PLUSNJ108132026

T YG O D N I K W N E W J E R S E Y I P E N S Y LWA N I I 13 sierpnia 2026

nr 33 (940)

August 13, 2026

• • •

•

• Ą

­

REKLAMA

5

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

6 Aktualności

New Jersey wśród najdroższych stanów dla najemców. Pensja nie nadąża za czynszami

blemu. Nawet osoba otrzymująca przeciętne wynagrodzenie najemcy – 24,92 dolara na godzinę – znajduje się daleko poniżej poziomu uznawanego za wystarczający do komfortowego opłacenia dwupokojowego mieszkania. Mediana rocznego dochodu gospodarstw domowych wynajmujących mieszkania w New Jersey wynosi 67 382 dolary. To prawie 24 tys. dolarów mniej niż kwota potrzebna według wyliczeń raportu. Problem dotyczy przy tym ogromnej części mieszkańców. W wynajmowanych lokalach mieszka około 1,27 mln gospodarstw domowych, stanowiących mniej więcej 36 procent wszystkich gospodarstw w New Jersey.

New Jersey przesuwa się w niechlubnym rankingu Koszty wynajmu mieszkań w New Jersey coraz mocniej obciążają domowe budżety. Z najnowszego raportu „Out of Reach” wynika, że osoba chcąca samodzielnie utrzymać skromne, dwupokojowe mieszkanie powinna zarabiać 43,89 dolara na godzinę. Tymczasem przeciętna stawka godzinowa najemcy w stanie wynosi zaledwie 24,92 dolara. Ta niemal 19-dolarowa różnica sprawiła, że New Jersey znalazło się na piątym miejscu w kraju pod względem najmniejszej dostępności cenowej mieszkań na wynajem. Raport, opublikowany 23 lipca, analizuje relację między zarobkami mieszkańców a kosztami wynajmu. Jednym z najważniejszych stosowanych w nim wskaźników jest tzw. housing wage, czyli stawka godzinowa, jaką musi otrzymywać osoba pracująca 40 godzin tygodniowo przez cały rok, aby opłacić mieszkanie po federalnej stawce rynkowej i jednocześnie przeznaczać na czynsz nie więcej niż 30 procent swoich dochodów.

Ponad 91 tys. dolarów rocznie na dwie sypialnie W przypadku New Jersey federalna stawka rynkowa dla dwupokojowego mieszkania została określona na 2282 dolary miesięcznie, z uwzględnieniem kosztów mediów. Aby taki wydatek nie przekraczał przyjętego progu 30 procent dochodu, gospodarstwo domowe powinno dysponować miesięcznymi

PLUS 13 sierpnia 2026

zarobkami na poziomie około 7607 dolarów. W skali roku oznacza to dochód wynoszący 91 289 dolarów, czyli właśnie 43,89 dolara za każdą godzinę pełnoetatowej pracy. Nieco lepiej wygląda sytuacja osób poszukujących mieszkania z jedną sypialnią, choć również tutaj wymagane zarobki pozostają wysokie. Przy czynszu na poziomie 1918 dolarów miesięcznie potrzebna stawka godzinowa wynosi 36,88 dolara. Dla porównania w skali całych Stanów Zjednoczonych stawka pozwalająca na wynajem dwupokojowego lokalu wynosi 34,73 dolara za godzinę. Mieszkaniec New Jersey potrzebuje więc ponad 9 dolarów więcej za każdą godzinę pracy.

Za minimalną pensję mieszkanie staje się praktycznie nieosiągalne Jeszcze większy problem mają osoby otrzymujące najniższe wynagrodzenie. Przy stanowej płacy minimalnej wynoszącej 15,92 dolara za godzinę jedna osoba musiałaby pracować około 110 godzin tygodniowo, aby pozwolić sobie na dwupokojowe mieszkanie przy zachowaniu 30-procentowego limitu wydatków mieszkaniowych. W przypadku lokalu z jedną sypialnią byłoby to około 93 godzin pracy tygodniowo. Liczby dobrze pokazują skalę pro-

Niepokoi nie tylko obecna pozycja stanu, ale również kierunek zmian. Jeszcze w poprzednich latach New Jersey zajmowało siódme miejsce wśród najmniej przystępnych cenowo stanów dla najemców. Obecnie przesunęło się na miejsce piąte. Drożej jest tylko w czterech stanach. W ścisłej czołówce znajdują się m.in. Hawaje, Kalifornia i Massachusetts, natomiast sąsiedni Nowy Jork uplasował się na czwartej pozycji. Przedstawiciele organizacji zajmujących się dostępnością mieszkań podkreślają, że rosnące koszty najmu szczególnie mocno uderzają w gospodarstwa o niższych i średnich dochodach. Problemem nie jest już wyłącznie znalezienie atrakcyjnego mieszkania, ale coraz częściej znalezienie jakiegokolwiek lokalu, którego koszt nie pochłonie nieproporcjonalnie dużej części miesięcznej pensji.

W północnym New Jersey może być jeszcze drożej Stanowe wyliczenia nie pokazują przy tym pełnego obrazu sytuacji w każdym regionie. Rynek nieruchomości w New Jersey jest bardzo zróżnicowany, a szczególnie wysokie ceny występują w miejscach położonych w pobliżu Nowego Jorku. W hrabstwach takich jak Bergen czy Passaic oraz w rejonie Jersey City i Newark rzeczywiste stawki mogą znacznie odbiegać od średnich wartości dla całego stanu. Bliskość Manhattanu, dostęp do

transportu publicznego i duży popyt sprawiają, że wiele rodzin płaci za wynajem zdecydowanie więcej. W praktyce oznacza to również, że popularna zasada mówiąca o przeznaczaniu maksymalnie 30 procent dochodu na mieszkanie staje się dla wielu mieszkańców coraz trudniejsza do zachowania.

Dwa dochody coraz częściej koniecznością Dane pokazują także, dlaczego utrzymanie mieszkania z jednej pensji staje się w New Jersey coraz trudniejsze. Dwa źródła dochodu w gospodarstwie domowym znacząco poprawiają sytuację, ale dla samotnych rodziców, seniorów, młodych osób rozpoczynających karierę czy pracowników gorzej opłacanych branż rosnące czynsze mogą stanowić szczególnie poważne obciążenie. W efekcie część mieszkańców szuka tańszych mieszkań coraz dalej od miejsca pracy, decyduje się na współdzielenie lokalu albo rozważa przeprowadzkę poza New Jersey. Presja cenowa nie ogranicza się zresztą do jednego stanu. Cały północno-wschodni region USA mierzy się z problemem wysokich kosztów nieruchomości, a dla części mieszkańców metropolii nowojorskiej alternatywą staje się przeprowadzka do tańszych regionów Pensylwanii.

Mieszkanie coraz większą częścią domowego budżetu Raport „Out of Reach” pokazuje przede wszystkim coraz większą przepaść między tym, ile kosztuje wynajęcie mieszkania, a tym, ile faktycznie zarabiają najemcy. W New Jersey ta różnica jest szczególnie widoczna: 43,89 dolara potrzebne do utrzymania dwupokojowego mieszkania wobec przeciętnej stawki 24,92 dolara. Dyskusje o zwiększeniu zasobu tańszych mieszkań, stanowym finansowaniu budownictwa oraz sposobach ograniczania gwałtownych wzrostów kosztów najmu będą więc prawdopodobnie nabierały znaczenia. Na razie liczby pozostawiają niewiele wątpliwości – dla coraz większej grupy mieszkańców New Jersey problemem nie jest już wyłącznie znalezienie dobrego mieszkania, lecz znalezienie takiego, na które rzeczywiście mogą sobie pozwolić.

REKLAMA

7

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

8 Aktualności

Plastikowe sztućce już nie z automatu. W New Jersey obowiązują nowe zasady dla zamówień na wynos

obowiązuje w przypadku plastikowych słomek – restauracje wydają je tylko wtedy, gdy poprosi o nie klient. Nowe prawo rozszerzyło ten model na kolejne produkty jednorazowego użytku.

Są wyjątki Przepisy nie obejmują wszystkich miejsc i produktów. Wyjątki przewidziano m.in. dla szkół publicznych i prywatnych od przedszkola do ostatniej klasy szkoły średniej, placówek opieki zdrowotnej oraz stanowych i hrabstwowych zakładów karnych. Inaczej traktowane są również niektóre produkty fabrycznie pakowane, w których sztućce albo dodatki stanowią część oryginalnego opakowania. Wyłączenia dotyczą także określonych pojemniczków z sosami podawanych jako element konkretnych potraw. Najpierw ostrzeżenie, później mandat

Mieszkańcy New Jersey zamawiający jedzenie na wynos muszą przyzwyczaić się do kolejnej zmiany. Od 1 sierpnia jednorazowe sztućce, serwetki oraz saszetki z przyprawami i sosami nie są już automatycznie dołączane do zamówień. Restauracja może je wydać, ale klient musi o nie poprosić. Zmiana wynika z ustawy S3195, określanej jako „Skip the Stuff”. Nowe przepisy mają ograniczyć ilość jednorazowych odpadów, które często trafiały do klientów mimo że wcale ich nie potrzebowali.

Widelec? Ketchup? Trzeba zaznaczyć przy zamówieniu Nowe prawo nie oznacza zakazu korzystania z plastikowych sztućców. Restauracje nadal mogą je wydawać. Zmieniła się natomiast podstawowa zasada: zamiast automatycznie otrzymywać widelec, nóż, łyżkę, serwetki czy porcję przypraw, klient sam musi zaznaczyć, że ich potrzebuje. Dotyczy to zamówień składanych osobiście, telefonicznie, przez internet oraz za pośrednictwem aplikacji dostawczych. Szczególnie widoczna jest zmiana przy zamówieniach online.

PLUS 13 sierpnia 2026

Systemy i platformy służące do zamawiania jedzenia mają być domyślnie ustawione na opcję bez jednorazowych sztućców i przypraw. Jeśli klient chce je otrzymać, powinien sam wybrać odpowiednią opcję. W praktyce warto więc przed zatwierdzeniem zamówienia sprawdzić, czy zaznaczyliśmy potrzebne dodatki. W przeciwnym razie dostarczony obiad może przyjechać bez widelca, serwetki czy saszetki ketchupu.

Przepisy obejmują większość gastronomii Nowe zasady dotyczą restauracji, kawiarni, food trucków oraz innych punktów gastronomicznych działających w New Jersey. Dodatkowe wymagania wprowadzono wobec lokali z pełną obsługą kelnerską posiadających co najmniej dziesięć miejsc siedzących. Osobom spożywającym posiłek na miejscu powinny one zapewniać sztućce wielokrotnego użytku, które po umyciu mogą zostać wykorzystane ponownie. Nie jest to zresztą pierwsza tego typu regulacja w stanie. Od listopada 2021 roku podobna zasada

Communities Program, choć część wpływów mogą zatrzymywać samorządy i odpowiednie służby zajmujące się egzekwowaniem przepisów. Stanowy Department of Environmental Protection ma również prowadzić 180-dniową kampanię informacyjną dotyczącą nowych zasad oraz środowiskowych i finansowych korzyści wynikających ze zmniejszenia zużycia jednorazowych produktów.

To dopiero pierwszy etap zmian Regulacje będą zaostrzane stopniowo. Od 1 sierpnia 2027 roku lokale gastronomiczne nie będą mogły oferować zestawów zawierających kilka różnych jednorazowych sztućców lub przypraw połączonych w jeden pakiet. Chodzi m.in. o sytuacje, w których klient potrzebuje tylko widelca, ale otrzymuje cały plastikowy komplet z nożem, łyżką i innymi elementami, które później trafiają do śmieci. Ustawa została podpisana w styczniu 2026 roku przez ówczesnego gubernatora Phila Murphy’ego i wpisuje się w szerszą politykę ograniczania jednorazowych odpadów w New Jersey. Stan wcześniej ograniczył wydawanie plastikowych słomek, a w 2022 roku wprowadził szeroki zakaz jednorazowych toreb foliowych oraz części produktów wykonanych ze styropianu.

Za przestrzeganie nowych zasad odpowiadają lokale gastronomiczne, a nie klienci. Konsument nie zostanie więc ukarany za poproszenie o plastikowy widelec czy dodatkową porcję sosu. System kar dla przedsiębiorców ma charakter stopniowy. Pierwsze stwierdzone naruszenie kończy się ostrzeżeniem. Za drugie przewidziano 100 dolarów grzywny, natomiast trzecie i każde kolejne naruszenie w ciągu 12 miesięcy może kosztować lokal 250 dolarów. Środki pochodzące z kar mają Mała zmiana, którą trafiać do stanowego Clean odczują miliony klientów

Dla przeciętnego mieszkańca nowe przepisy nie oznaczają wielkiej rewolucji. Wymagają jednak zmiany przyzwyczajeń. Zamawiając obiad do domu, biura czy hotelu, warto pamiętać o zaznaczeniu potrzebnych dodatków. Plastikowe sztućce nie zniknęły z restauracji w New Jersey – zniknął jedynie automat, dzięki któremu trafiały do niemal każdej torby z jedzeniem. Założenie „Skip the Stuff” jest proste: jeśli klient rzeczywiście potrzebuje widelca, serwetki czy sosu, nadal je otrzyma. Jeśli ich nie potrzebuje, restauracja nie będzie dodawać kolejnych jednorazowych produktów, które często bez użycia lądowały w koszu.

9

REKLAMA

Dermatolog Profesor

Camila Krysicka Janniger, M.D., F.A.A.D. Szef Pracowni Dermatologii Geriatrycznej, Kliniczny Profesor Dermatologii i Kliniczny Profesor Medycyny w Rutgers New Jersey Medical School Członek Królewskiego Kolegium Medycznego Autorka licznych publikacji naukowych z zakresu dermatologii

30 lat doświadczenia lekarskiego

Castle Connolly Top Doctors • LECZENIE WSZYSTKICH CHORÓB SKÓRY • ROZPOZNAWANIE NOWOTWORÓW • BIOPSJE WYKONYWANE W GABINECIE • USUWANIE ZNAMION, BRODAWEK I BLIZN

Tel: 973 472 5044 Mówimy po polsku

NASZ NOWY ADRES 60 Main Ave., Wallington, NJ 07057 CLIFTON-WALLINGTON MEDICAL GROUP

Ewa Czyzewski, M.D. Internal Medicine

Dariusz Nowak, M.D. Robert Czyzewski, M.D. Kathrin Serrao, M.D. Endocrinology Nephrology Endocrinology

Edyta Kolbusz, APN Internal Medicine

LINDEN MEDICAL GROUP @ CLIFTON

Anna Burdzy, PA-C Endocrinology

AMERICAN BOARD-CERTIFIED PHYSICIANS SPECIALIZING IN INTERNAL MEDICINE, ENDOCRINOLOGY, NEPHROLOGY & HYPERTENSION CHOROBY WEWNĘTRZNE • NADCIŚNIENIE • SZCZEPIENIA • LECZENIE POWYPADKOWE SCHORZENIA REUMATYCZNE • CUKRZYCA • LECZENIE NADWAGI • USG I BIOPSJE TARCZYCY • LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI SEKSUALNEJ • CHOROBY NEREK I DRÓG MOCZOWYCH • DIALIZY • BADANIA IMIGRACYJNE • OPIEKA PO PRZESZCZEPACH NEREK I WĄTROBY

Nasi lekarze pomagają pacjentom w NJ, NY, PA i CT od 1999 roku, zapewniając najlepszą opiekę medyczną, profesionalizm i plan na lepsze jutro. Jesteśmy otwarci w 3 gabinetach od pon. do soboty. Nasz miły personel udziela odpowiedzi na wszystkie pytania w zakresie zdrowotnym. 1033 CLIFTON AVE, SUITE 108 in CLIFTON Tel: 973-577-1995 (WSZYSCY LEKARZE) 515 N. WOOD AVE, SUITE 201 in LINDEN Tel: 908-934-0091 (DR. NOWAK i DR. SERRAO) 515 N. WOOD AVE, SUITE 302 in LINDEN Tel: 908-925-3300 (DRS. CZYZEWSCY i EDYTA KOLBUSZ)

Manager Bogusia Foti z długoletnim doświadczeniem, odpowie na pytania związane z rachunkowością, wyborem ubezpieczenia, czy renty inwalidzkiej.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

10 Aktualności

Six Flags stawia na rekordy Bakunawa ma być jedną z najbardziej ekstremalnych kolejek świata

Miłośnicy mocnych wrażeń mają kolejny powód, by w 2027 roku odwiedzić Six Flags Great Adventure w New Jersey. Park zapowiedział budowę nowego roller coastera o nazwie Bakunawa, który według planów ma pobić aż sześć światowych rekordów. Konstrukcja osiągnie 382 stopy wysokości, a pasażerowie podczas przejazdu rozpędzą się do 100 mil na godzinę. Nowa atrakcja ma połączyć kilka rozwiązań, których dotychczas nie zastosowano razem w jednej kolejce. Obracające się wagony bez podłogi, trzy gwałtowne przyspieszenia, jazda do góry nogami oraz niemal pionowa wspinaczka sprawią, że Bakunawa ma być jedną z najbardziej ekstremalnych atrakcji w historii parku.

382 stopy nad ziemią Skala konstrukcji robi wrażenie już na papierze. Najwyższy punkt kolejki znajdzie się 382 stopy nad ziemią, czyli na wysokości odpo-

PLUS 13 sierpnia 2026

wiadającej mniej więcej 35-piętrowemu budynkowi. Cały tor będzie miał 3163 stopy długości. Jednym z najbardziej spektakularnych momentów przejazdu ma być pionowa wspinaczka pod kątem 90 stopni. Po dotarciu na szczyt skład zacznie poruszać się wokół zewnętrznej części konstrukcji, stopniowo tracąc prędkość. Następnie część trasy zostanie pokonana ponownie, tym razem w przeciwnym kierunku. Wszystko będzie dodatkowo komplikowane przez nietypową konstrukcję wagonów.

pozbawiona tradycyjnej podłogi, co ma jeszcze bardziej potęgować wrażenie zawieszenia wysoko nad ziemią. Oznacza to, że podczas dotarcia na najwyższy punkt kolejki jeden pasażer może patrzeć w niebo, drugi w dół z wysokości 382 stóp, a jeszcze inny znajdzie się bokiem do kierunku jazdy. Chwilę później skład ponownie ruszy. Swobodne obracanie wagonów ma również sprawić, że dwa przejazdy tą samą kolejką niekoniecznie będą dostarczały identycznych wrażeń.

ściach przejazdu. Najbardziej niezwykłe ma być jedno z nich. Według zapowiedzi będzie to pierwsze na świecie przyspieszenie roller coastera wykonywane w pozycji odwróconej. W praktyce oznacza to, że pasażerowie będą rozpędzani w momencie, gdy znajdują się do góry nogami. Maksymalna prędkość Bakunawy ma wynosić 100 mph, czyli około 161 km/h.

Każdy przejazd może wyglądać trochę inaczej

Trzy przyspieszenia i start do góry nogami

W Bakunawie pasażerowie nie będą siedzieli w klasycznych, nieruchomych rzędach. Wagony mają swobodnie obracać się podczas jazdy, reagując na ruch kolejki i przebieg toru. Dodatkowo konstrukcja będzie

Bakunawa nie będzie tradycyjnym roller coasterem, w którym większość energii do przejazdu pochodzi z pierwszego wysokiego podjazdu. Na trasie znajdą się trzy odrębne przyspieszenia, które mają rozpędzać skład w kolejnych czę-

Six Flags zapowiada, że po otwarciu nowa konstrukcja będzie mogła pochwalić się aż sześcioma światowymi rekordami. Bakunawa ma zostać najwyższym i najszybszym obrotowym roller coasterem na świecie. Park zapowiada również rekord najszybszej inwersji oraz najdłuższej inwersji typu „stall”, podczas której skład

Sześć światowych rekordów

Aktualności 11 kierunkach, wielokrotnie zmieniając ich pozycję względem ziemi.

Boardwalk czeka duża zmiana Bakunawa nie będzie pojedynczą inwestycją ustawioną w przypadkowym miejscu parku. Ma stać się głównym elementem przebudowanej strefy Boardwalk w Six Flags Great Adventure. Park nie ujawnił jeszcze wszystkich szczegółów dotyczących modernizacji tej części obiektu ani dokładnej daty otwarcia nowej kolejki. Wiadomo natomiast, że pierwsi pasażerowie mają skorzystać z niej w 2027 roku.

Ponad dwie minuty ekstremalnej jazdy

przez dłuższą chwilę pozostaje w odwróconej pozycji. Kolejne dwa rekordy dotyczą samej konstrukcji. Ma to być pierwszy roller coaster łączący swobodnie obracające się siedzenia z wagonami bez podłogi, a także pierwszy wykorzystujący wspomniane przyspieszenie do góry nogami. Jeżeli wszystkie zapowiadane parametry zostaną osiągnięte, trudno będzie znaleźć drugą kolejkę oferującą podobną kombinację wysokości, prędkości, obrotów i inwersji.

Bakunawa – potwór, który pożera księżyc Nietypowa nazwa atrakcji nie jest przypadkowa. Inspiracją stała się Bakunawa, potężne stworzenie znane z filipińskiego folkloru. Według legend mityczny morski wąż lub smok miał wynurzać się z oceanu i próbować pożreć księżyc. Opowieści o Bakunawie wykorzystywano między innymi do tłumaczenia zjawiska zaćmienia. Motyw ogromnego stworzenia wijącego się ku niebu dobrze wpisuje się w charakter nowej atrakcji. Sama konstrukcja będzie górować nad znaczną częścią parku, a tor ma prowadzić pasażerów w wielu

Atrakcję będą obsługiwały dwa składy, a każdy z nich pomieści 20 pasażerów. Minimalny wymagany wzrost ma wynosić 48 cali, czyli około 122 cm. Cały przejazd potrwa około 2 minut i 17 sekund. W tym stosunkowo krótkim czasie pasażerowie mają doświadczyć trzech przyspieszeń, osiągnąć prędkość 100 mph, wspiąć się na wysokość 382 stóp, pokonać inwersje i jednocześnie obracać się w wagonach.

Six Flags znów chce przyciągnąć fanów ekstremalnych kolejek Great Adventure od lat buduje swoją pozycję jako jeden z najważniejszych parków dla fanów roller coasterów. Bakunawa ma kontynuować tę tradycję, ale jednocześnie zapoczątkować nowy rozdział. Tym razem nie chodzi bowiem wyłącznie o zbudowanie kolejki bardzo wysokiej albo bardzo szybkiej. Najważniejsze ma być połączenie kilku ekstremalnych doświadczeń w jednej konstrukcji. Jeśli projekt zostanie zrealizowany zgodnie z zapowiedziami, w 2027 roku New Jersey może zyskać nie tylko nową atrakcję turystyczną, ale również jeden z najbardziej niezwykłych roller coasterów na świecie.

Elżbieta Fruchtman Tłumacz – notariusz

1(201) 725 2067

elizabethfruchtman@yahoo.com

• Apostille • Podania w języku polskim i angielskim EMERYTURY, DISABILITY I OBYWATELSTO PO POLSKU Wiele usług telefonicznie Jestem Notary Public potwierdzam tożsamość osoby składającej podpisy łacznie z klauzulą apostille, przygotowuję upoważnienia, odwołania, pełnomocnictwa z klauzulą apostille lub bez w języku polskim zgodnie z obowiązującymi w Polsce wymaganiami prawnymi. Ponadto Jestem licencjonowanym instruktorem różnych rodzajów Yogi. Zapraszam!

UBEZPIECZENIE MEDICARE • Advantage Plans • Supplement Plans • Prescription Drug Plans

Doświadczony Broker współpracujący z wieloma firmami ubezpieczeniowymi odpowie na nurtujące Cię pytania związane z: • przejściem na emeryturę, • uzyskaniem zdrowotnych ubezpieczeń emerytalnych Medicare, • obsługą indywidualnych kont emerytalnych IRA, • transferem pieniędzy z pracowniczych kont 401k 403 b, planów unii • asysta w urzędzie Social Security • ubezpieczenia na życie • ubezpieczenie zwiazane z pochówkiem - final expense insurance

Zadzwoń dziś: Agnieszka Rola Licencjonowany Broker NJ ,NY 917 716 4245 agnesrola@gmail.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

12 Aktualności

ANCHOR w New Jersey: nawet 1500 dolarów ulgi

dla seniorów obejmuje podstawowe świadczenie oraz dodatkowe 250 dolarów.

ukończyli 65 lat i pobierają Social Security, powinni wypełnić formularz PAS-1. Ma to znaczenie również dlatego, że ta sama aplikacja może zostać wykorzystana do sprawdzenia uprawnień do innych form pomocy, w tym Senior Freeze i Stay NJ. Osoby, które nie zostaną objęte automatycznym procesem, mogą złożyć dokumenty elektronicznie lub przesłać formularz w wersji papierowej. Przy składaniu aplikacji online wykorzystywany jest system potwierdzania tożsamości ID.me.

Jeden formularz zamiast kilku

Kiedy pojawią się pieniądze?

Jedną z ważniejszych tegorocznych zmian jest wprowadzenie formularza PAS-1. Pozwala on jednocześnie ubiegać się o pomoc w ramach trzech programów: ANCHOR, Senior Freeze oraz Stay NJ. Ma to uprościć system, który szczególnie dla starszych mieszkańców New Jersey potrafił być skomplikowany. W poprzednich latach poszczególne programy wymagały oddzielnych aplikacji, mimo że często były skierowane do tej samej grupy mieszkańców. Nie oznacza to jednak, że wszyscy muszą w tym roku wypełniać nowy formularz. Część osób poniżej 65. roku życia, które korzystały z ANCHOR wcześniej, ma zostać zakwalifikowana automatycznie na podstawie informacji znajdujących się już w systemie. Dotyczy to przede wszystkim mieszkańców, którzy nie pobierają świadczeń Social Security ani świadczeń emerytalnych Railroad Retirement. Do końca sierpnia powinni oni otrzymać pocztą informację potwierdzającą automatyczne zgłoszenie. Takiego listu nie warto odkładać bez czytania. Należy sprawdzić przede wszystkim adres, dane osobowe, status właściciela lub najemcy oraz pozostałe informacje mające wpływ na wysokość świadczenia.

Pierwsze wypłaty tegorocznego ANCHOR mają rozpocząć się 15 września 2026 roku, nie oznacza to jednak, że wszyscy otrzymają pieniądze właśnie tego dnia. Świadczenia będą przekazywane sukcesywnie. W wielu przypadkach od złożenia i prawidłowego przetworzenia aplikacji do wypłaty może minąć około 90 dni. Oznacza to, że osoba, która złoży dokumenty dopiero przed listopadowym terminem, może otrzymać pieniądze dopiero pod koniec stycznia 2027 roku. Szybciej pieniądze powinny trafić do osób, które wybrały bezpośredni przelew na konto bankowe. Papierowe czeki są wysyłane później.

Mieszkańcy New Jersey po raz kolejny mogą skorzystać z programu ANCHOR, który ma złagodzić jeden z największych problemów finansowych w stanie – wysokie koszty utrzymania nieruchomości. W zależności od dochodu i sytuacji mieszkaniowej właściciele domów mogą otrzymać nawet 1500 dolarów, a pomoc przewidziano również dla osób wynajmujących mieszkania.

Tegoroczna edycja programu przynosi także istotną zmianę w sposobie składania dokumentów. Stan połączył kilka programów ulg podatkowych w jeden formularz, dzięki czemu część mieszkańców nie będzie już musiała osobno ubiegać się o każde świadczenie. Najważniejsza data to 2 listopada 2026 roku – do tego dnia należy złożyć wymagane dokumenty, jeśli dana osoba nie została objęta automatycznym procesem przyznawania świadczenia.

Kto może otrzymać pieniądze?

ANCHOR, czyli Affordable New Jersey Communities for Homeowners and Renters, został stworzony z myślą zarówno o właścicielach nieruchomości, jak i najemcach. W przypadku tych drugich stan wychodzi z założenia, że część podatku od nieruchomości jest w praktyce zawarta w płaconym przez nich czynszu. Przy ustalaniu prawa do tegorocznego świadczenia brana jest pod uwagę sytuacja mieszkaniowa wnioskodawcy na 1 października 2025 roku oraz jego dochód za 2025 rok. Właściciele domów, których roczny dochód brutto nie przekroczył 150 tys. dolarów, mogą otrzymać 1500 dolarów. Przy dochodzie od 150 001 do 250 tys. dolarów wysokość świadczenia spada do 1000 dolarów. Osoby przekraczające próg 250 tys. dolarów nie kwalifikują się do programu. Inaczej wyglądają zasady dla najemców. W ich przypadku limit dochodów wynosi 150 tys. dola- Seniorzy powinni rów. Osoby do 64. roku życia mogą szczególnie uważać liczyć na 450 dolarów, natomiast najemcy mający co najmniej 65 lat Inne zasady dotyczą części – na 700 dolarów. Wyższa kwota osób starszych. Seniorzy, którzy

PLUS 13 sierpnia 2026

Najemcy również powinni sprawdzić swoje uprawnienia ANCHOR wciąż bywa błędnie postrzegany przede wszystkim jako program dla właścicieli domów. Tymczasem prawo do świadczenia mogą mieć również osoby wynajmujące mieszkania. To szczególnie istotne w New Jersey, gdzie czynsze należą do najwyższych w kraju. Najemca nie otrzymuje wprawdzie bezpośredniego rachunku za property tax, jednak podatek płacony przez właściciela nieruchomości jest jednym z kosztów wpływających na wysokość czynszu. ANCHOR ma częściowo rekompensować również ten wydatek. Dlatego osoby wynajmujące,

które spełniają kryterium dochodowe, nie powinny automatycznie zakładać, że program ich nie dotyczy.

ANCHOR, Senior Freeze i Stay NJ – podobne, ale nie takie same Wprowadzenie wspólnego formularza może powodować pewne zamieszanie. ANCHOR, Senior Freeze oraz Stay NJ nadal są odrębnymi programami, mają własne kryteria i służą nieco innym celom. ANCHOR zapewnia bezpośrednią ulgę właścicielom i najemcom spełniającym kryteria dochodowe. Senior Freeze jest skierowany do kwalifikujących się starszych mieszkańców i osób z niepełnosprawnościami, pomagając im ograniczyć skutki wzrostu podatków od nieruchomości. Stay NJ to natomiast kolejny element stanowego systemu pomocy mającego zmniejszać obciążenia podatkowe kwalifikujących się seniorów. Wspólny PAS-1 ma przede wszystkim sprawić, że mieszkaniec nie będzie musiał samodzielnie przedzierać się przez kilka oddzielnych procedur.

2 listopada to data, której nie warto przegapić Osoby, które nie zostały automatycznie zgłoszone, mają czas na dopełnienie formalności do 2 listopada 2026 roku. Warto jednak nie odkładać tego na ostatnią chwilę, szczególnie jeśli konieczna będzie dodatkowa weryfikacja danych lub uzupełnienie dokumentów. Program ANCHOR nie rozwiąże problemu wysokich podatków od nieruchomości w New Jersey, ale przy obecnych kosztach życia 1000 czy 1500 dolarów może stanowić zauważalne wsparcie domowego budżetu. Dla najemców kilkaset dolarów również może być istotną pomocą. Najważniejsze jest więc sprawdzenie, czy zostaliśmy automatycznie zakwalifikowani, a jeśli nie – złożenie aplikacji przed terminem. W przypadku tego programu brak reakcji może oznaczać pozostawienie należnych pieniędzy w stanowej kasie.

REKLAMA

13

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

14 Aktualności od razu kraść hasło. Ofiara zwykłych ludzi. Im więcej nagrań Cyberprzestępcy zmieniają metody. Na zamiast przez pewien czas może nawet nie głosu i filmów publikujemy w interwiedzieć, że ktoś korzysta z jej urzą- necie, tym więcej materiału może co trzeba dziś szczególnie uważać? dzenia. potencjalnie posłużyć do stworzenia Internetowi oszuści nie muszą już wysyłać wiadomości pełnych błędów językowych ani tworzyć podejrzanie wyglądających stron, aby zdobyć nasze dane. Ich metody stają się coraz bardziej dyskretne, a do przeprowadzania ataków wykorzystują legalne funkcje telefonów i komputerów, publiczne sieci Wi-Fi, a coraz częściej także sztuczną inteligencję. W ostatnim czasie specjaliści zajmujący się cyberbezpieczeństwem zwracają uwagę na kilka nowych lub nasilających się zagrożeń. Niektóre są bardziej irytujące niż niebezpieczne, inne mogą prowadzić do przejęcia kont, kradzieży danych, a nawet uzyskania dostępu do firmowych systemów. Czy smartfon rzeczywiście słucha naszych rozmów? To pytanie powraca od lat. Rozmawiamy przy kolacji o wakacjach na Florydzie, a kilka godzin później na ekranie telefonu pojawiają się reklamy hoteli i biletów lotniczych. Wspominamy o kupnie samochodu i nagle media społecznościowe zaczynają podsuwać oferty dealerów. Wrażenie, że telefon musiał nas podsłuchiwać, może być bardzo silne. Nie ma jednak wiarygodnych dowodów wskazujących, że największe systemy reklamowe rutynowo i bez przerwy wykorzystują mikrofony smartfonów do analizowania prywatnych rozmów użytkowników. Powód trafności reklam może być znacznie bardziej prozaiczny – i pod pewnymi względami równie niepokojący. Aplikacje i platformy reklamowe dysponują ogromną ilością informacji o naszej aktywności. Mogą znać historię wyszukiwania, odwiedzane strony, przybliżoną lokalizację, wcześniejsze zakupy czy zainteresowania wynikające z zachowania w internecie. Na podstawie różnych sygnałów systemy mogą również wnioskować, że określone osoby regularnie przebywają razem. Wyobraźmy sobie, że znajomy od kilku dni przegląda w internecie oferty nowych samochodów. Spotykamy się z nim, a podczas rozmowy wspomina o planowanym zakupie. Niedługo później również na naszym telefonie zaczynają pojawiać się reklamy samochodów. Nie musi to oznaczać, że mikrofon

PLUS 13 sierpnia 2026

zarejestrował rozmowę. Algorytm mógł połączyć wiele innych informacji i przewidzieć, że podobna reklama może zainteresować także nas. Dzisiejsze systemy profilowania potrafią być na tyle skuteczne, że użytkownikowi trudno odróżnić przewidywanie jego zainteresowań od faktycznego „podsłuchiwania”. Podejrzana reklama pojawia się zaraz po rozmowie Istnieją jednak aplikacje, które rzeczywiście potrafią wykorzystać moment zakończenia rozmowy telefonicznej. Badacze bezpieczeństwa zwrócili uwagę na kampanie wymierzone w użytkowników Androida, w których podejrzane programy podszywają się pod zupełnie zwyczajne narzędzia – budziki, notatniki czy aplikacje mające rzekomo poprawiać działanie telefonu. Podczas instalacji mogą prosić o uprawnienie pozwalające na wyświetlanie treści ponad innymi aplikacjami. Po jego uzyskaniu reklamy zaczynają wyskakiwać w różnych miejscach, także bezpośrednio po zakończeniu połączenia. Dla użytkownika znalezienie winowajcy nie zawsze jest łatwe, ponieważ reklama pojawia się poza aplikacją, która ją uruchomiła. Dlatego warto stosować prostą zasadę: uprawnienia powinny odpowiadać funkcji programu. Jeżeli zwykły kalkulator, budzik czy latarka domaga się szerokiego dostępu do telefonu albo możliwości wyświetlania okien ponad innymi aplikacjami, powinno to wzbudzić podejrzenia. Komputer może zostać przejęty niemal niezauważalnie Jeszcze poważniejsze zagrożenie dotyczy komputerów z systemem Windows. Nowe odmiany złośliwego oprogramowania mogą działać w tle, nie powodując od razu widocznych problemów. Po zainfekowaniu urządzenia przestępca może uzyskać możliwość zdalnego korzystania z przeglądarki, kopiowania danych czy wykorzystywania aktywnych sesji użytkownika. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy właściciel komputera pozostaje zalogowany do poczty, usług chmurowych lub innych ważnych serwisów. Atakujący może wtedy próbować wykorzystać istniejącą sesję

Podstawową linią obrony pozostają regularne aktualizacje systemu i oprogramowania oraz korzystanie ze sprawdzonych zabezpieczeń. Darmowe Wi-Fi nie zawsze jest darmowe Lotnisko, hotel, centrum konferencyjne, szpital czy kawiarnia. Publiczna sieć Wi-Fi jest wygodna, szczególnie podczas podróży. Cyberprzestępcy również o tym wiedzą. Niebezpieczeństwo nie ogranicza się już wyłącznie do tworzenia fałszywej sieci o nazwie podobnej do oficjalnego Wi-Fi. W opisywanych przez ekspertów kampaniach atakujący potrafili przejmować elementy infrastruktury zarządzającej prawdziwymi publicznymi sieciami, a następnie kierować użytkowników do kontrolowanych przez siebie miejsc w internecie. Szczególnie atrakcyjnym celem są dane dostępowe do służbowych kont Microsoft 365. Przejęcie jednego konta pracownika może otworzyć drogę do firmowej poczty, dokumentów i kolejnych osób w organizacji. Dlatego podczas korzystania z publicznego internetu warto ograniczyć logowanie do najważniejszych serwisów, zwłaszcza kont związanych z pracą i finansami. Dodatkowym zabezpieczeniem może być VPN, a w przypadku szczególnie wrażliwych operacji bezpieczniejszym rozwiązaniem często będzie własne połączenie komórkowe. AI daje oszustom zupełnie nowe możliwości Największą zmianą ostatnich lat może jednak okazać się sztuczna inteligencja. Jeszcze niedawno fałszywą wiadomość od „banku” często zdradzały błędy gramatyczne i niezgrabny język. Dziś AI potrafi w kilka sekund przygotować profesjonalnie wyglądającą wiadomość, dostosowaną do konkretnej osoby i napisaną praktycznie bez błędów. Jeszcze większe możliwości dają technologie pozwalające kopiować głos i wygląd człowieka. Twórcy internetowi coraz częściej alarmują, że ich nagrania, głosy i wizerunki są wykorzystywane do tworzenia fałszywych materiałów. Oszust może stworzyć film wyglądający tak, jakby znana osoba polecała inwestycję, produkt albo usługę, z którą w rzeczywistości nie ma nic wspólnego. Problem może dotyczyć również

przekonującej imitacji. W efekcie dawna zasada „usłyszałem jego głos, więc wiem, że to on” staje się coraz mniej niezawodna. AI może również przyspieszać cyberataki Sztuczna inteligencja nie służy oszustom wyłącznie do tworzenia fałszywych wiadomości i nagrań. Może pomagać również w analizowaniu oprogramowania i wyszukiwaniu potencjalnych luk bezpieczeństwa. Dla producentów oznacza to konieczność jeszcze szybszego reagowania. Google zapowiedział m.in. częstsze aktualizowanie Chrome, aby skrócić czas pomiędzy wykryciem problemu a dostarczeniem użytkownikom odpowiednich poprawek. To pokazuje, dlaczego odkładanie aktualizacji na kilka tygodni czy miesięcy staje się coraz gorszym pomysłem. Aktualizacja nie zawsze oznacza nowe funkcje – często jej najważniejszą częścią są poprawki luk, o których przeciętny użytkownik nigdy nawet nie usłyszy. Najsłabszym ogniwem wciąż pozostaje człowiek Technologie wykorzystywane przez cyberprzestępców stają się bardziej zaawansowane, ale wiele skutecznych ataków nadal opiera się na tym samym mechanizmie: przekonaniu człowieka, żeby sam kliknął, podał hasło, zainstalował aplikację albo udzielił jej zbyt szerokich uprawnień. Dlatego podstawowe zasady bezpieczeństwa nie straciły znaczenia. Warto instalować aplikacje tylko z zaufanych źródeł, ograniczać przyznawane im uprawnienia, regularnie aktualizować telefon i komputer, korzystać z dodatkowego uwierzytelniania kont oraz zachowywać szczególną ostrożność podczas korzystania z publicznych sieci Wi-Fi. Trzeba też przyzwyczaić się do nowej rzeczywistości: wiadomość może wyglądać profesjonalnie i nadal być oszustwem, nagranie może wyglądać autentycznie i być stworzone przez AI, a znajomy głos w telefonie nie zawsze musi należeć do osoby, za którą go uważamy. Cyberprzestępcy mają do dyspozycji coraz lepsze narzędzia. Najważniejszą ochroną pozostaje więc nie strach przed technologią, lecz coraz większa ostrożność w tym, komu – i czemu – ufamy w cyfrowym świecie.

REKLAMA

15

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

16 Aktualności

Browar straci licencję po kontrowersjach. Wcześniej obiecywał darmowe piwo „w dniu śmierci Trumpa”

zać również FBI, a Bangstad został przesłuchany w związku z komentarzami zamieszczanymi po próbie zamachu na prezydenta. Nie oznacza to jednak, że działania władz Wisconsin w sprawie licencji są konsekwencją tych publikacji.

Urzędnicy wskazują na problemy z przepisami

Minocqua Brewing Company z Wisconsin, browar znany nie tylko z piwa, ale również z otwartego zaangażowania politycznego, ma stracić licencję na sprzedaż alkoholu. Stanowe władze przekonują, że powodem są naruszenia przepisów dotyczących działalności alkoholowej. Właściciel firmy widzi jednak sprawę zupełnie inaczej i twierdzi, że stał się celem politycznego odwetu. Sprawa wzbudza szczególne emocje, ponieważ kilka miesięcy wcześniej browar znalazł się w centrum ogólnokrajowej kontrowersji. W mediach społecznościowych zapowiedział wówczas, że będzie rozdawał darmowe piwo „w dniu śmierci Donalda Trumpa”. Choć oba wydarzenia nastąpiły w stosunkowo krótkim odstępie czasu, władze Wisconsin zapewniają, że decyzja dotycząca licencji nie ma związku z poglądami właściciela ani politycznymi publikacjami firmy.

Browar, który nie ukrywa swoich poglądów Minocqua Brewing Company od dawna wyróżnia się na tle innych niewielkich amerykańskich browarów. Jego właściciel, Kirk Bangstad, otwarcie prezentuje progresywne poglądy, a polityka stała się wręcz częścią wizerunku firmy. Browar sprzedaje produkty nawiązujące do liberalnych poli-

PLUS 13 sierpnia 2026

tyków, tematów społecznych oraz inicjatyw popieranych przez amerykańską lewicę. Bangstad wykorzystuje również profile firmy w mediach społecznościowych do komentowania wydarzeń politycznych. Ta strategia zapewniła marce dużą rozpoznawalność, ale jednocześnie regularnie prowadziła do konfliktów i kontrowersji. Największa wybuchła na początku tego roku.

Darmowe piwo po śmierci prezydenta W styczniu na profilu firmy pojawiła się zapowiedź rozdawania darmowego piwa „w dniu śmierci Donalda Trumpa”. Początkowo nazwisko prezydenta nie zostało wskazane wprost, jednak kolejne komentarze właściciela sprawiły, że intencja publikacji stała się jasna. Wpis wywołał gwałtowną reakcję w internecie. Krytycy zarzucali firmie przekroczenie granicy politycznej satyry i przedstawianie śmierci urzędującego prezydenta jako powodu do świętowania. Zwolennicy Bangstada bronili natomiast jego prawa do ostrej wypowiedzi politycznej. Kontrowersje nie zakończyły się na jednym wpisie. Właściciel publikował kolejne bardzo krytyczne komentarze dotyczące Trumpa. Według opisu sprawy zainteresowanie części z nich miało wyka-

Stanowy Departament Skarbowy przedstawia znacznie bardziej przyziemne wyjaśnienie całej sprawy. Według urzędników chodzi o przestrzeganie regulacji dotyczących produkcji, transportowania, przechowywania i sprzedaży alkoholu. Część problemów miała dotyczyć piwa produkowanego dla Minocqua Brewing Company poza Wisconsin – w Illinois – a następnie przewożonego do stanu i tam sprzedawanego. Wśród zarzutów pojawiają się kwestie związane ze sprzedażą bez wymaganych zezwoleń, nieterminowym składaniem dokumentów licencyjnych oraz niezapłaconą częścią należnego podatku akcyzowego. Bangstad nie zaprzecza, że pojawiały się problemy formalne. Przedstawia je jednak jako stosunkowo niewielkie uchybienia administracyjne, które firma próbowała wyjaśnić i naprawić we współpracy z urzędnikami. Jego zdaniem odebranie licencji jest karą niewspółmierną do skali naruszeń.

Przepisy czy polityka? I właśnie tutaj zaczyna się zasadniczy spór. Departament Skarbowy utrzymuje, że prawo regulujące rynek alkoholowy musi być stosowane w taki sam sposób wobec wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od ich poglądów politycznych. Oficjalnie decyzja nie została powiązana ani z antytrumpowskimi publikacjami, ani z działalnością polityczną właściciela. Bangstad uważa jednak, że trudno oddzielić problemy firmy od jej publicznego wizerunku. Twierdzi, że browar stał się celem ze względu na swoją polityczną aktywność i że podobne uchybienia w przypadku mniej kontrowersyjnej firmy nie doprowadziłyby do tak daleko idą-

cych konsekwencji. Na tym etapie jest to jednak stanowisko właściciela, a nie ustalony fakt.

Właściciel zapowiada walkę Bangstad nie zamierza rezygnować. Zapowiedział odwołanie się od decyzji i rozpoczął zbieranie pieniędzy na koszty pomocy prawnej. Przekonuje, że utrata zezwoleń mogłaby zagrozić przyszłości całego przedsiębiorstwa, jego pracowników oraz prowadzonych przez firmę lokali. Nie oznacza to jednak natychmiastowego zamknięcia browaru. Firma ma możliwość skorzystania z procedury odwoławczej i w czasie jej trwania może nadal prowadzić działalność oraz sprzedawać swoje produkty. Sprawa wykracza poza jeden browar Historia Minocqua Brewing Company pokazuje jednocześnie, jak bardzo polityka przeniknęła w Stanach Zjednoczonych do świata biznesu. Jeszcze niedawno dla wielu przedsiębiorców publiczne opowiadanie się po jednej ze stron politycznego konfliktu było ryzykiem, którego starano się unikać. Dzisiaj niektóre firmy świadomie budują swoją markę właśnie wokół określonych poglądów. W przypadku Minocqua Brewing Company polityka stała się częścią biznesowej tożsamości. Teraz jednak utrudnia jednoznaczną ocenę konfliktu z władzami. Stan twierdzi, że chodzi wyłącznie o przepisy dotyczące alkoholu. Właściciel przekonuje, że za administracyjnymi decyzjami kryje się próba ukarania go za poglądy. O tym, czy rzeczywiście doszło do politycznego odwetu, nie przesądza sama zbieżność wydarzeń. Kluczowe będzie to, co pokaże postępowanie odwoławcze i czy właścicielowi uda się wykazać, że wobec jego firmy zastosowano inne standardy niż wobec pozostałych producentów alkoholu. Jedno jest już pewne: obietnica darmowego piwa „w dniu śmierci Donalda Trumpa” sprawiła, że lokalny browar z Wisconsin stał się częścią znacznie większego amerykańskiego sporu o granice politycznej wypowiedzi, działalności biznesowej i egzekwowania prawa.

REKLAMA

17

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

18 Podróże z Andrzejem Kulką

Sycylia Fenomen Taorminy Poniedziałek 11 maja Po godzinnej jeździe autostradą E45 z Katanii docieramy do Taorminy - chyba słusznie uznawanej za najpiękniejsze miasto Sycylii. Mijamy Etnę, i pokonując kilka zakrętów przybrzeżnej drogi, zauważamy dwie wyniosłe skały przypominające rogi byka. Ten kształt skał skłonił Greków do nadania miejscu nazwy Tauroménion, kojarzonej z bykiem, co z miało odstraszać potencjalnych wrogów. Taormina położona jest malowniczo na wzgórzu, na wschodnim wybrzeżu wyspy, niedaleko Etny i słynie ze starożytnego grecko-rzymskiego teatru, gdzie tuż obok klify opadają ku morzu tworząc urocze zatoczki z plażami. Wąski pas piasku łączy się z Isola Bella - maleńkim skrawkiem lądu i jednocześnie rezerwatem przyrody. Historia Taorminy sięga starożytnej Grecji i jej sycylijskiej kolonii z 734 roku przed Chrystusem. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego dzieje Taorminy podążały za historią Sycylii, rządzonej przez kolejnych, zagranicznych monarchów. Po zjednoczeniu Włoch, Taormina zaczęła przyciągać turystów z Europy, a gmina rybaków, rolników i bogatej burżuazji przekształciła się w miasto hotelarzy i budowniczych. Stare miasto znajduje się na wysokości 250 metrów nad poziomem morza i tutaj właśnie

dojeżdżamy wahadłowcem z przewodniczką Marią Luisą, która wiedzie nas główną ulicą Corso Umberto do kościoła św. Katarzyny. Tuż za nim znajdują się ruiny prywatnego, elitarnego teatru Odeon Teatrino Romano, z czasów rzymskich, gdzie (ukryci pod zadaszeniem przed wzrokiem tłumu) politycy zbierali się na narady. Tutaj wykonujemy w tył zwrot i boczną uliczką Via Teatro Greco podchodzimy do miejsca, z którego Taormina słynie na cały świat; świetnie zachowane ruiny greckiego a następnie rzymskiego amfiteatru, skąd również rozpościera się bodajże najwspanialsza panorama na miasto, wybrzeża Morza Jońskiego i na pokryty teraz śniegiem szczyt Etny! Dla kontemplacji takich miejsc warto żyć! Teatr w Taorminie jest w częściowo zbudowany z cegły, w większości pochodzi z czasów rzymskich, choć jego układ odpowiada teatrom greckim; obecnie podziwiana budowla została wzniesiona na fundamentach antycznego teatru z okresu greckiego. Ze średnicą 109 metrów - po rozbudowie w II wieku - teatr ten jest drugim co do wielkości tego typu obiektem na Sycylii (po Syrakuzach); często odbywają się tam przedstawienia operowe i teatralne oraz koncerty. Większość oryginalnych miejsc sie-

Ogrzewanie i Chłodzenie po godzinach Zadzwoń do Jacka: 973-289-0149 (komórka)

◊ serwis ◊ naprawa ◊ wymiana PLUS 13 sierpnia 2026

◊ dobijanie gazu ◊ czyszczenie systemów wentylacyjnych

dzących zniknęła, ale zachował się mur otaczający całość, a także proscenium wraz z tylną ścianą sceny i jej elementami dodatkowymi. Napatrzywszy się do syta na morze i pokryte urokliwymi domami góry, kosztujemy słynnej lokalnej cannoli, po czym - wzmocnieni - wracamy na główną ulicę Starówki, gdzie spacerując, zaglądamy do wnętrz kolejnych, zabytkowych kościołów. Przed nami jawią się trzy place do pokonania, a na końcu wznosi się Brama Katania. Wśród obiektów po drodze wyróżnia się fenomenalna katedra Duomo di Taormina z XIII wieku, szczycąca się zdobieniami z barwnych marmurów, wyniesionych z greckiego amfiteatru. Inne atrakcje Taorminy obejmują pałac Corvaja (XII-XIV wiek), pałac Duchi di Santo Stefano w XIV-wiecznym stylu gotyckim i barokową fontannę di Piazza Duomo z 1635 roku. Właśnie tutaj ujrzałem nieziemsko piękny widok żywcem wyjęty z serialu „Biały Lotos 2“, a lewej, od barierki!. Podziwiamy kościół San Dome-

nico oraz fascynujące ogrody miejskie Giardini della Villa Comunale. Zaglądamy też na plac Piazza IX Aprile (Oferujący jeden z najładniejszych widoków na miasto i okolice!), przechodzimy przez kolejną bramę Porta di Mezzo, wchodzimy do starych urzędów, lodziarni i - oczywiście - do sklepików z pamiątkami. Taormina jest faktycznie piękna, posiada ten niezrównany czar śródziemnomorskich miasteczek z malowniczym położeniem i znakomicie wyluzowaną atmosferą. Nic dziwnego, że liczące 11 tysięcy mieszkańców miasto przyjmuje rocznie półtora miliona gości i posiada aż 14 hoteli 5 gwiazdkowych! Ciąg dalszy za tydzień… Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest zawodowym przewodnikiem i właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki po całym świecie. Bliższe informacje i rezerwacje: EXOTICA TRAVEL, tel. (773) 237 7788, strona internetowa: https://andrzejkulka.com/upcoming-trips/

Wulkan Etna, Morze Śródziemne i Taormina.

Podróże z Andrzejem Kulką 19

Grecko rzymski amfiteatr, w tle Taormina.

Starożytny, grecki teatr, rozbudowany później przez Rzymian.

Nasza grupa w Taormina.

Katedra Duomo di Taormina.

Niezwykłe położenie miasta Taormina. Biuro podróży EXOTICA TRAVEL zaprasza na

WYCIECZKI ●

• kuchnie • łazienki • wykończenia piwnic i poddaszy • tarasy • malowanie • wymiana okien i drzwi • płytki • podłogi • „złota rączka” - handyman • i wiele innych

z polskim przewodnikiem POŁUDNIE AFRYKI - 10 dni: 31 października - 9 listopada

JAPONIA 2027 - 8 dni: 30 marca, 6 kwietnia

NEPAL, INDIE - 14 dni: 22 listopada - 7 grudnia AUSTRALIA, SYLWESTER 2026/2027 - 12 dni: 27 grudnia - 7 stycznia

PERU - 12 dni: 17 kwietnia 2027, 9 października 2027

NIKARAGUA (KOSTARYKA) - 7 dni: 3 stycznia NOWA ZELANDIA - 12 dni: 5 - 17 stycznia WIETNAM, LAOS, KAMBODŻA - 16 dni: 23 stycznia - 7 lutego PATAGONIA; ARGENTYNA, CHILE (hike) - 16 dni; 18 lutego 2027 ARGENTYNA, BRAZYLIA, URUGWAJ - 12 dni: 13 lutego 2027

MALTA, SYCYLIA, (TUNEZJA) - 12 dni: 17 - 28 kwietnia 2027 ALASKA ULTIMA - 9 dni: 11, 20 czerwca, 16 lipca 11, 20, 30 sierpnia

Bilety lotnicze, indywidualne pakiety APPLE VACATIONS: CANCUN – HAWAJE – PUNTA CANA – PUERTO VALLARTA – DOMINIKANA – JAMAJKA EXOTICA TRAVEL www.andrzejkulka.com 6741 W Belmont Ave, Chicago IL 60634 email: andrzejkulka@aol.com tel. 773 237 7788 | facebook - andrzejkulka

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

20 Na wesoło

Gabinet

Witamy w

DENTYSTYCZNY

POL-CAR Collision Repair!

Małgorzata Wiwart-Truszkowska D.D.S.

Nasza specjalność to: ❖ Blacharstwo i lakiernictwo ❖ Kompleksowe naprawy

powypadkowe samochodów wszystkich marek ❖ Współpraca ze wszystkimi firmami ubezpieczeniowymi ❖ Wysoka jakość usług i dobra cena

- Tato, mogę spróbować skoków na bungee? - Lepiej nie synku, o ile sobie przypominam, od samiuśkiego początku prześladowały cię wypadki z gumą.

M Rzeczy, których nie zdążyłeś wyrzucić - badziewie. Rzeczy, których nie zdążyli wyrzucić twoi rodzice - vintage. Rzeczy, których nie zdążyli wyrzucić twoi dziadkowie - antyki.

M Śledczy pyta świadka: - Widział pan, jak obcy człowiek uderzył pańską teściową. Dlaczego nie pospieszył pan z pomocą? - No wie pan? We dwóch bić starszą kobietę?!

dentystyka ogólna i kosmetyczna Pomagamy h w rozmowac z firmami owymi ubezpieczeni

M Zwycięzca mistrzostw świata w chowanego został oficjalnie uznany za zaginionego.

M Mąż poprosił, bym na urodziny dała mu siebie. Ale jakże tak bez stosownego opakowania?! Kupiłam sobie płaszcz, buty i zestaw do makijażu. Dla mego kochanego męża nie będę żałować.

M „Drogi Rysiu, nie mogę dalej ciągnąć naszego związku. Odległość między nami jest zbyt duża. Muszę przyznać, że zdradziłam cię dwukrotnie, ponieważ nie było cię i to nie jest sprawiedliwe. Wybacz.

1277 Main Ave, Clifton, NJ

Tel.: 973-478-6123 646-784-0096

Proszę, odeślij mi zdjęcie, które ode mnie dostałeś. Całuski, Beata“. Żołnierza to zabolało, dlatego poprosił kumpli o wszelkie zdjęcia ich obecnych lub byłych dziewczyn. Potem do koperty ze zdjęciem Beaty dorzucił fotografie innych ładnych kobiet, jakie dostał od kolegów. W zestawie pojawiło się 57 zdjęć wraz z listem: „Droga Beatko, Przepraszam, ale ni cholery nie pamiętam, kim jesteś. Proszę, wybierz swoje zdjęcie z tej kupki i odeślij całą resztę. Trzymaj się, Rysiek”.

M Poniedziałek rano, koleś dzwoni do swojego szefa: - Przepraszam szefie ale nie przyjdę dziś do pracy, jestem chory. - A co sie dzieje? Coś poważnego? - pyta szef - Sam nie wiem, coś z oczami. - Ale co? Zapalenie spojówek czy rogówka sie odkleiła?- dopytuje zaniepokojony - Nie, nic z tych rzeczy, ja się po prostu dzisiaj w robocie nie widzę.

M

Dyrektor przychodzi do pracy po urlopie. - Panie dyrektorze wita go sekretarka - mam dla pana dwie wiadomości: jedną złą, drugą dobrą. - To najpierw ta zła. - Niestety, od dwóch tygodni nie jest pan już dyrektorem. - A ta dobra wiadomość? - Będziemy mieli dziecko!

M Oskar był pechowcem. Wydał kupę kasy na kurs spadochronowy, w końcu wyskoczył z samolotu i pociągnął linkę spadochronu. Czasza otwarła się, ale spadochron odpiął się i odfrunął swobodnie. Oscar pociągnął linkę rezerwowego spadochronu, ten jednak też odpadł i mężczyzna począł się modlić do Boga o jakiś cud, który uratowałby go przed niechybną śmiercią. Ku swojemu zdziwieniu zauważył, że w górę z zadziwiającą szybkością podąża jakaś kobieta. Hej, czy wie coś pani o spadochronach? – zawołał, gdy się mijali w powietrzu. Usłyszał odpowiedź: Nie.... A czy zna się pan na kuchenkach gazowych?

OPIEKA DENTYSTYCZNA dla całej rodziny 500 North Wood Ave, Suite 1A, Linden NJ 07036 Tel: (908) 718 - 7337 ATRAKCYJNE CENY Gabinet otwarty do późnych godzin wieczornych oraz w soboty Akceptujemy wiekszość ubezpieczeń

PLUS 13 sierpnia 2026

we Darmo acje lt konsu

www.annapawlowskadds.com

GABINET DENTYSTYCZNY

REKLAMA

21

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

22 Kuchenne hobby

Ryby i owoce morza na grillu – lekko, zdrowo i wyjątkowo smacznie PLUS 13 sierpnia 2026

Kuchenne hobby 23 Kiedy myślimy o grillowaniu, najczęściej wyobrażamy sobie soczyste steki, karkówkę czy aromatyczne żeberka. Tymczasem ryby i owoce morza od lat zajmują ważne miejsce na rusztach całego świata. Są lekkie, pełne wartości odżywczych, przygotowują się znacznie szybciej niż mięso i doskonale wpisują się w letni jadłospis. Na wybrzeżach Stanów Zjednoczonych, w krajach śródziemnomorskich czy w Skandynawii grillowane ryby są prawdziwym symbolem wakacji. Coraz częściej pojawiają się także na polskich stołach. Sekret udanego grillowania ryb tkwi w prostocie. Świeże składniki, odpowiednia temperatura i odrobina cierpliwości wystarczą, by stworzyć danie, które zachwyci nawet najbardziej wymagających smakoszy.

Dorsz Delikatne, chude mięso wymaga ostrożności. Najlepiej grillować go na specjalnej macie, w koszyku do ryb lub na desce cedrowej. Dzięki temu filet się nie rozpadnie.

Dlaczego warto grillować ryby?

Filety szybciej się grillują, łatwiej je doprawić, wygodniej podać. Cała ryba zachowuje więcej soków, jest bardziej aromatyczna, efektownie prezentuje się na stole.

Ryby są doskonałym źródłem: pełnowartościowego białka, kwasów tłuszczowych omega-3, witaminy D, jodu, selenu, witamin z grupy B. Są lekkostrawne, a grillowanie pozwala zachować ich naturalny smak bez konieczności używania dużej ilości tłuszczu.

Najlepsze ryby na grilla Łosoś Bez wątpienia jedna z najpopularniejszych ryb do grillowania. Dzięki naturalnej zawartości tłuszczu trudno go przesuszyć. Doskonale smakuje z: koperkiem, cytryną, czosnkiem, musztardą Dijon lub syropem klonowym. Grilluj około 4–5 minut z każdej strony, w zależności od grubości fileta. Tuńczyk To ryba przypominająca stek. Najlepiej smakuje lekko różowa w środku. Wystarczą 2–3 minuty z każdej strony na mocno rozgrzanym ruszcie. Świetnie komponuje się z sezamem i pieprzem.

Pstrąg Jedna z najłatwiejszych ryb do grillowania w całości. Do środka warto włożyć plasterki cytryny, koperek, pietruszkę, masło, czosnek. Skóra chroni mięso przed wysychaniem. Miecznik i halibut Ich zwarte mięso doskonale znosi wysoką temperaturę. To świetny wybór dla osób rozpoczynających przygodę z grillowaniem ryb. Ryba w całości czy filet? Obie metody mają swoje zalety.

Sekret udanego grillowania ryb Najczęstszym problemem jest przywieranie mięsa do rusztu. Aby tego uniknąć: dokładnie rozgrzej grill, oczyść ruszt, posmaruj go cienką warstwą oleju, nie próbuj obracać ryby zbyt wcześnie. Jeśli ryba nie odkleja się od rusztu, oznacza to, że potrzebuje jeszcze chwili.

Deska cedrowa – sekret restauracyjnego smaku Coraz większą popularnością cieszy się grillowanie na drewnianych deskach, szczególnie cedrowych. Przed użyciem deskę należy namoczyć przez około godzinę. Pod wpływem temperatury drewno oddaje delikatny aromat, który doskonale podkreśla smak

łososia i innych tłustych ryb. Dodatkowo mięso nie przywiera do rusztu.

Owoce morza na grillu Coraz częściej goszczą na polskich stołach. Ich przygotowanie jest prostsze, niż mogłoby się wydawać. Krewetki Najpopularniejsze owoce morza na grilla. Wystarczą: oliwa, czosnek, sok z limonki, natka pietruszki. Grilluj około 2 minuty z każdej strony. Przegotowane stają się gumowate. Przegrzebki Delikatne i lekko słodkie. Wymagają bardzo wysokiej temperatury. Grilluj około 2 minut z każdej strony. Homar W Stanach Zjednoczonych to prawdziwy przysmak. Po przekrojeniu na pół wystarczy masło, czosnek, cytryna. Grillowanie trwa zaledwie kilka minut. Ośmiornica Najpierw należy ją ugotować, a dopiero później krótko zgrillować. Dzięki temu pozostaje miękka i sprężysta. Jak długo grillować?

Produkt Łosoś Tuńczyk Dorsz Pstrąg w całości Krewetki Przegrzebki Homar

Î Porada eksperta Nie przesadzaj z przyprawami. Świeża ryba ma naturalny, delikatny smak. Często wystarczą oliwa, sól, pieprz, cytryna i świeże zioła. Zbyt intensywne przyprawy mogą zdominować jej aromat.

Î Czy wiesz, że... Największy łosoś pacyficzny – chinook, zwany również „królewskim łososiem” – może osiągać wagę ponad 25 kilogramów. Dzięki wysokiej zawartości tłuszczu jest uważany za jedną z najlepszych ryb do grillowania i często gości w menu najlepszych restauracji na zachodnim wybrzeżu Ameryki. świeże pieczywo. Do ryb świetnie pasują również sosy: tzatziki, jogurtowo-koperkowy, cytrynowo-maślany, aioli.

Ryby na amerykańskim grillu Na zachodnim wybrzeżu USA

Czas grillowania 4–5 minut z każdej strony 2–3 minuty z każdej strony 4–5 minut 8–10 minut z każdej strony 2 minuty z każdej strony 2 minuty z każdej strony 5–7 minut

Najważniejsza zasada? Ryby grillujemy krótko. Zbyt długie pieczenie sprawia, że mięso staje się suche.

Co podać do ryb? Najlepiej sprawdzają się lekkie dodatki: grillowane szparagi, młode ziemniaki, sałatka grecka, grillowana cukinia, pieczona kukurydza, ryż z ziołami,

niezwykle popularny jest łosoś grillowany na deskach cedrowych, natomiast na Florydzie królują mahi-mahi, czerwony lucjan (red snapper), grouper i świeże krewetki z Zatoki Amerykańskiej. W Nowej Anglii latem często przygotowuje się homary oraz małże, a na Hawajach ryby grilluje się z dodatkiem ananasa, limonki i sosu teriyaki. Każdy region Stanów Zjednoczonych ma własne tradycje kulinarne, ale jedno pozostaje niezmienne – świeża ryba, prostota przypraw i grill rozgrzany do odpowiedniej temperatury.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

25

REKLAMA

Przyjdź i przekonaj się o naszych WIELKICH zniżkach! ❖ wędzona kiełbasa ❖ kabanosy ❖ krakowska ❖ ❖ wędzony boczek ❖ smoked butts ❖ salceson ❖ mortadela

SUPER SPECJALNE CENY!

lska e w a w d Po 9 za funt

ocka p o S a c i różniowej) Polęd(bw ez folii p a funt z $4.85

a K$a3s.3z5azanfuknt

$4.1

Pośpiesz się - promocyjne ceny czekają

y chleb ż e i w ś i k Polsk ochene $6.99 za

b

Bogaty wybór wędlin własnego wyrobu, przygotowywanych codziennie w naszej masarni 66 Fadem Road, Springfield, NJ 07081 Tel.: 973-379-4662, Fax: 973-379-4933 sales@schmalzs.com www.Schmalzs.com

Godziny otwarcia:

wtorek, środa, czwartek, piątek 10am-3pm sobota 7am-1pm

Ceny obowiązują tylko i wyłącznie w naszym sklepie firmowym

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

26

REKLAMA

Szybka. Niezawodna. Polska. Twoja zaufana firma wysyłkowa od 50 lat! • Paczki Lotnicze i Morskie - do Polski i Europy • Kontenery – z każdego miejsca w USA do każdego miejsca w Polsce • Mienie Przesiedlenia • Samochody, Motocykle, Łodzie • Przesyłki Komercyjne • PolamerSEND – paczki do Polski z każdego miejsca w USA • Dolary do Polski – do odbioru w gotówce, na konto, nawet do domu • Bilety Lotnicze i Wakacje All-Inclusive • Kwiaty na każdy adres w Polsce • Zestawy gotowe na każdą okazję GREENPOINT

MASPETH

167 Greenpoint Ave Brooklyn NY 11222 Tel: (718) 349 1319

64-02 Flushing Ave. Maspeth NY 11378 Tel: (718) 326 2260

ROSELLE

WALLINGTON

275 Cox St. Roselle, NJ. 07203 Tel: (908) 352 9100

130 Main Ave. Wallington NJ 07057 Tel: (973) 779 6613

www.polamerNY.com

PLUS 13 sierpnia 2026

27

REKLAMA

PROFESJONALNE WYKOŃCZENIA

ŁAZIENEK – 10 LAT DOŚWIADCZENIA W NJ –

Szukasz fachowca, który zadba o każdy detal? Oferuję kompleksowe wykonanie Twojej wymarzonej łazienki. Specjalizacja: Precyzyjne układanie płytek, profesjonalna hydraulika i elektryka. Technologia: Pracuję na sprawdzonych systemach hydroizolacji Schluter oraz płytach GoBoard – gwarancja trwałości i szczelności na lata. Doświadczenie: 10 lat pracy na rynku amerykańskim. Solidnie, czysto i terminowo.

Tomek

ZADZWOŃ PO DARMOWĄ WYCENĘ: 201-466-8386

PROMOCJA! KUCHNIA 10’×10’

Twój sklep, w którym kupisz

WSZYSTKO DO ŁAZIENKI I KUCHNI!

$4,999

REGULARNIE $6,600 OSZCZĘDZASZ $1,601!

W ZESTAWIE: • Szafki shaker białe lub szare • Blat z kwarcu • Białe płytki „subway” • Uchwyty i zlew

25%

20+

DLACZEGO MY? ✓ 100% ALL WOOD CABINETRY

RABAT

NA DRZWI SZKLANE DO ŁAZIENKI!

LAT

✓ NAJWYŻSZA JAKOŚĆ

DOŚWIADCZENIA

✓ SZYBKA REALIZACJA

✓ DARMOWA KONSULTACJA

200+ 5-STAR REVIEWS

DARMOWY PROJEKT 3D

DOSTAWY NJ / NY / PA

UMÓW SIĘ JUŻ DZIŚ! DARMOWA KONSULTACJA I PROJEKT 3D

Znajdziesz u nas najlepsze marki:

SHOWROOM

30% RABAT NA PŁYTKI

SHOWROOM 57 RIVER DRIVE PASSAIC, NJ 07055

973-778-3355

️ info@bjfloorsandkitchens.com

613 BLOOMFIELD AVE WEST CALDWELL, NJ 07006

973-228-1900

sales@bjfloorsandkitchens.com

UMÓW WIZYTĘ ONLINE LUB TELEFONICZNIE ODWIEDŹ NASZĄ STRONĘ: www.bjfloorsandkitchens.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

28 Vademecum rodzica

Ciężar szkolnej codzienności Kiedy plecak dziecka staje się zbyt ciężki?

Nowy rok szkolny oznacza zeszyty, przybory, książki i oczywiście plecak. Problem w tym, że współczesny uczeń często nosi ze sobą znacznie więcej niż poprzednie pokolenia. Laptop lub tablet, ładowarka, butelka z wodą, lunch, strój na WF, dodatkowe materiały na zajęcia, a czasem także sprzęt sportowy czy instrument muzyczny – wszystko to może sprawić, że rano niewinnie wyglądający plecak zaczyna ważyć naprawdę sporo. Rodzice często zwracają uwagę na wygląd, liczbę kieszeni czy jakość wykonania plecaka. Znacznie ważniejsze jest jednak to, jak duży ciężar dziecko będzie nosiło w nim przez kilka godzin dziennie. Zbyt duże obciążenie może powodować zmęczenie, napięcie mięśni, ból ramion i pleców, a nawet wpływać na sposób chodzenia. NIE TYLKO KSIĄŻKI WAŻĄ Paradoksalnie cyfryzacja szkół wcale nie musi oznaczać lżejszych tornistrów. W wielu placówkach uczniowie korzystają z laptopów lub tabletów, ale jednocześnie nadal potrzebują zeszytów,

PLUS 13 sierpnia 2026

segregatorów, ćwiczeń czy tradycyjnych podręczników. Do tego dochodzą przedmioty niezwiązane bezpośrednio z lekcjami. Butelka wody może ważyć ponad pół kilograma, podobnie jak lunch wraz z pojemnikiem. Laptop z ładowarką to kolejne kilogramy. Jeśli tego samego dnia dziecko ma WF, zajęcia sportowe czy muzyczne, ciężar szybko rośnie. Dlatego warto od czasu do czasu zrobić prosty test: założyć plecak dziecka na własne ramiona. Rodzic może być zaskoczony, ile uczeń rzeczywiście nosi każdego dnia. JAK ROZPOZNAĆ, ŻE PLECAK JEST ZA CIĘŻKI?

wrzynające się w ramiona paski albo widoczna zmiana sposobu poruszania się. Niepokoić powinny również powtarzające się skargi na ból pleców, karku lub ramion. Nie warto czekać, aż pojawi się ból. Jeśli dziecko musi wyraźnie zmieniać postawę, żeby poradzić sobie z ciężarem, zawartość plecaka powinna zostać przejrzana. Często przywoływana zasada mówi, że plecak nie powinien przekraczać około 10–15 procent masy ciała ucznia. Specjaliści zwracają jednak uwagę, że nie jest to idealna granica dla każdego dziecka. Znaczenie mają również jego wiek, wzrost, budowa ciała i kondycja. Najbezpieczniejsza zasada jest więc znacznie prostsza: dziecko powinno nosić tylko to, czego rzeczywiście potrzebuje danego dnia.

Nie trzeba od razu wyciągać wagi. Amerykańska Akademia Pediatrii zwraca uwagę przede ZAGROŻENIEM MOŻE BYĆ TAKŻE wszystkim na zachowanie i postawę dziecka. UPADEK Sygnałem ostrzegawczym może być pochylanie tułowia do przodu podczas chodzenia, trudCiężki plecak to nie tylko kwestia bólu pleców. ność z założeniem lub zdjęciem plecaka, mocno Dodatkowe kilogramy zmieniają środek ciężkości

Vademecum rodzica 29 i mogą utrudniać utrzymanie równowagi, szczególnie młodszym dzieciom. Dr Sadika Kendi z Amerykańskiej Akademii Pediatrii zwraca uwagę, że poważne urazy kręgosłupa związane z samym noszeniem plecaka zdarzają się rzadko. Problem może pojawić się jednak podczas upadku. Dziecko przewracające się z dużym ciężarem na plecach może doznać poważniejszego urazu niż bez dodatkowego obciążenia. Ma to szczególne znaczenie na schodach, zatłoczonych szkolnych korytarzach czy podczas wsiadania i wysiadania z autobusu. RAZ W TYGODNIU – GENERALNE PORZĄDKI Jednym z najprostszych sposobów na odciążenie ucznia jest regularne sprawdzanie zawartości jego plecaka. Dzieci mają niezwykłą zdolność do gromadzenia w nim rzeczy. Po kilku tygodniach można znaleźć stare kartkówki, niepotrzebne zeszyty, kilka długopisów, zabawki, kamienie znalezione podczas przerwy, ulotki, zapomniane przekąski i materiały z lekcji, które dawno przestały być potrzebne. U starszych uczniów lista bywa jeszcze bardziej zaskakująca. Nauczyciele znajdują w plecakach kosmetyki, duże opakowania produktów pielęgnacyjnych i inne przedmioty niemające związku z zajęciami. Dobrym zwyczajem może więc być cotygodniowe całkowite opróżnienie plecaka. Przy okazji można wyrzucić śmieci, znaleźć zapomniane informacje ze szkoły, sprawdzić, czy gdzieś nie wylała się butelka z wodą i przede wszystkim odłożyć wszystko, czego dziecko nie potrzebuje następnego dnia.

pokusa, aby je wypełnić. Plecak powinien być przede wszystkim dopasowany do wzrostu i sylwetki ucznia. Ważne są dwa szerokie, miękko wyściełane paski na ramiona oraz odpowiednio usztywniona część przylegająca do pleców. Kilka przegródek pomaga rozłożyć zawartość, a pas piersiowy lub biodrowy może dodatkowo ustabilizować ciężar. Najcięższe przedmioty najlepiej umieszczać możliwie blisko pleców, zamiast wkładać je do najbardziej zewnętrznych kieszeni. Równie ważny jest sposób noszenia. Plecak zawieszony na jednym ramieniu może wyglądać modnie, ale powoduje nierównomierne obciążenie. Oba paski powinny być założone i odpowiednio wyregulowane. A MOŻE PLECAK NA KÓŁKACH? Dla niektórych uczniów dobrym rozwiązaniem może być model na kółkach, szczególnie jeśli dziecko ma problemy zdrowotne albo wraca do szkoły po urazie. Nie w każdej placówce będzie jednak praktyczny. Schody, zatłoczone korytarze i niewielkie sale mogą sprawić, że ciągnięty plecak zamiast pomagać zacznie przeszkadzać, a nawet stanie się przyczyną potknięcia innych uczniów. Przed zakupem warto więc sprawdzić zasady obowiązujące w szkole. PLECAK TRZEBA RÓWNIEŻ PRAWIDŁOWO PODNOSIĆ

Ciężaru nie powinno się gwałtownie podnosić z podłogi, pochylając jedynie tułów. Lepiej ugiąć kolana, chwycić plecak obiema rękami i podnieść go, wykorzystując mięśnie nóg. To prosty nawyk, którego można nauczyć nawet małe dziecko. Warto również pamiętać o samochodzie. Podczas jazdy uczeń powinien zdjąć plecak przed zapięciem pasów. Gruba warstwa znajdująca się pomiędzy plecami dziecka a siedzeniem może wpływać na jego pozycję i prawidłowe ułożenie pasa bezpieczeństwa. KILKA MINUT KONTROLI MOŻE ZROBIĆ DUŻĄ RÓŻNICĘ Plecak jest jednym z tych szkolnych przedmiotów, nad którymi szybko przestajemy się zastanawiać. Rano dziecko go zakłada, po południu rzuca w przedpokoju i następnego dnia cały cykl zaczyna się od nowa. Tymczasem kilka minut raz w tygodniu wystarczy, żeby sprawdzić, czy uczeń nie nosi ze sobą połowy zawartości biurka. Technologia zmieniła szkołę, ale nie rozwiązała problemu ciężkich plecaków. Laptop zastąpił część książek, ale dołożył własną wagę, ładowarkę i akcesoria. Dlatego zamiast koncentrować się wyłącznie na konkretnym limicie kilogramów, warto obserwować dziecko i regularnie zadawać jedno proste pytanie: czy wszystko, co dzisiaj znajduje się w tym plecaku, naprawdę musi iść do szkoły?

CZY LAPTOP I PODRĘCZNIKI MUSZĄ PODRÓŻOWAĆ RAZEM? Warto również sprawdzić wymagania konkretnej szkoły i nauczycieli. Nie należy automatycznie zakładać, że wszystko z listy szkolnych materiałów musi codziennie podróżować między domem a klasą. W niektórych szkołach podręczniki pozostają w salach. W innych młodsi uczniowie nie muszą zabierać szkolnych komputerów do domu. Starsze dzieci mogą natomiast dostosować zawartość plecaka do planu zajęć i zostawić niepotrzebne danego dnia materiały w domu lub szkolnej szafce. Jeśli dziecko regularnie nosi jednocześnie laptop, ładowarkę i kilka ciężkich podręczników, warto zapytać nauczyciela, czy wszystkie te rzeczy rzeczywiście są potrzebne każdego dnia. DOBRY PLECAK POWINIEN PASOWAĆ DO DZIECKA Nie zawsze największy plecak jest najlepszym wyborem. Im więcej miejsca, tym większa

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

30 Kącik milusińskich Pomóż foce szarej wyjść z labiryntu.

Zbierz literki, które znajdziesz na drodze do wyjścia z labiryntu i wpisz w krateczki. To tu w Polsce można spotkać fokę2026 szarą. PLUS 13 sierpnia

W dwa dni zje ............ kg W tydzień zje ............ kg

W 2 tygodnie zje ............ kg

W ciągu roku (365 dni) zje ............ kg

Kącik milusińskich 31

Uzupełnij brakujące litery w pustych polach tak, aby powstały nazwy zwierząt mieszkających w Afryce.

R Y Ń I

Pokoloruj słonia.

U R

W Ó Ł

A

C

E P A D

A

B

D

Wypełnij diagram literami A B C D. W każdym rzędzie, kolumnie i minidiagramie może się znaleźć tylko jedna litera. W krateczki na dole wpisz co 2-gą literę z fali i zobacz co wyjdzie.

Z RYE N B O J C RNZU E D S F I R A A P S K I B JA E F S R I G E T Ń LEZŃ E W

W

Prenumerata www.plusik.us

W

M

©2024 PLUS Media Group Corp.

E

P O P O T

Czy znasz zwierzęta, które się tu pojawiły?

Pomysł i ilustracje: www.zielonea.eu

A O N

H

P

G U Z E C M I N F L I S Ł H I E A Ą Y R O K O L E B Z B R T P L A W G

L I

S Ł

W

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

32 Horoskop BARAN W tym tygodniu uważaj na swoje zdrowie. Może Ci się przytrafić drobna kontuzja. Nie będzie ona zbyt dotkliwa, ale 21.03 - 19.04

może nieco skomplikować Twoje plany. Nie pędź tak przed siebie.

23.09 - 22.10

BYK W tym tygodniu możesz osiągnąć sukces zawodowy.

23.10 - 21.11

SKORPION Wykorzystaj swoje atuty i idź na całość. Nie pozwól, aby inni zbierali laury za Twoją pracę. Upomnij się o swoje - czasem lepiej tupnąć niż pozwolić się lekceważyć.

22.11 - 21.12

STRZELEC Nie pozwól sobie wejść na głowę i broń swoich racji stanowczo - ale nie za wszelką cenę. W nadchodzącym tygodniu zachowuj się dyplomatycznie - nie doprowadzaj do konfrontacji, ale również nie prowokuj nikogo.

22.12 - 19.01

KOZIOROŻEC Więcej luzu! Nie możesz ciągle żyć w napięciu. Weź wolny dzień, zrelaksuj się, poleniuchuj. To pozwoli Ci pozbyć się negatywnych emocji i nabrać nowych sił i energii, które będą Ci bardzo potrzebne w tym tygodniu.

Będzie to jednak wymagało dobrej współpracy z innymi osobami. Musisz zachowywać się nieco bardziej powściągliwie i 20.04 - 22.05

pozwolić innym przedstawić swoje propozycje. BLIŹNIĘTA Nadchodzący tydzień może obfitować w nieoczekiwane zdarzenia. To czy przyniosą one efekty pozytywne czy negatywne zależy od Ciebie. Przemyśl dobrze swoje postępo-

23.04 - 21.06

wanie. Uważaj jednak, aby nie zranić kogoś Ci bliskiego. RAK Nadchodzący tydzień to dobry okres na nadrobienie zaległości w pracy. Nie przejmuj się tym, że nikt nie zauważa Twoich starań - w końcu nadejdzie Twoja chwila. Musisz się

22.06 - 22.07

tylko jeszcze trochę postarać. LEW Dużo zieleniny i soków owocowych pomoże Ci zachować siły w nadchodzącym tygodniu. Będzie on wyczerpujący - ale

23.07 - 23.08

nie poddawaj się - weekend wynagrodzi Ci trudy. Może Ci się

20.01 - 18.02

przytrafić miła niespodzianka. PANNA Poświęć więcej czasu rodzinie i najbliższym. Oni potrzebują Twojej uwagi - szczególnie w tym tygodniu. Twoje

23.07 - 23.08

starania na pewno nie pozostaną bez nagrody.

WAGA Nie kryj swoich uczuć. Okaż je osobie, na której Ci zależy. Jeśli boisz się odtrącenia to pamiętaj, że zawsze lepiej wiedzieć na czym się stoi. Pod koniec tygodnia możliwe pewne zawirowania w pracy.

19.02 - 20.03

WODNIK Czemu zwlekasz? Nie czekaj - problemy same się nie rozwiążą. Potrzebne jest Twoje zdecydowane działanie. Przyda się wsparcie partnera - zwłaszcza w sytuacjach trudnych. Nie zapominaj o tym, że wiele problemów o wiele łatwiej rozwiązuje się w szerszym gronie. RYBY Trochę więcej optymizmu! W tym tygodniu gwiazdy generalnie będą Ci sprzyjały. Może to moment, w którym fortuna się odwróci i przyniesie lepsze chwile. Życie masz jedno więc nie marnuj go na rozpamiętywanie straconych szans.

WYCIECZKI Busem z Polskim przewodnikiem

Wycieczki dla osób "solo", par i rodzin

Kanada – 7 dni, od 20 września i od 20 października Wycieczki dookoła USA – 16 dni od 29 sierpnia i 17 dni od 2 października Nowy Orlean/Teksas 13 – 12 listopada Floryda Sylwestrowa w grudniu, 9 i 10 dni Ponadto: Waszyngton/Capitol, Jaskinie, Niagara, Amisze, Acadia i inne

www.ampolinc.com | 609-647-9054 | ampoltours@yahoo.com

ADWOKAT RAYMOND RYDUCHOWSKI UPRAWNIENIA w NJ, NY and PA Tel. 201-790-1147

OFERUJE USŁUGI PRAWNE: • WYPADKI (Opłata tylko po wygranej sprawie) • SPRAWY RODZINNE: Rozwody (Za zgodą i bez zgody współmałżonka) • SPRAWY KRYMINALNE: Areszty; Mandaty/ DWI; Kradzieże; Pobicia • IMIGRACJA (Wszystkie Stany): Pobyt Stały; Obywatelstwo; Deportacja ówi Adwokat m • TESTAMENTY polsku biegle po

Adres: 57 Locust Avenue, Wallington, NJ 07057 (For GPS użyj 226 Hayward Place Adres)

Zobacz Usługi Prawne www.ryduchowskilaw.com

PLUS 13 sierpnia 2026

Wokół domu 33

Bergen County: więcej niż adres Miejsce, gdzie historia spotyka nowoczesność, a bliskość Nowego Jorku łączy się z jakością życia North Jersey. Każdego dnia tysiące ludzi przekraczają most George’a Washingtona. Za nimi zostaje Manhattan: wieżowce, pośpiech i rytm jednej z największych metropolii świata. Kilka minut później krajobraz zaczyna się zmieniać. Miejsce szkła i betonu zastępują drzewa, spokojniejsze ulice, lokalne sklepy i domy z ogrodami. Zmienia się tempo życia, ale nie znika dostęp do możliwości, jakie daje Nowy Jork. To właśnie tutaj zaczyna się Bergen County. Dla jednych jest codzienną drogą do pracy. Dla innych miejscem, w którym zaczyna się nowy rozdział życia. Od ponad 350 lat ludzie wybierają ten region z podobnego powodu: chcą być blisko wielkich możliwości, ale jednocześnie potrzebują przestrzeni, społeczności i miejsca, które można nazwać domem.

Historia, która zaczęła się ponad 350 lat temu Bergen County nie powstało dzięki przypadkowi. Jego historia od początku związana była z położeniem i ludźmi, którzy szukali tutaj nowych możliwości. W 1660 roku holenderscy osadnicy założyli Bergen, jedną z pierwszych europejskich osad na terenie dzisiejszego New Jersey. Z czasem region stał się ważnym punktem handlowym i komunikacyjnym, łączącym różne części kolonialnej Ameryki. Podczas wojny o niepodległość bliskość Nowego Jorku nadała Bergen County strategiczne znaczenie. Przez te tereny przemieszczały się wojska George’a Washingtona, a mieszkańcy byli świadkami wydarzeń, które kształtowały przyszłość kraju. Jednak największą historią Bergen County nie są tylko daty i wydarzenia. Jest nią ciągła zdolność przyciągania ludzi, którzy szukają kolejnego etapu życia.

Jedno County, wiele różnych światów Bergen County jest największym pod względem liczby mieszkańców County w New Jersey. Żyje tutaj około 960 tysięcy osób, a region

obejmuje 70 gmin, z których każda ma własny charakter. Wystarczy przejechać kilka kilometrów, aby zobaczyć zupełnie inne oblicze tego samego miejsca. W Ridgewood weekendowy poranek zaczyna się spokojnie: kawiarnie otwierają pierwsze stoliki, mieszkańcy spacerują po centrum, a lokalne sklepy tworzą atmosferę klasycznego amerykańskiego miasteczka. Fort Lee opowiada inną historię. Tutaj rytm życia wyznacza bliskość Nowego Jorku. Wielu mieszkańców zaczyna dzień po jednej stronie Hudson, a kończy go z widokiem na Manhattan. Na północy County krajobraz się zmienia. Franklin Lakes, Wyckoff czy Mahwah oferują większą przestrzeń, spokojniejsze ulice i bliższy kontakt z naturą. To właśnie ta różnorodność jest jednym z największych atutów Bergen County. Nie ma jednego sposobu życia. Każdy może znaleźć własny. Jednym z największych zaskoczeń Bergen County jest to, jak łatwo można zamienić miejski krajobraz na ciszę i naturę. Palisades Interstate Park od ponad stu lat chroni spektakularny fragment wybrzeża rzeki Hudson. Spacerując wśród klifów i leśnych ścieżek, trudno uwierzyć, że Manhattan znajduje się zaledwie kilka kilometrów dalej. Na północy County znajduje się Ramapo Valley County Reservation, gdzie jeziora, lasy i szlaki piesze oferują mieszkańcom przestrzeń do odpoczynku od codziennego tempa. Ta wyjątkowa równowaga między naturą a dostępem do miasta jest jednym z powodów, dla których wiele rodzin zostaje tutaj na pokolenia.

możliwości. Właśnie dlatego rynek nieruchomości od lat pozostaje tutaj jednym z najbardziej stabilnych w North Jersey. Przez lata pracy na rynku nieruchomości zauważamy jedną rzecz: najlepsze decyzje rzadko zaczynają się od pytania o liczbę pokoi czy wielkość działki. Zaczynają się od pytania: Jak chcemy żyć za kilka, kilkanaście lat? Bo zakup domu to nie tylko transakcja. To wybór sąsiedztwa, codziennego rytmu, szkoły dla dzieci, miejsca na weekendowe spacery i społeczności, z którą chcemy się związać. Jedni znajdą swoje miejsce w tętniącym życiem mieście. Inni wybiorą spokojną ulicę z dużym ogrodem. Jeszcze inni zdecydują się na kompromis między jednym a drugim. I właśnie dlatego Bergen County od pokoleń pozostaje tak wyjątkowe. Każde County w North Jersey ma własną historię. Bergen County opowiada historię ludzi, którzy zawsze szukali tutaj czegoś więcej: możliwości, przestrzeni i miejsca, które pozwala połączyć najlepsze elementy dwóch światów. Bliskość Nowego Jorku. Spokój North Jersey. Społeczność, która daje poczucie

przynależności. To właśnie dlatego dla wielu osób Bergen County nie jest tylko miejscem zamieszkania. Jest miejscem, w którym zaczyna się kolejny etap życia. Planujesz przeprowadzkę do Bergen County? Wybór domu to ważna decyzja, ale wybór odpowiedniej społeczności często ma jeszcze większe znaczenie. Każda miejscowość w Bergen County ma własny charakter, własne tempo życia i własne możliwości. Dlatego warto poznać różnice między nimi, zanim podejmiesz decyzję. Jako lokalni agenci nieruchomości pomagamy klientom znaleźć nie tylko odpowiednią nieruchomość, ale przede wszystkim miejsce, które odpowiada ich planom, potrzebom i przyszłości. Jeżeli rozważasz przeprowadzkę do Bergen County, zapraszamy do kontaktu. Wspólnie odkryjemy, która część tego wyjątkowego regionu będzie najlepszym wyborem dla Ciebie i Twojej rodziny. Opracowano: Kasia Nowakowska 📞 973.626.2528 i Wojciech Baranowski 📞201.259.8132 | Licencjonowani Agenci Nieruchomości

Dlaczego ludzie wybierają Bergen County? Powodów jest wiele, ale najważniejszy często pojawia się dopiero podczas rozmowy. Ludzie nie szukają wyłącznie domu. Szukają miejsca, które będzie pasowało do ich życia. Dla jednej rodziny najważniejsze będą szkoły i spokojna okolica. Dla osoby pracującej w Nowym Jorku kluczowy będzie szybki dojazd. Dla innych liczyć się będzie większa działka, natura i poczucie prywatności. Bergen County daje wszystkie te

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

34 Weekend z PLUSem

PLUS 13 sierpnia 2026

Weekend z PLUSem 35

Fonthill Castle – bajkowy zamek ukryty w sercu Pensylwanii Czy wiedzieliście, że zaledwie dwie godziny drogi od Nowego Jorku znajduje się zamek, który wygląda niczym średniowieczna twierdza przeniesiona z Europy? Kamienne wieże, wąskie schody, tajemnicze przejścia, kolorowe kafle i pokoje, z których każdy wygląda inaczej. To miejsce nie powstało jednak w średniowieczu ani nie należało do żadnego króla. Jest dziełem jednego człowieka – wizjonera, artysty i milionera, który postanowił zbudować dom swoich marzeń.

Zamek zbudowany z betonu Największym zaskoczeniem jest materiał, z którego powstał Fonthill Castle. Nie jest to kamień. Nie jest to cegła. Cała konstrukcja została wykonana z odlewanego betonu. Na początku XX wieku było to rozwiązanie niemal rewolucyjne. Mercer uważał, że beton jest materiałem przyszłości – trwałym, ognioodpornym i pozwalającym tworzyć fantazyjne formy architektoniczne. Dzięki temu zamek przypomina średniowieczną twierdzę, choć powstał z wykorzystaniem nowoczesnych jak na tamte czasy technologii. Do dziś uznawany jest za jedno z najważniejszych osiągnięć amerykańskiej architektury eksperymentalnej.

Fonthill Castle, położony w miejscowości Doylestown w Pensylwanii, jest jedną z najbardziej niezwykłych rezydencji w Stanach Zjednoczonych. To nie tylko zamek, ale także dzieło sztuki i architektury, które od ponad stu lat zachwyca odwiedzających z całego świata. Ponad 40 pokoi – i żaden nie jest taki sam Jeśli lubicie miejsca z duszą, historią i odrobiną tajemnicy, ta Fonthill Castle liczy 44 pomieszwycieczka z pewnością Was nie czenia, 18 kominków, ponad 200 okien oraz kilkanaście wież i tarazawiedzie. sów. Dom człowieka o Nie znajdziecie tutaj dwóch identycznych pokoi. Każdy został zaproniezwykłej wyobraźni jektowany indywidualnie. Każdy ma Historia zamku nierozerwal- własny charakter. Jedne przypominie związana jest z jego twórcą nają średniowieczne komnaty. Inne – Henrym Chapmanem Mercerem. inspirowane są architekturą hiszpańską, gotycką lub renesansową. Mercer był archeologiem, histoZwiedzając zamek ma się wrarykiem, kolekcjonerem i jednym z żenie, jakby przechodziło się przez najwybitniejszych amerykańskich kolejne epoki historii Europy. ceramików przełomu XIX i XX wieku. Podróżował po Europie, zachwyca- Kafle, które opowiadają jąc się średniowiecznymi zamkami, historie klasztorami i dawnym rzemiosłem. Największym skarbem Fonthill Nie chciał jednak kopiować Castle są jednak... kafle. europejskiej architektury. Marzył o Henry Mercer był właścicielem stworzeniu miejsca całkowicie ory- słynnej manufaktury Moravian Potginalnego – domu, który będzie tery and Tile Works, która produkojednocześnie muzeum, pracownią wała ręcznie wykonywane płytki i przestrzenią do życia. Budowę roz- ceramiczne. Znajdują się one prakpoczęto w 1908 roku, a zakończono tycznie wszędzie. trzy lata później. Na ścianach. Kominkach. Schodach. Podłogach. Sufitach. Każdy Efekt do dziś robi ogromne wra- kafel został zaprojektowany indyżenie. widualnie. Przedstawiają sceny biblijne, motywy roślinne, zwie-

rzęta, postacie historyczne, symbole średniowieczne oraz ornamenty inspirowane sztuką całego świata. Łącznie w zamku znajduje się ich ponad tysiąc. To właśnie one nadają wnętrzom niezwykły charakter.

Biblioteka pełna tajemnic Mercer był zapalonym czytelnikiem. W zamku stworzył imponującą bibliotekę, w której zgromadził tysiące książek poświęconych historii, archeologii, sztuce i architekturze.

Mercer Museum Jeżeli planujecie całodniową wycieczkę, koniecznie odwiedźcie również Mercer Museum, położone zaledwie kilka minut od zamku. To jedno z najbardziej niezwykłych muzeów w Ameryce. Znajduje się tutaj ponad 50 tysięcy eksponatów związanych z codziennym życiem mieszkańców XIX wieku. Narzędzia. Wozy. Maszyny. Sprzęt strażacki. Powozy. A nawet dawne wyposażenie aptek i warsztatów. Wszystko zawieszone na kilku piętrach ogromnego betonowego budynku. To miejsce zachwyca zarówno dorosłych, jak i dzieci.

Do dziś można zobaczyć oryginalne regały oraz część księgozbioru. Atmosfera tego pomieszczenia przypomina biblio- Doylestown – miasteczko teki znane z filmów o Sherlocku Hol- warte spaceru mesie. Po zwiedzeniu zamku warto wybrać się do centrum Doylestown. Wieże z widokiem To jedno z najbardziej urokliwych na Bucks County miasteczek Pensylwanii. ZnajdzieJedną z największych atrakcji są cie tutaj galerie sztuki, klimatyczne tarasy i wieże zamku. Rozciąga się księgarnie, sklepy z antykami oraz z nich piękna panorama zielonych liczne restauracje. Spacer główną wzgórz hrabstwa Bucks. Jesienią ulicą przypomina wizytę w niewielkrajobraz przypomina kolorowe kim europejskim miasteczku. obrazy impresjonistów. Fonthill Castle to jedno z tych Nic dziwnego, że Fonthill Castle miejsc, które trudno porównać z jest jednym z najczęściej fotografo- czymkolwiek innym. Nie jest śrewanych zabytków Pensylwanii. dniowiecznym zamkiem ani pałacem królewskim, ale niezwykłą wizją człowieka, który postanowił stworzyć własny świat z betonu, Muzeum, które ceramiki i wyobraźni. W połączeniu przenosi w czasie z Mercer Museum i urokliwym cenZwiedzanie odbywa się wyłącz- trum Doylestown tworzy doskonały nie z przewodnikiem. To ogromna pomysł na weekendową wycieczkę zaleta. dla całej rodziny. Raz odwiedzone Przewodnicy opowiadają nie miejsce zostaje w pamięci na bardzo tylko o samym zamku, ale również długo. o niezwykłym życiu Henry’ego Mercera, jego podróżach oraz licznych ekscentrycznych pomysłach. Dzięki Î Czy wiesz, że...? temu każda wycieczka przypomina fascynującą podróż w czasie. Henry Mercer nigdy się nie ożenił i przez większość życia Moravian Pottery mieszkał w Fonthill Castle razem and Tile Works ze swoją gospodynią oraz kolekcjami dzieł sztuki i ceramiki. Kilka minut spaceru od zamku Projektując zamek, świadomie znajduje się kolejna atrakcja. To zrezygnował z tradycyjnych dawna manufaktura Mercera. planów architektonicznych – Do dziś produkowane są tutaj wiele pomieszczeń powstawało ceramiczne kafle wykonywane tra- spontanicznie, dzięki czemu dycyjnymi metodami sprzed ponad budowla ma nieregularny układ stu lat. Można zobaczyć cały proces pełen zaskakujących przejść, produkcji oraz kupić wyjątkowe schodów i zakamarków. pamiątki.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

Technologie 37

Jak będziemy latać za 20–30 lat? Samoloty przyszłości mogą wyglądać zupełnie inaczej Przez ponad pół wieku samolot pasażerski zmienił się znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać. Silniki są oszczędniejsze, kokpity wypełniła elektronika, konstrukcje stały się lżejsze, a pasażerowie mają dostęp do internetu i coraz bardziej zaawansowanych systemów rozrywki. Gdy jednak spojrzymy na sylwetkę maszyny, zasada pozostaje właściwie ta sama: długi kadłub, dwa skrzydła, silniki i rzędy foteli ustawione jeden za drugim. ZA KILKADZIESIĄT LAT TEN OBRAZ MOŻE NALEŻEĆ DO PRZESZŁOŚCI.

Inżynierowie pracują jednocześnie nad nowymi kształtami samolotów, napędami hybrydowymi i wodorowymi, inteligentną automatyką, cyfrowymi kabinami, a nawet sposobami latania inspirowanymi... kluczami ptaków. Nie każda z tych technologii trafi do seryjnej produkcji. Jednak ich wspólny cel jest jasny: samoloty mają zużywać mniej energii, emitować mniej zanieczyszczeń i przewozić pasażerów bardziej efektywnie. O tym, jak może wyglądać ta przyszłość, mówi m.in. dr Grzegorz Ombach, Polak zajmujący wysokie stanowisko w Airbusie i odpowiadający za rozwój przełomowych technologii.

Jego przewidywania pokazują, że największa rewolucja lotnicza może dopiero nadejść. KONIEC „RURY ZE SKRZYDŁAMI”? Jedną z najbardziej radykalnych zmian może być sam kształt samolotu. Konstrukcja znana jako blended wing body zaciera tradycyjną granicę pomiędzy kadłubem a skrzydłami. Zamiast długiej, wąskiej „rury” powstaje szeroka konstrukcja przypominająca ogromne skrzydło lub trójkąt. Kabina pasażerska staje się w niej częścią powierzchni nośnej. ciąg dalszy na stronie 38

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

38 Technologie ciąg dalszy ze strony 37

Nie jest to wyłącznie futurystyczna fantazja. Podobne rozwiązania od dawna występują w lotnictwie wojskowym. Zastosowanie ich w samolocie pasażerskim byłoby jednak znacznie bardziej skomplikowane. Największą zaletą jest aerodynamika. Lepszy przepływ powietrza oznacza mniejszy opór, a więc również mniejsze zużycie paliwa. Przy setkach samolotów wykonujących codziennie tysiące lotów nawet kilkuprocentowa różnica przekłada się na ogromne oszczędności. Według Ombacha tak radykalnej zmiany nie należy oczekiwać już w najbliższej generacji samolotów. W perspektywie około 2050 roku konstrukcje typu blended wing body stają się jednak znacznie bardziej realnym scenariuszem. SAMOLOT BEZ OKIEN? TO WCALE NIE SCIENCE FICTION Nowy kształt maszyny stworzyłby jednak problemy, których obecne samoloty właściwie nie mają. W szerokiej kabinie część pasażerów siedziałaby daleko od zewnętrznych ścian. Tradycyjne okna straciłyby więc znaczenie. Co więcej, z konstrukcyjnego punktu widzenia otwory okienne są dla projektantów dodatkowym utrudnieniem, ponieważ wpływają na właściwości mechaniczne kadłuba. Rozwiązaniem mogą być wirtualne okna. Zamiast niewielkiego otworu w kadłubie pasażer oglądałby obraz z zewnętrznych kamer na wysokiej rozdzielczości ekranie lub całym panelu ściennym. Technologia nie jest całkowicie nowa – podobne rozwiązania są już stosowane w niektórych luksusowych kabinach pasażerskich. W samolocie przyszłości mogłyby jednak pójść znacznie dalej. Ściany kabiny mogłyby stać się wielkimi ekranami pokazującymi w czasie rzeczywistym niebo, chmury, miasta czy ocean znajdujący się kilka kilometrów pod samolotem. Problemem jest również sposób, w jaki pasażer odczuwa ruch szerokiego samolotu. Ombach zwraca uwagę, że podczas zakrętu osoba znajdująca się daleko od środka takiej maszyny mogłaby przemieścić się w pionie o kilka metrów. Dla części podróżnych mogłoby to zwiększać ryzyko choroby lokomocyjnej. Dlatego centralna część konstrukcji mogłaby zostać przeznaczona dla pasażerów, a przestrzeń bliżej zewnętrznych części – chociażby dla cargo. WIELKA REWOLUCJA ZACZNIE SIĘ OD SKRZYDEŁ Zanim jednak zobaczymy na lotniskach ogromne latające skrzydła, zmienią się elementy samolotu, których przeciętny pasażer może nawet nie zauważyć. Airbus zakłada, że jego następna generacja samolotów wąskokadłubowych może wejść do eksploatacji w drugiej połowie lat 30. XXI wieku. Firma pracuje nad rozwiązaniami, które

PLUS 13 sierpnia 2026

mają zmniejszyć zużycie paliwa m.in. poprzez nowe skrzydła, systemy napędowe, materiały i hybrydyzację. Airbus mówi obecnie o potencjale redukcji zużycia paliwa następnej generacji o około 20–30 proc.

paliwowych. Wodór byłby przekształcany w energię elektryczną, która następnie napędzałaby silniki elektryczne. W lipcu 2026 roku Airbus i MTU Aero Engines zapowiedziały utworzenie wspólnego przedsięwzięcia zajmującego się rozwojem i przyszłą komercjalizacją takiego w pełni elektrycznego silnika wykorzystującego wodorowe ogniwa paliwowe. To ważne rozróżnienie: „elektryczny samolot” nie musi oznaczać maszyny wyposażonej w ogromny zestaw baterii. Energia elektryczna może być produkowana na pokładzie właśnie z wodoru.

SZCZEGÓLNIE WAŻNE BĘDĄ SKRZYDŁA. Ich kształt może być bardziej elastyczny i jeszcze precyzyjniej dostosowywać się do warunków lotu. Inspiracją ponownie jest natura – przede wszystkim ptaki, które potrafią zmieniać geometrię skrzydeł zależnie od tego, czy startują, szybują, przyspieszają czy lądują. W lotnictwie różnica nawet jednego procenta ma ogromne znaczenie. Paliwo pozostaje jednym z najważniejszych kosztów ponoszonych DLACZEGO NIE WYSTARCZĄ BATERIE? przez linie lotnicze. Jeśli więc nowa konstrukcja Samochody elektryczne udowodniły, że akuskrzydła pozwala zmniejszyć jego zużycie o kilka mulatory mogą zastąpić paliwo na drogach. W lotczy kilkanaście procent, dla przewoźnika oznacza nictwie problem jest jednak znacznie trudniejszy. to ogromne pieniądze. Samolot musi zabrać całe źródło energii ze sobą, a każdy dodatkowy kilogram oznacza więkSAMOLOTY BĘDĄ LATAŁY JAK PTAKI W sze zapotrzebowanie na energię. Dzisiejsze baterie są po prostu zbyt ciężkie w KLUCZU stosunku do ilości energii, którą mogą zgromadzić. Jednym z najbardziej niezwykłych pomysłów Według Ombacha w przypadku dużych samoloAirbusa jest technologia inspirowana obserwa- tów różnica między możliwościami współczecją ptaków. snych akumulatorów a potrzebami lotnictwa Ptaki lecące w charakterystycznym kluczu nie nadal jest ogromna. ustawiają się w ten sposób przypadkowo. OsobDlatego całkowicie elektryczne maszyny mają niki znajdujące się z tyłu mogą wykorzystywać na razie największy sens na bardzo krótkich traruch powietrza generowany przez skrzydła tych sach – w niewielkich samolotach wykonujących lecących przed nimi, ograniczając własny wyda- loty trwające kilkadziesiąt minut. tek energetyczny. Trudno natomiast wyobrazić sobie dzisiejszego Dlaczego podobnej zasady nie zastosować w odpowiednika Airbusa A350 lecącego z Nowego samolotach? Jorku do Warszawy wyłącznie dzięki bateriom. Airbus prowadził już testy z udziałem dwóch A350 lecących w odpowiedniej konfiguracji. HYBRYDA MOŻE POJAWIĆ SIĘ ZNACZNIE Według Ombacha doświadczenia pokazały WCZEŚNIEJ możliwość zmniejszenia zużycia paliwa przez maszynę lecącą z tyłu o około 4 proc. Bardziej realnym etapem przejściowym są W przyszłości samoloty lecące przez Atlan- samoloty hybrydowe. tyk mogłyby więc spotykać się w wyznaczonym Podobnie jak w samochodzie hybrydowym, miejscu, tworzyć swego rodzaju powietrzny energia elektryczna nie musiałaby całkowicie „klucz”, a później ponownie rozdzielać przed zastępować tradycyjnego silnika. Mogłaby go dotarciem do swoich portów docelowych. wspomagać w tych fazach lotu, kiedy potrzebna Brzmi prosto, ale wymaga niezwykle zaawan- jest największa moc albo kiedy zastosowanie enersowanej automatyki, precyzyjnego planowania gii elektrycznej przynosi największe oszczędności. tras oraz zmian w zarządzaniu ruchem lotniczym. Airbus ocenia, że sama hybrydyzacja może zmniejszyć zużycie paliwa o kilka procent. W CZY PRZYSZŁOŚĆ NALEŻY DO połączeniu z nowymi skrzydłami, lżejszymi materiałami i bardziej efektywnymi silnikami suma WODORU? oszczędności staje się już bardzo znacząca. Jeszcze większa zmiana może nastąpić pod Prawdopodobna przyszłość nie wygląda więc skrzydłami. jak nagła wymiana wszystkich samolotów spaliObecne samoloty pasażerskie wykorzystują nowych na elektryczne. Bardziej realna jest stoppaliwo lotnicze. Jednym z największych wyzwań niowa ewolucja: najpierw SAF i coraz wydajniejsze branży jest znalezienie sposobu na radykalne silniki, następnie większa elektryfikacja i napędy ograniczenie związanych z nim emisji. hybrydowe, a w dłuższej perspektywie – być może Airbus rozwija kilka dróg jednocześnie: zrów- wodór. noważone paliwa lotnicze SAF, hybrydyzację, nowe technologie silników oraz wodór. W ostat- PILOT NADAL ZOSTANIE W KOKPICIE nich latach firma dokonała ważnej zmiany w A skoro samochody potrafią już samodzielnie projekcie ZEROe. Po analizie różnych możliwo- utrzymywać pas ruchu, parkować i reagować na ści uznała, że szczególnie obiecującym rozwią- przeszkody, pojawia się oczywiste pytanie: czy zaniem jest wykorzystanie wodorowych ogniw samoloty przyszłości będą latały bez pilotów?

Technologie 39 Technicznie możliwości automatyzacji są już ogromne. Airbus testował rozwiązania pozwalające maszynie automatycznie startować i lądować. Rozwijane są również technologie automatycznego kołowania po lotnisku. Nie oznacza to jednak rychłego zniknięcia pilotów. Kierunek rozwoju Airbus określa raczej jako smart automation – inteligentną automatykę wspomagającą człowieka, a nie zastępującą go. Komputer będzie przejmował coraz więcej rutynowych czynności, analizował ogromne ilości danych i pomagał w podejmowaniu decyzji. Pilot pozostanie natomiast odpowiedzialny za nadzorowanie lotu i reagowanie na sytuacje nietypowe. Możliwe więc, że przyszły kokpit będzie przypominał bardziej centrum zarządzania niż dzisiejsze stanowisko pilota.

A MOŻE NOWY JORK–SYDNEY W DWIE GODZINY?

REWOLUCJA RÓWNIEŻ NA FOTELU PASAŻERA

MNIEJSZE SAMOLOTY ZAMIAST KOLEJNYCH GIGANTÓW

Dla podróżnych najbardziej odczuwalną zmianą może wcale nie być rodzaj silnika. Kabina stanie się znacznie bardziej cyfrowa. Ombach przewiduje znacznie głębszą integrację samolotu ze smartfonem pasażera. Po wejściu na pokład urządzenie mogłoby automatycznie połączyć się z systemami kabiny. Film rozpoczęty w terminalu można byłoby kontynuować na pokładzie, podobnie jak muzykę, pracę czy rozmowę prowadzoną przez internet. Stały, szybki internet może stać się równie oczywistym elementem podróży jak dziś dostęp do sieci w domu. Równocześnie producenci będą eksperymentować z nowym układem siedzeń, oświetleniem, ekranami i sposobem wykorzystania przestrzeni. Rewolucja konstrukcyjna może bowiem pozwolić odejść od kabiny, którą od dziesięcioleci projektuje się wokół jednej długiej, cylindrycznej przestrzeni.

Zmienia się także filozofia całego rynku. Przez lata wydawało się, że przyszłością będą gigantyczne samoloty przewożące setki pasażerów pomiędzy największymi światowymi hubami. Najbardziej spektakularnym symbolem tej koncepcji był dwupokładowy Airbus A380. Rynek poszedł jednak w innym kierunku. Linie coraz częściej chcą latać bezpośrednio między mniejszymi miastami, omijając ogromne porty przesiadkowe. Airbus odpowiada na tę zmianę m.in. A321XLR – wąskokadłubową maszyną zdolną wykonywać bardzo długie loty. Ombach nie spodziewa się szybkiego powrotu wielkich dwupokładowych samolotów. Dla pasażera oznacza to potencjalnie mniej przesiadek. Trasa, która kiedyś wymagała lotu z mniejszego miasta do ogromnego hubu, a dopiero później na inny kontynent, coraz częściej może być obsługiwana bezpośrednio.

Na drugim końcu technologicznego spektrum znajdują się loty suborbitalne. Teoretycznie pojazd mógłby wystartować, wznieść się ponad znaczną część atmosfery, przebyć ogromną odległość i ponownie wejść w atmosferę w pobliżu celu. Podróż pomiędzy kontynentami mogłaby wtedy trwać nie kilkanaście godzin, lecz dwie lub trzy. Technologicznie nie jest to niemożliwe. Problemem pozostają koszty, przeciążenia, bezpieczeństwo oraz infrastruktura. Dlatego – jak wskazuje Ombach – trudno oczekiwać, aby suborbitalne podróże zastąpiły tradycyjne lotnictwo na masową skalę. Mogą raczej stać się ekskluzywną formą transportu dla niewielkiej grupy klientów.

REWOLUCJA, KTÓREJ PRAWIE NIE ZAUWAŻYMY Najciekawsze jest jednak to, że przyszłość lotnictwa prawdopodobnie nie nadejdzie jednego dnia. Nie obudzimy się rano w 2040 roku w świecie, w którym wszystkie samoloty nagle latają na wodór i nie mają okien. Zmiany będą następowały stopniowo. Najpierw pojawią się lepsze skrzydła, nowe materiały, bardziej wydajne silniki, SAF i kolejne elementy automatyzacji. Następnie większą rolę zaczną odgrywać układy hybrydowe. Małe samoloty elektryczne mogą obsługiwać krótkie połączenia, podczas gdy większe konstrukcje będą nadal potrzebowały paliwa o znacznie większej gęstości energetycznej. W dalszej perspektywie do gry może wejść wodór. Airbus zakłada jednocześnie, że wszystkie jego samoloty i śmigłowce mają być zdolne do korzystania ze 100-procentowego SAF do 2030 roku. Obecnie certyfikowane są do używania mieszaniny zawierającej do 50 proc. takiego paliwa. A później może nadejść największa zmiana – odejście od konstrukcji samolotu, którą znamy praktycznie od początku ery odrzutowej. Za ćwierć wieku możemy więc wejść na pokład maszyny bez tradycyjnych okien, usiąść wewnątrz ogromnego latającego skrzydła, połączyć telefon z cyfrową kabiną, a podczas lotu nad Atlantykiem nasz samolot automatycznie ustawi się za inną maszyną, aby wykorzystać jej wir aerodynamiczny i zużyć mniej energii. Pilot prawdopodobnie nadal będzie siedział z przodu. Silniki mogą jednak korzystać z energii elektrycznej, wodoru lub paliwa, którego dziś jeszcze nie produkujemy na masową skalę. Jedno wydaje się pewne: samolot przyszłości nie będzie po prostu szybszą wersją tego, którym latamy dzisiaj. Największa zmiana będzie polegała na tym, że zaczniemy od nowa zastanawiać się, jak samolot powinien wyglądać, czym powinien być napędzany i w jaki sposób powinien poruszać się po niebie.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

40 Memento mori Twoja Ostatnia Godzina Przyjedzie Niespodziewanie…

Ostatni raz zamkniesz drzwi swojego domu... nie wiedząc, że już nigdy ich nie otworzysz. Nie będzie ostrzeżenia.

Pewnego dnia obudzisz się jak zawsze.

Nie będzie napisu: „To już koniec.”

Może wypijesz kawę.

Nie dostaniesz jeszcze jednej szansy,

Może wyjdziesz do pracy.

by powiedzieć: „Kocham cię.”

Może powiesz komuś: „Do zobaczenia później”...

Nie wrócisz, żeby przeprosić.

I nie będziesz wiedział,

Nie odzyskasz czasu

że to „później” już nigdy nie nadejdzie.

zmarnowanego na gniew, dumę, strach

Śmierć nie zawsze przychodzi z hukiem.

czy rzeczy, które nigdy nie miały znaczenia.

Najczęściej przychodzi po cichu...

A potem...

w zwyczajny dzień,

Świat będzie żył dalej.

pośród niedokończonych planów,

Słońce znów wzejdzie.

Nie wysłanych wiadomości

Ludzie pójdą do pracy.

i marzeń odłożonych na jutro.

Samochody będą stały w korkach.

Odbędziesz swoją ostatnią rozmowę

Dzieci będą się śmiały.

i nie będziesz wiedział, że jest ostatnia.

Deszcz będzie padał.

Ostatni uścisk.

Będą zwyczajne chwile…

Ostatni uśmiech.

Ale dla ciebie nie będzie już żadnych chwil. A potem życie będzie toczyć się dalej, tak jak zawsze. Bo świat nigdy nie został stworzony po to, by zatrzymać się dla kogokolwiek. Nawet dla ciebie. Dlatego przestań żyć tak, jakbyś miał przed sobą nieskończoną ilość czasu. Nie odkładaj szczęścia na „kiedyś”. Nie czekaj z telefonem do bliskich. Nie oszczędzaj pięknych słów. Przytul tych, których kochasz. Wybacz, zanim będzie za późno. Powiedz to, co nosisz w sercu. Bo największą tragedią nie jest śmierć. Największą tragedią jest życie odkładane na później… A „później” nie zostało obiecane ani jednej żyjącej duszy. I przecież nikt z nas nie dostał obietnicy, że doczeka jutra. Andy Choinski, Wallington, NJ

Ostatni 2026zachód słońca. PLUS 13 sierpnia

Poradnik sukces 41

Powrót do szkoły bez finansowego stresu Dla dzieci początek roku szkolnego oznacza spotkanie z kolegami, nowe zeszyty i pierwszy dzwonek. Dla rodziców wrzesień to miesiąc, w którym domowy budżet przechodzi test wytrzymałości. Wakacyjne wydatki często jeszcze nie zostały spłacone, a już trzeba kupować ubrania, buty, przybory szkolne, opłacać zajęcia dodatkowe i przygotowywać się na kolejne rachunki. Nic więc dziwnego, że dla wielu rodziców początek roku szkolnego to jeden z najdroższych okresów w całym roku. Dobrą wiadomością jest to, że chociaż większości tych wydatków nie da się uniknąć, można je rozsądnie zaplanować. Właśnie dlatego koniec lata jest doskonałym momentem, aby przyjrzeć się swoim finansom i wypracować nawyki, które będą procentować przez kolejne miesiące.

Zacznij od tego, co już masz Optymalizacja zakupów zaczyna się od prostego pytania: co już mamy? W wielu domach można znaleźć niewykorzystane zeszyty, długopisy, kredki, linijki czy kalkulatory z poprzedniego roku. Plecak po wypraniu wygląda niemal jak nowy, a piórnik może spokojnie posłużyć jeszcze przez kolejny rok. Takie podejście nie oznacza skąpstwa; to po prostu unikanie marnowania rzeczy. Dziecko, które jest nauczone, by nie marnować żywności, nie lać niepotrzebnie wody i wyłączać po sobie światło w pokoju, uzna rozsądne użytkowanie rzeczy za normalne. Ołówki i kredki wystarczy tylko skompletować i naostrzyć, papier do rysowania można używać po obu stronach. Zapisane parę stron w zaszycie można usunąć, a będzie jak nowy. To zdrowy rozsądek, a dzieci powinny to rozumieć.

Nie ulegaj presji reklam Media społecznościowe i reklamy tworzą wrażenie, że każde dziecko powinno rozpocząć rok szkolny z najmodniejszym plecakiem, markowymi butami i najnowszym laptopem. Tymczasem dzieci znacznie szybciej niż dorośli przy-

nowania zakupów. Stan ponownie wprowadził specjalny okres obniżonego stanowego podatku od sprzedaży na kwalifikującą się odzież, obuwie i wiele artykułów szkolnych. W 2026 roku obowiązuje on od 7 do 16 sierpnia, a stanowa część podatku od sprzedaży zostaje obniżona z 6.25% do 1.25% dla kwalifikujących się zakupów. W przypadku odzieży limit wynosi $125 za sztukę, natomiast wiele artykułów szkolnych nie podlega temu ograniczeniu. Dla większej rodziny może to oznaczać całkiem odczuwalne oszczędności. A jak jest gdzie indziej? W większości stanów nie ma podatkowych wakacji. Aby przekonać się, wpisz w przeszukiwarce „Back to School Sales Tax Holiday” oraz nazwę swego stanu. Tym bardziej warto korzystać z promocji organizowanych przez sklepy oraz programów lojalnościowych. Wielu sprzedawców oferuje w sierpniu i na początku września znaczne obniżki cen plecaków, odzieży czy elektroniki, konkurując o klientów rozpoczynających rok szkolny.

zwyczajają się do nowych rzeczy. To, co dziś wydaje się absolutnie niezbędne, za kilka tygodni przestaje mieć jakiekolwiek znaczenie. Warto rozmawiać z dziećmi o różnicy między potrzebą a zachcianką. Nie jest to łatwa rozmowa, ale właśnie takie sytuacje uczą odpowiedzialnego podejścia do pieniędzy. Elektronika – kupuj z rozwagą Coraz więcej szkół wykorzystuje komputery i tablety podczas nauki. Nie oznacza to jednak, że każde dziecko potrzebuje urządzenia z najwyższej półki. Przed zakupem warto sprawdzić wymagania szkoły, bo niektóre same udostępniają uczniom laptopy. Ponadto komputer za kilkaset dolarów będzie spełniał wszystkie potrzeby ucznia równie dobrze jak model kosztujący dwa lub trzy razy więcej, a do tego, nie będzie za bardzo żal, gdy się rozbije. Różnicę w cenie lepiej przeznaczyć na fundusz awaryjny albo oszczędności na przyszłe studia dziecka. Wrzesień to dobry moment na naukę finansów Zajęcia dodatkowe też Powrót do szkoły może stać się są częścią budżetu początkiem edukacji finansowej Wrzesień to czas zapisów do dzieci. Młodszym można pokapolskiej szkoły, czy na piłkę nożną, zać, jak planuje się listę zakupów i taniec, karate, muzykę albo szachy. porównuje ceny. Starszym warto Wszystkie te zajęcia mogą przynosić przekazać określony budżet na dzieciom wiele korzyści, ale warto zakup szkolnych przyborów. Kiedy wcześniej policzyć ich rzeczywi- same muszą zdecydować, czy sty koszt, a to nie tylko miesięczne wydać więcej na modny plecak, czesne, ale też stroje sportowe, czy zachować część pieniędzy na instrumenty, składki klubowe, inne potrzeby, uczą się podejmoopłaty za zawody, obozy, paliwo wać decyzje finansowe. To znacznie i czas poświęcony na dojazdy. Po cenniejsza lekcja niż wiele szkolnych zsumowaniu wszystkich wydatków wykładów o ekonomii. okazuje się, że jedna aktywność Niektóre rodziny finansują kosztuje znacznie więcej, niż wyda- wrześniowe wydatki kartami krewało się na początku. dytowymi, licząc na to, że spłacą Nie każde dziecko musi uczestni- zadłużenie później. Problem polega czyć w czterech lub pięciu różnych na tym, że jeśli saldo nie zostanie zajęciach tygodniowo. Czasami uregulowane w całości, odsetki jedna lub dwie aktywności roz- szybko zwiększają koszt zakupów. wijane systematycznie przyno- Plecak, który kosztował $80, i komszą lepsze efekty niż nieustanne, puter za $700 mogą po wielu miemęczące bieganie z miejsca na siącach spłacania kosztować nawet miejsce. podwójnie. Starsze dzieci powinny to rozumieć. Wykorzystuj podatkowe Nie zapominaj o wakacje w swoim stanie kolejnych wydatkach Czytelnicy z Illinois mają w tym roku dodatkowy powód do plaWrzesień nie jest końcem wydat-

ków. Trzeba spłacić wakacyjne obciążenia kart kredytowych. Zaraz potem przyjdą jesienne rachunki za ogrzewanie, Halloween, Święto Dziękczynienia, bożenarodzeniowe zakupy i zimowe ubrania. Jeżeli cały budżet zostanie wydany we wrześniu, kolejne miesiące mogą okazać się stresujące. Dlatego warto już teraz spojrzeć na finanse w szerszej perspektywie. Dobrym rozwiązaniem jest stworzenie prostego planu wydatków do końca roku i odkładanie niewielkich kwot na przewidywane zakupy. Takie podejście pozwala uniknąć korzystania z kart kredytowych i płacenia wysokich odsetek.

Najlepsza inwestycja nie ma metki z ceną Na koniec warto pamiętać, że najważniejszą inwestycją nie jest najdroższy laptop ani markowe buty. Dzieci wkrótce zapomną, ile one kosztowały. Będą natomiast pamiętały, czy rodzice mieli czas wysłuchać ich po pierwszym dniu szkoły, pomóc im przy odrabianiu lekcji i wspierać je wtedy, gdy pojawią się pierwsze sukcesy i pierwsze porażki. Pieniądze są ważnym narzędziem, ale nie zastąpią obecności rodziców. Rozsądne gospodarowanie domowym budżetem nie polega na wydawaniu jak najmniej ani na kupowaniu wszystkiego, czego zapragnie dziecko. Polega na takim planowaniu finansów, aby starczyło zarówno na codzienne potrzeby, jak i na budowanie spokojnego, bezpiecznego domu. Nowy rok szkolny to początek kolejnego etapu nie tylko dla uczniów, ale także dla rodzinnych finansów. Im rozsądniej podejdziemy do wrześniowych wydatków, tym łatwiej będzie przejść przez kolejne miesiące bez stresu, zadłużenia i niepotrzebnych wyrzeczeń. A tego życzyć można każdej rodzinie. Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. Jej najnowsza książka to „Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”. Jest ona dostępna w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www.PoradnikSukces. com, poczta@poradniksukces.com, 1-718-224-3492.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

42 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres ogloszenia@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 20.08.26r. wezmą udział w losowaniu nagrody. Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 27.08.26r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRODY JEST:

NAGRODA TYGODNIA:

Za prawidłowe rozwiązanie krzyżówki z nr 31 (938) nagrodę wylosowała Pani Zofia Myślińska z Linden. Gratulujemy! Hasło: „Jan Miodek“

Grace S. Nehrebecki ROZLICZENIA PODATKOWE

• rozliczenia elektroniczne dla osób indywiduanych • rozliczenia firm – LLC, spółki i korporacje

Prowadzenie księgowości dla firm Payroll – podatki dla pracowników Tel: 973-472-7722 Fax: 973-472-7077 nehrebeckigs@outlook.com 1033 Broad Street, Cilfton, NJ 07013

PLUS 13 sierpnia 2026

Mówimy

po polsku

43

REKLAMA

NJ POODLES and miniature

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim.

AUSSIEDOODLES

• Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii

Rodzinna hodowla szczeniąt: pudla toy, pudla miniaturowego oraz mini aussiedoodles.

• Agencja celna w Gdyni

Nasze szczeniaczki to zdrowe piękne i szczęśliwe pieski, które będą wspaniałymi towarzyszami na długie lata. Maluszki dorastają w domu, w towarzystwie dzieci i innych zwierząt. Są przyjazne i oswojone.

• Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Biuro główne:

Mówimy po polsku

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

Szczenięta są zaszczepione oraz zbadane przez weterynarza.

tel: 908-907-3110 @Jerseypoodles

nj.poodles

KANCELARIE ADWOKACKIE NOWY JORK - WARSZAWA mec. Jerzy Sokół Adwokat jest absolwentem prawa Uniwersytetu Warszawskiego oraz University of Connecticut, z praktyką w Polsce i USA

SPRAWY W USA: • Spadkowe i testamenty • Imigracyjne: obrona przed deportacją/przesłuchania w sądach/ redukcja kaucji • Bankructwa

SPRAWY W POLSCE: • Sprawy spadkowe i testamenty • Odzyskiwanie mienia • Sprawy majątkowe • Sprawy karne/ cywilne

861 Manhattan Avenue, pokój 6 Brooklyn, NY 11222 adwokatsokol@gmail.com

Adres biura w Polsce: ul. Prusa 2, 00-439 Warszawa tel. 011-48-22-219-5088

718-389-5115

www.adwokatsokol.com tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

44 Zdrowie

Jad, który lecz

PLUS 13 sierpnia 2026

zy

Zdrowie 45 Przez miliony lat ewolucja doskonaliła jad po to, by zabijać. Dziś naukowcy wykorzystują go, by ratować życie. Substancje pochodzące z jadów węży, skorpionów, ślimaków morskich, pająków, a nawet jadowitych jaszczurek, stały się inspiracją dla leków stosowanych w nadciśnieniu, cukrzycy, leczeniu bólu i chorobach serca. To jedna z najbardziej niezwykłych historii współczesnej farmakologii: trucizna zamieniona w terapię. Jad kojarzy się z nagłą śmiercią. Z ukąszeniem węża, użądleniem skorpiona, paraliżem po kontakcie z niebezpiecznym zwierzęciem. Jednak dla naukowców jad jest przede wszystkim niezwykle bogatym zbiorem cząsteczek biologicznie aktywnych. Każdy jego składnik jest efektem milionów lat ewolucji i precyzyjnie wpływa na określone procesy zachodzące w organizmie. Jak podkreślali badacze z University of Queensland w Australii w przeglądzie opublikowanym w czasopiśmie „Nature Reviews Drug Discovery”, jady zwierząt można traktować jako ogromną bibliotekę naturalnych związków chemicznych, które mogą stać się punktem wyjścia do tworzenia nowych leków. Nie oznacza to jednak, że medycyna podaje pacjentom truciznę. Najczęściej naukowcy identyfikują pojedynczą cząsteczkę odpowiedzialną za korzystne działanie, a następnie tworzą jej bezpieczniejszą, syntetyczną wersję. Żmija, która zmieniła leczenie nadciśnienia Jednym z pierwszych wielkich sukcesów tej dziedziny był kaptopryl – lek, który na zawsze zmienił terapię nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Historia zaczęła się w latach 60. XX wieku, gdy brazylijski farmakolog Sérgio Ferreira badał jad żararaki (Bothrops jararaca), jadowitego węża występującego w Ameryce Południowej. Naukowiec odkrył, że znajdujące się w jadzie peptydy wpływają na działanie bradykininy – substancji rozszerzającej naczynia krwionośne. Na podstawie tych obserwacji opracowano inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), a następnie lek kaptopryl. Dziś jest on wytwarzany syntetycznie, ale jego historia zaczęła się od toksyny. To odkrycie stało się dowodem, że jad może być nie tylko zagrożeniem, ale również punktem wyjścia dla nowoczesnej farmakologii. Ślimak morski zamiast morfiny Jednym z najbardziej niezwykłych przykładów wykorzystania jadu w medycynie jest zykonotyd – lek stosowany w leczeniu bardzo silnego bólu przewlekłego. Inspiracją był jad ślimaków z rodzaju Conus. Te niewielkie zwierzęta polują, wystrzeliwując miniaturowe„harpuny”zawierające toksyny, które błyskawicznie unieruchamiają ofiarę. Badania prowadzone przez prof. Baldomera Oliverę z University of Utah wykazały, że jedna z tych toksyn blokuje kanały wapniowe w komórkach nerwowych odpowiedzialne za przekazywanie sygnałów bólowych. Na tej podstawie powstał zykonotyd – syntetyczny odpowiednik naturalnego peptydu. Lek działa inaczej niż opioidy, ponieważ nie pobudza receptorów opioidowych w mózgu. Dzięki temu nie wywołuje uzależnienia typowego dla morfiny, choć ze względu na swój mechanizm wymaga specjalistycznego podawania. Jadowita jaszczurka i początek terapii otyłości Niektóre współczesne leki mają jeszcze bardziej zaskakujące pochodzenie. Ich historia zaczyna się od jadowitej jaszczurki Gila (Heloderma suspectum), żyjącej na pusty-

niach Ameryki Północnej. W jej ślinie odkryto eksendynę-4 – substancję podobną do ludzkiego hormonu GLP-1, który reguluje poziom glukozy we krwi. W przeciwieństwie do naturalnego hormonu działa ona znacznie dłużej. Na jej podstawie opracowano eksenatyd – lek stosowany w terapii cukrzycy typu 2. Odkrycie to stało się jednym z fundamentów rozwoju całej grupy nowoczesnych leków wpływających na metabolizm i masę ciała. Choć najnowsze preparaty stosowane w leczeniu otyłości nie są kopiami jadu jaszczurki, ich historia ma swoje źródło właśnie w tym odkryciu. Jad węży przeciw zawałom Jady węży od dawna interesowały badaczy zajmujących się krzepnięciem krwi. Wiele toksyn działa poprzez zaburzanie funkcji płytek krwi – komórek odpowiedzialnych za tworzenie skrzepów. Tę właściwość wykorzystano do opracowania leków przeciwpłytkowych, między innymi eptifibatydu i tirofibanu. Są one stosowane u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi oraz podczas zabiegów udrażniania naczyń wieńcowych. Naturalny jad był jednak tylko inspiracją. Oba leki są dziś produkowane syntetycznie, dzięki czemu można kontrolować ich działanie i bezpieczeństwo. Skorpion, który pomaga chirurgom Jednym z najbardziej obiecujących zastosowań toksyn jest wykorzystanie ich do rozpoznawania komórek nowotworowych. W jadzie skorpiona żółtego (Leiurus quinquestriatus) odkryto chlorotoksynę – peptyd, który wiąże się z komórkami niektórych nowotworów mózgu. Zespół prof. Jima Olsena z Fred Hutchinson Cancer Center opracował jej fluorescencyjną wersję, znaną jako „Tumor Paint”. Po podaniu pacjentowi przed operacją cząsteczka sprawia, że komórki guza stają się widoczne podczas zabiegu. Technologia jest nadal rozwijana, ale pokazuje zupełnie nowe oblicze jadów: mogą nie tylko leczyć, lecz także pomagać lekarzom zobaczyć chorobę, której wcześniej nie było widać. Jad pszczeli – obietnica, ale nie cudowna terapia Szczególne zainteresowanie wzbudza również melityna, główny składnik jadu pszczelego. W badaniach laboratoryjnych wykazuje działanie niszczące wobec niektórych komórek nowotworowych. Zespół badaczy z Harry Perkins Institute of Medical Research i University of Western Australia opisał w czasopiśmie „NPJ Precision Oncology”, że melityna może uszkadzać komórki potrójnie ujemnego raka piersi. Badacze podkreślają jednak, że są to wczesne etapy badań. Jad pszczeli nie jest terapią raka, a samodzielne stosowanie użądleń jako „leczenia” może być niebezpieczne i prowadzić do ciężkich reakcji alergicznych. Naukowcy szacują, że świat zwierząt produkuje miliony różnych peptydów jadowych, a ogromna część z nich pozostaje jeszcze niepoznana. Rozwój technologii takich jak sztuczna inteligencja, analiza genomów i inżynieria białek sprawia, że odkrywanie nowych cząsteczek staje się coraz szybsze. Największe nadzieje wiąże się dziś z poszukiwaniem nowych leków przeciwbólowych, terapii nowotworów, chorób neurologicznych i zapalnych. Historia jadów pokazuje, że w przyrodzie rzadko istnieje prosty podział na rzeczy dobre i złe. Ta sama substancja, która w jednym kontekście zabija, w innym – odpowiednio wykorzystana – może ratować życie. Najbardziej niebezpieczne zwierzęta świata stały się więc nieoczekiwanymi sprzymierzeńcami medycyny. Ich broń, udoskonalana przez miliony lat ewolucji, pomaga dziś tworzyć leki coraz bardziej precyzyjne i skuteczne. Źródło: zdrowie.pap.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

46 Ogłoszenia drobne SPRZEDAM Z powodu przeprowadzki – sprzedam meble i wiele innych rzeczy: sypialnia, łóżko queen, rozkładany stół z krzesłami, TV. Odbiór osobisty Lodi, NJ. tel: 201739-7577 DAM PRACĘ Firma z Bergen County, NJ zatrudni pracowników do dachów płaskich. Doświadczenie mile widziane, możliwość przyuczenia. Wymagane

PLUS 13 sierpnia 2026

prawo jazdy. Stała praca przez cały rok. Tel. 201-5087265. Potrzebna jedna osoba do sprzątania jednosypialniowego mieszkania w Little Falls. Serwisy i duety proszę nie dzwonić. 973-580-8980 - zostawić wiadomość głosową. HELP WANTED. FULL SERVICE SALON IS LOOKING FOR AN EXPERIENCED NAIL TECHNI-

CIAN TO JOIN OUR TEAM. CALL 973-985-8441

47

REKLAMA

NASZE USŁUGI Podstawowa opieka zdrowotna i medycyna rodzinna • Lekarze z certyfikacją specjalistyczną • Profilaktyka chorób oraz szczepienia ochronne • Dostęp do najnowszych osiągnięć medycyny • Skuteczny system kierowania do lekarzy specjalistów • Kompleksowa opieka nad pacjentem

Nefrologia • Kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego • Profilaktyka oraz leczenie chorób nerek • Zapobieganie konieczności dializoterapii • Leczenie nerkozastępcze (dializoterapia) Dr. Louis Perdomo, MD

ZAANGAŻOWANI W PROFILAKTYKĘ I SKUTECZNE LECZENIE

221 West Grand Ave | Montvale, NJ 07645 PCNMD.COM Telefon: (201) 746-9333 | Fax: (201) 746-9335 Dołącz do listy pacjentów Dr. Gabrieli Zadzwoń lub napisz: PCNmedicalgroup@gmail.com

PRIMARY CARE AND NEPHROLOGY

Lekarz Medycyny

Małgorzata Komza, MD 17 Sylvan Street, Suite 103 B, Rutherford,NJ Tel: (201) 691 7110 www.KomzaMD.com

Ewaluacja i leczenie • uzależnień • chorób psychicznych • problemów emocjonalnych u dzieci młodzieży i dorosłych • depresja • stany lękowe • nerwice • bezsenność • psychoza • ADHD • OCD Uzależnienia od: alkoholu, benzodiazepin, heroiny/painkillers Dr Komza jest certyfikowana w leczeniu uzależnień od heroiny i innych opiatów za pomocą leku SUBOXONE

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com