Skip to main content

PLUSNY11022026

Page 1

str.

15

B E Z P Ł AT N Y T YG O D N I K W N O W Y M J O R K U 2 listopada 2026

nr 44 (826)

November 2, 2026

Greenpoint Properties Inc. Str. 20

J OA N NA

Full Service Real Estate

GWOZDZ

Broker Danuta Wolska

Tel. 917-608-5344

SPRZEDAŻ ● KUPNO ● WYNAJEM E: diane@greenpointproperties.com | www.greenpointproperties.com

933 Manhattan Ave., Brooklyn NY 11222

str. 14

AT T O R N E Y AT L A W

Czy przepisać dom na dzieci? 122 Nassau Avenue, Brooklyn, New York 11222

T: 718-349-2300


Paderewski Returns to New York Music, Stories, Glamour of Old NY Kaufman Music Center

MERKIN HALL November 14, 2026 at 6PM

Performed by outstanding artists Masterpieces by Chopin, Paderewski, Moniuszko, Karłowicz, Liszt, Schubert, Gounod, and Handel

Documentary FILM PREMIERE "Paderewski, The Legacy Lives On"

129 W 67th St, New York Box Office (212) 501-3330 boxoffice@kaufmanmusiccenter.org Polonia Bookstore tel. (718) 389-1684 882 Manhattan Ave. Greenpoint

Honorary Patronages:

Project co-financed by the Chancellery of the Senate of the Republic of Poland as part of the “Senat-Polonia 2026” Competition


4 Poradnik Sukces

Polska dostała niższą ocenę kredytową. A jaka jest twoja? Ocena wiarygodności kredytowej Polski właśnie spadła do najniższego poziomu od 2002 roku. Dla przeciętnego mieszkańca New Jersey może to brzmieć jak wiadomość ze świata wielkich finansów, która niewiele ma wspólnego z jego codziennym życiem. Przecież rating Polski nie jest jego ratingiem. A jednak istnieje między nimi pewne ciekawe podobieństwo. Państwo ma swoją ocenę wiarygodności kredytowej, a człowiek ma swoją. Państwo pożycza miliardy na finansowanie swoich wydatków, a my pożyczamy kilka tysięcy na samochód, kilkaset dolarów na karcie kredytowej albo kilkaset tysięcy na dom. W obu przypadkach ktoś zadaje bardzo podobne pytanie: jakie jest prawdopodobieństwo, że pożyczone pieniądze zostaną oddane zgodnie z umową? Co właściwie oznacza rating Polski? Moody’s, międzynarodowa firma zajmująca się szacowaniem wiarygodności kredytowej państw, firm i innych emitentów długu, 18 września obniżyła długoterminowy rating Polski z A2 do A3. Jednocześnie perspektywa została zmieniona z negatywnej na stabilną. Moody’s wskazał przede wszystkim na utrzymujące się wysokie deficyty budżetowe, rosnące zadłużenie państwa oraz coraz wyższe koszty obsługi długu. Agencja prognozuje, że deficyt polskiego sektora finansów publicznych pozostanie w okolicach 7% PKB zarówno w 2026, jak i w 2027 roku. Samo określenie „obniżenie ratingu” może brzmieć dramatycznie, ale trzeba wiedzieć, co ono oznacza. Moody’s nie mówi w ten sposób, że Polska jest bankrutem, ani że przestała być wiarygodnym pożyczkobiorcą. Ocena A3 nadal plasuje się w kategorii investment grade, czyli w ratingach uznawanych za inwestycyjne. Problem polega na tym, że niższa ocena oznacza dla inwestorów większe ryzyko niż wcześniej. A większe ryzyko oznacza wyższy koszt pożyczania pieniędzy. Państwo, które emituje obligacje, może więc w przyszłości zapłacić więcej za finansowanie swojego długu. Co ciekawe, po decyzji Moody’s wszystkie trzy największe agencje mają obecnie podobną ocenę Polski: Moody’s A3, Fitch A- i Standard & Poor’s A-. Fitch utrzymuje perspektywę nega-

PLUS 2 listopada 2026

tywną, natomiast S&P stabilną. Rating państwa podobny do twojego credit score I tutaj dochodzimy do części, która może zainteresować każdego czytelnika tej kolumny. Kiedy staramy się w Ameryce o mortgage, samochód na kredyt albo kartę kredytową, wtedy bank czy firma finansowa również próbuje ocenić ryzyko i przygląda się naszej punktacji kredytowej (credit score), w czym pomagają biura informacji kredytowej, z których największe to Experian, TransUnion i Equifax. Najbardziej znanym systemem jest FICO (skrót of Fair Isaac Corporation), ale istnieją również inne modele, między innymi VantageScore. Wynik może się różnić w zależności od modelu, biura kredytowego i momentu, w którym jest obliczany. VantageScore podkreśla, że różne wyniki nie muszą oznaczać błędu, bo modele korzystają z różnych metod i danych. W praktyce jednak wszystkie te systemy próbują odpowiedzieć na podobne pytanie: czy jesteś wiarygodnym kredytobiorcą? Państwo ma deficyt, ty masz saldo na karcie Podobieństwo można pociągnąć jeszcze dalej. Jeżeli państwo wydaje więcej niż otrzymuje z podatków i innych dochodów, powstaje deficyt. Państwo musi pożyczać pieniądze. Jeżeli ty co miesiąc wydajesz więcej, niż masz w dochodach, również zaczynasz pożyczać. Najczęściej robi się to za pomocą kart kredytowych, pożyczek lub linii kredytowych. Samo zadłużenie nie jest jednak automatycznie czymś złym. Polska może mieć dług i jednocześnie rozwijać gospodarkę. Ty możesz mieć mortgage i jednocześnie budować majątek. Problem zaczyna się wtedy, gdy koszt długu rośnie szybciej niż zdolność do jego obsługi. Moody’s zwrócił uwagę właśnie na rosnące koszty obsługi polskiego długu. W przypadku gospodarstwa domowego odpowiednikiem byłby wzrost miesięcznych rat, odsetek na kartach kredytowych oraz innych kosztów finansowania. Twoja agencja ratingowa patrzy na co innego Moody’s analizuje między innymi kondycję finansów publicznych,

poziom zadłużenia, zdolność państwa do obsługi długu, perspektywy gospodarcze oraz ryzyko instytucjonalne. Bank natomiast patrzy na twój raport kredytowy. Znaczenie mają między innymi terminowość płatności, wysokość zadłużenia w stosunku do dostępnych limitów, długość historii kredytowej, nowe rachunki kredytowe oraz rodzaje posiadanego kredytu. Modele scoringowe nie są identyczne, dlatego dwie aplikacje mogą pokazywać różne wyniki dla tej samej osoby. Jest jednak jedna rzecz, która powinna szczególnie zainteresować czytelnika. Nie musisz zarabiać fortuny, żeby mieć dobrą wiarygodność kredytową Możesz być emerytem, osobą o przeciętnych dochodach albo kimś, kto zarabia znacznie mniej niż sąsiad. Credit score nie jest rankingiem bogactwa. Jest przede wszystkim oceną historii korzystania z kredytu. Możesz mieć dobre zarobki, oszczędności na koncie, ale słabą punktację kredytową. Możesz też mieć stosunkowo niewielkie przychody i oszczędności, ale bardzo dobrą historię kredytową. Dobra punktacja jest warta prawdziwe pieniądze Tu kończy się podobieństwo do abstrakcyjnego ratingu państwa, a zaczyna się bardzo konkretna korzyść dla naszego portfela. Załóżmy, że dwie osoby chcą pożyczyć $30,000 na samochód. Jedna ma bardzo dobrą historię kredytową, druga znacznie gorszą. Przy tej samej kwocie pożyczki różnica w oprocentowaniu może oznaczać tysiące dolarów dodatkowych odsetek przez cały okres kredytowania. Podobnie jest z pożyczką na dom. Nawet niewielka różnica w oprocentowaniu kredytu hipotecznego może w ciągu kilkunastu czy kilkudziesięciu lat przełożyć się na dziesiątki tysięcy dolarów. Dlatego credit score nie jest tylko numerem wyświetlanym w aplikacji bankowej. To cena, jaką rynek może ci zaproponować za pożyczenie pieniędzy. Czy obniżenie ratingu Polski oznacza, że wszystko tam zdrożeje? Nie należy wyciągać tak prostego wniosku. Rating jest tylko jednym z elementów wpływających na koszt finansowania państwa. Na rentowność obligacji wpływają również stopy procentowe, inflacja, sytuacja gospodarcza, kurs walutowy, sytuacja geopolityczna i oczekiwania inwestorów. Zresztą reakcja rynku na ostatnią decy-

zję Moody’s była stosunkowo ograniczona, ponieważ część inwestorów już wcześniej brała pod uwagę możliwość obniżenia ratingu. Dla Polaka mieszkającego w Ameryce ciekawsze jest jednak inne pytanie: czy kondycja finansowa Polski może mieć wpływ na mnie? Jeżeli ktoś posiada polskie obligacje, akcje, nieruchomości, oszczędności w złotych albo prowadzi interesy w Polsce, sytuacja gospodarcza kraju ma dla niego znaczenie. Podobnie dla osoby, która regularnie przesyła pieniądze rodzinie w Polsce. Trzy biura kredytowe Polska ma rating agencji Moody’s, Fitch i S&P. Ty masz raporty kredytowe prowadzone przez Equifax, Experian i TransUnion, na podstawie których wyliczane są różne punktacje, np. FICO. Polska nie może poprawić swojego ratingu jednym przelewem ani spłatą jednej karty. Musi przez lata poprawiać finanse publiczne, gospodarkę i zdolność do obsługi zadłużenia. Ty masz znacznie większą kontrolę nad własną sytuacją. Możesz płacić rachunki w terminie, ograniczać wykorzystanie limitów kart, unikać niepotrzebnego zaciągania nowych kredytów i regularnie sprawdzać swoje raporty kredytowe. I właśnie dlatego wiadomość o obniżeniu ratingu Polski może być dla nas czymś więcej niż tylko wiadomością z pierwszej strony gazet. Moody’s wystawił ocenę Polsce. A kiedy ostatnio sprawdzałeś swoją? Może warto zrobić to dzisiaj. Nie po to, żeby sprawdzić, czy jesteś „bogaty” albo „biedny”. Credit score tego nie mierzy. Warto go sprawdzić, żeby wiedzieć, ile kosztuje cię twoja wiarygodność finansowa i czy nie płacisz za pożyczanie pieniędzy więcej, niż musisz. Swoją punktację możesz sprawdzić przez aplikację swojego banku, przez portal Credit Karma albo bezpośrednio na oficjalnej stronie biura kredytowego. Jeśli chcesz bezpłatnie pobrać pełny raport kredytowy (bez punktacji, ale z całą historią), wejdź na oficjalną rządową stronę AnnualCreditReport.com. Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. Jej najnowsza książka to „Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”, dostępna w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www. PoradnikSukces.com, poczta@poradniksukces.com, 1-718-224-3492.


Aktualności 5

Amerykański paszport zmieni oblicze Nadchodzi rewolucja w składaniu wniosków Amerykański paszport ma zyskać zupełnie nowy wygląd, a jego wyrobienie stanie się znacznie prostsze. Departament Stanu zapowiada dokument ozdobiony symbolami narodowymi i ilustracjami przedstawiającymi najważniejsze wydarzenia z 250-letniej historii USA. Jeszcze większą zmianą ma być możliwość ubiegania się o pierwszy paszport bez wychodzenia z domu. Nowe rozwiązania internetowe planowane są na 2027 rok, natomiast odświeżony wzór dokumentu ma pojawić się rok później. Paszport, który opowie historię Ameryki Amerykański paszport od lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dokumentów podróży na świecie. Wkrótce ma jednak przejść znaczącą metamorfozę. Nową koncepcję zaprezentował pod koniec września sekretarz stanu Marco Rubio, przedstawiając projekt łączący nowoczesne rozwiązania graficzne z historią i symboliką Stanów Zjednoczonych. Najbardziej widoczną zmianą będzie okładka. Znajdujące się na niej godło USA zostanie powiększone, natomiast napis „United States of America” przesunięty do górnej części dokumentu. Prawdziwe niespodzianki mają jednak czekać wewnątrz paszportu. Motywem przewodnim stanie się amerykański orzeł, którego wizerunek będzie pojawiał się na kolejnych stronach. Ilustracje zaprojektowano tak, aby podczas szybkiego kartkowania powstawało złudzenie ruchu ptaka rozkładającego skrzydła i wzbijającego się do lotu. Rubio z humorem zauważył, że taki szczegół może okazać się dodatkową atrakcją dla dzieci znudzonych oczekiwaniem na lotnisku. Nowy dokument ma być jednak czymś więcej niż efektownie zaprojektowaną książeczką. Według sekretarza stanu paszport symbolizuje trwałą więź obywatela z ojczyzną, która nie kończy się wraz z przekroczeniem granicy. Od Lexington po podbój kosmosu Projektanci postanowili wykorzystać strony paszportu do przedstawienia najważniejszych momentów amerykańskiej historii.

Wśród planowanych ilustracji znalazła się bitwa pod Lexington, jedno z wydarzeń rozpoczynających walkę kolonii o niepodległość. Kolejne obrazy mają przypominać o ekspansji na zachód, która odegrała ogromną rolę w kształtowaniu współczesnych Stanów Zjednoczonych. Nie zabraknie również nawiązań do rozwoju technologii i amerykańskich osiągnięć. W paszporcie pojawi się scena pierwszego lotu braci Wright, symbolizująca początek nowoczesnego lotnictwa, oraz historyczne podniesienie amerykańskiej flagi przez żołnierzy piechoty morskiej na wyspie Iwo Jima podczas II wojny światowej. Wśród przedstawionych motywów znajdzie się także wodowanie kapsuły misji Artemis po powrocie na Ziemię, podkreślające znaczenie amerykańskiego programu kosmicznego. Całość ma tworzyć wizualną opowieść o kraju, który w ciągu dwóch i pół wieku przeszedł drogę od trzynastu kolonii do jednego z najważniejszych państw współczesnego świata. Nowy wzór paszportu ma trafić do obiegu w 2028 roku.

Specjalna edycja na 250-lecie USA

Planowana modernizacja nie jest jedyną zmianą wyglądu amerykańskich dokumentów podróży ogłoszoną w jubileuszowym roku. Departament Stanu przedstawił wcześniej limitowaną serię „Patriot Passport”, przygotowaną z okazji 250. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych. Charakterystycznym elementem tej edycji jest wizerunek prezydenta Donalda Trumpa. Początkowo specjalne paszporty wydawano wyłącznie w waszyngtońskim biurze paszportowym. W lipcu możliwość ich otrzymania rozszerzono na 24 placówki w różnych częściach kraju. Docelowo jednak administracja planuje znacznie szersze zmiany, obejmujące nie tylko wygląd dokumentów, lecz także sposób ich uzyskiwania.

Koniec z drukowaniem formularzy?

Dla wielu Amerykanów znacznie ważniejsza od nowej okładki może okazać się zapowiedź uproszczenia procedur paszportowych.

Obecnie osoby ubiegające się o pierwszy amerykański paszport muszą przejść proces wymagający osobistego potwierdzenia tożsamości i złożenia dokumentów w uprawnionej placówce. Konieczne jest także przygotowanie odpowiedniego zdjęcia, wypełnienie formularza i wniesienie opłat. Administracja federalna chce, aby w przyszłości większość tych czynności można było wykonać przez Internet. Nowe rozwiązanie ma zostać udostępnione za pośrednictwem America.gov – rządowego portalu wykorzystującego sztuczną inteligencję. Zgodnie z zapowiedziami użytkownik będzie mógł wypełnić formularz, przesłać wymagane informacje, wykonać zdjęcie przy użyciu własnego urządzenia, sprawdzić jego wygląd w dokumencie i zapłacić za usługę online. Największą nowością ma być możliwość złożenia pierwszego wniosku paszportowego bez konieczności osobistego stawienia się w urzędzie. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, funkcja ta może pojawić się już na początku 2027 roku.

Jeden portal do spraw urzędowych

Zmiany w procedurach paszportowych stanowią część większego projektu modernizacji amerykańskiej administracji. Podczas prezentacji America.gov prezydent Donald Trump zapowiedział stworzenie jednego miejsca, w którym obywatele będą mogli wyszukiwać informacje i korzystać z usług federalnych bez konieczności przeglądania dziesiątek urzędowych witryn. Podstawą portalu jest wyszukiwarka wspomagana sztuczną inteligencją. Zamiast szukać odpowiedniego formularza na stronach poszczególnych agencji, użytkownik ma możliwość zadania pytania zwykłym językiem. System powinien następnie wskazać odpowiednie informacje, procedury i oficjalne źródła. Według administracji rozwiązanie ma ograniczyć problemy wynikające z rozbudowanej struktury rządowych stron internetowych, licznych regulacji i tysięcy formularzy. W przyszłości portal ma służyć nie tylko do uzyskiwania informacji, ale również do załatwiania konkretnych spraw. Wśród zapowiedzianych usług znalazły się między innymi odnawianie dokumentów, składanie wniosków

paszportowych oraz procedury związane z programem Medicare.

Co zmiany oznaczają dla obywateli USA?

Dla milionów Amerykanów, w tym osób polskiego pochodzenia posiadających obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, zapowiadana cyfryzacja może oznaczać znaczną oszczędność czasu. Szczególnie istotne byłoby uproszczenie procedury uzyskania pierwszego paszportu, która obecnie wymaga wizyty w odpowiedniej placówce. Możliwość przeprowadzenia całego procesu online mogłaby ułatwić życie rodzinom z dziećmi, osobom starszym, mieszkańcom mniejszych miejscowości oraz wszystkim, którzy mają trudności ze znalezieniem czasu na załatwianie spraw urzędowych. Na razie jednak są to plany, a nie obowiązujące procedury. Departament Stanu musi jeszcze przedstawić szczegółowe zasady składania pierwszych wniosków przez Internet, w tym sposób weryfikacji tożsamości, wymagania dotyczące dokumentów i ewentualne ograniczenia. Osoby potrzebujące paszportu w najbliższym czasie powinny nadal korzystać z aktualnie dostępnych procedur Departamentu Stanu. Administracja federalna przedstawiła harmonogram zmian rozłożony na dwa lata. W 2027 roku ma zostać rozszerzona oferta usług internetowych, w tym możliwość składania pierwszych wniosków paszportowych za pośrednictwem America.gov. W 2028 roku planowane jest rozpoczęcie wydawania paszportów w nowej szacie graficznej, z powiększonym godłem, animowanym motywem orła i ilustracjami nawiązującymi do historii Stanów Zjednoczonych. Jeżeli oba przedsięwzięcia zostaną zrealizowane, amerykański paszport zmieni się zarówno pod względem wyglądu, jak i sposobu jego uzyskiwania. Dla podróżnych najważniejsze będzie jednak to, czy zapowiadane udogodnienia rzeczywiście skrócą czas potrzebny na załatwienie formalności. Nowy paszport ma opowiadać historię Ameryki, a nowy system internetowy – ułatwić Amerykanom podróżowanie. Czy administracji uda się zrealizować oba cele zgodnie z planem? Przekonamy się w ciągu najbliższych dwóch lat.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


6 Aktualności

Nowe życie legendy Manhattanu Chrysler Building przejdzie wielką metamorfozę Jeden z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych wieżowców Nowego Jorku szykuje się do spektakularnej przemiany. Chrysler Building, od niemal stu lat będący symbolem architektonicznej elegancji Manhattanu, zostanie poddany gruntownej renowacji. Inwestycja o wartości 235 milionów dolarów ma przywrócić budynkowi dawną świetność, a jednocześnie dostosować jego wnętrza do potrzeb współczesnych najemców. Trudno wyobrazić sobie panoramę Nowego Jorku bez charakterystycznej, lśniącej korony Chrysler Building. Ten wyjątkowy drapacz chmur od pokoleń przyciąga wzrok mieszkańców i turystów, stanowiąc jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Choć z zewnątrz wciąż zachwyca swoją architekturą, upływ czasu nie oszczędził historycznego wieżowca. Teraz ma się to zmienić za sprawą firmy Tishman Speyer, która ponownie przejmuje zarządzanie nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy. Deweloper zapowiedział przeznaczenie 235 milionów dolarów na kompleksową modernizację budynku. Pieniądze zostaną wykorzystane zarówno na odnowienie jego słynnej elewacji, jak i gruntowną przebudowę znacznej części wnętrz. PERŁA ART DÉCO ODZYSKA SWÓJ BLASK Chrysler Building powstał na przełomie lat 20. i 30. XX wieku według projektu architekta Williama Van Alena. Budynek do dziś uznawany jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć stylu art déco, charakteryzującego się geometrycznymi formami, bogatymi zdobieniami i eleganckimi detalami. Najbardziej rozpoznawalnym elementem wieżowca pozostaje jego stalowa korona, której łukowate formy i trójkątne okna tworzą niepowtarzalną kompozycję. To właśnie ona sprawia, że Chrysler Building wyróżnia się nawet wśród setek nowojorskich wysokościowców.

PLUS 2 listopada 2026

W ramach planowanych prac odnowiona zostanie fasada, a charakterystyczna korona ma zostać oczyszczona i wypolerowana, aby ponownie odzyskała swój dawny połysk. Dla Tishman Speyer nie będzie to pierwsze spotkanie z legendarnym budynkiem. Firma była jego właścicielem już w latach 90., kiedy przeprowadziła wcześniejszą modernizację. W 2008 roku sprzedała nieruchomość, a w kolejnych latach stan techniczny wieżowca zaczął budzić coraz większe zastrzeżenia. Teraz deweloper zamierza ponownie przywrócić mu pozycję jednej z najbardziej prestiżowych nieruchomości biurowych na Manhattanie. NOWOCZESNE WNĘTRZA ZA HISTORYCZNĄ FASADĄ Renowacja nie ograniczy się do zewnętrznego wyglądu budynku. Plany zakładają przebudowę co najmniej 75 procent jego powierzchni użytkowej. Wnętrza zostaną dostosowane do oczekiwań współczesnych firm poszukujących eleganckich, funkcjonalnych przestrzeni biurowych. Powstaną nowoczesne pomieszczenia przygotowane do szybkiego wynajęcia, a modernizacja obejmie również instalacje i systemy techniczne. Szczególną uwagę poświęcono 61. piętru, jednemu z najbardziej niezwykłych miejsc w całym wieżowcu. To właśnie na tej wysokości znajdują się charakterystyczne stalowe ozdoby przypominające gargulce, inspirowane detalami architektonicznymi dawnych budowli. Według zapowiedzi przestrzeń ta zostanie przekształcona w ekskluzywną strefę przeznaczoną dla użytkowników biur. Zaplanowano tam elegancki salon wypoczynkowy, część rekreacyjno-wellness oraz tarasy, z których będzie można podziwiać panoramę Nowego Jorku. W aranżacji wnętrz mają dominować naturalne materiały, między innymi kamień i drewno. Projektanci zamierzają połączyć

nowoczesny minimalizm z subtelnymi nawiązaniami do stylu art déco, aby zachować wyjątkowy charakter obiektu. Nie wszystkie pomieszczenia będzie jednak można swobodnie przebudować. Część historycznych przestrzeni publicznych podlega ochronie konserwatorskiej, dlatego ich oryginalne elementy muszą zostać zachowane. WIEŻOWIEC, KTÓRY WSPIERA EDUKACJĘ Historia Chrysler Building ma również mniej znany, ale niezwykle interesujący wymiar. Choć sam wieżowiec kojarzony jest przede wszystkim z motoryzacją i nowojorską architekturą, grunt, na którym stoi, należy do uczelni Cooper Union. Instytucja ta jest właścicielem terenu od 1902 roku, a wpływy z jego dzierżawy stanowią ważne źródło finansowania działalności edukacyjnej. Cooper Union od lat kształci studentów między innymi w dziedzinie sztuki, architektury i inżynierii. Uczelnia nawiązuje do idei swojego założyciela, Petera Coopera, który uważał, że dostęp do wartościowej edukacji nie powinien zależeć wyłącznie od sytuacji materialnej. Prezydent uczelni Steven W. McLaughlin podkreślił, że dochody związane z Chrysler Building od pokoleń

wspierają realizację tej misji. Nowa umowa dzierżawy ma zapewnić instytucji kolejne środki pozwalające rozwijać programy edukacyjne i ograniczać bariery finansowe dla studentów. HISTORIA SPOTKA SIĘ Z NOWOCZESNOŚCIĄ Planowana modernizacja Chrysler Building pokazuje, że nawet najbardziej znane zabytki architektury mogą zyskać nowe życie bez utraty swojej tożsamości. Deweloper chce zachować to, co od niemal wieku stanowi o wyjątkowości wieżowca, jednocześnie wprowadzając rozwiązania odpowiadające potrzebom dzisiejszego rynku nieruchomości. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z planem, Chrysler Building ponownie będzie zachwycał nie tylko swoją sylwetką, lecz także nowoczesnymi wnętrzami. A jego słynna stalowa korona, lśniąca wysoko ponad ulicami Manhattanu, nadal będzie przypominać o czasach, gdy Nowy Jork z niezwykłą odwagą budował swoją architektoniczną przyszłość.


Aktualności 7

LOT ułatwia podróże z USA. Koniec z długimi kolejkami na lotniskach? Dobra wiadomość dla Polaków podróżujących między Stanami Zjednoczonymi a Polską! Polskie Linie Lotnicze LOT dołączyły do amerykańskiego programu TSA PreCheck, który umożliwia uprawnionym pasażerom szybsze przechodzenie kontroli bezpieczeństwa na ponad 200 lotniskach w USA. To kolejne udogodnienie dla podróżnych korzystających z bezpośrednich połączeń LOT-u z Nowego Jorku, Chicago, Los Angeles, Miami i San Francisco.

Mniej czasu w kolejce, więcej spokoju przed podróżą

Podróż samolotem, szczególnie na trasach międzynarodowych, wiąże się z koniecznością wcześniejszego przyjazdu na lotnisko, odprawy bagażu i przejścia przez kontrolę bezpieczeństwa. W okresach wzmożonego ruchu, zwłaszcza przed świętami i podczas wakacji, kolejki mogą być wyjątkowo długie. Teraz pasażerowie Polskich Linii Lotniczych LOT mogą skorzystać z dodatkowego ułatwienia. Przewoźnik poinformował o przystąpieniu do programu TSA PreCheck, prowadzonego przez amerykańską Administrację Bezpieczeństwa Transportu (Transportation Security Administration). Dzięki temu osoby posiadające odpowiednie uprawnienia mogą korzystać ze specjalnych stanowisk kontroli bezpieczeństwa, które zazwyczaj pozwalają szybciej dotrzeć do bramki odlotów. To szczególnie dobra wiadomość dla podróżnych regularnie latających między USA a Polską – zarówno w celach rodzinnych, jak i zawodowych.

Czym jest TSA PreCheck? TSA PreCheck to amerykański program przeznaczony dla podróżnych, którzy przeszli wcześniejszą weryfikację bezpieczeństwa. Jego uczestnicy mogą korzystać z uproszczonych procedur kontroli na ponad 200 lotniskach w Stanach Zjednoczonych. Największą zaletą programu jest możliwość przejścia przez specjalnie oznaczone stanowiska, gdzie formalności są zazwyczaj mniej czasochłonne niż w standardowych kolejkach. W wielu przypadkach pasażerowie nie muszą zdejmować butów, pasków ani lekkich kurtek. Mogą również pozostawić laptopy i płyny zgodne z obowiązującymi limitami w bagażu podręcznym. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia z kontroli. TSA może skierować każdego podróżnego do dodatkowego sprawdzenia, niezależnie od jego uczestnictwa w programie.

Check. Z przyspieszonej kontroli mogą korzystać pasażerowie posiadający aktywne uprawnienia do programu. TSA PreCheck jest dostępny między innymi dla obywateli Stanów Zjednoczonych, amerykańskich rezydentów posiadających zieloną kartę oraz określonych uczestników programów Trusted Traveler, takich jak Global Entry. Osoby zakwalifikowane otrzymują numer Known Traveler Number (KTN), który należy dodać do rezerwacji lotniczej. Jeżeli dane zostaną prawidłowo zweryfikowane, na karcie pokładowej pojawi się oznaczenie TSA PreCheck. Dopiero ono umożliwia skorzystanie ze specjalnej kolejki, jeśli jest dostępna na danym lotnisku i w danym terminalu. Dla wielu Polaków posiadających amerykańskie obywatelstwo lub zieloną kartę może to być wygodne rozwiązanie, szczególnie przy częstych podróżach.

LOT coraz wygodniejszy dla Polonii Dołączenie do TSA PreCheck ma szczególne znaczenie dla polonijnych pasażerów korzystających z połączeń transatlantyckich. LOT oferuje bezpośrednie loty do Polski z kilku dużych amerykańskich miast, w tym z nowojorskiego lotniska JFK, Newark, Chicago, Los Angeles, Miami i San Francisco. Dzięki temu podróżni mogą dotrzeć do Polski bez konieczności przesiadki na inną linię lotniczą podczas przekraczania Atlantyku. Po przylocie do Warszawy dostępne są dalsze połączenia do innych polskich miast, a także do licznych miejsc w Europie Środkowej i Wschodniej oraz poza nią. Dla Polonii mieszkającej w Nowym Jorku, New Jersey, Pensylwanii czy na Florydzie możliwość korzystania z TSA PreCheck może oznaczać wygodniejszy początek podróży do rodzinnego kraju.

Przed udaniem się do kontroli bezpieczeństwa należy sprawdzić, czy odpowiednie oznaczenie znajduje się na karcie pokładowej. Podróżni, którzy nie posiadają jeszcze uprawnień, mogą zapoznać się z warunkami uczestnictwa i procedurą rejestracji na oficjalnej stronie TSA: www.tsa.gov/precheck. Warto pamiętać, że TSA PreCheck dotyczy kontroli bezpieczeństwa na uczestniczących lotniskach w Stanach Zjednoczonych. Nie zastępuje kontroli paszportowej ani procedur obowiązujących po przylocie do Polski.

Dobra wiadomość przed świątecznymi podróżami

Jesień to okres, w którym wielu Polaków mieszkających w USA rozpoczyna planowanie wyjazdów do kraju na Boże Narodzenie i Nowy Rok. Dla osób podróżujących z dziećmi, seniorów oraz pasażerów korzystających z dużych amerykańskich lotnisk każda możliwość skrócenia czasu oczekiwania może mieć duże znaczenie. Przystąpienie LOT-u do TSA PreCheck to kolejny krok w kierunku poprawy komfortu podróżowania między Stanami Zjednoczonymi a Polską. Choć program nie gwarantuje całkowitego uniknięcia kolejek, uprawnionym pasażerom może znacząco ułatwić rozpoczęcie podróży. A dla Polonii oznacza to jedno: jeszcze wygodniejszą drogę do Polski i rodzinnych spotkań za oceanem.

Jak skorzystać z TSA PreCheck podczas lotu LOT-em?

Osoby, które już uczestniczą w programie, powinny upewnić się, że ich numer Known Traveler Number został prawidłowo dodany do rezerwacji. Ważne jest również, aby imię, nazwisko i data urodzenia podane Kto może skorzystać z udogodnienia? podczas zakupu biletu zgadzały się Ważne jest, że samo kupienie biletu LOT-u nie z danymi zapisanymi w programie zapewnia automatycznie dostępu do TSA Pre- TSA PreCheck.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


8 Podróże z Andrzejem Kulką

Alaskańskie orły–bielik amerykański. Orzeł, władca przestworzy, symbol wolności i nieposkromionego ducha–tam, gdzie człowiek widzi horyzont, orzeł widzi drogę. Każda wizyta mojej grupy na Alasce obfituje w liczne spotkania z majestatycznymi orłami, a letni sezon 2026 roku i tym razem nie był wyjątkiem. Mieliśmy wszyscy sposobność obserwować te piękne drapieżniki szybujące po niebie w naturalnym środowisku, nad morskim wybrzeżem, szczególnie w okolicy portów Valdez oraz Seward. Orły bieliki amerykańskie (ang. Bald eagle, łac. Haliaetus leucocephalus) żywią się głównie rybami, dlatego zakładają gniazda nie dalej niż 200 metrów od dużych zbiorników wodnych; mórz, także rzek i jezior–zazwyczaj na starych topolach i świerkach (w przypadku Alaski), na wysokościach średnio 20-30 metrów. Orły uwielbiają drzewa o otwartej strukturze, zapewniające dobrą widoczność na bezpośrednie sąsiedztwo. Ich gniazda bywają ogromne, potrafią mierzyć 4 metry głębokości i dochodzić aż do jednej tony wagi (rekord z Florydy wynosi 2.7 tony). Gniazdo bielika jest największym spośród wszystkich ptaków w Ameryce Północnej i największym nadrzewnym gniazdem jakie powstają na świecie; używane wielokrotnie przez wiele lat, z materiałem gałęzi dodawanym każdego roku. Znam dokładną lokalizację niektó-

PLUS 2 listopada 2026

rych orlich gniazd, dlatego wiosną (w czerwcu) mogliśmy często oglądać młode osobniki, które z upływem czasu rosły i w środku lata były w stanie samodzielnie wzbić się w powietrze oraz systematycznie odddalać od rodzinnego drzewa. Dorosły bielik dochodzi prawie do metra długości i 240 centymetrów rozpiętości skrzydeł, z wagą (samice) nawet przekraczającą 7 kilogramów, jego upierzenie jest ciemno-brązowe, z białą głową i ogonem, z żółtym dziobem, szponami i tęczówkami. W czasie lotu osiąga prędkość nawet do 70 km na godzinę. Młode, do czasu osiągnięcia dojrzałości płciowej są w całości brązowe, plamiste, a dziób mają czarny z żółtą końcówką. Odseparowują się od swoich rodziców po około ośmiu tygodniach od opierzenia, a kiedy po 4–5 latach stają się dorosłe, wracają na obszar, gdzie się wykluły i tworzą pary na całe życie. Zaloty bielików amerykańskich wiążą się z nawoływaniami i popisami jak loty nurkowe, pościgi i swobodne spadanie kończone tuż przed zderzeniem z ziemią. Bieliki na Alasce odbywają lęgi wcześnie: budowanie/naprawianie gniazd zaczyna się zwykle do marca, składanie jaj (zazwyczaj 2 sztuki) w marcu lub kwietniu, jaja wysiadywane są przez okres około 40 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta

Atak orła.

wylęgają się w maju i przez pierwsze dwa do trzech tygodni ich życia, co najmniej jeden z rodziców przebywa w gnieździe przez cały czas. Młody bielik może zyskiwać nawet do 170 g wagi dziennie, co jest najszybszym wzrostem wśród wszystkich ptaków Ameryki Północnej. Łososie odbywające tarło w alaskańskich rzekach stanowią większość diety bielików, od późnego lata do jesieni, polując głównie na gorbusze, coho i nerki. Połowa ryb jest łapana żywa przez orła, jedna-czwarta jako padlina, a reszta–to zdobycz przechwycona od innych zwierząt. Ze względu na legendarną obfitość ryb na Alasce, tamtejsze orły osiągają dużą wagę i na wolności żyją średnio około 20 lat, z rocznym wskaźnikiem przeżywalności sięgającym 90 procent! Cie-

kawostka: dorosły orzeł potrzebuje zjeść pół kilograma ryby dziennie, aby przeżyć. Bielik amerykański jest podobny do znanego w Polsce gatunku euroazjatyckiego (Haliaetus albicilla), ze wspólnymi przodkami i rozdzieleniem populacji ok. 20 milionów lat temu, gdzieś nad północnym Pacyfikiem. Angielska nazwa „bald“ odnosi się–wbrew pozorom–do białych piór głowy i ogona, a nie do braku piór (bald znaczy łysy), natomiast naukowe określenie Haliaetus znaczy po grecku „orzeł morski“. Dla Indian Ameryki Północnej orzeł był i jest świętym ptakiem, a jego pióra, głowa i szpony są używane w tradycyjnych ceremoniach, strojach i ozdobach. Dla wielu plemion orzeł jest świętym posłańcem między bogami a ludźmi, wodzem


Podróże z Andrzejem Kulką 9

Portret orła.

wszystkich stworzeń powietrza i strażnikiem, który chroni ludzi przed złem, posiadając dar uzdrawiania. Federalne „Prawo o orlich piórach“ zezwala na ich pozyskiwanie jedynie Indianom, w celach religijnych. Każdemu innemu grozi kara nawet do $5,000 za zabranie znalezionego pióra„na pamiątkę“–warto wiedzieć! Dla obywateli USA orzeł bielik stał się narodowym symbolem, z obowiązującym do dziś wzorem Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych. Pieczęć przedstawiająca bielika amerykańskiego trzymającego w szponach trzynaście strzał i

Orzeł zerka na przepływającego łososia czerwonego, rzeka Gulkana, Alaska.

gałązkę z trzynastoma liśćmi została przyjęta przez Kongres w 1782 roku. Bielik amerykański pozostaje godłem Stanów Zjednoczonych, bedąc również umieszczonym na rewersie niektórych monet, w tym na popularnej ćwierćdolarówce. Historia bielika w Ameryce Północnej pokazuje, jak człowiek potrafi doprowadzić cały gatunek do zagłady. Na początku XVIII wieku populację bielików amerykańskich szacowano na 300–500 tysięcy osobników, ale w 1950 roku pozostało zaledwie 412 gniazdujących par w kontynentalnych stanach

Bielik na brzegu.

USA! Kolosalny spadek populacji został spowodowany użyciem pestycydów DDT w rolnictwie, co w 1967 poskutkowało ogłoszeniem bielika gatunkiem zagrożonym. W 1972 w USA zabroniono stosowania DDT, nieco później w Kanadzie, a gdy zmieniły się przepisy, populacja orła wróciła do normy. W 2025 szacowana ogólna liczba osobników na kontynencie wynosiła ponad 400 tysięcy, z tego 100 tysięcy w Kanadzie. Największa na świecie koncentracja majestatycznych, królewskich orłów bielików istnieje właśnie na

Alasce, dokąd wybieramy się znowu latem 2027 roku, ze stuprocentową gwarancją ujrzenia ich w naturalnym, subarktycznym środowisku. Zapraszamy. Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki z polskim przewodnikiem po całym świecie, również na Alaskę, przez całe lato 2027. Bliższe informacje na stronie internetowej www.andrzejkulka.com lub pod nr tel. 773 237 7788.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


10 Na wesoło

DR FULMES

Dr Mychailo Fulmes

Certyfikowany specjalista chirurgii ogólnej oraz chirurgii jelita grubego i odbytnicy, hemoroidy Fellow of the American Society of Colon and Rectal Surgeons

HEALTH INSTITUTE

• Krótki i małoinwazyjny zabieg

Zabieg Rafaelo®

• Bez tradycyjnej operacji chirurgicznej

Nowoczesna, małoinwazyjna metoda leczenia hemoroidów z wykorzystaniem energii fal radiowych — bez tradycyjnego chirurgicznego wycinania.

• Minimalny dyskomfort po zabiegu • Bez długiego okresu rekonwalescencji • Szybki powrót do codziennych aktywności

Tel.: +1 718 743 4450 2343 Coney Island Avenue, Brooklyn, NY 11223 www.doctorfulmes.com

PROFESJONALNA OPIEKA. DYSKRECJA. INDYWIDUALNE PODEJŚCIE. OBSŁUGA W JĘZYKU POLSKIM, UKRAIŃSKIM, ROSYJSKIM I ANGIELSKIM.

Żona do męża przed wyjściem Dziewczyny, dzisiaj Halloween. Nie musimy się malować.

G – Na Halloween przebiorę się za okres. Potem się spóźnię i wszyscy będą się bali.

G - Uwielbiam Halloween. To jedyny dzień w roku kiedy mogę się pokazać na ulicy z moją teściową.

G – Mamo, będziemy w tym roku obchodzić Halloween? – Nie, bo to nie jest polskie święto. – Ale mamo! – Dżesika, Brajan, żadnych dyskusji!

G Po dokładnym przebadaniu staruszka, lekarz mówi: – Mogę podjąć się leczenia, ale uprzedzam, że będzie to drogie. – Kon-

PLUS 2 listopada 2026

kretnie: ile? – Pięć tysięcy złotych. – A, to dziękuję – mówi staruszek, wstając z krzesła. – Mam korzystniejszą propozycję od zakładu pogrzebowego

G Żona z mężem oglądają horror. Nagle pojawia się straszny potwór. – O matko! – krzyczy żona. – Teściowa? Faktycznie podobna

G Zocha mówi do swego męża Józka: – Ty Józek, zostaliśmy zaproszeni na bal maskowy. – Ja nie idę, bo nie mam się za co przebrać. – Najlepiej nie pij – nikt cię nie pozna!

G

Żona pyta męża: – Kochanie, za co się przebierzesz na Halloween? – Za idealnego męża.

G Czarownica na randce.

– Kochanie, polecimy gdzieś na weekend? – Oczywiście! Tylko sprawdzę, czy miotła ma ważny przegląd.

G Nauczycielka pyta Jasia: – Za kogo przebierzesz się na Halloween? – Za tatę. – A dlaczego? – Bo mama mówi, że to najstraszniejszy człowiek, kiedy dostaje rachunek za kartę kredytową!

G

Polak, który niedawno przeprowadził się do Ameryki, po raz pierwszy obchodzi Halloween. Wieczorem ktoś dzwoni do drzwi. Otwiera, a tam pięcioro dzieci przebranych za duchy, potwory i czarownice. – Trick or treat! – krzyczą. Polak nie bardzo wie, o co chodzi. – Co? Jaki trik? Dzieci powtarzają: – Trick or treat!

Family Dental Care Bożena Piekarz-Lesiczka D.D.S. Tel: 718-472-4344 146 Driggs Ave. Brooklyn, NY 11222

General dentist ✗ Laminaty, koronki, mostki ✗ Leczenie kanałowe ✗ ✗ Korony Korony na na implanty implanty

✗ ✗ Stomatologia Stomatologia dziecięca dziecięca ✗ Kosmetyka ✗ Kosmetyka ✗ Protetyka i ortodoncja ✗ Protetyka i ortodoncja ✗ Czyszczenie i wybielanie zębów ✗ Czyszczenie i wybielanie zębów

www.doctorbozenapiekarz.com Mężczyzna zastanawia się chwilę, po czym znika w kuchni. Wraca z talerzem pierogów. – Cukierków nie mam, ale pierogi z kapustą są! Dzieci patrzą na siebie zaskoczone, ale każde bierze po jednym. Następnego dnia sąsiad pyta: – Jak ci poszło pierwsze Halloween? – Świetnie! – odpowiada Polak. – Tylko nie rozumiem, dlaczego dzisiaj od rana przed domem stoi trzydziestu Amerykanów z pustymi talerzami.


Adwokat radzi 11

Kto jest najbardziej krzywdzony podczas walki o opiekę nad dziećmi przy rozwodzie lub separacji? Każda osoba, która przeszła sporny rozwód, wie ile stresu trzeba znieść, aby zakończyć toksyczny związek małżeński. Według badań rozwody zajmują drugie miejsce, jeżeli chodzi o poziom stresu w wydarzeniu życiowym. Pierwsze miejsce zajmuje śmierć bliskiej osoby. Czasami zdarza się, że oboje małżonków siadają przy jednym stole ze swoimi adwokatami i dogadują się polubownie rozwiązując wszystkie kwestie majątkowe i rodzinne. Jednakże z mojego doświadczenia większość spraw rozwodowych toczy się jak “wojna”, w której nikt nie wygrywa, a najbardziej są pokrzywdzone dzieci. Spory toczą się o nieruchomości, plany emerytalne, konta bankowe, samochody, meble, ale także o widelce i stare rowery.

Małżonkowie często tracą rozsądek i kierują się emocjami, które opierają się na zawiści, nienawiści i goryczy. Te emocje powodują, że małżonek kieruje się jednym celem, aby “zniszczyć” tą drugą osobę, aby ją ukarać. Prawdziwymi ofiarami takich rozwodów są dzieci. Rozżaleni małżonkowie często nie są świadomi, że takim zachowaniem krzywdzą swoje dzieci. Dzieci są używane jak pionki w szachach i oboje rodziców mogą być temu winni. Zdarza się, że ojcowie walczą o równy podział czasu z dziećmi, tzw. joint residential custody, tylko dlatego, aby nie płacić na nie alimenty dla matki. Jeżeli dzieci spędzają tyle samo czasu z obojgiem z rodziców, powiedzmy tydzień z matką i tydzień z ojcem, to argument

jest, że alimenty się wykluczają. Jednak prawo dyktuje inaczej. Joint residential custody, czyli równy podział zamieszkania dzieci pomiędzy rodzicami nie anuluje alimentów na dzieci. Jeśli obojga rodziców zarabia tyle samo to przy zgodzie sądu można anulować alimenty na dzieci. Natomiast jeżeli jest różnica w zarobkach, i powiedzmy matka zarabia mniej, to prawo nie pozwala jej się wyrzec alimentów na dzieci, bo te prawo nie należy do niej, tylko to dzieci. Drugim przykrym zjawiskiem w sporach o dzieci to parental alienation, czyli alienacja od dzieci jednego z rodziców. Najczęściej zdarzający się przykład to matka, która przelewa swój żal i gniew poprzez utrudniania spotkań między ojcem a dziećmi. Matka wpaja, że tata “nas” zostawił i nie zdaje sobie sprawy, że jej negatywne emocje i rozmowa ma wpływ na dzieci. Te emocje przechodzą na dzieci i one zaczynają widzieć ojca w negatywnym świetle. Po czasie takie pranie mózgu dzieciom powoduje, że dzieci nie chcą widywać się

z ojcem. Prawo określa to jako alienacja rodzica, czyli parental alienation. Jeżeli wyznaczony przez sąd psycholog stwierdzi, że matka alienuje dzieci od ojca, to sąd może nakazać, aby dzieci zamieszkały z ojcem po to, aby można było naprawić związek rodzicielski. Sąd nie toleruje zachowania przez rodziców, które doprowadzają do rozpadu związku rodzicielskiego między dzieckiem a rodzicem. Spór o dzieci to nie gra. Niewłaściwe zachowanie przez rodziców i mieszanie dzieci w dorosłe spory ma konsekwencje prawne. W ekstremalnych sytuacjach sąd zmienia głównego opiekuna, z którym dzieci mieszkają, aby naprawić związek rodzicielski z rodzicem, który był odsunięty od dzieci. Pamiętać trzeba, że rozwód jest pomiędzy małżonkami a nie pomiędzy rodzicami i dziećmi. Wiedząc jaki stres przechodzimy podczas rozwodu, próbujmy uchronić nasze dzieci przed takim stresem. Kierujmy się dobrem dzieci a nie naszymi negatywnymi emocjami. Mecenas Joanna Ewa Nowokuński

MÓWIMY PO POLSKU!

SE HABLA ESPAÑOL!

347-743-9058 TELEFONY CZYNNE CAŁĄ DOBĘ

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim. • Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego

Joanna Ewa Nowokuński

• Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Biuro główne:

ADWOKAT z 19-letnim doświadczeniem

Mówimy po polsku

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 stawki@icetransport.com New Providence, NJ 07974

■ Rozwody

(contested i uncontested) ■ Sprawy rodzinne (custody i child support) ■ Sprawy imigracyjne ■ Sprawy karne (DUI, domestic violence, assault, etc) 861 Manha an Avenue, Suite 6, Brooklyn, NY 11222 www.jenlawgroup.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


12 Kuchenne hobby

Historia fast foodów

PLUS 2 listopada 2026


Kuchenne hobby 13

Fast food to jeden z symboli Ameryki, który zmienił oblicze gastronomii na całym świecie. Taka forma spożywania posiłku jest przez jednych uwielbiana, przez innych krytykowana, ale na pewno nie można odmówić jej jednego – tego, jak wiele mówi o nas samych. To właśnie historia rozwoju fast foodów niejednokrotnie odzwierciedla zmiany w nawykach i stylu życia społeczeństw wielu krajów. Poniżej prezentujemy 10 ciekawostek na temat szybkiego jedzenia, dzięki którym przekonasz się, jak interesująca jest jego historia. Globalne przychody restauracji fast food to około 570 miliardów dolarów rocznie. Ta zawrotna kwota jest wielokrotnie wyższa, niż koszt dotarcia na księżyc i mniej więcej pięciokrotnie wyższa, niż wartość budżetu Polski. Pomimo zmieniających się trendów gastronomicznych sieci tanich restauracji niezmiennie generują ogromne zyski. Dzieje się tak, ponieważ branża elastycznie dostosowuje się do nowych potrzeb klientów. Inspiracją do powstania restauracji fast food były popularne od lat 20-tych do 40-tych, automaty z jedzeniem. Te mieszczące się w amerykańskich biurowcach urządzenia, zapewniały szybki, ciepły posiłek. Wystarczyło wrzucić monetę i odebrać gotowe danie – dokładnie tak, jak robimy to od jakiegoś czasu w niektórych polskich biurowcach. Pierwszym barem szybkiej obsługi w Stanach Zjednoczonych był otwarty w 1921 roku White Castle. Restauracja powstała w Wichita w stanie Kansas i nie tylko odpowiadała na zmieniające się powoli podejście do spożywania posiłków, ale też aktywnie korzystała z nowoczesnych wtedy form promocji. Trzymając w ręku specjalny

kupon, wycinany ręcznie z gazety, klienci otrzymywali aż 5 hamburgerów, za jedyne… 10 centów (wartość dzisiejszego $1.50)! Sieć White Castle funkcjonuje do dzisiaj, a jej znakiem rozpoznawczym są burgery, w których bułka zamiast tradycyjnie okrągłego kształtu, ma kwadratowy. Warto zauważyć, że dalszy rozwój wielu sieci fast-food miał silny związek z powstawaniem i rozbudową legendarnych, amerykańskich szos. W 1948 roku powstała pierwsza w USA restauracja dla zmotoryzowanych. Kultowa sieć IN-N-OUT, uwielbiana przez mieszkańców zachodnich stanów USA i odwiedzających je turystów, funkcjonuje do dziś. W wybranych barach IN-N-OUT stoliki nadal znajdują się wyłącznie na zewnątrz, w dodatku nielicznie. Zamówienia składa się przy okienku małej, białej budki. Obok niej ustawia się kolejka samochodów – tak, jak uczy zmotoryzowanych Amerykanów kultura zamawiania posiłków już od lat 40-tych. IN-NOUT to, naszym zdaniem, najlepsza

burgerownia na świecie. Szczerze polecamy! Podobnie działa też amerykańska sieć barów dla zmotoryzowanych Checkers. Skoro mowa o kultowych restauracjach fast food… w USA jest ich mnóstwo! Istnieją dziesiątki prężnie działających sieci barów szybkiej obsługi, ale też pojedyncze, legendarne lokale, które liczą nawet ponad 80 lat! Przemierzając Amerykę samochodem co chwilę mija się jakiś fast food. W Sonic Drive-In burgera z colą i frytkami do samochodu przywiezie ci kelnerka na wrotkach, a w Taco Bell i Chipotle poznasz amerykańską odmianę meksykańskich posiłków. Nie brakuje też fast foodów ekologicznych, a nawet rybnych (Long John Silver’s) i karaibskich (Pollo Tropical). Fast foodowa podróż przez Stany naprawdę może bardzo pozytywnie zaskoczyć i nauczyć, że szybkie jedzenie niekoniecznie musi być synonimem niskiej jakości. Przeciwnie, bywa oryginalne, pyszne, a czasem naprawdę zdrowe! 96% amerykańskich dzieci kojarzy, kim jest Ronald McDonald, mimo że tak naprawdę nie istnieje. Rozpoznawalność tej fikcyjnej postaci dowodzi, jak bardzo symbol najpopularniejszej na świecie marki fast food oddziałuje na amerykańskie społeczeństwo. Ponad dwadzieścia lat temu, w 2001 roku, Pizza Hut dostarczyła jedzenie na stację kosmiczną. Jak na tak ekstremalną dostawę przystało, akcję poprzedziły długie przygotowania. Wszystko po to, by pizza była możliwie świeża i bezpieczna dla zdrowia astronautów. Istotne okazało się też dobranie odpowiednich składników, w

idealnych proporcjach, aby jej smak właściwie odpowiadał działającym inaczej w przestrzeni kosmicznej kubkom smakowym. Rok później, w 2002 roku, Burger King jako pierwszy bar szybkiej obsługi wprowadził kanapki wegetariańskie. Od tego momentu stale powiększana jest oferta dań wegetariańskich oraz wegańskich dostępnych w fast foodach, co niejako symbolizuje kolejne zmiany w stylu życia społeczeństw całego świata. Pierwszy McDonald’s w Polsce został otwarty 17 stycznia 1992 roku, na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, w ścisłym centrum Warszawy. Otwarcie cieszyło się nieprawdopodobnie wielką popularnością, służąc za symbol coraz większego powiązania naszego kraju z niegdyś niedostępnym światem zachodnim. Wydarzenie relacjonowano w telewizji, a w uroczystości przecięcia wstęgi wzięli udział m.in. minister Jacek Kuroń oraz Agnieszka Osiecka, Kazimierz Górski i Zygmunt Broniarek. W samym dniu otwarcia odnotowano zawrotną liczbę ponad 13 000 transakcji! Bar w tej lokalizacji funkcjonował do 2014 roku. Od 2018 roku obowiązuje nakaz podawania ilości kalorii w daniach serwowanych w restauracjach fast food. Jest to związane z coraz większym problem otyłości zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Myśląc o otyłości, skojarzenia kierują nas od razu w stronę Amerykanów, ale w rzeczywistości coraz większą liczbę państw dotyka ten problem. Także w Polsce prowadzone są kampanie uświadamiające negatywny wpływ nieprzemyślanej diety i braku ruchu na zdrowie.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


14 Adwokat radzi

Czy przepisać dom na dzieci?

Klienci często pytają, czy dom powinien zostać przepisany na dorosłe dzieci klienta, zachowując prawo dożywotniego mieszkania dla rodzica, czy też fundusz - Medicaid Asset Protection Trust powinien być wykorzystany do ochrony majątku.

przed śmiercią osoby otrzymującej świadczenia Medicaid, wartość dożywotnią udziału rodzica w nieruchomości będzie musiała zostać zapłacona za świadczenia Medicaid. Jeśli dom jest wynajmowany, czynsz netto jest należny na poczet ich opieki, ponieważ należą one do dożywotniego najemcy. Następnie, klient traci znaczną część zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych w przypadku sprzedaży swojego głównego miejsca zamieszkania, ponieważ będzie on uprawniony tylko do proporcjonalnego udziału w oparciu o wartość dożywotniego majątku do domu jako całości. Natomiast właściwie sporządzony trust zachowuje pełne wyłączenie z podatku od zysków kapitałowych w odniesieniu do głównego miejsca zamieszkania, a dom może zostać sprzedany przez trust bez obowiązku uiszcza-

Chociaż przekazanie aktu własności dziecku z zachowaniem prawa dożywotniego mieszkania dla rodzica jest o wiele mniej kosztowne niż założenie trustu, w większości przypadków to rozwiązanie jest jednak niekorzystne. Po pierwsze, jeśli dom zostanie sprzedany

K

A

N

C

E

L

A

R

I

P

A

R

A

W

N

nia jakiejkolwiek kwoty głównej za opiekę nad klientem, zakładając, że minął okres wsteczny. Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno prawo dożywotniego mieszkania, jak i nieodwołalny fundusz powierniczy Medicaid likwidują podatek od wzbogacenia od sprzedanego majątku, ale TYLKO po śmierci rodzica, który był właścicielem lub darczyńcą. Po śmierci rodzica podstawa naliczania podatku od zysków kapitałowych jest podwyższana z kwoty zapłaconej przez rodzica plus wszelkie ulepszenia do wartości majątku w dniu śmierci rodzica. To skutecznie eliminuje płacenie podatku od zysków kapitałowych ze sprzedaży cennych nieruchomości po śmierci rodzica. Sytuacja każdego z nas jest inna, dlatego bardzo ważne jest, aby poświęcić trochę wolnego czasu na konsultację z adwokatem. To pozwoli nam na dokładną analizę sytuacji w jakiej się znajdujemy i wybór optymalnego dla nas planu, który zabezpieczy dorobek naszego życia, przyszłość naszą i naszych bliskich. Mecenas Joanna Gwóźdź

A

J OA N NA GWOZDZ

AT T O R N E Y AT L A W

Świadczymy usługi kompleksowego doradztwa prawnego w zakresie następujących gałęzi prawa: ✓ Medicaid

✓ Trusts

• Testament

✓ Asset Protection

✓ Revocable

• Power of Attorney

✓ Prawo Spadkowe, Probate

✓ Irrevocable

✓ Estate Planning

• Health Care Proxy

122 Nassau Avenue, Brooklyn, New York 11222

PLUS 2 listopada 2026

T: 718-349-2300, F: 718-349-2332 joannagwozdzlaw@gmail.com


Horoskop 15

21.03 - 19.04

20.04 - 22.05

23.04 - 21.06

22.06 - 22.07

BARAN To powinien być bardzo pomyślny dla Ciebie okres. Znajdziesz wyjście z każdej sytuacji i rozwiążesz każdy problem, da Ci to sporo satysfakcji. Sprawi, że uwierzysz w swoje siły i nabierzesz pewności siebie. Postaraj się znaleźć czas na spotkanie towarzyskie ze znajomymi. Warto wyjść do klubu, kina czy teatru i trochę się zrelaksować. BYK Będziesz w bojowym nastroju, nie zgodzisz się na żaden kompromis, uparcie będziesz bronić swojego zdania. Jeśli więc masz w tym tygodniu coś ważnego do załatwienia, spróbuj odłożyć to na później. Jeśli nie da się tego przełożyć, postaraj się unikać emocjonalnych zachowań, panuj nad sobą, kontroluj sytuację. BLIŹNIĘTA W tym tygodniu będziesz w bardzo dobrym nastroju. Łatwo dogadasz się ze wszystkimi, unikniesz niepotrzebnych kłótni i sprzeczek. Być może uda Ci się znaleźć rozwiązanie problemu, który od dawna nie dawał Ci spokoju, a na jego rozwiązaniu szczególnie Ci zależy. Będzie okazja do świętowania. RAK Dobry nastrój i pozytywna energia powinny teraz być z Tobą. Śmiało będziesz pokonywać wszelkie trudności. Nie zwracaj uwagi na drobne przeszkody, czy niedogodności. Uwierz w siebie. Możesz liczyć na pomoc rodziny.

23.07 - 23.08

LEW Twój nastrój powinien się poprawić. Z niecierpliwością będziesz czekać na zmiany i nowe możliwości, które powinny się przed Toba otworzyć już wkrótce. Zadbaj też o swoje mieszkanie, może warto zrobić mały remont.

23.07 - 23.08

PANNA W najbliższych dniach może przydać Ci się refleks i umiejętność szybkiego podejmowania decyzji, bo może pojawić się niezwykła okazja i trzeba będzie ją szybko wykorzystać. Zmiany wpłyną korzystnie na Twój nastrój i sprawią, że uwierzysz w siebie. Wykorzystaj swoją szansę, ale nie działaj pochopnie.

23.09 - 22.10

23.10 - 21.11

22.11 - 21.12

22.12 - 19.01

20.01 - 18.02

19.02 - 20.03

WAGA Korzystny wpływ gwiazd przepełni Cię siłą, energią i wigorem. Uda Ci się zrealizować plany i marzenia. Twój urok osobisty i zwiększona witalność sprawią, że zaczniesz być postrzegany w dużo korzystniejszym świetle niż dotychczas. Będziesz błyszczeć, flirtować i wzbudzać pożary serca. SKORPION Postaraj się znaleźć czas na spotkania towarzyskie z przyjaciółmi i znajomymi. Potrzeba Ci kontaktów z ludźmi. Czujesz się przytłoczony obowiązkami w pracy. Stres nie wpływa korzystnie na zdrowie. Nie próbuj zmieniać na siłę rzeczy niemożliwych. STRZELEC Być może wkrótce otrzymasz jakąś bardzo korzystną propozycję. Przed podjęciem ostatecznej decyzji poproś o radę osobę, której ufasz. Nie działaj pochopnie, ale uwierz, że Twoje marzenia mogą stać się rzeczywistością, może warto zaryzykować. KOZIOROŻEC Nadchodzi czas na załatwienie wielu zaległych spraw. Warto teraz nieco bardziej zainteresować się sprawami swoich finansów, tak przyszłościowo. Być może Twoje działania nie przyniosą od razu spektakularnych zysków. WODNIK Pewien plan od dawna chodzi Ci po głowie. Teraz możesz zacząć go realizować, pod warunkiem, że zaangażujesz się w to bez reszty. Jeśli chcesz coś robić na pół gwizdka, lepiej nie rób tego wcale. Szczególnie, że ten tydzień raczej nie będzie sprzyjał aktywności. RYBY Będzie rozpierać Cię energia, zapragniesz działać, by ją rozładować. Wykażesz się pomysłowością, pracowitością i fachowością. Więcej uwagi poświęć swojemu partnerowi i sprawom uczuć. Nie warto żyć tylko samą pracą. Okaż partnerowi jak jest dla Ciebie ważny.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


16 Kącik milusińskich

Jakie ptaki mieszkają w Polsce? Czy potrafisz znaleźć ich nazwy ukryte w ramce? Szukaj ich w poziomie i w pionie.

B

K

T E

Y

B

K R L

D

R O Z

K

W I

S

Ż N

N

O Ł

J C

U A

U S

W R Ó I

A

S

R O

K W

K

I

D

A U

U K

S

Y J

Ę Ż

S O G

A

S

Ś

R Ń A G E A W R O N J

Ó R

I

Ł

K Ą

U

O

Ą W J B S B E U K A W K A L K J K W O Z R O R A Z A R I R I O R O G I B E L K B N M R S Ę S

D

L

O G A

Y W S

K A

B

I

U

S A O Z Ó B A G O Ń R E J A L

Ż

I

T

A

O J W S Z P A K Ą N S K O W R O N E K E

Ł

K

O A

U

J

J Znasz K W

ptaki, które Lista nazw do znalezienia: BOCIAN, DROZD, DUDEK, można spotkać GAWRON, GĘŚ, GOŁĄB, KAWKA, KORMORAN, KOS, w USA? KRUK, ORZEŁ, SIKORKA, SKOWRONEK, SÓJKA, SROKA, SZPAK, WILGA, WRONA, WRÓBEL, ZIĘBA, ŻURAW. PLUS 2 listopada 2026


POLISH-AMERICAN MUSIC STAGE ZAPRASZA NA DRUGĄ EDYCJĘ

Galaxy of Polish Stars Polska Rewia Operetkowo-Musicalowa

Koncert uświetniający rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości rozpocznie *Polonez* Wojciecha Kilara (z filmu *Pan Tadeusz*) oraz dwie pieśni patriotyczne i Walc Barbary z filmu Noce i Dni. Program koncertu to największe przeboje operetkowe w rytmie walca wiedeńskiego i czardasza, a także znane duety i piosenki musicalowe w języku polskim, angielskim, francuskim i włoskim. *Phantom of the Opera*, *West Side Story*, *My Fair Lady*, *Les Miserables*, *Skrzypek na Dachu*, *Księżniczka Czardasza*, *Zemsta Nietoperza*, *Giuditta*, *Hrabina Marica* i *Wesoła Wdówka*. W tym roku zagra nowa PAMS Concert Orchestra, w której składzie mamy kilkoro znamienitych muzyków polskich – Agata Mańka, Paweł Knapik, Daniel Sky Szczepański oraz Kamil Tarnawczyk. Wystapia solisci z najlepszych teatrów muzycznych w Polsce, oraz słynna gwiazda amerykańskiego Broadwayu. Patrycja Pieczara – Uznana na arenie międzynarodowej polska dyrygentka, prowadząca zawodowe orkiestry w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Ameryce Łacińskiej. Zadebiutowała zawodowo w 2011 roku, występując z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia oraz Filharmonią Krakowską. Gościnnie dyrygowała, m.in. Royal Scottish National Orchestra, Royal Liverpool Philharmonic, Tokyo Symphony Orchestra oraz Istanbul State Symphony Orchestra. Ben Crawford – gwiazda Broadwayu, znany z roli tytułowej w musicalu *Phantom of the Opera*, którą odtwarzał przez 5 ostatnich lat produkcji spektaklu (czyli do roku 2023), oraz z roli tytułowej w musicalu *Shrek the Musical*. Występował również w takich produkcjach jak *Charlie and the Chocolate Factory*, *Big Fish*, oraz *Les Misérables*. Paulina Janczak – solistka Teatru Polskiego w Szczecinie. Zdobywczyni Złotej Płyty w polskiej produkcji *Les Misérables* oraz Potrójnej Platynowej Płyty za rolę Christine w musicalu *Phantom of the Opera* – Do tej roli została wybrana osobiście przez kompozytora tego musicalu, Andrew Lloyd Webbera. Występowała również w wielu popularnych serialach telewizyjnych jak *M Jak Miłość*, *Barwy Szczęścia*, czy *Na Dobre i Na Złe*. Iwona Socha – solistka Opery Krakowskiej; występuje także w Teatrze Wielkim w Łodzi, Operze Śląskiej i Operze Wrocławskiej oraz na licznych festiwalach międzynarodowych. Laureatka wielu prestiżowych nagród festiwalowych i konkursowych; uhonorowana przez Ministra Kultury Brązowym Medalem *Zasłużony Kulturze Gloria Artis*. Adam Sobierajski – solista Opery Śląskiej i Opery Krakowskiej; solista gościnny Opery Wrocławskiej, Opery Nova, Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku oraz Teatru Wielkiego w Łodzi. Laureat wielu prestiżowych nagród na międzynarodowych konkursach i festiwalach. Odznaczony Brązowym Medalem *Zasłużony Kulturze Gloria Artis*. Anna Farysej – dzieli swoją karierę artystyczną między Polskę (Teatr Wielki – Opera Narodowa, Polska Opera Królewska, Warszawska Opera Kameralna) a Stany Zjednoczone; laureatka wielu konkursów w obu krajach, zadebiutowała w Carnegie Hall w 2012 roku podczas koncertu zwycięzców nowojorskiego festiwalu muzycznego. Dariusz Ocetek – śpiewak operowy, oratoryjny, musicalowy oraz muzyki rozrywkowej. Występował w Polsce, Czechach, Niemczech, we Włoszech oraz w USA. Zadebiutował w Carnegie Hall w 2000 roku podczas New York Lyric Recovery Festival – prestiżowego, corocznego festiwalu będącego elitarną sceną dla międzynarodowych talentów wokalnych. Chór Polonia – zespół młodzieży z polskich szkół w Nowym Jorku i New Jersey, który przygotowuje Dominik Grzyb. W tym roku wybraliśmy piękną salę koncertową Symphony Space na Manhattanie - Broadway i 95 St. Dojazd liniami metra 1, 2 i 3 (stacja po drugiej stronie ulicy, Broadway i 96 St.), oraz liniami B i C (jedna przecznica na wschód, Central Park West i 96 St.). Zapraszamy i życzymy tak wspaniałej zabawy, jak w roku ubiegłym. Bilety – poloniabilet.com, lub Symphony Space – 212-257-8987. Do zobaczenia na koncercie.


18 Zdrowie

Paraliżujący strach przed lataniem

Zbliżają się święta – to czas, kiedy wiele osób decyduje się na podróże. Niektóre z nich wymagają lotu samolotem. Ale co zrobić, jeśli boimy się latać? Strach przed lataniem — czasami nazywany aerofobią lub awiofobią — wykracza poza zwykłe zdenerwowanie związane z lotem. „Istnieją fizyczne objawy tego strachu — szybkie bicie serca, pocenie się, drżenie, zawroty głowy, nudności, duszność, ból w klatce piersiowej lub wymioty. Osoby takie mają objawy emocjonalne – odczuwają zdenerwowanie. Mogą u nich występować objawy behawioralne, które sprawiają, że ktoś odwołuje lot w ostatniej chwili z powodu paniki lub decyduje się na podróż pociągiem przez wiele godzin, byle uniknąć lotu. Taki ktoś może zdecydować się nie wyjeżdżać na wakacje lub w podróże służbowe i wielokrotnie szukać zapewnień o bezpieczeństwie podróży u innych osób” – wyjaśnia w wywiadzie dla CNN dr Gail Saltz, adiunkt psychiatrii klinicznej w Weill Cornell Medical College w Nowym Jorku. Po zderzeniu w powietrzu samo-

PLUS 2 listopada 2026

lotu American Airlines Flight 5342 ze śmigłowcem Black Hawk armii USA w pobliżu Waszyngtonu, w styczniu tego roku Transportation Security Administration odnotowało wyraźny spadek liczby podróży lotniczych w USA w porównaniu z tym samym okresem w zeszłym roku. Według specjalistów katastrofa była tu istotnym czynnikiem obok niepewności gospodarczej. Jak pokazują badania, problem aerofobii dotyczy ok. 25 mln dorosłych w USA, a po każdej katastrofie lotniczej takich osób przybywa. Psychologowie twierdzą, że często problem pojawia się w wieku dorosłym. Na tych, u których się rozwinie, nie działają racjonalne argumenty – np. taki, że obecnie latanie jest dużo bezpieczniejsze niż kiedyś: w latach 70. dochodziło do ponad 30 wypadków na milion wylotów, obecnie zaś tylko do ok. 3. Objawy mogą wystąpić nawet tydzień przed lotem lub w dowolnym momencie już w samolocie. Aby lęk przed lataniem można było uznać za fobię, objawy te muszą występować przez sześć miesięcy lub dłużej i w jakiś sposób zakłó-

cać życie. Leczenia szukają zazwyczaj dopiero osoby, u których jest to szczególnie wyniszczające. Zdaniem Davida Carbonella, psychologa z Chicago, który jest autorem podręcznika o strachu przed lataniem, u wielu osób obawy te przybierają na sile u 20- i 30-latków, w okresie „dużych zmian w życiu i pojawienia się nowych obowiązków” — takich jak zawarcie związku małżeńskiego czy rodzicielstwo. Ludzie mogą się bać, że latanie zagraża ich życiu w tak ważnym momencie. Możliwe jest, że ktoś lata bez lęku przez lata, a następnie rozwinie aerofobię. Są też konkretne czynniki, które wyzwalają aerofobię, np. lot z silnymi turbulencjami, start i lądowanie, myśli o pożarze lub chorobie rozprzestrzeniającej się w samolocie, doniesienia o terroryzmie, katastrofach i przemocy w samolotach. Nasilać to uczucie mogą tez inne fobie, np. akrofobia (lęk wysokości), agorafobia (strach przed opuszczeniem domu, niemożnością ucieczki z danego miejsca lub uzyskania pomocy, jeśli coś pójdzie nie tak), antropofobia (strach przed ludźmi),

klaustrofobia (strach przed zatłoczonymi, zamkniętymi przestrzeniami), czy mysofobia (inaczej germofobia, czyli strach przed zarazkami). Możesz przestać się bać latania Jeśli czyjś lęk przed lataniem jest tak silny, że niweczy plany wakacyjne całej rodziny, to warto zastanowić się, jak go pokonać. A jest to możliwe – i to szybko! Przy dobrej współpracy z terapeutą, całkowite pozbycie się awiofobii może zająć raptem 3 miesiące. „Najczęściej w przypadku awiofobii stosujemy psychoterapię w nurcie poznawczo-behawioralnym. Można spróbować także psychoterapii w nurcie psychodynamicznym, w którym pacjent wspólnie z terapeutą wraca do przeszłości i szuka źródeł lęku w sytuacjach niezwiązanych bezpośrednio z lataniem samolotem” – wyjaśnia Rania Al-Mashan, psycholożka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia. Aby poradzić sobie z lękiem, trzeba go oswoić, czyli – niestety – wystawić się na tę przerażającą sytuację i próbować zapobiegać swoim zwykłym reakcjom, które tylko pogarszają fobię. Pomagają w tym m.in. metody głębokiej relaksacji, jak tzw. trening Jacobsona lub trening autogenny Schultza. Sprawiają, że z czasem człowiek staje się niewrażliwy na te bodźce. Osoby, które boją się latanie, nie powinny natomiast decydować się na uniki. Specjaliści odradzają także picie alkoholu, branie tabletek nasennych lub innych narkotyków (aby poradzić sobie z fobią), chyba że przepisze je lekarz. Warto natomiast nauczyć się technik oddechowych, które pomagają opanować nadchodzący atak paniki. Pomóc może też odpowiednie przygotowanie się do podróży, np. wybór filmu, który pozwoli odwrócić uwagę od niepokojących myśli lub wysłuchanie czegoś relaksującego. Niektórym pomaga też tzw. intelektualizacja, czyli skupienie uwagi na analizie i racjonalnym rozumowaniu – w tym przypadku edukacja na temat aerodynamiki. Intelektualizacja to mechanizm obronny, który pozwala uniknąć lub stłumić nieprzyjemne uczucia, które się pojawiają. Możliwości jest sporo, trzeba po prostu znaleźć metodę dla siebie. Źródło: zdrowie.pap.pl


20 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres ogloszenia-ny@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 9.11.26r. wezmą udział w losowaniu nagrody. Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 16.11.26r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRODY JEST:

NAGRODA TYGODNIA

Za prawidłowe rozwiązanie krzyżówki nr.42 (824) nagrodę wylosował Pan Karol Kurzajkiewicz z Islip. Gratulujemy! Hasło – „Głupi po szkodzie głupim zostanie”

Sprzedajesz? Kupujesz? Chcesz wynająć? Zgłoś się do nas! 35 lat doświadczenia oraz setki zadowolonych klientów!

NA SPRZEDAŻ GREENPOINT

Cena:

0

$139500

Kontakt: Danuta Wolska

Licensed Real Estate Broker

917-608-5344

PLUS 2 listopada 2026

150 Guernsey St., Greenpoint, Brooklyn NY


21

REKLAMA

Szybka. Niezawodna. Polska. Twoja zaufana firma wysyłkowa od 50 lat! • Paczki Lotnicze i Morskie - do Polski i Europy • Kontenery – z każdego miejsca w USA do każdego miejsca w Polsce • Mienie Przesiedlenia Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim. • Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Biuro główne:

Mówimy po polsku

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

• Samochody, Motocykle, Łodzie • Przesyłki Komercyjne • PolamerSEND – paczki do Polski z każdego miejsca w USA • Dolary do Polski – do odbioru w gotówce, na konto, nawet do domu • Bilety Lotnicze i Wakacje All-Inclusive • Kwiaty na każdy adres w Polsce • Zestawy gotowe na każdą okazję GREENPOINT

MASPETH

167 Greenpoint Ave Brooklyn NY 11222 Tel: (718) 349 1319

64-02 Flushing Ave. Maspeth NY 11378 Tel: (718) 326 2260

ROSELLE

WALLINGTON

275 Cox St. Roselle, NJ. 07203 Tel: (908) 352 9100

130 Main Ave. Wallington NJ 07057 Tel: (973) 779 6613

www.polamerNY.com tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


22 Technologie

Halo, tu sztuczna inteligencja! W polskim salonie w New Jersey telefon odbiera już AI

Fryzjerka nakłada farbę klientce, telefon dzwoni, a kolejna osoba chce umówić wizytę. Jeszcze niedawno oznaczało to konieczność przerwania pracy albo ryzyko utraty klienta. Dziś w polskim salonie Pure Hair Vibes w Wallington w stanie New Jersey takie sytuacje rozwiązuje sztuczna inteligencja. Wirtualna recepcjonistka odbiera telefony, rozmawia po polsku i angielsku, a nawet zapisuje klientów na wizyty. Czy właśnie tak będzie wyglądała przyszłość małych polonijnych biznesów w Ameryce? TELEFON, KTÓRY NIE DAJE SPOKOJU Każdy, kto prowadzi niewielką firmę usługową, zna ten problem. Klient siedzi już na fotelu, usługa trwa, a telefon nie przestaje dzwonić. Odebrać i przerwać pracę? Pozwolić, żeby połączenie pozo-

PLUS 2 listopada 2026

stało bez odpowiedzi? A może liczyć na to, że zainteresowana osoba zadzwoni ponownie? Dla Barbary Olejniczak, właścicielki salonu fryzjerskiego Pure Hair Vibes w Wallington, był to codzienny dylemat. – Przed wdrożeniem wirtualnej recepcjonistki odbieranie telefonów zajmowało nam bardzo dużo czasu. Często musiałyśmy przerywać wykonywane usługi, co wydłużało ich realizację i zaburzało rytm pracy – opowiada. Jak przyznaje, nieodebrane połączenia oznaczały czasami również utratę potencjalnych klientów. – Nie każdy miał możliwość zadzwonić ponownie, a my nie zawsze mogłyśmy odebrać w trakcie wykonywania zabiegów. W branży fryzjerskiej, gdzie wiele czynności wymaga precyzji i nieprzerwanej uwagi, nawet krótka rozmowa telefoniczna potrafi zakłó-

cić harmonogram. Z drugiej strony osoba dzwoniąca często oczekuje natychmiastowej odpowiedzi. Jeśli jej nie otrzyma, może po prostu wybrać numer kolejnego salonu. Rozwiązaniem okazała się wirtualna recepcjonistka GreetaVoice, która od kilku miesięcy pomaga w obsłudze Pure Hair Vibes. RECEPCJONISTKA, KTÓREJ NIE WIDAĆ GreetaVoice to system oparty na sztucznej inteligencji, który potrafi prowadzić rozmowy telefoniczne, odpowiadać na pytania dotyczące usług i dostępnych terminów oraz pomagać w umawianiu, przekładaniu i odwoływaniu wizyt. Klienci mogą również dokonywać rezerwacji poprzez konwersację SMS. System współpracuje z kalendarzem salonu i narzędziami do zarządzania pracownikami oraz usługami.

W praktyce klient nie musi czekać, aż ktoś znajdzie chwilę na odebranie telefonu. Może zapytać o wolny termin, sprawdzić możliwość zmiany rezerwacji lub uzyskać podstawowe informacje o oferowanych usługach. Wszystko odbywa się bez konieczności angażowania stylistki, która właśnie obsługuje inną osobę. Co ważne, wirtualna recepcjonistka nie musi zastępować człowieka. Jeśli stylistki są dostępne, nadal mogą osobiście odbierać telefony. AI przejmuje obsługę przede wszystkim wtedy, gdy personel jest zajęty lub salon jest zamknięty. Dla właścicielki Pure Hair Vibes największą korzyścią okazała się możliwość spokojniejszej pracy. – Dzięki wirtualnej recepcjonistce nie musimy już za każdym razem przerywać pracy, aby odebrać telefon, co pozwala nam skupić się w pełni na kliencie – pod-


Technologie 23 kreśla Barbara Olejniczak. Czy technologia przełożyła się również na większą liczbę rezerwacji? – Liczba rezerwacji na razie nie wzrosła, ale również nie spadła. System działa stabilnie, a klienci stopniowo się do niego przekonują – odpowiada właścicielka. To ważne spostrzeżenie. Nowoczesna technologia nie zawsze oznacza natychmiastowy wzrost sprzedaży. Czasami jej największą zaletą jest po prostu lepsza organizacja codziennej pracy, mniejsza liczba przerw i większy komfort zarówno pracowników, jak i klientów. CZY KLIENCI CHCĄ ROZMAWIAĆ Z AI? Jeszcze kilka lat temu rozmowa z automatycznym systemem telefonicznym oznaczała najczęściej wysłuchiwanie nagranych komunikatów i wybieranie kolejnych numerów na klawiaturze. Dzisiejsze rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję potrafią prowadzić znacznie bardziej naturalne konwersacje. Klient może zadawać pytania własnymi słowami, zamiast dostosowywać się do sztywnego menu telefonicznego. Nie oznacza to jednak, że wszyscy od razu czują się komfortowo, rozmawiając z maszyną. – Dla części klientów rozmowa ze sztuczną inteligencją jest jeszcze nowością, dlatego na początku zdarza się pewna rezerwa. Niektórzy obawiają się, czy zostaną dobrze zrozumiani albo czy rezerwacja zostanie poprawnie zapisana – przyznaje Barbara Olejniczak. Z czasem jednak nastawienie zaczyna się zmieniać. Klienci przekonują się, że mogą uzyskać informacje, umówić lub zmienić wizytę, zostawić wiadomość albo poprosić o kontakt ze stylistką. Dla wielu osób najważniejsze jest przecież nie to, kto odbiera telefon, ale czy uda się szybko i bezproblemowo załatwić sprawę. Inni nadal wolą tradycyjny kontakt z pracownikiem. Dlatego możliwość połączenia obu form obsługi wydaje się szczególnie istotna. Nie bez znaczenia jest również możliwość rozmowy w języku polskim i angielskim. Dla wielu polonijnych firm w New Jersey to duże

udogodnienie, ponieważ obsługują zarówno klientów polskojęzycznych, jak i amerykańskich. Osoba, która swobodniej porozumiewa się po polsku, może zapytać o usługę czy dostępny termin bez konieczności przechodzenia na angielski. To drobny szczegół, który w codziennym kontakcie z klientem może mieć duże znaczenie. SZTUCZNA INTELIGENCJA TEŻ SIĘ MYLI Czy wirtualna recepcjonistka zawsze wszystko rozumie? Twórcy GreetaVoice nie ukrywają, że technologia ma swoje ograniczenia. System najlepiej radzi sobie z naturalnymi wypowiedziami i pełnymi zdaniami. Krótkie, jednowyrazowe odpowiedzi, hałas w tle czy słaby zasięg mogą utrudnić prawidłowe rozpoznanie intencji rozmówcy. W takich sytuacjach wirtualna asystentka może poprosić o doprecyzowanie informacji. – AI, podobnie jak człowiek, może popełniać błędy. Na szczęście są to zazwyczaj pomyłki, które można skorygować – mówi Barbara Olejniczak. Jeśli klient chce porozmawiać z człowiekiem, może poprosić o połączenie z salonem lub pozostawić wiadomość. Kiedy pracownicy są zajęci, oddzwaniają tak szybko, jak to możliwe. GreetaVoice działa na podstawie informacji przekazanych przez właściciela firmy. W sprawach nietypowych, takich jak reklamacje czy szczególne prośby klientów, może przekazać temat personelowi. To ważne rozróżnienie. Sztuczna inteligencja dobrze sprawdza się przy powtarzalnych czynnościach, ale nie każda sytuacja daje się sprowadzić do prostego schematu. Klient niezadowolony z usługi, osoba potrzebująca indywidualnej konsultacji czy ktoś mający nietypowe oczekiwania nadal może wymagać bezpośredniej rozmowy z pracownikiem. Istotne jest również to, że system przedstawia się jako automatyczna asystentka. Nie próbuje udawać człowieka. POMYSŁ ZRODZONY Z CODZIENNEGO PROBLEMU Za GreetaVoice stoi zespół osób zajmujących się technologią, programowaniem i rozwojem opro-

gramowania. Jak wyjaśniają twórcy, pomysł narodził się z obserwacji problemów niewielkich firm usługowych, w których właściciel często musi jednocześnie wykonywać usługę, obsługiwać klienta i odbierać telefony. Nieodebrane połączenie może oznaczać utraconą okazję, ponieważ potencjalny klient zamiast zostawić wiadomość często kontaktuje się z kolejną firmą. Celem było więc stworzenie narzędzia, które nie tylko odbierze telefon, ale rzeczywiście pomoże w obsłudze klienta. Dziś GreetaVoice obejmuje nie tylko rozmowy telefoniczne, lecz także komunikację SMS, zarządzanie rezerwacjami i kalendarzem oraz obsługę wielu języków. Choć pierwsze wdrożenia koncentrują się na branży beauty, twórcy widzą zastosowanie systemu również w innych przedsiębiorstwach usługowych, między innymi tam, gdzie istotną częścią działalności jest umawianie wizyt lub przyjmowanie zamówień. Podobne potrzeby mają przecież gabinety kosmetyczne, warsztaty samochodowe, firmy remontowe czy niewielkie przedsiębiorstwa świadczące usługi domowe. W każdym z tych miejsc właściciel może być zajęty pracą, podczas gdy telefon dzwoni. Dla polonijnych przedsiębiorców, którzy często samodzielnie prowadzą znaczną część działalności, możliwość odciążenia się z powtarzalnych obowiązków może być szczególnie atrakcyjna. ILE KOSZTUJE WIRTUALNA RECEPCJONISTKA? Jeszcze niedawno podobne rozwiązania kojarzyły się przede wszystkim z dużymi korporacjami. Dziś stają się dostępne również dla małych firm. Według informacji przekazanych przez GreetaVoice ceny systemu zarządzania firmą i rezerwacjami zaczynają się od 39 dolarów miesięcznie. Pakiety obejmujące obsługę sztucznej inteligencji kosztują od 99 dolarów miesięcznie. Ostateczna cena zależy od wybranego planu, dostępnych funkcji oraz liczby wykorzystanych minut rozmów telefonicznych i wiadomości SMS.

Dla właściciela niewielkiego biznesu najważniejsze pozostaje jednak pytanie, czy koszt systemu jest uzasadniony korzyściami, jakie przynosi w codziennej pracy. Nie każda firma potrzebuje rozbudowanej automatyzacji. Tam jednak, gdzie telefon dzwoni przez cały dzień, a pracownicy nie mogą swobodnie odrywać się od wykonywanych usług, takie rozwiązanie może okazać się warte rozważenia. CZY TO PRZYSZŁOŚĆ POLONIJNYCH BIZNESÓW? Barbara Olejniczak nie ma wątpliwości, że warto dać nowej technologii szansę. – Choć dla wielu klientów AI jest czymś nowym, a my sami również uczymy się najlepiej wykorzystywać jego możliwości, wdrożenie wirtualnej recepcjonistki bardzo ułatwiło nam pracę – podkreśla. Właścicielka salonu zwraca również uwagę na wsparcie zespołu technicznego, który monitoruje działanie systemu i wprowadza usprawnienia. Czy poleciłaby takie rozwiązanie innym polonijnym przedsiębiorcom? – Zdecydowanie tak. Przede wszystkim ze względu na oszczędność czasu i lepszą organizację pracy. Przykład Pure Hair Vibes pokazuje, że sztuczna inteligencja przestaje być odległą wizją przyszłości. Coraz częściej staje się narzędziem wykorzystywanym przez zwykłe, lokalne firmy. Nie oznacza to końca tradycyjnej obsługi klienta. Wręcz przeciwnie – w przypadku salonu w Wallington technologia ma pomagać pracownikom poświęcać więcej uwagi osobom, które już siedzą na fryzjerskim fotelu. Być może właśnie w tym tkwi największy potencjał sztucznej inteligencji w małych biznesach. Nie w zastępowaniu ludzi, lecz w uwalnianiu ich od obowiązków, które zabierają czas i odciągają uwagę od najważniejszego – kontaktu z drugim człowiekiem. A kiedy następnym razem zadzwonimy do fryzjera i usłyszymy uprzejme „Dzień dobry, w czym mogę pomóc?”, być może po drugiej stronie będzie czekała na nas nie recepcjonistka, lecz sztuczna inteligencja.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
PLUSNY11022026 by PLUS Media Group - Issuu