commissie ontwikkelt aanbod, ziet toe op de kwaliteit van
educatie, het zogenoemde open erkend aanbod.
de PE-activiteiten en adviseert het College van Bestuur. Het postacademisch onderwijs is gericht op predikanten en geestelijk
9.1.1 Primaire Nascholing
verzorgers van zowel de Protestantse Kerk als van andere kerkgenoot-
De primaire nascholing bestaat uit een route van zeven maal drie oplei-
schappen. Bepaalde cursussen zijn tevens voor kerkelijk werkers
dingsdagen. Deze route neemt vijftien maanden in beslag en is verplicht
bedoeld.
gesteld door de Protestantse Kerk in Nederland voor hen die na hun opleiding tot predikant voor een eerste termijn zijn aangesteld als predi-
9.3 Cursusaanbod, afname, deelnemers en evaluatie
kant. Persoonlijke ontwikkeling in het nieuwe ambt van predikant, vakmatige en geestelijke vorming en training van specifieke onderdelen
9.3.1 Primaire nascholing
van de beroepsuitoefening vormen de hoofdbestanddelen van het
In 2013 zijn twee nieuwe reeksen aangeboden en de twee routes van
programma. Ook in 2013 zijn er twee routes geweest, die beide weer
2012 beëindigd. Aan de nieuwe routes namen 49 predikanten deel. De
naar tevredenheid zijn verlopen. De seminariumdocenten van de PThU,
deelnemende predikanten hebben het opleidingsaanbod positief geëva-
die cursussen aanbieden in de Permanente Educatie, zijn desondanks
lueerd.
begonnen met een herziening, omdat het huidige format al weer zo’n twaalf jaar meegaat en de situatie van de beginnende predikanten zich aan het wijzigen is. De nieuwe vorm zal in september 2014 geïmple-
9.3.2 Permanente educatie (PE) a.) Cursusaanbod en -afname
menteerd kunnen worden.
9.1.2 Voortgezette nascholing De voortgezette nascholing vangt aan in het zesde jaar nadat betrokkene is bevestigd in het ambt van predikant en bestaat uit een op de persoon toegesneden scholingsplan, gespreid over periode van telkens
2013
2012
2011
Aantal aan geboden cursussen
Streefwaarde
25
33
32
Aantal afgenomen cursussen (%)
19 (76%)
16 (48%)
19 (59%)
Tenminste 75%
Aantal geannuleerde cursussen (%)
6 (24%)
17 (52%)
13 (41%)
Maximaal 25%
vijf jaren. Deze nascholing wordt verantwoord in studiepunten, die door de commissie voor de permanente educatie zijn toegekend aan door
Hoewel het aantal afgenomen cursussen in 2013 enigszins is gegroeid
deze commissie beoordeelde scholingsactiviteiten.
ten opzichte van 2012, zijn er nog teveel cursussen die niet door konden
Reeds in 2011 heeft de PAO-commissie van de PThU het aanbod van
gaan vanwege een te gering aantal deelnemers.
Protestantse Theologische Universiteit
57
b.) Deelnemers
c.) Evaluatie Bij de ontwikkeling van het cursusaanbod staan twee uitgangspunten 2013
2012
Predikanten die deelnamen in het kader van PNP
49
56
Predikanten die deelnemen in het kader van PE
307
212
Streefwaarde
centraal: enerzijds dient het aanbod van een goed theologisch vakmatig gehalte te zijn en anderzijds moet het aansluiten bij de werksituatie en de leefwereld van de doelgroep. In het bijzonder moet het te ontwik-
359
500
kelen aanbod inspelen op verschillende beginsituaties (niveaus) van de predikanten. Van het totaal van 307 deelnemers hebben 286 deelne-
Cursisten die niet deelnemen in het kader van PE Totaal
2011
37
mers (93%) een evaluatieformulier ingevuld. De evaluatie van de afgenomen cursussen laat het volgende beeld zien:
356
305
359
500 Categorie
Het streefgetal van vijfhonderd deelnemers per jaar, dat gebaseerd is op
Aantal
Percentage
Uitstekend
71
25%
Goed
195
68%
Redelijk
19
6,7%
Slecht
1
0,3%
het totaal aantal predikanten PKN dat in een periode van vijf jaar 6,5 ects bij de PThU moet afnemen in het aangestuurde deel van de PE, is ook dit jaar niet gehaald. De aanloop van de PE verloopt moeizamer dan verwacht, ondanks de vele en zeer goed bezochte informatiemiddagen
Uit de evaluaties blijkt dat een overgroot merendeel van de deelnemers
van de Protestantse Kerk waaraan ook de PThU heeft meegewerkt. Er
afgenomen cursussen als relevant tot zeer relevant voor zichzelf en hun
vindt afstemming plaats met de Protestantse Kerk over de mogelijke
eigen functioneren als predikant of geestelijk verzorger ervaren. Dit is in
oorzaken voor het achterblijven van de vraag. De kerk en de universiteit
lijn met voorgaande jaren.
hebben gezamenlijk vastgesteld er belang bij te hebben dat zoveel mogelijk cursussen doorgaan en zoveel mogelijk predikanten starten met hun PE-traject. Daarom hebben Protestantse Kerk en PThU afge-
9.3.3 Overig postacademisch onderwijs – open aanbod a.) Cursusaanbod en -afname
sproken om tijdelijk van de beleidslijn af te wijken, dat een cursus slechts 2013
doorgang vindt bij tenminste vijftien deelnemers. Ingeval een iets kleiner aantal deelnemers zich heeft aangemeld wordt door het hoofd van het Protestants Centrum voor Toerusting en Educatie van de Protestantse Kerk in Nederland per geval beoordeeld of de betreffende cursus alsnog doorgang zal kunnen vinden, zodat na diens akkoord de benodigde
Streefwaarde
Aantal aangeboden cursussen
9
Aantal afgenomen cursussen (%)
4 (44,4%)
Tenminste 75%
Aantal geannuleerde cursussen (%)
5 (56,6%)
Maximaal 25%
financiële middelen ter beschikking gesteld kunnen worden. Het bestuur stelt vast dat de implementatie van het kerkelijke beleid predikanten de verplichting op te leggen zich permanent te laten
b.) Deelnemers
bijscholen achterblijft bij de verwachtingen die ten tijde van de besluitvorming door de kerk zijn gewekt. Een grote groep predikanten blijkt geen nascholingsactiviteiten te ondernemen binnen de verplichte
Predikanten/ cursisten
2013
2012
53
37
2011
Streefwaarde
nascholing. Dit betekent dat de door de PThU ingerichte infrastructuur voor nascholing niet optimaal wordt benut, met alle financiële gevolgen van dien. Het is belangrijk dat hier verandering in komt.
c.) Evaluatie Bij de ontwikkeling van het cursusaanbod staan twee uitgangspunten
58
Jaarstukken 2013
centraal: enerzijds dient het aanbod van een goed theologisch vakmatig gehalte te zijn en anderzijds moet het aansluiten bij de werksituatie en de leefwereld van de doelgroep. In het bijzonder moet het te ontwikkelen aanbod inspelen op verschillende beginsituaties (niveaus) van de predikanten. Van het totaal van 53 deelnemers hebben 45 deelnemers (85%) een evaluatieformulier ingevuld. De evaluatie van de afgenomen cursussen laat het volgende beeld zien: Categorie
Aantal
Percentage
Uitstekend
19
42,2%
Goed
20
44,4%
Redelijk
6
13,3%
Slecht
0
0%
Uit de evaluaties blijkt dat een overgroot merendeel van de deelnemers deze als relevant tot zeer relevant voor zichzelf en hun eigen functioneren als predikant of geestelijk verzorger ervaren.
Protestantse Theologische Universiteit
59
Hoofdstuk 10:
Examencommissie 10.1 Samenstelling, reikwijdte en vergaderingen
betreft dit twee screeningsprocedures. In december 2012 is allereerst gestart met het controleren van de eindwerken (scripties) van de oplei-
10.1.1 Samenstelling
dingen. De meest recente mastertheses zijn opgevraagd, te weten
De examencommissie bestond in het collegejaar 2012-2013 uit de
twintig theses van de driejarige masteropleidingen Gemeentepredikant
volgende leden:
in Utrecht/Leiden en de driejarige master Predikantschap Kampen en elf
• Dr. T.A. Boer
theses van de eenjarige master Verdieping in Kampen. De scriptiebege-
• Dr. R. Brouwer
leiders is gevraagd om de beoordelingsgrondslag. Elke scriptiebeoorde-
• Dr. H.K. Heyen (tot 1 september 2013)
ling is vervolgens door twee leden van de examencommissie gescreend.
• Dr. G.J. van Klinken • Prof. dr. L.J. Koffeman (voorzitter)
In 2012 zijn ook voorbereidingen getroffen voor de tweede procedure,
• Prof. dr. M.A. Matthias (vice-voorzitter)
namelijk het screenen van toetsen van cursussen. Om de docenten
• Prof. dr. R. Roukema
vertrouwd te doen raken met de doelstelling en de achtergrond van het
• Drs. C.M. Boonstra (ambtelijk secretaris) (vanaf 08-03-2013)
screenen van toetsen zijn er in mei/juni 2012 drie docentenbijeenkom-
• Drs. M. Vollaard (ambtelijk secretaris) (tot en met 07-03-2013)
sten gehouden. In deze bijeenkomsten werden de aanwezigen geïnformeerd over de wijze waarop de examencommissie inhoud geeft aan
10.1.2 Reikwijdte
deze nieuwe taak. Aansluitend hebben de leden van de examencom-
In het voorjaar van 2012 werd de commissie geïnformeerd over de
missie een training gehad in het screenen van toetsen. Aan de hand van
inrichting van de examencommissie voor de Joint Bachelor Theologie
ingebracht toetsmateriaal zijn de checklists ingevuld en de uitkomsten
PThU/VU. Omdat deze commissie naar verluidt wel was ingesteld, maar
besproken.
nog niet functioneerde heeft de examencommissie van de PThU tot 16 april 2013 de verzoeken die werden ingediend door studenten uit de
Voor de check zijn achttien toetsen van cursussen uit zes verschillende
bachelor die bij de PThU zijn ingeschreven, in behandeling genomen
masteropleidingen aangewezen, te weten de eerste drie cursussen van elk
zonder dat dit strikt genomen tot haar taak en bevoegdheid behoorde.
van de zes opleidingen die in het collegejaar 2012-2013 zijn aangeboden.
De examencommissie was in 2012-2013 gemandateerd om toelatingsverzoeken te behandelen.
De docent die verantwoordelijk is voor de cursus die betrokken is bij de screening, is per brief geïnformeerd over het onderzoek dat de examen-
10.1.3 Vergaderingen
commissie instelt naar de kwaliteit van de toets. Tevens is de docent
De examencommissie vergadert in principe maandelijks. In het college-
verzocht om de wijze waarop hij/zij de cursus denkt te gaan toetsen
jaar 2012-2013 heeft de commissie negen maal vergaderd. De vergader-
voor zover mogelijk tevoren nog eens te bezien in het licht van de
data en de deadlines voor het indienen van verzoeken worden vanaf
criteria in de checklist. In de brief is ook vermeld dat ongeveer twee
september 2013 via de site van de PThU vroegtijdig bekendgemaakt.
weken na afronding van de cursus de werkstukken/tentamens worden opgevraagd bij het onderwijssecretariaat. Na deze voorbereidende activi-
10.2 Toetsbeleid en kwaliteitszorg
teiten is in het voorjaar van 2013 de feitelijke check op de toetsen uitgevoerd.
10.2.1 Borging kwaliteit tentamens, eindwerkstukken en examens
10.2.2 Visie en doelstellingen
Een belangrijke wettelijke taak van de Examencommissie betreft de
De examencommissie controleert de kwaliteit van de toetsing, zowel ten
controle op de kwaliteit van de toetsing in de opleidingen. In de praktijk
aanzien van de inhoud en het niveau, als ten aanzien van de logistiek en
60
Jaarstukken 2013
organisatie. Daartoe worden de eindwerken (scripties) van alle oplei-
opleidingen momenteel onderwijs verzorgt, is aangewezen als exami-
dingen jaarlijks gecontroleerd en in een cyclus van drie jaar alle afge-
nator en is daarom gerechtigd examens af te nemen.
nomen toetsen van alle opleidingen gescreend.
10.4 Wijzigingen in de regels en richtlijnen 10.2.3 Resultaten Ten aanzien van de scriptiecheck is de commissie tot de volgende
De tekst voor de regels en richtlijnen is het afgelopen jaar niet aangepast. Er zijn geen wijzigingen voorzien voor volgend jaar.
conclusies gekomen: 1. De examencommissie stelt vast dat veel masterscripties een
10.5 Beoordeling tentamens en examens
omvang hebben die (soms aanzienlijk) groter is dan de in de OER gegeven norm van 15.000 ĂĄ 25.000 woorden. 2. De examencommissie stelt met voldoening vast dat de
10.5.1 Procedure 1. De vragen en opgaven van het tentamen gaan de tevoren bekend
beoordeling van masterscripties binnen de verschillende oplei-
gemaakte tentamenstof niet te buiten. Deze tentamenstof wordt voor
dingen over het algemeen adequaat genoemd mag worden.
de aanvang van het onderwijs dat op het tentamen voorbereidt, in
3. De instelling dient er zorg voor te dragen dat in elk studenten dossier ook de beoordelings-grondslag voor de becijfering van de scriptie aanwezig is.
hoofdzaak bekend gemaakt. Uiterlijk een maand voor het afnemen van het tentamen wordt de precieze omvang van de stof definitief bekend gemaakt. 2. De examinator stelt de studenten in de gelegenheid kennis te nemen
Enkele bevindingen naar aanleiding van de toetsencheck:
van een schriftelijk voorbeeldtentamen, alsmede van de modelbeant-
1. De examencommissie stelt vast dat veel dossiers onvolledig zijn.
woording en de normen, aan de hand waarvan de beoordeling
2. Bij sommige toetsen is de feedback onleesbaar of zelfs afwezig. 3. In sommige gevallen vindt er zeer gecompliceerde toetsing (veel deelonderdelen die worden getoetst)plaats. 4. De creatieve wijze waarop er wordt getoetst (veel toetsvormen) en het niveau van de toetsen zijn goed. 5. Het doel van de toets en de weging van de toetsing zijn vaak weinig expliciet. Het is echter de vraag of het doel van de toets niet gewoon hetzelfde is als het doel van de cursus. 6. De commissie stelt vast dat verzorgd taalgebruik niet consequent
plaatsvindt. 3. De examencommissie ziet toe op de kwaliteit van de tentamens en de examens. 4. Ingeval van een herkansing in een ander studiejaar, doet de student tentamen in de stof die in bedoeld studiejaar voor dat tentamen is vastgesteld, tenzij de examencommissie op verzoek van de examinator en/of de student anders bepaalt. 5. De duur van elk tentamen is zodanig dat de student redelijkerwijs voldoende tijd heeft om de vragen te beantwoorden.
een punt is van elke docent; de ene docent besteedt daar in de feedback wel aandacht aan, de andere docent niet.
10.5.2 Verdere besluiten De Examencommissie heeft advies uitgebracht aan het College van
10.2.4 Maatregelen
Bestuur ten aanzien van artikel 5.11 lid 2 uit de OER 2013-2014:
De docenten hebben feedback ontvangen. Er was geen aanleiding om
Cijfers worden gegeven op een schaal van 1 tot en met 10. De eindbe-
specifieke maatregelen te nemen.
oordeling van een cursus is voldoende dan wel onvoldoende, in cijfers uitgedrukt: 6 of hoger, respectievelijk 5 of lager. Het cijfer 5 wordt niet
10.3 Aanwijzen examinatoren
van decimalen voorzien.De examencommissie stelt vast dat het College
De examencommissie benoemt de examinatoren, conform artikel 5.8
van Bestuur het advies van de commissie om het cijfer 5 van decimalen
van het Bestuursreglement van de universiteit. Elke docent die binnen de
te voorzien niet heeft opgevolgd.
Protestantse Theologische Universiteit
61
10.6 Belangrijke agendapunten en standpuntwijzigingen
wilden worden over de opbouw van voornoemde opleiding.
Sinds september 2012 is de regeling ‘3-min-1-constructie’ niet meer van
van het management wat betreft het verlenen van vrijstellingen.
De examencommissie kon tot dan niet voldoen aan de verwachtingen
kracht. Deze constructie hield in dat studenten met een diploma van de eenjarige master Godgeleerdheid van de Universiteit Utrecht dan wel de
10.8 Overzicht verzoeken
Universiteit Leiden zouden kunnen instromen in de driejarige master van
In het collegejaar 2012-2013 heeft de Examencommissie in totaal 215
de PThU met toekenning van een vrijstelling met een omvang van 60
verzoeken van studenten behandeld. Het merendeel van deze verzoeken
ects voor het verdiepingsjaar (mits aan in de instroomeisen was voldaan).
betrof verzoeken om vrijstellingen uit het studieprogramma, verzoeken
De PThU kent nu geen verkorte opleiding meer; studenten volgen de
om toegelaten te worden tot de masteropleiding en verzoeken tot het
gehele driejarige master van de PThU. Indien er bij de instroom in de
vaststellen van het premasterprogramma.
driejarige master vrijstellingen gegeven worden, dan is dat op basis van een gefundeerde vrijstelling door de examencommissie.
10.9 Overzicht bezwaren Er zijn vijf bezwaren ingediend, waarvan twee zijn afgehandeld middels
Op voorstel van de interim onderwijsdirecteur ten behoeve van de oplei-
een hoorzitting en drie schriftelijk zijn afgehandeld. In geen van de
dingsvisitatie 2013 en naar aanleiding van de terugkoppeling van de
gevallen werd van het bezwaar beroep ingesteld bij het college van
commissie voor de proefvisitatie heeft het College van Bestuur de
beroep voor de examens.
Examencommissie geadviseerd een adviserend lid met betrekking tot het toets-beleid te benoemen. In deze positie is mr. T.C. Geelkerken, LL.M. benoemd. De examencommissie heeft in juni 2013 deelgenomen aan de beperkte opleidingsbeoordeling die de PThU heeft ondergaan in het voorjaar van 2013. Verheugd stelt de examencommissie vast dat de beoordeling van het toets-beleid en de uitvoering daarvan door de beoordelingscommissie als voldoende wordt beschouwd.
10.7 Terugblik op geformuleerde aandachtspunten, knelpunten en de aanpak daarvan Op de locaties Amsterdam en Groningen is in september 2012 gestart met nieuwe masteropleidingen. In onze beoordelingen over de toelatingen tot deze nieuwe opleidingen is de commissie geconfronteerd met het late moment waarop informatie beschikbaar kwam over deze opleidingen. Met name over de opbouw van het deeltijdprogramma van de master Gemeentepredikant Amsterdam was aanvankelijk weinig bekend/ Ook de Onderwijs- en Examenregeling van deze opleidingen bood geen houvast bij onze beoordelingen, hetgeen onze beoordelingen aanmerkelijk bemoeilijkte. In september 2012 hebben wij aan het College van Bestuur kenbaar gemaakt dat wij afdoende geĂŻnformeerd
62
Jaarstukken 2013
Jaarrekening
Protestantse Theologische Universiteit
63
Balans per 31 december 2013 Balans
(bedragen in euro’s x 1.000)
Activa
31/12/2013
31/12/2012
Vaste activa Materiele vaste activa
1.1
8.329,8
9.335,4
Financiele vaste activa
1.2
2.750,0
3.250,0 11.079,8
12.585,4
Vlottende activa Vorderingen
1.3
1.104,2
Liquide middelen
1.4
500,1
Totaal activa
1.059,6 807,7 1.604,3
1.867,3
12.684,1
14.452,8
Passiva Eigen vermogen
2.1
4.233,6
4.994,7
Voorzieningen
2.2
5.745,9
6.461,7
Kortlopende schulden
2.3
2.704,6
Totaal passiva
64
2.996,4 12.684,1
14.452,8
Jaarstukken 2013
Staat van baten en lasten 2013 Staat van baten en lasten
(bedragen in euro’s x 1.000)
Baten
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
Begroting 2014
Rijksbijdragen
3.1
8.894,4
8.841,4
53,0
9.195,7
8.491,6
Bijdrage PKN
3.2
188,4
309,8
121,4-
190,5
200,0
College- en examengelden
3.3
577,2
510,7
66,5
646,9
500,0
Deelnemersbijdragen
3.4
138,6
147,0
8,4-
157,0
120,0
Baten werk in opdracht van derden
3.5
376,6
551,4
174,8-
575,7
351,2
Overige baten
3.6
110,9
98,0
12,9
580,8
78,4
10.286,1
10.458,3
172,2-
11.346,6
9.741,1
6.627,1
Totaal baten Lasten Personeelslasten
4.1
6.281,0
6.429,3
148,3-
7.507,9
Afschrijvingen
4.2
366,1
321,0
45,1
316,8
399,0
Huisvestingslasten
4.3
1.113,3
1.177,4
64,1-
1.593,7
1.117,9
Overige lasten
4.4
3.501,4
3.526,9
25,5-
3.649,8
2.289,4
11.261,7
11.454,6
192,9-
13.068,3
10.433,4
975,6-
996,3-
20,7
1.721,6-
93,3-
214,6
321,4
106,8-
411,9
93,3
761,1-
674,9-
86,2-
1.309,7-
-
Totaal lasten Saldo baten en lasten Financiele baten en lasten
5.0
Resultaat
Toelichting resultaat: Het resultaat 2013 komt uit op 761,1 negatief. Dit resultaat is 86,2 lager
158,9 welke in 2013 niet gerealiseerd is. Voor eenzelfde bedrag was
dan begroot. Door diverse onvoorziene uitgaven was de prognose van
echter een last opgenomen onder de post overige lasten die eveneens
het resultaat gedurende 2013 aanzienlijk negatiever dan het uiteinde-
niet besteed is (per saldo geen effect op het resultaat).
lijke jaarresultaat. De ingezette bijsturingsmaatregelen medio 2013 (terugdringen tijdelijke personeel, algemene uitgavenrem) hebben een
De personeelslasten blijven onder het niveau van de begroting door met
duidelijk positieve bijdrage gehad op het uiteindelijke resultaat.
name lagere lasten op de hoger ingeschatte bedragen voor reiskosten woon/werkverkeer en personele opleidingskosten. tegenover een licht
De Rijksbijdragen 2013 zijn hoger dan begroot. Bij de baten blijven
stijgende last op de lonen en salarissen.
vooral de baten uit de nieuw opgezette activiteiten met de PKN achter in het kader van de permanente educatie. In de begroting was t.a.v. de
In de toelichting op de baten en lasten wordt per onderdeel van de
baten werk in opdracht van derden een taakstelling opgenomen van
afwijkingen een nadere verklaring gegeven.
Protestantse Theologische Universiteit
65
Kasstroomoverzicht Kasstroomoverzicht
(bedragen in euro’s x 1.000)
Kasstroom uit operationele activiteiten Resultaat vóór financiele baten en lasten
Rekening 2013
Rekening 2012
975,6-
1.721,6-
Aanpassingen voor: - afschrijvingen
366,1
316,8
- mutaties voorzieningen
715,8-
703,7-
- mutatie vorderingen excl. vorderingen rente - mutatie schulden
44,6-
68,1
291,8-
597,1-
Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest
226,6
Betaalde interest / kosten
12,0-
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten
686,1-
915,9-
1.661,8-
2.637,5432,4 20,5-
214,6
411,9
1.447,2-
2.225,6-
Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa
199,7-
5.386,2-
Desinvesteringen in materiele vaste activa boekwaarde
839,3
0,1
Investeringen in financiele vaste activa
-
-
Waardevermindering financiële vaste activa
-
-
500,0
3.950,0
Desinvesteringen in financiele vaste activa Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten
1.139,6
1.436,1-
activteiten Nieuw opgenomen leningen
-
-
Aflossing langlopende leningen
-
-
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten
-
-
307,6-
3.661,6-
Liquide middelen per 1 januari
807,7
4.469,3
Liquide middelen per rapportagedatum
500,1
807,7
307,6-
3.661,6-
Mutatie liquide middelen
Mutatie liquide middelen
66
Jaarstukken 2013
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 1. Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening
De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken.
De jaarrekening is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling
Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt
Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoor-
verwezen naar de behandeling per balanspost.
schriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de
Kredietrisico
Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presen-
Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is
tatie-, waarderings- en verslaggevingsvoorschriften opgenomen.
beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen.
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat
vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende
Reële waarde
grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden
De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële
de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel.
instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende
Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking
schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de
hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balans-
overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet
datum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun
materieel af van de boekwaarde.
oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht
genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn
2. Waarderingsgrondslagen
geworden. Kasstroomoverzicht De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro’s.
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.
Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarreke-
Materiële vaste activa
ning niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het
De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs,
vereiste inzicht.
verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden
Financiële instrumenten
gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs,
Algemeen
rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven
Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële
vanaf het moment van ingebruikname. Afschrijving vindt lineair plaats
instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten
op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen:
verstaan. In de toelichting op de op de onderscheiden posten van de
• gebouwen en verbouwingen
balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht
• Inventaris
als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet
• computerapparatuur en software 25,0%
in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde
• overige apparatuur
3,3% 10,0% 20,0%
gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.
Protestantse Theologische Universiteit
67
Voor de kosten van periodiek groot onderhoud wordt een
voorziening valt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen
voorziening gevormd. Deze voorziening is opgenomen onder
met een rekenpercentage van 2,34%.
de overige voorzieningen aan de passiefzijde van de balans. Onderhoudsvoorziening Financiële vaste activa
De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot
De financiële vaste activa (obligaties) worden gewaardeerd tegen
onderhoud van gebouwen wordt bepaald op basis van de te verwachten
geamortiseerde kostprijs, rekening houdend met individuele lagere
kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd.
marktwaarde van het product, onder toepassing van de effectieve-
Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening
rentemethode.
gebracht. Door de verkoop van de historische panden in Kampen is deze voorziening vorig jaar vrijgevallen. Vanaf 2013 is door de aanschaf van
Vorderingen en overlopende activa
een pand in Groningen deze voorziening wederom geactiveerd.
De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen
Voorziening jubileumuitkeringen
de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde
Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling
kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte
voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen
voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering
zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van
gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele
2,34%.
beoordeling vna de vorderingen. Voorziening pensioenverplichtingen Liquide middelen
Inzake toekomstige pensioenverplichtingen voor oud-hoogleraren van
De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
het voormalig ThWI heeft de PThU een voorziening opgenomen waarvan de verplichting is gebaseerd op reële actuariële uitgangspunten
Voorzieningen
tegen contante waarde met een rekenpercentage van 2,34%. Tevens is
Reorganisatievoorziening
rekening gehouden met een opslag voor uitvoeringskosten van 1%.
In verband met de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen was een
Voorziening verlofsparen
gedetailleerd plan voor de reorganisatie geformuleerd.
conform OCW Richtlijn is terzake van door personeelsleden gespaarde
In de reorganisatievoorziening zijn slechts de kosten opgenomen die
verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen.
direct als gevolg van de reorganisatie noodzakelijk zijn voor de groep waarvoor een feitelijke of juridische verplichting is ontstaan, conform
De looptijd van de voorzieningen is vermeld.
RJ 252.413. De kosten die in verband staan met de doorlopende activiteiten zijn niet opgenomen.
Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van
Voorziening wachtgelden
ten hoogste één jaar. Kortlopende schulden worden bij eerste verwer-
De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke
king opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd
werkloosheidsuitkeringen. Met het oog daarop is een voorziening
tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde
wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum
kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld.
bestaande verplichting voor het deel dat niet onder de reorganisatie-
68
Jaarstukken 2013
Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.
3. Bepaling van het resultaat Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten- en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie. Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar. Rijksbijdrage De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet-geoormerkte OCW-subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. College- en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen. Baten werk in opdracht van derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen. Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva. Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reĂŤle waarde in de staat van baten en lasten.
Protestantse Theologische Universiteit
69
Toelichting op de balans 2013 Toelichting op de balans
1.1 Materiële vaste activa
(bedragen in euro’s x 1.000)
Aanschafprijs 1/1/2013
Cumulatieve afschrijvingen en waardevermind.
Boekwaarde 1/1/2013
12.809,0
3.864,4-
544,0
58,4-
Investeringen
Desinvesteringen
8.944,7
124,4
839,3-
485,7
75,3
Afschrijvingen
Aanschafprijs 31/12/2013
Cumulatieve afschrijvingen 31/12/2013
Boekwaarde 31/12/2013
374,5-
12.094,2
4.238,9-
7.855,3
73,9-
619,3
132,3-
487,0
Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen
-
-
-
-
1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen
-
-
-
-
1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva
-
-
-
-
98,3
110,9-
98,3
12,6-
1.1.6 investeringssubsidies
110,9-
110,9-
Totaal materiële vaste activa publiek
13.242,2
3.922,7-
9.319,5
1.1.1 gebouwen en terreinen
578,6
562,6-
1.1.2 inventaris en apparatuur
80,5
80,5-
199,7
839,3-
350,2-
12.602,7
4.272,9-
8.329,7
16,0
-
-
15,9-
578,6
578,5-
0,1
-
-
-
80,5
80,5-
-
Materiële vaste activa privaat
1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen
-
-
-
-
1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen
-
-
-
-
1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva
-
-
-
-
1.1.6 investeringssubsidies
-
-
-
-
Totaal materiële vaste activa privaat
659,1
643,1-
15,9
-
-
15,9-
659,1
659,0-
0,1
13.387,6
4.427,0-
8.960,6
124,4
839,3-
390,4-
12.672,8
4.817,4-
7.855,4
624,5
138,9-
485,7
75,3
-
73,9-
699,8
212,8-
487,0
1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur
1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva 1.1.6 investeringssubsidies
Totaal materiële vaste activa
-
-
-
-
-
-
-
-
-
110,9-
-
110,9-
-
-
98,3
110,9-
98,3
12,6-
13.901,3
4.565,9-
9.335,4
199,7
839,3-
366,1-
13.261,7
4.931,9-
8.329,8
Toelichting: De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in investeringen Privaat - op
De eigen panden in Kampen - deels privaat en deels publiek bezit met een
eigen rekening - en investeringen in gebouwen en inventaris Publiek - ten
boekwaarde van 176,0 - zijn in principe verkocht op 01-09-2012 voor een
laste van de ontvangen subsidies van het Ministerie van OCW. Op deze
totaalbedrag van 4.085,0. De overdracht van de panden heeft nog niet
laatste is de investeringsbijdrage in mindering gebracht die in het verleden
plaatsgevonden en zijn derhalve nog in dit overzicht opgenomen. In 2011
ontvangen is van het Ministerie. Deze valt jaarlijks voor een gelijk gedeelte
is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht voor
als de afschrijvingen vrij en is in de staat van baten en lasten gesaldeerd
2.759,7. Een deel van de begane grond is in 2013 verkocht voor 839,3. De
met de afschrijvingskosten voor zover het investeringen betreft tot rappor-
verbouwingen - inclusief architect en bouwprojectmanagement - bedragen
tagejaar 2007. Dit is conform de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving.
totaal 1.987,6 en zijn in 2013 in principe afgerond.
70
Jaarstukken 2013
De vanaf maart 2012 gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam is even-
De afschrijvingen vinden eveneens plaats vanaf de datum van ingebruik-
eens verbouwd naar de maatstaven van de PThU voor 2.465,4 inclusief
name.
architect en bouwprojectbegeleiding. De investeringen van beide vesti-
De gehanteerde afschrijvingspercentages bedragen voor gebouwen en
gingen worden vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afge-
verbouwingen 3,33%, inventaris 10%, computerapparatuur 25%, overige
schreven.
apparatuur 20% en software 25%. Investeringen boven € 500 worden
De investeringen van inventaris en apparatuur - zowel publiek als privaat -
geactiveerd.
die nagenoeg geheel waren afgeschreven zijn met de verhuizing naar
De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Groningen
Amsterdam en Groningen vrijwel totaal afgestoten. De nieuwe inrichting
en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinveste-
van de van de nieuwe locaties bedroeg 520,2 verdeeld over 2012 en 2013.
ring, bedraagt € 23,8 miljoen.
1.2 Financiële vaste activa
Boekwaarde 1/1/2013
Investeringen 2013
Desinvesteringen 2013
Waardemutaties
Boekwaarde 31/12/2013
Overige effecten
3.250,0
-
500,0-
Totaal overige effecten
3.250,0
-
500,0-
-
2.750,0
2.750,0
soort
nominaal 31/12/2013
nominaal 1/1/2013
Rating
koerswaarde 31/12/2013
4,25% NL Waterschapsbank 2004/2014
bedrijfsobligatie
500,0
500,0
AA+
514,2
4% Bank Ned Gem 2004/2014
bedrijfsobligatie
500,0
500,0
AA+
509,2
4% Obligaties Ned. 2006/2016
staatsobligatie
1.000,0
1.000,0
Aaa
1.090,0
staatsobligatie
250,0
750,0
Aaa
282,7
bedrijfsobligatie
500,0
500,0
AA+
2.750,0
3.250,0
De effecten zijn als volgt te specificeren:
Omschrijving
4,5% Obligaties Ned. 2007/2017 3,375% NL Waterschapsbank 06/16
Totaal specificatie
532,8 2.928,8
Toelichting: De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU
panden in Kampen, voor 500,0 vervroegd afgelost. Hierbij is een positief
worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met
transactieresultaat behaald van 82,8.
het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom “beleggen en belenen”, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden
Op rapportagedatum ligt de koerswaarde van alle obligaties boven de
met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie
koers van 100. Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samen-
wordt gehanteerd en worden de beleggingen tevens getoetst aan het
werking met ING-Investment Office.
criterium “duurzaam en maatschappelijk verantwoord”. Op grond van de RJ 226 worden de effecten gewaardeerd op de In de rapportageperiode is in verband met een dreigend tekort op de
geamortiseerde kostprijs waarbij rekening wordt gehouden met de
liquiditeitspositie door het uitstel van de overdracht van de verkochte
individuele lagere marktwaarde.
Protestantse Theologische Universiteit
71
1.3 Vorderingen
31/12/2013
31/12/2012 61,0
Debiteuren
1.3.0
343,2
Derden
1.3.1
9,1
9,9
Studenten
1.3.2
154,7
156,6 834,1
Overlopende activa
1.3.3
719,8
Voorziening dubieuze debiteuren
1.3.4
122,6-
2,0-
1.104,2
1.059,6
Totaal vorderingen
Toelichting: 1.3.0 Debiteuren; de openstaande vorderingen waaronder de PKN
1.3.3 Overlopende activa: In de overlopende activa zijn de vorderingen
betreffende de PE/ PAO (106,2) en in rekening gebrachte bedragen
opgenomen inzake nog te ontvangen bedragen 2e/3e geldstroom
inzake 2e/3e geldstroom projecten en gederfde rente.
(286,4), deelnemersbijdragen postacademisch onderwijs (113,9), nog te
1.3.1 Derden; De vordering op derden heeft betrekking op verstrekte
ontvangen rente (55,2) en een aantal kleinere overlopende posten voor
leningen aan personeel in het kader van o.a. opleiding en het fietsplan.
totaal 65,1). Aan vooruitbetaalde bedragen voor verzekering, abonne-
Verder is een rekening-courant saldo opgenomen van de vereniging van
menten, ict-contracten, e.d. is ultimo boekjaar 198,7 opgenomen.
oud-studenten (8,3).
Alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar.
1.3.2 Studenten: De vordering op studenten betreft de nog niet
1.3.4 Voorziening dubieuze debiteuren: voorziening voor verwachte
vervallen termijnen in het kader van de gespreide inning van
oninbare bedragen per balansdatum op specifieke debiteurenvorde-
collegegelden.
ringen.
1.4 Liquide middelen
31/12/2013
Kasmiddelen Tegoeden op bank- en girorekeningen
1.4.1
Deposito’s
1.4.2
0,4
0,1
498,7
750,9
0,5
15,3
0,4
41,4
500,1
807,7
Overige
Totaal liquide middelen
31/12/2012
Toelichting: 1.4.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Het betreft de rekening
Overige heeft betrekking op betalingen of ontvangsten welke op het
courant saldi.
moment van rapportage nog o.b.v. bankafschriften definitief verwerkt
1.4.2 Deposito’s: in verband met lage rendementen op deposito’s zijn
moeten worden op debiteuren en crediteuren.
deze tegoeden opgeheven.
De tegoeden staan ter vrije beschikking.
72
Jaarstukken 2013
2.1 Eigen vermogen Algemene reserve
Stand per 1/1/2013
Resultaatbestemming
Stand per 31/12/2013
1.824,6
511,9-
1.312,7
Fonds Graduate School
394,3
10,2-
384,1
Bestemmingsreserve publiek
394,3
10,2-
384,1
Werkkapitaal
1.134,5
1.134,5
Egalisatiereserve PThU
408,3
202,2-
206,2
Fonds buitenlandse studenten
844,4
36,8-
807,6
Fonds ter bevord. Geref. theologie Bibliotheekfonds Timmermannfonds Egalisatieres. Theol. Onderw.
38,0
38,0
111,3
111,3
90,5
-
90,5
148,8
-
148,8
Bestemmingsreserve privaat
2.775,8
238,9-
2.536,9
Totaal eigen vermogen
4.994,7
761,1-
4.233,6
Toelichting: Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve (die ontstaan is
(gevormd met niet-subsidiabele middelen).
door samenvoeging van de algemene reserves van de voormalige ThUK,
Het fonds graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van
ThWI en ELS), de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmid-
excellente studenten (o.a. studiebeurzen).
delen) en de bestemmingsreserves privaat
2.2 Voorzieningen
31/12/2013
31/12/2012
Reorganisatievoorziening
2.351,5
2.912,5
Personeelsvoorzieningen
3.344,4
3.549,2
Overige voorzieningen
Totaal voorzieningen
Protestantse Theologische Universiteit
50,0
-
5.745,9
6.461,7
73
Het verloop van de voorzieningen is als volgt:
Stand per 1/1/2013
Dotaties
Onttrekking
2.2.1
2.912,5
-
561,0
2.351,5
2.351,5
2.884,6
Voorziening Reorganisatievoorziening
Vrijval
Stand per 31/12/2013
Kortlopend < 1 jaar
Langlopend > 1 jaar
Personeelsvoorzieningen Voorziening pensioenverplichtingen
2.2.2
3.065,7
133,1
314,1
2.884,6
Voorziening jubileumuitkeringen
2.2.3
24,7
8,6
-
33,4
33,4
Voorziening verlofsparen
2.2.4
229,6
36,3
-
265,9
265,9
Voorziening wachtgelden
2.2.5
229,3
51,8
120,5
160,5
160,5
-
Overige voorzieningen Onderhoudsvoorziening
Totaal voorzieningen
2.2.6
-
50,0
-
6.461,7
279,8
995,6
50,0 -
5.745,9
50,0 -
5.745,9
Toelichting: 2.2.1 Reorganisatievoorziening: Op basis van geformaliseerde plannen
met RJ 271 Personeelsbeloningen. De sterftetabel GBV/GBM 2007-2012
omtrent de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen,
is gehanteerd met een leeftijdsterugstelling voor zowel man als vrouw
Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen zijn de materiële
met 2 jaar. Het actuariële resultaat hiervan wordt ultimo boekjaar verant-
effecten bepaald en opgenomen in deze voorziening. De personele
woord. Het weduwepensioen is gesteld op circa 75%. De dotatie is
gevolgen van de verplaatsing zijn opgenomen in een Sociaal Plan, opge-
hoger uitgevallen dan verwacht door o.a. bijstelling van de sterftetabel.
steld in overleg met de vakorganisaties met als uitgangspunt het
De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar. De periodieke toename uit hoofde
bepaalde in artikel 9.8 CAO VSNU. De financiële consequenties van de
van interest wordt verwerkt als dotatie. Er worden voor deze verplichting
sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in
geen specifieke (fonds)beleggingen aangehouden.
reistijd en reiskosten, beëindiging dienstverband en outplacementbege-
De onttrekking betreft de uitbetaalde pensioenbedragen tot en met de
leiding, zijn in deze voorziening opgenomen. De mutatie in de rapporta-
rapportagedatum. Het aantal pensioengerechtigden op balansdatum
geperiode betreft de gemaakte reiskosten, ontslagvergoedingen en
bedraagt 10.
WW/BW-uitkeringen in betreffend boekjaar. De lasten sociaal plan in dit boekjaar zijn lager dan begroot met als gevolg een lagere onttrekking
Voor de overige personeelsleden geldt ook een toegezegde pensioenre-
uit deze voorziening.
geling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat afhankelijk is van
2.2.2 Voorziening pensioenverplichtingen: De pensioenvoorziening is
leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij de
gevormd ten behoeve van de betaling van de pensioenen van een aantal
bedrijfstakpensioenfondsen van PGGM en ABP. Er is geen verplichting
oud-hoogleraren ThWI. Voor hen geldt een toegezegde pensioenrege-
tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij
ling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en
PGGM of ABP, anders dan het effect van hogere toekomstige premies.
met 2005 werden de jaarlijkse pensioenlasten vergoed door het Minis-
De PThU heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toege-
terie van OCW, maar met ingang van 2006 is de verplichting overge-
zegde-bijdrageregeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en
gaan naar voormalige ThWI en vanaf 2007 de PThU. De verplichting is
met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord.
ultimo boekjaar actuarieel berekend, en tegen contante waarde opgenomen tegen een disconteringsvoet van 2,34%, in overeenstemming
74
Jaarstukken 2013
2.2.3 Voorziening jubileumuitkeringen: Tevens is op basis van RJ 271 een
2.2.5 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op
voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening
ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening en de
geeft inzicht in de financiĂŤle verplichting per ultimo vorig boekjaar
contante waarde is berekend met een rekenrente van 2,34%. In reke-
inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij
ning gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking
toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling. De looptijd bedraagt
van deze voorziening gebracht. De looptijd van de voorziening bedraagt
meer dan 5 jaar.
1-5 jaar.
2.2.4 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren verme-
2.2.6 Onderhoudsvoorziening: Met ingang van 2013 vindt dotatie plaats
nigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief
in de onderhoudsvoorziening voor het pand in Groningen ten behoeve
(inclusief sociale lasten). De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.
van groot onderhoud op basis van een nog op te stellen onderhoudsplan.
2.3 Kortlopende schulden
31/12/2013
31/12/2012
Crediteuren
1.107,6
1.425,7
Belastingen
9,2
0,5
296,6
320,5
87,6
94,2
Premies sociale verzekeringen Pensioenen Derden en gelieerde instellingen
46,0
148,5
Vakantietoelage / eindejaarsuitkering
167,1
231,8
Vakantiedagen
144,2
144,2
Vooruitontvangen collegegelden
368,2
359,3
RC PKN Overige overlopende passiva
Totaal kortlopende schulden
-
-
478,1
271,7
2.704,6
2.996,4
Toelichting:
EU Grundtvig project.
Crediteuren: de in december gefactureerde afgenomen diensten bij de
De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn perso-
VU en Rug op het gebied van ICT en huisvesting nemen 630,8 van deze
nele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen
post voor hun rekening.
bedragen op rapportagedatum.
De Premies sociale verzekeringen is de verschuldigde loonheffing aan de
De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen
belastingdienst over de maand december 2013 die in 2014 wordt afge-
bedragen en nog te betalen kosten, veelal facturen ontvangen met
rekend.
datum in 2013 maar waarvan de lasten betrekking hebben op dit boek-
Datzelfde geldt voor de Pensioenen, werkgevers- en werknemersdeel die
jaar. Over de schulden is geen rente verschuldigd.
in januari 2014 worden afgedragen aan het ABP. Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van voorna-
Met de VU is een huurovereenkomst afgesloten voor een huurtermijn
melijk lopende NWO-projecten, het Erasmus-Socrates programma een
van 10 jaar, ingaande 01-03-2012 met verlenging per 5 jaar voor een
Protestantse Theologische Universiteit
75
jaarbedrag van k€527,7 gekoppeld aan een jaarvergoeding k€186,1
energie en watermanagement. De verschuldigde vergoeding is geba-
voor leveringen en diensten (servicekosten). Beide prijspeil 2012.
seerd op productafname x tarief.
Op het gebied van ICT en Audiovisuele middelen zijn met de VU zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO’s) afgesloten. De SNO voor ICT is voor onbepaalde tijd aangegaan (in relatie tot de huurtermijn) en bedraagt . k€292,1 op jaarbasis. Voor het gebruik en ondersteuning van de audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen is jaarlijks een bedrag verschuldigd van k € 140,1. Met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) is een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. De dienstverlening bevat de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en
Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben. Kengetallen en ratio’s
(bedragen in euro’s x 1.000) 31/12/2013
31/12/2012
8.894,4
9.195,7
Exploitatie Rijksbijdrage Baten werk voor derden
376,6
575,7
Subsidiabel resultaat
522,1-
1.251,9-
Niet subsidiabel resultaat
238,9-
57,8-
Vermogen Eigen vermogen
4.233,6
4.994,7
Totaal vermogen
12.684,1
14.452,8
Solvabiliteitsratio Rentabiliteit Totale Vermogen
0,33
0,35
-5,6%
-8,5%
500,1
807,7
Liquiditeit Liquide middelen Beleggingen in effecten Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten Weerstandsvermogen
76
-
-
1.100,3-
1.129,0-
0,59
0,62
10.500,7
11.758,5
40,3%
42,5%
Jaarstukken 2013
Toelichting: Het Solvabiliteitsratio - de verhouding tussen het ingebrachte eigen vermogen en de totale activa (=balanstotaal) - is licht gedaald door toevoeging van het negatieve resultaat over 2013.. De Rentabiliteit totale vermogen geeft de winstgevendheid van een organisatie weer. Zowel in 2012 als 2013 negatief. Het Netto werkkapitaal is de hoeveelheid geld die nodig is om de bedrijfsactiviteiten goed te kunnen uitoefenen, zoals de inkoop van goederen/diensten en het betalen van de salarissen. Dit getal wordt berekend door de vlottende activa te verminderen met de kortlopende schulden. Het Netto werkkapitaal ultimo 2013 is negatief De Current ratio geeft het verhoudingscijfer weer tussen deze twee en moet in principe derhalve minimaal de waarde 1 hebben.
Protestantse Theologische Universiteit
77
Toelichting op de staat van baten en lasten 2013 Toelichting op de staat van baten en lasten
3.1 Rijksbijdrage Rijksbijdrage OC&W ow vast
(bedragen in euro’s x 1.000) subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
4.283,1
4.283,1
4.278,5
4,6
4.709,6
Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch
606,8
606,8
567,4
39,4
713,3
Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken
388,9
388,9
383,7
5,2
Rijksbijdrage OC&W subsidieregeling 2e graden Rijksbijdrage OC&W oz-vast Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch
Totaal Rijksbijdrage OC&W
23,3
23,3
23,3
0,0-
2.917,1
2.917,1
2.914,0
3,1
675,2
675,2
674,5
0,7
796,6
8.894,4
8.894,4
8.841,4
53,0
9.195,7
2.976,2
Toelichting: De Rijksbijdrage voor het jaar 2013 (financiĂŤle beschikking DUO met
Het dynamische deel van de Rijksbijdrage 2013 is gerelateerd aan de
kenmerk 2013/2/350426) is per 18-12-2013 vastgesteld op 8.482, 3,
vastgestelde (gewogen) aantallen uit 2011 (jaar n-2), zijnde het aantal
exclusief de prestatiebekostiging van 388,9 en exclusief 23,3 inzake de
inschrijvingen (134), verleende graden onderwijs (31), graden onderzoek
subsidieregeling tweede graden voor 2013. De totale rijksbijdragen
(50) en promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding
2013 komen hiermee uit op 8.894,4 en zijn 53,0 hoger dan de begro-
Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van 133,5 wordt doorgestort en is
ting 2013 (op basis van de eerste beschikking).
als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten
3.2 Bijdrage PKN
subsidiabel
Bijdrage PKN
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
188,4
188,4
309,8
121,4-
190,5
Toelichting: Deze bijdrage is vanaf september 2011 onderdeel van de bekostiging
gefactureerd aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE)
van de nieuw opgezette Permanente Educatie (PE). De cursuskosten van
van de Dienstenorganisatie PKN .Het aantal cursussen en deelnemers is
de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Educatie wordt
in 2013 aanzienlijk achtergebleven bij de opgestelde begroting.
3.3 College- en examengelden College- en examengelden
subsidiabel 577,2
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
577,2
510,7
66,5
646,9
Toelichting: Het aantal betalende studenten in de rapportageperiode is gebaseerd op
is - met een Bewijs Betaald Collegegeld - in verband met een inschrijving
324 ingeschreven studenten ten opzichte van 331 studenten in 2012.
elders bedraagt op rapportagedatum 55 tegenover 46 vorig jaar.
Het aantal ingeschreven studenten die geen collegegeld verschuldigd
78
Jaarstukken 2013
3.4 Deelnemersbijdragen
subsidiabel
Deelnemersbijdragen
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
138,6
138,6
147,0
8,4-
157,0
Toelichting:
Door de nieuwe opzet van de PE in combinatie met de PAO waarvan
De deelnemersbijdragen zijn de gerealiseerde ontvangsten over 2013
het aanbod tegelijkertijd plaatsvindt, blijven de deelnemersbijdragen in
voor kerkelijk vrijwillig post-academisch onderwijs van de predikanten.
2013 iets achter op de begroting.
3.5 Baten werk in opdracht van derden
subsidiabel
Nationale overheid, NWO
niet-subsid.
89,5
Rekening 2013 89,5
taakstelling
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012 239,5
65,5
24,0
158,9
158,9-
Overige organisaties: - Projectsubsidie LDF
26,7
26,7
17,0
9,7
22,7
- Kerk in Actie
36,4
36,4
34,7
1,7
42,9
- Deo Volente
7,4
7,4
18,4
11,0-
7,2
37,3
37,3
38,8
1,5-
44,2
- Lutherana steunstichting - Brandenburgfonds
32,0
32,0
30,8
1,2
52,2
Overige bijdragen
147,3
147,3
187,3
40,0-
167,1
Totaal baten werk in opdracht van derden
376,6
376,6
551,4
174,8-
575,7
-
Toelichting:
de begroting. Van de Steunstichting Lutherana wordt een bijdrage van
De NWO subsidie betreft projectonderzoeken inzake Targum (30,2), het
0,4 fte hoogleraarschap t.b.v. prof.dr. Matthias ontvangen. Uit het Bran-
project Byzantijnse manuscripten (45,9), Internationaliseringsproject
denburgfonds worden een vergoeding ontvangen voor onderzoek door
Byzantine NT (1,2) en een EU-subsidie voor het Grundtvig multilateral
drs. Sonnenberg (0,4 fte).
project (12,2). In de begroting van de post 3.5 Baten werk derden was een taakstellend bedrag van 158,9 op jaarbasis opgenomen voor
De post Overige bijdragen bestaat uit: een bijdrage van Stichting
nieuwe subsidieaanvragen. Gedurende dit boekjaar zijn er geen nieuwe
Rotterdam (25,6) voor prof.dr. Noordegraaf en drs. de Waal, Stichting de
projecten gestart. De taakstelling is daarom niet gerealiseerd.
Zending inzake bijzonder hoogleraarschap prof.dr. Jansen (28,6), prof.dr.
De lasten van genoemde projectonderzoeken staan verantwoord onder
de Hart voor Stichting Kerk en Wereld (23,8), dr. de Vries voor de stich-
4.4 Overige lasten.
ting ter bevordering van onderwijs en onderzoek Justitiepastoraat (17,7) en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond en de
De bijdragen van de Overige organisaties bestaan voornamelijk uit door-
Nieuwe Bijbelschool.
berekening van personele lasten. De projectsubsidie LDF betreft een bijdrage voor promotiestudie van drs. Hage voor 0,4 fte. De bijdrage
Door het afboeken van enkele oninbare vorderingen op de Stichting
van Kerk in Actie (PKN) bestaat uit 0,5 fte t.b.v. universitair docentschap
Juda誰stiek uit 2011 (23,4) evenals een afboeking van de vordering op de
van prof.dr. Noordegraaf. Het hoogleraarschap van dr. Walton bij
Maatschappij van Welstand uit 2012 (15,7) is het totaalbedrag van de
Deo Volente is later gestart en de bijdrage blijft derhalve achter t.o.v.
overige bijdragen onder het niveau van de begroting gebleven.
Protestantse Theologische Universiteit
79
3.6 Overige baten
subsidiabel
Contributies Baten gebouwen Doorberekening personeelskosten
16,8
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
20,6
20,6
30,0
9,4-
40,4
-
16,8
-
16,8
52,6
-
5,0
5,0-
3,3
Overige baten
43,1
30,4
73,5
63,0
10,5
484,4
Totaal overige baten
59,9
51,0
110,9
98,0
12,9
580,8
Toelichting: De vrijwillige bijdragen (contributies) blijven onder het niveau van de
De overige baten subsidiabel worden veroorzaakt door het opschonen
begroting 2013. De begroting 2013 was al neerwaarwaarts bijgesteld
van niet meer actieve rekening-courant saldi. Dit heeft een bijdrag van
ten opzicht van voorgaande jaren. Het aanboren van eventuele nieuwe
25,2 opgeleverd. Daarnaast werden eenmalige opbrengsten gegene-
bronnen is in beraad.
reerd uit verkoop van niet meer gebruikte IT-apparatuur en bibliotheek-
De Baten gebouwen hebben betrekkin op verhuur van (college)zalen in
boeken. De overige baten niet subsidiabel bestaan uit ontvangen
voornamelijke Amsterdam gedurende tijdstippen dat deze niet voor
legaten/schenkingen (4,7) en de bijdrage 2012/2013 van Stichting
eigen studenten/activiteinten in gebruik zijn.
Aanpakken (6,1) ten behoeve van buitenlandse studenten van diverse organisaties. In de begroting was van de Council World Mission een
De personele ondersteuning (overhead) voor de contribuantenadmini足
bijdrage van 48,0 voor 3 studenten opgenomen terwijl in de realisatie
stratie is gelet op de daling van de inkomsten in 2013 op nihil is gesteld
een bijdrage ontvangen is van 8,3 door contractbijstelling en het
en derhalve lager dan begroot.
opnemen van promovendi. Dit laatste is niet gerealiseerd.
80
Jaarstukken 2013
4.1 Personeelslasten
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
4.652,6
4.652,6
4.594,3
58,3
5.177,9
Sociale lasten
473,6
473,6
413,7
59,9
544,5
Pensioenpremies
719,7
719,7
714,2
5,5
778,8
5.845,8
5.722,2
123,6
6.501,2
Brutolonen en salarissen
Lonen en salarissen
Dotaties personele voorzieningen
229,8
229,8
100,0
129,8
233,1
Personeel niet in loondienst
597,8
597,8
501,5
96,3
1.160,7
Doorberekening salarissen aan projecten e.d.
575,6-
575,6-
375,8-
199,8-
640,5-
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel)
448,7-
-
-
-
-
Overig
183,1
183,1
481,4
298,3-
253,4
435,1
707,1
272,0-
1006,7
6.281,0
6.429,3
148,3-
7.507,9
448,7
Overige personele lasten
Totaal personeelslasten
5.832,3
448,7
Toelichting:
bibliotheek en het cursistenregistratiesysteem Osiris komt uit op totaal
Lonen en salarissen: Hierin is alle personeel opgenomen welke op basis
248,8. Voor (nog) niet ingevulde vacatures, ziekte en extra inzet door
van een arbeidscontract in het salarissyteem van de PThU worden
het aanhouden van tijdelijk 5 locaties na de verplaatsing bedroeg de
verloond inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers
inhuur 63,1.
welke aan projecten zijn gekoppeld. De realisatie van de lonen en salarissen komen net boven de begroting uit (2,1%).
Doorberekening salarissen aan projecten e.d. betreft de doorberekening van de salarislasten van medewerkers welke verdisconteerd zijn in de
Dotaties personele voorzieningen: Er was rekening gehouden met een
post lonen en salarissen en via deze regel via een bate en last overgehe-
dotatie aan personele voorzieningen van totaal 100,0. De actuariĂŤle
veld zijn naar NWO-projecten (103,8), Werk in opdracht van derden
(her)berekening van de pensioenverplichting oud-hoogleraren kwam uit
(269,1) en Matchingconstructies (194,8), die nagenoeg geheel uit sala-
op een dotatie aan de voorziening van 133,1. Daarnaast vond ophoging
rislasten bestaan.
plaats van de wachtgeldvoorziening, jubileumuitkering i.v.m. gewijzigde pensioendatum en de voorziening geldwaarde verlofsparen, voor een
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel) die zijn opgenomen in de
totaalbedrag van 96,7.
salarisadministratie worden ook nĂĄ de invoering van de Permanente
De kosten gedurende het boekjaar van uitvoering van het Sociaal Plan
Educatie nog separaat doorberekend naar de niet-subsidiabele lasten
inzake de reorganisatie worden rechtstreeks ten laste van de voorziening
Seminarium. Inzet van Seminariumdocenten in intitieel onderwijs en
(Balans) gebracht.
onderzoek wordt ten laste van de Rijksbijdrage gebracht.
Personeel niet in loondienst betreft de tijdelijke vervanging van onder-
De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding
steunend personeel (obp). De inhuur van de manager bedrijfsvoering
(44,1), werving en selectie (57,4 waarvan 43,5 voor de werving van de
gedurende de werving van de directeur bedrijfsvoering komt in de reali-
directeur bedrijfsvoering), reiskosten woon/werk - niet zijnde Sociaal
satie uit op 157,9. Voor onderwijsondersteuning bedraagt de inhuur
Plan- (40,3), arbo en ipap (36,4), lagere verplichting verlofdagen (-23,2)
28,0. Extra inhuur van personeel voor het op orde brengen van de
en overige personele kosten (28,1).
Protestantse Theologische Universiteit
81
Aantal fte’s
Rekening 2013
Formatie
Afwijking
1,80
1,80
-
1,80
46,23
57,11
10,88-
54,97
Bestuur WP
Rekening 2012
OBP
21,39
23,85
2,46-
21,75
Totaal fte’s ultimo rapportageperiode
69,42
82,76
13,34-
78,34
Gemiddeld aantal fte’s
72,18
89,16
Toelichting: De formatie betreft het aantal fte’s dat in de begroting is opgenomen. In
Het gemiddeld aantal fte’s is het gewogen gemiddelde over 12 maanden.
de rapportageperiode ligt de bezetting onder het niveau van de formatie.
4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris tlv ministerie
subsidiabel
niet-subsid.
448,4
Afschrijvingskosten op eigen rekening
15,9
Vrijval investeringssubsidies
98,3-
Totaal afschrijvingen
350,2
15,9
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
448,4
321,0
127,4
412,5
15,9
-
15,9
27,9
98,3-
-
98,3-
123,5-
366,1
321,0
45,1
316,8
Toelichting: Naar analogie van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving worden
De afschrijvingslasten van de investeringen en verbouwingen in
investeringssubsidies via de Balans in mindering gebracht op de investe-
Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname
ringen. De vrijval uit deze subsidie - nog actueel in 2013 aangezien
opgenomen. De afschijvingslasten van de Kamper panden - 99,2 subsi-
overdracht van de Kamper panden (deels niet-subsidiabel) nog niet heeft
diabel en 15,9 niet-subsidiabel - drukt onvoorzien op de lasten van
plaatsgevonden - is gelijk aan de termijnen van de afschrijvingen over
2013. In totaal is de afschrijvingslast hiermee boven het niveau van de
de materiële vaste activa tot 2007 (jaar van de fusie). De afschrijvings-
begroting uitgekomen.
lasten vanaf 2007 komen niet in aanmerking voor genoemde vrijval ten laste van de investeringssubsidies.
82
Jaarstukken 2013
4.3 Huisvestingslasten
subsidiabel
Huisvestingslasten subsidiabel
1.047,5
Dotatie voorziening onderhoud
50,0
Huisvestingslasten niet-subsidiabel Lasten gebouwen niet subsidiabel
Totaal huisvestingslasten
niet-subsid.
1.097,5
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
1.047,5
1.066,4
18,9-
1.527,1
50,0
50,0
-
-
15,8
15,8
61,0
45,2-
48,9
-
-
-
-
17,7
15,7
1.113,3
1.177,4
64,1-
1.593,7
Toelichting: In de subsidiabele huisvestingslasten zijn naast de reguliere huur en
De huisvestingslast niet-subsidiabel bestaat uit de betaalde huurvergoe-
servicekosten bij de VU in Amsterdam, resp. 539,9 en 230,4, de lasten
ding en servicekosten van het Seminarium voor het aanhouden van een
opgenomen van de extra schoonmaak na de verbouwing in 2012 (23,5).
docentenkamer op locatie.
De huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen (samen 58,2 waarvan 8,1 additioneel voor
De dotatie aan de voorziening onderhoud heeft betrekking op toekom-
Groningen van 2012) en huur 2012 van de voormalige locatie Utrecht
stig groot onderhoud aan het pand in Groningen.
(11,1) zijn als nagekomen posten hier opgenomen.
Protestantse Theologische Universiteit
83
4.4 Overige lasten
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
1,1
1,1
-
1,1
-
Bibliotheek
109,7
109,7
127,5
17,8-
119,5
Administratie- en advieskosten
217,3
217,3
162,2
55,1
184,3
98,8
98,8
-
98,8
277,5
Inventaris
Voorbereidingskosten nieuwe constellatie
subsidiabel
niet-subsid.
Publiciteit en voorlichting
199,2
199,6
290,0
90,4-
264,6
Automatisering
649,0
649,0
469,5
179,5
339,3
Reis- en vergaderkosten
77,2
77,2
120,0
42,8-
138,9
Vergoeding Raad van Toezicht
22,3
22,3
20,0
2,3
22,4
6,5
6,5
5,0
1,5
9,5
-
5,5
10,0
4,5-
6,6
1.387,0
1.204,2
182,8
1.362,7
151,9
151,9
204,3
52,4-
254,6
3,3
3,3
3,5
0,2-
3,5
162,2
162,2
93,3
68,9
111,6
Contribuantenadministratie Overige lasten
5,5
0,4
Rekening 2012
Subtotaal overige organisatielasten Inhuur docenten Gastdocenten Afstandsonderwijs Profileringsfonds Studentenvoorzieningen
3,5
3,5
5,0
1,5-
5,6
36,5
36,5
56,1
19,6-
46,3
159,7
159,7
130,0
29,7
153,3
78,8
85,0
6,2-
98,5
180,1-
257,3
190,0
67,3
244,5 133,5
Studietoelage buitenlandse student Stage (instelling/kerk.gemeente)
78,8
Lasten initieel onderwijs Seminarium
437,5
Vrije Evangelische Gemeente (VEG)
133,5
133,5
133,5
0,0
-
-
-
-
1,0
106,3
176,5
70,2-
24,3
1.093,1
1.077,2
15,9
1.076,9
Samenwerkingsproject joint bachelor VU Overige lasten opleidingen
100,3
6,0
Subtotaal overige lasten onderwijs Internationalisering
54,0
54,0
58,0
4,0-
57,3
Onderzoeksactiviteiten programma’s
63,6
63,6
92,0
28,4-
45,6
Graduate school
10,2
10,2
21,0
10,8-
5,7
Projectkosten NWO (Targum etc.)
119,0
119,0
65,5
53,5
242,4
Overige kosten projecten 2e/3e geldstroom
300,5
300,5
352,7
52,2-
253,4
Matching onderzoek 2e/3e geldstroom
133,0
133,0
154,6
21,6-
210,7
158,9
158,9-
Taakstellend NWO + overige organisaties Kosten overige activiteiten onderzoek
201,4
-
201,4
87,0
114,4
147,3
881,8
989,7
107,9-
962,5
139,5
139,5
238,3
98,8-
247,3
106,3
-
Subtotaal overige lasten onderzoek Kosten dienstverlening kerkelijk Inzet docenten PThU voor PAO Kosten dienstverlening maatschappelijk
106,3-
Subtotaal overige lasten dienstverlening
Totaal overige lasten
84
3.263,2
238,3
-
-
-
17,5
17,5-
0,4
139,5
255,8
116,3-
247,7
3.501,4
3.526,9
25,5-
3.649,8
Jaarstukken 2013
Toelichting: Organisatielasten - Bibliotheek; de uitgaven van de bibliotheek zijn in 2013 onder het niveau van de begroting gebleven. -A dministratie- en advieskosten; de porto-/kopieerkosten bedragen
sief btw van de leden van de Raad van Toezicht (inclusief reiskosten). - Contribuantenadministratie; de kosten van de mailing in januari van 2013 en de bankkosten van deze niet-subsidiabele activiteit. - Overige lasten; betreft de bijdrage samenwerkingsverbanden zoals Refo500, stichting Dom Helder Camara en IAPCHE.
samen met de kosten van de salarisadministratie ruim 90.0. Dit is fors hoger dan de begroting van 32,0. Naast de contractueel overeenge-
Onderwijs
komen postbezorging in Groningen blijken ook doorberekende
- Inhuur docenten; dit betreft de tijdelijke inzet via Pflex in verband met
tarieven op deze posten hoger uit te vallen. Verder zijn de accountants-
lesgeven op vijf locaties door de verplaatsing van de PThU, niet aanwe-
kosten in deze post opgenomen. De accountantskosten blijven met
zige expertise binnen de eigen organisatie en inzet gedurende vaca-
43,5 realisatie binnen de jaarbegroting van 50,0. De algemene advies-
tures en bij ziekte van docenten universitair onderwijs is onder de
kosten komen met een realisatie van 80,1 op het niveau van de begro-
begroting gebleven. Vanaf september is deze inzet afgenomen tot het
ting (80,0) en bestaan voornamelijk uit advies met betrekking tot de
huidige niveau. De inzet van (freelance)docenten op het Seminarium
Kamper panden, inschakeling van de advocaat en advisering voor
ten behoeve van PAO is verantwoord onder Kosten dienstverlening
optimalisering van de financiële afdeling.
kerkelijk.
-V oorbereidingskosten nieuwe constellatie; Dit betreffen niet begrote
- Gastdocenten; marginale uitgave conform de begroting.
uitgaven (t/m juli 2013) voor het inschakelen van extra expertise voor
- Afstandsonderwijs; naast de reguliere afdracht aan de LOI op basis van
archivering en opschonen van bestuursdocumenten in samenwerking
ontvangen collegegeld (68,1) die lager is uitgevallen dan begroot, is de
met het gemeentearchief Kampen, die gepland waren vorig jaar te zijn
afkoopsom (97,3) in verband met beëindiging van het contract, zijnde
afgerond. - P ubliciteit en voorlichting; de realisatie 2013 blijft met 90,4 onder de begroting doordat in het najaar een aantal extra geplande promotieactiviteiten geen doorgang hebben gevonden.
de omzetderving voor de LOI, volledig opgenomen in deze post. - Profileringsfonds; in 2013 hebben 3 studenten een bijdrage ontvangen uit dit fonds en blijft in totaal onder de begroting. - Studentenvoorzieningen; naast uitgaven voor sport- en culturele
- Automatisering; de realisatie is ruim boven de begroting uitgekomen
zaken, samen totaal 4,0, zijn de verschuldigde vergoedingen conform
omdat in de Standaard Niveau Overeenkomst (SNO) met de VU de
het convenant met de UU hier opgenomen (22,6). Aan vacatiegelden
veronderstelling was dat met de SNO álle ICT-diensten en producten
studentleden voor UR en OC is 9,7 uitbetaald.
vanaf het moment van inhuizen gedekt waren. In 2013 is gebleken dat
- Studietoelage buitenlandse student; De overschrijding van 29,7 op de
deze veronderstelling niet juist is. De overschrijding betreft onderhoud,
begroting wordt veroorzaakt doordat 5 PhD-studenten die niet in de
consult en hosting van de bedrijfseigen software voor een bedrag van
begroting waren opgenomen; een extra last van 19,5. Daarnaast zijn
172,3 op jaarbasis.
de kosten van de admission office (beoordelingstoelating) en de admi-
-R eis- en vergaderkosten; dit betreft de algemene kosten van het
nistratieve ondersteuning met 8,0 hoger uitgevallen dan verwacht.
College van Bestuur, het wetenschappelijk personeel en ondersteu-
Ook de huisvestingslasten kwamen door een extra last van 2,5 boven
nend personeel samen. De onderbesteding heeft te maken met de
de begroting uit.
OV-jaarkaarten die in het kader van het Sociaal Plan door de betref-
- Stage (instelling/kerkelijke gemeente); zijn de directe docentkosten,
fende medewerkers in gebruik zijn genomen waarbij dienstreizen niet
inclusief inhuur, van deze initiële stage onderdelen in de masteroplei-
separaat gedeclareerd worden. De lasten van de civitasactiviteiten
ding (48,1) en bestaat uit het 2-weken seminarie, praktijkstage kerke-
(21,0) zijn eveneens in deze post verantwoord.
lijke gemeente, pastorale training, performance en communicatie
-V ergoeding Raad van Toezicht; De gefactureerde vacatiegelden inclu-
Protestantse Theologische Universiteit
alsmede de verblijfskosten van de instellingsstage en de exposureweek
85
van het instituut GGZ-centraal (voorheen Symfora) en het Kor Schip-
onderzoeksvoorstellen en seminars graduate students zoals de Promo-
pers instituut (30,7).
vierenden Beratung in maart en het Research colloquium doctum in
- L asten initieel onderwijs Seminarium; zijn de arrangementskosten van het initieel onderwijs op het Seminarium (257,3) die ten laste van de
november, beiden op locatie Groningen. - Projectkosten NWO ; (zie ook Baten werk in opdracht van derden). Het
Rijkssubsidie mogen worden gebracht inclusief interne doorberekening
gaat hier met name om doorberekende salarislasten van de projecten
van inzet docenten, huisvesting en overhead van het Seminarium
Targum (34,4), het project Byzantijnse manuscripten (45,5), Internatio-
(180,1). Vorig jaar opgenomen in de post Kosten dienstverlening
naliseringsproject Byzantine (1,3) en een EU project Grundtvig (36,6).
kerkelijk (zie hieronder). De overschrijding op deze post heeft als
Laatstgenoemde was nog niet opgenomen in de begroting. De lasten
oorzaak dat de dekking voor de verplichte afname van Hydepark-
van de NWO projecten lopen in de pas met de ontvangsten. Bij het
arrangementen voor initieel onderwijs uit het Kerkrentmeesterlijk
Grundtvig project zijn de lasten 24,5 hoger dan de baten. Het betreft
Quotum, in de jaren na de fusie, is beëindigd met de invoering van de
het overeengekomen deel ‘PThU-funding’. Reeds ontvangen tranches
PE/PAO-bekostiging.
maar nog niet gerealiseerde lasten staan als vooruit ontvangen gelden
-V rije Evangelische Gemeente; afdracht van het door de PThU ontvangen bedrag in de Rijksbijdrage; enerzijds als bate en anderzijds
in de Balans opgenomen. - Overige kosten projecten 2e/3e geldstroom; Realisatie is onder de
als last. Verantwoording vindt plaats via een separaat jaarverslag van
begroting gebleven. In deze post is de doorberekening van salarislasten
de VEG.
in 2e/3e geldstroomprojecten verantwoord en komt per saldo met 13,3
- S amenwerkingsproject joint bachelor VU; is opgestart waarbij de lastenverdeling nog plaats moet vinden. Geen begroting en geen realisatie dit jaar. -O verige lasten opleidingen; met name de kosten van onderwijsvisitatie
- baten versus lasten - licht negatief uit. - Matching onderzoek 2e/3e geldstroom; voor het projectonderzoek “christenjongeren” is opgenomen de inzet van een onderzoeker voor 4 jaar. Een andere AIO-matching met de Maatschappij voor Welstand is
(68,2), de implementatie van bron HO in het cursistregistratiesysteem
vanaf 1-9-2010 voor 4 jaar ingevuld door een promovendus missio-
Osiris (21,7), alsmede de betaalde reiskosten gedurende de stage van
logie voor 1,0 fte. Met de Christelijke Hogeschool Ede is een promotie-
studenten (10,0). Positieve afwijking omdat met name de realisatie van
traject overeengekomen voor 0,2 fte. Een soortgelijk promotieonder-
de visitatie onder het budget is gebleven. Niet-subsidabel betreft
zoek is gestart voor eveneens 0,2 fte met de Stichting
diverse administratieve onderwijskosten van het Seminarium.
Gereformeerde Hogeschool te Zwolle. Daarnaast is een onderzoeksovereenkomst aangegaan met Driestar Educatief en het departement
Onderzoek
religiewetenschap en theologie bij de Universiteit Utrecht inzake onder-
- Internationalisering; deze post blijft met 4,0 onder de begroting. De
zoek op het gebied van religieuze identiteitsontwikkeling. De lasten
lasten betreffen voornamelijk de internationale contacten en bijwonen conferenties (36,4) en het eigen aandeel van de PThU (13,0) inzake het internationaal netwerk genaamd IRTI. -O nderzoeksactiviteiten programma’s; worden op basis van de goedge-
betreffen de personele lasten van de detacheringen en blijven in totaliteit onder het begrotingsbedrag. - Kosten overige activiteiten onderzoek; voornamelijk het aandeel van de PThU zelf in de projectkosten (doorlopende personele lasten) van
keurde begroting van de programmaleiders uitgevoerd. De geplande
het afgelopen NWO-project Byzantijnse manuscripten (88,3) en in
activiteiten zoals studiereizen, vertaalkosten, output ondersteuning,
enkele 2e/3e geldstoomprojecten (totaal 42,7) naast de inhuur van
e.d. zijn onder het niveau van de begroting gehouden om het eindre-
onderzoekondersteuning (17,5). Tevens is hier verantwoord de
sultaat positief te beïnvloeden.
persoonsgebonden budgets van promovendi (17,3), onderhoud Barth-
-G raduate school; dit betreffen de reis- en verblijfkosten en kosten van bijeenkomsten inzake de Graduate school route ten aanzien van
86
database (5,3), boekpresentatie en vertaalkosten (11,8) en kosten van de onderzoekschool Ethiek/Noster (12,0).
Jaarstukken 2013
Dienstverlening -K osten dienstverlening kerkelijk bestaan uit de directe arrangements-
- De Inzet docenten PThU voor PAO bedraagt 106,3 en is een
kosten gefactureerd op basis van de nieuwe opzet Permanente
interne verrekening van subsidiabel naar niet-subsidiabel.
Educatie met de PKN (55,4) en inzet van (freelance)docenten op het Seminarium (84,1).
5 Financiële baten en lasten
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2013
Begroting 2013
Afwijking
Rekening 2012
Financiële baten
124,9
101,6
226,6
348,1
121,5-
432,4
Financiële lasten
12,0-
12,0-
26,7-
14,7
20,5-
214,6
321,4
106,8-
411,9
Totaal financiële baten en lasten
112,9
101,6
Toelichting: De financiële baten bestaan voornamelijk uit rentebaten van de beleg-
De financiële lasten bestaan uit de service fee en het bewaarloon van
gingsportefeuille in obligaties (118,6). Verder is transactieresultaat
de beleggingsportefeuille en de bankkosten van de bedrijfsrekeningen.
(82,8) gerealiseerd uit (deel)verkoop van de beleggingsportefeuille. Tenslotte is hier verantwoord de rekening courantrente (2,8) en de door-
Op basis van de verhouding privaat en publiek eigen vermogen op
berekende rente inzake de vertraging bij de verkoop van de Kamper
de balans vindt toerekening plaats van de rente over de beleggingspor-
panden, onder aftrek van de post dubieuze debiteuren die hierop
tefeuille.
betrekking heeft.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT)
Bestuurders (functie) clausule
Voorzitters-
Beloning
Belastbare vaste en variabele onkosten vergoedingen
Voorzieningen beloning betaalbaar op termijn
Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband
129,4
1,2
21,6
-
Ingangsdatum dienstverband
fte omvang
D I
1,00
D
0,80
D
108,6
-
19,9
-
238
1,2
41,5
-
dr. H.C. van der Sar (voorzitter)
Ja
1/3/1992
prof.dr. F.G. Immink (rector)
Nee
1/4/1987
Totaal Bestuurders
*
1,80 *D(ienstbetrekking) I(nterim)
Toelichting: De bezoldiging van de bestuurders, de belastbare vaste en variabele onkostenvergoedingen en de pensioenbijdrage van de werkgever, blijft voor beiden onder de WNT-norm van 228,6 per persoon voor 2013.
Protestantse Theologische Universiteit
87
Toezichthouders (functie) datum prof.dr. F.A. van der Duyn Schouten
eind-
Dienst verband ingangsdatum
fte omvang
30-04-2013
J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart (voorzitter)
Beloning
Belastbare vaste en variabele onkosten vergoedingen
Voorzieningen beloning betaalbaar op termijn
Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband
-
-
-
2,0 1/9/2013
2,0
mw.drs. J.J.Tj. Van de Hul-Omta
3,6
mw.ds G.R. Peetoom
3,6
prof.dr. M. Kaptein
3,6
drs. J.W. Meinsma Totaal Toezichthouders
3,6 -
18,4
Toelichting: De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden
per 1 september 2013 formeel is benoemd door de synode.
exclusief BTW op basis van ingediende facturen. Prof.dr. van der Duyn-
De vergoedingen blijven onder de WNT-norm van toezichthouders
Schouten heeft de functie tot en met april uitgeoefend en is in de loop
van resp. 7,5% en 5% t.a.v. voorzitterschap en lid.
van het jaar opgevolgd door mevr. van Bijsterveldt-Vliegenthart die
Overzicht declaraties bestuursleden verslagjaar 2013 Bestuurders
dr. H.C. van der Sar (voorzitter)
prof.dr. F.G. Immink (rector)
Reiskosten binnenland
1,3
2,3
Reiskosten buitenland
0,6-
1,8
Representatiekosten
Overige kosten
0,8
1,0
Totaal Bestuurders
1,5
5,0
Rekening 2013
Rekening 2012
36,6
30,6
-
25,2
Vermelding accountantshonorarium De honoraria van Deloitte Accountants B.V. zijn als volgt:
Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole Fiscale advisering Niet-controle diensten Totaal
7,0
4,7
43,6
60,5
Toelichting: De niet-controle diensten zijn de kosten van de actuariële berekening van de pensioenvoorziening oud-hoogleraren (2,3) en additionele werkzaamheden voor het jaarverslag 2012 waaronder het opstellen van het bestuursverslag (4,7).
88
Jaarstukken 2013
Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen. Begroting 2013
Rekening 2013 subsidiabel
Rekening 2012 niet-subsid.
Totaal
%
Baten 8.841,4
8.894,4
-
8.894,4
100,0
College-, cursus-, les- en examengelden
510,7
577,2
138,6
715,8
8,0
Baten werk in opdracht van derden
861,2
376,6
188,4
565,1
6,4
Overige baten
245,0
59,9
51,0
110,9
1,2
Totaal baten
10.458,3
9.908,1
378,0
10.286,1
115,6
-
70,6
Rijksbijdragen
Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten
6.429,3
5.832,3
448,7
6.281,0
321,0
350,2
15,9
366,1
4,1
1.177,4
1.097,5
15,7
1.113,3
12,5
Overige lasten
3.526,9
3.263,2
238,3
3.501,4
39,4
Totaal lasten
11.454,6
10.543,1
718,6
11.261,7
126,6
Saldo baten en lasten
996,3-
635,1-
340,6-
975,6-
11,0-
Financiele baten en lasten
321,4
112,9
101,6
214,6
2,4
674,9-
522,1-
238,9-
761,1-
8,6-
Exploitatieresultaat
Doorberekend subsidiabel / niet-subsidiabel
subsidiabel
Publiciteit & voorlichting: bachelor weekend op Seminarium
niet-subsid.
-
-
Personeelslasten Seminarium (niet-subsidiabel)
448,7-
448,7
Docent- en overhead initieel onderwijs Seminarium (subsidiabel)
180,1
180,1-
Inzet PThU-docenten in PAO Seminarium (niet-subsidiabel)
106,3-
106,3
Per saldo doorberekend
374,8-
374,8
Seminarium
Totaal niet-subs.
Bijdrage PKN
188,4
188,4
Deelnemersbijdragen
138,6
138,6
Realisatie niet-subsidiabel
Contributies Baten gebouwen Overige baten
Buitenlandse studenten
20,6
20,6
22,5
FinanciĂŤle lasten/baten
101,6
Totaal baten
144,8
7,9
30,4
334,9
479,6
101,6
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel)
448,7
Afschrijvingskosten op eigen rekening
15,9
Huisvestingslasten niet-subsidiabel
0,5-
Lasten gebouwen niet subsidiabel
0,0-
Overige lasten contribuantenadm.
6,5
Publiciteit Studietoelage buitenlandse student Studentenpastoraat
Dotatie Ruimzicht
15,9 16,3
15,8 0,06,5
0,4 159,7
0,4 159,7
-
Administratiekosten Seminarium
448,7
6,0
-
6,0 -
Doorberekening inzet PThU-docenten
106,3
Kosten dienstverlening kerkelijk
139,5
106,3 139,5
Doorberekening naar initieel onderwijs
180,1-
180,1-
Totaal lasten
181,5
537,1
718,6
Resultaat
36,8-
202,2-
238,9-
-
Protestantse Theologische Universiteit
89
7. Ondertekening van de jaarrekening De jaarrekening 2013 is door de Raad van Toezicht op 12 juni 2014 vastgesteld en goedgekeurd. College van Bestuur
prof. dr. F.G. Immink (rector)
8. Overige gegevens De jaarrekening 2013 is inclusief de bestemming van het resultaat goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Toezicht. Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2013 Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2013 als volgt vast: Algemene Reserve Vervangingsreserve onroerend goed Vastgelegd vermogen subsidiabel Egalisatiereserve PThU Fonds buitenlandse studenten Vastgelegd vermogen niet-subsidiabel Egalisatiereserve Theologisch Onderwijs
511,910,2202,236,8761,1-
Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt. Gebeurtenissen na balansdatum wet normering
90
Jaarstukken 2013
Controleverklaring Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
onderwijscontroleprotocol OCW/EZ 2013 en de Beleidsregels toepassing
Aan de Raad van Toezicht van de Protestantse Theologische Universiteit
aan voor ons geldende ethische voorschriften en dat wij onze controle
te Amsterdam.
zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid
WNT, exclusief het Controleprotocol WNT. Dit vereist dat wij voldoen
wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel Verklaring betreffende de jaarrekening
belang bevat.
Wij hebben de in dit verslag opgenomen jaarrekening 2013 van de Protestantse Theologische Universiteit te Amsterdam gecontroleerd.
Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging
Deze jaarrekening bestaat uit de balans per 31 december 2013 en
van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in de
de staat van baten en lasten over 2013 met de toelichting, waarin
jaarrekening. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de
opgenomen een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor
door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van het
financiële verslaggeving en andere toelichtingen.
nameinschatten van de risico’s dat de jaarrekening een afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten.
Verantwoordelijkheid van het bestuur
Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de
Het bestuur van de entiteit is verantwoordelijk voor het opmaken van
interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opmaken van
de jaarrekening die het vermogen en resultaat getrouw dient weer te
de jaarrekening en voor het getrouwe beeld daarvan alsmede in het
geven, in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs
kader van de financiële rechtmatigheid voor de naleving van die
en de Beleidsregels normering bezoldiging topfunctionarissen publieke
relevante wet- en regelgeving, gericht op het opzetten van
en semipublieke sector (WNT), alsmede voor het opstellen van het
controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden.
jaarverslag in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving
Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot
onderwijs.
uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing
Het bestuur is tevens verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid
van de entiteit. Een controle omvat tevens het evalueren van de
van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties.
geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving
Dit houdt in dat deze bedragen in overeenstemming dienen te zijn met
en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en van de redelijkheid
de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen.
van de door het bestuur van de entiteit gemaakte schattingen, alsmede
Het bestuur is voorts verantwoordelijk voor een zodanige interne
een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening.
beheersing als het noodzakelijk acht om het opmaken van de
Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie
jaarrekening en de naleving van de relevante wet- en regelgeving
voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel
mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg
te bieden.
van fraude of fouten. Oordeel betreffende de jaarrekening Verantwoordelijkheid van de accountant
Naar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de
Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de
grootte en de samenstelling van het vermogen van de Protestantse
jaarrekening op basis van onze controle, als bedoeld in artikel 2.9, lid 3
Theologische Universiteit per 31 december 2013 en van het resultaat
van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
over 2013 in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving
Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands
onderwijs en de Beleidsregels toepassing WNT.
recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het
Voorts zijn wij van oordeel dat de in deze jaarrekening verantwoorde
Protestantse Theologische Universiteit
91
baten, lasten en balansmutaties over 2013 in alle van materieel belang
dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist
zijnde aspecten voldoen aan de eisen van financiĂŤle rechtmatigheid.
in artikel 2:391, lid 4 van het BW. Ten slotte vermelden wij dat het
Dit houdt in dat de bedragen in overeenstemming zijn met de in de
jaarverslag voldoet aan de in de relevante wet- en regelgeving
relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals vermeld
opgenomen bepalingen, zoals vermeld in paragraaf 2.2.5 Jaarverslag
in paragraaf 2.3.1. Referentiekader van het onderwijscontroleprotocol
van het onderwijscontroleprotocol OCW/EZ 2013.
OCW/EZ 2013. Verklaring betreffende overige bij of
Utrecht, 25 juni 2014
krachtens de wet gestelde eisen
Deloitte Accountants B.V.
Ingevolge artikel 2:393, lid 5 onder e en f van het BW vermelden wij dat ons geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding van het onderzoek of het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen,
Was getekend: Drs. G.J. Straatman RA
overeenkomstig Titel 9 Boek 2 van het BW is opgesteld, en of de in artikel 2:392, lid 1 onder b tot en met h van het BW vereiste gegevens zijn toegevoegd. Tevens vermelden wij dat het jaarverslag, voor zover wij
92
Jaarstukken 2013
Bijlagen
Protestantse Theologische Universiteit
93
Bijlage 1:
Prestatieafspraak 1. Onderwijs
1.1.5 Onderwijsintensiteit
1.1 Verplichte indicatoren: Onderwijskwaliteit en studiesucces 1.1.1 Bachelorrendement Het aandeel herinschrijvers van de voltijdse bachelorstudenten dat na 4 jaar een diploma behaalt bij de instelling
Cohort
Voltijd (%) (inclusief afstands onderwijs)
Voltijd (%) (exclusief afstands onderwijs)
2007-2008
9%
44%
2008-2009
15%
50%
2009-2010
13%
44%
Streefwaarde
75%
1.1.2 Uitval Het aandeel studenten van het totaal aantal voltijdse bachelorstudenten dat na 1 jaar studie niet meer bij de instelling staat ingeschreven
Cohort
Voltijd (%)
Afstand (%)
Totaal voltijd en afstand (%)
2007 (63)
33
35
34
2008 (51)
17
26
23
2009 (47)
0
13
9
2010 (36)
14
37
32
2011 (40)
20
0
2
2012 (47)
26
50
28
Streefwaarde
25%
Het aantal ge programmeerde contacturen en overige gestructureerde uren in het eerste bachelorjaar
2011
8,5 uur
2012
8,5 uur
2013
8,5 uur
2011
19,8% (€ 1.387.286)
Streefwaarde: ≥ 12 uur in 2015
1.1.6 Indirecte kosten Indirecte kosten, berekend op basis van overheadformatie als percentage van de totale formatie (exclusief onderwijsen onderzoeksondersteuning), uitgedrukt in percentages en euro’s
1.2
2012
2013
Streefwaarde: handhaven van een maximum van Onb. 20% van de overheadformatie als percentage van de totale formatie 18,7%
Additionele indicatoren onderwijs
1.2.1 Rendement masteropleidingen
1.2.1.1 Voltijd
De PThU hanteert voor het bepalen van het rendement de volgende 1.1.3 Excellentie
indicator: het percentueel aandeel masterstudenten dat binnen de nominale studieduur afstudeert. Voor bepaling van het rendement van de Algemeen oordeel NSE 2011: 3,9
Studentenoordeel over de opleiding in het algemeen
Algemeen oordeel NSE 2012: 3,66
driejarige masteropleidingen wordt onderscheiden naar de voltijd- en Streefwaarde: algemeen oordeel ≥ 3,9
Algemeen oordeel NSE 2013: 3,65
deeltijdvariant. De voltijdse opleiding kent een nominale studieduur van 180 ECTS in drie jaar. Voor de deeltijdopleiding gaat de PThU vooralsnog uit van een nominale studieduur van 180 ECTS in 4,5 jaar.
1.1.4 Docentkwaliteit Het aandeel docenten met een basiskwalificatie onderwijs
94
2011
16%
2012
16%
2013
31%
Streefwaarde: 75%
Jaarstukken 2013
M Predikantschap 31-8-2013 Kampen/Groningen
M Gemeentepredikant 31-8-2013 Utrecht/ Leiden/ Amsterdam
VOLTIJD
DEELTIJD
cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
2006
M-PK
11
4
36%
2007
M-GP
29
11
38%
2007
M-PK
12
2
17%
2008
M-GP
20
13
65%
2008
M-PK
7
1
14%
2009
M-PK
10
5
50%
2010
M-PK
11
0
45%
M Geestelijke Verzorging 31-8-2011 Kampen/ Groningen DEELTIJD
M Gemeentepredikant 31-8-2013 Utrecht/Leiden VOLTIJD cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
2007
M-GP-UL
16
11
68%
2008
M-GP-UL
27
17
59%
2009
M-GP-UL
22
13
59%
2010
M-GP-UL
35
16
46%
cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
2006
M-GV
1
1
100%
2007
M-GV
3
0
0%
2008
M-GV
1
1
100%
1.2.2
Onderwijsintensiteit
Indicator M Geestelijke Verzorging 31-8-2011 Kampen/ Groningen VOLTIJD cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
2006
M-GV
1
0
0%
2007
M-GV
1
0
0%
2008
M-GV
1
0
0%
2009
M-GV
2
1
50%
2010
M-GV
4
2
50%
1.2.1.2 Deeltijd
Het onderwijsprogramma is activerend en kleinschalig, blijkend uit de staf/ student ratio
Ratio
Streefwaarde
2011
1:7,5
2012
1:7,5
2013
1:7,5
1:10
1.2.3 Kwaliteit docenten Indicator Het aandeel docenten met een SKO
Ratio
Streefwaarde
2011
0
2012
0
2013
1
4 docenten beschikken over een SKO, van wie 2 vestiging Amsterdam en 2 vestiging Groningen
M Predikantschap 31-8-2013 Kampen/ Groningen DEELTIJD cohort
opleiding
aantal in cohort
aantal afge studeerden
percentage afgestudeerden
2006
M-PK
5
4
80%
2007
M-PK
6
4
67%
2008
M-PK
7
3
43%
Protestantse Theologische Universiteit
95
a. Systeem van toetsing
1.2.4 Kwaliteit onderwijs Ratio
Streefwaarde
Score studententevredenheid over de inhoud van de opleiding
NSE 2011: 3,67 NSE 2012: 3,51 NSE 2013: 3,51
≥ 3,5
NSE 2011: 3,71 NSE 2012: 3,60 NSE 2013: 3,62
Streefwaarde
Score studententevredenheid over de verworven algemene vaardigheden binnen de opleiding
NSE 2011: 3,52 NSE 2012: 3,40 NSE 2013: 3,38
≥ 3,5
Score studententevredenheid over de verworven wetenschappelijke vaardigheden binnen de opleiding Score studententevredenheid over de voorbereiding op de beroepsloopbaan
NSE 2011: 3,44 NSE 2012: 3,35 NSE 2013: 3,65
≥ 3,5
Ratio 2011
Streefwaarde
Naast de beoordeling op het onderdeel toetsing binnen de opleidingsvisitatie geldt als indicator het oordeel van studenten dat jaarlijks in het kader van de Nationale Studentenenquête wordt gemeten.
Indicator
Ratio
Voor de opleidingen beschikt de instelling over een adequaat systeem van toetsing op grond waarvan aangetoond kan worden dat de beoogde eindkwalificaties worden gerealiseerd.
NSE 2011: 3,83 NSE 2012: 3,34 NSE 2013: 3,47
Indicator
≥ 3,5
≥ 3,5
1.2.5 Beroepsveld b. Erkenning reeds verworven competenties (EVC) Indicator Indicator De PThU beschtikt over een erkend EVC-centrum
Ratio
Streefwaarde
2011: geen EVC-centrum 2012: geen EVC-centrum 2013: geen EVC-centrum
PThU heeft erkend EVCcentrum
c. Getrainde docenten Indicator Aandeel docenten betrokken bij leerprocesbegeleiding, die beschikken over voldoende opleiding, ten opzichte van totaal aantal docenten betrokken bij leerprocesbegeleiding
Ratio
Streefwaarde
2011
10%
2012
100%
2013
100%
100%
Werkloosheid onder afgestudeerden: gemiddelde duur werkloosheid PThUalumni tot eerste functie (in maanden)
KASKI-rapport 2010: 3,4 maanden ten opzichte van 1,4 maanden alle WO-alumni
Arbeidsmarktrelevantie opleiding: score op evaluatie naar opleiding bereidt goed voor op arbeidsmarkt
KASKI-rapport 2010: 30% eens en 31% oneens
Aandeel alumni dat een werkkring vindt als theologisch professional, in het bijzonder predikant
KASKI-rapport 2010: 70% predikant
gemiddelde werkloosheid tot eerste functie in maanden vasthouden op maximaal 3,4
≥ 75% eens
score aandeel predikant binnen totaal werkkring alumni is 70%
Sinds 2010 is er niet opnieuw een onderzoek onder alumni gehouden. Periodiek onderzoek maakt deel uit van de kwaliteitszorg PThU. Volgens het handboek kwaliteitszorg en bijbehorende kalender is een volgend loopbaanonderzoek voorzien in 2016. Bij intake bij primaire nascholing predikanten wordt jaarlijks gevraagd naar relevantie opleiding voor het beroep predikant.
96
Jaarstukken 2013
1.2.6.
Internationalisering Indicator
Uitgaand: aantal studenten dat in het kader van een internationaal uitwisselingsprogramma in het buitenland een (deel van een) studie volgt als percentage van het totaal aantal studenten
Ratio
Streefwaarde
2011
2010-2011 3 studenten (<1%)
4%
2012
2011-2012 3 studenten (1%)
4%
2013
2012-2013 2 studenten (1%)
4%
Uitgaand: het aantal studenten van de PThU als percentage van totaal aantal studenten, dat op grond van een Erasmus Mundus overeenkomst studiepunten behaalt in het buitenland.
2011
geen student
2%
2012
1 student (< 1%)
2%
2013
geen student
2%
Inkomend: Aantal studenten dat in het kader van een internationaal uitwisselingsprogramma in de instelling verblijft als percentage van het totaal aantal studenten
2011
8 studenten (2%)
2%
2012
9 studenten (2,8%)
2%
2013
0 studenten (0%)
2%
2011
1 (=33,3% uitgaande van 3 masteropleidingen)
33%
2012
1 (=33,3% uitgaande van 3 masteropleidingen)
33%
2013
1 (=33,3% uitgaande van 3 masteropleidingen)
33%
2011
17%
20%
2012
12%
20%
2013
20%
20%
Aantal docenten dat de Engelse taal beheerst op ten minste niveau CC-1
vaststelling percentage volgt op grond van intake docenten 2015
alle docenten in de internationale masteropleiding, evenals onderzoekers betrokken bij IRTI en hoogleraren die buitenlandse promovendi begeleiden hebben in 2016 niveau CC-1
Aandeel studenten van totaal aantal studenten dat gedurende de duur van de opleiding deelneemt aan een internationale conferentie
14 studenten van in totaal 324 studenten heeft deelgenomen aan een internationale conferentie (4%)
75% van het totaal aantal studenten neemt gedurende de opleiding ten minste ĂŠĂŠnmaal deel aan een internationale conferentie
Aantal masterprogramma’s aangeboden in buitenlandse taal
Aantal studenten met een vooropleiding behaald in het buitenland als percentage van het totaal aantal instromende masterstudenten
Protestantse Theologische Universiteit
97
1.2.7 Studentenpopulatie Indicator Aantal deeltijdstudenten als percentage van het totaal aantal studenten
Aantal studenten instromend in bacheloropleiding met een HBO-diploma als percentage van totaal aantal instromende studenten
Ratio
Streefwaarde
2011
114 van in totaal 333 (=34%)
≥ 33%
2012
90 van in totaal 331 (27%)
≥ 33%
2013
96 van in totaal 324 (30%)
≥ 33%
2011
52%
≥ 33%
2012
39%
≥ 33%
2013
33% ≥ 33%
Aantal studenten instromend in masteropleiding met een HBO-diploma als percentage van totaal aantal instromende studenten
2011
13%
≥ 13%
2012
31%
≥ 13%
2013
2%
Verdeling instromende studentenpopulatie naar geslacht
2011
67% mannelijk en 33% vrouwelijk
2012
60% mannelijk en 40% vrouwelijk
2013
62% mannelijk en 38% vrouwelijk
98
≥ 13%
In principe 50% - 50%
Jaarstukken 2013
Indicator
2. Onderzoek
2.1 Verplichte indicator onderzoek: alorisatie Naast de additionele indicatoren met betrekking tot valorisatie legt de PThU zich vast op het streven uiterlijk in 2015 2,5% van de publieke onderzoeksmiddelen te besteden aan valorisatie. Met deze middelen zal
Inkomsten uit Nederlandse competitieve subsidieprogramma’s (NWO) voor onderzoeksprojecten als percentage totale inkomsten
Ratio
Streefwaarde Op basis van voorgaande streefwaarde 6%
2011
11,74%
2012
8,62%
2013
6,45%
Ratio
Streefwaarde
2011
6 per 17,95 fte = 0,33
2012
2 per 15,07 fte = 0,13
0,4 (per fte onderzoek)
2013
6 per 14,16 fte = 0,42
een professioneel ingerichte en bemenste valorisatie-infrastructuur worden ingericht, die leidt tot een stevige verankering in de organisatie 2.2.3 Aantal promoties
en het HRM-beleid. Thans is binnen de PThU sprake van een reeks van valorisatieactiviteiten.
Indicator
Een exact beeld van het percentuele aandeel van de publieke onderzoeksmiddelen dat wordt benut om deze activiteiten te ontplooien is niet voorhanden. Het college van bestuur zal voor 2012 een methode
Aantal dissertaties per fte wp (onderzoek)
ontwikkelen voor transparante toedeling van middelen uit de publieke onderzoeksfinanciering aan valorisatieactiviteiten. Jaar
Onderzoeksmiddelen
Middelen valorisatie
Percentage
2013
K€ 3.592,3
K€ 81,0
2,25%
2.2.4 Onderzoeksoutput Indicator Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften refereed
2.2 Additionele indicatoren onderzoek 2.2.1 Onderzoek-gerelateerd HRM beleid Indicator Aantal wetenschappelijk personeel op wie (onderzoek) prestatiegericht HRM-beleid van toepassing is
Ratio
Streefwaarde
2011
4 van in totaal 78 leden wp (5%)
5%
2012
4 van in totaal 70 leden wp (6%)
5%
2013
5 van in totaal 68 leden wp (7%)
5%
Aantal wetenschappelijke publicaties: hoofdstukken boeken/ bundels
2.2.2 Toegekend aantal beurzen en projecten Indicator Aantal extern toegekende projecten en prijzen per fte WP
Ratio
Streefwaarde
2011
6 per 17,95 fte = 0,3
2012
6 per 15,07 fte = 0,4
2013
6 per 14,14 fte = 0,4
Toekenning van één onderzoeksproject op basis van tweede geldstroom en één beurs = 0,1
Protestantse Theologische Universiteit
Aantal wetenschappelijke artikelen tijdschriften non refereed
Ratio 2011
22 per 17,95 fte = 1,2
2012
28 per 15,07 fte= 1,86
2013
25 per 14,16 fte = 1,77
2011
33 per 17,95 fte (PThU) = 1,8
2012
20 per 15,07 fte = 1,33
2013
19 per 14,16 fte = 1,34
2011
80 per 17,95 fte (PThU) = 4,5
2012
36 per 15,07 fte = 2,39
2013
48 per 14,16 fte = 3,39
Streefwaarde
1,7 (per fte onderzoek)
2,0 (per fte onderzoek)
4,0 (per fte onderzoek)
99
Indicator aantal wetenschappelijke publicaties: boeken
Ratio 2011
17 per 17,95 fte) = 0,9
2012
0,46
2013
0,42
Streefwaarde 0,5 per fte onderzoek
3.2 Beroepsgerichte publicaties en publicaties breder publiek Indicator aantal beroepsgerichte publicaties per fte onderzoek
2.2.5 Conferenties Indicator
Ratio
Streefwaarde
Aantal congressen dat de PThU organiseert met buitenlandse partners
2011
1 congres in 2009 door PThU georganiseerd, 4 congressen in 2010 die PThU heeft medegeorganiseerd,
2012
5
2013
5
elk jaar (mee) organiseren van ten minste één internationale conferentie
aantal populariserende publicaties per fte onderzoek
Ratio 2011
70 op 17,95 (PThU) = 3,9
2012
35 op 15,07 fte = 2,32
2013
47 op 14,16 fte = 3,32
2011
95 op 17,95 (PThU) = 5,3
2012
65 op 15,07 fte = 4,31
2013
54 op 14,16 fte = 3,81
Streefwaarde
4,0 (per fte onderzoek)
5,0 (per fte onderzoek)
3.3 Bijzondere leerstoelen 3 Valorisatie Indicator
3.1 Nascholing/ Permanente Educatie Indicator Aantal deelnemers aan opleidingen, workshops, trainingen aangeboden in het kader van levenlang leren activiteiten en onderwijs voor professionele ontwikkeling
100
Ratio
Streefwaarde
2011
359 deelnemers
2012
305 deelnemers
2013
356 deelnemers ≥ 500 deelnemers
Bijzondere leerstoelen als percentage van het totaal aantal leerstoelen
Ratio
Streefwaarde
2011
9 bijzondere leerstoelen op 23 leerstoelen = 39%
2012
6 bijzondere leerstoelen op 15 leerstoelen = 40%
2013
8 bijzondere leerstoelen op 16 leerstoelen = 50%
45%
Jaarstukken 2013
3.4 Onderzoekscontracten met maatschappelijke partijen Indicator
Het aantal duale onderzoekstrajecten als percentage van het totaal aantal onderzoekstrajecten
Ratio
Streefwaarde
2011
8 duale promotietrajecten van in totaal 87 promovendi (AIO en buitenpromovendi) = 9 %
2012
8 duale promotietrajecten van in totaal 80 promovendi (AIO en buitenpromovendi) = 10%
2013
≥ 12%
8 duale promotietrajecten van in totaal 83 promovendi (AIO en buitenpromovendi) = 9,5%
3.5 Stages Indicator Het aantal studenten als percentage van het totaal aantal masterstudenten dat stage loopt in het kader van een driejarige masteropleiding
Ratio 2011
100%
2012
100%
2013
100%
Protestantse Theologische Universiteit
Streefwaarde
100%
101
Bijlage 2:
Samenstelling Raad van Toezicht, College van Bestuur, Universiteitsraad, Raad van Advies, commissies en werkgroepen Raad van Toezicht
H.A. Hamburger, per 1 augustus 2013
prof.dr. F.A. van der Duyn Schouten (voorzitter) tot 1 mei 2013
P. van Dam per 1 augustus 2013
Mw. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart (voorzitter) per 1 september 2013
P.M.A. van der Herberg (secretaris) per 1 augustus 2013
drs. J.J.Tj. van den Hul-Omta (voorzitter a.i.) van 1 mei 2013 – 1 september 2013
Personeel
drs. G.R. Peetoom
dr. R.J. de Vries (voorzitter)
drs. J.W. Meinsma
dr. G.M. Speelman
prof.dr. M. Kaptein
dr. H.S. Benjamins drs. T.A. Struik
Ambtelijk secretaris
H.J. Steen
mr.drs. D.J. de Boer
dr. H.M. van den Bosch Raad van Advies
College van Bestuur
drs. K.G. Ferrier
dr. H.C. van der Sar (voorzitter)
prof.dr.ir. R. Goodijk
prof.dr. F.G. Immink (rector)
drs. F. Hemrica drs. C. KĂśhler
Adviseurs
drs. P.J. Verhagen
Mw. M. Alferink (manager Bedrijfsvoering a.i.)
drs. R. Abma
Prof.dr. R.H. Reeling Brouwer (directeur Onderwijs a.i.) tot 1 oktober 2013
Examencommissie masteropleidingen PThU
dr. F. Stark (directeur Onderwijs) vanaf 1 oktober 2013
prof.dr. L.J. Koffeman (voorzitter) prof.dr. M.A. Matthias (vice-voorzitter)
Ambtelijk secretaris
dr. T.A. Boer
mr.drs. D.J. de Boer
prof.dr. R. Roukema (tot 1 oktober 2013) dr. G.J. van Klinken dr. R. Brouwer
Universiteitsraad
dr. H.K. Heyen (tot 1 september 2013)
Studenten
dr. M. van der Meulen (vanaf 1 oktober 2013)
S. Alblas (secretaris) tot 1 augustus 2013
prof. dr. F. de Lange (vanaf 1 oktober 2013)
M.W. Mazereeuw E.C. Mijnarends tot 1 augustus 2013
ambtelijk secretaris:
J.S. van Poppel tot 1 augustus 2013
drs. M. Vollaard (tot en met 7 maart 2013)
L. W. den Haan per 1 augustus 2013
drs. C.M. Boonstra (vanaf 7 maart 2013)
102
Jaarstukken 2013
Opleidingscommissie Utrecht/Leiden
Opleidingscommissie masteropleidingen
(tot 1 september 2013)
prof.dr. H.M. Kirn (voorzitter)
prof.dr. H.P. de Roest (voorzitter)
dr. P.H. Vos
dr. P. Sanders
dr. M.N. Walton
drs. T. Struijs
drs. G.F. Struijs
J. Mulder (student)
H.A.M. Prins, BA (student)
C. Mijnarends (student) (tot 1 september 2012)
R.B. ten Hoopen, BA (student)
J. H. van Wijk (student)
H.Z. Klink, MA (student)
Adviseur
Adviseurs
drs. H. Ploeg (opleidingscoördinator)
drs. H.I. Ploeg (opleidingscoördinator) (tot 1 december) drs. A.W. Baan (opleidingscoördinator)
Ambtelijk secretaris
dr. L.A. Werkman (opleidingscoördinator) (vanaf 1 oktober)
mw. M. Alferink (H.J. Steen vervanger)
dr. P. Sanders (opleidingscoördinator) (vanaf 1 oktober)
Opleidingscommissie Kampen (tot
Ambtelijk secretaris
1 september 2013)
drs. C.M. Boonstra
prof.dr. H.M. Kirn (voorzitter) dr. F. Stark dr. P. Vos
Werkgroep Internationalisering
D. van Prooyen (student)
dr. H.C. van der Sar (voorzitter)
M.J. Maarleveld (student)
prof.dr. F.G. Immink
E. Urban (student)
prof.dr. L.J. Koffeman
Adviseurs
Ambtelijk secretaris
M.A. Timmerman (opleidingscoördinator Geloof, Cultuur &
drs. A.S. Nijboer
Samenleving) (tot 1 september 2012) en drs. A.W. Baan (opleidingscoördinator) Ambtelijk secretaris
Commissie Post Academisch Onderwijs/Nascholing
mw. M. Alferink (drs. C.M. Boonstra vervanger)
dr. H.M. van den Bosch dr. R. Brouwer ds. M.J. Schuurman (vanaf 1 september 2012) prof.dr. G.G. de Kruijf (voorzitter) (tot 1 januari 2013) ds. P.A. Verbaan (tot 31 augustus 2012) ds. R. Abma Prof. dr. H.P. de Roest (voorzitter) (vanaf 1 februari 2013)
Protestantse Theologische Universiteit
103
Adviseur dr. L.Th. Witkamp (opleidingscoรถrdinator) mr. Th. C. Geelkerken, LL.M. (tot 1 december 2013) Ambtelijk secretaris H.J. Steen
Bibliotheek- en archiefcommissie R.A. van de Belt (student Amsterdam) prof.dr. H.S. Benjamins K. Douwes (student Groningen) dr. G.J. van Klinken (voorzitter) dr. A.C. Mulder prof.dr. H. Noordegraaf prof.dr. R.D.N. van Riessen adviseur drs. J.W. Puttenstein
104
Jaarstukken 2013
Bijlage 3:
Publicaties A. SOURCES
Non refereed articles
Programma:
- Klinken, G.J. van, ‘Negentiende-eeuwse grafteksten in de provincie
Scripture, Religious Identity, and Transformation Programmaleider: prof.dr. K. Spronk
Groningen. Sleutel voor het verstaan van een cultuur’, in: Tijdschrift Vereniging Nederlandse Kerkgeschiedenis, 16(2013)3, 106-109. - Klinken, G.J. van, ‘Churchill over Christendom en samenleving’, in:
Onderzoekers: Hoogleraren
Transparant (Vereniging Christen-historici), 24(2013), 12-16. - Matthias, M., ‘Maarten Luthers Theologie – Antisemitisch? Enkele
prof.dr. H.M. Kirn
Theologiehistorische en historische notities bij een Nederlandse Dis-
prof.dr. M.A. Matthias
cussie’, in: Luther-Bulletin. Tijdschrift voor interconfessioneel Luther-
prof.dr. R. Roukema
onderzoek, 21(maart 2013)2012, 32-59.
prof.dr. K. Spronk Books refereed Universitair hoofddocenten dr. M.C.A. Korpel
- K.Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé (eds.), A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Context: Challenges and Perspectives, (Collected Papers resulting from the expert meeting of the Catalogue
Universitair docenten
of Byzantine manuscripts programme held at the PThU in Kampen,
dr. G.J. van Klinken
the Netherlands on 6th to 7th November 2009), Turnhout: Brepols
dr. P. Sanders
Publishers, 2013. 336pp.
Onderzoekers
Books non refereed
dr. S.A. Ovsiannikov
- Klinken, G.J. van en G. Luth, Een eigenzinnige geloofsgemeenschap.
dr. S.M. Royé
Kloosterkerk Ter Apel 1604-2013, Vught: 2013, 335 pp.
Promovendi
Book chapters refereed
W.A. Boezelman, MA.
- Kirn, H.-M.,´Das Bild vom Juden im Deutschland des frühen 16.
drs. J. Lena
Jahrhunderts´, in: S. Lorenz, D. Mertens (eds), Johannes Reuchlin und
drs. J.M. Tanja
der „Judenbücherstreit“ (Tübinger Bausteine zur Landesgeschichte
drs. J.B. Voogd
22), Ostfildern: 2013, 83-105. - Korpel, M.C.A., ’Reaction to the Contributions of our Reviewers’, in
Bijzonder hoogleraren
B. Becking (Eds.), Reflections on the Silence of God: A Discussion with
prof.dr. A. Houtman
Marjo Korpel and Johannes de Moor (Oudtestamentische studiën, 62), Leiden: Brill, 2013, 169-179.
Refereed articles - Spronk, K., ‘The Prophetologion and the Book of Judges’, in: Journal of the Orthodox Center for the Advancement of Biblical Studies, 6(2013)1, 9-15. - Roukema, R., ‘De visies op offers in de vroege gnostiek’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift 67(2013)3, 209-224.
Protestantse Theologische Universiteit
- Matthias, M., ‘Johann Konrad Dannhauer’, in: Klauck, Hans-Josef et alii (ed.) Encyclopedia of the Bible and Its Reception (EBR). Volume 6. Berlin: 2013, 600. - Roukema, R., ‘The Foolishness of the Message about the Cross (1Cor. 1:18-25): Embarrassment and Consent’, in M. Vinzent (ed.), Studia Patristica 63, Leuven: 2013, 55-67.
105
- Roukema, R., ‘Corinthians, First Epistle to the. II. Christianity’, in D.C. Allison Jr et al. (eds), Encyclopaedia on the Bible and its Reception 5, Berlin / Boston: 2012, 778-782 (uitgekomen in febr. 2013). - Sanders, P., ’How Comprehensible Can Divine Silence Be? Reflections
and Perspectives, Turnhout’:, Brepols Publishers, 2013, 55-116. - Roye, S., ’The coenobitic Τυπικόν and principles of liturgical composition of codices: the liturgical context of the Mone Karakallou collection of Byzantine manuscripts’, in: K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé
on the Biblical Evidence’, in: B. Becking (ed.), Reflections on the Si-
(Editors), A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical
lence of God: A Discussion with Marjo Korpel and Johannes de Moor
Context: Challenges and Perspectives, Turnhout: Brepols Publishers,
(OTS 62) Leiden & Boston: 2013, 127-138.
2013, 235-270.
- Spronk, K., artikelen ‘Cushan Rishatatim’, ‘Deborah’, ‘Delilah’, ‘Eg-
- K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé, ’CBM Publication Plan for Brepols
lon’, ‘Elon-Bezaanim’, ‘Elon-Meonenim’, in D.C. Allison Jr et al. (eds),
Publishers’ in: K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé (Editors), A Catalogue
Encyclopaedia on the Bible and its Reception 5, Berlin / Boston: 2012,
of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Context: Challenges and
1196; 6 (2013), 406-407, 488-489, 7 (2013), 466, 783.
Perspectives, Turnhout: Brepols Publishers, 2013, 289-315. - Spronk, K., ‘The Study of the Historical-Liturgical Context of the Bible;
Book chapters non refereed
A Bridge Between ‘East’ and ‘West’?’, in: K. Spronk, G. Rouwhorst,
- Klinken, G.J. van, ‘De Jodenzending voorbij’, in: M. Elias, S. Schoon
S. Royé (eds), Challenges and Perspectives (Catalogue of Byzantine
(red.), Van rozenkassen tot dialoog. Vijftig jaar Nes Ammim, Gorinchem: 2013, 12-27.
Manuscripts in their Liturgical Context. Subsidia 1), Turnhout: 2013, 15-23.
- Ovsiannikov, S., ‘The paschal spiral and different types of Byzantine
- Spronk, K., ‘The Transformative Power of Old Testament Texts about
and Slavonic lectionaries’, in: K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé (Ed-
Violence’, in: Lucien van Liere, Klaas Spronk (eds), Images of Enmity
itors), A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Con-
and Hope. The Transformative Power of Religions in Conflicts, Mün-
text: Challenges and Perspectives, Turnhout: Brepols Publishers, 2013, 117-152. - Matthias, M. ‘Het geloof ontstaat door de preek (Romeinen 10:17)’,
ster: 2013, 15-27. - Spronk, K., ‘A Response to Hendrik Bosman’s ‘Figuring God and Humankind: The Imago Dei in View of Anthropologies in the Old Testa-
in: Christiane Karrer-Grube, Geert Procee en Ilse Raaijmakers (red) Lu-
ment’, in: J.L. Claassens, K. Spronk (eds), Fragile Dignity: Intercontex-
thers Leven. 400 jaar lutherse gemeente in Utrecht. . Den Haag 2013,
tual Conversations on Scriptures, Family and Violence (Semeia Studies
83-96.
72), Atlanta: 2013, 57-64.
- Matthias M., ‘Franckes Erweckungserlebnis und seine Erzählung‘, in: Holger Zaunstöck, Thomas Müller-Bahlke und Claus Veltmann (Hg),
Professional Publications
Die Welt verändern. August Hermann Francke. Ein Lebenswerk um
- Houtman, A. ‘Wie zal ik zenden?’, in: Open Deur 79(2013)1, 12-13.
1700 . Halle: 2013, 69-79 (Kataloge der Franckeschen Stiftungen, 29)
- Houtman, A. ‘Gemengd dansen. Een seminar van het Centraal
- K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé ’Preamble: CBM explained: Leading
Joods Overleg en de Protestantse Kerk in Nes Ammin’ in: M. Elias &
principles, aim and methodology of the Catalogue of Byzantine Man-
S. Schoon (red.), Van Rozenkassen tot dialoog. 50 jaar Nes Ammin,
uscripts Programme, in: A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Context: Challenges and Perspectives Turnhout’: 2013, 3-14. - Roye, S., ’The cohesion between the Ammonian-Eusebian apparatus and the Byzantine liturgical pericope system in Tetraevangelion codices: Stages in the creation, establishment and evolution of Byzantine codex forms, in: K. Spronk, G. Rouwhorst, S. Royé (Editors), A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Context: Challenges
106
Gorinchem: 2013, 110-118. - Houtman, A. ‘Verbonden met de bronnen van Israël’, in: Soteria 30(2013)3, 28-37. - Houtman, A. ‘Wie is wijs? Hij die leert van ieder mens’, in: Ojec Perdiodiek 27(december 2013), 13-17. - Klinken, G.J. van, ‘Studenten theologie 1854-1880’, in: Lustrumalmanak Fides Quadrat Intellectum Kampen: 2013, 124-134.
Jaarstukken 2013
- Korpel, M.C.A., ’Reaction to the Contributions of our Reviewers’, in B. Becking (Eds.), Reflections on the Silence of God: A Discussion with
maart 2013; Geandewei 22 maart en 17 mei 2013. - Roukema, R., ‘Gods gerechtigheid: de aanleiding tot de Reformatie’
Marjo Korpel and Johannes de Moor (Oudtestamentische studiën,
(1-2), in: Geandewei 11 en 25 oktober 2013; Protestantse Kerkbode
62), Leiden: Brill, 2013, 169-179.
Groningen 19 en 26 oktober 2013; Christelijk Weekblad 25 oktober
- Roukema, R., ‘Meditatie’ (over Jeremia 17:9), in: Kerk en Theologie 64(2013)1, 2-4. - Roukema, R., ‘Paulus’ verhandeling over de opstanding: 1 Korintiërs 15’, in: Interpretatie 21(2013)2, 33-35. - Roukema, R., ‘Apocriefe overleveringen over Jezus’, in: Interpretatie
2013. - Spronk, K., ‘Bijbelse voorstellingen over leven na de dood’, in: Spirit (magazine voor Protestants Almere) 4(nov. 2013)9, 6-7. - Spronk, K., ‘Voor verzoening zijn geen regels te geven’, in: Christelijk Weekblad 29 maart 2013, 4-5.
21(2013)5, 15-18. - Roukema, R., ‘Twintigste zondag door het jaar’, in: Tijdschrift voor Verkondiging, 85(2013)5, 206-208.
OTHER RESEARCH OUTPUT Redactie bundels
- Spronk, K., ‘“God is in de hemel en jij bent op aarde”: Een kleine bij-
- Korpel, M.C.A., Executive Editor serie Pericope: Scripture as Written
bels-theologische kosmologie’, in: Interpretatie 21(november 2013)6,
and Read in Antiquity. 2013: redactie van W.M. Bruin Isaiah 1-12 as
14-18.
Written and Read in Antiquity. Sheffield: 2013.
- Spronk, K., ‘Inleiding op de lezingen voor 10 november 2013’, in: Tijdschrift voor Verkondiging 85(2013), 280-182. - Spronk, K., ‘Lezen vanuit de boodschap’ (bespreking van Van den Brink & Van der Kooi, Christelijke dogmatiek), in: Woord & Dienst 62(januari 2013)1, 18-19.
- Matthias, M., Luther-Bulletin. Tijdschrift voor interconfessioneel Lutheronderzoek, Jaargang 21, 2012 (maart 2013). - K. Spronk, G.A.M. Rouwhorst en S. Royé (eds), Challenges and Perspectives (Catalogue of Byzantine Manuscrips in their Liturgical Context. Subsidia 1), Turnhout: 2013, 335. - L. van Liere, K. Spronk (eds), Images of Enmity and Hope. The Trans-
Publications aimed at the general public - Korpel, M.C.A., ‘Diepzee-angsten’, in: Schrift 266 De Slang 45(2013)2, 66-69. - Korpel, M.C.A., ‘Godverlatenheid’, in: Interpretatie: tijdschrift voor
formative Power of Religions in Conflicts, Münster: 2013, 145. - L. Juliana Claassens, Klaas Spronk (eds), Fragile Identity. Intercontextual Conversations on Scriptures, Family, and Violence, Atlanta: 2013, 338.
bijbelse theologie, 21(2013)4, 15-18. - Korpel, M.C.A., ‘De maan en de sterren in de Bijbel’, in: In gesprek: Werk- en informatieblad van de protestantse vrouwen organisatie, 71(november/december 2013), 4-5. - Korpel. M.C.A., ‘“Plagiaat”’ het mooiste wat er is’ in: Reformatorisch Dagblad (31-08-2013), 8-8. - Roukema, R., ‘Apocriefen: vroegchristelijke’, op www.lucepedia.nl. - Roukema, R., ‘Een pleidooi voor christelijke karaktervorming’ (1-2)
Reviews refereed - Kirn, H.-M., review: D. Heinz (ed.), Freikirchen und Juden im »Dritten Reich«. Instrumentalisierte Heilsgeschichte, antisemitische Vorurteile und verdrängte Schuld (Kirche – Konfession – Religion, 54), Göttingen: V & R 2011, in: Theologische Literaturzeitung 138(2013), 704–706 - Klinken, G.J. van, review: J. Jacobs, L. Winkeler, A. van der Zeijden en
(bespreking van Tom Wright, Goed leven. Over christelijke karakter-
E. Blok (red.), Aan plaatsen gehecht. Katholieke herinneringscultuur in
vorming, Franeker: 2012).
Nederland, Nijmegen/Antwerpen 2012. in: DNK 79(december 2013),
- Roukema, R., Christelijk weekblad 8 maart 2013; Het Goede Leven 8
88-89.
maart 2013; Gezamenlijk Kerkblad voor Drenthe, Overijssel en Flevoland 9 en 16 maart 2013; Protestantse Kerkbode Groningen 16 en 23
Protestantse Theologische Universiteit
107
- Klinken, G.J. van, review: N. Schuman, Mijn jaren van geloven. Voor-
B. BELIEFS
goed verleden, blijvend visioen, Zoetermeer 2012. in: DNK 79(decem-
Programma:
ber 2013), 83-84.
Christian Faith in Changing Contexts
- Klinken, G.J. van, review: J. van Zuthem, Harde grond. Kerkelijke
Programmaleider: prof.dr. M.M. Jansen
verhoudingen in Groningen, 1813-1945, Assen 2012. in: DNK 79(december 2013), 89-90.
Onderzoekers:
- Roukema, R., 7 recensies in Kerk en Theologie en Radix.
Hoogleraren
- Sanders, P., review: Christian Metzenthin, Jesaja-Auslegung in Qum-
prof.dr. M.M. Jansen
ran (Abhandlungen zur Theologie des Alten und Neuen Testaments
prof.dr. L.J. Koffeman
98, Zürich: 2010), in: Review of Biblical Literature (06/2013, 6 pp.).
prof.dr. F. de Lange
www.bookreviews.org.
prof.dr. J. Muis
- Sanders, P.,review: Gary M. Beckman, Trevor R. Bryce, Eric H. Cline,
prof.dr. R.H. Reeling Brouwer
The Ahhiyawa Texts (SBL WAW 28, Atlanta 2011), in: Review of Biblical Literature 4(2013), 5pp. www.bookreviews.org.
Universitair docenten dr. H.S. Benjamins
Reviews non-refereed
dr. Th.A. Boer
- Matthias, M., review: René Süss, Luther een sympathieke potentaat,
dr. A. van der Kooi
Amsterdam: 2012, in: Luther-Bulletin. Tijdschrift voor interconfes-
dr. R.D.N. van Riessen
sioneel Lutheronderzoek, 21(maart 2013)2012, 60-63.
dr. E.P. Schaafsma
- Matthias, M., review: M., G. van den Brink en C. van der Kooi, Chris-
dr. G.M. Speelman
telijke dogmatiek, Zoetermeer: 2012, in: Luther-Bulletin. Tijdschrift
dr. P.H. Vos
voor interconfessioneel Lutheronderzoek, 21(maart 2013)2012, 60-
dr. L.A. Werkman
63.
dr. O.K. Zijlstra dr. H.E. Zorgdrager
PUBLICATIES PROMOVENDI: Book chapters non refereed
Promovendi
- Lena, J., ‘The Byzantine Manuscripts in the Central State Archive of
drs. E.D. Hof
Albania (Tirana)’, in: K. Spronk, G.A.M. Rouwhorst, S. Royé (Editors),
drs. C. van der Knijff
A Catalogue of Byzantine Manuscripts in their Liturgical Context: Chal-
drs. G.K.M. Smit
lenges and Perspectives, Turnhout: Brepols Publishers, 2013, 201-213.
drs. R. van Waarde drs. G.F. Willemsen
Publications aimed at the general public
drs. G. van Zanden
- Boezelman, W.A., ‘Aëtius’, in: Lucepedia (red. H. van Loon), on-
drs. F. Ziel
line artikel http://www.lucepedia.nl/asp/invado.asp?t=media_detail&id=25704&d_id=569Boelzelman, W.A., ‘Eunomius’, in: Lucepedia
Bijzonder hoogleraren
(red. H. van Loon), online artikel http://www.lucepedia.nl/asp/invado.
prof.dr. G. van den Brink
asp?t=media_detail&t_id=14&d_id=571&t_name=Introductie
prof.dr. A. Brüning prof.dr. J. Hoek
108
Jaarstukken 2013
Onderzoekers VEG dr. T.L. Hettema dr. L. Mietus
Discourse of the Russian Orthodox Church’, in: International Journal of Philosophy and Theology 74(2013)3, 214-239. - Zorgdrager, H.E., ‘Homemade Mission, Universal Civilization: Friedrich Schleiermacher’s Theology of Mission’, in: Mission Studies 30(2013),
Refereed articles
221-247.
- Benjamins, H.S., ‘De creativiteit in de wereld en de werkelijkheid van God. De theologie van Gordon Kaufman in betrekking tot Wilhelm
Non refereed articles
Herrmann en Rudolf Bultmann’, in: HTS Teologiese Studies/Theologi-
- Benjamins, H.S., ‘Religieuze ervaring en religieuze duiding in een
cal Studies 69(2013)1, Art. #1925, 9 pages. - Benjamins, H.S.,‘Het handboek Christelijke dogmatiek als dogmatisch leerboek’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift 67(2013)3, 171-186. - Boer, T.A., ‘Verfijnder duiden en vragen stellen. Reflectie op een casus’, in: Handelingen, Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap (2013)4, 30-33. - Lange, F. de, ‘The Hermeneutics of Dignity’, in: Jualiana Claassens, Klaas Spronk (eds.), Fragile Dignity, Intercontextual Conversations on Scriptures, Familty and Violence, Semeia Studies 72, Atlanta 2013: SBL 2013, 9 – 27. - Lange, F. de, ‘“Honour thy father and thy mother” – What do grown
pluralistische context’, in: Kerk en Theologie 64(2013)1, 32-40. - Boer, T.A., ‘Theologisch-ethische kanttekeningen bij de natuurlijke dood’, in: Kerk en Theologie 64(2013)4, 223-37. - Koffeman, L.J., ‘Van Lima naar Busan - Faith and Order over de Kerk’, in: Kerk en Theologie 64(2013), 260-270. - Lange, F. de, ‘De verantwoordelijke ouderdom’, in: Kerk en Theologie 64(oktober 2013)4, 323 – 332. - Reeling Brouwer, R.H., ‘Kan het misschien iets scherper?’ – Christelijke Dogmatiek als protestantse bijdrage aan het oecumenisch gesprek’, in: Tijdschrift voor Theologie 53(2013)3, 253-263. - G.M. Speelman and Pieter Dronkers, ‘Loyale Burgers. Over het pub-
children owe their aged parents?’ in: Dutch Reformed Theological
lieke domein en de rol van religies daarin’, in: Begrip 39(2013)4, 164-
Journal/ Nederduitse Gereformeerde Teologiese Tydskrif (NGTT)
172
54(2013)5, 126 – 137. - Riessen, R.D.N. van, ‘Advancing Beyond Socrates? On Education, Inspiration and Inwardness in Kierkegaard and Levinas’ in: Philosophia Reformata 78(2013)1, 64-81. - P. Schaafsma, R. Benjamins, M. Jansen, T. Hettema, ‘Vervreemding en vertrouwen. Over hermeneutiek en theologie’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift 67(2013)1, 3-26. - P. Schaafsma, R. Benjamins, M. Jansen, T. Hettema, ‘Meer vertrouwen, minder vervreemding?’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift 67(2013)1, 50-56. - Speelman, G.M., ‘Islam and Peace’, in: Gema Teologi. Jurnal Teologi Kontekstual 37(april 2013), 61-74. - Speelman, G.M., ‘Honor in the Bible and the Qur’an’ in: Jualiana Claassens, Klaas Spronk (eds.), Fragile Dignity, Intercontextual Conver-
- G.M. Speelman en A. Agca, ‘Leren staan op de wortels van de islam’ in: Begrip 39(2013)3, 56-64 - Vos, P.H., ‘Geen objectiviteit zonder subjectiviteit. Kierkegaard over leven in een verwetenschappelijkte cultuur’, in: Sophie 3(2013)3, 3235. - Vos, P.H., ‘Het menselijk tekort volgens Immanuel Kant. De kloof tussen de morele wet en ons onvermogen ernaar te handelen’, in: Sophie 3(2013)1, 22-25. - Zorgdrager, H.E., ‘Risk Takers in a World that Cries for Salvation. The Orthodox Theologian Elisabeth Behr-Sigel (1907-2005) on Suffering and Kenosis’, in: Rebeka Anic (ed.), And God will wipe away all tears from their eyes.” A theological approach to the suffering and hopes of women, Zagreb: Institut društvenih znanosti Ivo Pilar, 2013, 211223.
sations on Scriptures, Familty and Violence, Semeia Studies 72, Atlanta 2013: SBL 2013, 281-302 - Zorgdrager, H.E., ‘Homosexuality and Hypermasculinity in the Public
Protestantse Theologische Universiteit
109
Books - T.A. Boer en R. Fischer (eds.), Human Enhancement: Scientific, Ethical and Theological Aspects from a European Perspective. Brussels: Conference of European Churches, 2013, 302 pp - T.A. Boer, M.J. Verkerk en D.J. Bakker, Over (-) behandelen. Ethiek van de zorg voor kwetsbare ouderen. Amsterdam: Reed Business Education 2013, 146 pp. (Output met subsidie van ZonMw) - Renée van Riessen, De ziel opnieuw, Amsterdam: Sjibboleth 2013, 88 pp
mierte Theologie weltweit. Zwölf Profile aus dem 20. Jahrhundert, Zürich: 2013,. 47-67. - Lange, F. de, ‘Imagining Good Ageing,’ in: Maartje Schermer, Wim Pinxten (Eds.),Ethics, Health Policy and (Anti-) Aging: Mixed Blessings, Dordrecht Heidelberg London New York: Springer 2013, 135 – 147. - Reeling Brouwer, R.H., ‘The Two Means of Knowing God: Not an Article of Confession for Calvin’, in: H. van der Belt (ed.), Restauration through Redemption: John Calvin Revisited, Leiden/Boston: 2013, 3144. - Schaafsma, P.E., ‘Dignity in the Family? Analyzing Our Ambiguous
Book chapters refereed
Relationship to the Family and Theological Suggestions toward Over-
- Boer, T.A., ‘Palliative Sedation: An Exploration from a Christian Ethical
coming It’, in: L. Juliana Claassens & Klaas Spronk (eds), Fragile Digni-
Point of View’, in: Hendrik M. Vroom, Petra Verdonk, Marzouk Aulad
ty. Intercontextual Conversations on Scriptures, Family, and Violence,
Abdellah and Martina Cornel (eds.), Looking beneath the Surface:
Semeia Studies/ Society of Biblical Literature nr. 72, Atlanta: Society of
Medical Ethics from Islamic and Western Perspectives. Amsterdam:
Biblical Literature, 2013 pp. 169-188.
Editions Rodopi, 2013, 236-49. - T.A. Boer and C. Dekker, ‘I don’t want comfort, I want God, I want
- Werkman, L.A., ‘Education for Transformation. Developing Curricula at Grassroots Level for Transforming the Image of the Enemy’, in:
poetry, I want real danger’, in: Theo Boer and Richard Fischer (eds.),
Lucien van Liere and Klaas Spronk (eds.), Images of Enmity and Hope.
Human Enhancement: Scientific, Ethical and Theological Aspects from
The Transformative Poser of Religions in Conflicts, Münster: LiT Verlag
a European Perspective. Brussels: Conference of European Churches,
2013, 51-60.
2013, 33-55. - Boer, T.A., ‘Reflections on Enhancement and Enchantment: a Concluding Essay’, in: Theo Boer and Richard Fischer (eds.), Human
Book chapters non refereed - Lange, F. de, ‘Een vleugje anarchisme. Een lezing van Gerrit de Kruijfs
Enhancement: Scientific, Ethical and Theological Aspects from a Euro-
Ethiek onderweg’, in: Maarten den Dulk, Gerben van Manen en Gea
pean Perspective. Brussels: Conference of European Churches, 2013,
Smit (red.), Verlegen om een goed woord. Onderweg met Gerrit de
284-292. - Koffeman, L.J., ‘A Response to Lee-Ann J. Simon and D. Xolile Si-
Kruijf, Zoetermeer: Boekencentrum, 2013, 110 – 120. - Lange, F. de, ’Waardig oud worden, waardig sterven’, in: Doeke Post
mon’s ”’Household’ (Dis)loyalties and Violence in Judges 14 and 15:
(red.), Met het oog op het einde. De praktijk van de laatste levensreis,
Dignity of Gendered and Religious ‘Others’ in a Dialogical Theological
Zoetermeer: Meinema, 2013, 23 – 36.
Praxis”’, in: Juliana Claassens and Klaas Spronk (eds.), Fragile Dignity:
- Muis, J., ‘Dubbel denken in de theologie’ in: Maarten den Dulk,
Intercontextual Conversations on Scriptures, Family, and Violence,
Gerben van Manen en Gea Smit eds., Verlegen om een goed woord.
Semeia Studies 72, Atlanta 2013: SBL 2013, 273-279.
Onderweg met Gerrit de Kruijf, Zoetermeer: Boekencentrum 2013,
- Koffeman, L.J., ‘A map of the Ecumenical Landscape – a Commentary’, in: Huub Lems (ed.), The Changing Landscape of Ecumenism:
62-74. - Riessen, R.D.N. van, ‘The Beauty of Repetition, or: How to become
Reflections from Indonesia and Europe, Wuppertal – Zoetermeer:
a friend of Job’, in: The Future of Creation Order, (congresbundel,
2013, 69-76.
Leiden: Brill)
- Kooi, A. van der,´Oepke Noordmans: ‚Reformierte Identität als Leben im Kraftfeld des Geistes‘, in: M. Hofheinz, M. Zeindler Hrsg., Refor-
110
Jaarstukken 2013
- Schaafsma, E.P., ‘The Embodied Character of “Acknowledging God”. A Contribution to Understanding the Relationship between Transcendence and Embodiment on the Basis of Hosea’, in: Peter Jonkers &
afwezige God’, in: Herademing. Tijdschrift voor Spiritualiteit en Mystiek, 21(maart 2013)19, 36-40. - Muis, J., ‘Kierkegaard over almacht’ in: J. Nuij, R.D.N. van Riessen,
Marcel Sarot (eds), Embodied Religion, Ars Disputandi Supplement
P.H. Vos & W. Weitkamp (red.), De complete Onno. Liber amicorum bij
Series, Vol. 6, 2013, 47-70 [http://www.arsdisputandi.org/]
het afscheid van Onno Zijlstra van ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten
- Vos, P.H., ‘Discovering the Virtue in Moral Formation and Religious Education’, in: H. Kuindersma (ed.), Powerful Learning Environments and Theologizing and Philosophizing with Children, Kassel: Kassel University Press 2013, 159-165. - Vos, P.H., ‘Zonder garanties. Religie en de morele ambivalenties van
en de Protestantse Theologische Universiteit, Zwolle: ArtEZ (in eigen beheer), 2013, 79-81. - Reeling Brouwer, R.H., ‘De uitgave van Karl Barth’s “socialistische redevoeringen” eindelijk voltooid’, in: Ophef. Tijdschrift voor hartstochtelijke theologie 18(2013)1, 24-29.
een veiligheidscultuur’, in: R. van Steden & J. Hoogland (eds.), In
- Reeling Brouwer, R.H., ‘Beziehung als Grundkategorie im Reden von
vertrouwen leven. Tegendraadse beschouwingen over veiligheid,
Gott und vom Menschen. Am Beispiel Augustins’, in: Jonge Kirche
Amsterdam: Buijten & Schipperheijn, 2013, 68-80.
74(2013)2, 11-14; Overgenomen als ‘Relatie als grondcategorie in het
- Vos, P.H., ‘De vorming van het karakter van de militair. Deugdethiek en de praktijk van morele vorming door de Geestelijke Verzorging in de krijgsmacht’, in: F. van Iersel, J.P. van Bruggen & R. de Boer, Trouw aan jezelf. Hoe de Geestelijke Verzorging kan bijdragen aan de morele vorming van militairen, Budel: Damon, 2013, 62-107.
spreken over God en over de mens. Met Augustinus als voorbeeld’, in: Ophef. Tijdschrift voor hartstochtelijke theologie 18(2013)3-4, 5860. - Reeling Brouwer, R.H., ‘Elfde zondag door het jaar’, in: Tijdschrift voor verkondiging 85(2013)3, 154-157. - Reeling Brouwer, R.H., ‘De Christelijke Dogmatiek – een aftrap’, in: In
PhD theses - Jong-Kumru, W.A. de, Postcolonial Feminist Theology. Enacting Cultural, Religious, Gender and Sexual Differences in Theological Reflection. Münster: LiT Verlag, 2013, 200.
de Waagschaal n.j. 42(2013)2, 38-41. - Reeling Brouwer, R.H., ‘Een liedboek voor vierhuis en leerhuis?’, in: In de Waagschaal n.j. 42(2013)9, 287-289. - Reeling Brouwer, R.H., ‘Een verlaat antwoord aan At Polhuis’, in: In de Waagschaal n.j. 42(2013)10, 327-330.
Professional publications - Benjamins, H.S., ‘Het wonder van het goede woord. Anrede als theologisch kernbegrip’ in: Maarten den Dulk e.a. (red.), Verlegen om
- Reeling Brouwer, R.H., ‘Calvijns uitdaging voor economisch denken en handelen nu’, in: In de Waagschaal n.j. 42(2013)12, 384-386. - Reeling Brouwer, R.H., ‘Oh, die theologen die vanuit Kierkegaard met
een goed woord. Onderweg met Gerrit de Kruijf, Zoetermeer: 2013,
Kafka aan de haal gaan…’, in: De complete Onno. Liber amicorum bij
36-46.
het afscheid van Onno Zijlstra van ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten
- Jansen, M.M. ‘Zo fris als dauw: over eenheid en verbinding in de oecumene´, in: Kerk en Theologie 64(2013)2, 123-133. - Koffeman, L.J., Hoofdstuk 7, 8, 9, 10, 13 en 14 in: P. van den Heuvel, Toelichting op de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland, herziene uitgave, Zoetermeer: 2013, 205-242 en 327-354. - Kooi, A. van der, ‘Woord vooraf’, in: Noordmanscahier 12. Studies bij
en de Protestantse Theologische Universiteit, Zwolle: ArtEZ, 2013, 131-133. - Vos, P.H., ‘Is er nog waarheid in de mediacratie?’, in: Sophie 3(2013)6, 28-31. - Vos, P.H., ‘Highway 61 Revisited’, in: J.Nuij, R.D.N. van Riessen, P.H. Vos & W. Weitkamp (red.), De complete Onno. Liber amicorum bij het
het werk van Dr. O. Noordmans (Noordmans en de actualiteit van het
afscheid van Onno Zijlstra van ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten en
geweten). Uitgave van de Stichting dr. O. Noordmans, z.p. 2013, 3v.
de Protestantse Theologische Universiteit, Zwolle: ArtEZ 2013, 27-29
- Lange, F. de, ‘Aandachtig leven. Simone Weil en de honger naar de
Protestantse Theologische Universiteit
111
- Vos, P.H., ‘Het goede leven wordt je gegeven. Over levenskunstfilosofie en christelijk geloof’, in: J. van de Worp e.a. (eds.), Het maakbare leven. Geschapen om te scheppen? Leiden: 2013, 115-126. - Vos, P.H., ‘Toegankelijke inleiding op Kierkegaard’, in: Sophie 3(2013)4, 50-51. - Vos, P.H., ‘Leven is een kunst’, in: Wapenveld 63(2013)4, 35-36. - Vos, P.H., ‘Is Kierkegaards “enkeling” een individualist?’, in: In de waagschaal. Tijdschrift voor theologie, cultuur en politiek 42(2013)5, 4-7.
- Boer, T.A., ‘De toekomst van euthanasie’, in: Nederlands Dagblad, 27 november 2013. - T.A. Boer, Voorspellende geneeskunde. Medische, ethische en pastorale perspectieven. Utrecht: Protestantse Kerk in Nederland, 2013 (26 pp.) - Jansen, M.M., ´Er zit muziek in de missie: over het missionaire lied´, in: J. van Dijk (red), De Missionaire Eredienst, Utrecht: PKN, 2013, 31-36. - Lange, F. de, ‘Iedereen is een leider’. Over de managementtheorie van Stephen Covey, in: Trouw, Letter & Geest, 9 maart 2013. - Lange, F. de, ‘De moderne levensloop is een labyrint’, in: Volzin 16(23
Publications aimed at the general public - Benjamins, H.S., ‘Vrijzinnige vragen bij een loyaal orthodoxe christologie’, in: Woord en Dienst 62(2013)2, 20-21. - Boer, T.A., ‘Erfopvolging is weldadig symbool’, in: Nederlands Dagblad, 30 januari 2013, ook gepubliceerd als ‘Waarom erfopvolging ook een weldaad kan zijn’, in: Christelijk weekblad, 8 februari 2013. - Boer, T.A., ‘Koningschap is meer dan democratische legitimatie’, in: Christen Democratische Verkenningen 15winter 2013)1, 14-5. - Boer, T.A., ‘Zorgen voor je ouders is vanzelfsprekend’, in: Trouw (Podium), 14 maart 2013. - Boer, T.A., ‘Laat Christen spelregels publieke debat in acht nemen’, in: Reformatorisch Dagblad, 24 april 2013. - Boer, T.A., ‘Enhancement’, in: Nederlands Dagblad, 24 mei 2013, met kleine wijzigingen verschenen als ‘“Mensverbetering” vraagt om nuchtere blik’, in: Christelijk Weekblad, 17 mei 2013. - Boer, T.A., ‘Wees zuinig op burgers met geweten’, in: Nederlands Dagblad, 8 juni 2013, met kleine wijzigingen ook verschenen als ‘Het geweten als moreel ijkpunt’, in: Christelijk Weekblad, 21 juni 2013. - D. Mul en T.A. Boer, ‘Niet lijden ouders, kind centraal’, in: Nederlands
augustus 2013), p. 12 – 14. - Reeling Brouwer, R.H., ‘In memoriam Hans Groenewegen’, in: Ophef. Tijdschrift voor hartstochtelijke theologie 18(2013)2, 7-8. - Reeling Brouwer, R.H., Column ‘Laat je ja “ja” zijn’, website De Nieuwe Bijbelschool, september 2013. - Reeling Brouwer, R.H., Column ‘Obediëren in der gerechtigheid‘, website De Nieuwe Bijbelschool, november 2013. - Riessen, R.D.N. van, ‘Moet de ziel opnieuw uitgevonden worden?’, in: Geloven onderweg. Dominicaans tijdschrift voor bezinning, bezieling en beweging. 131(Winter 2013-2014), p. 32-35. - Riessen, R.D.N. van, ‘Het verlangen een ander te zijn. Over schaamte en plaatsvervanging in het werk van Willem Jan Otten’, in: Johan Goud (red.) Het leven volgens Willem Jan Otten, Redenen van het hart. Zoetermeer: Klement, 2013, 37-57. - Riessen, R.D.N. van, ‘Vergeving en naastenliefde: mogelijk of onmogelijk?’ in: Sebastiaan Roes (red.), Vergiffenis en het recht. Essays voor Edith Brugmans. Nijmegen: Valkhof Pers, 2013, 43-58. - Schaafsma, E.P., ‘“Vrij, zij het niet autonoom.” Over afhankelijkheid in familie en geloof’, in: Maarten den Dulk, Gerben van Manen, en Gea
Dagblad, 4 juli 2013, met kleine wijzigingen ook gepubliceerd als
Smit (red.), Verlegen om een goed woord. Onderweg met Gerrit de
‘KNMG geeft lijden ouders teveel gewicht’, Christelijk Weekblad, 19
Kruijf, Zoetermeer: Boekencentrum, 2013, 121-132
juli 2013 en als ‘Lijden bij levensbeëindiging van pasgeborenen’, in: In Dienst der Genezing, 42(najaar 2013)3, 22-4. - Boer, T.A., ‘Nieuwe test tijdens zwangerschap zorgt voor dilemma’s’, in: Christelijk Weekblad, 27 september 2013 - Boer, T.A., ‘Laat Obama zijn klassiekers gaan lezen’, in: Christen Democratische Verkenningen 15 (oktober 2013)3, 14-5.
112
- Speelman, G.M., ‘Yunus- de tragiek durven zien’, Weblog in Nieuwwij. - Speelman, G.M., ‘het ritme van de koran’, Weblog in Nieuwwij. - Vos, P.H., ‘De deugd in het midden. Morele vorming in het voortgezet onderwijs’, in: De Cascade. Opinieblad van Stichting Cosmicus 10(september 2013), 8-10.
Jaarstukken 2013
- Vos, P.H., ‘Hoe de calvinistische filosofie onder ging’, in: Nederlands Dagblad 21 juni 2013 [over H.E.S. Woldring, Een handvol filosofen]. - Vos, P.H, ‘De krachttoer van De Knijff’, in: Nederlands Dagblad 26 april 2013 [over H.W. de Knijff, Tegenwoordigheid van geest als Europese uitdaging. - Werkman, L.A., ‘Zon op de achtertrap’, in: J. Nuij, R.D.N. van Riessen, P.H. Vos & W. Weitkamp(red.), De complete Onno. Liber amicorum bij het afscheid van Onno Zijlstra van ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten en de Protestantse Theologische Universiteit, Zwolle: ArtEZ (in eigen beheer), 2013, p. 15/16. - Zijlsta, O.K., (Met Karl Verstrynge) ‘Lectori benevolo. Ten geleide bij
Over motieven en ontwikkelingen in het euthanasiedebat, Hoorn: Westfriesgasthuis, 2012, in: Tijdschrift voor Geneeskunde & Ethiek 23(2013)1, 33. - Reeling Brouwer, R.H, review: W. Dekker, Afwezigheid van God. Een onderzoek naar antwoorden bij W. Pannenberg, K.H. Miskotte en A. Houtepen, Zoetermeer 2011, in: Kerk en Theologie 66(2012)2, 170171. - Reeling Brouwer, R.H., review: Reinhard Feldmeier & Hermann Spieckermann, Der Gott der Lebendigen. Eine biblische Gotteslehre, Tüningen 2011, in: Kerk en Theologie 63(2013)88-89. - Reeling Brouwer, R.H., review: Daniel B. Schwartz, The First Modern
“Een mogelijkheid”’, in: Karl Verstrynge, Onno Zijlstra (red.), Een
Jew. Spinoza and the History of an Image, Princeton 2012, in: Neder-
mogelijkheid. Fragment uit ‘stadia op de levensweg, Budel: Damon,
lands Theologisch Tijdschrift 67(2013)1, 254-255.
2013, 3-9. - Zorgdrager, H.E., ’Strijden met gebed en wierook in Kiev. De rol van de kerken in het Oekraïense volksprotest,’, in: Friesch Dagblad, 23
- Zorgdrager, H.E., Verslag van het NOSTER seminar ‘Blasphemy and the Pussy Riot Case’ op 20 juni 2013 in Utrecht, in: Tijdschrift voor Theologie 2013/3.
december 2013. PUBLICATIES PROMOVENDI: OTHER RESEARCH OUTPUT
Refereed articles
Redactie bundels
- Hof, E, ’A Missiology of Lament’, in: Swedish Missiological Themes
- J. Nuij, R.D.N. van Riessen, P.H. Vos & W. Weitkamp (red.), De complete Onno. Liber amicorum bij het afscheid van Onno Zijlstra van
101(2013)3-4: 321–338. - C. van der Knijff and W. van Vlastuin, ‘The Development in Jonathan
ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten en de Protestantse Theologische
Edwards Covenant View’, in: Jonathan Edwards Studies 3(2013)2,
Universiteit, Zwolle: ArtEZ, 2013.
269-281.
- K. Verstrynge, O. Zijlstra (red.), Een mogelijkheid. Fragment uit ‘stadia op de levensweg, Budel: 2013, 32 pp.
Non-refereed articles - Hof, E. ’Disturbance as a New Paradigm for Mission: A Critical Assess-
Reviews refereed
ment of the Global Consultation of the World Evangelical Alliance’,
- Benjamins, H.S., review: Herman Paul, Het moeras van de geschie-
in: Global Missiology 3(2013)10: 1–13.
denis. Nederlandse debatten over historisme. in: Kerk en Theologie 64(2013)4, 365-366. - Jansen, M.M., review: Kees van der Kooi, e.a. (red), Vele gaven, één Geest, in: Kerk en Theologie 64(2013)2, 194-195. - Koffeman, L.J., review: A.J. Janssen, L. van den Broeke (red.), A Collegial Bishop: Classis and Presbytery at Issue, (The Historical Series of
Book chapters non-refereed - Zanden, G. van, ‘De dag waarop Satan zijn bestaansrecht verloor’, in: A.W. Baan & G. van Zanden (red.), De vrolijke Schriftgeleerde. Een bundel meditaties, aangeboden aan Rinse Reeling Brouwer voor zijn 60e verjaardag, Bergambacht: 2013, 103-105.
the Reformed Church in America, No. 66), Eerdmans: Grand Rapids Mi 2010, in: Journal of Reformed Theology, 7(2013), 255-256. - Lange, F. de, review: D.P. Engberts, Autonomie op de achtergrond.
Protestantse Theologische Universiteit
113
Professional publications
gendraads theoloog, Zoetermeer: Mozaïek, 2013, 382 p) in: In de
- Hof, E., ’De eigen kleur van Afrikaans christendom: Portret van Ogbu
Waagschaal 42(2013)10, 312-314
Kalu’, in: Tussenruimte 3(2013), 21-24. - Hof, E., ’Op weg naar een gedeeld toekomstperspectief: Interview met Kathleen Ferrier’, in: Tussenruimte 2(2013), 39-43.
PUBLICATIES BIJZONDER HOOGLERAREN: Refereed articles - Hoek, J.,‘Gereformeerd gebedsonderwijs van een grootmeester en
Publications aimed at the general public
een schoolmeester’, in: Theologia Reformata 56(2013)1, 55-67
- Hof, E., ’Zet detentiecentra op de Nederlandse kaart‘, http://www. godschrift.nl/artikel/zet-detentiecentra-op-nederlandse-kaart. 23
Non refereed articles
augustus 2013.
- Brink, G. van den, ‘Reflexen’, in: Theologia Reformata 56(2013), 398-
- Zanden. G. van, ‘Een knellende zondag. De blijvende levensvraag naar ‘God en het lijden’’, in: Ouderlingenblad 91(2013)1043, 15-18. - Zanden, G. van, ‘Een zo’n goeroe uit Simonshaven’, in: In de Waagschaal 42(2013)5, 156-157. - Zanden, G. van, ‘Schermen in de kerk’, in: In de Waagschaal 42(2013)9, 284-286.
411. - Brüning, A., ‘Tussen theologie en geopolitiek. Overzicht en analyse van de oecumenische betrekkingen tussen de Rooms-katholieke en de Russisch-orthodoxe Kerk’, in: Perspectief 20(2013), 34-41. - Hoek, J. ‘Actueel debat inzake eschatologie - een oriëntatie’, in Jaarboek 2011-2012 G.T.S.V. Voetius, ‘Eschatologie - leven in verwachting’, Utrecht: 2013, 13-48.
OTHER RESEARCH OUTPUT Redactie bundels
Book chapters refereed
- A.W. Baan & G. van Zanden (red.), De vrolijke Schriftgeleerde. Een
- Brink, G. van den, `Die Pneumatologie des Heidelberger Katechismus
bundel meditaties, aangeboden aan Rinse Reeling Brouwer voor zijn
und ihre Relevanz im Gespräch mit der charismatisch-pentekostalen
60e verjaardag, Bergambacht: 2013, 110 pp.
Bewegung‘, in: Matthias Freudenberg & J. Marius J. Lange van Ravenswaay (Hg.), Geschichte und Wirkung des Heidelberger Katechis-
Reviews non-refereed
mus. Vorträge der 9. Internationalen Emder Tagung zur Geschichte
- Hof, E., Review: Kritzinger, J. N. J., and W. Saayman. David J. Bosch:
des reformierten Protestantismus, Neukirchen-Vluyn: 2013, 61-75.
Prophetic Integrity, Cruciform Praxis. Pietermaritzburg: Cluster Publications, 2011, in: Tussenruimte 2(2013), 57. - Hof, E., review: Van de Poll, Evert W. Door de wereld gaat het Woord.
- Brink, G. van den, ‘Calvin and the Early Christian Doctrine of the Trinity’, in: Henk van den Belt (ed.), Restoration through Redemption: John Calvin Revisited, Leiden: Brill, 2013, 15-30.
Actuele thema’s in de mondiale zending. Heerenveen: Medema, 2013, in: TussenRuimte 4(2013), 58. - Zanden, G. van, review: ‘De impact van Karl Barths ethiek buiten het
Book chapters non-refereed - Brink, G. van den, `Relationele theologie. Plaats en structuur van de
Duitse taalgebied, Doorn, 4-6 maart 2013’, in: Tijdschrift voor theolo-
godsleer in Calvijns Institutie’, in: William den Boer (red.), Calvijn
gie 53(2013)2, 194
gewikt en gewogen. De relevantie van Calvijns theologie voor de 21e
- Zanden, G. van, verslag: ‘Communicatieproblemen met God. Hoe de twijfel toesloeg op de EO-jongerendag’, in: In de Waagschaal 42(2013)8, 259-261 - Zanden, G. van, review: ‘Barth voor in de vakantiekoffer’, ( F.W. Verbaas, De vierde vrouw. De wonderlijke lotgevallen van een te-
114
eeuw, Apeldoornse Studies 60, Apeldoorn: 2013, 41-51. - Brüning, A., ‘Het ongenoegen over de “transsubstantiatie”’. Hoe Oosterse theologen spreken over de eucharistie’, in C. Caspers, A. Leys, P. Versnel-Mergaerts (eds.), Zijn lichaam worden. Leven uit de rijkdom van de eucharistie, Heeswijk: Berne media, 2013, 61-68.
Jaarstukken 2013
Professional publications
PUBLICATIES ONDERZOEKERS VEG
- Brink, G. van den, `De Heidelbergse Catechismus: doelen, achtergron-
Refereed articles
den, eigenheid en verspreiding’, in: W. Verboom & P.J. Vergunst (red.),
- P. Schaafsma, R. Benjamins, M. Jansen, T. Hettema, ‘Vervreemding en
Catechismus.nu. De Heidelberger voor vandaag, Zoetermeer: Boeken-
vertrouwen. Over hermeneutiek en theologie’, in: Nederlands Theolo-
centrum, 2013, 9-20.
gisch Tijdschrift 67(2013)1, 3-26.
- Hoek, J., Garantie voor de toekomst. Gespreksboek over hoop, Zoetermeer: 2013,160 pp. - Hoek, J., Profetisch licht. Toekomst voor Israël en de kerk, Heerenveen:
- P. Schaafsma, R. Benjamins, M. Jansen, T. Hettema, ‘Meer vertrouwen, minder vervreemding?’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift 67(2013)1, 50-56.
2013 (redactie en bijdragen) 232 pp. Professional publications Publications aimed at the general public - Brink, G. van den, ‘Wat staat er in 1563 op het spel? De oecumenische opzet van de HC’, in: De Waarheidsvriend 101(2013)3, 14-15. - Brink, G. van den, ‘Voorspelling McGrath over toekomst van de kerk
- Hettema, T.L., ‘De gemeenschap van de Geest: hartenklop van een christelijke dogmatiek,’ in: In de Waagschaal 42(maart 2013)3 78-81. - Hettema, T.L. ‘Zondag 6 juli’, ‘Zondag 13 juli’, ‘Zondag 20 juli’, in: Postille 2013-2014 Zoetermeer: Boekencentrum, 2013, 134-143.
langzaam in vervulling’, in: Reformatorisch Dagblad, 1-10-2013. - Brink, G. van den, ‘Als Vreekamp zich laat zien. Een Veluws theoloog over het Apostolicum’ http://www.theoblogie.nl/als-vreekamp-zichlaat-zien-een-veluws-theoloog-over-het-apostolicum/
Publications aimed at the general public - Hettema, T.L., ‘De kerk wereldwijd en haar diversiteit,’ in: Ons Orgaan jan. 2013, 6-7. - Hettema, T.L., ‘De klank van stilte,’ in: Herademing 21(juni 2013)80,
OTHER RESEARCH OUTPUT Reviews refereed
35-39. - Mietus, L., ‘Door het geloof alleen...,’ in: Ons Orgaan sept. 2013, 6-7.
- Brink, G. van den, review: Theo Boer, Heleen Maat, Jan Muis (red.), Van God gesproken, in: Theologia Reformata 56(2013), 192-193. - Brink, G. van den, review: J.W. Veltkamp, De menschlijcke reeden
C. PRACTICES
onmaetiglijck gelaudeert, in: Theologia Reformata 56(2013), 293-294. - Brink, G. van den, review: Miroslav Volf, Allah. Het antwoord van een christen, in: Theologia Reformata 56(2013), 297-299. - Brink, G. van den, review: David J. Engelsma, Covenant and Election
Programma: Practices of Faith in Socio-cultural Networks Programmaleider: prof.dr. M. Barnard
in the Reformed Tradition, in: Theologia Reformata 56(2013), 302303. - Brink, G. van den, review: Maarten den Dulk e.a. (red.), Verlegen om
Onderzoekers: Hoogleraren
een goed woord, in: Theologia Reformata 56(2013), 418-419.
prof. dr. M. Barnard
- Brüning, A., review: Rev. György Péteri (ed.): Imagining the West in
prof. dr. F.G. Immink
Eastern Europe and the Soviet Union. Pittsburg Pa., 2010, (Pitt Series in
prof. H. Noordegraaf
Russian and East European Studies; Kritika Historical Studies), in: Jahr-
prof. dr. H.P. de Roest
bücher für Geschichte Osteuropas,?-reviews 3, (20132, pp. 19-21. - Hoek, J., review: George Hunsinger (ed.), Thy Word is Truth. Barth on Scripture, in: Zeitschrift für Dialektische Theologie 58(2013)1, 126, 127.
Protestantse Theologische Universiteit
Universitair docenten dr. R. Brouwer
115
dr. H.K. Heyen
- R. Nasrallah and M. Barnard, ‘Taking Liberties: The Fluid Liturgical Lives
dr. A. de Kock
of Orthodox and Maronite Women Within the Protestant Church in
dr. H. de Leede
Lebanon’, in: Journal of Eastern Christian Studies 65(2013)1-2, 97-119.
dr. H.C. van der Meulen
- H. Rijken, M. Hoondert and M. Barnard, ‘My soul doth magnify. The
dr. M. van der Meulen
Appropriation of the Anglican Choral Evensong in the Dutch Context
dr. A.C. Mulder
– Presentation of a Research Project’, in: Yearbook for Liturgical and
dr. F. Stark
Ritual Studies 29(2013), 83-98.
dr. R.J. de Vries
- Roest, H. de, ’Losing a Common Place to Connect”. An Inquiry of
dr. M.N. Walton
Inside Perspectives on Church Closure Using Visual Methods’, in: International Journal of Practical Theology (2013)2, 292-313.
Onderzoekers dr. M.C.M. Klomp
- H. de Leede, F. Stark, ‘Protestantse preken in hun kracht en zwakheid: Een quickscan’, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift, 67(2013)2, 85100.
Promovendi drs. C.S. van Andel drs. C.C.L.H. van den Berg-Seiffert drs. J. Gelderloos-Commandeur drs. J. Hage
- Walton, M.N., ‘Unlike a Rose. On relating spirituality to (Mental) Health’, in: Psyche & Geloof, 24(2013)4, 277-28.7 - Walton, M.N., ‘Discerning Lived Spirituality: the Reception of Otherness’, in: Journal of Pastoral Care and Counseling, 67(2013)2, 6:1-10. - H.J. van Wijnen and M. Barnard, ‘Connected to the wellspring:
drs. R. Nasrallah
an ecclesiology of small groups of adolescents´, in: International
drs. C.S.H. Rijken
Study for the Study of the Christian Church, DOI:10.1080/147422
drs. P.M. Sonnenberg
5X.2013.823035.
Bijzonder hoogleraren
Non-refereed articles
prof. dr. J.J.M. de Hart
- Immink, F.G.,‘Tot God bidden in een seculiere wereld’, in: Theologia Reformata, 56(2013), 8-24
Refereed articles - Immink, F.G., ‘Practices and Theories of Prayer’, in: Sola Experientia. Journal of Theology, (2013) 137-149. - Mulder, A.C., ‘Divine Wo/men are dignitaries: seven billion of them “walk” in dignity and flourish’ in: Feminist Theology 21(2013)3, 232243. - R. Nasrallah, M.E. Brinkman, H.L. Murre-van den Berg and M. Barnard, ‘Itinerant Feasting: Eastern Christian Women Negotiating (Physical) Presence in the Celebration of Easter’, in: Exchange 42(2013), 319-342. - R. Nasrallah and M. Barnard, ‘Kinetics of healing: protestant women
- Roest, H. de, ‘In de werkplaats van de gemeente. De toekomst van de theologie in Nederland’, in: ’t Beaken. Tijdschrift Fryske Akademy. - Walton, M.N., Met J.H. Mooren: ‘Geestelijke Verzorging. Over de veelvormigheid en de fluïditeit van het geestelijke’, Tijdschrift geestelijke verzorging, 16(2013)70, 24-32. - Walton, M.N., ‘Gratuïteit en gastvrijheid. De ‘onteigening’, van het pastoraat’, in: Pastorale Perspectieven 159(2013)2, 5-11. - Walton, M.N., ‘De smaak van het protestantisme. Protestantse gezichtspunten in geestelijke verzorging’, in: Tijdschrift geestelijke verzorging 16(2013)69, 18-23.
pledging baptism in saydnaya orthodox monastery’, in: Studia Liturgica 42(2012)1-2, 270-284 [published in 2013]
116
Jaarstukken 2013
Books
in den Niederlanden. Weltanschauliche Versäulung im Umbruch’, in:
- Meulen, H.C. van der, Om het geheim van het leven. Over spiritualiteit
Karl Gabriel u.a. (Hrsg.), Religion und Wohlfahrtsstaatlichkeit in Euro-
en geestelijke begeleiding, Zoetermeer: Boekencentrum 2013, 380.
pa. Konstellationen –Kulturen-Konflikte, Tübingen: 2013, 247-277. - Roest, H. de, ‘God at Street Level. Digging Up the Theological Identity
Book chapters refereed
of Pastoral Care among the Homeless and Drug Addicts’, in: Christian
- Brouwer, R., ‘Reformed Ministry: Lifelong calling or interchangeable
Scharen (ed.), Explorations in Ecclesiology and Ethnography. Grand
profession?’, in: A. Janssen and L.J. Koffeman (eds.), Protestant Church Polity in Changing Contexts. Ecclesiological and Historical
Rapids: Eerdmans, 2013, 165-175. - Roest, H. de, ‘Kirche in Grenzsituatione‘, in: Christina aus der Au,
Contributions. Proceedings of the International Conference, Utrecht,
Ralph Kunz (Hrsg.), Urbanität und Öffentlichkeit. Kirche im Span-
The Netherlands, 7-10 November, 2011, Volume I, Lit Verlag 2013.
nungsfeld gesellschaftlicher Dynamiken. Reihe Praktische Theologie
- H. de Leede, F. Stark, ‘Overcoming the Harmless Sermon: Strengths & Weaknesses of Protestant Preaching’, in: Viva Vox Evangelii - Re-
im reformierten Kontext. Zürich: Theologischer Verlag. - Stark, F., ‘Kort overzicht van homiletische literatuur voor de preek-
forming Preaching. Studia Homiletica 9. Edited by Jan Hermelink and
praktijk’, in: Postille 65, 2013-2014, Zoetermeer: Boekencentrum,
Alexander Deeg, Leipzig: Evangelische Verlagsanstalt, 2013, 219-233.
2013, p.193-204.
- Mulder, A.C., ‘Empowering Those Who Suffer Domestic Violence: The Necessity of Different Theological Imagery’, in: L.J. Claassens, K.
PhD theses
Spronk (red), Fragile Dignity. Intercontextual Conversations on Scrip-
- Koot-Dees, D. van, Prille geloofsopvoeding. Een kwalitatief onderzoek
tures, Family, and Violence. Semeia Studies 72, Atlanta: SBL 2013,
naar de rol van geloven in jonge protestants-christelijke gezinnen in
199-219.
Amsterdam. Promotie in Groningen op 27 juni 2013.
- Stark, F., ‘Missing links in Mainline Churches: Biblical Life Stories and Their Claim in Today’s Family Preaching’, in: L. Juliana Claassens and
Professional publications
Klaas Spronk (ed.) Fragile Dignity. Intercontextual Conversations on
- Barnard, M., ‘Pluraliteit −liturgische dynamiek en kerkelijke identiteit
Scriptures, Family, and Violence, Semeia Studies, nr. 72, Atlanta: SBL
in de protestantse kerk in Nederland’, in: Muziek en liturgie. Tijd-
2013, 233-250.
schrift van de Koninklijke Vereniging van Organisten en Kerkmusici 82(2013)4, 34-37
Book chapters non-refereed - Immink, F.G., ‘Reformed Faith in a Secular World’, in: Proceedings of the International Congress of Reformed and Presbyterian Churches. Revival and Unity of Reformed Churches, Seoul: 2013, 274-299. - Klomp, M.C.M., ‘Junge Theologen der Societas Liturgica, ‘Ruckblick und Ausblick’’ in: G. Lathrop and M. Stuflesser (red.), Liturgiereformen in der Kirche, 50 Jahre nach Sacrosanctum Concilium (= Theologie der Liturgie 5), Regensburg: 2013, 199-214. - J.R. Beaumont and H. Noordegraaf, ‘Aid, Presence, Protest: Working Group The Poor Side of the Netherlands/EVA’, in: Paul Cloke and others (ed.), Working Faith. Faith-based Organizations and Urban Social Justice, Crownhill: 2013, 147-164. - H. Noordegraaf and E. Sengers, ‘Religion und Wohlfahrtsstaatlichkeit
Protestantse Theologische Universiteit
- M. Barnard en M.C.M. Klomp, ‘Zangrepertoires’, in: Tim Dowley, Christelijke muziek door de eeuwen heen (vert. Martin Strengholt), Heerenveen: 2013, 259-260 - Brouwer, R., ‘De zegen van de tijdelijkheid’, in: Rein Brouwer e.a. (red.), Voorganger als voorbijganger. Het interim predikantschap van de toekomst, Zoetermeer: Boekencentrum 2013, 61-91 - Noordegraaf, H. ‘Waakzaam en nuchter in diaconal perspectief. Pleidooi voor een kritische participatie’, in: Maarten den Dulk e.a. (red.), Verlegen om een goed woord. Onderweg met Gerrit de Kruijf, Zoetermeer: 2013, 85-96. - H. Noordegraaf, S. Stoppels en H. van Well, ‘Gemengde gevoelens’, in: Diaconaat en gemeenteopbouw, themanummer Handelingen 40(2013)2, 62-73
117
- Roest, H. de, ‘Geen paniek. Adviezen aan de kerk’, in: Maarten den Dulk, Gerben van Manen & Gea Smit (Red.). Verlegen om een goed woord. Zoetermeer: Boekencentrum, 2013, 133-145. - Roest, H. de, ‘Kerk als evenement’, in: Ouderlingenblad 90(april 2013)1036, 4-5. - Roest, H. de,‘De geloofsgemeenschap als een ‘tegencultuur van verbinding’. De visie van twee praktisch theologen F.O. (Ted) van Gennep (1926-1990) en J. (Hans) van der Werf (1926-1979)’ in: Handelingen (2013)1. - Stark, F., ‘Roepend om respons. De belevingsdimensie van het gesproken woord’, in: Laetare, 29(2013)2, 4-7. - Stark, F., ‘Van waagstuk tot weegschaal. Over kerk, sacrament en ambt in de christelijke dogmatiek’, in: In de Waagschaal, nieuwe jaargang 42(2013)4, 107-109. - Stark, F., ‘De open ruimte van een schuilkerk’, in: Muziek en Liturgie, 82(2013)4, 14-17. - Vries, R.J. de, ‘De meerstemmige pastor. Een analysemodel voor de verhouding van de justitiepastor tot de kerk’, in: Th.W.A. de Wit, R.J. de Vries & R. van Eijk (red.), Grensverkeer. De meerstemmigheid van de geestelijk verzorger bij justitie. Tilburg/Amsterdam: 2013, 5-21. - Vries, R.J. de, ‘De kracht van de vergeving’, in: Th.W.A. de Wit, R.J. de
- Meulen, H.C. van der, ‘Op de weg van het lijden. Over de lijdenspreek’, in: Confessioneel 125(2013)5, 8-9. - Meulen, H.C. van der, ‘In u zijn al onze fonteinen. Over de Israëlzondag’, in: Confessioneel 125(2013)15, 8-9. - Meulen, H.C. van der, ‘Daar boven, hier beneden. Over eeuwigheidszondag’, in: Confessioneel 125(2013)21, 3 en 15. - Noordegraaf, H., ‘Armoede en sociale uitsluiting in Vlaanderen’, in: De Arme Krant van Nederland 19(maart 2013)1, 24/25. - Noordegraaf, H., ‘Kerken beschikken over ‘hulpbronnen’ die van belang zijn voor de Wmo’, in: Tijdschrift voor gereformeerd zicht op politiek en maatschappij 39(2013)1, 56/57. - Noordegraaf, H., ‘De kerken zijn heel relevant voor de Wmo’, in: Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken 106(najaar 2013)3, 40/41. - Noordegraaf, H., ‘Voedselbanken in Groot-Brittannië’, in: De Arme Krant van Nederland 19(oktober 2013)13, 26/27. - Noordegraaf, H., ‘Groei kerkelijke armenzorg is een doorn in het vlees’, in: www.socialevraagstukken.nl, 4 december 2013. Ook op website van Trouw, Brabants Dagblad 11 december 2013. - Roest, H. de, ’Innoveren als geloofsgemeenschappen’, in: Friesch Dagblad, 4 mei 2013. - H. de Leede en F. Stark, ‘Waar hebben we het over bij missionair
Vries & R. van Eijk (red.), Grensverkeer. De meerstemmigheid van de
preken?’, in: Hans van Ark en Nynke Dijkstra (red.), De missionaire
geestelijk verzorger bij justitie. Tilburg/Amsterdam: 2013, 83-98.
eredienst, Utrecht: Protestants Landelijk Dienstencentrum, 2013, 39-
- Walton, M.N., ‘Nieuwe velden in het landschap van levensbeschouwelijke diagnostiek. Nabeschouwing’, in: Zin zien, zoeken en beleven. Zingevingsanalyse bij mensen met een verstandelijke beperking. Publicatie van de Werkgroep Zingevingsanalyse VGVZ Verstandelijk Gehandicapten, uitgave van de Vereniging van Geestelijk Verzorgers
43. - Stark, F., ‘Preken is een vorm van intimiteit’, in: Christelijk Weekblad, 61(26 juli 2013), 3. - Stark, F., ‘Preek haalt oude en nieuwe schatten tevoorschijn’, in: Christelijk Weekblad, 61(13 september 2013), 3
in Zorginstellingen, Amsterdam: 2013. Other research output Publications aimed at the general public - Barnard, M., God en het museum. Teylers genootschapslezing gehouden op 24 februari 2013 in Teylers Museum, Haarlem, Haarlem: Gottmer/ Teylers Stichting, 2013. - Barnard, M., ‘De missionaire tragikomedie’, in: Woord en dienst 62(2013)9, 34. - Barnard, M., ‘Een goed glas wijn’, in: Woord en dienst 62(2013)6-7,
- R. Brouwer e.a. (red.), Voorganger als voorbijganger. Het interim predikantschap van de toekomst, Zoetermeer: Boekencentrum, 2013, 128. - R.R. Ganzevoort, R. Brouwer, and B. Miller-McLemore (eds.), City of Desires: A Place for God? Practical theological perspectives (International Academy of Practical Theology Amsterdam 2011), München: LIT Verlag, 2013, 216.
20.
118
Jaarstukken 2013
- D. van Kampen, H. Noordegraaf en N. van der Perk, Creatief diaconaat. Voorbeelden uit de praktijk, Vught: 2013, 125. - H. Noordegraaf, S. Stoppels en H. van Well, Diaconaat en gemeente-
- Rijken, H., ‘Interview met Antoine Oomen: Eeuwige hier en nu.’, in: Laetare. Tijdschrift voor liturgie en kerkmuziek. Voorheen Eredienstvaardig 28(2013)3.
opbouw, themanummer Handelingen 40(2013)2, 73 pp. - Th.W.A. de Wit, R.J. de Vries & R. van Eijk (red.), Grensverkeer. De meerstemmigheid van de geestelijk verzorger bij justitie. Tilburg/Amsterdam: 2013, 152.
Other research output - Andel (red.), N. van, Van horen zingen. Wegwijs in het nieuwe Liedboek, Zoetermeer: 2013, 80 pp. - Rijken, H., Lid van de eindredactie: Liedboek. Zingen en bidden in huis
Reviews refereed - Brouwer, R., review: Wessel Stoker, Kunst van hemel en aarde. Het spirituele bij Kandinsky, Rothko, Warhol en Kiefer, Zoetermeer: Meinema 2012, 216 pp. € 23.50, ISBN 9789021143156, in Kerk en
en kerk, gepresenteerd op 25 mei 2013. - Rijken, H., Lid van de redactie van de 3 Koorbundels bij Liedboek. Zingen en bidden in huis en kerk. - Rijken, H., Cd: Met hart en ziel. PThU december 2013.
Theologie 64(2013)2, 197-198. - Meulen, M. van der, review: Rob Warner, Secularization and its Dis-
Publicaties bijzonder hoogleraren:
contents, in: Journal of Contemporary Religion 28(2013)1: 157–58. - Walton, M.N., review: Hanneke Muthert, Ruimte voor verlies. Geestelijke verzorging in de psychiatrie. Tilburg: KSGV 2012, in: Nederlands Theologisch Tijdschrift, 67(2013)1
Book chapters refereed - J. de Hart, P. Dekker en L. Halman, ‘Introduction: European diversity and divergences’, in: J. de Hart, P. Dekker and L. Halman (eds.), Religion and civil participation in Europe (H1). New York: Springer Press
PUBLICATIES PROMOVENDI:
2013, 1-12. - J. de Harten P. Dekker, ‘Religion, spirituality, and civic involvement’. in:
Publications aimed at the general public
J. de Hart, P. Dekker and L. Halman (eds.), Religion and civil participa-
- Andel, C.S. van, ‘Losbladig is losbandig. De oecumene van het nieuwe
tion in Europe (H9). New York: Springer Press 2013, 169-188.
Liedboek’, in: In de waagschaal 42(12 oktober 2013)10, 14-16. - Andel, C.S. van, ‘Het Liedboek. Wie, wat, waar?’, in Nienke van Andel (red.), Van horen zingen. Wegwijs in het nieuwe Liedboek, Zoeter-
- P. van Houwelingenen J. de Hart, ‘Maatschappelijke participatie: voor en met elkaar’, in: M. Cloïn (red.), Met het oog op de tijd: een blik op de tijdsbesteding van Nederlanders, Den Haag: SCP 2013, 116-139.
meer: 2013, 29-33. - Andel, C.S. van, ‘Wegwijs in het Liedboek’, idem, 34-42.
Book chapters non-refereed
- Andel, C.S. van, ‘Bronnen’, idem, 43-50.
- Hart, J. de, ‘Religiöse Veränderungen in den Niederlanden seit den
- Andel, C.S. van, ‘Herkenning of verrassing. Het Liedboek als spiegel of als motor’, in: Laetare 29(augustus 2013)3, 57-63. - Rijken, H., ‘Liturgische Bouwstenen. Liturgica in het Liedboek’, in: Laetare. Tijdschrift voor liturgie en kerkmuziek. Voorheen Eredienstvaardig 29(2013)4, 4-9. - Rijken, H., ‘Muziek tussen hemel en aarde. Hildegard von Bingen’, in:
sechziger Jahre’, in: F. Wielenga en P. van Dam, Hinter den Säulen, Münster: 2013, 77-96. - J. de Hart en P. Dekker, ‘Van consument naar producent: veranderingen op de religieuze markt’, in: S. van Bijsterveld en R. Steenvoorde (red.), 200 jaar Koninkrijk, Godsdienst, Staat en Samenleving, Oisterwijk: Wolf Legal Publishers 2013, 229-254.
Op weg naar Kerstmis, Heeswijk: Abdij van Berne, 2013
Protestantse Theologische Universiteit
119
Professional publications - Hart, J. de, ‘Samenleven in meervoud: Nederlanders over een nieuw wij’, in: M. Kalsky (red.), Alsof ik thuis ben: samenleven in een land vol verschillen, Almere: Parthenon, 2013, 33-49 . Publications aimed at the general public - Hart, J. de, ‘Pech!’, in: P. Schnabel (red.), Van pech en rampspoed, Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2013, 55-58 - Hart, J. de, ‘Linoleum snijden met Hamlet’, in: P. Schnabel (red.), Van pech en rampspoed, Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2013, 63-66 - Hart, J. de, ‘Verschuivende panelen: enkele ontwikkelingen op het maatschappelijk middenveld’, in: Ouderlingenblad (april 2013). - Hart, J. de, ‘Changez!’, in: IPaul! (epub Paul Schnabel, 2013). - Hart, J. de, ‘Handwerk’, in: IPaul! (epub Paul Schnabel, 2013). - Hart, J. de, ‘Effe normaal. Inleiding’, in: R. Bijl, R. van den Brink, P. Dekker, J. de Hart en S. Keuzenkamp, Opvallend gewoon: het bijzondere van Nederland. Beschouwingen bij het afscheid van Paul Schnabel als directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag: 2013, 6-7 - Hart, J. de, ‘Zwevende gelovigen, onbestemde goden’, in: Tijdschrift voor Geestelijk Leven (themanummer Godsbeelden), oktober 2013, 5-13. - Hart, J. de, ‘Portret van Paul Schnabel’ (bij zijn NSV erelidmaatschap) (zie http://www.nsv-sociologie.nl/?page_id=1087). - Hart, J. de, ‘Hemel en hel: veranderende opvattingen over een leven na de dood’, in: Woord & Dienst, november 2013. Other research output - R. Bijl, R. van den Brink, P. Dekker, J. de Hart en S. Keuzenkamp) (red.), Opvallend gewoon. Het bijzondere van Nederland. Beschouwingen bij het afscheid van Paul Schnabel als directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2013, 236 - J. de Hart, P. Dekker en L. Halman (eds.), Religion and civil society in Europe, New York: Springer Press 2013, 312
120
Jaarstukken 2013
Bijlage 4:
Promoties Naam
Datum
Titel
Promotor(es)
J.F. Holslag
19-06-2013
Berlin Fellowship East German Perspectives and Missional Encounter 1961-1989
Prof. dr. M.M. Jansen Prof. dr. H. Noordegraaf
P. Dronkers
25-06-2013
In Christus rechtvaardig Reformatorische perspectieven op rechtvaardiging en eenheid met Christus
Prof. dr. G. van den Brink Prof. dr. H. van den Belt Dr. W. van Vlastuin
D. van de Koot-Dees
27-06-2013
Prille geloofsopvoeding Een kwalitatief onderzoek naar de rol van geloven in jonge protestants-christelijke gezinnen in Amsterdam
Prof. dr. F.G. Immink Prof. dr. A. Smaling Prof. dr. H.H.M. Roebben
R.F.H. Praamsma
12-09-2013
Zacharias Webber (1644-1696) Irenisch lutheraan – verlicht protestant Kerk en theologie in het denken van een zeventiende-eeuwse kunstschilder
Prof. dr. K. Zwanepol Prof. dr. W.J. van Asselt
T. Jahnke
21-11-2013
In Würde Altern und alt sein Praktisch-Theologische Bausteine zu einem würdevollen Alterungsprozess im Kirchen- und Gemeindekontext
Prof. dr. E.R. Jonker
W.A. de Jong
10-12-2013
Postcolonial Feminist Theology Enacting Cultural, Religious, Gender and Sexual Differences in Theological Reflection
Prof. dr. M.M. Jansen Prof. dr. A.J.A.C.M. Korte
Protestantse Theologische Universiteit
121
Bijlage 5:
Internationale samenwerking en contacten De internationale contacten die de PThU onderhoudt zijn onder
• het Northern Theological Seminary, Pretoria, Zuid-Afrika;
te verdelen in een viertal categorieën, te weten:
• Justo Mwale Theological University College, Lusaka, Zambia; • de Chongshin University in Seoul, Zuid-Korea;
1. Internationale samenwerking op het niveau van de onderzoeksgroepen. 2. Internationale samenwerking in het kader van het Erasmus programma (docent- en studentuitwisseling). 3. Institutionele samenwerking met een aantal buitenlandse, niet-Europese partnerinstellingen. 4. Samenwerking in oecumenisch verband en/of met het oog op ‘capacity building’ bij buitenlandse theologische instellingen.
• STT Jakarta, Indonesië; • Artha Wacana University in Yogjakarta, Indonesië; • Princeton Theological Seminary, Verenigde Staten; • het Luther Seminary St. Paul Minnesota, Verenigde Staten; • het Lutheran Theological Seminary Hong Kong, China; • MF Norwegian School of Theology, Oslo, Noorwegen; • Bar-Ilan University, Jerusalem, Israël; • Protestants Theologisch Insitituut, Cluj-Napoca, Hongarije.
Erasmus programma
In 2013 heeft de PThU een overeenkomst gesloten met de Council for
In het kader van het Europese Erasmus programma, dat gericht is op
World Mission. Deze overeenkomst voorziet in financiering door de
facilitering van studenten- en docentenuitwisseling binnen de EU, zijn er
council van buitenlandse studenten aan de PThU.
Erasmusovereenkomsten gesloten met de theologische instellingen van de volgende universiteiten: • de Humboldt Universiteit in Berlijn, Duitsland; • de Theologische Faculteit te Debrecen, Hongarije; • de Karelsuniversiteit van Praag, Tsjechië; • de Universiteit van Kopenhagen, Denemarken; • de Babes Bolyai Universiteit van Cluj-Napoca, Roemenië; • de Karoly Gaspar Universiteit in Budapest, Hongarije; • de Universiteit van Helsinki, Finland. Een nieuwe overeenkomst werd gesloten met: • De Gereformeerde Theologische Academie van Sárospatak, Hongarije. Internationale Institutionele Partners De PThU heeft met diverse buitenlandse theologische instellingen een bilaterale samenwerkingsovereenkomst. De inhoud van deze overeenkomsten heeft betrekking op uitwisseling van docenten en studenten, samenwerking in onderzoeksactiviteiten, en het organiseren van gezamenlijke activiteiten zoals symposia en conferenties. Overeenkomsten zijn er met: • de Universiteit van Pretoria, Zuid-Afrika; • de Universiteit van Stellenbosch, Zuid-Afrika;
122
Jaarstukken 2013
Bijlage 6:
Kerkelijk Album en Ordinantie 13-12 Op peildatum 1 oktober 2013 stonden studenten ingeschreven in het kerkelijk album. Universiteit
Bachelor
Master
Universiteit Utrecht
18
-
Premaster
Totaal
Universiteit Leiden
4
-
4
Vrije Universiteit
4
3
7
18
Rijksuniversiteit Groningen
12
1
13
Evangelische Theologische Faculteit Leuven
5
-
5
Theologische Universiteit Apeldoorn
5
-
5
Radboud Universiteit Nijmegen
-
-
-
FPG Brussel
-
1
1
PThU Amsterdam
14
115
129
PThU Groningen
-
22
22
PThU LOI
8
1
Premaster
-
-
4
4
Totaal
70
143
4
217
9
Ordinantie 13-12 Ordinantie 13-12 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland bepaalt het volgende:
3. De kleine synode kan bepalen dat betrokkene - als bijzondere omstandigheden de kleine synode aanleiding geven de weg naar het colloquium te openen zonder dat toepassing wordt gegeven
1. Indien iemand die bij een andere kerk in of buiten Nederland als
aan het bepaalde in lid 2 - ten aanzien van een of meer vakken
predikant of geestelijke dienst heeft gedaan dan wel in deze kerk is
een aanvullende opleiding moet doen bij daartoe aangewezen
toegelaten tot het ambt van predikant of geestelijke, toelating tot het
hoogleraren en docenten van de Protestantse Theologische
ambt van predikant in de Protestantse Kerk in Nederland verlangt,
Universiteit.
beoordeelt de kleine synode, gehoord het College van Bestuur inzake de kwaliteit van de ontvangen opleiding en nadat een onderzoek
In het jaar 2013 hebben 3 beoordelingen overeenkomstig deze
naar de geschiktheid als bedoeld in artikel 9 isingesteld, of, en zo ja,
kerkordebepaling geleid tot een advies aan het moderamen van
onder welke voorwaarden de weg naar het colloquium voor
de generale synode.
betrokkene kan worden geopend. Het verzoek tot beoordeling van de opleiding had betrekking op 2. Het College van Bestuur stelt vast of een masterexamen aan de
de aanvraag van predikanten/ voorgangers uit de Rooms Katholieke
Protestantse Theologische Universiteit nodig is en zo ja, welke
Kerk (1); de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt (1); en de
vrijstellingen kunnen worden verleend voor het masterexamen
Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (1).
dat door betrokkene moet worden afgelegd.
Protestantse Theologische Universiteit
123
Bijlage 7:
Mastertheses studiejaar 2012-2013 Alblas, S. - Buitenkerkelijken als aanleiding tot hernieuwde theologische
Houtman, I.T. - Over Hoop. Huidig theologisch denken over christelijke
reflectie - Onderzoek over veranderingen in de overtuigingen van missio-
hoop als positieve impuls voor de Nederlandse pinksterbeweging in het
nair-werkers en predikanten
omgaan met lijden
Acolatse, R.K.A. - The Curse of Noah Revisited: A Survey of Interpreta-
Idemudia, M. - The Detention of Illegal Aliens at the Detention Center
tions over the Ages
Rotterdam (DCR)
Baardewijk, A.J.C. van - Van excommunicatie naar communicatie
Kamau, E.N. - Reflections on the Necessity of a Learner-Centered Approach in Religious Teaching on Morals to Adolescents, with Love
Berkel, L.L. van - Deur dicht-Mond open - Communicatie tussen leiding-
Relations as a Case in Point
gevenden en gemeenteleden tijdens het fusieproces van de Gereformeerde Kerk en Hervormde Gemeente in Honselersdijk met daarbij de
Kandema, J. - The Impact of 1995: The Authority of the General Synod
voorgenomen sluiting/sloop van de bestaande kerkgebouwen
of the Presbyterian Church of Rwanda in Historical Perspective, with Special Attention to the Extraordinary Synod of 1995, against the back-
Brouwer, D.W - Het goddelijk geweten
ground of Protestant Models of Church Order and Mission History
Buijser, I.M. - God verborgen
Kooijman, J.H.C. - Calvijn in Indonesië
Bunt M.L. van de - Gewoon geloven, ondanks alles. Praktisch theolo-
Lock, R.J.F. - Waak op, waak op, sta op Jeruzalem
gisch onderzoek naar preken over genezingsverhalen Mabusela, R.J. - Bribery in the Old Testament: A Challenge to South Bussey, S.K. - Igbo Sacrifice and Christian Theology. A Contextual
African Society
Approach Macdaniel, J.G. - “De gekruisigde God is onze hoop” - Over het hart Cluistra, A. - Spirituele en Existentiële behoeften van patiënten in de
van de christologie van Van de Beek
geestelijke gezondheidszorg in casu patiënten in Emergis te Goes Mijnarends, E.C. - Euthanasie bij dementie - een casestudie Engelsma, T. - Willem ten Boom. Zijn leven en werk Molenaar, G.H. – De geestelijke opwekking in Holland - Een historischGeluk, M.A. - Leven de weduwe en de rechter ook vandaag? Academi-
theologisch onderzoek naar een geestelijke opwekking in Nederland in
sche exegese en gewone lezer in gesprek naar aanleiding van Lukas 18,
1905
1-8 Mukhim, D. - Suffering: An exploration into the experiences of Cancer Gerritsen, A. - In de gedachtenwereld van de Kleinen
patients and the challenges for Pastoral care
Hagedoorn, A.J. - Verhinder ze niet. Over prediking en kinderen
Noort, E. van den - De Eeuwige Wijsheid
Hoogstede, J.F. - Crisismanagement in de Psalmen
124
Jaarstukken 2013
Peppink, D.F. - Een praktisch theologisch onderzoek naar de perceptie van twintigers ten aanzien van hun wijze van participatie in de kerk. Rumpt, J. van - De theologische betekenis van de kerk als gemeenschap in de samenleving met het oog op haar rol in deze wereld Sang, E.K. - Ethnic Conflicts: A Challenge to the Church in Kenya Schreur, M.C. - Twee zilveren trompetten That Lian Rethinking Christian Submission towards the Governing Authorities: An Exegetical-theological Study on Romans 13:1-7 Tuller, A.C. - Ik draag, Jij draagt, Wij dragen! De docent als drager van identiteit Vaartjes, H.A. - Ach, Heemooh … : Betekenis van “hemel en aarde” in het OT Vries, M.M. de - Geloven in de Marge Westland, W.J. - Preken op Hemelvaartsdag - een verkenning van praktisch-theologische theorievorming over Hemelvaartspreken Woord, L.H. - Gastvrijheid van de PKN-kerk Leidsche Rijn Oost: mensen met een verstandelijke handicap in een wijkgemeente in opbouw
Protestantse Theologische Universiteit
125
126
Jaarstukken 2013
www.pthu.nl