Apartment Biên tập bởi
Chuyên đề: Nguyên tắc cung cấp nước đảm bảo an toàn (Phần 5)
THIẾT KẾ HỆ THỐNG ỐNG NƯỚC CHO
Nhà ở đa hộ Nhà ở đơn hộ
HỆ THÔNG THOÁT NƯỚC Đường tách nước thải Hệ thống ống tách nước thải
26
LƯU HÀNH NỘI BỘ
-
t Kính chào Quý độc giả! Khi nói về hệ thống đường ống nước thì yếu tố đầu tiên quyết định hệ thống đó có hoạt động hiệu quả hay không chính là từ khâu thiết kế. Chính vì vậy mà hôm nay chúng tôi sẽ giới thiệu đến Quý vị những thông số kỹ thuật và những điều cần chú ý khi thiết kế các loại hệ thống đường ống cho các loại hình bất động sản khác nhau. Từ đường kính của các đường ống nước, các yếu tố về bể chứa, van, các thiết bị phân phối, ống thông hơi cho đến các kết nối với hệ thống cấp thoát nước công cộng, tất cả sẽ được mang đến cho Quý vị đầy đủ và hệ thống hóa theo các loại hình bất động sản một cách khoa học nhất. Từ đó, Quý vị sẽ nhìn nhận được một cách tổng quan nhất thế nào là một hệ thống đường ống nước an toàn và hiệu quả. Chúng tôi rất mong sẽ tiếp tục nhận được sự ủng hộ và đón đọc của Quý độc giả, đó chính là nguồn động lực to lớn giúp chúng tôi tiếp tục nghiên cứu và tìm hiểu để mang lại những kiến thức bổ ích hơn.
CAM VĂN CHƯƠNG Phó Tổng biên tập
Xin chân thành cảm ơn!
Chịu trách nhiệm nội dung
Hội đồng biên tập Nguyễn Danh Hải Nguyễn Hồng Minh Nguyễn Hoàng Thanh Nguyễn Quang Huy Hoàng Minh Nguyễn Lưu Hồng Hải Nguyễn Cảnh Toàn Lê Tiến Trung Nguyễn Văn Thiệp Trương Minh Thắng Cam Văn Chương Đỗ Trung Hiếu Cao Tiến Trung Tổng biên tập Nguyễn Tất Hồng Dương Phó Tổng biên tập Cam Văn Chương Biên tập & Thiết kế Phòng phát triển Cộng động Website www.iirr.vn facebook.com/iirr.com
08
10
06 06 Thiết kế hệ thống ống nước Thiết kế ra một hệ thống ống nước tốt là một bước quan trọng để đảm bảo lắp đặt hiệu quả, an toàn và giá cả phải chăng.
08 Đặc điểm kỹ thuật và đường ống của nguồn cấp nước sinh hoạt Đường kính ống dẫn không được nhỏ hơn 20 mm (0,75 inch) và chúng phải được đặt tránh các điểm cao nơi không khí có thể bị kẹt lại.
10 Hệ thống thoát nước Mỗi tòa nhà đều nên có đường thoát nước riêng tại cống công cộng.
12
27
34 12 Thiết kế hệ thống ống nước cho nhà ở đơn hộ 14. Cân nhắc chung 18. Bể chứa trong nhà 23. Bồn cầu trong nhà 24. Đường tách nước thải 27. Hệ thống ống thoát nước thải 32. Kết nối với cống công cộng
34 Thiết kế hệ thống ống nước cho nhà ở đa hộ 39. Bể chứa 40. Van điều khiển 41. Hệ thống ống xả thải
THIẾT KẾ HỆ THỐNG ỐNG NƯỚC Đầu tư cho hệ thống ống nước là một khoản dài hạn và cần phải ược thiết kế ể nó không bị lỗi thời và cần phải thay thế trong khi các bộ phận chính vẫn ang vận hành tốt. Điều này òi hỏi việc tính toán cẩn thận về nhu cầu ở thời iểm hiện tại và tương lai ể có thể xác ịnh công suất một cách chính xác.
Công suất và kích thước của các phần cấu thành trong việc lắp ặt hệ thống ống nước phải áp ứng các nhu cầu trước mắt và dự kiến trong tương lai. Tuy nhiên, thiết kế lý tưởng thường chịu tác ộng lớn bởi chi phí, ặc biệt là ở các cộng ồng nghèo và ang phát triển.
06 Apartment
Thiết kế một hệ thống ống nước hiệu quả là một bước quan trọng ể ảm bảo việc lắp ặt ược hiệu quả, an toàn và không tốn kém. Việc thiết kế phải tính ến các nhu cầu và hạn chế của các nước ang phát triển hay nói cách khác là phải phù hợp với các tình huống khác nhau. Việc nắm rõ các yêu cầu kỹ thuật là rất quan trọng khi cung cấp các dịch vụ hệ thống ống nước.
Chương này bao gồm các khuyến nghị về thiết kế lắp ặt hệ thống ống nước trong các nhà ở ơn hộ, nhà ở a hộ và các tòa nhà nhiều tầng; giải quyết các vấn ề liên quan ến công nghiệp, hệ thống cấp nước nóng và hệ thống thoát nước mưa; các hướng dẫn về công suất của hệ thống, và sử dụng các thiết bị bảo vệ nhằm ngăn chặn thấm ngược và chảy ngược.
Apartment 07
Đặc điểm kỹ thuật và đường ống của nguồn cấp nước sinh hoạt Trong mỗi trường hợp, giá trị thực tế sẽ phụ
ống công cộng chính và van giữ (van ngắt nguồn
sản (trong nhiều trường hợp, trách nhiệm của
08 Apartment
BẢNG NHU CẦU ĐIỂN HÌNH CHO TỪNG MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG Mực tiêu thụ mỗi ngày (lit)
Loại tòa nhà Nhà ở và căn hộ xét trên đầu người ở
40–120
Công trình công nghiệp, thương mại và vệ sinh xét trên đầu người của nhân sự
10–30
Phần gia tăng trên đầu người nếu có vòi hoa sen hay bồn tắm
10–15
Nhà nghỉ xét trên đầu người của khách và nhân viên Phòng tắm chung
100–200
Phòng tắm riêng cho mỗi phòng ngủ
200–400
Nhà nghỉ hạng sang ở vùng nhiệt đới
400–600
Bệnh viện xét theo mỗi gường gồm dịch vụ ăn uống và giặt ủi
350–500
Chỗ ở cho ý tá và khu y tế xét trên đầu người
115–150
Trường học, xét trên đầu người (gồm cả nhân viên) 15–30
TTrường học bán trú
100–200
Trường học nội trú Rạp chiều phim, nhà hát xét theo mỗi ghế
8–15
Nhà hàng xét theo mỗi ghế cùng nhân viên
75–100
Đồ giặt xét theo mỗi kg đồ khô Giặt tay
30–40
Giặt máy
60–90
Sân bay, nhà ga hay nhà chờ xe bus xét trên hành khách cộng nhân viên
15–45
Phần gia tăng nếu khách hàng sử dụng dịch vụ tắm gội
10–15 Nguồn: Taylor & Wood 1982 (p. 55).
Apartment 09
Hệ thống thoát nước Mỗi tòa nhà ều nên có ường thoát nước riêng có iểm cuối nối với hệ thống công công cộng, ường ống phải có kích thước phù hợp và ược ặt với ộ dốc ổn ịnh cho phép ường ống có thể tự làm sạch các chất bẩn khi xả nước. Do ó, các cống dẫn chất thải của người cần phải có ường kính ít nhất 100 milimét (4 inch) cho một căn hộ và ít nhất 150 milimét (6 inch) nếu nhiều căn hộ dùng chung ường ống. Trong trường hợp nhiều hệ thống ống nước có một kết nối duy nhất với hệ thống cống, ơn vị quản lý có thể cần một thỏa thuận thoát nước kết hợp hoặc các văn bản khác ể ảm bảo rằng không phát sinh tranh chấp về trách nhiệm bảo trì.
BẢNG: ĐƯỜNG KÍNH TỐI THIỂU CỦA ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC TỪ NGUỒN CUNG CẤP ĐẾN THIẾT BỊ PHÂN PHỐI NƯỚC
Đường kính ống của thiết bị Đài phun nước uống, chậu rửa, bồn cầu có bể xả
Giá trị tối thiểu 10 mm(0.375 inch)
Bồn tắm, máy rửa bát gia đình, nối vòi, bình nóng lạnh, vòi sen, chậu rửa, bồn tiểu nam có bồn xả
15 mm (0.5 inch)
Bồn rửa thương mại, bồn tiểu với van xả
20 mm (0.75 inch)
Bồn cầu với van xả
25 mm (1 inch) Nguồn: Taylor & Wood 1982 (p. 60).
Mặc dù hệ thống thoát nước bên trong và bên ngoài thường ược quy vào “phương nằm ngang”, nhưng không bao giờ nên ặt chúng ngang bằng mà phải có một ộ dốc ều ủ ể thoát nước. Vận tốc tối thiểu 0,6 mét (2 feet) mỗi giây sẽ ngăn chất rắn tích tụ làm tắc ường ống và vận tốc tối a 3 mét (10 feet) mỗi giây sẽ ngăn chặn việc ường ống bị rò rỉ. Bảng 11.3 tổng hợp các ộ dốc mà tại ó các vận tốc nêu trên ạt ược trong các ường ống có ường kính khác nhau.
10 Apartment
BẢNG: ĐỘ DỐC TẠO VẬN TỐC TÔI ĐA VÀ TỐI THIỂU TRONG ĐƯỜNG ỐNG XẢ
Đường
Vận tốc tối thiểu 0.6m (2ft) mỗi giây
kính ống Đơn vị
Vận tốc tối thiểu 3m (10ft) mỗi giây
Tải trọng mỗi giây Gallon Gallon anh mỹ
mm
inches
%
lit
100
4
0.87
5
1.3
150
6
0.51
11
250
10
0.26
300
12
0.20
Đơn vị
Tải trọng mỗi giây Gallon Gallon anh mỹ
%
lit
1.1
21.7
24
6.4
5.3
2.8
2.4
12.6
54
14.2
11.8
30
7.9
6.6
6.4
150
39.6
33.0
43
11.4
9.5
5.0
216
57.0
47.5
Nếu ộ dốc không ủ ể tạo ra vận tốc tự làm sạch, ta có thể iều chỉnh ể sử dụng ống có ường kính lớn hơn. Tuy nhiên, ường ống lớn hơn cũng sẽ có xu hướng làm giảm vận tốc do có nhiều hơn nước gần với lớp ma sát (bề mặt tiếp xúc giữa nước và ường ống). Nếu ộ dốc của mặt ất có thể làm cho vận tốc hoặc ộ dốc tối a của ống bị vượt quá, thì ường ống thoát nước phải ược phân tầng với ế của mỗi ống ứng ược nâng ỡ phù hợp và phần theo phương dọc của ường ống ược giữ cố ịnh. Các phần này có thể ược bảo ảm dễ dàng hơn bên trong một khoang tiếp cận. Apartment 11
12 Apartment
Thiết kế
HỆ THỐNG ỐNG NƯỚC CHO NHÀ Ở ĐƠN HỘ
Apartment 13
Cân nhắc chung
14 Apartment
Nhà ở ơn lẻ là một công trình ược thiết kế cho một gia ình hoặc một nhóm sống cùng nhau như một gia ình, ây có thể là một căn nhà một tầng hoặc hơn (biệt lập hoặc là một phần trong sân thượng hoặc một khu) hoặc căn hộ khép kín và có ường nước và thoát nước riêng biệt. Tất cả các ường ống dẫn nước hoặc chất thải này phải kín nước, bền và ường ống phải nhẵn bên trong. Để tránh nguy cơ ô nhiễm chéo, nguồn cấp nước uống và ường thoát nước công cộng nên ược ặt tách biệt. Trong trường hợp ường ống cấp nước và ường ống thoát nước phải ược ặt trong cùng một rãnh, ường ống cấp nước phải ược ặt trên một giá chắc chắn ào dọc theo một bên rãnh và ặt cao hơn ường thoát nước ít nhất 50 cm (20 inch) dọc theo chiều dài và cả hai ường ống nên ược ặt với ít mối nối nhất có thể. Ở những vùng khí hậu có nhiệt ộ môi trường thấp, ường ống cấp nước cần ược chôn ủ sâu ể tránh bị óng băng.
Apartment 15
16 Apartment
Các ường ống cần ược bảo vệ ể chống lại các tác ộng của mặt ất như ộ lún hay các chuyển ộng tại nơi chúng i vào trong tòa nhà hoặc bên dưới các tường vách bên trong. Đường ống không nên ược lắp cứng vào kết cấu mà nên ược ngăn cách bằng một lớp cát hoặc chất ộn dẻo có thể hấp thụ tác ộng do ộ lún không ều của mặt ất. Đường ống cấp nước nên ược kiểm soát bởi một van (Corporation stop) kết nối với ường ống chính bởi một thiết bị ặc biệt mà cho phép lắp ặt nhưng không làm ngắt nguồn cấp nước công cộng. Van (Corporation stop) thường ược lắp phía dưới ường hoặc vỉa hè và cần phải phá mặt lát ể tiếp cận chúng. Đường ống cấp nước còn ược kiểm soát xa hơn bởi một van (Curb stop) thường ược ặt nằm gần iểm mà ường ống cắt qua ranh giới hay chỉ giới của BĐS. Van (Curb stop) ược sử dụng ể ngăn cách tòa nhà với ường ống chính trong quá trình sửa chữa. Nó thường ược ặt trong một hộp ể tạo iều kiện cho việc óng và mở van. Một chiếc cờ lê cán dài thường ược dùng ể óng mở van. Ở những nơi có nguy cơ ô nhiễm ường ống chính công cộng do hiện tượng chảy ngược, bên thi công cần lắp ặt thiết bị ngăn ngừa chảy ngược. Một van chặn phải ược lắp ặt càng gần ồng hồ càng tốt và ược thực hiện trước khi có bất kỳ kết nối hay vòi nước nào. Một van xả phải ược lắp ặt ể làm sạch tất cả các ường ống kết nối với nguồn cấp nước uống. Hệ thống kết nối này cho phép thoát nước nếu ngôi nhà bị bỏ không trong một thời gian hoặc nếu ường ống cần ược sửa ổi hoặc sửa chữa, iều này ặc biệt quan trọng ở những khu vực băng giá. Van xả phải dễ dàng tiếp cận, và lý tưởng nhất là ược gắn với ống mềm dẫn nước thoát ra bên ngoài. Nếu van xả ược lắp ống mềm, thiết bị ngăn dòng chảy ngược cũng phải ược lắp ặt. Apartment 17
Bể chứa trong nhà Có rất nhiều tranh cãi về khả năng phân phối nước của bể chứa trong gia ình. Bên ủng hộ cho rằng bể chứa tạo ra một phanh khí sẽ giúp loại trừ khả năng xảy ra chảy ngược và ô nhiễm với ường ống chính công cộng. Nếu không có phanh khí ó, việc ô nhiễm có thể xảy ra bất cứ khi nào áp suất nguồn giảm. Chưa kể trong trường hợp nguồn cấp nước tạm thời ngừng hoạt ộng thì lượng nước dự trữ trong bể sẽ là cứu cánh cho gia ình trong một khoảng thời gian. Tuy nhiên, iểm bất lợi của bể chứa chính là chúng có thể bị nhiễm bẩn. Tại nơi mà hệ thống phân phối hoạt ộng mà không bị gián oạn và ơn vị phân phối ảm bảo rằng một thiết bị với áp suất dương liên tục kết nối trực tiếp với ường ống cấp nước thì sẽ không cần ến bể chứa nước. Bể chứa phải luôn ược ậy khít bằng nắp có bản lề ể tránh nó bị dịch chuyển, nhưng không quá kín ể áp suất không khí có thể tăng lên khi mực nước lên xuống trong bể (Taylor & Wood 1982). Các bể nằm phía dưới hoặc bằng với mặt ất có nguy cơ ặc biệt, cũng như những bể mà dung tích có thể bị loại bỏ bằng cách nhúng một vật chứa. Chúng nên ược kiểm tra ịnh kỳ và khử trùng, clo thường ược sử dụng nhưng các chất khử trùng ã ược phê duyệt khác cũng có thể có hiệu quả.
18 Apartment
Ngoài ra, áp suất trên các thiết bị phân phối vẫn không ổi bất chấp sự dao ộng của áp suất nguồn, iều này ặc biệt quan trọng khi có sử dụng máy sưởi hoặc máy giặt. Mỗi bể chứa phải ược lắp một ống thoát tràn có ường kính ít nhất là 50 milimét (2 inch), bể và ống thoát tràn phải ược lắp lưới ngăn côn trùng. Đường kính trong của ống xả tràn phải có kích thước phù hợp ể iều chỉnh lưu lượng nước khi van ầu vào bị hỏng. Những hạn chế có thể xảy ra bởi lưới ngăn côn trùng cũng cần phải ược cân nhắc. Cần cung cấp ủ khoảng không ể cho phép nước dâng lên cao ộ ít nhất gấp ôi ường kính phía trên ỉnh của ống thoát tràn mà nước không bị tràn ra ngoài bể. Đầu vào của van bi không ược nhỏ hơn 75 milimét (3 inch) ặt phía trên ỉnh của ống thoát tràn ể tạo ra phanh khí giữa ường ống ầu vào và nước trong bể. Đầu ra từ bể chứa ến hệ thống ống nước phải ược ặt cao hơn sàn bể ít nhất 50 mm (2 inch) và phải ược iều chỉnh bằng một van chặn tại iểm tiếp cận ầu tiên trong căn hộ. Một ường thoát nước riêng nên ược bố trí ở áy bể và ược iều chỉnh bởi một van cho phép xả hoàn toàn bể. Đường kính của ường ống dịch vụ dẫn nước vào phải giữ không ổi giữa van xả và bể chứa.
Apartment 19
Trong những ngôi nhà có mái dốc, người ta thường ặt bể chứa dưới các thanh rui miễn là ủ không gian ể kiểm tra, làm sạch và sửa chữa. Đối với bất kỳ khung mái nào, kết cấu phải ủ chắc chắn ể chịu ược trọng lượng của bồn chứa khi ầy, một bồn chứa 500 lít ầy (130 US gallon; 110 gallon Anh) sẽ nặng hơn 500 kg (0,5 tấn). Đôi khi cần phải chia ều lượng tải bằng cách nối liền hai hoặc nhiều bể nhỏ với nhau, nhưng nên tránh iều này vì nước có thể bị ứ ọng ( ặc biệt khi không có dư lượng khử trùng) từ ó gây ra sự phát triển của vi khuẩn dị dưỡng (Bartram và cộng sự, 2003).
20 Apartment
Nếu các bể ược nối với nhau, ầu vào và ầu ra phải cho phép dòng thông tốt ể trì hoãn hoặc ngăn chặn tình trạng ứ ọng. Một van bi ơn có thể dùng ể kiểm soát mực nước ở cả hai bể nhưng mỗi bể phải có ường ống thoát tràn riêng. Ở những nơi có nhiệt ộ quá cao (> 20˚C) hoặc lạnh (< 4˚C), bể chứa cần ược cách nhiệt thích hợp. Ví dụ trong một căn hộ khép kín, bể có thể lắp gần trần nhà, bên trong tủ thông gió. Một khay nhỏ với kích thước phù hợp ược ặt dưới bể sẽ thu gom nước ngưng tụ hoặc rò rỉ từ bể chứa.
Một số cơ quan chức năng có thể chỉ ịnh kích thước bể tiêu chuẩn dựa trên số lượng người ở, khớp nối ống, và mức tiêu thụ dự kiến cho mỗi người (xem Bảng 11.1). Do ó, trong một khu vực mà mức tiêu thụ nước hàng ngày ược giả ịnh là 80 lít (20 US gallon; 18 gallon Anh) xét theo mỗi người lớn và 40 lít (10 US gallon; 9 gallon Anh) xét theo mỗi trẻ em, bể chứa có dung tích 400 lít (100 gallon Mỹ; 90 gallon Anh) sẽ là thích hợp. Trong khi ó, một căn hộ ược thiết kế cho hai người lớn và một trẻ em sẽ chỉ cần bể chứa 200 lít (50 gallon Mỹ; 45 gallon Anh). Mặc dù các bể chứa phải ược thiết kế thuận tiện cho việc bảo trì, làm sạch và iều chỉnh van bi khi cần thiết nhưng chúng không bao giờ ược ặt gần ến mức chủ nhà có thể rút nước theo cách thủ công thông qua việc nhúng hoặc múc vì iều này sẽ làm cho bể nước dễ bị nhiễm vi khuẩn. Vòi bồn rửa ược kết nối trực tiếp với ường ống chính sẽ có gấp ôi nguy cơ nước ược sử dụng ể uống hoặc chế biến thực phẩm bị nhiễm bẩn ngay trong hệ thống ường ống nước tòa nhà. Nếu kết nối như trên ược cho phép, nó cần ược bảo vệ bởi khe không khí hoặc thiết bị ngăn ngừa chảy ngược hoặc khoảng không giữa ầu ra của vòi và cao ộ của lỗ thoát tràn của thiết bị hoặc bồn rửa ã ược phê duyệt.
Apartment 21
22 Apartment
Bồn cầu trong nhà Bảng 11.2 liệt kê các ường kính cho các kết nối từ ường nước hoặc ầu ra của bể chứa ến các thiết bị ống nước khác nhau. Mỗi bồn cầu phải ược cung cấp một bể chứa nước xả với lỗ thoát tràn bên trong hoặc bên ngoài ược iều khiển bằng van bi hoặc một thiết bị tương tự. Các bồn xả ược thiết kế phù hợp sẽ cung cấp một lượng nước cố ịnh trong thời gian ngắn và nạp ầy với tốc ộ ổn ịnh thông qua một van ầu vào. Một số cơ quan chức năng cho phép sử dụng van xả nước thay cho bồn xả nước ối với bồn cầu gia ình. Tuy nhiên, iều này có thể góp phần vào việc sử dụng nước quá ộ. Lỗ thoát tràn thường có ường kính ít nhất gấp ôi ường kính của ường ống dẫn nước vào. Nó phải ược thông qua tường ể xả ra bên ngoài, không nên thiết kế ể xả vào bồn cầu vì việc rò rỉ thường khó bị phát hiện. Đường ống thoát tràn nên ược ặt sao cho dễ nhìn thấy ể cảnh báo rằng van bi ang không hoạt ộng cần phải ngắt nguồn nước vào. Bản thân van ầu vào phải ược ặt cao hơn ỉnh của ường ống thoát tràn, khoảng cách theo chiều dọc ít nhất bằng 1,5 lần ường kính của lỗ thoát tràn.
Apartment 23
Đường tách nước thải ầu ra từ mọi thiết bị phân phối phải ược tách riêng biệt bằng chất lỏng bịt kín không nhỏ hơn 50 milimét (2 inch) và không sâu hơn 100 milimét (4 inch). Đường ống dẫn từ ường tách nước cần phải có ường kính ít nhất bằng ường kính của bình, và mỗi thiết bị phân phối nước phải ược trang bị bình tách riêng biệt ể chủ ộng nới lỏng trong một số trường hợp nhất ịnh, ặc biệt là khi sử dụng các thiết bị kết hợp, chẳng hạn như các thiết bị úc sẵn kết hợp vòi sen, chậu rửa, bồn rửa hoặc các ồ ạc khác. Đôi khi, người tiến hành có thể lắp ặt các thiết bị phân phối có tính chất này và kết hợp với các các bình chưa ược tách ể hình thành một bình tách duy nhất.
Tuy nhiên, bồn cầu không nên nằm trong sự sự sắp xếp như vậy trong mọi trường hợp bởi kết cấu phù hợp nhất với bồn cầu là kết cấu có ường tách nước riêng. Việc sử dụng nhiều bình tách không mạng lại hiệu quả tiết kiệm cao, trái lại, các ường thoát lại dễ bị tắc nghẽn và có thể phát ra mùi hôi thối do sự lắng ọng trên thành ống. Bồn rửa, chậu rửa và các thiết bị tương tự nên kết hợp với các dòng nước tràn xả vào ống thải bên dưới nút chặn và phía trên ường tách nước. Các bồn rửa ược sử dụng trong khu vực chuẩn bị thực phẩm không ược có nắp tràn vì chúng có thể trở thành nơi chứa các mảnh thức ăn và là nơi sinh sản của vi sinh vật và sâu bọ, ầu ra bồn cầu không ược có ường kính nhỏ hơn 75 mm (3 inch).
24 Apartment
Apartment 25
Đường ống của các thiết bị khác nên có các ặc iểm sau: Chậu rửa, chậu vệ sinh hoặc máy rửa bát: 32 mm (1,25 inch);
Bồn rửa hoặc vòi hoa sen: 40 mm (1,5 inch).
Lưu ý: Trong một số quy ước nghề nghiệp, ống thoát nước ược yêu cầu có ường kính không nhỏ hơn 50 mm (2 inch). Mỗi thiết bị phân phối nước phải có lưới tản nhiệt hoặc lưới lọc ể ngăn tóc và các mảnh xà phòng lọt vào và làm nghẹt bẫy, lưới lọc phải dễ dàng tháo ra trong trường hợp trẻ em bị kẹt ngón tay.
26 Apartment
Hệ thống ống thoát nước thải
ở ơn lẻ là dựng khung lắp ặt nó vào tường bên ngoài nhà. Trọng lượng của ường ống ược ỡ bởi ầu uốn cong phía dưới hình thành một khối bê tông liền với móng của tòa nhà. Đầu trên của nó i qua hoặc bao quanh sê nô (của mái dốc) và kéo dài lên trên ít nhất 0,3 mét (1 foot). Bồn cầu ược ặt bên trong và tiếp giáp với tường bên ngoài, ầu ra của nó ược dẫn xuyên qua tường ể nối với ường ống thoát nước ứng tại một khớp nối. Các tính toán dự phòng cần ược thực hiện nhằm ảm bảo chuyển ộng nhiệt giữa các vật liệu, thiết bị, ường ống, khớp nối ống khác nhau và cơ sở hạ tầng nơi mà các vật liệu ó ược lắp ặt. Đặc biệt trong hệ thống ường ống giữa các iểm cố ịnh cần Ở một số nơi, hình thức lắp ặt ống kết hợp các iểm giảm ứng suất và ngăn xếp phổ biến nhất trong các nhà các khớp nối linh hoạt ể tránh hỏng hóc cho chính hệ thống ống nước hoặc kết cấu căn hộ. Trong tất cả các hệ thống ống nước, ống thông hơi ứng hoặc ống thoát nước ứng là một thành phần quang trọng, nó ngăn mùi hôi từ cống vào căn hộ và tạo ầu thông ra ngoài trời. Nó cũng ảm bảo không xảy ra môi trường chân không và ngăn chặn áp suất tích tụ trong hệ thống thoát nước có thể hút hoặc thổi cửa van chắn nước từ xifông. Không có sự khác biệt áng kể về yếu tố sức khỏe giữa ống thoát nước ứng bên ngoài và bên trong. Khi ường ống nước ược lắp ặt trong các tòa nhà hiện hữu chưa ược trang bị hệ thống ường ống nước, việc lắp ặt có thể ơn giản và ít tốn kém hơn khi sử dụng ống thoát nước ứng bên ngoài.
Apartment 27
Tuy nhiên, ống thoát nước ứng bên ngoài không phổ biến trên thực tế. Ở những vùng khí hậu lạnh, nguy cơ tắc nghẽn hoặc ứt gãy do óng băng sẽ hạn chế việc sử dụng chúng và có thể cần phải giữ tất cả hệ thống thoát nước ở bên trong toàn nhà bằng hệ thống một ường ống duy nhất mà sẽ ược giới thiệu ến sau trong tạp chí này. Tuy nhiên, van tiếp nhận không khí cũng có thể ược sử dụng trong các hệ thống thông gió sơ cấp hoặc thứ cấp, miễn là chúng ược sử dụng trong giới hạn bản thân (xem lại số tạp chí thứ 23). Đồng thời, ống thoát nước ứng bên ngoài có thể gây mất mỹ quan và cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu lắp ặt chúng bên trong một bức tường ngoại trừ phần i qua mái. Một ống thoát nước ứng bên trong phải ược kiểm tra trong thời gian không ít hơn 15 phút và kiểm tra bằng mắt thường ể ảm bảo rằng tất cả các mối nối ều kín nước trước khi thi công hoàn thiện tường che lấp ường ống. Điều này có thể ược thực hiện bằng cách óng tất cả các ầu ra ngoài iểm cao nhất và xả ầy nước vào ống thoát nước ứng. Nếu phát hiện rò rỉ, nước phải ược xả ra khỏi ngăn xếp, sửa chữa chỗ rò rỉ và kiểm tra lại hệ thống cho ến khi không còn rò rỉ. Nếu rò rỉ xảy ra trong các ường ống ã ược lấp kín, mùi hôi có thể là dấu hiệu duy nhất cho thấy ường ống không ược kín. Ống thoát nước ứng bên ngoài giúp giảm rủi ro trong việc không phát hiện ra rò rỉ và dễ tiếp cận hơn rất nhiều khi cần sửa chữa. 28 Apartment
Như ã ề cập trước ó, phần ầu trên của bất kỳ loại ường ống thoát nước ứng nào ều phải cao hơn mái ít nhất 0,3 mét (1 foot). Nếu mái bằng và có thể tiếp cận thì chiều cao này nên ược tăng lên thành ít nhất 2 mét (6 feet). Ống thoát nước ứng phải ảm bảo không có cửa sổ hoặc cửa hút gió và ược chăng dây thép ể ngăn chim làm tổ trong ó. Trong trường hợp không thể lắp ặt bất kỳ ướng ống thoát nước ứng bên trong nào phía trên mái nhà, ường ống có thể ược ưa qua tường ra bên ngoài tòa nhà và ược ưa lên trên ể ịnh giới ít nhất 3 mét (10 feet) theo chiều ngang hoặc 0,75 mét (2,5 feet) theo chiều dọc so với bất kỳ cửa sổ hoặc lỗ thoáng nào của tòa nhà hoặc của các tòa nhà lân cận. Không ống thông hơi kể cả phía trên mái hoặc i qua tường nên ược sử dụng cho bất kỳ mục ích nào khác chẳng hạn như ỡ ăng-ten, dây văng hoặc các kết cấu khác.
Các bồn cầu phải ược kết nối với ống thoát ngang ra khỏi căn hộ bằng ường ngắn nhất có thể. Đối với nhà nhiều hơn một tầng, ống thoát nước từ bồn cầu ở tầng trên phải i xuống theo phương thẳng ứng, phần phía trên của ường ống này ược ưa lên trên ể ịnh giới ở ngoài trời phía trên mái. Trong các tòa nhà một tầng, ống thông gió ứng nên ược ưa lên từ ỉnh của ống thoát nước càng gần ầu ra của bồn cầu càng tốt.
Kết nối của ầu ra của bồn cầu với ường ống thoát nước ứng nên là một khớp nối phù hợp. Trong trường hợp bồn cầu ược ặt trên sàn cứng tương tự như bê tông, ường ống nối nó với ường ống thoát nước ứng có thể làm bằng vật liệu cứng với vữa xi măng hoặc mối nối rắn khác. Còn trong trường hợp sàn bằng gỗ hoặc vật liệu àn hồi khác, cả 2 ường ống phải bằng nhựa hoặc vật liệu tương tự không rắn hoặc mối nối giữa bồn cầu và ống ầu ra phải linh hoạt tránh nguy cơ bồn bị vỡ.
Apartment 29
Trong nhà một tầng ống thoát nước ứng ược ưa lên từ ỉnh của ường ống thoát bồn cầu, tải trọng của ống thoát ứng phải ược ỡ ộc lập hoặc phải có một khối ệm bê tông ể ngăn ngừa sự biến dạng hoặc gãy vỡ của ống ầu ra nằm ngang. Ở dưới cùng của ống thoát ứng ược uống cong ( ể ngăn ngừa tắc nghẽn) dẫn ầu ra của bồn cầu tới ầu của ường ống thoát nước nằm ngang kết nối với hệ thống cống công cộng. Bên ngoài tòa nhà, ơn vị thi công phải xây dựng ít nhất một iểm kiểm tra ộ kín nước hoặc buồng tiếp cận, nó cần có lớp vỏ cứng có khả năng chịu ược bất kỳ tải trọng nào mà nó tiếp xúc. Buồng tiếp cận này có chức năng: Là iểm tiếp cận mà từ ó có thể kiểm tra và thông ống (cả hướng về cũng như i xa khỏi tòa nhà). Là iểm thử nghiệm các yếu tố thoát nước của hệ thống ường ống. Là iểm giao nhau mà trong ó ường thoát nước từ các thiết bị ường ống khác có thể ược dẫn ể xả vào ường cống nằm ngang. Nếu có nhiều hơn một bồn cầu trong nhà, ường giao nhau giữa chúng cũng phải ược thực hiện trong buồng tiếp cận Nên có thêm những buồng tiếp cận ở bất cứ vị trí nào có sự thay ổi về hướng hoặc ộ dốc của ường ống cống nằm ngang, nơi giao nhau của hai cống hoặc chiều dài của cống hơn 30 mét (100 feet).
30 Apartment
rong hệ thống hai ường ống có ống thoát nước ứng, các ầu ra từ các thiết bị ngoài bồn cầu phải ược ưa ra bên ngoài tòa nhà và xả vào cống nằm ngang tại một iểm kiểm tra hoặc buồng tiếp cận. Điều kiện này có thể ược nới lỏng trong trường hợp như: một chậu rửa ơn hoặc thiết bị tương tự ược kết nối trực tiếp với một ống thoát nước ứng hoặc phần nằm ngang của hệ thống thoát nước trong tòa nhà. Trong những trường hợp như vậy, bên thi công nên sử dụng các khớp nối ược chế tạo phù hợp mà không có thành phần gây cản trở bên trong có thể dẫn ến tắc nghẽn. Cần vệ sinh ể cho phép mọi phần của kết nối có thể ược thông ống.
Trước ây, việc xây dựng một buồng gom nước thải, xifông ở ranh giới hoặc buồng tiếp cận với ầu ra ược lắp xifông ở iểm cuối trên bất ộng sản trước khi ường cống nằm ngang bắt qua ranh giới ược coi là cần thiết. Một số cơ quan có thẩm quyền vẫn coi iều này là bắt buộc. Đôi khi cũng cần một cửa hút gió, nhưng trên thực tiễn nó ược coi là không cần thiết miễn là hệ thống ống nước ược thông gió như ược nêu ở trên. Apartment 31
KẾT NỐI VỚI CỐNG công cộng
iểm cuối cùng của ống thoát nước thải phải dẫn ra cống thoát nước công cộng, nơi ược nối bằng các khớp nối nhánh hoặc khớp yên ngựa với phần trên của ường ống. Cơ quan có thẩm quyền thường sẽ có những quy ịnh riêng về việc kết nối với cống. Hoạt ộng liên kết thực tế thường ược thực hiện bởi nhân viên do cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng (chi phí ược tính cho chủ sở hữu). Trong một số trường hợp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xây dựng toàn bộ hệ thống thoát nước từ ranh giới tài sản ến cống thoát nước nhưng việc này sẽ phụ thuộc phần lớn vào việc liệu cơ quan có thẩm quyền có ược ủy quyền sở hữu và có trách nhiệm bảo trì phần ường ống này hay không. Quy chuẩn kỹ thuật về ường ống nước cần quy ịnh trách nhiệm tương ứng của cơ quan có thẩm quyền và chủ sở hữu trong vấn ề này.
32 Apartment
Apartment 33
THIẾT KẾ HỆ THỐNG ỐNG NƯỚC CHO NHÀ Ở ĐA HỘ 34 Apartment
Nhà ở đa hộ gồm nhiều đơn vị nhà ở chung sống với nhau trong cùng một tòa nhà, bao gồm các tòa nhà chung cư, nhà tập thể, khách sạn, doanh trại, viện dưỡng lão và trường nội trú. Mục đích chính của loại hình nhà ở này là cung cấp chỗ ở cho nhiều người, ít nhất vài bộ phận của hệ thống đường ống dẫn nước được sử dụng chung và chúng được cung cấp bởi áp suất bình thường từ đường ống chính công cộng.
Apartment 35
Trong loại hình nhà ở này, các loại thiết bị phân phối nước cơ bản sẽ giống như trong nhà ơn lẻ - bồn cầu, bồn tắm, vòi hoa sen, bồn rửa và chậu rửa. Tuy nhiên, loại hình này có thể bao gồm một số các thiết bị khác như vòi uống nước, thiết bị giặt là và bồn tiểu. Các mối nguy về sức khỏe cũng tương tự như những nguy cơ ã ược mô tả ở nhà ở ơn lẻ, nhưng rủi ro ở loại hình này sẽ cao hơn do khả năng ô nhiễm chéo của nguồn cung cấp nước uống do sự bất cẩn hoặc hành ộng không hợp vệ sinh của một cư dân. Do ó, các biện pháp phòng ngừa về sức khỏe phải nghiêm ngặt hơn so với những biện pháp ã ược mô tả cho nhà ở ơn lẻ. 36 Apartment
Thiết kế, công suất và kích thước của các bộ phận cấu thành hệ thống ường ống dẫn nước phải phù hợp ể áp ứng các nhu cầu tức thời và nhu cầu có thể dự oán trong thời gian tuổi thọ của nó, dựa trên các nhu cầu của ơn vị ược liệt kê trong Bảng trên. Khi nước chảy trong ường ống sẽ có một số lực cản dòng chảy do ộ nhớt cũng như ma sát giữa nước và thành ống. Lực cản này xuất phát từ vận tốc của dòng chảy, ộ nhám của vật liệu cấu thành và ường kính của ường ống.
Trong nhà ở ơn lẻ, lực cản của dòng chảy và ường ống thoát nước là rất nhỏ với iều kiện lắp ặt các ường ống có ường kính và vật liệu ược khuyến nghị. Còn trong nhà ở a hộ, hệ thống ường ống sẽ phức tạp hơn và lực cản dòng chảy cần phải ược ưa vào tính toán khi thiết kế hệ thống nhằm iều tiết dòng chảy có tốc ộ cao sẽ xuất hiện khi một vài thiết bị ường ống nước ược sử dụng ồng thời.
Apartment 37
Trong nhà ở ơn lẻ, khi một bồn tắm ược xả ầy cùng lúc bồn cầu ược xả nước thì lưu lượng dòng chảy giảm không áng kể nhưng trong một khu nhà ở có nhiều thiết bị khác nhau sẽ ược vận hành ồng thời thì iều này có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng hơn: một số thiết bị có thể không nhận ược nước và hệ thống thoát nước có thể tạm thời bị quá tải. Có nhiều phương pháp có thể áp dụng ể tránh tình trạng này và ược mô tả ở các số tạp chí khác.
38 Apartment
Bất kỳ cơ quan có thẩm quyền nào cho rằng một số nhà ở a hộ sẽ ược xây dựng trong khu vực mình quản lý cũng có thể ưa một trong các phương pháp thiết kế này vào Quy chuẩn kỹ thuật về hệ thống ường ống nước của mình hoặc chỉ ơn giản là tham chiếu ến thực tế các iều kiện ặc biệt áp dụng cho nhà ở a hộ.
BỂ CHỨA TRONG GIA ĐÌNH Kích thước của bể chứa sẽ phụ thuộc vào các yếu tố như công suất và áp suất của đường ống chính công cộng cấp nước cho tòa nhà, xác suất dòng chảy bị gián đoạn và việc lắp đặt hệ thống nước nóng và hệ thống sưởi trung tâm. Dung tích bể chứa lý tưởng là đáp ứng đủ lượng tiêu thụ trong một ngày. Cơ quan cấp nước thường xác định rõ độ cao tối đa mà họ có thể cung cấp nước và các bể chứa nước sẽ là không cần thiết đối với các tòa nhà dưới độ cao được xác định. Tuy nhiên, khi các bồn chứa không được lắp đặt, thiết bị ngăn dòng chảy ngược phải được lắp đặt trong đường ống cấp nước dịch vụ gần van chặn nhất có thể bên trong tòa nhà. Thiết bị này ngăn ngừa việc đường ống cấp nước chính bị ô nhiễm bởi áp suất ngược hay hiện tượng chảy ngược. Khi lắp đặt bể chứa dùng cho hoạt động chữa cháy, bên thi công cần tránh kết nối bể chứa này với bể chứa nước sinh hoạt. Biện pháp phòng ngừa này loại trừ khả năng ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt.
Apartment 39
VAN ĐIỀU KHIỂN Trong nhà ở đa hộ có các đơn vị để ở riêng biệt, van điều khiển phải được lắp đặt vào hệ thống cấp nước uống để cho phép từng đơn vị ở được tách biệt với phần còn lại của tòa nhà. Điều này tạo điều kiện cho việc sửa chữa hoặc bảo trì trong một đơn vị ở mà không ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho những đơn vị khác. Đồng thời, thiết bị cũng có thể cắt nước một căn hộ không có người ở tạm thời. Trong các tòa nhà như khách sạn hoặc khu nhà trọ, đặc biệt là nơi có bồn cầu hoặc phòng tắm được sử dụng chung bởi nhiều người cư trú, nhu cầu kiểm soát riêng của từng đơn vị ở có thể ít hơn, nhưng cần có đủ van để kiểm soát các nhóm nhỏ thiết bị phân phối hoặc phòng. Một số cơ quan có thẩm quyền yêu cầu mỗi thiết bị phân phối phải được kiểm soát bởi một van riêng biệt trong nhà ở đa hộ. Điều này cho phép mỗi thiết bị được bảo dưỡng hoặc thay thế mà không cần tắt bất kỳ thiết bị nào khác và giảm thiểu rủi ro về áp suất âm và chảy ngược bất cứ khi nào một phần quan trọng của hệ thống cần được ngắt hoặc xả trống. 40 Apartment
Hệ thống thoát nước trong nhà ở a hộ có thể ược thiết kế theo nguyên tắc một ống, hai ống hoặc một ống thoát ứng. Trong hệ thống một ường ống, tất cả các chất thải từ bồn cầu, bồn rửa, bồn tắm và các thiết bị khác ược thu gom lại và chuyển ến các ường ống thoát nước ngầm bằng các ống ứng chung. Tất cả các nhánh ều ược thông gió ể bảo vệ xifông khỏi áp suất không khí âm hoặc dương.
HỆ
TH
ỐN
G
Trong hệ thống hai ống, các ống dẫn chất thải (từ con người) và các ống dẫn nước thải xám ược tách riêng biệt và thải ra bên ngoài tòa nhà vào các rãnh. Nước thải từ các tầng trên ược chuyển ến các rãnh hoặc mương bằng các ường ống ứng từ các thiết bị và ược ưa ến một rãnh hút phía sau. Khi loại bỏ các ống thông hơi khỏi hệ thống một ống, hệ thống trở thành hệ thống một ống thoát ứng. Trong hệ thống một ống thoát ứng này, ống thoát và các nhánh phải ược thiết kế cẩn thận ể ược thông hơi một cách hiệu quả bên trong ống thoát và các nhánh. Hệ thống một ống có thể cần thiết trong các tòa nhà lớn và phức tạp hoặc những nơi ường ống có nguy cơ hư hỏng do sương giá.
XẢ T
HẢ
I
Apartment 41
Chất thải tại ường ống xả thải nên ược thu gom lại vào các ường ống thoát nước ứng, tại các ầu dưới mà ược nối trực tiếp với hệ thống thoát nước ngầm. Các nút giao giữa cống thoát nước từ các ống thoát ứng khác nhau nên ược thực hiện trong các buồng kiểm tra ược che ậy bên ngoài tòa nhà. Nếu số lượng cống lớn ến mức không thể thực hiện ược các nút giao như vậy, hai hoặc nhiều cống có thể ược kết hợp thành cống chung với kích thước phù hợp. Mỗi ống thoát ứng thường phải ược lắp riêng biệt phía trên mái nhà ể tạo thành lỗ thông hơi, trừ khi trong một số iều kiện ặc biệt cần kết hợp các ầu trên của hai hoặc nhiều ống thoát ứng thành một ống ứng thông gió chung.
42 Apartment
Việc lên kế hoạch cẩn thận cho phép số lượng ống thoát ứng ược giữ ở mức tối thiểu bằng cách nhóm các bồn cầu gần nhau, và một nhóm ở trên các nhóm khác trong các tòa nhà nhiều tầng. Chiều dài của ống thoát giữa thiết bị và ống thoát ứng phải ược giữ ở mức tối thiểu trong mọi trường hợp. Nhiều cơ quan có thẩm quyền yêu cầu ặt ống thoát ứng bên ngoài tòa nhà vì những lý do ã nêu trong phần “Thiết kế hệ thống ống nước cho nhà ở ơn lẻ”.
Đối với các tòa nhà như khách sạn, nơi có nhiều phòng có bồn cầu riêng, việc ặt tất cả các ường ống này trên tường bao ngoài là không khả thi, vì vậy một số giếng và trục thường ược xây dựng bên trong trong tòa nhà. Chúng phải dễ tiếp cận ể làm sạch, vì ây là cách duy nhất ể giữ chúng không có chuột và gián. Các trục phải luôn có ủ lớn ể tiến hành công việc sửa chữa.
Apartment 43
Các thiết bị khác ngoài thiết bị mang chất thải của người nên có ầu ra ược lắp xifông i qua tường dẫn ra ngoài trời vào trực tiếp một rãnh hoặc mương hoặc một ầu phễu vào một ường ống ứng ặt trên rãnh hoặc mương, ầu ra từ ó ược kết nối với cống ngầm trong một buồng tiếp cận. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ầu phễu không còn ược chấp nhận ể sử dụng ở Vương quốc Anh hoặc Châu Âu, do nguy cơ nước thải bắn trực tiếp vào bầu khí quyển. Nếu số lượng thiết bị phân phối lớn ến mức không thể thực hiện ược việc xả thải riêng lẻ như vậy, thì các cửa xả có thể ược kết hợp thành các cửa xả chung xả ra ngoài trời hoặc tạo thành các ống thoát ứng chỉ vận chuyển nước thải. Khi các ầu ra ược kết hợp theo cách này, mỗi ầu ra phải ược thông gió riêng biệt ể ngăn chất lỏng trong xifông bay hơi.
44 Apartment
Các khí thải có thể thoát ra ngoài trời qua các ống thông gió, đây là những đoạn ống riêng biệt có độ dài ngắn với đường kính 25 mm (1 inch) - một số Quy chuẩn kỹ thuật mang đến kích thước ống thông hơi tối thiểu là 40 mm (1,5 inch) – có điểm cuối được chăng lưới thép hoặc vỉ ngăn muỗi được gắn bên ngoài tường. Ngoài ra, các ống thông gió từ ống thoát nước của thiết bị gần phía đầu ra của mỗi xifông có thể được kết hợp và được đưa lên trên một ống thoát thải đứng tại một điểm phía trên kết nối cao nhất mang chất thải lỏng tới ống thoát đứng.
Apartment 45
www.iirr.vn