Najnowszy numer Tygodnika PLUS w Nowym Jorku

B E Z P Ł AT N Y T YG O D N I K W N O W Y M J O R K U 9 września 2024

nr 37 (714)

September 9, 2024

ULEGŁEŚ WYPADKOWI? zespolenia kręgosłupa lędźwiowego, stymulator rdzenia kręgowego

$

DZWOŃ TERAZ PO BEZPŁATNĄ KONSULTACJĘ W JĘZYKU POLSKIM!

3,900,000

POLSKI ADWOKAT W POLSKICH DZIELNICACH

Ewelina Sierzputowska

Wypadek ciężarówki na I-95, śmierć niemowlęcia i złamanie nóg wymagające operacji

3,500,000 Pracownik budowlany spadł z wysokości $

20 stóp i doznał obrażeń szyi i pleców

$

3,000,000

Wypadek i potknięcie się na Bronxie, powodujący obrażenia szyi i ramion

Wszystkie rodzaje wypadków ■ Wypadki na budowie ■ Workers’ Compensation

Wypadki samochodowe ■ Disability - inwalidztwo ■ Błędy medyczne

■

BROOKLYN•QUEENS•MANHATTAN www.AdwokatWypadek.com

ATTORNEY ADVERTISING.

NASZE WYGRANE $ 5,400,000 Poślizgnięcie i upadek, operacja

■

Twój status imigracyjny nie ma znaczenia

BEZPŁATNA KONSULTACJA

Dzwoń: 718-989-1495 J OA N NA

str. 14

GWOZDZ

AT T O R N E Y AT L A W

Upoważnienie na wypadek choroby oraz Irrevocable Trust 122 Nassau Avenue, Brooklyn, New York 11222

T: 718-349-2300

2 Wypadki i Odszkodowania – mecenas Wierzbicki radzi

POLSKI IMIGRANT OTRZYMUJE BLISKO 5 MILIONÓW DOLARÓW ZA WYPADEK BUDOWLANY Pan Antoni urodził się w Wadowicach. Bierzmował go sam metropolita krakowski Karol Wojtyła. Imigracja w Stanach Zjednoczonych to w przypadku Pana Antoniego walka ze słabościami i trudna wędrówka w poszukiwaniu nowego życia, które bezlitośnie doświadczyło go w młodzieńczych latach. Liczę, że odszkodowanie za wypadek budowlany, którego doznał, zaraz po tym jak po raz kolejny podniósł się, pomoże mu stanąć na nogi, aby odbudować relacje z rodziną i pozwoli na komfortową emeryturę w Polsce.

W tym miesiącu zakończyliśmy nikowi z rąk i uderzyła naszego sprawę polskiego nieudokumento- klienta w klatkę piersiową przez wanego imigranta, który w wieku co stracił on równowagę, pośli60 lat uległ wypadkowi na budowie zgnął się na mokrej platformie, po w jednej z dzielnic na Queensie. czym potknął się o deskę, która W dniu zdarzenia nad ranem służyła jako wspornik pod kolejne odnotowano lekkie opady deszczu. piętro rusztowania. Poszkodowany Nasz klient wraz ze współpracow- poczuł ostry przeszywający ból nikiem mieli za zadanie przenieść w lewej kostce i uderzył kręgosłudeski z jednego poziomu ruszto- pem o rusztowanie. wania na drugi. Deski były dosyć Jak się później okazało, kostka ciężkie, ponieważ przesiąkły wodą uległa złamaniu. Konieczne było deszczową. Nasz klient odbierał operacyjne zespolenie złamanych deskę od pracownika, który stał na kości przy użyciu tytanowych wyższym poziomie rusztowania. płytek. Poszkodowany uskarżał się Deska wyślizgnęła się pracow- również na bół w kręgosłupie, który

wymagał długiego leczenia.

W tym przypadku sprawa sądowa została założona w sądzie cywilnym przeciwko właścicielowi inwestycji i firmie, która zbudowała rusztowanie. W pozwie wezwaliśmy pozwanych do zapłaty odszkodowania za doznany ból i cierpienie. Ubezpieczenie Workers’ Compensation pracodawcy pokryło wszelkie koszty leczenia.

W tej sprawie poszkodowany nie rościł utraconych zarobków, ponieważ w momencie zdarzenia był już w wieku przedemerytalnym i jako nieudokumentowany imigrant nie składał rozliczeń podatkowych.

Wnieśliśmy jednak o odszkodowanie za koszty leczenia, które poszkodowany mógłby ponieść w przyszłości.

Po przeprowadzeniu przesłuchań sądowych złożyliśmy wniosek do sądu o orzeczenie odpowiedzialności cywilnej pozwanych.

Prawnicy firmy ubezpieczeniowej agresywnie bronili sprawy, ale ostatecznie sędzia uznał, że pozwani nie zapewnili poszkodowanemu bezpiecznych warunków pracy i uznali pozwanych za odpowiedzialnych.

W tym momencie zaczęto naliczać

odsetki od przyszłego werdyktu sądowego w wysokości 9 procent rocznie. Obrona wniosła apelację.

Na tydzień przed procesem sądowym po ponad trzech latach walki sądowej, pozwani zgodzili się wypłacić poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości $4,700,000.

Mediację prowadzili adwokaci Paweł P. Wierzbicki oraz Daniel O’Toole. Prowadziliśmy zarówno sprawę Workers’ Compensation jak i sprawę cywilną klienta.

Mecenas Paweł P. Wierzbicki, Esq. Jeżeli Państwo lub Państwa bliscy doznali obrażeń cielesnych w wyniku wypadku, zachęcam do kontaktu z naszą kancelarią.

Aby umówić się na bezpłatną konsultację i porozmawiać bezpośrednio z mecenasem Wierzbickim w języku polskim mogą Państwo dzwonić na numer 646-863-5538 lub wysłać e-mail z zapytaniem na adres pwierzbicki@blockotoole.com.

Więcej bezpłatnych materiałów informacyjnych mogą Państwo znaleźć na naszej stronie internetowej www.blockotoole.com.

ODSZKODOWANIA 646•351•8611 | www.blockotoole.com

WYPADKI: • W PRACY • NA BUDOWIE • SAMOCHODOWE • NA POSESJI • WORKERS COMPENSATION

NASZE WYNIKI MÓWIĄ SAME ZA SIEBIE: • PONAD MILIARD DOLARÓW UZYSKANYCH DLA NASZYCH KLIENTÓW • NAJWYŻSZY WERDYKT SĄDOWY W STANIE NOWY JORK (110 MILIONÓW DOLARÓW) • NAJWYŻSZE ODSZKODOWANIE W USA ZA WYPADEK BUDOWLANY

BEZPŁATNA KONSULTACJA BEZPOŚREDNIO Z POLSKOJĘZYCZNYM ADWOKATEM Budynek One Penn Plaza, 53 piętro, Manhattan

PLUS 9 września 2024

ULEGŁEŚ WYPADKOWI? Dzwoń teraz po bezpłatną konsultację w języku polskim!

NASZE WYGRANE $ 5,400,000 Poślizgnięcie i upadek, operacja zespolenia kręgosłupa lędźwiowego, stymulator rdzenia kręgowego

$

3,900,000

Wypadek ciężarówki na I-95, śmierć niemowlęcia i złamanie nóg wymagające operacji

$

3,500,000

Pracownik budowlany spadł z wysokości 20 stóp i doznał obrażeń szyi i pleców

$

3,000,000

POLSKI ADWOKAT W POLSKICH DZIELNICACH

Ewelina Sierzputowska

ATTORNEY ADVERTISING.

Wypadek i potknięcie się na Bronxie, powodujący obrażenia szyi i ramion

Wszystkie rodzaje wypadków ■ Wypadki na budowie ■ Workers’ Compensation ■ Wypadki samochodowe ■ Disability - inwalidztwo ■ Błędy medyczne ■

BROOKLYN • QUEENS • MANHATTAN www.AdwokatWypadek.com

Twój status BEZPŁATNA KONSULTACJA imigracyjny nie ma znaczenia Dzwoń: 718-989-1495

4 Temat tygodnia

Czy zagraża nam mikroplastik?

Jest w glebie, morzu, deszczu, żywności, wodzie pitnej, a nawet ludzkim krwiobiegu. Mowa o mikroplastiku, czyli maleńkich elementach tworzyw sztucznych. Naukowcy od kilku lat biorą je pod lupę, aby zbadać wpływ mikrocząsteczek na zdrowie człowieka i stan środowiska. Czy ich wnioski dają powody do obaw?

W 2014 r. badacze odkryli na dnie Rowu Mariańskiego skorupiaka z mikroplastikiem typu PET w organizmie. Stało się to jasnym sygnałem, że cząstki tworzyw sztucznych dotarły już do najgłębszych zakamarków naszej planety.

Dziś uznaje się je za jedną z najbardziej wszechobecnych substancji zanieczyszczających, powstałych w wyniku działalności człowieka.

Mikroplastikowi udało się przekroczyć wszystkie granice geograficzne i przeniknąć do ciał istot żywych. W 2023 r. po raz pierwszy został on znaleziony w ludzkim sercu. Ale czym tak właściwie jest mikroplastik?

CO TO JEST MIKROPLASTIK? Takie pytanie zadano mieszkańcom Polski w trakcie badania przeprowadzonego przez Centrum Badawczo-Rozwojowe Biostat na zlecenie SodaStream. Dwie trzecie ankietowanych wskazało prawidłową odpowiedź - tym terminem określa się cząstki plastiku o wiel-

PLUS 9 września 2024

kości mniejszej niż 5 mm i większej niż 1 µm. To pozwala twierdzić, że termin „mikroplastik” nie jest nam obcy, ale konsekwencje jego występowania w przyrodzie wciąż są tematem spekulacji i badań.

Mikroplastik tworzą niejednorodne polimery syntetyczne, będące głównym budulcem tworzyw sztucznych. To m.in. polipropylen (PP), polietylen (PE), polistyren (PS), poliamid (PA), poliester (PL) czy poliuretan (PU).

Ponadto uważa się, że 4% składu mogą stanowić dodatkowe substancje, np. ftalany, bisfenol A, metale ciężkie czy zanieczyszczenia[1]. Mikroplastiki najczęściej występują w formie włókien, elipsoid, granulek, śrutu albo płatków.

SKĄD SIĘ BIERZE MIKROPLASTIK? W zależności od źródła pochodzenia mikroplastiku, wyróżnia się jego dwa typy: • pierwotny – produkowany w rozmiarze mikro i w takiej

formie uwalniany do środowiska, przykładem są składniki kosmetyków i tkanin syntetycznych oraz brokat; • wtórny – powstały w wyniku rozpadu większych fragmentów plastiku (butelek, toreb foliowych, sieci rybackich, opon samochodowych itp.) np. pod wpływem słońca, wiatru, skrajnych temperatur czy czynników mechanicznych.

JAK MIKROPLASTIK WPŁYWA NA ŚRODOWISKO? Naukowcy mają coraz klarowniejszy obraz tego, jak mikrocząsteczki tworzyw sztucznych oddziałują na poszczególne elementy środowiska naturalnego. Wiadomo, że przemieszczają się one w atmosferze na duże odległości, zanieczyszczając powietrze w niemal każdej części świata. Przedostają się również do gleb, gdzie m.in. obniżają zdolność retencji i transportu składników odżyw-

czych do roślin.

Szczególne zagrożenie stanowią jednak w ekosystemie wodnym. „Zanieczyszczenie środowiska, zwłaszcza wód morskich, odpadami to jedno z największych wyzwań ekologicznych naszych czasów, a plastik jest jednym z najczęściej występujących odpadów w morzu. Jeszcze groźniejsze, bo w większości przypadków niewidoczne gołym okiem są drobinki plastiku, czyli mikroplastik. Stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa i jakości żywności, turystyki przybrzeżnej, przyczynia się do zmian klimatu, a także zagraża organizmom wodnym i jakości środowiska” — mówi dr Monika Piotrowska-Sz ypr yt, doktor nauk chemicznych w dziedzinie chemii morza.

Według statystyk w morzach pływa aż 51 trylionów plastikowych cząstek. Żywe stworzenia często mylą je z pożywieniem,

Temat tygodnia 5

Szybka. Niezawodna. Polska.

Twoja zaufana firma wysyłkowa od 50 lat!

• Paczki Lotnicze i Morskie - do Polski i Europy • Kontenery – z każdego miejsca w USA do każdego miejsca w Polsce • Mienie Przesiedlenia • Samochody, Motocykle, Łodzie • Przesyłki Komercyjne • PolamerSEND – paczki do Polski z każdego miejsca w USA • Dolary do Polski – do odbioru w gotówce, na konto, nawet do domu • Bilety Lotnicze i Wakacje All-Inclusive • Kwiaty na każdy adres w Polsce • Zestawy gotowe na każdą okazję co grozi poranieniem narządów układu pokarmowego i zatruciem toksynami.

CZY MIKROPLASTIK JEST NIEBEZPIECZNY DLA ZDROWIA? Na kontakt z mikroplastikiem narażony jest również człowiek poprzez spożywanie pokarmów, wdychanie i kontakt ze skórą. Czy niesie to za sobą zdrowotne konsekwencje? „Wpływ cząstek tworzyw sztucznych na nasze zdrowie nie został jeszcze dostatecznie rozpoznany, choć badania dowodzą, że mogą one migrować do naszej krwi i tkanek.

Wiemy również, że toksyczne i endokrynnie czynne substancje chemiczne zawarte w plastiku mogą zaburzać pracę układu hormonalnego i przyczyniać się do groźnych, hormonozależnych chorób cywilizacyjnych, takich jak: otyłość, alergie, cukrzyca typu II, zaburzenia płodności i wielu innych” — wyjaśnia dr Monika Piotrowska–Szypryt.

JAK RADZIĆ SOBIE Z MIKROPLASTIKIEM? Mikroplastiku nie sposób dzisiaj uniknąć. Można jednak znacznie ograniczyć emisję mikrocząsteczek do środowiska. Zadanie to

należy do przedstawicieli władz, właścicieli małych i dużych przedsiębiorstw oraz każdego z nas. „Niestety źródłem mikroplastiku ewidentnie jest działalność człowieka, stosowane przez niego produkty i niewłaściwe postępowanie z odpadami (śmieciami).

Dlatego trzeba mieć świadomość, że skala zanieczyszczenia środowiska tymi drobinami w dużej mierze zależy od nas samych, naszych codziennych wyborów i decyzji konsumenckich. Warto więc ograniczać plastik w swoim domu, a co za tym idzie — mikroplastik w swoim życiu i otoczeniu” — zachęca dr Monika Piotrowska– Szypryt.

Z raportu SodaStream można dowiedzieć się, jakie działania na rzecz walki z mikroplastikiem zostały wdrożone na skalę globalną. Można przeczytać, co mogą zrobić przedsiębiorcy, aby dołożyć swoją cegiełkę do ochrony środowiska przed zanieczyszczeniem mikrodrobinami plastiku. Można znaleźć też inspiracje do podjęcia własnych kroków na co dzień. Bo każda — nawet najmniejsza inicjatywa — ma znaczenie.

GREENPOINT

MASPETH

167 Greenpoint Ave Brooklyn NY 11222 Tel: (718) 349 1319

64-02 Flushing Ave. Maspeth NY 11378 Tel: (718) 326 2260

ROSELLE

WALLINGTON

275 Cox St. Roselle, NJ. 07203 Tel: (908) 352 9100

130 Main Ave. Wallington NJ 07057 Tel: (973) 779 6613

www.polamerNY.com

WYCIECZKI Busem z Polskim przewodnikiem Wycieczki dla osób "solo", par i rodzin Dookoła USA, Parki Narodowe, Kaniony - 16 dni, 5 października Park Narodowy Acadia/Maine - 3 dni, 25 października.

A także w każdym miesiącu: Niagara/Kanion - 2 dni * Waszyngton/Jaskinie - 2 dni Virginia - 2 dni * Nowy Jork/ Manhattan - 1 dzień Amisze/Filadelfia - 1 dzień Pielgrzymka od Chicago do Florydy! - 15 dni, 9 - 23 listopada Pielgrzymka Wschód-Zachód - 12 dni, 9 - 20 listopada Nowy Orlean/Teksas - 10 dni od 16-25 listopada Hawaje 30 listopada - 10 grudnia Floryda sylwestrowa w Grudniu - 10 dni i wiele innych wycieczek.

Zobacz: www.ampolinc.com Napisz: ampoltours@yahoo.com Zadzwoń: 609-647-9054

Zobacz www.RadioRampa.com, www.polonezShiping.com Agencja Anna-Pol Travel: 821 Manhattan Ave. Tel: 718-389-6001 Wescom Agency: 99 Norman Ave. Brooklyn, Tel: 718-383-7773

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

6 Poradnik Sukces

Co warto wiedzieć o swojej punktacji ubezpieczeniowej

Popraw punktację kredytową Skoro punktacja kredytowa znacznie waży na scoringu ubezpieczeniowym, warto popracować nad jej poprawą.

stają w kartotece kierowcy trzy lata, a nawet dłużej, zależnie od stanu.

Jeżeli zakradły się tam błędy, masz prawo je sprostować. W tym celu zwróć się z wnioskiem do stanowego DMV. Adresy, numery telefonów i linki do stanowych Departments of Motor Vehicles można znaleźć w www.dmv.org. Znajdź na sieci stanowy formularz zwany Request for Amendment of a Record albo Record Correction Request, wypełnij go i poślij zgodnie z instrukcjami.

Chciałbyś płacić mniej za ubezpieczenie samochodu? • Płać rachunki na czas. Terminowość spłaty rachunków wpływa Poznaj swoją punktację ubezpieczeniową i czynniki, które na 35 proc. punktacji FICO na nią wpływają. W większości stanów firmy ubezpiecze• Wykorzystuj mniej niż połowę niowe stosują ubezpieczeniową punktację (auto insurance dostępnego ci kredytu. Nadmierne zadłużenie pomniejszyć score) do oszacowania ceny polisy dla danego klienta. Niemoże twoją punktację nawet które firmy stosują zniżkę za finansową stabilność (finanO ile podrożeje polisa o 30 proc. po wypadku cial stability discount). Oto, co powinieneś o tym wiedzieć.

Co to jest punktacja ubezpieczeniowa

Jak sprawdzić swoją punktację

Punktacja ubezpieczeniowa (insurance score, „scoring” w polskiej terminologii) służy ocenie ryzyka klienta i reprezentuje prawdopodobieństwo, że będzie on składał roszczenia z tytułu posiadania polisy w danej firmie. Wydawać by się mogło, że koszt polisy komunikacyjnej zależy od tego, jak jeździmy, jakim samochodem.

Ale nie tylko.

Ubezpieczeniowy scoring bazuje przede wszystkim na twojej punktacji kredytowej (credit score, przeważnie FICO), gdyż statystyka dowodzi, że osoby o wysokim FICO są odpowiedzialne, powodują mniej wypadków, składają mniej roszczeń, więc kosztują ubezpieczyciela mniej.

Do tego uwzględniana jest historia roszczeń klienta, zawarta w którejś z dwóch baz danych: Automated Property Loss Underwriting System (w skrócie A-PLUS), albo Comprehensive Loss Underwriting Exchange (CLUE).

Poza tym, na cenę ubezpieczenia wpływa twoja historia kierowcy (drivers record): mandaty, wypadki z własnej winy lub niezawinione, przerwy w posiadaniu polisy itp.

Punktacja ubezpieczeniowa brana jest pod uwagę do ustalenia ceny nie tylko polis samochodowych, lecz również w pewnym stopniu do wyceny ubezpieczenia na życie, domu, czy polisy zdrowotnej.

W witrynie CreditCarma.com możesz zapoznać się zarówno ze swoja punktacją kredytową. To nie kosztuje nic. Znajdziesz tam również sugestie, jak poprawić tę liczbę.

Punktacja naliczana przez Fair Isaak Corporation (FICO) waha się od 300 do 850, a za dobrą uważa się 700 punktów lub więcej. ChoicePoint stosuje przedział od 300 do 997. Kierowcy ze słabą oceną kredytową (300–579) płacą za ubezpieczenie samochodu ponad dwukrotnie więcej w porównaniu do osób z bardzo dobrą oceną kredytową (800–850).

Firmy stosujące zniżkę za finansową stabilność (financial stability discount) robią obliczenia same, bazując przede wszystkim na punktacji kredytowej.

PLUS 9 września 2024

Jak poprawić punktację ubezpieczeniową Jeżeli masz niski scoring ubezpieczeniowy, przyjmij do wiadomości, że możesz go poprawić.

Przede wszystkim, pracuj nad polepszeniem punktacji kredytowej (patrz poniżej), nie ubiegaj się o niewielkie odszkodowania, prowadź auto rozważnie, by nie zasłużyć na drogowe mandaty czy odebrania prawa jazdy. Jeżeli będziesz płacił rachunki na czas, unikniesz nadmiernych długów i drogowych wykroczeń, po kilku latach twoja punktacja się poprawi, a cena ubezpieczenia pojazdów spadnie.

• Pozostaw stare karty kredytowe, bo długość historii kredytowej rzutuje na 15 proc. punktacji.

Jeżeli chcesz mieć mniej kart, to zamknij te najnowsze.

• Różnorodność kont kredytowych i pożyczkowych stanowi o 10 proc. punktacji. Masz pożyczkę na dom, samochodową i kilka kart kredytowych – bardzo dobrze.

• Nowe pożyczki czy karty kredytowe mogą ci zaszkodzić.

Otwieranie nowych sklepowych kart kredytowych, np. w okresie przedświątecznych zakupów, obniża twoją moc kredytową nawet o 10 proc.

Sprawdź swoją kartotekę kierowcy Stanowy departament ruchu drogowego (Department of Motor Vehicles) odnotowuje wszystkie drogowe przewinienia i wypadki, które kierowca spowodował zamieszkując w danym stanie.

Historia kierowcy (driving record) zawiera ona listę drogowych wykroczeń, skazań, wypadków oraz decyzji Urzędu Komunikacji dotyczącego kierowcy w ostatnich latach. Kopia kartoteki nazywa się wyciągiem (driver’s abstract).

Sprawdź prawidłowość swojej drogowej kartoteki. Witryna www.

DMV.org pomoże ci znaleźć stanowy Department of Motor Vehicles w każdym stanie. Za niewielką opłatą natychmiast zobaczysz swoją kartotekę na sieci. Na przykład, mieszkańcy stanu Nowy Jork mają wgląd do swojej kartoteki w witrynie https://dmv.ny.gov za opłatą 7 dol.

Niekorzystne informacje pozo-

Jeżeli spowodujesz wypadek z własnej winy, za który firma asekuracyjna zapłaciła odszkodowanie tobie czy drugiej stronie, to odnawiając polisę, firma podwyższy cenę. O ile? To zależy od wielu czynników. Według US News, średnia krajowa roczna stawka ubezpieczenia dla kierowców z jednym wypadkiem na koncie wynosi 2,940 dol., co stanowi około 872 dol. więcej niż średnia krajowa wynosząca 2,068 dol. dla kierowców z czystą kartoteką.

Według MarketWatch, pojedynczy wypadek może zwiększyć stawki pełnego ubezpieczenia samochodu o 45 proc. dla kierowców z czystą kartoteką i dobrą historią kredytową. Kierowcy z poprzednimi wypadkami lub mandatami za przekroczenie prędkości mogą spodziewać się jeszcze większych podwyżek. Jednak kwota, o jaką wypadek zwiększa stawki ubezpieczenia, zależy od ubezpieczyciela.

Na przykład, według Bankrate, Allstate i Erie podnoszą stawki po wypadku z winy kierowcy średnio o 30 proc.

Niektóre firmy ubezpieczeniowe przebaczają wypadek wiernym klientom. O więcej spytaj swego agenta.

Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników, m.in. książki pt. “Otwieram biznes”, “Praca w Ameryce”, „Jak oszczędzać na podatkach”, „Jak chować pieniądze przed fiskusem”. Są one dostępne w księgarni Polonia, 882 Manhattan Ave., Greenpoint, albo w wersji elektronicznej bezpośrednio od wydawcy: Poradnik Sukces, www.

PoradnikSukces.com, tel. 1-718224-3492.

Temat tygodnia 7

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

8 Podróże z Andrzejem Kulką

Przyrodniczy fenomen Bisti/De Na Zin Nowy Meksyk, USA. Pośród pustkowia zachodniej części Nowego Meksyku znajduje się jeden z najciekawszych fenomenów Natury na Dzikim Zachodzie, zlokalizowany na terenie największego i najliczniejszego (400 tys. mieszkańców) z amerykańskich rezerwatów - u Indian etnicznej grupy Nawaho. Na powierzchni 70 000 km kwadratowych żyje blisko 200 tysięcy Indian, rozmieszczonych na pograniczu Arizony, Utah i Nowego Meksyku, z tym ostatnim stanem nadal pozostającym na poboczu typowych, turystycznych tras. Sława Arizony i Utah przyćmiewa ich wschodniego sąsiada swoimi ikonami; Wielkim Kanionem Kolorado, amfiteatrem Bryce, czy skalnymi łukami Arches, jednak Nowy Meksyk cierpliwie czeka w kolejce do zwiedzania oferując atrakcje niespotykane nigdzie w Stanach. Zasłużonego rozgłosu doczekało się pełne czaru i elegancji miasto Santa Fe (stolica stanu), mnóstwo ludzi poznało wspaniałe osady Indian Pueblo, zbudowane z gliny tysiąc lat temu w unikalnym stylu adobe i nieprzerwanie od tamtej pory zamieszkałe!

Acoma oraz Taos Pueblo na pewno do takich miejsc należą. Południe

PLUS 9 września 2024

Nowego Meksyku szczyci się Parkiem Narodowym Białych Wydm oraz bodajże najładniejszymi jaskiniami Ameryki Północnej w Parku Narodowym Jaskiń Carlsbad, jednak północny-zachód stanu to ciągle niemal „biała plama“ na mapie. Nielicznym udało się odszukać w terenie rezerwat dzikiej przyrody Bisti De na Zin i spenetrować te trudno dostępne okolice. A przecież jak najbardziej warto!

Do wspomnianej dziczy zakwalifikowanej jako „Wilderness Area“, najwygodniej dojechać z miejscowości Gallup, położonej przy popularnej autostradzie I-40, będącej w tym rejonie następcą legendarnej drogi Route 66. Gallup jest świetnym przystankiem w drodze z Albuquerque do Skamieniałego Lasu w Arizonie, do Krateru Meteorytowego i dalej do Flagstaff, i z tej racji wielu z Was, Czytelników, zapewne już tamtędy podróżowało. A przecież wystarczy odbić na północ stanową drogą Rt 491 i znajdziemy się w Krainie Nawahów (Dine Bikeyah), a po godzinie jazdy ujrzymy samotną skałę Shiprock. Geologicznie jest to wulkaniczny komin z bazaltu, powstały 30 milionów lat temu, ale ta skała jest dla Nawaho świętym Skalnym Piórem „Tse Bit

A I“, nazwanym od legendarnego ptaka, który wg indiańskich wierzeń przyniósł ich przodków z Dalekiej Północy, na swoim grzbiecie, rzecz jasna! Warto wspomnieć, że niedaleko stąd znajduje się geograficzne kuriozum w skali całych Stanów Four Corners“, miejsce wyjątkowe w USA, gdzie spotykają się granice Nowego Meksyku, Arizony, Utah oraz Kolorado.

Shiprock to doskonała baza wypadowa w kierunku właściwego rezerwatu Bisti/De Na Zin, odległego stąd już tylko godzinę jazdy na południowy wschód. Z parkingu wiedzie szlak w głąb pustynnego terytorium, gdzie czekają skalne ostańce, których same nazwy rozpalają wyobraźnię każdego miłośnika przyrody: Malowane Hoodoo, Wylęgarnia Jaj, Skalne Skrzydła, Paleta Barw, Struś, Skalny Ogród, Dwa Węże, to tylko niektóre z oglądanych cudów! Dwie - trzy godziny łatwego spaceru po płaskim terenie ujawnią naszym oczom przepiękne widokowo formacje, w niczym nie ustępujące legendarnym krajobrazom Utah.

A kiedy już jesteśmy na obszarze Bisti, absolutnie warto zadać sobie nieco trudu i pojechać do indiańskiej osady Nageezi, skąd stosunkowo łatwo można dotrzeć do jeszcze ciekawszych formacji skalnych z enigmatycznym Tronem Kosmity na czele. Spacer z parkingu do celu zajmie nam około trzech godzin relaksującym krokiem, tam i z powrotem, pośród otwartej, falującej prerii. Patrząc bacznie pod

nogi zauważymy nie tylko ciekawe (i zupełnie nieszkodliwe) węże gopher snake, ale przede wszystkim sporo fragmentów skamieniałych drzew sprzed 150 milionów lat!

Egzemplarze godne najlepszych muzeów świata leżą dosłownie pod naszymi stopami!

I w końcu ukazuje się grupa ostańców erozyjnych o wymyślnych kształtach w pełni zasługujących na adekwatne określenia: Król Pingwinów, Żółw, Dwunożne Hoodoo, Wielki Grzyb czy w końcu ten osławiony Tron Kosmity. Ażurowo wyerodowany blok piaskowca faktycznie przypomina super fotel z Gwiezdnych Wojen i z pewnością lokuje się w pierwsze piątce najciekawszych skał w Stanach Zjednoczonych. Byłem pod tym „Tronem“ kilka razy, ale zawsze z grupami uczestników, nie mając szans, aby podziwiać go w środku gwiaździstej nocy z Drogą Mleczną jaśniejącą w tle. A podobno właśnie wtedy emanuje swoją magią.

Może kiedyś?

Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest zawodowym przewodnikiem i właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki po całym świecie, z Nowym Meksykiem włącznie. Bliższe informacje i rezerwacje: EXOTICA TRAVEL, 6741 W. Belmont, Chicago IL 60634, tel. (773) 237 7788, strona internetowa: https:// andrzejkulka.com/destinations/ kolorado-nowy-meksyk-lipiec-2024/

Podróże z Andrzejem Kulką 9

Czarna łza Pituophis catenifer af finis z pustyni Bisti, Nowy Meksyk copy

Indiańskie mustangi, Bi sti De Na Zin, Nowy Meksyk.

Skały do złudzenia przypominające rozbite skorupy jaj, Bisti De Na Zin, Nowy Meksyk.

Skalne Pióro Indian Nawaho.

Skała jak muszla, Nowy Meksyk.

Skalne formacje w Nowym Meksyku.

Droga do Bisti De Na Zin, Nowy Meksyk.

Biuro podróży EXOTICA TRAVEL zaprasza na

WYCIECZKI z polskim przewodnikiem UZBEKISTAN, TADŻYKISTAN - 12 dni: 14 września MADAGASKAR - 11 dni: 1 października INDIE (plus tybetański Ladakh) - 9/14 dni: 12 października JORDANIA - 9 dni: 19 października AFRYKA PŁD - 12 dni: 19 października MEKSYK, i jego FIESTY - 10 dni: 25 października BHUTAN (plus Nepal) - 12 dni: 9 listopada UGANDA, RWANDA - 12 dni; 10 grudnia, 1 lutego ETIOPIA - 12 dni: 30 listopada TAJLANDIA, SYLWESTER w BANGKOKU, MEKSYK i odpust GUADELUPE - 10 dni: 4 grudnia SINGAPUR - 17 dni: 27 grudnia Bilety lotnicze, indywidualne pakiety APPLE VACATIONS: CANCUN – HAWAJE – PUNTA CANA – PUERTP VALLARTA – DOMINIKANA – JAMAJKA EXOTICA TRAVEL www.andrzejkulka.com 6741 W Belmont Ave, Chicago IL 60634 email: andrzejkulka@aol.com tel. 773 237 7788 | facebook - andrzejkulka

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

10 Na wesoło

W nadmorskiej miejscowości letniskowej facet wchodzi do restauracji, siada za stolikiem i zamawia rybę. Gdy kelner podaje rachunek, facet mówi: - Przyjechałem tutaj przed dwoma tygodniami i teraz żałuję, że już wtedy nie odwiedziłem tego lokalu!

- Miło mi to słyszeć, drogi panie.

- Wówczas ryba, którą mi pan podał, musiała być jeszcze świeża.

@ Mąż oglądając mecz w telewizji, zasnął na kanapie. Żona go budzi: - Wstawaj, już dziesiąta!

- Tak?! A kto ją strzelił?...

@

PLUS 9 września 2024

- Szukasz końca? - pyta jeden z pensjonariuszy szpitala psychiatrycznego drugiego pacjenta, widząc jak ten rozplątuje sznurek.

- Tak! - To nie znajdziesz, bo go uciąłem.

@ Przychodzi facet do swojego kumpla i mówi: - Ty masz taki fajny czarny garnitur. Pożycz mi go. Rozumiesz...

Ojciec mi zmarł.

Kumpel, jak to kumpel. W takich sytuacjach się nie odmawia. Pożyczył mu garnitur, facet go wziął i przestał dawać znaki życia.

Po jakimś czasie spotykają się na ulicy. Kumpel delikatnie zagaja: - Jak tam garnitur?

- A wiesz, ojcu nawet było w nim do twarzy...

@ Dziewczyna spowiada się księdzu z grzechu próżności.

- A cóż ty takiego zrobiłaś? pyta ksiądz.

- Ile razy przeglądam się w lustrze, to zawsze myślę jaka jestem piękna...

K s i ą d z w yc hy l a s i ę z a ściankę konfesjonału.

- Nie martw się, moje dziecko - pociesza dziewczynę. - To nie grzech. To pomyłka.

@ Do domu klienta apteki dzwoni aptekarz: - Dzień dobry, przepraszam, że pana niepokoję, ale zaszła pomyłka przy wczorajszym zaku-

Family Dental Care Bożena Piekarz-Lesiczka D.D.S. Tel: 718-472-4344 146 Driggs Ave. Brooklyn, NY 11222

General dentist ✗ Laminaty, koronki, mostki ✗ Leczenie kanałowe ✗ ✗ Korony Korony na na implanty implanty

✗ ✗ Stomatologia Stomatologia dziecięca dziecięca ✗ Kosmetyka ✗ Kosmetyka ✗ Protetyka i ortodoncja ✗ Protetyka i ortodoncja ✗ Czyszczenie i wybielanie zębów ✗ Czyszczenie i wybielanie zębów

www.doctorbozenapiekarz.com pie.

- Taaak? A co się stało?

- Kupował pan tymianek dla teściowej, a my omyłkowo wydaliśmy cyjanek.

- No i jaka to różnica?

- Cztery pięćdziesiąt.

@

Adwokat radzi 11

Żona wyprowadziła się z synem!

“Pani Mecenas: Nie zaczęliśmy jeszcze rozwodu. Żona wyprowadziła się z mieszkania i zabrała syna ze sobą. Nie umożliwia mi spotkań z Patrykiem, który ma sześć lat. Zadzwoniła i powiedziała, że planuje wyprowadzić się z synem do jej rodziców, którzy mieszkają w Pensylwanii. Nie mam samochodu ani prawa jazdy, bo jestem tu nielegalnie. Boję się, że jak żona wyprowadzi się z synem do PA, to wtedy nigdy go nie zobaczę. Nie wiem co mam robić, ale z każdym dniem jestem bardziej zaniepokojony i zarazem mam straszną depresję, bo nie widziałem Patryka od dwóch tygodni.

Proszę poradzić co mogę zrobić w tej sytuacji. Andrzej C.” Panie Andr zeju, prawo rodzinne/rozwodowe chroni prawa każdego rodzica, jeśli chodzi o kontakt z dzieckiem.

Matka samodzielnie nie ma prawa ograniczyć lub wstrzymać widywania się z dzieckiem lub dziećmi. Jedynie sąd może

wstrzymać wizyty z dzieckiem, jeżeli są dowody, że rodzic tworzy lub jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa dziecka lub dzieci. Zagrożenie może być stworzone agresją, nadmiernym nadużywaniem alkoholu lub przemocą w domu.

Prawo również może zabraniać rodzicom opuszczenia stanu, w którym dziecko mieszka, znany jako stan rezydencji dziecka bez zgody drugiego rodzica. Więc prawo nie pozwala, aby ani matka, ani ojciec opuścił stan Nowy Jork z dzieckiem bez zgody drugiego rodzica albo sądu. Sąd nie zgodzi się na przeprowadzkę jednego rodzica z dzieckiem do drugiego stanu, jeśli sprawi to, że drugi rodzic nie będzie mógł spotykać się z dzieckiem. Nawet finansowo korzystna oferta pracy w innym stanie nie jest wystarczającą podstawą do przeprowadzki z dzieckiem, jeżeli drugi rodzic nie będzie miał możliwości widywania się z dzieckiem.

Rutynowo wpisywane są warunki do umów rozwodowych lub umów o opiekę nad dziećmi i wizytacją, które określają do ilu kilometrów rodzic, z którym mieszkają dzieci może się wyprowadzić od miejsca obecnego zamieszkania.

W niektórych umowach rodzic, który jest głównym rodzicem, z którym mieszkają dzieci, może wyprowadzić się do 40 kilometrów od miejsca zamieszkania bez zgody drugiego rodzica lub sądu.

W innych umowach dystans wyprowadzki z dziećmi jest ograniczony do powiatów miasta Nowego Jorku. To znaczy, że Pana żona mogłaby wyprowadzić się z synem bez Pana zgody tylko na Brooklyn, Queens, Bronx, Staten Island lub Manhattan.

W Pana sytuacji, żona nie powinna opuszczać stanu Nowy Jork bez Pana zgody. Nawet jeśli to zrobi, ma Pan kilka opcji. Może Pan złożyć petycję, aby ściągnąć ją z powrotem tu z dzieckiem lub wstrzymać przed wyjazdem. Jak najszybciej musi Pan złożyć petycję o wizytacje z Patrykiem. Jeśli

emocjonalnie nie jest Pan przygotowany na rozwód, w takiej sytuacji Pan sprawa odbędzie się w sądzie rodzinnym w powiecie, w którym nadal mieszka syn lub Pan. Jednakże musi Pan działać szybko. Opuszczenie stanu Nowy Jork przez dziecko przez sześć miesięcy może sprawić, że Nowy Jork traci jurysdykcję nad dzieckiem.

Rodzic, który porywa dziecko poza stan Nowy Jork lub poza granice Stanów Zjednoczonych może ponieść surowe konsekwencje, jeżeli zrobi to bez zgody drugiego rodzica. Żaden z rodziców nie ma prawa jednostronnie zakazać widywania się z dziećmi bez powodu.

Nasza niezgoda lub brak miłości nie jest powodem, aby rozłączyć drugiego rodzica z dzieckiem. Rodzice nie muszą żyć pod tym samym dachem, aby nadal być rodzicami. Natomiast rodzic, z którym dzieci mieszkają nie ma praw ograniczać lub blokować wizytacji z dziećmi z drugim rodzicem.

Mecenas Joanna E. Nowokuński

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim.

• Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Biuro główne:

Joanna Ewa Nowokuński

■ Rozwody (contested i uncontested)

• Wysyłka mienia przesiedleńczego

• Agencja celna w Gdyni

ADWOKAT z 15-letnim doświadczeniem

Mówimy po polsku

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

■ Sprawy rodzinne

(custody i child support)

■ Sprawy karne

(DUI, domestic violence, assault, etc)

■ Sprawy imigracyjne 861 Manha an Avenue, Suite 6, Brooklyn, NY 11222

MÓWIMY PO POLSKU!

SE HABLA ESPAÑOL!

347-743-9058 TELEFONY CZYNNE CAŁĄ DOBĘ

www.jenlawgroup.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

12 Kuchenne hobby

Veggie – jeśli n

Jeszcze kilka lat temu niejedzenie mięsa było traktowane jak jedno z tych modnych szaleństw, któremu ulegają albo nowobogaccy albo zbuntowane przeciw całemu światu nastolatki. Dziś jest już jedną z ogólnie akceptowanych metod odżywiania, szczególnie w przesiąkniętej wpływami wschodnich kultur Wielkiej Brytanii. Jarosz jaroszowi jednak wcale nierówny.

PLUS 9 września 2024

Kuchenne hobby 13 Î Proteiny z kaszy

nie mięso, to co?

Wegetarianizm to niezwykle szerokie pojęcie, a we wszystkich jego meandrach łatwo się pogubić, szczególnie gdy mamy na ten temat raczej ogólne pojęcie.

Nagle okazuje się bowiem, że niejedzenie mięsa to jedno, a jedzenie czegoś innego, to już zupełnie inna sprawa. Wśród wegetarian istnieje przynajmniej kilka grup, które różnią się od siebie właśnie tym, co wkładają do garnczków. Zapraszając jarosza na domową imprezę, możemy więc stanąć przed szeregiem trudnych pytań. Czy zje rybę?

A jajka? A mleko? A co z potrawami zawierającymi np. tłuszcze pochodzenia zwierzęcego czy żelatynę?

Przyjrzyjmy się więc po kolei, co jedzą ci, którzy nie przepadają za mięsem.

Lakto-owo-wegetarianie to najmniej restrykcyjna, a zarazem chyba najbardziej liczna grupa wegetarian. Ktoś taki nie jada mięsa ani ryb, ale nie gardzi jajkiem, mlekiem i innymi produktami nabiałowymi.

Lakto-wegetarianie poza mięsem i rybami nie jedzą jajek, ale akceptują inne produkty nabiałowe jak mleko czy sery.

Owo-wegetarianie za to dopuszczają spożywanie jajek, ale wykluczają z jadłospisu wszystkie produkty mleczne oraz samo mleko.

Weganie zwani też czasami ścisłymi wegetarianami stosują dietę opartą wyłącznie na produktach pochodzenia roślinnego. Nie

jadają więc mięs, ryb, jajek, mleka i jego produktów ani nawet miodu.

Dodatkowo nie używają materiałów pochodzenia zwierzęcego lub przez nie wytwarzanych, czyli skór, futer, a także wełny i jedwabiu.

Witarianie idą jeszcze dalej w ascezę i jadają wyłącznie żywność pochodzenia roślinnego, ale dodatkowo jeszcze nieprzetworzoną. W ich menu znajdziemy więc jedynie surowe produkty – owoce, warzywa i orzechy. Co ciekawe, ta grupa nie pija również herbaty ani kawy. Witarianie do picia preferują świeżą wodę.

Frutarianie to chyba najbardziej restrykcyjna forma żywienia.

Dieta opiera się tu tylko na produktach pochodzenia roślinnego, ale takich, do których pozyskania nie trzeba uśmiercać rośliny.

Î Sławni bezmięsni Rozmaite formy wegetarianizmu zdobyły popularność głownie za sprawą stroniących od mięsa gwiazd show biznesu.

Oto kilka z nich: • Liv Tyler • Małgorzata Korzuchowska • Macy Grey • Richard Dean Anderson • Al Yankovich • Leona Lewis • Orlando Bloom • River Phoenix • Lenny Kravitz • Billy Idol

Odpada więc wszystko, co trzeba wyrwać lub wykopać z ziemi. Frutarianie żywią się wyłącznie tym, co samo spadnie z rośliny, są to więc głównie owoce i orzechy.

Do absolutnych ekstremistów zaliczają się dwie kolejne grupy amatorów zdrowego żywienia: liquidarianie i sprautarianie. Pierwsi przyjmują roślinne i nieprzetworzone produkty, ale wyłącznie w formie płynnej, drudzy natomiast jedzą wyłącznie kiełki. Gdy w gronie naszych znajomych trafi się ktoś taki, lepiej chyba od razu zaproponować, żeby na party jedzenie przyniósł ze sobą. Natomiast znacznie mniejszy kłopot czeka nas, gdy zapraszamy do domu tzw. semi-wegetarian. Ci zwykle nie jadają czerwonych mięs, włączając do jadłospisu np. ryby, owoce morza czy nawet drób.

Oczywiście pamiętać musimy, że poza tymi,

Brak wystarczającej ilości protein to najczęstszy zarzut przeciwników diety wegetariańskiej. Jest w tym trochę racji o tyle, że gdy mowa o ludziach stosując ych ekstremalne jadłospisy, muszą oni rzeczywiście dbać, aby co jakiś czas dostarczyć organizmowi białek i aminokwasów. Najczęściej ich źródłem bywa soja, a także – w zależności od diety – mleko, sery, roślinny strączkowe oraz kasze. którzy koniecznie muszą zaliczać się do określonych grup, są także ludzie, którzy po prostu nie lubią mięsa, brzydzą się smaku i zapachu krwi lub mają problemy z jego trawieniem. Dlatego najlepiej i najbardziej praktycznie będzie zapytać naszego gościa, co je, a czego do ust nie bierze.

Î Bez mięsa zdrowiej Nigdy nie udało się udowodnić, że niejedzenie mięsa rzeczywiście działa na organizm niekorzystnie, udało się za to udowodnić, że jest dokładnie odwrotnie. Najbardziej zaskakujące wyniki dały długoterminowe obserwacje specjalistów z Niemieckiego Centrum Leczenia Nowotworów, którzy odkryli, że wegetarianie żyją średnio o 21 lat dłużej niż ci, którzy mięso jedzą. Co ciekawe jednak, te same badania wykazały, że między tymi dwiema grupami nie ma żadnych większych różnic w wynikach badań lekarskich. Z kolei brytyjscy i amerykańscy naukowcy udowodnili, że ludzie niejedzący mięsa mają generalnie niższe ciśnienie krwi, poziom cholesterolu oraz masę ciała, a ponadto znacznie rzadziej zapadają na cukrzycę, miażdżycę, osteoporozę oraz kilkanaście rodzajów nowotworów.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

14 Adwokat radzi

Upoważnienie na wypadek choroby oraz Irrevocable Trust Upoważnienie na wypadek choroby – Health Care Proxy Jest to upoważnienie, w którym wyznaczamy osobę do podejmowania medycznych decyzji, w sytuacji kiedy nie jesteśmy już w stanie wyrazić swoich życzeń w szpitalu czy u lekarza. Sparwa “ Cruzan” z 1990 roku pokazuje przed jakimi wyborami i decyzjami byli postawieni najbliżsi Nancy Cruzan, która w wieku 25 lat zapadła w śpiączkę po okrutnym wypadku samochodowym. Rodzice chcieli ją odłączyć od maszyn, ale brak tego dokumentu spowodował, że musieli czekać na wyrok sądu, co zabrało aż 7 lat.

Bez powyższych pełnomocnictw, aby w imieniu osoby niekompetentnej podjąć decyzję, trzeba byłoby skierować do sądu o wyznaczenie prawnego opiekuna takiej osoby. Rozpatrzenie takiej sprawy może trwać nawet pół roku.

Jeśli natomiast posiadamy powyżej wymienione dokumenty, możemy

Home Medicaid–Prywatny koszt za pobyt w domu starców wynosi od $10,000 do $13,000 za miesiąc; Można tego uniknąć poprzez umieszczenie swojego dobytku w trust ale należy to zrobić odpowiednio wcześnie tzn. 5 lat przed złożeniem aplikacji aby zakwalifikować się na ten program; • Jeżeli córka kub syn mieszkają razem z rodzicami przynajmniej 2 lata, to automatycznie po przepisaniu nieruchomości do trust, dom w którym mieszkamy jest zabezpieczony i taka transakcja nie będzie podlegać karze 5 lat w przypadku aplikacji na Nursing Home Medicaid; • Wszelki majątek umiejscowiony w trust dla fizycznie niepełnosprawnego dziecka (disabled–SSD), np. dziecko ma 50 lat i cierpi na schorzenia kręgosłupa, jest automatycznie zabezpieczony i nie podlega karze 5 lat w przypadku aplikacji na Nursing Home Medicaid; • Nieruchomości umiejscowione w trust dalej kwalifikują się na ulgi podatkowe związane z podatkiem od nieruchomości, tj. Veterans Exemptions/Senior Citizen Exemp-

działać od razu w imieniu bliskich.

Dlaczego warto jest założyć Irrevocable Trust?

• Unikamy sprawy spadkowej po śmierci w sądzie (tzw. Probate), co daje gwarancję, że nasz majatek zostanie przekazany zgodnie z naszą wolą tym, którym chemy go przekazać, a nie tym, którym ustawa przewiduje; • Unikamy lub minimalizujemy podatek od wzbogacenia, który muszą zapłacić nasi spadkobiercy (od zysku od sprzedaży nieruchomości, papierów wartościowych, itp.). Możliwość taką tracimy dopisując dzieci za życia jako współwłaścicieli.

• Możemy ubiegać się o Home Care Medicaid miesiąc po przetransferowaniu nieruchomości/ finansów do trust; • Zabezpieczamy majątek przed rozwodem, rachunkami za szpital, wierzycielami, różnymi roszczeniami; • Można ubiegać się o Nursing

K

A

N

C

E

L

A

R

I

P

A

R

A

W

N

tion/Capital Gains Exclusion przy sprzedaży domu, w którym mieszkamy; • Majątek umiejscowiony w trust nie jest dostępny dla wierzycieli dzieci tak jak ma to miejsce w przypadku dopisania córki czy syna do aktu własności; Tak więc aby spać spokojnie i nie martwić się o jutro, trzeba zadbać już dziś. Im wcześniej sporządzimy odpowiednie dokumenty prawne, tym szybciej możemy być pewni, że nasi bliscy zostali zabezpieczeni na przyszłość, również po naszej śmierci.

Sytuacja każdego z nas jest inna, dlatego bardzo ważne jest, aby poświęcić trochę wolnego czasu na konsultację z adwokatem. To pozwoli nam na dokładną analizę sytuacji w jakiej się znajdujemy i wybór optymalnego dla nas planu, który zabezpieczy dorobek naszego życia, przyszłość naszą i naszych bliskich.

Mecenas Joanna Gwóźdź 122 Nassau Avenue Brooklyn, New York 11222 (718) 349-2300 fax (718) 349-2332 joannagwozdzlaw@gmail.com

A

J OA N NA GWOZDZ

AT T O R N E Y AT L A W

Świadczymy usługi kompleksowego doradztwa prawnego w zakresie następujących gałęzi prawa: ✓ Estate Planning • Testament • Power of Attorney • Health Care Proxy

122 Nassau Avenue, Brooklyn, New York 11222

PLUS 9 września 2024

✓ Medicaid

✓ Trusts

✓ Asset Protection

✓ Revocable

✓ Prawo Spadkowe, Probate

✓ Irrevocable

T: 718-349-2300, F: 718-349-2332 joannagwozdzlaw@gmail.com

REKLAMA

15

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

16 Styl

Jak współczesny styl życia kształtuje trendy w modzie?

W XX wieku zegar mody wybijał nowe tendencje co dziesięć lat. I tak, od lat 20. do 00., branża promowała wybrane trendy z właściwą dla siebie regularnością. Od roku 2010 sytuacja uległa zmianie, a wymiana odzieżowych mód przyspieszyła tak, że trudno dzisiaj określić, kiedy interpretujemy lata 70., a kiedy pojawia się moda na disco przyprawione szczyptą westernu z XIX wieku. Jest jednak tendencja, która zdominowała ostatnie sezony w branży mody, a określić ją można jednym słowem: komfort.

WORK-LIFE BALANCE Czasy galopującego kapitalizmu państwa rozwinięte mają za sobą, ale ich skutki odczuwamy do dziś. Przepracowanie przestało być modne, a wielu konsumentów coraz częściej skłania się do zamiany napiętych harmonogramów na te uwzględniające czas na

PLUS 9 września 2024

relaks–ten fizyczny i mentalny. Filozofia hygge i jej następcy zwrócili uwagę na ludzką potrzebę poszukiwania szczęścia i komfortu, którego dróg jest wiele. Jedną z nich i atrakcyjną dla przedstawicieli młodszych pokoleń jest spędzanie czasu w domu. Badania PEW Research pokazują, że 72% Millenialsów woli zostać w domu i oglądać np.

Netflixa, niż wychodzić wieczorem na miasto. Z drugiej strony rośnie zainteresowanie inną formą relaksu, zwłaszcza wśród starszych przedstawicieli generacji. Wyjazdy w naturę, gdzie wśród szumu lasu czy morskich fal możemy naładować baterie na cały tydzień stają się coraz częstszym wyborem pracujących na co dzień w mieście.

Ta sytuacja stworzyła prawdziwą okazję dla marek, które mogą wykorzystać rosnące zainteresowanie konsumentów poczuciem komfortu i relaksem,

zarówno w produkcie jak i komunikacji, przyłączając się do debaty na temat zdrowia psychicznego oraz oferując produkty promujące życiowy balans.

HOME-WORK WEAR Jednym z czynników wpływających na coraz częstszy wybór wygodnego ubrania jest zmiana stylu życia ściśle związana z obecnym stanem rynku pracy. Według raportu lntuit już prawie 40% siły roboczej w Stanach Zjednoczonych stanowią freelancerzy, podwykonawcy i pracownicy tymczasowi.

Wzrost znaczenia klasy kreatywnej przyczynił się do wytworzenia nowej grupy tzw. hyphenate creatives, czyli ludzi poszukujących własnego sposobu na realizację osobistych celów i pracy zawodowej. Tworzą oni swoje ścieżki kariery w oparciu o kilka dziedzin i zawodów pobocznych. I tak praw-

niczka po godzinach jest trenerem personalnym, a grafik realizuje się w weekendy jako instruktor jogi.

Praca w nowym trybie oznacza większą swobodę w zakresie miejsca pracy i jej godzin. Klasyczny rytm wyznaczany do tej pory przez godziny 9:00-17:00 zastępują elastyczne grafiki umożliwiające pracę z domu lub z innego dowolnego miejsca–również na świecie. W tym kontekście służbowy dress-code staje się hybrydą pomiędzy wygodnym dresem a outfitem, w którym możemy przejść się do kawiarni czy na spotkanie biznesowe.

KOMFORT JEST COOL Coraz większe zainteresowanie sportem i garderobą niezwiązaną stricte z biurowym mundurkiem sprzyja dynamicznemu rozwojowi rynku odzieży określanej mianem sportowej elegancji (ang. athleisure). Wartość tego segmentu

Styl 17

szacuje się aktualnie na ponad 100 mld dolarów. Powolne zacieranie się granic pomiędzy pracą a czasem wolnym, a także zanikanie stereotypów na temat pici przyczyniło się do powstania trendu dominującego początek XX I wieku, w którym wygodny ubiór i obuwie jest jednym z wyznaczników bycia cool. Na tej fali urosły takie marki jak Common Projects, Mansur Gavriel, Maryam Nasir Zadeh czy By Far na nowo definiujące komfort i promujące otulające formy i niskie obcasy.

W tym kontekście warto również wymienić marki sportowe.

Produkty brandów takich jak Nike, Reebok czy Adidas zyskały pożądanie wśród grup jeszcze kilka lat temu niezainteresowanych sneakersami. Obecnie co sezon inna marka przeżywa swój moment chwały, dominując retro-modelem światowe ulice. O kawałek spor-

towego tortu postanowiły zawalczyć również brandy high fashion, a kulminację tego wyścigu obserwujemy w tym roku, kiedy to nie tylko fasony osiągnęły monstrualne rozmiary, ale również ceny za parę sneakersów poszybowały w górę i nic nie wskazuje na to, aby sytuacja miała się zmienić.

Oprócz rozwoju sektora sportowego możemy aktualnie zauważyć coraz większe zainteresowanie garderobą bieliźnianą. Piżamy, szlafroki, a nawet klapki–wszystko w stylu loungewear zarezerwowane niegdyś tylko dla domowych aktywności, wdziera się do codzienności, oferując inne, bardziej zmysłowe wydanie komfortowego ubioru. Na przestrzeni następnych kilku sezonów możemy spodziewać się połączenia tych dwóch estetyk i powstawania nowej, która będzie odbiciem szybko zmieniającego się stylu życia.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

PLUS 9 września 2024

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

imię i nazwisko posiadacza karty___________________________________

ZAMAWIAM

*W cenę wliczone są koszty przesyłki na terenie USA

Prenumerata roczna (12 numerów) - $119.88*

Wypełniony formularz wraz z opłatą /nr karty prosimy przesłać na adres redakcji: PLUS Media Group Corp. 63 Union Blvd, Wallington NJ 07057

adres posiadacza karty____________________________________________

nr karty___________________ data ważności_________sec. code_______

adres email ______________________________________________________________________________________

Prenumerata półroczna (6 numerów) - $65.94*

Karta kredytowa/debetowa

Check/money order wypisany na PLUS Media Group Corp.

SPOSÓB PŁATNOŚCI

nr telefonu _______________________________________________________________________________________

adres: ___________________________________________________________________________________________

imię:_____________________________________ nazwisko: _____________________________________________

DANE ZAMAWIAJĄCEGO

F O R M U L A R Z Z A M Ó W I E N I A P R E N U M E R AT Y M I E S I Ę C Z N I K A P L U S I K D L A O S Ó B B E Z D O S T Ę P U D O I N T E R N E T U

20 Horoskop

21.03 - 19.04

BARAN Ten tydzień lepiej będzie przeczekać, nie zaczynać nowych projektów, zająć się wyłącznie rutynowymi działaniami.

Jeśli jesteś zdenerwowany lub za bardzo podniecony, unikaj podejmowania ważnych decyzji, zachowaj ostrożność.

20.04 - 22.05

BYK Być może właśnie teraz uda ci się przełamać nieśmiałość i zawalczyć o swoje. W pełni zasługujesz na to, by ktoś cię wreszcie docenił. Pojawi się szansa na uzyskanie zysków z inwestycji finansowych, warto się im uważnie przyjrzeć.

23.04 - 21.06

22.06 - 22.07

23.07 - 23.08

24.08 - 23.09

BLIZNIETA Jeśli uwierzysz siebie, uda ci się przezwyciężyć przeciwności losu. Twoje wybory okażą się bardzo dobre, a decyzje właściwie podjęte. Nie zabraknie ci wsparcia i zrozumienia ze strony najbliższych.

23.09 - 22.10

23.10 - 21.11

22.11 - 21.12

RAK Umysł przyciąga do ciebie to, o czym myślisz. Uwierz zatem, że twoje marzenia mogą stać się rzeczywistością. Zajmij się ich realizacją, myśl pozytywnie. Układ planet sprzyja sukcesom..

LEW Otwórz się na to, co sprzyjający los ci przygotował. Nie przegap dobrej okazji, drugi raz może się nie przytrafić. Sięgnij po marzenia, korzystaj z darów losu. Nie zapominaj tylko o tym, że szczęściem warto się dzielić z innymi, a wtedy ono wraca do ciebie w dwójnasób.

PANNA Jeśli masz w tym tygodniu coś ważnego do załatwienia, przedsięwzięcia i interesy wymagają energicznego, zdecydowanego działania, spróbuj je odłożyć na później. Będzie to bowiem tydzień, w którym możesz odczuwać spadek energii, słabą formę fizyczną i gorszy nastrój.

Complete Physical Therapy PC LECZYMY: • Bóle mięśni i stawów • Urazy sportowe • Bóle szyi i pleców • Rehabilitacja neurologiczna • Urazy po wypadkach samochodowych i w pracy • Rehabilitacja po operacjach

WYKONUJEMY ZABIEGI: • Elektrostymulacji • Ultradźwięki • Leczenie laserem • Ćwiczenia lecznicze • Masaże lecznicze

Posiadamy wieloletnie enie doświadcz CERTYFIKOWANY DOSTAWCA APOS/ BUTY ZMNIEJSZAJĄCE BÓL NÓG I KOLAN 134 Norman Avenue Brooklyn, NY 11222

Catskills: 3201 Grand Concourse 845-586-6500 Bronx, NY 10468 10 Redmond Rd Town of Middle Town 44889 Rt 28, NY 12406

718-383-6460 completept134@gmail.com

PLUS 9 września 2024

22.12 - 19.01

20.01 - 18.02

19.02 - 20.03

WAGA Przed Toba trudniejszy okres. Musisz się teraz bojowo nastawić na przezwyciężenie problemów, które mogą nadejść.

Będzie ci potrzebna dobra rada i przyjacielskie wsparcie. Nie trać wiary w powodzenie i pamiętaj, że wiara czyni cuda.

SKORPION Będziesz teraz w nastroju do romansowania i podbijania serc. Chętnie weźmiesz udział w każdej imprezie, zawrzesz wiele ciekawych znajomości. W pracy czeka cię w miarę spokojny okres więc korzystaj z życia i baw się.

STRZELEC Twoja kariera zawodowa zacznie rozwijać się całkiem nieźle. Zastanów się, że wiele od ciebie zależy. Jeśli chcesz pomnożyć swoje finanse, przemyśl swoje dotychczasowe działania i wyciągnij wnioski.

KOZIOROZEC W tym tygodniu możesz osiągnąć sukces. Dla niektórych ważna będzie praca i kariera, a dla innych uczucia.

Załatwienie wszystkich spraw przebiegnie bez trudu, uda ci się zdać korzystnie ważny egzamin.

WODNIK Może nie na początku, ale na pewno w tym tygodniu, zapowiada się jakiś dodatkowy zastrzyk gotówki. W każdym razie o finanse teraz nie musisz się martwić, będziesz spać spokojnie.

W kwestii uczuć przestań udawać, że jesteś inną osobą niż jesteś.

RYBY W tym tygodniu wiele może się dziać i wiele możesz chcesz zmieniać i przebudowywać. Zmiany i nowe możliwości, które powinny się teraz przed Tobą otworzyć będą wpływać korzystnie na twój nastrój.

Kącik milusińskich 21

Kasia Kaca

Zadanie pochodzi z miesięcznika PLUSik, który jest doskonałym uzupełnieniem edukacji i wartościową rozrywką dla najmłodszych czytelników.

Prenumerata dostępna na stronie www.plusik.us

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

22 Strefa seniora

SENIOR BLADY, ZMĘCZONY, POSINIACZONY – TO MOŻE BYĆ NOWOTWÓR Zmęczenie, bladość, łatwe powstawanie siniaków i krwawienia często są mylone z naturalnymi procesami starzenia, a mogą wskazywać na zespoły mielodysplastyczne (MDS), które stanowią istotne zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza starszych osób.

GROŹNE ZABURZENIA SZPIKU Zespoły to zaburzenie szpiku kostnego, choć rzadkie, może prowadzić do poważnych zaburzeń: anemii, częstych infekcji i zwiększonego ryzyka ostrej białaczki szpikowej. Wczesne wykrycie i leczenie MDS znacznie poprawia rokowania i jakość życia pacjentów.

MDS to zróżnicowana grupa nowotworów układu krwiotwórczego, charakteryzujących się nieprawidłową produkcją komórek krwi w szpiku kostnym. Mogą występować w różnych formach, od łagodnych - początkowo niewymagających leczenia, do ciężkich - stanowiących bezpośrednie zagrożenie życia. Często są diagnozowane u osób starszych.

Objawy MDS mogą być niespecyficzne, a diagnoza wymaga szczegółowych badań krwi i szpiku kostnego: • ogólne osłabienie; • zawroty głowy;

PLUS 9 września 2024

•

zaburzenia odporności.

CZĘŚCIEJ CHORUJĄ MĘŻCZYŹNI… … a oni dużo rzadziej niż kobiety chodzą do lekarza. Przez ostatnią dekadę odsetek mężczyzn korzystających z usług medycznych wynosił od 55 proc. do 64 proc.; w przypadku kobiet ten odsetek był o około 10 proc. wyższy. Roczna szacunkowa częstość zachorowań wynosi 4:100 000, co wskazywałoby, że MDS jest bardzo rzadką chorobą. Ale już statystyki w odniesieniu do starszych osób wyglądają zupełnie inaczej. „W Polsce na zespoły mielodysplastyczne chorują najczęściej osoby powyżej 60. roku życia, w tej grupie liczba zachorowań wynosi 7-35 przypadków na 100 000 osób/ rok. Częstość występowania MDS rośnie razem z wiekiem, a średnia wieku zachorowania w Polsce wynosi ok. 71 lat. Nie oznacza to jednak, że osób młodszych ta choroba nie dotyczy. Zdarzają się

takie przypadki zachorowań nawet u dzieci” — wyjaśnia dr Marek Dudziński z Fundacji Saventic.

Objawy MDS - szczegóły Przyczyny nie są w pełni poznane. Natomiast czynniki ryzyka to: • starszy wiek; • wcześniejsze leczenie chemioterapią lub radioterapią; • ekspozycja na niektóre związki chemiczne np. benzen; • narażenie na działanie dymu tytoniowego.

Najczęstszym objawem MDS jest niedokrwistość, która prowadzi do osłabienia i zmęczenia nieustępującego nawet po odpoczynku. Niedobór czerwonych krwinek utrudnia dostarczanie tlenu do komórek organizmu, co przekłada się na ogólne osłabienie i pogorszenie funkcji wszystkich narządów. W niektórych przypadkach MDS może prowadzić do niewydolności serca, co dodatkowo zwiększa zmęczenie i może prowadzić do poważniejszych komplikacji. Innym objawem

niedokrwistości jest bladość skóry i błon śluzowych. Zaburzenia w produkcji białych krwinek zwiększają podatność na infekcje, w tym ciężkie zakażenia bakteryjne i grzybicze. Pacjenci z MDS są również bardziej narażeni na krwawienia z powodu niedoboru płytek krwi, które są istotnym elementem w procesie krzepnięcia krwi.

W rzadszych przypadkach może dojść do powiększenia węzłów chłonnych, wątroby i śledziony.

NIEPRAWIDŁOWE KOMÓRKI Dodatkowo część pacjentów z MDS, może mieć w swoim organizmie nieprawidłowe komórki odpowiadające za nocną napadową hemoglobinurię (PNH). Ich wykrycie w kontekście MDS ma znaczenie kliniczne, ponieważ może wpływać na wybór metody leczenia i przewidywanie przebiegu choroby. O skierowaniu na dodatkowe badania powinien zdecydować lekarz, zwłaszcza jeśli pacjent ma objawy wskazujące na PNH, takie jak hemoliza (niszczenie

Strefa seniora 23

czerwonych krwinek), ciemny mocz czy skłonność do zakrzepów.

rokowaniem i leczeniem” — komentuje dr Marek Dudziński.

DIAGNOZA

CHOROBĘ MOŻNA SPOWOLNIĆ, ZŁAGODZIĆ JEJ OBJAWY

„Diagnoza MDS jest złożona i wymaga przeprowadzenia licznych specjalistycznych badań. Najczęściej stawiana jest przez hematologa.

MDS jest podejrzewany szczególnie u pacjentów, u których przez dłuższy czas utrzymuje się, stwierdzony w badaniu morfologii krwi i niewyjaśniony innymi przyczynami, niedobór krwinek - najczęściej czerwonych (anemia), ale także płytkowych (małopłytkowość) i białych (leukopenia). Do potwierdzenia MDS konieczna jest biopsja aspiracyjna szpiku kostnego, która pozwala na bezpośrednią ocenę komórek krwiotwórczych, ich odsetka i dojrzewania. Kolejnym koniecznym krokiem są badania genetyczne - cytogenetyczne i molekularne pozwalające na stwierdzenie charakterystycznych zaburzeń genetycznych w komórkach krwiotwórczych. Wyniki tych badań pomagają nie tylko w rozpoznaniu, ale również w określeniu podtypu MDS i mogą mieć wpływ na wybór leczenia. MDS ma wiele podtypów, istotnie różniących się objawami,

Większość chorych ma objawy choroby i wymaga leczenia. U pacjentów z grup niższego ryzyka stosuje się przetoczenia preparatów oraz leki wspomagające produkcję komórek krwi. Wśród chorych wyższego ryzyka stosuje się chemioterapię.

Jedyną metodą dającą możliwość całkowitego wyleczenia MDS jest allogeniczny przeszczep szpiku kostnego. Z uwagi na możliwe powikłania ta metoda jest stosowana u młodszych chorych bez istotnych chorób współistniejących, u których nie powiodło się standardowe leczenie.

Ważne jest holistyczne podejście do pacjenta, uwzględniające wsparcie psychologiczne, dietetyczne oraz rehabilitacyjne, które mogą pomóc w radzeniu sobie z objawami choroby i poprawie ogólnego samopoczucia.

Beata Igielska zdrowie.pap.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

24 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres ogloszenia-ny@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy 63 Union Blvd, Wallington NJ 07057 wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 16.09.24r. wezmą udział w losowaniu nagrody.

Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 23.09.24r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

Sponsorem nagrody jest

Tygodnik PLUS

NAGRODA TYGODNIA

Z a p raw i d ł owe roz w i ą z a n i e krzyżówki z nr.35 (712) nagrodę w y l o s o w a ł a Pa n i E l ż b i e t a Dworakowski z Bronx. Gratulujemy!

Hasło –„Cierpienie to prawda aż do bólu”

PLUS 9 września 2024

Jak wygląda świat, gdy traci się wzrok?

Pewnego dnia obudziłem się i już nic nie widziałem. Całe dzieciństwo przygotowywano mnie na ten moment, ale czy można być na to naprawdę gotowym? Największą szkołę życia dało mi morze. Ono buja każdego tak samo – opowiada Bartosz Radomski, fizjoterapeuta i przewodnik po warszawskiej Niewidzialnej Wystawie.

Jaskrę kojarzymy z dojrzałym wiekiem, ale to błędne założenie. Ta choroba sprawiła, że stracił pan wzrok bardzo szybko w życiu.

Moje problemy ze wzrokiem zaczęły się bardzo wcześniej, gdy miałem 1,5 roku. To wtedy moje oczy zaczęły się czerwienić i trafiłem pierwszy raz do okulisty. Byłem leczony na początku na zapalenie spojówek, na alergię.

Ten stan trwał do trzeciego roku życia. Nikt nie podejrzewał jeszcze wtedy jaskry. To panie w przedszkolu zauważyły, że słabiej widzę.

Podchodzę bliżej do zabawek, przysuwam głowę, by coś dostrzec. Rodzice zaczęli szukać przyczyny, naciskać lekarzy, by pogłębić diagnostykę i… okazało się w końcu, że to jaskra.

Co się wtedy działo? Pewnie niewiele

pan pamięta z tamtych dni. Był pan bardzo mały.

W ciągu dwóch tygodni trafiłem do szpitala na ul. Chmielnej w Lublinie. Tam mnie zoperowano po raz pierwszy na jaskrę i od tego momentu nie miałem już problemu z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, ale pojawiły się problemy z rogówką oka, zaburzenia widzenia.

Miał pan kilkadziesiąt zabiegów na oczy?

Dokładnie 34, m.in. cztery przeszczepy rogówki, naszywanie błon owodniowych.

Trudno sobie to wszystko wyobrazić. Żył pan z przekonaniem, jako młody chłopiec, że kiedyś pan zupełnie przestanie widzieć?

Zdawałem sobie z tego sprawę, choć z drugiej strony miałem poczucie, że lekarze robią wszystko, co w ich mocy, by mi pomóc.

Przechodziłem operacje, innowacyjne terapie, konsultowano mój przypadek z lekarzami ze Stanów, którzy do Polski przylatywali. Lekarze z Chmielnej zrobili kawał dobrej roboty. Ale, mówiąc szczerze, moje życie nie koncentrowało się wokół tej myśli. Trafiłem wcześnie do Lasek (ośrodka dla dzieci niewidomych – red.)

Zdrowie 25

i zacząłem dość wcześnie żyć wśród osób niedowidzących i niewidomych. To naturalnie stało się częścią mojego świata. Ale całe moje dzieciństwo to była walka o oczy. Nie mogłem biegać, skakać, jeździć na rowerze, łazić po drzewach z dzieciakami. Od trzeciego do ósmego roku życia byłem z rodzicami w klinice w Lublinie po cztery, pięć, osiem razy w miesiącu. Przed siódmymi albo ósmymi urodzinami wpadłem zaaferowany do pani doktor i powiedziałem, że mama kupi mi rower w prezencie. Lekarka była przerażona i zapytała mamę: chyba pani tego nie zrobi?

I co mama odparła?

Powiedziała, że myślała, żeby mi kupić planszówkę… Zresztą zapytała, co powinna mi kupić. Lekarka odparła, że absolutnie wzroku nie można wysilać i najlepiej pójść ze mną na długi spacer.

Trudna lekcja. Nie dostał pan roweru?

Niestety. Na rowerze nauczyłem się jeździć, gdy miałem 13 lat. A tak naprawdę nauczył mnie mój dziadek. Wtedy już widziałem bardzo słabo.

ciąg dalszy na stronie 26

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

26 Zdrowie ciąg dalszy ze strony 25

A kiedy przyszedł ten moment? Kiedy przestał pan widzieć?

Gdy miałem 16 lat. To był kwiecień. Obudziłem się i nic kompletnie już nie widziałem. Nie widziałem już prędkościomierza w ciężarówce w mojej ulubionej grze, liter na ekranie komputera. Byłem w stanie jedynie odróżnić, czy jest jasno, czy ciemno. To był emocjonalny rollercoaster. Był strach, lęk. To koledzy pomogli mi wtedy. Pewnie nawet nie zdają sobie sprawy, jak wiele im zawdzięczam i jak bardzo mnie z tego wyciągnęli za uszy. Miałem też genialną nauczycielkę fizyki, która po mojej operacji oczu w drugiej klasie przychodziła pół godziny wcześniej do szkoły i pracowała ze mną indywidualnie. Od tego czasu fizyka pozostała jednym z moich ulubionych przedmiotów i tak jest do dzisiaj.

Chyba na to wszystko nie można się przygotować…

To trochę jak ze śmiercią. Nawet jeśli ktoś bardzo długo choruje i wydaje się, że jesteśmy na jego odejście przygotowani, to gdy następuje ten moment, to strasznie boli. Całe życie przygotowany byłem na utratę wzroku.

Uczyłem się alfabetu Braille’a, poruszania z białą laską, funkcjonowania w świecie niewidomych, ale i tak to niewyobrażalnie bolało. Teoretycznie byłem gotowy, dostałem wszystko, by w świecie niewidomych poradzić sobie. Tak naprawdę wystarczyło poukładać sobie to tylko w głowie…

Tylko? To chyba najtrudniejsze? Żeby pierwszy raz wyjść z łóżka potrzebowałem dwa tygodnie. Przez dwa tygodnie nie ruszałem się z niego, obwiniałem wszystkich dookoła. To był typowy mechanizm zrzucenia odpowiedzialności na otoczenie.

Punktem zwrotnym stał się projekt „Zobaczyć morze”. Niespełna trzy miesiące po utracie wzroku stanąłem na pokładzie legendarnego żaglowca Zawisza Czarny. Połowa załogi była niewidoma. Tam dostałem prawdziwą szkołę

PLUS 9 września 2024

życia. Zmieniło się moje nastawienie do życia i świata. Morze nikogo nie faworyzuje. Buja wszystkich tak samo.

Oczy to najważniejszy zmysł. Mówi się, że gdy człowiek przestaje widzieć, to wyostrzają się inne: dotyk, smak, słuch. Jak wygląda teraz pana świat?

Blisko 80 proc. bodźców odbieramy za pomocą wzroku. Ale to nie jest tak, że nagle w mózgu przestawia się wajcha i zaczynamy lepiej słyszeć czy dotykać. Liczba dróg neuronowych jest taka sama. To jest kompensacja, czyli staramy się zastąpić coś, czego już nie ma. Nasz mózg jest inteligentny, ale leniwy i jeśli czegoś nie musi, to tego nie robi. Jeżeli coś widzę, to po co mam się skupiać, by to usłyszeć? I nagle, gdy tracę wzrok, okazuje się, że mogę usłyszeć, jak dźwięk odbija się od budynku. Szybko się tego wszystkiego uczymy. Coś innego czujemy, gdy idziemy po bruku, po asfalcie, po piasku. Tylko człowiek, który widzi, na tym się nie skupia, bo po co?

Pamięta pan kolory, kształty? Ktoś kiedyś przy mnie zastanawiał się, jak śnią i co śnią niewidome od urodzenia osoby lub takie, które bardzo wcześnie straciły wzrok…

Pamiętam to wszystko. Cały czas mam przed oczami obrazy i moje sny są takie same jak osoby widzącej. Ale jeśli ktoś od urodzenia nie widzi, a sen jest wytworem naszej podświadomości, która – w tym przypadku – nie dostała żadnego bodźca wzrokowego, to nie ma możliwości, by śnił obrazami. Podobnie jak z kolorami, które są długością fotonów. Nie da się ich rozróżniać dotykiem.

Wyobraźnia też nic nie podpowie, bo to jest odzwierciedleniem, być może często zniekształconym, naszego realnego świata…

Pewnych rzeczy można niewidomych nauczyć – trawa jest zielona, niebo niebieskie.

Niektóre kolory są zimne, inne ciepłe. Uczymy

tego poprzez skojarzenia.

Czy można uznać, że świat osób niewidzących jest w jakiś sposób przez to uboższy?

Powiedziałbym, że jest odwrotnie. Wam bardzo dużo umyka. Przede wszystkim nie ma dwóch światów. Świat jest jeden i zmieniają się tylko narzędzia do odbioru tego świata. Każdy z nas odbiera ten świat inaczej. Inaczej widzi.

Są ludzie, którzy nie wierzą w różowy, bo są daltonistami. Z taką osobą kupowałem farby do pomalowania mieszkania. Do dziś wierzę, że moja ściana nad łóżkiem jest grafitowa.

Wszystkim bez wyjątku polecam Niewidzialną Wystawę w Warszawie, po której też pan oprowadza. Można naprawdę doświadczyć ciemności – takiej kompletnej, przeszywającej, wszechogarniającej. Bałam się zrobić pierwszy krok. Lęk przed ciemnością jest wpisany w naszą ludzką naturę. Można ten lęk oswoić?

Tak, on powszednieje. Są takie sytuacje, gdy człowiek spina się i zwiększa swoją ostrożność.

Moja żona, która też nie widzi, jest sto razy bardziej uważna na peronach kolejowych; pomimo tego, że idzie z psem, wyciąga laskę.

Psy to wasze oczy na świat, realna pomoc dla osoby niewidzącej. Wszędzie chodzi pan ze swoim labradorem Robim?

Tak, wszędzie. Ma sześć lat. O rany, w sobotę miał urodziny. Zapomniałem… Pies, który pomaga osobie niewidomej – pies przewodnik szkolony jest przede wszystkim, by pomagać swojemu panu na ulicy. Robi szkolony był przez Fundację Vis Maior „Pies Przewodnik”.

Robi jest w pracy 24 godziny na dobę?

Zaczyna swoją pracę, gdy zakłada mu się uprząż, czyli gdy wychodzimy z domu.

Naprawdę widać wtedy, że pies się zmienia, że jest w robocie i pełni swoją rolę. Czuje ciężar odpowiedzialności, ale z drugiej strony widać też, że lubi swoją pracę. Bez uprzęży jest tak naprawdę nadpobudliwym labradorem, który biega, skacze, tarza się po podłodze, a ogon nim merda. Wczoraj się jednak pogubiliśmy i przyszliśmy później do domu. Byłem na niego zły i on to doskonale czuł.

Znowu zadziałał mechanizm zrzucenia odpowiedzialności na kogoś innego, bo to człowiek musi wiedzieć, dokąd idzie, i wydawać polecenia. Pies je tylko wykonuje i sprawia, że ma być bezpiecznie, gdy się przemieszczamy. To nie jest tak, że ja mówię: Robi, idziemy na Niewidzialną, i on podnosi ogon i przelicza trasę. To nie jest nawigacja, to pies, który jest protezą moich oczu. Moją nawigacją jest głos Jarosława Juszkiewicza (lektora w polskiej wersji Map Google – red.).

Pies reaguje na komendę: naprzód, lewa i powiedziane dwa razy melodyjnym tonem – „prawo, prawo” albo „schody góra”, „schody

Zdrowie 27 osobę, która ma protezę nogi czy ręki, chcemy po niej głaskać? No nie. Udajemy, że tej protezy nie ma.

Psa nie zaczepiamy, nie gwiżdżemy, nie głaszczemy. To istota, od której naprawdę bardzo dużo zależy. Ona jest skoncentrowana, w swojej robocie. Dodam tylko, że teraz pojawiła się moda na małe pieski, które biegają bez smyczy. Pomyślmy teraz, jak czujemy się, gdy w pracy ktoś ciągle do nas podchodzi i rozprasza. Za którymś razem nie wytrzymamy i zareagujemy.

dół”. Psy reagują głównie na intonację głosu.

Gdy jest krawężnik, zmiana terenu czy przejście dla pieszych, to pies zatrzymuje się przednimi łapami na krawędzi, by człowiek mógł wyczuć przeszkodę. Jest wtedy nagradzany, bo tak naprawdę szkolenie psa trwa całe jego życie.

Nie każda osoba niewidząca ma jednak takiego przyjaciela W Polsce jest blisko 100 tys. osób niewidomych. Dokładnie trudno mi powiedzieć, ile jest teraz psów przewodników, ale to niespełna 200 czworonogów.

To wynika z tego, że szkolenie to kosztowna sprawa?

To jest bardzo złożone. Samo środowisko osób niewidomych ma podzielone zdanie na temat przydatności psa przewodnika. Są osoby, które uważają – tak jak ja – że pies jest ogromnym wsparciem i ułatwia życie, ale są osoby, które mówią: po co z psem do sklepu, na basen. Mam białą laskę i mogę się sam poruszać. Nie każdy chce i nie każdy może go w ogóle otrzymać, bo warunkiem jest sprawne poruszanie się z białą laską. Poza tym koszty szkolenia, które trwa od półtora roku do dwóch lat i sięga nawet 90 tys. zł, a potem

utrzymania zwierzęcia – dla niektórych to zbyt duże wyzwanie.

Co prawda szkolenie jest refundowane ze środków PFRON lub fundacji, które je zbierają na ten cel, ale taki pies pracuje maksymalnie do 10. roku życia. Potem trzeba kolejnego psa wyszkolić. Pojawia się wtedy ogromny dylemat moralny, bo ich nie stać albo nie mają odpowiednich warunków. Niektórzy muszą po prostu przekazać swojego psa do rodziny zastępczej, by zapewnić mu godną emeryturę. To nie jest proste. To przyjaciel. Pies nie rozumie, że skończył osiem czy 10 lat. Widzi, że pojawił się nowy pies i zajął jego miejsce. To ogromny stres dla psa.

Czego nie powinniśmy robić, gdy widzimy psa przewodnika? Największy problem jest chyba z dziećmi, które chcą głaskać?

Wcale nie. Największy problem jest z seniorami. Dziecku można wytłumaczyć, że nie wolno zaczepiać psa, osobie starszej czasem bardzo trudno to zrozumieć. Czasami słyszę: nie będzie mi pan mówił, co mogę, a czego nie mogę. Pies to pies i można go pogłaskać. Może łatwiej będzie to zrozumieć, gdy powiem jeszcze raz, że pies to moja proteza oczu. Czy

Czy moglibyśmy coś jako społeczeństwo zrobić dla osób niewidomych? Zdajemy egzamin z człowieczeństwa tak na co dzień?

Każdy czasami potrzebuje pomocy, bo czymże jest niepełnosprawność? Z Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych wynika, że niepełnosprawność jest pojęciem ewoluującym i wynika z interakcji pomiędzy osobą a barierami występującymi w otoczeniu. Niepełnosprawność tak naprawdę nie jest integralną częścią człowieka. Objawia się, gdy mamy do czynienia z barierami. Każdy z nas może stać się niepełnosprawny w zależności od środowiska, w którym się znajdzie.

A wracając do pytania. Tak, potrzebujemy dużo życzliwości i uważności na siebie. Ostatnio miałem taką sytuację w autobusie. Na jednym z przystanków wsiadła osoba na wózku inwalidzkim. Zrobiłem jej miejsce, bo poczułem, że rampa się opuściła, a ja akurat stałem z psem tam, gdzie jest miejsce na wózek. Starsza pani skomentowała: ale dużo kalek w tym autobusie, a druga skwitowała: ta pani na wózku tak, ale ten to udaje, bo skąd wiedział, że na wózku ta pani wjeżdża.

Brakuje też kampanii społecznych, które pokazują osoby z niepełnosprawnością jako normalnie funkcjonujące osoby, a nie jako herosów albo skrzywdzonych przez życie.

Jest przecież cała masa osób, które gór nie przenoszą, ale codziennie jadą do pracy i normalnie żyją. Źródło: zdrowie.pap.pl

POLSKI OŚRODEK WYPOCZYNKOWY

Położony nad pięknym jeziorem Mohican Lake w Górach Catskills zaprasza na wakacje i wypoczynek.

Oferujemy wypoczynkową atmosferę i ładne czyste 1- sypialniowe mieszkania na samym brzegu jeziora do 4 osób, mieszkania studio do 4 osób, mieszkania 2-pokojowe do 7 osób oraz wolno stojący dom (3 sypialnie dla 1 lub 2-ch rodzin 9 osób). Każde mieszkanie ma prywatną łazienkę, kuchnie, duża lodówkę, TV, A/C i Wi-Fi. Akceptujemy gości z pieskami. W okresie letnich weekendów domowe śniadania - Ceny uzależnione od liczby osób, długości pobytu i świąt. Atrakcyjna lokalizacja - 100 mil od NYC. W okolicy spływy na rzece Delaware River, Teatr, Casino, KMC, Woodstock, blisko sklepy i restauracje.

Atrakcje: piękny sosnowy las, zdrowe powietrze, microklimat, bezpośredni dostęp do jeziora, ryby – bass, węgorz, wędkowanie łódki wiosłowe, kajaki, rowery wodne, szlaki leśne, ognisko, BBQ, stoły piknikowe, leżaki, piłka siatkowa, sala gier, ping pong, bilard, huśtawki, plac zabaw dla dzieci.

Prosimy dzwonić po więcej informacji Tel: 1 (845) 858-8784 Bus MOHICAN LAKE RESORT 97 Leers Road, Glen Spey NY 12737 www.MohicanLakeResort.com MohicanLakeResort@comcast.net

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com