Issuu

T YG O D N I K W N E W J E R S E Y I P E N S Y LWA N I I 29 października 2026

nr 44 (951)

October 29, 2026

GABINET DENTYSTYCZNY

Lekarz Medycyny

Małgorzata Komza, MD 17 Sylvan Street, Suite 103 B, Rutherford,NJ Tel: (201) 691 7110 www.KomzaMD.com

OPIEKA DENTYSTYCZNA dla całej rodziny

Ewaluacja i leczenie • uzależnień • chorób psychicznych

500 North Wood Ave,

• problemów emocjonalnych

Suite 1A, Linden NJ 07036

u dzieci młodzieży i dorosłych

Tel: (908) 718 - 7337

• depresja • stany lękowe • nerwice • bezsenność • psychoza • ADHD • OCD

ATRAKCYJNE CENY

owe Darm cje a

lt konsu

Gabinet otwarty do późnych godzin wieczornych oraz w soboty

Uzależnienia od: alkoholu, benzodiazepin, heroiny/painkillers

Akceptujemy wiekszość ubezpieczeń www.annapawlowskadds.com

Dr Komza jest certyﬁkowana w leczeniu uzależnień od heroiny i innych opiatów za pomocą leku SUBOXONE

Specjaliści chorób wewnętrznych i leczenia bólu • 2 dogodne lokalizacje • ponad 30 lat doświadczenia • spełniamy wszystkie Twoje potrzeby zdrowotne

Akceptujemy większość ubezpieczeń, w tym Medicare Umawianie wizyt: 973-473-4400

str.

• • •

•

• Ą

REKLAMA

Ewa Czyzewski, M.D. Internal Medicine

Dariusz Nowak, M.D. Robert Czyzewski, M.D. Kathrin Serrao, M.D. Endocrinology Nephrology Endocrinology

Edyta Kolbusz, APN Internal Medicine

LINDEN MEDICAL GROUP @ CLIFTON

Anna Burdzy, PA-C Endocrinology

AMERICAN BOARD-CERTIFIED PHYSICIANS SPECIALIZING IN INTERNAL MEDICINE, ENDOCRINOLOGY, NEPHROLOGY & HYPERTENSION CHOROBY WEWNĘTRZNE • NADCIŚNIENIE • SZCZEPIENIA • LECZENIE POWYPADKOWE SCHORZENIA REUMATYCZNE • CUKRZYCA • LECZENIE NADWAGI • USG I BIOPSJE TARCZYCY • LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI SEKSUALNEJ • CHOROBY NEREK I DRÓG MOCZOWYCH • DIALIZY • BADANIA IMIGRACYJNE • OPIEKA PO PRZESZCZEPACH NEREK I WĄTROBY

Nasi lekarze pomagają pacjentom w NJ, NY, PA i CT od 1999 roku, zapewniając najlepszą opiekę medyczną, profesionalizm i plan na lepsze jutro. Jesteśmy otwarci w 3 gabinetach od pon. do soboty. Nasz miły personel udziela odpowiedzi na wszystkie pytania w zakresie zdrowotnym. 1033 CLIFTON AVE, SUITE 108 in CLIFTON Tel: 973-577-1995 (WSZYSCY LEKARZE) 515 N. WOOD AVE, SUITE 201 in LINDEN Tel: 908-934-0091 (DR. NOWAK i DR. SERRAO) 515 N. WOOD AVE, SUITE 302 in LINDEN Tel: 908-925-3300 (DRS. CZYZEWSCY i EDYTA KOLBUSZ)

PLUS 29 października 2026

Manager Bogusia Foti z długoletnim doświadczeniem, odpowie na pytania związane z rachunkowością, wyborem ubezpieczenia, czy renty inwalidzkiej.

REKLAMA

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

6 Aktualności

Marcin Rybak poprowadzi jubileuszową Paradę Pułaskiego Polonia wybrała Wielkiego Marszałka na 2027 rok. Został nim Marcin Rybak, przedsiębiorca z New Jersey, współwłaściciel popularnych polskich sklepów Piast. To właśnie on stanie na czele historycznej, 90. Parady Pułaskiego, która 3 października przyszłego roku przejdzie Piątą Aleją na Manhattanie. Wybór nowego marszałka zapadł jednogłośnie, a przed Polonią wyjątkowy jubileusz jednego z najważniejszych polsko-amerykańskich wydarzeń. Jeszcze nie opadły emocje po tegorocznej Paradzie Pułaskiego, a polonijna społeczność Nowego Jorku, New Jersey i Connecticut już przygotowuje się do kolejnego, szczególnego wydarzenia. W 2027 roku biało-czerwony pochód odbędzie się po raz dziewięćdziesiąty. Na jego czele stanie człowiek dobrze znany wielu Polakom mieszkającym w New Jersey – Marcin Rybak. Decyzja o jego wyborze zapadła 15 października 2026 roku podczas posiedzenia Komitetu Głównego Parady Pułaskiego. Kandydaturę polonijnego przedsiębiorcy zgłosił Arkadiusz„Eric” Bagiński, Wielki Marszałek Parady z 2025 roku. Marcin Rybak był jedynym kandydatem, a wszyscy obecni członkowie komitetu poparli jego nominację. Tym samym rozpoczął się nowy rozdział przygotowań do jubileuszowego święta Polonii.

Przedsiębiorca z New Jersey na czele Polonii

Marcin Rybak jest współwłaścicielem sklepów Piast, znanych mieszkańcom New Jersey z bogatej oferty polskiej żywności. Dla wielu rodzin polonijnych takie sklepy są czymś więcej niż miejscem codziennych zakupów. To przestrzeń, w której można znaleźć produkty przypominające smaki rodzinnego domu, porozmawiać po polsku i podtrzymywać kulinarne tradycje wyniesione z ojczyzny. Polskie sklepy spożywcze od dziesięcioleci odgrywają ważną rolę w życiu emigracyjnej społeczności. Szczególnie w miejscach, gdzie mieszka wiele rodzin polskiego pochodzenia, pomagają zachować codzienne więzi z polską kulturą. Działalność przedsiębiorców takich jak Marcin Rybak wpisuje się w szerszą historię Polonii w Stanach Zjednoczonych. To historię ludzi, którzy rozwijają własne firmy, tworzą miejsca pracy, a jednocześnie pozostają związani ze społecznością, z której się wywodzą. Wybór współwłaściciela Piasta na Wielkiego Marszałka stanowi również symboliczne wyróżnienie dla polonijnego środowiska biznesowego New Jersey.

Jednogłośna decyzja Komitetu Wybór Wielkiego Marszałka nie jest zwykłą formalnością. To jedna z najważniejszych decyzji podejmowanych przez Komitet Główny

Parady Pułaskiego, ponieważ osoba pełniąca tę funkcję staje się reprezentantem całej społeczności uczestniczącej w nowojorskim święcie. Podczas październikowego zebrania kandydatura Marcina Rybaka została przedstawiona przez Arkadiusza„Erica” Bagińskiego. Następnie członkowie komitetu przystąpili do głosowania. Wynik był jednomyślny. Nowemu marszałkowi gratulowali między innymi Richard Zawisny, prezydent Komitetu Głównego Parady Pułaskiego, oraz dr Iwona Drąg-Korga, która przewodniczyła tegorocznemu pochodowi. W ważnej chwili Marcinowi Rybakowi towarzyszyli najbliżsi – żona Joanna oraz troje dzieci. Gratulacje popłynęły także za pośrednictwem mediów społecznościowych. Wśród osób, które publicznie pogratulowały nowemu marszałkowi, znalazła się Jadwiga Kopala, pełniąca tę zaszczytną funkcję w latach 2020 i 2021.

New Jersey przejmuje przewodnictwo Wybór Marcina Rybaka jest zgodny z wieloletnią tradycją rotacyjnego powierzania funkcji Wielkiego Marszałka przedstawicielom poszczególnych środowisk polonijnych. W organizacji Parady Pułaskiego uczestniczą społeczności z Nowego Jorku, New Jersey i Connecticut. To właśnie pomiędzy tymi stanami zmienia się reprezentacja na najważniejszym stanowisku honorowym związanym z pochodem. W 2026 roku Polonię poprowa-

TYGODNIK

Gratulacje! Redakcja Tygodnika PLUS

PLUS 29 października 2026

Marcinowi Rybakowi

dziła dr Iwona Drąg-Korga, prezes Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Rok wcześniej Wielkim Marszałkiem był Arkadiusz „Eric” Bagiński. Teraz przyszedł czas na przedstawiciela New Jersey. To ważny moment dla Polaków mieszkających w tym stanie, którzy od wielu lat tworzą jedną z najliczniejszych i najbardziej aktywnych społeczności polonijnych na Wschodnim Wybrzeżu. New Jersey ma bogate tradycje uczestnictwa w Paradzie Pułaskiego. W październikowym pochodzie regularnie pojawiają się reprezentacje polskich szkół, parafii, organizacji społecznych, zespołów folklorystycznych oraz lokalnych przedsiębiorstw. Dla wielu rodzin udział w paradzie stał się coroczną tradycją przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Jubileuszowa Parada Pułaskiego będzie także doskonałą okazją do przypomnienia, jak ogromną rolę odgrywa Polonia w życiu amerykańskiego społeczeństwa. Przez dziesięciolecia Polacy budowali tutaj swoje rodziny, przedsiębiorstwa, szkoły i organizacje, zachowując jednocześnie silne więzi z ojczyzną. Dziś ich dzieci i wnuki z dumą kontynuują te tradycje. Wybór Marcina Rybaka na Wielkiego Marszałka podkreśla znaczenie polonijnych przedsiębiorców, którzy swoją codzienną pracą współtworzą lokalne społeczności. Jubileuszowy przemarsz będzie nie tylko świętem historii, lecz także symbolem przyszłości Polonii, jej jedności, aktywności i przywiązania do polskich korzeni. To wyjątkowa szansa, by pokazać Ameryce siłę, dorobek i bogactwo polskiej kultury oraz tradycji kolejnych pokoleń.

Aktualności 7

Jubileusz, który zapisze się w historii Przyszłoroczna Parada Pułaskiego będzie wyjątkowa nie tylko ze względu na osobę nowego marszałka. W 2027 roku wydarzenie odbędzie się po raz dziewięćdziesiąty. Historia nowojorskiej Parady Pułaskiego sięga 1937 roku. Przez kolejne dziesięciolecia biało-czerwony pochód stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli obecności Polaków w Stanach Zjednoczonych. Co roku w pierwszą niedzielę października słynna Piąta Aleja zamienia się w miejsce wielkiego spotkania Polonii. Wśród uczestników można zobaczyć dzieci w strojach ludowych, uczniów polskich szkół, harcerzy, przedstawicieli organizacji społecznych, duchowieństwo, orkiestry oraz całe rodziny niosące polskie i amerykańskie flagi. Przez lata wydarzenie zmieniało się wraz z samą Polonią. Kolejne pokolenia emigrantów przywoziły do Ameryki własne doświadczenia, tradycje i marzenia. Jedni osiedlali się na Greenpoincie, inni w Queens, na Manhattanie, w New Jersey czy Connecticut. Mimo tych zmian Parada Pułaskiego pozostawała wspólnym świętem. Dziewięćdziesiąta edycja będzie okazją nie tylko do radosnego przemarszu, lecz także do przypomnienia dorobku kilku pokoleń Polaków, którzy współtworzyli historię amerykańskich miast i lokalnych społeczności.

Wielki Marszałek – zaszczyt i odpowiedzialność Funkcja Wielkiego Marszałka Parady Pułaskiego jest jednym z najbardziej prestiżowych wyróżnień w środowisku polonijnym Wschodniego Wybrzeża. Choć najbardziej widocznym momentem pełnienia tej roli jest prowadzenie pochodu Piątą Aleją, obowiązki marszałka rozpoczynają się wiele miesięcy wcześniej. Tradycyjnie Wielki Marszałek uczestniczy w uroczystościach organizowanych przez polonijne stowarzyszenia, szkoły i parafie, spotyka się z przedstawicielami lokalnych społeczności oraz zachęca do aktywnego udziału w paradzie. Szczególne znaczenie mają uroczystości szarfowania marszałków poszczególnych kontyngentów. To właśnie podczas tych spotkań Polonia z różnych miejscowości przygotowuje się do wspólnego październikowego święta. Rola Wielkiego Marszałka wymaga więc nie tylko reprezentowania społeczności, ale również czasu, zaangażowania i gotowości do uczestnictwa w licznych wydarzeniach. W przypadku Marcina Rybaka przygotowania będą miały dodatkowy wymiar. Jako marszałek jubileuszowej, 90. Parady stanie na czele wydarzenia o szczególnym znaczeniu historycznym i symbolicznym.

Styczniowe szarfowanie w Konsulacie RP Pierwszym ważnym punktem oficjalnego kalendarza nowego marszałka będzie uroczystość szarfowania. Zgodnie z tradycją odbędzie się ona w styczniu 2027 roku w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku. Podczas ceremonii Marcin Rybak oficjalnie otrzyma szarfę Wielkiego Marszałka, symbolizującą powierzoną mu funkcję i odpowiedzialność za reprezentowanie Polonii podczas jubileuszowego przemarszu. Uroczystość będzie również okazją do spotkania przedstawicieli organizacji polonijnych oraz osób zaangażowanych w przygotowanie Parady Pułaskiego. Dokładna data styczniowego wydarzenia nie została jeszcze podana do publicznej wiadomości.

Polonijne święto kolejnych pokoleń Jednym z najważniejszych elementów Parady Pułaskiego jest udział dzieci i młodzieży. To właśnie najmłodsi uczestnicy nadają wydarzeniu szczególny charakter. Uczniowie polskich szkół maszerują z biało-czerwonymi flagami, zespoły taneczne prezentują regionalne stroje, a rodzice i dziadkowie z dumą obserwują kolejne pokolenia pielęgnujące rodzinne tradycje. Dla dzieci urodzonych w Stanach Zjednoczonych udział w paradzie bywa jedną z najbardziej pamiętnych lekcji polskiej historii i kultury. W ten sposób wydarzenie wykra-

cza daleko poza sam przemarsz. Staje się okazją do pokazania, że polskie korzenie mogą być powodem do dumy również dla tych, którzy całe życie spędzili w Ameryce. Jubileuszowa edycja w 2027 roku może być szczególną okazją do spotkania różnych pokoleń Polonii – od osób pamiętających parady sprzed kilkudziesięciu lat po najmłodszych uczestników, którzy dopiero zaczynają poznawać polskie tradycje.

Piąta Aleja znów będzie biało-czerwona Przyszłoroczny przemarsz zaplanowano na niedzielę, 3 października 2027 roku. To właśnie tego dnia Marcin Rybak, jako Wielki Marszałek jubileuszowej 90. Parady Pułaskiego, poprowadzi biało-czerwony pochód jedną z najsłynniejszych ulic świata. Przed nowym marszałkiem wiele miesięcy przygotowań, spotkań i uroczystości. Przed Polonią zaś wydarzenie, które będzie okazją do wspólnego świętowania dziewięćdziesięciu edycji nowojorskiej parady. Wybór Marcina Rybaka jest zarazem ważnym wyróżnieniem dla społeczności polonijnej New Jersey, której przedstawiciele od dziesięcioleci aktywnie uczestniczą w życiu polsko-amerykańskim. Już dziś warto zapisać w kalendarzu datę 3 października 2027 roku. Tego dnia Piąta Aleja ponownie wypełni się polskimi flagami, muzyką i tysiącami uczestników, a na czele jubileuszowego pochodu stanie Marcin Rybak.

Redakcja Tygodnika PLUS

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

REKLAMA

POLSKA PROTEZOWNIA DENTYSTYCZNA

HUSAR DENTAL LAB Protezy – każdy rodzaj Naprawa protez na poczekaniu Najwyższa jakość zębów i akrylu

92 Main Ave Akceptujemy Wallington, NJ 07057 karty kredytowe tel. 973-777-1507

PLUS 29 października 2026

REKLAMA

Dermatolog Profesor

Camila Krysicka Janniger, M.D., F.A.A.D. Szef Pracowni Dermatologii Geriatrycznej, Kliniczny Profesor Dermatologii i Kliniczny Profesor Medycyny w Rutgers New Jersey Medical School Członek Królewskiego Kolegium Medycznego Autorka licznych publikacji naukowych z zakresu dermatologii

30 lat doświadczenia lekarskiego

Castle Connolly Top Doctors • LECZENIE WSZYSTKICH CHORÓB SKÓRY • ROZPOZNAWANIE NOWOTWORÓW • BIOPSJE WYKONYWANE W GABINECIE • USUWANIE ZNAMION, BRODAWEK I BLIZN

Tel: 973 472 5044 Mówimy po polsku

NASZ NOWY ADRES 60 Main Ave., Wallington, NJ 07057 CLIFTON-WALLINGTON MEDICAL GROUP

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

10 Aktualności

Amerykański paszport zmieni oblicze Nadchodzi rewolucja w składaniu wniosków Amerykański paszport ma zyskać zupełnie nowy wygląd, a jego wyrobienie stanie się znacznie prostsze. Departament Stanu zapowiada dokument ozdobiony symbolami narodowymi i ilustracjami przedstawiającymi najważniejsze wydarzenia z 250-letniej historii USA. Jeszcze większą zmianą ma być możliwość ubiegania się o pierwszy paszport bez wychodzenia z domu. Nowe rozwiązania internetowe planowane są na 2027 rok, natomiast odświeżony wzór dokumentu ma pojawić się rok później. Paszport, który opowie historię Ameryki Amerykański paszport od lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dokumentów podróży na świecie. Wkrótce ma jednak przejść znaczącą metamorfozę. Nową koncepcję zaprezentował pod koniec września sekretarz stanu Marco Rubio, przedstawiając projekt łączący nowoczesne rozwiązania graficzne z historią i symboliką Stanów Zjednoczonych. Najbardziej widoczną zmianą będzie okładka. Znajdujące się na niej godło USA zostanie powiększone, natomiast napis „United States of America” przesunięty do górnej części dokumentu. Prawdziwe niespodzianki mają jednak czekać wewnątrz paszportu. Motywem przewodnim stanie się amerykański orzeł, którego wizerunek będzie pojawiał się na kolejnych stronach. Ilustracje zaprojektowano tak, aby podczas szybkiego kartkowania powstawało złudzenie ruchu ptaka rozkładającego skrzydła i wzbijającego się do lotu. Rubio z humorem zauważył, że taki szczegół może okazać się dodatkową atrakcją dla dzieci znudzonych oczekiwaniem na lotnisku. Nowy dokument ma być jednak czymś więcej niż efektownie zaprojektowaną książeczką. Według sekretarza stanu paszport symbolizuje trwałą więź obywatela z ojczyzną, która nie kończy się wraz z przekroczeniem granicy. Od Lexington po podbój kosmosu Projektanci postanowili wykorzystać strony paszportu do przedstawienia najważniejszych momentów amerykańskiej historii. Wśród planowanych ilustracji znalazła się bitwa pod Lexington, jedno

Obecnie osoby ubiegające się o pierwszy amerykański paszport muszą przejść proces wymagający osobistego potwierdzenia tożsamości i złożenia dokumentów w uprawnionej placówce. Konieczne jest także przygotowanie odpowiedniego zdjęcia, wypełnienie formularza i wniesienie opłat. Administracja federalna chce, aby w przyszłości większość tych czynności można było wykonać przez Internet. Nowe rozwiązanie ma zostać udostępnione za pośrednictwem America.gov – rządowego portalu wykorzystującego sztuczną inteligencję. Zgodnie z zapowiedziami użytkownik będzie mógł wypełnić formularz, przesłać wymagane informacje, wykonać zdjęcie przy użyciu własnego urządzenia, sprawdzić jego wygląd w dokumencie i zapłacić za usługę online. Największą nowością ma być możliwość złożenia pierwszego wniosku paszportowego bez konieczności osobistego stawienia się w urzędzie. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, funkcja ta może pojawić się już na początku 2027 roku.

z wydarzeń rozpoczynających walkę kolonii o niepodległość. Kolejne obrazy mają przypominać o ekspansji na zachód, która odegrała ogromną rolę w kształtowaniu współczesnych Stanów Zjednoczonych. Nie zabraknie również nawiązań do rozwoju technologii i amerykańskich osiągnięć. W paszporcie pojawi się scena pierwszego lotu braci Wright, symbolizująca początek nowoczesnego lotnictwa, oraz historyczne podniesienie amerykańskiej flagi przez żołnierzy piechoty morskiej na wyspie Iwo Jima podczas II wojny światowej. Wśród przedstawionych motywów znajdzie się także wodowanie kapsuły misji Artemis po powrocie na Ziemię, podkreślające znaczenie amerykańskiego programu kosmicznego. Całość ma tworzyć wizualną opowieść o kraju, który w ciągu dwóch i pół wieku przeszedł drogę od trzynastu kolonii do jednego z najważniejszych państw współczesnego świata. Jeden portal do spraw Nowy wzór paszportu ma trafić do urzędowych obiegu w 2028 roku. Zmiany w procedurach paszporSpecjalna edycja na towych stanowią część większego projektu modernizacji amerykańskiej 250-lecie USA administracji. Planowana modernizacja nie jest Podczas prezentacji America.gov jedyną zmianą wyglądu amerykań- prezydent Donald Trump zapowiedział skich dokumentów podróży ogłoszoną stworzenie jednego miejsca, w którym w jubileuszowym roku. Departa- obywatele będą mogli wyszukiwać ment Stanu przedstawił wcześniej informacje i korzystać z usług federallimitowaną serię „Patriot Passport”, nych bez konieczności przeglądania przygotowaną z okazji 250. rocznicy dziesiątek urzędowych witryn. niepodległości Stanów ZjednoczoPodstawą portalu jest wyszukiwarka nych. Charakterystycznym elementem wspomagana sztuczną inteligencją. tej edycji jest wizerunek prezydenta Zamiast szukać odpowiedniego forDonalda Trumpa. mularza na stronach poszczególnych Początkowo specjalne paszporty agencji, użytkownik ma możliwość wydawano wyłącznie w waszyngtoń- zadania pytania zwykłym językiem. skim biurze paszportowym. W lipcu System powinien następnie wskamożliwość ich otrzymania rozszerzono zać odpowiednie informacje, procena 24 placówki w różnych częściach dury i oficjalne źródła. kraju. Według administracji rozwiązanie Docelowo jednak administracja pla- ma ograniczyć problemy wynikające nuje znacznie szersze zmiany, obejmu- z rozbudowanej struktury rządowych jące nie tylko wygląd dokumentów, lecz stron internetowych, licznych regulacji i tysięcy formularzy. także sposób ich uzyskiwania. W przyszłości portal ma służyć nie tylko do uzyskiwania informacji, ale Koniec z drukowaniem również do załatwiania konkretnych formularzy? spraw. Dla wielu Amerykanów znacznie Wśród zapowiedzianych usług znaważniejsza od nowej okładki może lazły się między innymi odnawianie okazać się zapowiedź uproszczenia dokumentów, składanie wniosków paszportowych oraz procedury zwiąprocedur paszportowych.

PLUS 29 października 2026

zane z programem Medicare.

Co zmiany oznaczają dla obywateli USA? Dla milionów Amerykanów, w tym osób polskiego pochodzenia posiadających obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, zapowiadana cyfryzacja może oznaczać znaczną oszczędność czasu. Szczególnie istotne byłoby uproszczenie procedury uzyskania pierwszego paszportu, która obecnie wymaga wizyty w odpowiedniej placówce. Możliwość przeprowadzenia całego procesu online mogłaby ułatwić życie rodzinom z dziećmi, osobom starszym, mieszkańcom mniejszych miejscowości oraz wszystkim, którzy mają trudności ze znalezieniem czasu na załatwianie spraw urzędowych. Na razie jednak są to plany, a nie obowiązujące procedury. Departament Stanu musi jeszcze przedstawić szczegółowe zasady składania pierwszych wniosków przez Internet, w tym sposób weryfikacji tożsamości, wymagania dotyczące dokumentów i ewentualne ograniczenia. Osoby potrzebujące paszportu w najbliższym czasie powinny nadal korzystać z aktualnie dostępnych procedur Departamentu Stanu. Administracja federalna przedstawiła harmonogram zmian rozłożony na dwa lata. W 2027 roku ma zostać rozszerzona oferta usług internetowych, w tym możliwość składania pierwszych wniosków paszpor towych za pośrednictwem America.gov. W 2028 roku planowane jest rozpoczęcie wydawania paszportów w nowej szacie graficznej, z powiększonym godłem, animowanym motywem orła i ilustracjami nawiązującymi do historii Stanów Zjednoczonych. Jeżeli oba przedsięwzięcia zostaną zrealizowane, amerykański paszport zmieni się zarówno pod względem wyglądu, jak i sposobu jego uzyskiwania. Dla podróżnych najważniejsze będzie jednak to, czy zapowiadane udogodnienia rzeczywiście skrócą czas potrzebny na załatwienie formalności. Nowy paszport ma opowiadać historię Ameryki, a nowy system internetowy – ułatwić Amerykanom podróżowanie. Czy administracji uda się zrealizować oba cele zgodnie z planem? Przekonamy się w ciągu najbliższych dwóch lat.

Aktualności 11

Akcje SpaceX dla milionów dzieci Musk zapowiada prezent wart miliardy Jedna akcja SpaceX dla każdego dziecka w Stanach Zjednoczonych – taką niezwykłą obietnicę złożył Elon Musk. Jeśli miliarder zrealizuje swój plan w 2027 roku, wartość przekazanych udziałów może przekroczyć 10 miliardów dolarów. Pomysł wywołał duże zainteresowanie, ale również pytania. Kto dokładnie otrzyma akcje, w jaki sposób zostaną przekazane i czy rodzice będą mogli nimi zarządzać? Na odpowiedzi trzeba jeszcze poczekać. Miliardowy prezent dla najmłodszych Amerykanów Elon Musk ponownie zaskoczył opinię publiczną. Tym razem nie chodzi o nową rakietę, samochód elektryczny ani kolejne przedsięwzięcie związane ze sztuczną inteligencją. W poniedziałek, 19 października, przedsiębiorca ogłosił w serwisie X, że w przyszłym roku zamierza podarować po jednej akcji SpaceX każdemu dziecku w Ameryce. Zapowiedział również, że będzie to dopiero początek podobnych inicjatyw. Deklaracja natychmiast przyciągnęła uwagę mediów i inwestorów. Skala przedsięwzięcia byłaby bowiem ogromna. W Stanach Zjednoczonych mieszka ponad 72 miliony osób poniżej 18. roku życia, a przekazanie każdej z nich choćby jednej akcji oznaczałoby rozdysponowanie udziałów o wartości liczonej w miliardach dolarów. Musk nie ujawnił jednak szczegółowego planu realizacji swojej obietnicy. Nie wiadomo jeszcze, czy akcje otrzymają wszystkie dzieci mieszkające w USA, czy wyłącznie obywatele amerykańscy. Nie przedstawiono również ostatecznych zasad dotyczących wieku beneficjentów ani sposobu zarządzania przekazanymi udziałami.

Skąd wziął się pomysł Muska?

Musk, wielkie pieniądze i polityka

Zapowiedź miliardera pojawiła się zaledwie dzień po ogłoszeniu podobnej, choć inaczej skonstruowanej inicjatywy przez Anthropic. Firma rozwijająca sztuczną inteligencję, znana między innymi z systemu Claude, poinformowała o planie przekazania 5 procent swoich akcji do nowo utworzonego Anthropic Public Benefit Fund. Fundusz ma wspierać przedsięwzięcia służące interesowi publicznemu. Wśród możliwych działań wymieniono finansowanie organizacji społecznych oraz bezpośrednie wsparcie wybranych grup. Wartość przekazanych udziałów może wzrastać wraz z rozwojem firmy. Elon Musk odniósł się do tej informacji w mediach społecznościowych, sugerując, że zamiast kierować akcje do funduszy, lepiej przekazywać je bezpośrednio ludziom. Niedługo później przedstawił własną propozycję dotyczącą dzieci w Stanach Zjednoczonych.

Elon Musk od lat należy do najbardziej wpływowych postaci amerykańskiego biznesu technologicznego. Jego działalność wykracza jednak daleko poza przedsiębiorstwa zajmujące się motoryzacją, kosmosem i sztuczną inteligencją. Miliarder aktywnie uczestniczy również w życiu politycznym Stanów Zjednoczonych, przede wszystkim jako znaczący darczyńca kampanii wyborczych. Według dostępnych informacji od lipca przeznaczył ponad 276 milionów dolarów na działania wspierające republikańskich kandydatów przed listopadowymi wyborami do Kongresu. Tak duże zaangażowanie finansowe sprawia, że każda kolejna inicjatywa Muska wywołuje dyskusję nie tylko o biznesie, lecz także o społecznej roli najbogatszych Amerykanów. W przypadku zapowiedzianego przekazania akcji dzieciom kluczowe będzie jednak to, czy deklaracja zostanie przełożona na konkretny i przejrzysty program.

Gdyby przyjąć, że uprawnionych do otrzymania prezentu byłoby około 73 milionów dzieci, łączna wartość przekazanych papierów wartościowych wyniosłaby około 10,66 miliarda dolarów. Oznaczałoby to jedną z największych inicjatyw tego rodzaju w historii amerykańskiej filantropii. Dla pojedynczego dziecka jedna akcja o wartości około 146 dolarów nie oznacza oczywiście natychmiastowego bogactwa. Mogłaby jednak stanowić początek długoterminowej inwestycji. Wartość akcji zmienia się wraz z sytuacją przedsiębiorstwa i notowaniami giełdowymi. Jeśli SpaceX będzie się rozwijać, otrzymany udział może w przyszłości zyskać na wartości. Możliwy jest jednak również dalszy spadek kursu. Dlatego zapowiadany prezent należy traktować jako potencjalną inwestycję, a nie gwarantowaną Anthropic chce dzielić kwotę pieniędzy. się zyskami

SpaceX po giełdowym debiucie

SpaceX, firma znana przede wszystkim z budowy rakiet, realizacji misji kosmicznych oraz rozwoju satelitarnego Internetu Starlink, zadebiutowała na Wall Street w czerwcu 2026 roku. Wejście przedsiębiorstwa na giełdę było jednym z najgłośniejszych wydarzeń finansowych roku. Wysoka wycena spółki sprawiła, że majątek Elona Muska osiągnął historyczny poziom, czyniąc go pierwszym człowiekiem, którego fortunę szacowano na bilion dolarów. Od tamtego czasu sytuacja giełdowa uległa jednak zmianie. Po osiągnięciu najwyższych notowań wkrótce po debiucie akcje SpaceX straciły ponad 35 procent wartości. To pokazuje, że nawet udziały w przedsiębiorstwie należącym do jednego z najbogatszych ludzi świata podlegają rynkowym Ile może być wart wahaniom. Dla rodzin, które potencjalnie taki prezent? otrzymają akcje, szczególnie istotne Według piątkowego kursu gieł- będą więc zasady ich przechowywadowego jedna akcja SpaceX koszto- nia, ewentualnej sprzedaży oraz rozwała 146,03 dolara. liczania podatków.

Inicjatywa Anthropic wpisuje się w coraz szerszą dyskusję o tym, kto powinien korzystać z ogromnych zysków generowanych przez rozwój sztucznej inteligencji. Przedsiębiorstwo zostało założone przez Daria Amodeiego i pięcioro współzałożycieli jako spółka działająca w formule public benefit corporation. Taka struktura pozwala łączyć działalność nastawioną na zysk z realizacją określonych celów społecznych. Zgodnie z ogłoszonym planem do funduszu ma trafić początkowo 5 procent akcji firmy, pod warunkiem uzyskania wymaganej zgody akcjonariuszy. W przyszłości udział ten może być zwiększany wraz ze wzrostem wartości przedsiębiorstwa. Anthropic przygotowuje się jednocześnie do debiutu giełdowego, który może nastąpić już w listopadzie. Takie deklaracje pokazują, że największe firmy technologiczne coraz częściej próbują przedstawiać rozwój swojej działalności nie tylko jako źródło zysków dla inwestorów, ale również jako potencjalną korzyść dla społeczeństwa.

Miliardy w obietnicach, szczegóły wciąż nieznane Pomysł podarowania każdemu dziecku w Ameryce udziału w jednej z największych firm technologicznych brzmi niezwykle atrakcyjnie. Na obecnym etapie pozostaje jednak zapowiedzią. Nie przedstawiono pełnego regulaminu, harmonogramu przekazywania akcji ani zasad określających, kto będzie uprawniony do ich otrzymania. Nie wiadomo również, czy beneficjenci będą mogli sprzedać udziały od razu, czy dopiero po osiągnięciu określonego wieku lub upływie wskazanego okresu. Jeśli Musk rzeczywiście przekaże akcje milionom dzieci, przedsięwzięcie może stać się jednym z największych przykładów bezpośredniego dzielenia się majątkiem przedsiębiorcy z amerykańskim społeczeństwem. Na razie pozostaje jedno zasadnicze pytanie: czy w 2027 roku miliony dzieci naprawdę zostaną akcjonariuszami SpaceX, czy też spektakularna deklaracja miliardera pozostanie jedynie głośną obietnicą?

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

12 Aktualności

LOT ułatwia podróże z USA. Koniec z długimi kolejkami na lotniskach? Dobra wiadomość dla Polaków podróżujących między Stanami Zjednoczonymi a Polską! Polskie Linie Lotnicze LOT dołączyły do amerykańskiego programu TSA PreCheck, który umożliwia uprawnionym pasażerom szybsze przechodzenie kontroli bezpieczeństwa na ponad 200 lotniskach w USA. To kolejne udogodnienie dla podróżnych korzystających z bezpośrednich połączeń LOT-u z Nowego Jorku, Chicago, Los Angeles, Miami i San Francisco.

Mniej czasu w kolejce, więcej spokoju przed podróżą Podróż samolotem, szczególnie na trasach międzynarodowych, wiąże się z koniecznością wcześniejszego przyjazdu na lotnisko, odprawy bagażu i przejścia przez kontrolę bezpieczeństwa. W okresach wzmożonego ruchu, zwłaszcza przed świętami i podczas wakacji, kolejki mogą być wyjątkowo długie. Teraz pasażerowie Polskich Linii Lotniczych LOT mogą skorzystać z dodatkowego ułatwienia. Przewoźnik poinformował o przystąpieniu do programu TSA PreCheck, prowadzonego przez amerykańską Administrację Bezpieczeństwa Transportu (Transportation Security Administration). Dzięki temu osoby posiadające odpowiednie uprawnienia mogą korzystać ze specjalnych stanowisk kontroli bezpieczeństwa, które zazwyczaj pozwalają szybciej dotrzeć do bramki odlotów. To szczególnie dobra wiadomość dla podróżnych regularnie latających między USA a Polską – zarówno w celach rodzinnych, jak i zawodowych.

Czym jest TSA PreCheck? TSA PreCheck to amerykański program przeznaczony dla podróżnych, którzy przeszli wcześniejszą weryfikację bezpieczeństwa. Jego uczestnicy mogą korzystać z uproszczonych procedur kontroli na ponad 200 lotniskach w Stanach Zjednoczonych. Największą zaletą programu jest możliwość przejścia przez specjalnie oznaczone stanowiska, gdzie formalności są zazwyczaj mniej czasochłonne niż w standardowych kolejkach. W wielu przypadkach pasażerowie nie muszą zdejmować butów, pasków ani lekkich kurtek. Mogą również pozostawić laptopy i płyny zgodne z obowiązującymi limitami w bagażu podręcznym. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia z kontroli. TSA może skierować każdego podróżnego do dodatkowego sprawdzenia, niezależnie od jego uczestnictwa w programie.

zapewnia automatycznie dostępu do TSA PreCheck. Z przyspieszonej kontroli mogą korzystać pasażerowie posiadający aktywne uprawnienia do programu. TSA PreCheck jest dostępny między innymi dla obywateli Stanów Zjednoczonych, amerykańskich rezydentów posiadających zieloną kartę oraz określonych uczestników programów Trusted Traveler, takich jak Global Entry. Osoby zakwalifikowane otrzymują numer Known Traveler Number (KTN), który należy dodać do rezerwacji lotniczej. Jeżeli dane zostaną prawidłowo zweryfikowane, na karcie pokładowej pojawi się oznaczenie TSA PreCheck. Dopiero ono umożliwia skorzystanie ze specjalnej kolejki, jeśli jest dostępna na danym lotnisku i w danym terminalu. Dla wielu Polaków posiadających amerykańskie obywatelstwo lub zieloną kartę może to być wygodne rozwiązanie, szczególnie przy częstych podróżach.

LOT coraz wygodniejszy dla Polonii Dołączenie do TSA PreCheck ma szczególne znaczenie dla polonijnych pasażerów korzystających z połączeń transatlantyckich. LOT oferuje bezpośrednie loty do Polski z kilku dużych amerykańskich miast, w tym z nowojorskiego lotniska JFK, Newark, Chicago, Los Angeles, Miami i San Francisco. Dzięki temu podróżni mogą dotrzeć do Polski bez konieczności przesiadki na inną linię lotniczą podczas przekraczania Atlantyku. Po przylocie do Warszawy dostępne są dalsze połączenia do innych polskich miast, a także do licznych miejsc w Europie Środkowej i Wschodniej oraz poza nią. Dla Polonii mieszkającej w Nowym Jorku, New Jersey, Pensylwanii czy na Florydzie możliwość korzystania z TSA PreCheck może oznaczać wygodniejszy początek podróży do rodzinnego kraju. Jak skorzystać z TSA PreCheck podczas lotu LOT-em?

Osoby, które już uczestniczą w programie, powinny upewnić się, że ich numer Known Traveler Number został prawidłowo dodany do rezerwacji. Ważne jest również, aby imię, nazwisko i data urodzenia podane Kto może skorzystać z udogodnienia? podczas zakupu biletu zgadzały się Ważne jest, że samo kupienie biletu LOT-u nie z danymi zapisanymi w programie

PLUS 29 października 2026

TSA PreCheck. Przed udaniem się do kontroli bezpieczeństwa należy sprawdzić, czy odpowiednie oznaczenie znajduje się na karcie pokładowej. Podróżni, którzy nie posiadają jeszcze uprawnień, mogą zapoznać się z warunkami uczestnictwa i procedurą rejestracji na oficjalnej stronie TSA: www.tsa.gov/precheck. Warto pamiętać, że TSA PreCheck dotyczy kontroli bezpieczeństwa na uczestniczących lotniskach w Stanach Zjednoczonych. Nie zastępuje kontroli paszportowej ani procedur obowiązujących po przylocie do Polski.

Dobra wiadomość przed świątecznymi podróżami Jesień to okres, w którym wielu Polaków mieszkających w USA rozpoczyna planowanie wyjazdów do kraju na Boże Narodzenie i Nowy Rok. Dla osób podróżujących z dziećmi, seniorów oraz pasażerów korzystających z dużych amerykańskich lotnisk każda możliwość skrócenia czasu oczekiwania może mieć duże znaczenie. Przystąpienie LOT-u do TSA PreCheck to kolejny krok w kierunku poprawy komfortu podróżowania między Stanami Zjednoczonymi a Polską. Choć program nie gwarantuje całkowitego uniknięcia kolejek, uprawnionym pasażerom może znacząco ułatwić rozpoczęcie podróży. A dla Polonii oznacza to jedno: jeszcze wygodniejszą drogę do Polski i rodzinnych spotkań za oceanem.

REKLAMA

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim. • Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ﬅ), duże (40ﬅ i 40ﬅ HC) i specjalistyczne (20ﬅ & 40ﬅ Open Top, 20ﬅ & 40ﬅ Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Mówimy po polsku

Biuro główne:

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

PROMOCJA! KUCHNIA 10’×10’

Twój sklep, w którym kupisz

WSZYSTKO DO ŁAZIENKI I KUCHNI!

$4,999

REGULARNIE $6,600 OSZCZĘDZASZ $1,601!

W ZESTAWIE: • Szafki shaker białe lub szare • Blat z kwarcu • Białe płytki „subway” • Uchwyty i zlew

25%

20+

DLACZEGO MY? ✓ 100% ALL WOOD CABINETRY

RABAT

NA DRZWI SZKLANE DO ŁAZIENKI!

LAT

✓ NAJWYŻSZA JAKOŚĆ

DOŚWIADCZENIA

✓ SZYBKA REALIZACJA

✓ DARMOWA KONSULTACJA

200+ 5-STAR REVIEWS

DARMOWY PROJEKT 3D

DOSTAWY NJ / NY / PA

UMÓW SIĘ JUŻ DZIŚ! DARMOWA KONSULTACJA I PROJEKT 3D

Znajdziesz u nas najlepsze marki:

SHOWROOM

30% RABAT NA PŁYTKI

SHOWROOM 57 RIVER DRIVE PASSAIC, NJ 07055

973-778-3355

️ info@bjﬂoorsandkitchens.com

613 BLOOMFIELD AVE WEST CALDWELL, NJ 07006

973-228-1900

sales@bjﬂoorsandkitchens.com

UMÓW WIZYTĘ ONLINE LUB TELEFONICZNIE ODWIEDŹ NASZĄ STRONĘ: www.bjﬂoorsandkitchens.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

14 Aktualności

Thanksgiving dla 16 osób za mniej niż 160 dolarów?

Tradycyjne przygotowania do Thanksgiving często rozpoczynają się już dzień wcześniej. Samo pieczenie dużego indyka może zająć kilka godzin, nie wspominawym, które nadaje mięsu charakte- jąc o przygotowaniu farszu, sosów, rystyczny aromat. warzyw i deserów. Drugim głównym daniem będzie Gotowe lub częściowo przygotoszynka bez kości, przygotowana do wane produkty pozwalają znacząco pokrojenia i podania gościom. skrócić ten proces.

Sam’s Club ma nową ofertę Świąteczny obiad dla całej rodziny bez wielogodzinnego gotowania i wydawania fortuny? Sam’s Club przygotował specjalną ofertę na tegoroczne Święto Dziękczynienia. Za mniej niż 10 dolarów od osoby można skompletować tradycyjne amerykańskie menu dla 16 gości. Wśród propozycji znalazły się indyk, szynka, ziemniaczane puree, popularne dodatki i oczywiście dyniowe ciasto. Sprzedaż rozpoczęła się 28 października.

Wielka uczta w przystępnej cenie Organizacja Thanksgiving dla kilkunastu osób potrafi być sporym wyzwaniem. Trzeba zaplanować menu, zrobić zakupy, przygotować mięso, dodatki i desery, a następnie znaleźć miejsce na wszystko w piekarniku. Do tego dochodzą rosnące ceny produktów spożywczych, które sprawiają, że świąteczne przyjęcie może poważnie obciążyć domowy budżet. Sam’s Club, należący do koncernu Walmart, postanowił wyjść naprzeciw potrzebom amerykańskich rodzin. Sieć zapowiedziała największy w swojej historii zestaw potraw przygotowany specjalnie na Święto Dziękczynienia. Tegoroczne menu obejmuje 11 dań i dodatków, które mają wystarczyć na przyjęcie dla 16 osób. Według firmy koszt posiłku nie przekroczy 10 dolarów na gościa, co oznacza, że całe świąteczne menu powinno kosztować mniej niż 160 dolarów. Co ciekawe, w ubiegłym roku zestaw obejmował dziewięć pozycji. Teraz rozszerzono go o kolejne produkty, zachowując deklarowaną cenę przypadającą na jedną osobę.

Indyk, szynka i wszystkie tradycyjne dodatki Na amerykańskim stole podczas Thanksgiving nie może zabraknąć indyka. W ofercie Sam’s Club znalazł się indyk wędzony drewnem hikoro-

kuchnią ani profesjonalnym sprzę- czonych były o 2,5 procent wyższe tem gastronomicznym. niż przed rokiem. Wprawdzie we wrześniu produkty spożywcze kupowane w sklepach potaniały o 0,1 procent w porównaniu z sierpniem, ale w skali roku ich ceny wzrosły o 1,8 procent. Jeszcze wyraźniej podrożało jedzenie poza domem. Ceny posiłków w restauracjach i innych lokalach gastronomicznych były o 3,5 procent wyższe niż rok wcześniej.

Do mięs przewidziano klasyczne Dzięki temu gospodarze mogą Dla rodzin organizujących duże puree z ziemniaków Yukon Gold, poświęcić więcej czasu rodzinie i świąteczne spotkania oznacza to cenionych za delikatną, kremową gościom, zamiast spędzać niemal konieczność dokładniejszego plakonsystencję, oraz tradycyjny sos całe święto przy kuchence. nowania zakupów. pieczeniowy do indyka. Zestawy oferowane przez sieci Nie zabraknie również warzyw i Rok przygotowań do handlowe mogą pomóc w kontrododatków, bez których wielu Ame- jednego obiadu lowaniu wydatków, szczególnie gdy rykanów nie wyobraża sobie Święta Choć świąteczny zestaw ma przy stole zasiada kilkanaście osób. Dziękczynienia. być prosty w przygotowaniu, jego Warto jednak pamiętać, że ostaW zestawie znalazły się dwa opa- opracowanie zajęło firmie znacznie teczna cena zamówienia może kowania zielonej fasolki z suszoną więcej czasu. nieznacznie różnić się od deklarożurawiną i migdałami, dwa opakoSam’s Club informuje, że nad wanej kwoty. Sam’s Club wyjaśnia, wania popularnego macaroni and że część produktów sprzedawana cheese, czyli makaronu z serem, a tegoroczną ofertą pracowano przez jest na wagę, co wpływa na końtakże słodka kukurydza z masłem około 12 miesięcy. cowy rachunek. czosnkowym. W projekt zaangażowanych było Menu uzupełniają sałatka z chru- ponad 20 pracowników, którzy ana- Zakupy ruszyły 28 piącą żurawiną, miękkie drożdżowe lizowali opinie klientów i ich ocze- października bułeczki oraz deska wędlin i serów, kiwania dotyczące świątecznego Sam’s Club zapowiedział, że którą można podać jako przekąskę menu. tegoroczna oferta na Thanksgiving przed głównym posiłkiem. Celem było stworzenie zestawu jest dostępna od środy, 28 paździerNa deser przewidziano dwa odpowiedniego dla dużej rodziny, nika 2026 roku. duże, 12-calowe placki dyniowe – obejmującego różnorodne potrawy, Klienci mogą zamawiać propumpkin pie, jeden z najbardziej a jednocześnie niewymagającego skomplikowanych przygotowań. dukty zarówno w sklepach stacjorozpoznawalnych symboli amerynarnych, jak i przez Internet. kańskiego Thanksgiving. Firma postawiła również na elaTegoroczne Święto DziękczyTo zestaw łączący najbardziej styczność. Klienci nie będą musieli charakterystyczne smaki świą- kupować wszystkich produktów. nienia przypada w czwartek, 26 tecznej kuchni, bez konieczności Możliwe będzie samodzielne skom- listopada, co oznacza, że na zaplasamodzielnego przygotowywania ponowanie zamówienia, dodawa- nowanie menu pozostanie niemal nie wybranych dań lub rezygnacja cały miesiąc. każdego dania od podstaw. z tych, których rodzina nie potrzeW przypadku dużych rodzin buje. wcześniejsze zakupy mogą być Zamiast całego dnia To rozwiązanie może zaintere- dobrym sposobem na uniknięcie w kuchni – około sować zwłaszcza osoby, które część przedświątecznego pośpiechu i dwóch godzin potraw przygotowują według problemów z dostępnością najpoJednym z największych atutów własnych przepisów, ale chcą pularniejszych produktów. nowej oferty ma być oszczędność zaoszczędzić czas na pozostałych Czy świąteczny obiad dla 16 czasu. elementach świątecznego obiadu. osób za mniej niż 160 dolarów rzeWedług Sam’s Club przygotoczywiście okaże się sposobem na wanie całego świątecznego posiłku Ceny żywności nadal oszczędne Thanksgiving? Dla wielu powinno zająć około dwóch obciążają rodzinne budżety rodzin propozycja Sam’s Club może godzin. Firma zapewnia, że wszystOferta Sam’s Club pojawia się być interesującą alternatywą dla kie potrawy można przygotować w wielogodzinnego gotowania. A zwykłej domowej kuchni, korzysta- w czasie, gdy wielu Ameryka- zaoszczędzony czas będzie można jąc z jednego piekarnika wyposażo- nów uważnie planuje wydatki na przeznaczyć na to, co w Święcie nego w dwa poziomy do pieczenia. codzienne zakupy. Dziękczynienia najważniejsze – Według wrześniowych danych spotkanie z bliskimi przy wspólnym To istotne udogodnienie dla osób, które nie dysponują dużą federalnego Biura Statystyki Pracy stole. ceny żywności w Stanach Zjedno-

PLUS 29 października 2026

REKLAMA

• kuchnie • łazienki • wykończenia piwnic i poddaszy • tarasy • malowanie • wymiana okien i drzwi • płytki • podłogi • „złota rączka” - handyman • i wiele innych

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

Paderewski Returns to New York REKLAMA

Music, Stories, Glamour of Old NY Kaufman Music Center

MERKIN HALL November 14, 2026 at 6PM

Performed by outstanding artists Masterpieces by Chopin, Paderewski, Moniuszko, Karłowicz, Liszt, Schubert, Gounod, and Handel

Documentary FILM PREMIERE "Paderewski, The Legacy Lives On"

129 W 67th St, New York Box Office (212) 501-3330 boxoffice@kaufmanmusiccenter.org Polonia Bookstore tel. (718) 389-1684 882 Manhattan Ave. Greenpoint

Honorary Patronages:

Project co-financed by the Chancellery of the Senate of the Republic of Poland as part of the “Senat-Polonia 2026” Competition

PLUS 29 października 2026

Kultura i Polonia 17

Paderewski powraca do Nowego Jorku Wyjątkowy festiwal w 85. rocznicę śmierci wielkiego Polaka Był jednym z najsłynniejszych pianistów swoich czasów, światowej sławy kompozytorem, a zarazem politykiem, patriotą i niestrudzonym orędownikiem niepodległej Polski. Ignacy Jan Paderewski potrafił zachwycać publiczność muzyką, ale także wykorzystywać swoją międzynarodową sławę do walki o sprawy narodowe. W 85. rocznicę jego śmierci Nowy Jork ponownie odda hołd temu niezwykłemu Polakowi. Fundacja Kultury i Sztuki zaprasza na trzecią edycję festiwalu „Paderewski Returns to New York”, którego uroczystym zwieńczeniem będzie Gala Koncertowa 14 listopada w Kaufman Music Center na Manhattanie. ARTYSTA, KTÓRY ROZSŁAWIŁ POLSKĘ NA ŚWIECIE Ignacy Jan Paderewski należy do tych postaci polskiej historii, których dorobek trudno zamknąć w jednej dziedzinie. Urodzony w 1860 roku pianista i kompozytor zdobył międzynarodową sławę dzięki niezwykłemu talentowi, charyzmie i koncertom przyciągającym tłumy melomanów. Jego występy były wydarzeniami artystycznymi, a nazwisko rozpoznawano zarówno w europejskich stolicach, jak i po drugiej stronie Atlantyku. Jednak Paderewski nigdy nie ograniczał swojej działalności wyłącznie do muzyki. W czasach, gdy Polska nie istniała na mapie Europy jako niepodległe państwo, wykorzystywał swoją popularność i kontakty, aby przypominać światu o prawie Polaków do wolności. Jego działalność polityczna i dyplomatyczna odegrała istotną rolę w staraniach o odzyskanie niepodległości. W 1919 roku stanął na czele polskiego rządu, pełniąc funkcję premiera i ministra spraw zagranicznych. Był również jednym z sygnatariuszy traktatu wersalskiego. W jego życiorysie sztuka i patriotyzm nieustannie się przenikały. Sukces artystyczny traktował nie tylko jako osobiste osiągnięcie, ale również jako możliwość działania na rzecz ojczyzny. NOWY JORK – MIASTO SZCZEGÓLNE W BIOGRAFII PADEREWSKIEGO Stany Zjednoczone zajmowały wyjątkowe miejsce w życiu wielkiego pianisty. Podczas amerykańskich tournée Paderewski zdobywał ogromną popularność, a jego koncerty przyciągały publiczność

zafascynowaną zarówno wirtuozerią, jak i osobowością artysty. Nowy Jork był jednym z najważniejszych miejsc jego amerykańskiej kariery. To tutaj występował, spotykał przedstawicieli świata kultury i polityki, utrzymywał kontakty z Polonią oraz angażował się w przedsięwzięcia społeczne i charytatywne. Dla mieszkających w Ameryce Polaków był kimś więcej niż znakomitym muzykiem. Stał się symbolem polskich aspiracji niepodległościowych i dowodem na to, że polska kultura może zajmować ważne miejsce na światowej scenie. Właśnie do tej niezwykłej historii nawiązuje festiwal „Paderewski Returns to New York”. Jego celem jest nie tylko przypomnienie dorobku kompozytora, ale także ukazanie jego związków z amerykańskim społeczeństwem i polską emigracją. TRZECIA EDYCJA FESTIWALU W JUBILEUSZOWYM ROKU Tegoroczna, trzecia już edycja wydarzenia ma szczególne znaczenie. W 2026 roku przypada 85. rocznica śmierci Ignacego Jana Paderewskiego, który zmarł 29 czerwca 1941 roku w Nowym Jorku. Organizatorzy pragną, aby festiwal stał się okazją do ponownego odkrycia jego osobowości, osiągnięć artystycznych i działalności społecznej. Dziedzictwo Paderewskiego pozostaje bowiem aktualne także dzisiaj. Jego życie przypomina, jak wielką siłę może mieć kultura w budowaniu porozumienia między narodami, jak ważna jest odpowiedzialność za wspólnotę oraz jak wiele można osiągnąć, łącząc talent z konsekwentnym działaniem. Festiwal jest jednocześnie zaproszeniem do spotkania polskiej historii ze współczesnym Nowym Jorkiem – miastem, które odegrało tak istotną rolę w biografii artysty. GALA KONCERTOWA NA MANHATTANIE Kulminacyjnym punktem festiwalu będzie uroczysta Gala Koncertowa, która odbędzie się w sobotę, 14 listopada 2026 roku, o godzinie 6:00 wieczorem w Kaufman Music Center na Manhattanie. Program wieczoru połączy muzykę polską i europejską, tworząc wyjątkową

podróż przez epokę, w której żył i tworzył Paderewski. Publiczność usłyszy między innymi arie operowe oraz kompozycje Fryderyka Chopina, Stanisława Moniuszki, Ignacego Jana Paderewskiego, Mieczysława Karłowicza, Ferenca Liszta, Franza Schuberta, Charles’a Gounoda i Georga Friedricha Händla. Zestawienie utworów tych kompozytorów pozwoli ukazać bogactwo europejskiej tradycji muzycznej, z której wyrastała twórczość Paderewskiego, a także przypomnieć, jak ważne miejsce zajmowała w niej muzyka polska. Gala będzie nie tylko koncertem, lecz także symbolicznym spotkaniem z historią i kulturą, która mimo upływu lat nadal potrafi poruszać i inspirować. ŚLADAMI PADEREWSKIEGO – NOWY JORK DAWNIEJ I DZIŚ Szczególną atrakcją wieczoru będzie prezentacja filmu dokumentalnego „Paderewski, The Legacy Lives On – In Paderewski’s Footsteps, New York Then and Now”. Film zabierze widzów w podróż śladami wielkiego pianisty, ukazując Nowy Jork z perspektywy jego życia i działalności. Będzie to okazja, aby spojrzeć na znane miejsca miasta w zupełnie inny sposób – przez pryzmat wydarzeń, spotkań i historii związanych z Paderewskim. Dokument przypomni również, że obecność wybitnego Polaka w Nowym Jorku nie jest jedynie odległym wspomnieniem. Pozostawiła ślady w historii miasta, jego życiu artystycznym oraz dziejach amerykańskiej Polonii. MŁODE POKOLENIE ODKRYWA WIELKIEGO POLAKA Ważną częścią tegorocznego festiwalu jest także inicjatywa skierowana do młodzieży szkolnej. W ramach wydarzenia zorganizowano konkurs „Młodzi Ambasadorowie Paderewskiego”, którego temat brzmi:„Co historia Ignacego Paderewskiego znaczy dla mojego pokolenia?” Organizatorzy pragną zachęcić młodych ludzi do samodzielnego odkrywania historii wybitnego pianisty i zastanowienia się, jakie wartości płynące z jego życia mogą mieć znaczenie we współczesnym świecie. Dla młodego pokolenia Polonii, dorastającego pomiędzy dwiema kulturami, postać Paderewskiego może być szczególnie inspirująca. Jego historia pokazuje, że można osiągnąć międzynarodowy sukces, nie zapominając o swoich korzeniach, języku i narodowej tożsamości.

To również przypomnienie, że polskość może być źródłem dumy, inspiracji i twórczej aktywności, niezależnie od tego, w jakim kraju się mieszka. WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIE POLSKICH I AMERYKAŃSKICH INSTYTUCJI Festiwal „Paderewski Returns to New York” odbywa się pod patronatem honorowym Ambasadora Krzysztofa Szczerskiego, Stałego Przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej przy ONZ, oraz Mateusza Sakowicza, Konsula Generalnego RP w Nowym Jorku. Patronat honorowy nad wydarzeniem sprawują również Centrum Paderewskiego w Kąśnej Dolnej, gdzie znajduje się jedyna zachowana rezydencja artysty, Muzeum Polskie w Ameryce oraz firma Steinway & Sons. Partnerami festiwalu są: The Sembrich – Fundacja Marcelli Sembrich, Polish American WE, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Polish Cultural Institute in New York oraz Polski Instytut Naukowy w Ameryce (PIASA). Patronat medialny objęły: TVP Polonia, Tygodnik PLUS, Dziennik Polonijny, Dziennik Związkowy, White Eagle oraz Super Express USA. Tak szerokie grono instytucji zaangażowanych w organizację wydarzenia pokazuje, że pamięć o Paderewskim nadal łączy środowiska artystyczne, naukowe i polonijne po obu stronach Atlantyku. MUZYKA, KTÓRA ŁĄCZY POKOLENIA Trzecia edycja festiwalu „Paderewski Returns to New York” to coś więcej niż wydarzenie muzyczne. To spotkanie z historią człowieka, który swoją działalnością udowodnił, że talent artystyczny może iść w parze z odpowiedzialnością społeczną i miłością do ojczyzny. Organizatorzy zapraszają zarówno wielbicieli muzyki klasycznej, jak i tych, którzy dopiero zaczynają odkrywać twórczość Paderewskiego. Listopadowa gala będzie okazją, by usłyszeć piękną muzykę, poznać niezwykłą historię i poczuć atmosferę wydarzenia, które przywraca pamięć o jednym z najwybitniejszych Polaków XX wieku. Bo choć od śmierci Ignacego Jana Paderewskiego mija 85 lat, jego muzyka, idee i dziedzictwo wciąż pozostają żywe. A Nowy Jork ponownie stanie się miejscem, w którym ta historia zabrzmi szczególnie mocno. Projekt dofinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2026 roku.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

18 Podróże z Andrzejem Kulką

Alaska 2026 - żurawie Oto kolejny przykład nieodpartej potrzeby zabrania ze sobą na Alaskę ciężkiego i obszernego sprzętu fotograficznego, oczywiście, jeżeli ktoś odczuwa taką potrzebę; ja tak! Oprócz fantastycznych ujęć ślicznych maskonurów na wysepkach Oceanu Spokojnego w Parku Narodowym Fiordów Kenai, udało mi się bowiem „ustrzelić“ swoim Nikonem D850 żurawie, w świecie naukowym znane jako kanadyjskie (Antigone canadensis), ale... w Stanach Zjednoczonych z patriotycznych chyba względów zwane Sand Hills Cranes. Pod koniec sierpnia można w niektórych regionach Alaski zaobserwować, jak żurawie zbierają się do odlotu w kierunku ciepłych krajów, generalnie do Meksyku, z postojem na wzgórzach Sand Hills (stąd amerykańskie określenie tych ptaków) w stanie Nebraska w USA, którędy corocznie migruje blisko pół miliona żurawi! W samej tylko okolicy Fairbanks potrafi się zgromadzić od 20 do 30 tysięcy tych wspaniałych ptaków, które przed odlotem nie tylko intensywnie się odżywiają, ale również wykazują aktywność w ukazywaniu swojej siły, zręczności, wdzięku i piękna. Jest taka polana poza miastem, którą lubię odwiedzać wiedząc, że pewnego dnia na przełomie sierpnia i września będę mógł zaobserwować fenomenalne skupisko tych majestatycznych ptaków w szczycie swojej dorocznej aktywności. Tak stało się i tym razem, kiedy jadąc do

wspomnianej, ulubionej polany, już z daleka usłyszałem hałaśliwe, charakterystyczne, trąbiące głosy - klangor. I faktycznie - po dotarciu na miejsce ujrzeliśmy całą grupą tysiące żurawi zebranych na łące, przy bursztynowym świetle słońca padającym z tyłu, spoza pleców. Z punktu widzenia fotografii nie mogliśmy trafić lepiej, kilka chmurek na błękitnym niebie dodawało uroku do całej scenerii. Żuraw kanadyjski jest ptakiem sporym, zamieszkującym Amerykę Północną oraz krańcowe, północno-wschodnie rejony Syberii. Osobniki dorosłe są na ogół szare; w okresie lęgowym ich upierzenie jest zazwyczaj mocno zużyte i poplamione przybierając odcień ochry. Średnia masa ciała wynosi 4,5 kg, sięgając do 6,7 kg. Żurawie kanadyjskie mają czerwone czoła, białe policzki oraz długie, ciemne i zaostrzone dzioby. W locie ich długie, ciemne nogi ciągną się z tyłu, a długie szyje pozostają proste. Młodociane osobniki nie mają charakterystycznego czerwonego czoła, co umożliwia ich odróżnienie od rodziców, nawet gdy są tego samego wzrostu. Płcie wyglądają tak samo; typowy wzrost tych ptaków wynosi od około 80 do 136 cm. a rozpiętość skrzydeł do 200 cm. Żurawie kanadyjskie często wydają donośny, zgrzytliwy głos przypominający gardłowe „r“, a dobrane pary wykonują „śpiew w duecie“, stojąc blisko siebie i wydając zsynchronizowane, złożone odgłosy. Na wolności żuraw dożywa do 25 lat,

PLUS 29 października 2026

w niewoli nawet do 55 lat. Duża rozpiętość skrzydeł żurawi czyni z nich doskonałe ptaki szybujące, które mogą przebywać w powietrzu przez wiele godzin, wymagając jedynie sporadycznego uderzania skrzydłami. Na zimowiskach tworzą stada liczące ponad 10 000 osobników. Żurawie kanadyjskie są głównie roślinożerne, ale jedzą różne rodzaje pożywienia w zależności od jego dostępności. Wśród północnych ras ich dieta jest najbardziej zróżnicowana, zwłaszcza w okresie lęgowym. Żywią się m.in. jagodami, małymi ssakami, owadami, ślimakami, gadami i płazami. Żurawie kanadyjskie wyprowadzają jeden lęg w roku, zazwyczaj w kwietniu lub maju. Samica składa od jednego do trzech matowobrązowych jaj z rudawymi plamkami. Oboje rodzice wysiadują jaja przez około 30 dni. Pisklęta wykluwają się pokryte puchem, z otwartymi oczami

Lot żurawia.

i są zdolne do opuszczenia gniazda w ciągu jednego dnia. Rodzice ogrzewają pisklęta do trzech tygodni po wykluciu, karmiąc je intensywnie przez pierwsze kilka tygodni, a następnie stopniowo rzadziej, aż do osiągnięcia przez nie samodzielności w wieku 9–10 miesięcy. Żuraw kanadyjski jest uznawany za gatunek najmniejszej troski z populacją szacowaną na 700–800 tysięcy osobników, dzięki czemu ze spokojnym sumieniem możemy podziwiać te ptaki, nie tylko na Alasce, ale i w całych Stanach Zjednoczonych, do czego gorąco zachęcam Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest zawodowym przewodnikiem i właścicielem biura podróży EXOTICA TRAVEL. Biuro organizuje wycieczki po całym świecie, w tym na Alaskę, w lecie 2027. Informacje i rezerwacje: EXOTICA TRAVEL, Chicago, tel. (773) 237 7788, strona internetowa: https://andrzejkulka.com/

Podróże z Andrzejem Kulką 19

Zatrzęsienie żurawi na alaskańskiej łące, okolica Fairbanks.

Pokaz żurawiego wdzięku.

Trzy gracje, kanadyjskie żurawie.

Żuraw kanadyjski w locie. Biuro podróży EXOTICA TRAVEL

Witamy w

zaprasza na

POL-CAR Collision Repair! Nasza specjalność to:

●

z polskim przewodnikiem NEPAL, INDIE - 14 dni: 22 listopada - 7 grudnia AUSTRALIA, SYLWESTER 2026/2027 - 12 dni: 27 grudnia - 7 stycznia

❖ Blacharstwo i lakiernictwo ❖ Kompleksowe naprawy

powypadkowe samochodów wszystkich marek ❖ Współpraca ze wszystkimi ﬁrmami ubezpieczeniowymi ❖ Wysoka jakość usług i dobra cena

WYCIECZKI

NIKARAGUA (KOSTARYKA) - 7 dni: 3 stycznia

Pomagamy h w rozmowac z ﬁrmami owymi ubezpieczeni

NOWA ZELANDIA - 12 dni: 5 - 17 stycznia WIETNAM, LAOS, KAMBODŻA - 16 dni: 23 stycznia - 7 lutego PATAGONIA; ARGENTYNA, CHILE (hike) - 16 dni; 18 lutego 2027 ARGENTYNA, BRAZYLIA, URUGWAJ - 12 dni: 13 lutego 2027

JAPONIA 2027 - 8 dni: 30 marca, 6 kwietnia PERU - 12 dni: 17 kwietnia 2027, 9 października 2027 MALTA, SYCYLIA, (TUNEZJA) - 12 dni: 17 - 28 kwietnia 2027 ALASKA ULTIMA - 9 dni: 11, 20 czerwca, 16 lipca 11, 20, 30 sierpnia

Bilety lotnicze, indywidualne pakiety APPLE VACATIONS: CANCUN – HAWAJE – PUNTA CANA – PUERTO VALLARTA – DOMINIKANA – JAMAJKA EXOTICA TRAVEL www.andrzejkulka.com 6741 W Belmont Ave, Chicago IL 60634 email: andrzejkulka@aol.com tel. 773 237 7788 | facebook - andrzejkulka

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

20 Na wesoło

WYCIECZKI Busem z Polskim przewodnikiem

Wycieczki dla osób "solo", par i rodzin

Kanada – 7 dni, od 20 października Wycieczki dookoła USA – 17 dni od 2 października Nowy Orlean/Teksas 13 – 12 listopada Floryda Sylwestrowa w grudniu, 9 i 10 dni Ponadto: Waszyngton/Capitol, Jaskinie, Niagara, Amisze, Acadia i inne

www.ampolinc.com | 609-647-9054 | ampoltours@yahoo.com

nie jest polskie święto. – Ale mamo! – Dżesika, Brajan, żadnych dyskusji!

Żona do męża przed wyjściem Dziewczyny, dzisiaj Halloween. Nie musimy się malować.

Po dokładnym przebadaniu staruszka, lekarz mówi: – Mogę podjąć się leczenia, ale uprzedzam, że będzie to drogie. – Konkretnie: ile? – – Na Halloween przebiorę się za Pięć tysięcy złotych. – A, to dziękuję okres. Potem się spóźnię i wszyscy – mówi staruszek, wstając z krzesła. będą się bali. – Mam korzystniejszą propozycję od zakładu pogrzebowego

Żona z mężem oglądają horror. Nagle pojawia się straszny potwór. – O matko! – krzyczy żona. – Teściowa? Faktycznie podobna

G Zocha mówi do swego męża Józka: – Ty Józek, zostaliśmy zaproszeni na bal maskowy. – Ja nie idę, bo nie mam się za co przebrać. – Najlepiej nie pij – nikt cię nie pozna!

Gabinet

DENTYSTYCZNY

Małgorzata Wiwart-Truszkowska D.D.S.

dentystyka ogólna i kosmetyczna 1277 Main Ave, Clifton, NJ

Tel.: 973-478-6123 646-784-0096

Żona pyta męża: - Uwielbiam Halloween. To – Kochanie, za co się przebiejedyny dzień w roku kiedy mogę się Przychodzi stara baba do leka- rzesz na Halloween? pokazać na ulicy z moją teściową. – Za idealnego męża. rza i mówi: – A mnie, panie doktorze, nic nie boli! – To bardzo źle… W Nauczycielka pyta Jasia: tym wieku, gdy nic nie boli, należy – Za kogo przebierzesz się na się rozejrzeć za grabarzem. Halloween? – Za tatę. Czarownica na randce. – A dlaczego? – Mamo, będziemy w tym roku – Kochanie, polecimy gdzieś na obchodzić Halloween? – Nie, bo to weekend? – Bo mama mówi, że to najstrasz– Oczywiście! Tylko sprawdzę, niejszy człowiek, kiedy dostaje czy miotła ma ważny przegląd. rachunek za kartę kredytową!

UBEZPIECZENIE MEDICARE • Advantage Plans • Supplement Plans • Prescription Drug Plans

Doświadczony Broker współpracujący z wieloma ﬁrmami ubezpieczeniowymi odpowie na nurtujące Cię pytania związane z: • przejściem na emeryturę, • uzyskaniem zdrowotnych ubezpieczeń emerytalnych Medicare, • obsługą indywidualnych kont emerytalnych IRA, • transferem pieniędzy z pracowniczych kont 401k 403 b, planów unii • asysta w urzędzie Social Security • ubezpieczenia na życie • ubezpieczenie zwiazane z pochówkiem - ﬁnal expense insurance

Zadzwoń dziś: Agnieszka Rola Licencjonowany Broker NJ ,NY 917 716 4245 agnesrola@gmail.com

PLUS 29 października 2026

REKLAMA

Szybka. Niezawodna. Polska. Twoja zaufana firma wysyłkowa od 50 lat! • Paczki Lotnicze i Morskie - do Polski i Europy • Kontenery – z każdego miejsca w USA do każdego miejsca w Polsce • Mienie Przesiedlenia • Samochody, Motocykle, Łodzie • Przesyłki Komercyjne • PolamerSEND – paczki do Polski z każdego miejsca w USA • Dolary do Polski – do odbioru w gotówce, na konto, nawet do domu

ICU Automotive Greg's Garage

• Bilety Lotnicze i Wakacje All-Inclusive

WYSYŁASZ AUTO DO POLSKI?

• Kwiaty na każdy adres w Polsce

ZABEZPIECZ GO PRZED KRADZIEŻĄ Polski mechanik z 25-letnim doświadczeniem

• Zestawy gotowe na każdą okazję GREENPOINT

MASPETH

167 Greenpoint Ave Brooklyn NY 11222 Tel: (718) 349 1319

64-02 Flushing Ave. Maspeth NY 11378 Tel: (718) 326 2260

ROSELLE

WALLINGTON

275 Cox St. Roselle, NJ. 07203 Tel: (908) 352 9100

130 Main Ave. Wallington NJ 07057 Tel: (973) 779 6613

www.polamerNY.com

CANLOCK Ochrona przed wszystkimi znanymi metodami kradzieży.

AUDI?

TO DORADZĘ I NAPRAWIĘ

KAŻDY MODEL

Dostępna do każdego samochodu.

201-456-5334 Grzegorz • ICUautomotive.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

22 Kuchenne hobby

HALLOWEEN OD KUCHNI

- strasznie smaczne pomysły na jesienną zabawę!

PLUS 29 października 2026

Kuchenne hobby 23 Halloween to nie tylko przebrania, dynie i zbieranie cukierków. To również doskonała okazja, by zamienić własną kuchnię w małą pracownię kulinarnych czarów. Wystarczy odrobina wyobraźni, kilka prostych składników i szczypta humoru, aby przygotować przekąski, które zachwycą dzieci i dorosłych. Pod koniec października Halloween na dobre zadomowiło się również w kuchni. Coraz więcej rodzin przygotowuje tematyczne kolacje, organizuje niewielkie przyjęcia lub po prostu spędza wieczór na wspólnym pieczeniu. Największą zaletą halloweenowych potraw jest to, że nie muszą być skomplikowane. Zwykłe parówki mogą zamienić się w mumie, jajka w małe pająki, a kruche ciasteczka w upiorne palce czarownicy. Oto trzy pomysły na pyszne i zabawne przysmaki.

Palce czarownicy – kruche ciasteczka z migdałowymi paznokciami Wyglądają niepokojąco realistycznie, ale smakują jak najlepsze domowe ciasteczka maślane. Składniki (około 25 ciasteczek):

1 szklanka miękkiego masła (2 sticks) ¾ szklanki cukru pudru 1 jajko 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego 2¾ szklanki mąki pszennej ½ łyżeczki soli około 25 całych migdałów bez skórki kilka łyżek czerwonego dżemu malinowego lub truskawkowego

Przygotowanie: Utrzyj masło z cukrem pudrem na puszystą masę. Mumie z ciasta Dodaj jajko i wanilię. Wsyp mąkę oraz sól i wyrób jednolite ciasto. francuskiego – przekąska, Schładzaj je w lodówce przez która znika pierwsza około 30–45 minut. Odrywaj Chrupiące, złociste i odro- niewielkie kawałki ciasta i formuj binę straszne. Te małe mumie cienkie wałeczki przypominato prawdziwy hit halloweeno- jące palce. W miejscu paznokcia wych przyjęć. delikatnie wciśnij migdał. Nożem Składniki (na 8 porcji): wykonaj po dwa lub trzy płytkie nacięcia w miejscach stawów, 8 parówek lub hot dogów aby palce wyglądały bardziej 1 opakowanie ciasta francurealistycznie. Piecz w tempeskiego (puff pastry) raturze 350°F przez około 12–16 minut, aż ciasteczka lekko się 1 jajko zarumienią. Po wystudzeniu odrobina musztardy lub ostrożnie zdejmij migdały, nałóż keczupu odrobinę czerwonego dżemu opcjonalnie: małe kawałki sera i ponownie przyklej „paznokcie”. Przygotowanie: Rozgrzej piekarnik do Dyniowe babeczki z duszkami 400°F. Rozwiń ciasto francu- – słodka strona Halloween skie i pokrój je na cienkie paski o szerokości około pół cala. Miękkie, pachnące cynamoKażdą parówkę owiń paskami nem babeczki z dynią, udekorociasta, pozostawiając niewielką przerwę na „twarz” mumii. Ułóż mumie na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Posmaruj ciasto roztrzepanym jajkiem, aby po upieczeniu nabrało złocistego koloru. Piecz około 15–20 minut, aż ciasto będzie chrupiące i rumiane. Po lekkim przestudzeniu zrób oczy z dwóch kropek musztardy lub keczupu.

wane białymi duszkami. Idealne na jesienny deser. Składniki (na 12 babeczek): Na ciasto:

1 szklanka purée z dyni (pumpkin purée) 1½ szklanki mąki pszennej ¾ szklanki brązowego cukru 2 jajka ½ szklanki oleju roślinnego 1 łyżeczka proszku do pieczenia ½ łyżeczki sody oczyszczonej 1 łyżeczka cynamonu ½ łyżeczki przyprawy pumpkin spice szczypta soli Na dekorację:

1 szklanka śmietanki kremówki (heavy whipping cream) 2 łyżki cukru pudru ½ łyżeczki ekstraktu waniliowego małe czekoladowe groszki lub roztopiona czekolada Przygotowanie: Rozgrzej piekarnik do 350°F. W jednej misce wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia, sodę, sól i przyprawy. W drugiej połącz jajka, cukier, olej i purée z dyni. Dodaj suche składniki do mokrych i delikatnie wymieszaj. Przełóż ciasto do formy na muffiny wyłożonej papilotkami, napełniając je do około 1/2 wysokości. Piecz przez 18–22 minuty. Sprawdź patyczkiem, czy babeczki są gotowe. Całkowicie wystudź. Ubij zimną śmietankę z cukrem pudrem i wanilią na sztywny krem. Za pomocą rękawa cukierniczego wyciśnij na każdej babeczce wysoki stożek przypominający duszka. Z czekolady zrób oczy i małe usta. Smacznego i strrrasznie udanego Halloween!

Î Mała ciekawostka: skąd dynia na Halloween? Choć dzisiaj trudno wyobrazić sobie Halloween bez pomarańczowej dyni, zwyczaj wycinania w niej przerażających twarzy ma korzenie w tradycjach irlandzkich. Dawniej do wykonywania lampionów wykorzystywano między innymi rzepę. Kiedy irlandzcy emigranci przybyli do Ameryki, odkryli, że miejscowe dynie są znacznie większe, łatwiejsze do wydrążenia i doskonale nadają się do tworzenia świecących dekoracji. Tak narodziła się amerykańska tradycja jack-o’-lantern, która z czasem stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Halloween.

Î Najlepszy składnik? Wspólna zabawa! Halloweenowe gotowanie to świetny sposób na

spędzenie

czasu

z rodziną. Dzieci mogą pomagać

owijaniu

mumii, formowaniu ciasteczek czy dekorowaniu babeczek. Młodszym powierzmy bezpieczne zadania, a obsługę piekarnika i ostrych narzędzi zostawmy dorosłym. Nie

w s z y s t ko

musi

wyglądać idealnie. Krzywy palec czarownicy, mumia z jednym okiem czy duszek z zabawną miną tylko dodadzą potrawom uroku. Bo w halloweenowej kuchni

najważniejsze

są wyobraźnia, śmiech i przyjemność ze wspólnego przygotowywania czegoś pysznego.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

REKLAMA

WOJCIECH KONIOR ND, CNS, MS NATUROPATA, SPECIALISTA ŻYWIENIA BOARD CERTIFIED by AMERICAN ALTERNATIVE MEDICAL ASSOCIATION

DIPLOMATE in INTEGRATED ALTERNATIVE MEDICINE CERTIFIED NUTRITION SPECIALIS Ogólna Medycyna Naturalna

25 Brookside Dr Oak Ridge NJ 07438 973-208-0112

517 River Drive cell:973-769-8248

www.naturalmedicinecenterllc.com

NATURALNA DROGA DO ZDROWIA TERAPIA MANUALNA Bóle Pleców, Stawów, Mięśni PORADY DIETETYCZNE INDYWIDUALNE PROGRAMY ODCHUDZAJACE OCZYSZCZANIE ORGANIZMU Z TOKSYN PODNOSZENIE ENERGII I SPRAWNOSCI POPRAWA ODPORNOŚCI ORGANIZMU ZIOŁOLECZNICTWO MEDYCYNA ZAPOBIEGAWCZA WITAMINY I MINERAŁY LASEROWA STYMULACJA PUNKTÓW AKUPUNKTUROWYCH ******************** ANALIZA MINERAŁOWA na PODSTAWIE TESTÓW WŁOSÓW TESTY NA ALERGIE POKARMOWE BADANIE POZIOMU WITAMINY ”D” BADANIE POZIOMU WOLNYCH RODNIKÓW ******************** Z pytaniami proszę dzwonić na powyższe numery telefoniczne

PLUS 29 października 2026

REKLAMA

KANCELARIE ADWOKACKIE NOWY JORK - WARSZAWA mec. Jerzy Sokół Adwokat jest absolwentem prawa Uniwersytetu Warszawskiego oraz University of Connecticut, z praktyką w Polsce i USA

SPRAWY W USA: • Spadkowe i testamenty • Imigracyjne: obrona przed deportacją/przesłuchania w sądach/ redukcja kaucji • Bankructwa

SPRAWY W POLSCE: • Sprawy spadkowe i testamenty • Odzyskiwanie mienia • Sprawy majątkowe • Sprawy karne/ cywilne

861 Manhattan Avenue, pokój 6 Brooklyn, NY 11222 adwokatsokol@gmail.com

Adres biura w Polsce: ul. Prusa 2, 00-439 Warszawa tel. 011-48-22-219-5088

718-389-5115

www.adwokatsokol.com

Przyjdź i przekonaj się o naszych WIELKICH zniżkach! ❖ wędzona kiełbasa ❖ kabanosy ❖ krakowska ❖ ❖ wędzony boczek ❖ smoked butts ❖ salceson ❖ mortadela

SUPER SPECJALNE CENY!

lska e w a w d Po 9 za funt

oc op S a c i j) w e Polęd(bez folii prózażnfiounwt $4.85

a K$a3s.3z5azanfuknt

$4.1

Pośpiesz się - promocyjne ceny czekają

hleb c y ż e i lski św k $6.99 za

bochen

Bogaty wybór wędlin własnego wyrobu, przygotowywanych codziennie w naszej masarni 66 Fadem Road, Springfield, NJ 07081 Tel.: 973-379-4662, Fax: 973-379-4933 sales@schmalzs.com www.Schmalzs.com

Godziny otwarcia:

wtorek, środa, czwartek, piątek 10am-3pm sobota 7am-1pm

Ceny obowiązują tylko i wyłącznie w naszym sklepie firmowym

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

REKLAMA

Grace S. Nehrebecki ROZLICZENIA PODATKOWE

• rozliczenia elektroniczne dla osób indywiduanych • rozliczenia firm – LLC, spółki i korporacje

Prowadzenie księgowości dla firm Payroll – podatki dla pracowników Tel: 973-472-7722 Fax: 973-472-7077 nehrebeckigs@outlook.com 1033 Broad Street, Cilfton, NJ 07013

EMERYTURA

Mówimy

po polsku

UBEZPIECZENIE

JACEK FRUCHTMAN PROWADZĘ BIURO W POLSCE •

POMAGAM W UBIEGANIU SIĘ O EMERYTURĘ Z ZUS I UBEZPIECZENIE NFZ

•

DZIĘKI ZNIESIENIU PRZEZ KONGRES USA KLAUZULI „WINDFALL ELIMINATION” MOŻNA JUŻ BEZ KONSEKWENCJI PODATKOWYCH WYBRAĆ KRAJ I BANK, GDZIE BĘDA WYPŁACANE ŚWIADCZENIA

•

NIE MA KONIECZNOŚCI PRZYJAZDU DO POLSKI

•

OSOBIŚCIE REPREZENTUJĘ PAŃSTWA W ODDZIAŁACH ZUS

•

SKUTECZNIE ODSZUKUJĘ ZAŚWIADCZENIA O ZATRUDNIENIU I ZAROBKACH – „KAPITAŁ POCZĄTKOWY”

•

POMAGAM W ROZWIĄZYWANIU JUŻ ISTNIEJĄCYCH PROBLEMÓW Z ZUS

ADRES: UL. OKRZEI 21B/7 81-733 SOPOT

PLUS 29 października 2026

KONTAKT: TEL. +48 500-553-465 MESSENGER, FACETIME, WHATSAPP jacekfruchtman55@gmail.com

POLISH-AMERICAN MUSIC STAGE ZAPRASZA NA DRUGĄ EDYCJĘ

Galaxy of Polish Stars Polska Rewia Operetkowo-Musicalowa

Koncert uświetniający rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości rozpocznie *Polonez* Wojciecha Kilara (z filmu *Pan Tadeusz*) oraz dwie pieśni patriotyczne i Walc Barbary z filmu Noce i Dni. Program koncertu to największe przeboje operetkowe w rytmie walca wiedeńskiego i czardasza, a także znane duety i piosenki musicalowe w języku polskim, angielskim, francuskim i włoskim. *Phantom of the Opera*, *West Side Story*, *My Fair Lady*, *Les Miserables*, *Skrzypek na Dachu*, *Księżniczka Czardasza*, *Zemsta Nietoperza*, *Giuditta*, *Hrabina Marica* i *Wesoła Wdówka*. W tym roku zagra nowa PAMS Concert Orchestra, w której składzie mamy kilkoro znamienitych muzyków polskich – Agata Mańka, Paweł Knapik, Daniel Sky Szczepański oraz Kamil Tarnawczyk. Wystapia solisci z najlepszych teatrów muzycznych w Polsce, oraz słynna gwiazda amerykańskiego Broadwayu. Patrycja Pieczara – Uznana na arenie międzynarodowej polska dyrygentka, prowadząca zawodowe orkiestry w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Ameryce Łacińskiej. Zadebiutowała zawodowo w 2011 roku, występując z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia oraz Filharmonią Krakowską. Gościnnie dyrygowała, m.in. Royal Scottish National Orchestra, Royal Liverpool Philharmonic, Tokyo Symphony Orchestra oraz Istanbul State Symphony Orchestra. Ben Crawford – gwiazda Broadwayu, znany z roli tytułowej w musicalu *Phantom of the Opera*, którą odtwarzał przez 5 ostatnich lat produkcji spektaklu (czyli do roku 2023), oraz z roli tytułowej w musicalu *Shrek the Musical*. Występował również w takich produkcjach jak *Charlie and the Chocolate Factory*, *Big Fish*, oraz *Les Misérables*. Paulina Janczak – solistka Teatru Polskiego w Szczecinie. Zdobywczyni Złotej Płyty w polskiej produkcji *Les Misérables* oraz Potrójnej Platynowej Płyty za rolę Christine w musicalu *Phantom of the Opera* – Do tej roli została wybrana osobiście przez kompozytora tego musicalu, Andrew Lloyd Webbera. Występowała również w wielu popularnych serialach telewizyjnych jak *M Jak Miłość*, *Barwy Szczęścia*, czy *Na Dobre i Na Złe*. Iwona Socha – solistka Opery Krakowskiej; występuje także w Teatrze Wielkim w Łodzi, Operze Śląskiej i Operze Wrocławskiej oraz na licznych festiwalach międzynarodowych. Laureatka wielu prestiżowych nagród festiwalowych i konkursowych; uhonorowana przez Ministra Kultury Brązowym Medalem *Zasłużony Kulturze Gloria Artis*. Adam Sobierajski – solista Opery Śląskiej i Opery Krakowskiej; solista gościnny Opery Wrocławskiej, Opery Nova, Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku oraz Teatru Wielkiego w Łodzi. Laureat wielu prestiżowych nagród na międzynarodowych konkursach i festiwalach. Odznaczony Brązowym Medalem *Zasłużony Kulturze Gloria Artis*. Anna Farysej – dzieli swoją karierę artystyczną między Polskę (Teatr Wielki – Opera Narodowa, Polska Opera Królewska, Warszawska Opera Kameralna) a Stany Zjednoczone; laureatka wielu konkursów w obu krajach, zadebiutowała w Carnegie Hall w 2012 roku podczas koncertu zwycięzców nowojorskiego festiwalu muzycznego. Dariusz Ocetek – śpiewak operowy, oratoryjny, musicalowy oraz muzyki rozrywkowej. Występował w Polsce, Czechach, Niemczech, we Włoszech oraz w USA. Zadebiutował w Carnegie Hall w 2000 roku podczas New York Lyric Recovery Festival – prestiżowego, corocznego festiwalu będącego elitarną sceną dla międzynarodowych talentów wokalnych. Chór Polonia – zespół młodzieży z polskich szkół w Nowym Jorku i New Jersey, który przygotowuje Dominik Grzyb. W tym roku wybraliśmy piękną salę koncertową Symphony Space na Manhattanie - Broadway i 95 St. Dojazd liniami metra 1, 2 i 3 (stacja po drugiej stronie ulicy, Broadway i 96 St.), oraz liniami B i C (jedna przecznica na wschód, Central Park West i 96 St.). Zapraszamy i życzymy tak wspaniałej zabawy, jak w roku ubiegłym. Bilety – poloniabilet.com, lub Symphony Space – 212-257-8987. Do zobaczenia na koncercie.

28 28 Ubezpieczenia bez tajemnic

Jaki zakres ma ubezpieczenie domu? Dla większości z nas dom to ogólne określenie wszystkiego, czym jest i co znajduje się w naszym miejscu zamieszkania. Do domu zaliczymy więc zarówno fundamenty i ściany, jak i parkiet, meble czy – w ekstremalnym przypadku – nawet zwierzęta domowe. Takim podejściem kierujemy się często ubezpieczając dom – tymczasem w każdej umowie ubezpieczeniowej dotyczącej domu lub mieszkania znajdziemy szereg podziałów i wyróżnień – przy czym często zdarza się, że definicje znacząco różnią się pomiędzy umowami. Nie ma to dużego znaczenia – do momentu, w którym nie wystąpi szkoda. Wówczas różnice w interpretacji poszczególnych elementów z naszego miejsca zamieszkania mogą mieć wręcz dramatyczny wpływ na całą sprawę i ograniczyć

lub w ogóle zanegować możliwość uzyskania rekompensaty. W takim kontekście kluczowe staje się nie tylko zapoznanie się z zawartymi w umowie: zakresem ochrony i wykluczeniami, ale i definicjami możliwych kwestii spornych, co pozwoli na uniknięcie nieprzyjemnych niespodzianek w przypadku zaistnienia nieszczęścia.

Co najczęściej znajdziemy w zakresie ubezpieczenia? Elementy stałe. W zgodnej opinii będą to ściany, fundamenty i elementy konstrukcji domu – a w interpretacji poszczególnych niekiedy także powłoki malarskie, armatura sanitarna, zainstalowane na stałe urządzenia AGD czy okna, czasem także zamocowane na stałe meble. Elementy zewnętrzne – zazwyczaj te trwale związane z budyn-

PLUS 29 października 2026

kiem, a więc na przykład balkony, tarasy i kominy, czasem także anteny, rynny i elementy oświetlenia. Instalacje – od elektrycznej, przez gazową, grzewczą czy hydrauliczną. Elementy ruchome – zazwyczaj obejmują meble i sprzęt stanowiący wyposażenie domu, a więc wszelkiego rodzaju urządzenia AGD i RTV. Niekiedy w kategorii tej klasyfikowane są także wszelkiego rodzaju znajdujące się w domu przedmioty – od rowerów po biżuterię i pieniądze. Zazwyczaj do ruchomości zalicza się także zwierzęta domowe. Problemem dla osoby wybierającej ubezpieczenie jest to, że definicje w umowach poszczególnych umow nie pokrywają się ze sobą. Dlatego, aby skutecznie porównać ze sobą oferty trzeba zapoznać się z sekcją definicji zawartą w umowie, a w razie jakichkolwiek niejasności domagać się wyjaśnień od agenta ubezpieczeniowego. Często zapominamy lub po prostu z oszczędności rezygnu-

jemy z ubezpieczenia naszego dobytku. Tymczasem polisa nie musi wcale wiele kosztować. Dlatego, by spokojnie i z czystym sumieniem zasypiać, warto wiedzieć, jak nie przepłacić za ubezpieczenie. Musimy określić swoje potrzeby, oczekiwania i możliwości. Na początku powinniśmy zdecydować, jaka ochrona jest nam potrzebna. Czy potrzebujemy okrojonego ubezpieczenia, czy może rozszerzonej wersji. Trzeba się liczyć również ze znaczną różnicą w cenie. Profesjonalny i doświadczony zespół pracowników pomoże dokonać właściwego wyboru. Powierzając nam ochronę ubezpieczeniowa zyskujecie Państwo wiarygodnego i solidnego partnera, który zadba o Wasze bezpieczeństwo. Bardzo prosimy szczegółowe pytania kierować bezpośrednio do Choice Int. Agency i Royal Crown Realty przy 348 Main Ave Wallington, NJ 07057, telefonicznie pod numer 973-773-7448 lub mailowo na adres royalcrownrealty@aol. com. Grażyna Torbus

30 Kącik milusińskich

Pokoloruj karteczki z zabawnym napisem.

Halloween to świetny czas, by zabawić się choćby w zmienianie zwykłych biszkoptów i herbatników w straszne stwory.

PRZYGOTUJ:

lukier biały

Pomysł i ilustracje: www.zielonea.eu

lukry w różnych kolorach

kilka patyczków (wykałaczki lub inne cienkie patyczki)

różne ciastka bez dekoracji (biszkopty, herbatniki)

Na ciastkach patyczkami namaluj straszne i śmieszne miny, pająki i co tylko chcesz.

Biały lukier Około pół szklanki cukru pudru zmieszaj z 1 łyżką gorącej wody. By stworzyć lukry w innych barwach odłóż część białego i dodaj odrobinę barwnika spożywczego (może być taki do malowania jajek) lub skorzystaj z przepisów poniżej. Jeśli masa będzie za rzadka, dodawaj po trochu cukru. Zamiast wody dodaj sok malinowy

Różowy lukier lub wiśniowy.

Zamiast wody dodaj sok z liści szpinaku.

Zielony lukier

Zamiast wody dodaj sok Pomarańczowy lukier pomarańczowy lub marchwiowy. Niebieski lukier Żółty lukier

Zamiast wody dodaj sok z jagód.

Zamiast wody dodaj sok brzoskwiniowy.

Zamiast wody dodaj sok Czerwony lukier porzeczkowy lub żurawinowy. PLUS 29 października 2026

Przepis na kolorowe lukry przyda ci się nie tylko na Halloween.

Kącik milusińskich 31

JAK TO ZROBIĆ, by stworzyć własne dekoracje?

PRZYGOTUJ:

kartki i kartoniki (mogą być z pudełek)

nożyczki, może być dziurkacz, jak masz

Zobacz, jak prosto przygotować można zabawny napis.

farbki, kredki, flamastry (wszystko czym lubisz rysować)

wstążki, sznurki (coś, na czym można zawiesić karteczki)

WYKONANIE:

Wytnij prostokąty, możesz powycinać w nich dekoracyjnie brzegi. Narysuj na każdym prostokącie po jednej, dużej literze i zamień ją w strasznego stwora. Zrób dziurki w kartonikach i zawieś napis.

LAMPIONY

PRZYGOTUJ: puste słoiki farbki lub mazaki (takie, którymi można malować po szkle) małe świeczki WYKONANIE: na słoikach namaluj pająki, pajęczyny lub inne wzory wstaw do środka świeczkę

UWAGA! Świeczki zawsze zostawiaj do zapalenia dorosłym! tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

32 Horoskop halloweenowy HALLOWEEN to jedyna noc w roku, kiedy możesz wyglądać jak zombie, zachowywać się jak czarownica i nikogo to nie dziwi. Ale uwaga! Gwiazdy ostrzegają, że w tym roku największym zagrożeniem wcale nie będą duchy, wampiry ani wilkołaki. Znacznie groźniejsze mogą okazać się sąsiedzi, rachunki za prąd i dzieci wracające z pełnymi torbami słodyczy. Sprawdź, co halloweenowy kosmos przygotował dla Twojego znaku zodiaku! BARAN Baranie, Halloween to Twój żywioł! Wpadniesz na imprezę jako pierwszy, przestraszysz połowę gości, a potem obrazisz się, że nikt nie docenił Twojego kostiumu. Gwiazdy ostrzegają: nie próbuj udowadniać, że jesteś odważniejszy od wszystkich. Ostatnim razem skończyło się to ucieczką przed plastikowym szkieletem z Home Depot. W miłości czeka Cię gorący flirt z kimś przebranym za wampira. HALLOWEENOWA rada: Zanim zaczniesz walczyć z potworami, sprawdź, czy nie są na baterie. BYK Byku, Twoje Halloween zaczyna się i kończy w kuchni. Kupisz pięć wielkich toreb słodyczy dla dzieci, ale do wieczora zostaną tylko dwa lizaki i samotny cukierek o smaku, którego nikt nie lubi. Na imprezę wybierzesz kostium, w którym można wygodnie siedzieć i jeść. Najchętniej przebierzesz się za kanapę. Gwiazdy zapowiadają niespodziewane wydatki – prawdopodobnie na kolejną pizzę, bo przecież „goście muszą coś zjeść”. HALLOWEENOWA rada: Jeśli słodycze znikają z szafki, nie wzywaj egzorcysty. Sprawdź własne kieszenie. BLIŹNIĘTA Bliźnięta, jak zwykle nie potrafisz się zdecydować. Rano chcesz być czarownicą, po południu wampirem, a wieczorem uznasz, że najlepiej wyglądać jak celebryta po nieprzespanej nocy. Na imprezie opowiesz wszystkim pięć różnych historii o tym, skąd masz kostium. Gwiazdy ostrzegają przed wysyłaniem wiadomości do byłej miłości po halloweenowym ponczu. HALLOWEENOWA rada: Zanim zmienisz przebranie po raz czwarty, sprawdź, czy impreza jeszcze trwa.

PLUS 29 października 2026

RAK Raku, zaplanujesz idealne, rodzinne Halloween. Upieczesz ciasteczka w kształcie duchów, udekorujesz dom i przygotujesz kakao. Potem wzruszysz się, gdy pierwsze dziecko zapuka do drzwi. Niestety, po pięćdziesiątym „Trick or treat!” zaczniesz udawać, że nikogo nie ma w domu. Gwiazdy przewidują też mały dramat: ktoś z rodziny nie doceni Twoich ręcznie robionych dekoracji. Nie przejmuj się. Twoje papierowe nietoperze są piękne, nawet jeśli jeden wygląda jak rozjechany gołąb. HALLOWEENOWA rada: Nie płacz, kiedy dzieci wybiorą cukierki zamiast Twoich zdrowych muffinek z dyni. LEW Lwie, Halloween bez Ciebie byłoby zwyczajnym wtorkiem. Twój kostium będzie droższy niż miesięczny rachunek za prąd, a wejście na imprezę zaplanujesz z dokładnością do sekundy. Oczekujesz oklasków, zdjęć i przynajmniej trzech komplementów na minutę. Niestety, największą uwagę przyciągnie sąsiad przebrany za dmuchanego hot doga. . HALLOWEENOWA rada: Nie każdy, kto patrzy w Twoją stronę, podziwia kostium. Czasem po prostu zasłaniasz telewizor. PANNA Panno, zanim pozwolisz komukolwiek wejść na halloweenową imprezę, poprosisz o zdjęcie butów i dezynfekcję rąk. Dynie ustawisz według wielkości, cukierki posegregujesz kolorami, a pajęczyny rozwiesisz symetrycznie. Problem pojawi się, gdy ktoś rozsypie popcorn na dywan. Wtedy obudzisz w sobie prawdziwego demona. Gwiazdy przewidują, że Twoim najstraszniejszym przeżyciem będzie odkrycie, że ktoś położył mokry kubek na drewnianym stole bez podkładki. HALLOWEENOWA rada: Prawdziwy duch nie zostawia odcisków palców. Goście niestety tak.

Horoskop halloweenowy 33 WAGA Wago, spędzisz trzy godziny przed lustrem, żeby wyglądać na osobę, która właśnie wyszła z grobu. Makijaż będzie perfekcyjny, fryzura artystycznie potargana, a kostium dopasowany do butów. Problem w tym, że nie będziesz mogła zdecydować, na którą imprezę pójść. W końcu wybierzesz obie i spóźnisz się na każdą. Gwiazdy zapowiadają romantyczne spotkanie z tajemniczą postacią w masce. Zanim się zakochasz, sprawdź, czy to nie sąsiad, który od trzech miesięcy nie oddał Ci pożyczonej drabiny. HALLOWEENOWA rada: Nie pytaj wszystkich, czy wyglądasz strasznie. Wszyscy i tak powiedzą, że pięknie. SKORPION Skorpionie, inne znaki przebierają się za mroczne postacie tylko raz w roku. Ty masz taki nastrój przez cały listopad. Twoje spojrzenie potrafi przestraszyć bardziej niż nawiedzony dom za 50 dolarów. Na imprezie będziesz tajemniczy, uwodzicielski i odrobinę podejrzany. Gwiazdy ostrzegają, żebyś nie traktował zabawy w „cukierek albo psikus” zbyt dosłownie. Zemsta za brak Snickersa naprawdę nie jest konieczna. W miłości zapowiada się namiętny wieczór, choć druga osoba może nie wiedzieć, czy ją uwodzisz, czy przesłuchujesz. HALLOWEENOWA rada: Nie każdy, kto nie odpowiada na SMS-a, zasługuje na klątwę. STRZELEC Strzelcu, Halloween to dla Ciebie doskonały pretekst do przygody. Zaproponujesz znajomym wyprawę do nawiedzonego domu, potem do lasu, a na koniec na cmentarz, bo „podobno tam coś się dzieje”. Problem w tym, że zapomnisz latarki, telefonu i adresu, pod który mieliście jechać. Gwiazdy przewidują mnóstwo śmiechu, drobne kłopoty i przynajmniej jedną sytuację, w której ktoś krzyknie: „Mówiłem, żeby tam nie wchodzić!”. W miłości możesz spotkać kogoś wyjątkowego. Prawdopodobnie podczas ucieczki przed aktorem z piłą mechaniczną. HALLOWEENOWA rada: Nie każda otwarta brama prowadzi do atrakcji turystycznej.

KOZIOROŻEC Koziorożcu, nawet Halloween potraktujesz jak projekt biznesowy. Przygotujesz budżet, harmonogram i listę obowiązków dla domowników. Dzieci dostaną mapę najbardziej dochodowych ulic do zbierania cukierków, a Ty obliczysz, ile słodyczy przypada na minutę marszu. Na imprezie będziesz pilnować, żeby nikt nie przekroczył limitu napojów i żeby wszyscy wyszli o ustalonej godzinie. Gwiazdy ostrzegają przed konfliktem z osobą przebraną za leniwca. Nie każdy podziela Twoją miłość do produktywności. HALLOWEENOWA rada: Duchów nie da się rozliczyć z czasu pracy. Nawet w Excelu. WODNIK Wodniku, Twój kostium będzie tak oryginalny, że nikt nie zgadnie, za co się przebrałeś. Wyjaśnisz, że reprezentujesz „postapokaliptyczną wersję sztucznej inteligencji z przyszłości”. Goście pomyślą, że po prostu założyłeś worek na śmieci i srebrne okulary. Na imprezie rozpoczniesz dyskusję o tym, czy duchy mogą korzystać z Wi-Fi. Gwiazdy przewidują niespodziewane spotkanie z osobą, która podziela Twoje dziwne zainteresowania. Możliwe, że będzie to jedyny człowiek, który zrozumie Twój kostium. HALLOWEENOWA rada: Jeśli UFO wyląduje przed domem, nie pytaj od razu o hasło do internetu. RYBY Ryby, obejrzysz jeden horror i przez trzy noce będziesz spać przy zapalonym świetle. Na imprezie zakochasz się w kimś przebranym za Drakulę, bo uznasz, że „ma smutne oczy i pewnie dużo przeszedł”. Potem napiszesz o nim wiersz. Gwiazdy ostrzegają przed nadmierną wyobraźnią. Skrzypiąca podłoga nie oznacza obecności ducha, a cień za oknem to najprawdopodobniej krzak. W finansach szykuje się niespodzianka: wydasz fortunę na świece zapachowe o nazwie „Nawiedzona Dynia”. HALLOWEENOWA rada: Nie próbuj ratować każdego wampira. Niektórym naprawdę odpowiada nocny tryb życia

DR. ANNETTE BURON Tel: 862 233 8438

Doktor mówi po polsku

NASZE USŁUGI • Indywidualne wkładki ortopedyczne • Obuwie dla osób dorosłych i dzieci – dla diabetyków oraz ortopedyczne • RTG wykonywane na miejscu w gabinecie • Terapia falą uderzeniową • Leczenie wrastających paznokci • Leczenie brodawek • Przyjmujemy pacjentów bez wcześniejszej rejestracji (walk-ins) • Dostępne wizyty tego samego dnia

LODI 4 Hunter St Suite 201 Lodi, NJ 07644 20 Prospect Ave Suite 803 Hackensack NJ 07601 663 Palisades Ave Suite 204 Cliffside Park NJ 07010 185 Central Ave Suite 214 East Orange NJ 07018

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

34 Śladami historii

Parisville, Michigan Polska osada ukryta wśród lasów

Najpierw było Jamestown. Później Panna Maria i Cestohowa w Teksasie. W czwartym odcinku „Śladami historii” przenosimy się daleko na północ, do Michigan. Wśród pól i niewielkich miejscowości regionu zwanego „Thumb” znajduje się Parisville – miejsce, o którym niewielu Polaków dzisiaj słyszało, choć należy do najstarszych polskich społeczności w Stanach Zjednoczonych. Co więcej, jego historia prowadzi do ciekawego sporu: czy polscy osadnicy pojawili się tutaj jeszcze przed założeniem słynnej Panna Maria w Teksasie? Parisville nie przypomina miejsc, które zwykle kojarzymy z amerykańską Polonią. Nie ma tu wielkomiejskich kamienic, polskich restauracji ustawionych jedna obok drugiej ani ruchliwej dzielnicy handlowej. To rolnicza część Michigan, otoczona polami, położona w Huron County – w charakterystycznym fragmencie stanu przypominającym na mapie kciuk. A jednak właśnie tutaj zaczyna się jeden z najstarszych rozdziałów historii polskiego osadnictwa na amerykańskiej ziemi.

ności w tym miejscu jeszcze wcześniej. Inne wskazują natomiast, że pierwsza dobrze udokumentowana grupa polskich farmerów osiedliła się w Paris Township w połowie lat 50. XIX wieku. Historyczne opracowanie dotyczące Polaków w Stanach Zjednoczonych podaje 1857 rok jako moment powstania pierwszej polskiej społeczności rolniczej w Michigan. Najbezpieczniej więc powiedzieć: Parisville i Panna Maria należą do najstarszych trwałych polskich osad w Ameryce, a dokładne pierwszeństwo pozostaje przedmiotem historycznej dyskusji. I już samo to czyni Parisville niezwykłym. Z POLSKI PRZEZ KANADĘ DO MICHIGAN Droga pierwszych mieszkańców Parisville była zupełnie inna niż historia Ślązaków w Teksasie. Część polskich rodzin, zanim dotarła do Michigan, mieszkała przez pewien czas w Kanadzie. To właśnie stamtąd pochodzi nazwa Paris Township – nie od Paryża we Francji, ale od Paris w Ontario, gdzie przebywali niektórzy z późniejszych osadników. W połowie lat 50. XIX wieku Polacy zaczęli kupować ziemię w Huron County. Zachowały się dokumenty dotyczące pierwszych zakupów. Wśród nazwisk pojawiają się Francis Susalla, Francis Polk, Anthony Slawik, Thomas Smielewski i Ambrose Smielewski. Patenty ziemskie dla tej grupy zostały wystawione 1 lipca 1857 roku. W przypadku Francisa Polka dokumenty pokazują nawet cenę. W 1856 roku kupił od rządu federalnego 80 akrów za 40 dolarów w złocie – po 50 centów za akr. Na papierze mogło wyglądać to jak okazja. W rzeczywistości kupowano przede wszystkim… las.

przybywali tutaj pierwsi polscy osadnicy, znaczna część terenu była pokryta gęstym lasem. Zanim można było rozpocząć uprawę ziemi, trzeba było wycinać drzewa, osuszać podmokłe tereny i własnymi rękami przygotowywać pola. Nie czekały na nich gotowe domy ani gospodarstwa. Budowano chaty z bali. Powstawały drogi. Karczowano ziemię. Była to Ameryka zupełnie inna od tej, do której kilkadziesiąt lat później przybywały setki tysięcy Polaków szukających pracy w fabrykach Chicago, Detroit, Buffalo czy Cleveland. Mieszkańcy Parisville byli przede wszystkim pionierami i farmerami. Library of Congress zwraca uwagę, że choć większość późniejszych polskich emigrantów wybierała amerykańskie miasta przemysłowe, część Polaków świadomie szukała ziemi. Region Wielkich Jezior przypominał im pod pewnymi względami krajobrazy pozostawione w Europie. MSZA W DREWNIANYM DOMU Tak jak w Panna Maria i Cestohowa, również tutaj centrum polskiej społeczności szybko stał się Kościół. Zanim powstała świątynia, Msze odprawiano w prywatnych domach. Według zachowanych lokalnych przekazów jednym z takich miejsc była drewniana chata Antona i Joanny Slawików. W marcu 1859 roku Slawikowie sprzedali około 21 akrów ziemi przeznaczonej pod pierwszy miejscowy kościół katolicki – St. Mary’s. Parafia rosła razem ze społecznością. Pod koniec XIX wieku nie była już maleńką placówką na odludziu. Historyczny opis z początku XX wieku podawał około 320 rodzin należących do parafii oraz około 200 dzieci uczęszczających do szkoły parafialnej, prowadzonej przez trzy siostry felicjanki. Dla niewielkiej osady rolniczej były to imponujące liczby.

KTO BYŁ PIERWSZY? Historia Parisville wymaga pewnego wyjaśnienia, bo daty podawane przez źródła nie są całkowicie zgodne. W poprzednich odcinkach pisaliśmy, że Panna Maria w Teksasie, założona w Wigilię 1854 roku, jest powszechnie uznawana za najstarszą trwałą polską osadę w Stanach Zjednoczonych. Parisville ma jednak własne argumenty do pierwszeństwa. Współczesne władze Paris Township określają ten obszar jako jedno z najstarszych skupisk polsko-amerykańskich w kraju, a w 2021 roku Polish Genealogical Society of Michigan umieściło przy skrzyżowaniu Atwater i Parisville Roads tablicę upamiętniającą polskich pionierów i określającą Paris Township jako najstarszą polską ZAMIAST MIASTA – PUSZCZA Z PARISVILLE DO DETROIT osadę w Michigan. Niektóre starsze opracowania Dzisiejszy rolniczy krajobraz Parisville odegrało jeszcze jedną przesuwają początki polskiej obec- Michigan może być mylący. Kiedy rolę, o której dziś mało kto pamięta.

PLUS 29 października 2026

Stało się jednym z punktów, z których polskie życie religijne zaczęło docierać do rozwijającego się Detroit. W Parisville pracował ks. Szymon Wieczorek. Następnie został przeniesiony do Detroit, gdzie uczestniczył w organizowaniu St. Albertus – pierwszej polskiej parafii w mieście. Pierwszy drewniany kościół St. Albertus został poświęcony w 1872 roku. To niezwykłe połączenie. Maleńka osada polskich farmerów na półwyspie Thumb stała się częścią historii, która później prowadziła do jednej z największych polskich społeczności miejskich w Ameryce. OGIEŃ NISZCZYŁ WSZYSTKO Największym przeciwnikiem mieszkańców nie była jednak izolacja. Był nim ogień. Par is Township zostało dotknięte wielkimi pożarami Michigan w 1871 i 1881 roku. Ten drugi okazał się szczególnie tragiczny – według władz township zginęło 28 miejscowych mieszkańców. Ludzie ratowali się, kryjąc w studniach, rowach i zbiornikach wodnych albo uciekając przed szybko przesuwającą się ścianą ognia. Paradoksalnie pożary zmieniły również krajobraz. Zniszczyły ogromne połacie lasu, ale oczyszczone tereny mogły później zostać wykorzystane jako pola uprawne. Rolnictwo stało się podstawą życia regionu. I pozostaje nią do dzisiaj. KOŚCIÓŁ, KTÓRY SPŁONĄŁ OD PIORUNA Historia St. Mary’s również naznaczona jest ogniem. Kościół wzniesiony w 1882 roku służył społeczności przez ponad 90 lat. W 1974 roku w świątynię uderzył piorun. Wybuchł pożar. Z kościoła pozostały przede wszystkim komin i dzwon. Mieszkańcy jednak ponownie odbudowali swoje centrum religijne. Obecny St. Mary’s Catholic Church, należący dziś do St. Isidore Parish, został poświęcony w 1976

Śladami historii 35 roku. To właśnie ten kościół można zobaczyć podczas współczesnej wizyty w Parisville. POLSKA SPOŁECZNOŚĆ, KTÓREJ PRAWIE JUŻ NIE WIDAĆ Dawniej okolica wyglądała zupełnie inaczej. Była tutaj szkoła katolicka, sklepy, bary, hotel, poczta, stacja benzynowa, a nawet salon samochodowy Forda i Arca-

dia Dance Hall. Szkoła parafialna działała aż do 1990 roku. Dzisiaj Paris Township liczy zaledwie około 490 mieszkańców według spisu z 2020 roku. Większość ziemi wykorzystywana jest rolniczo – uprawia się m.in. kukurydzę, fasolę, buraki cukrowe, pszenicę i lucernę. Parisville stało się spokojnym punktem na mapie Michigan. Ale historia nie zniknęła. Przy Atwater i Parisville Roads stoi

tablica przypominająca o pierwszych polskich emigrantach. Niedaleko znajduje się kościół St. Mary’s. Pozostały nazwiska potomków dawnych rodzin i pamięć o ludziach, którzy ponad 160 lat temu weszli w las z siekierami, aby stworzyć tutaj swoje gospodarstwa. I właśnie dlatego Parisville tak dobrze pasuje do naszego cyklu. Nie wszystkie ślady polskiej Ameryki znajdziemy na Greenpoincie

czy w Chicago. Czasem trzeba zjechać z głównej drogi, przejechać między polami Michigan i zatrzymać się w miejscu, którego nazwa niewiele dziś mówi. Bo właśnie tam może kryć się historia jednej z najstarszych polskich społeczności w Ameryce. Za tydzień pojedziemy do Wisconsin. Odwiedzimy miejscowość, której nazwa właściwie nie wymaga tłumaczenia: Polonia.

WARTO WIEDZIEĆ

Gdzie: Parisville / Paris Township, Huron County, Michigan

Polskie osadnictwo: dobrze udokumentowane od połowy lat 50. XIX wieku Znaczenie: jedna z najstarszych polskich społeczności rolniczych w USA Cena ziemi: niektórzy pierwsi osadnicy kupowali ją od rządu po 50 centów za akr Polski ślad: St. Mary’s Catholic Church Wielkie tragedie: pożary Michigan w 1871 i 1881 roku; pożar kościoła po uderzeniu pioruna w 1974 roku Obecny kościół: poświęcony w 1976 roku Co zobaczyć: St. Mary’s Church, cmentarz, tablicę poświęconą polskim pionierom oraz rolniczy krajobraz dawnej polskiej osady.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

PLUS 29 października 2026

REKLAMA

Elżbieta Fruchtman Tłumacz – notariusz

1(201) 725 2067

elizabethfruchtman@yahoo.com

• Apostille • Podania w języku polskim i angielskim EMERYTURY, DISABILITY I OBYWATELSTO PO POLSKU Wiele usług telefonicznie Jestem Notary Public potwierdzam tożsamość osoby składającej podpisy łacznie z klauzulą apostille, przygotowuję upoważnienia, odwołania, pełnomocnictwa z klauzulą apostille lub bez w języku polskim zgodnie z obowiązującymi w Polsce wymaganiami prawnymi. Ponadto Jestem licencjonowanym instruktorem różnych rodzajów Yogi. Zapraszam!

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

38 Weekend z PLUSem

Lambertville po zmroku Miasteczko, które naprawdę kocha Halloween . Są miejsca, w których Halloween oznacza dynię przed drzwiami i miskę cukierków dla dzieci. W Lambertville wygląda to zupełnie inaczej. Pod koniec października niewielkie miasteczko nad Delaware zmienia się w wielką halloweenową scenografię. Szkielety zajmują werandy, duchy zaglądają z okien, przed zabytkowymi domami wyrastają cmentarze, a niezwykłe postacie stworzone przez miejscową artystkę można odnaleźć w różnych zakątkach centrum. W tym roku warto przyjechać tu szczególnie 31 października. Halloween wypada w sobotę, część miasta zostanie oddana pieszym, a po zmroku Lambertville pokaże swoją najbardziej niezwykłą twarz. Na co dzień Lambertville jest jednym z tych miasteczek New Jersey, do których jedzie się bez szczególnego planu. Można spacerować wzdłuż Delaware, zaglądać do galerii, sklepów z antykami i niewielkich butików, usiąść w jednej z restauracji albo przejść mostem do New Hope w Pensylwanii. Pod koniec października spokojne miasteczko przechodzi jednak niezwykłą metamorfozę. Halloween nie jest tutaj pojedynczą imprezą odbywającą się za zamkniętą bramą. Jest wszędzie – w witrynach, na schodach, werandach, trawnikach i ulicach. I właśnie dlatego nie trzeba nawet kupować biletu, aby poczuć się jak w halloweenowym filmie.

Wszystko zaczęło się od jednego domu Historia wyjątkowego Halloween w Lambertville jest nierozerwalnie związana z Dolores Dragan, emerytowaną nauczycielką sztuki. Przez ponad dwie dekady jej dom przy North Union Street każdego października zmieniał się nie do poznania. Dragan nie ograniczała się do kupienia kilku gotowych dekoracji. Sama tworzyła figury i całe sceny, wykorzystując swoją artystyczną wyobraźnię. Na posesji pojawiały się duchy, czarownice, szkielety, niezwykłe stworzenia i postacie, które trudno było zakwalifikować do którejkolwiek

znanej kategorii potworów. Było trochę strasznie, trochę zabawnie i bardzo teatralnie. Z czasem dom zaczęto nazywać po prostu Halloween House. Początkowo przychodzili sąsiedzi. Potem mieszkańcy okolicznych miejscowości. W końcu każdego roku dekoracje oglądały tysiące ludzi. Dla Dolores Dragan nie chodziło jednak o stworzenie największej atrakcji w okolicy. Sama określała się jako „Memory Maker” – twórczyni wspomnień. Chciała, aby dzieci przychodzące pod jej dom zapamiętały te wieczory i po latach opowiadały o nich własnym dzieciom.

Halloween House wyszedł na ulice Po ponad 20 latach przygotowywanie ogromnej instalacji na jednej posesji stało się dla artystki zbyt wymagające. Mogło się wydawać, że wraz z końcem Halloween House zakończy się również jedna z najbardziej charakterystycznych tradycji Lambertville. Stało się odwrotnie. Kolekcja Dolores Dragan została rozprowadzona po mieście i dała początek Memory Maker’s Trail of Magic. Zamiast jednego Halloween House pojawiło się więc całe halloweenowe miasteczko. Postacie można znaleźć w witrynach sklepów, restauracjach i innych miejscach w centrum Lambertville. Trasa prowadzi m.in. przez Bridge Street, North i South Union Street, Main Street, Coryell Street oraz Church Street. Zabawa polega właśnie na ich odnajdywaniu. Nie ma wyznaczonej godziny rozpoczęcia ani przewodnika prowadzącego grupę od punktu do punktu. Można pobrać mapę, rozpocząć spacer w dowolnym miejscu i we własnym tempie odkrywać kolejne instalacje. W tym roku przy części ekspozycji pojawiły się także kody QR. Po ich zeskanowaniu można posłuchać historii związanych z poszczególnymi postaciami.

PLUS 29 października 2026

Dla dzieci zwykły spacer po centrum szybko zamienia się więc w halloweenowe poszukiwanie skarbów.

Przyjedźcie jeszcze za dnia Jeżeli wybieramy się z młodszymi dziećmi, warto przyjechać do Lambertville już po południu. To pozwala najpierw spokojnie poznać miasteczko. Można przejść Bridge Street, zajrzeć do sklepów, poszukać instalacji Trail of Magic i zrobić zdjęcia dekoracji, zanim na ulicach pojawią się największe tłumy. Za dnia większość halloweenowych postaci jest bardziej fantazyjna niż straszna. Ale później zachodzi słońce. I wtedy zaczyna się zupełnie inne przedstawienie. Zapalone zostają lampki, dynie zaczynają świecić, w oknach pojawiają się twarze, uruchamiają się animowane dekoracje, a stare domy Lambertville stają się idealną scenografią dla duchów, szkieletów i czarownic. Warto wtedy odejść od głównych sklepów i przejść również ulicami mieszkalnymi. To właśnie mieszkańcy są jednym z powodów, dla których tutejsze Halloween ma tak wyjątkowy charakter. Niektóre posesje wyglądają jak profesjonalne plany filmowe. Są przydomowe cmentarze, gigantyczne szkielety, pajęczyny, piraci, potwory i całe rodziny kościotrupów siedzące na werandach. 31 października miasto przejmują przebierańcy W tym roku kalendarz wyjątkowo sprzyja halloweenowej wycieczce. 31 października wypada w sobotę. W Lambertville oficjalny trick-or-treating zaplanowano na godziny 6:00–8:00 wieczorem. Jednym z głównych punktów będzie North Union Street. Odcinek pomiędzy Coryell Street i Buttonwood Street ma zostać zamknięty dla samochodów od godz. 5:00 do 9:00 wieczorem, dzięki czemu ulica zostanie praktycznie przejęta przez pieszych. A będzie ich dużo.

Dzieci w kostiumach przemieszczają się od domu do domu, mieszkańcy rozdają słodycze, a między nimi spacerują rodzice, całe grupy znajomych i dorośli, którzy sami potraktowali przebranie bardzo poważnie. Nie warto jednak ograniczać się tylko do North Union Street. Dobrze przejść również Perry Street, Clinton Street i sąsiednie uliczki. Czasami najbardziej pomysłowe dekoracje znajdują się kilka przecznic od największego tłumu.

Halloween nie tylko dla dzieci Jedną z najlepszych rzeczy w Lambertville jest to, że dorośli nie muszą pełnić wyłącznie roli kierowców i osób pilnujących torby z cukierkami. Tutaj przebierają się wszyscy. Niektórzy ograniczają się do kapelusza czarownicy albo maski. Inni przygotowują kostiumy tygodniami. Po zakończeniu rodzinnego trick-or-treating centrum nadal żyje. Restauracje i lokale w Lambertville oraz po drugiej stronie Delaware przyciągają dorosłych, którzy chcą przedłużyć halloweenowy wieczór. I właśnie wtedy warto wykorzystać jedną z największych atrakcji tego miejsca. Przez most do New Hope Lambertville leży dokładnie naprzeciwko New Hope w Pensylwanii. Oba miasteczka łączy most, który można przejść pieszo. Normalnie jest to po prostu bardzo przyjemny spacer z widokiem na Delaware. W halloweenowy wieczór robi jeszcze większe wrażenie. Za plecami zostają światła Lambertville, przed nami świeci New Hope, a pod spodem płynie ciemna Delaware River. Można więc spędzić popołudnie i pierwszą część wieczoru w New Jersey, a później – bez wsiadania do samochodu – znaleźć się w Pensylwanii. New Hope samo słynie z restauracji, sklepów i nocnego życia, dlatego dla dorosłych taki spacer może być naturalnym zakończeniem wieczoru. Rodziny z dziećmi mogą natomiast przejść most wcześniej, zrobić kilka zdjęć, coś zjeść i wrócić do Lambertville przed rozpoczęciem trick-or-treating. Nie przyjeżdżajcie o 5:55 Jeżeli jest jedna rada, którą warto potraktować poważnie, brzmi ona: przyjedźcie wcześniej. Sobota, Halloween, popularne turystyczne miasteczko i zamknięta

Weekend z PLUSem 39 dla ruchu część centrum to połączenie, które praktycznie gwarantuje duży ruch. Próba znalezienia parkingu kilka minut przed godz. 6:00 może zepsuć całą zabawę. Znacznie lepiej przyjechać we wczesnych godzinach popołudniowych i potraktować Lambertville jako całodniową wycieczkę. Najpierw spacer, sklepy i Trail of Magic. Później kawa albo późny lunch. Następnie chwila odpoczynku i dopiero po zmroku halloweenowa część programu. Rodzicom małych dzieci przyda się wózek lub wagonik. Po kilku godzinach spacerowania nawet najbardziej energiczny mały Spider-Man może odmówić dalszej współpracy. Trzeba też pamiętać o pogodzie. Pod koniec października wieczory nad rzeką potrafią być chłodne. Warto zaplanować kostium tak, aby można było założyć pod niego bluzę albo kurtkę.

Zacznijcie już w piątek Kto chce zrobić z Halloween prawdziwy weekend, może przyjechać już w piątek, 30 października. Lambertville przygotowuje wydarzenia również dzień przed Halloween.

Ciekawą propozycją jest wieczór starego kina w Acme Screening Room. Zaplanowano tam pokaz dwóch niemych filmów – klasycznego „Frankensteina” oraz „He Who Gets Slapped” – z muzyką wykonywaną na żywo. To zupełnie inny sposób rozpoczęcia halloweenowego weekendu niż współczesny horror w multipleksie. Stare czarno-białe kino, muzyka na żywo i historyczne miasteczko za drzwiami pasują do siebie zaskakująco dobrze.

Jeśli potrzebujecie mocniejszych wrażeń Lambertville jest przede wszystkim klimatyczne. Bywa tajemnicze i trochę straszne, ale nie jest profesjonalnym haunted attraction, w którym aktor z piłą mechaniczną goni odwiedzających po ciemnym korytarzu. Dla rodzin to ogromna zaleta. Jeśli jednak jedziemy ze starszymi nastolatkami, które domagają się czegoś naprawdę przerażającego, ostatni weekend października jest również finałowym weekendem wielu sezonowych haunted attrac-

tions w New Jersey i Pensylwanii. Można więc połączyć spokojniejszą część dnia w Lambertville z mocniejszą atrakcją wieczorem. Ale nie jest to konieczne. Samo Lambertville oferuje wystarczająco dużo, żeby spędzić tutaj kilka godzin bez nudy.

Tu chodzi o coś więcej niż dekoracje Najciekawsza w historii Halloween w Lambertville nie jest liczba dyń ani wielkość szkieletów. Jest nią to, w jaki sposób tradycja jednej osoby stała się tradycją całej społeczności. Dolores Dragan przez ponad dwie dekady budowała swój Halloween House po to, żeby tworzyć wspomnienia. Kiedy nie mogła już przygotowywać ogromnej instalacji na własnej posesji, jej postacie nie zniknęły w magazynie. Rozeszły się po mieście. Dzisiaj dziecko może znaleźć jedną w witrynie sklepu, kolejną kilka przecznic dalej, a następną za rogiem. W pewnym sensie jeden Halloween House zamienił się więc w całe Lambertville. I być może właśnie dlatego tutej-

sze Halloween nie sprawia wrażenia imprezy stworzonej wyłącznie dla turystów. Mieszkańcy sami chcą się bawić.

Gdy zapadnie zmrok... Można spędzić Halloween w centrum handlowym. Można kupić bilet do nawiedzonego domu albo zostać w domu z miską popcornu i horrorem. Ale można też zrobić coś, co dzieci prawdopodobnie zapamiętają znacznie dłużej. Pojechać do małego miasteczka nad Delaware. Spacerować między starymi domami oświetlonymi setkami pomarańczowych światełek. Szukać niezwykłych postaci w witrynach. Minąć szkielet siedzący na werandzie, czarownicę wyglądającą zza płotu i całe grupy małych duchów biegnących od drzwi do drzwi. A kiedy torba będzie już pełna cukierków, przejść mostem nad Delaware i spojrzeć na rozświetlone Lambertville z drugiego brzegu. Bo są miejsca, które obchodzą Halloween. Lambertville na jeden weekend po prostu nim żyje.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

40 Memento mori

Historia Wszystkich Świętych Uroczystość Wszystkich Świętych należy do najstarszych świąt Kościoła katolickiego. Choć obecnie kojarzy się przede wszystkim z odwiedzaniem cmentarzy i zapalaniem zniczy, jej początki sięgają pierwszych wieków chrześcijaństwa i kultu męczenników. W II–IV wieku, podczas prześladowań chrześcijan w Cesarstwie Rzymskim, wspólnoty wiernych zaczęły czcić pamięć osób, które poniosły śmierć za wiarę. Dzień ich męczeństwa uznawano za narodziny dla nieba (dies natalis). Ponieważ liczba męczenników rosła, wspominanie każdego z osobna stawało się coraz trudniejsze. Już w IV wieku we wschodniej części chrześcijańskiego świata, między innymi w Antiochii, ustanawiano wspólne obchody ku czci wszystkich męczenników. Odbywały się one w okresie Zielonych Świątek.

Od rzymskiego Panteonu do 1 listopada

Przełomowym wydarzeniem było poświęcenie rzymskiego Panteonu 13 maja 609 lub 610 roku. Papież Bonifacy IV otrzymał od cesarza dawną świątynię pogańską, poświęconą wszystkim bogom Rzymu. Po usunięciu pogańskich posągów konsekrował ją jako kościół Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Męczenników. W ten sposób 13 maja stał się ważną datą obchodów ku czci męczenników w Rzymie. Przeniesienie uroczystości na 1

listopada nastąpiło w VIII–IX wieku. Papież Grzegorz III (731–741) ufundował w bazylice św. Piotra kaplicę poświęconą wszystkim świętym, nie tylko męczennikom, i wyznaczył ich wspomnienie na ten dzień. Następnie papież Grzegorz IV, w czasach panowania cesarza Ludwika Pobożnego, przyczynił się do upowszechnienia listopadowych obchodów w państwie Franków. Dlaczego właśnie 1 listopada? Historycy wskazują kilka możliwych przyczyn wyboru tej daty. Jedna z hipotez ma charakter praktyczny. Majowe uroczystości przyciągały do Rzymu licznych pielgrzymów, co utrudniało ich wyżywienie. Jesienią, po zakończeniu zbiorów, zapasy żywności były większe. Inna hipoteza wiąże listopadowe obchody z celtyckim świętem Samhain, oznaczającym koniec lata i początek zimy. W dawnych wierzeniach był to czas szczególnej bliskości świata żywych i umarłych. Bezpośredni związek tego święta z ustanowieniem Wszystkich Świętych pozostaje jednak przedmiotem dyskusji historyków.

Wszystkich Świętych a Zaduszki Warto rozróżnić dwa następujące po sobie dni. 1 listopada – Wszystkich Świętych – to uroczystość poświęcona wszystkim, którzy osiągnęli zbawienie, zarówno oficjalnie kanonizowanym świętym, jak i osobom nieznanym z imienia. 2 listopada – Dzień Zaduszny, czyli Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, jest dniem modlitwy za zmarłych, szczególnie tych, którzy według nauki katolickiej potrzebują jeszcze oczyszczenia. Rozpowszechnienie tej tradycji wiąże się ze św. Odilonem, opatem Cluny, który w 998 roku ustanowił takie wspomnienie w podległych mu klasztorach. W Polsce zwyczaj rodzinnego odwiedzania cmentarzy i upamiętniania bliskich zmarłych szczególnie mocno utrwalił się w XIX i XX wieku. Dziś pozostaje jednym z najważniejszych elementów polskiej tradycji listopadowej. Izabela Van Tassel

Choose the Medicare experience you can trust

Jerzy Wiech Licensed Sales Agent 9082468057, TTY 711

Y0066_P2366025_C

PLUS 29 października 2026

Poradnik sukces 41

Halloween: Co straszy w naszych finansach? Jesień zawsze przynosi ze sobą pewien nastrój niepokoju. Dni są krótsze, wieczory chłodniejsze, a dekoracje sugerują zabawę w strach. W okolicach Halloween lubimy opowiadać historie o duchach, potworach i tajemniczych zjawiskach. Ale prawdziwe strachy, te, które naprawdę potrafią nas obudzić w środku nocy, nie mieszkają w piwnicy ani pod łóżkiem. One siedzą w naszych portfelach, na kontach bankowych, w wiadomościach gospodarczych i w tym, czego nie rozumiemy o własnych pieniądzach. W tym roku te duchy są wyjątkowo realne. Świat finansów przypomina dom strachów, w którym za każdym zakrętem czai się coś nowego.

Inflacja, która nie chce odejść

Firmy inwestują ostrożniej, a konsumenci czują, że każdy większy wydatek wymaga namysłu. Stopy procentowe są jak potwór stojący w drzwiach — nie atakują, ale nie pozwalają przejść dalej.

Wojna na Bliskim Wschodzie i ceny energii Trzecim strachem jest wojna na Bliskim Wschodzie, która od lutego 2026 roku wpływa na cały świat. Częściowe zamknięcie cieśniny Ormuz, przez którą przepływa jedna piąta światowej ropy, a ostatnio cieśniny Bab al-Mandab przy Yemenie, spowodowało gwałtowny wzrost cen energii. Ropa Brent przekroczyła 100 dolarów za baryłkę, gaz zdrożał o kilkadziesiąt procent, a koszty nawozów sztucznych, transportu i produkcji żywności poszły w górę. To nie jest tylko problem geopolityczny. To jest problem dla naszych portfeli. Droższe paliwo oznacza droższe wszystko: żywność, bilety lotnicze, transport, ogrzewanie, nawozy. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzega, że globalna inflacja może wzrosnąć do 4.7%, a w scenariuszu pesymistycznym nawet do 5.4%. To finansowy horror, który naprawdę się dzieje.

Pierwszym z tych strachów jest inflacja. Wydawało się, że po pandemicznych zawirowaniach i po latach walki banków centralnych z rosnącymi cenami, sytuacja zacznie się stabilizować. Tymczasem najnowsze dane z Rezerwy Federalnej pokazują, że inflacja „koszyka konsumenta” (Consumer Price Index CPI) wynosi 3.7%, a inflacja bazowa (CPI Core) utrzymuje się na poziomie 3.9%, wyraźnie powyżej celu 2%. To nie jest abstrakcyjna liczba. Wojna za polską To znaczy, że nasze oszczędności wschodnią granicą realnie tracą na wartości, a każdy dolar kupuje mniej niż rok temu. Do katalogu tegorocznych finansowych strachów trzeba dopisać jeszcze jeden, bardzo Stopy procentowe, polski: trwającą już ponad cztery które nie spadają i pół lat wojnę tuż za wschodnią Drugim strachem są stopy pro- granicą. Wielu polskich seniorów centowe. Wielu Amerykanów i mieszkających w USA od dawna Polonii liczyło na szybkie obniżki, planuje powrót do Polski na emektóre miały odciążyć kredyty, karty ryturę. Chcą wrócić do rodzinnych kredytowe i hipoteki. Tymczasem stron, do języka, do miejsc, które Fed utrzymuje docelowy prze- pamiętają z młodości. Ale wojna dział stopy funduszy federalnych w Ukrainie wciąż jest żywym źróna poziomie 3.75–4.00% po wrze- dłem niepokoju. Nie chodzi tylko śniowej podwyżce o 0.25 punktu o bezpieczeństwo, choć ono jest procentowego i nie sygnalizuje najważniejsze. Chodzi również o gwałtownych zmian w najbliższych stabilność gospodarczą regionu, miesiącach. To oznacza, że kredyty o ceny energii, koszty życia, kurs pozostają drogie, a młode rodziny złotego, oraz rynek nieruchomości odkładają zakup domu na później. One reagują na każde napięcie.

Wojna wpływa na wszystko: na ceny prądu i gazu, koszty transportu, na inflację, budżet państwa, inwestycje zagraniczne. Wpływa także na decyzje zwykłych ludzi. Seniorzy, którzy przez lata odkładali pieniądze na spokojną starość w Polsce, dziś zastanawiają się, czy ich plan wciąż jest bezpieczny. Czy warto kupować tam mieszkanie? Czy warto przenosić oszczędności? Czy warto wracać teraz, czy poczekać? To nie są pytania polityczne, to pytania o bezpieczeństwo finansowe i życiowe.

Globalna niepewność, która nie daje spać Świat jest dziś jak dom strachów. W każdym pokoju czai się coś innego. Konflikt na Bliskim Wschodzie, napięcia handlowe między USA a Chinami, wojna na Ukrainie, niepewność wokół sztucznej inteligencji, rosnące zadłużenie państw, wahania na giełdach. IMF pisze wprost, że „marginesy odporności gospodarek się kurczą”. To znaczy, że nawet silne gospodarki mogą mieć problem, jeśli wydarzy się kolejny globalny wstrząs. Niepewność jest jednym z najtrudniejszych strachów, bo nie ma twarzy. Nie wiemy, czego się bać, ale czujemy, że coś wisi w powietrzu. Nasze własne decyzje finansowe Największy strach nie pochodzi z zewnątrz, lecz mieszka w nas. Boimy się, że nie rozumiemy inwestowania, że nie wiemy, jak działa giełda, że nie potrafimy chronić oszczędności, że nie umiemy rozmawiać o pieniądzach z rodziną. Boimy się, że nie mamy wystarczająco na emeryturę. Boimy się, że nie wiemy, jak zacząć. To jest strach, który nie krzyczy; on szepcze. I ten szept potrafi sparaliżować.

Emerytura, która może nie wystarczyć W USA i w Polsce ludzie boją się tego, czy ich emerytura wystarczy in na życie, którego długości nie znają. Social Security jest pod presją demograficzną, polski ZUS również. A inflacja sprawia, że świadczenia realnie maleją. To jest strach, który dotyka każdego niezależnie od wieku.

Średnia emerytura Social Security wynosi obecnie $2,071, a Polacy dostają nawet mniej, jako że często pracowali w Stanach krócej i zarabiali mniej niż Amerykanie. Czy to starczy w USA, a nawet w Polsce? Oszczędności przeznaczone na emeryturę, też nam nie rosną. W 2026 roku przeciętne konto oszczędnościowe w USA daje od 0.5 do 1.5% odsetek. Inflacja wynosi ponad 4%. To znaczy, że oszczędności realnie maleją. To jest jak trzymanie cukierków w szufladzie, kiedy w domu jest mysz: niby są, ale z każdym dniem jest ich mniej.

Giełda, która straszy wahaniami Giełda w 2026 roku jest jak rollercoaster. Sztuczna inteligencja napędza wzrosty, wojna i ceny energii powodują spadki, inwestorzy reagują nerwowo na każdy komunikat Fed. To nie jest rynek dla osób o słabych nerwach. Ale paradoksalnie, to jest rynek, który daje największe szanse na pokonanie inflacji. Brak planu, najgorszy strach ze wszystkich Największy strach finansowy to brak planu. Bo jeśli nie mamy planu, każdy kryzys jest jak potwór, który wchodzi do naszego domu bez pukania. Plan nie musi być skomplikowany. Wystarczy kilka prostych kroków: nazwać swój strach, zrobić mały krok, przeczytać książkę o inwestowaniu. zbudować poduszkę finansową, rozmawiać o pieniądzach, Halloween w finansach ma jedną dobrą wiadomość: strach nie jest po to, żeby nas paraliżować. Strach jest po to, żeby nas obudzić. Bo kiedy zaczynamy rozumieć swoje finanse, strach znika, a pojawia się spokój. A spokój jest najlepszym prezentem, jaki możemy dać sobie i swojej rodzinie. Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. Jej najnowsza książka to „Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”, dostępna w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www.PoradnikSukces. com, poczta@poradniksukces.com, 1-718-224-3492.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

42 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres ogloszenia@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 5.11.26r. wezmą udział w losowaniu nagrody. Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 12.11.26r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRODY JEST:

NAGRODA TYGODNIA:

Za prawidłowe rozwiązanie krzyżówki z nr 42 (949) nagrodę wylosował Pan Karol Roszak z Passaic. Gratulujemy! Hasło: „Praca ludzi wzbogaca”

Bezpłatny Tygodnik Polonijny REDAKCJA P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 Tel: 973–928-3838, 973-928-3839

info@tygodnikplus.com REDAKTOR NACZELNA Katarzyna Ginsburg katarzyna@tygodnikplus.com ZESPÓŁ REDAKCYJNY Zuza Ducka, Anna Bargiel, Grzegorz Kogut STALE WSPÓŁPRACUJĄ Elżbieta Baumgartner, Andrzej Kulka, Grażyna Torbus PROJEKT GRAFICZNY i DTP Jacek McFrey

PLUS 29 października 2026

REKLAMA I MARKETING 973-928-3838 reklama@tygodnikplus.com OGŁOSZENIA DROBNE ogloszenia@tygodnikplus.com WYDAWCA

PLUS Media Group Corp. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie w całości lub częściowo grafiki lub tekstu z reklam wykonanych przez PLUS jest surowo zabronione. Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo redagowania nadesłanych tekstów i nie odpowiada za treść zamieszczonych reklam i ogłoszeń. Zastrzega sobie również prawo do odmówienia druku reklamy lub ogłoszenia bez podania przyczyny.Redakcja nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wszelkiego rodzaju porady i wskazówki zawarte w artykułach sponsorujących.

Zdrowie 43

Cichy stan zapalny Co dzieje się w naszym organizmie, kiedy nic nas nie boli?

ożemy czuć się całkiem dobrze, nie mieć gorączki ani żadnych wyraźnych objawów, a mimo to w naszym organizmie może utrzymywać się przewlekły stan zapalny. Naukowcy coraz lepiej poznają jego związek z chorobami serca, cukrzycą typu 2 i innymi problemami zdrowotnymi. Co sprzyja takiemu stanowi i czy możemy mu przeciwdziałać?

Kiedy obrona organizmu zaczyna szkodzić Stan zapalny sam w sobie nie jest niczym złym. Przeciwnie – to jeden z podstawowych mechanizmów obronnych naszego organizmu. Kiedy skaleczymy palec albo złapiemy infekcję, układ odpornościowy uruchamia reakcję zapalną, która pomaga zwalczyć zagrożenie i naprawić uszkodzone tkanki. Pojawiają się wtedy charakterystyczne objawy: zaczerwienienie, obrzęk, ból lub podwyższona temperatura. Problem zaczyna się wówczas, gdy reakcja zapalna utrzymuje się przez wiele miesięcy, a nawet lat, mimo braku ostrego zakażenia czy urazu. Taki stan określa się jako przewlekły stan zapalny. Może on przebiegać bez wyraźnych objawów, a jego skutki ujawniają się stopniowo.

Co zwiększa ryzyko? Na przewlekłe procesy zapalne wpływa wiele czynników. Niektóre wynikają z chorób, inne mają zwią-

zek ze stylem życia. Jednym z istotnych czynników jest nadmiar tkanki tłuszczowej, szczególnie tej gromadzącej się w okolicy brzucha. Tkanka tłuszczowa nie służy wyłącznie do magazynowania energii – wydziela również substancje wpływające na działanie układu odpornościowego. Znaczenie mają także palenie papierosów, przewlekły stres, niewystarczająca ilość snu i brak aktywności fizycznej. Nie bez znaczenia pozostaje dieta. Częste spożywanie wysoko przetworzonej żywności, słodzonych napojów i nadmiernych ilości kalorii może sprzyjać zaburzeniom metabolicznym związanym ze stanem zapalnym. Nie oznacza to jednak, że każdy stan zapalny jest skutkiem niewłaściwych nawyków. Przyczyną mogą być również choroby autoimmunologiczne, przewlekłe infekcje czy inne schorzenia wymagające leczenia.

Serce, cukrzyca i mózg Przewlekły stan zapalny jest przedmiotem intensywnych badań, ponieważ odgrywa rolę w rozwoju wielu chorób. W przypadku miażdżycy procesy zapalne uczestniczą w powstawa-

niu i destabilizacji blaszek miażdżycowych, zwiększając ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu. Z kolei u osób z otyłością przewlekły stan zapalny może przyczyniać się do insulinooporności, która zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2. Badacze analizują również związki procesów zapalnych z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Alzheimera. Nie oznacza to jednak, że stan zapalny jest jedyną przyczyną tych schorzeń. Warto pamiętać, że samo stwierdzenie podwyższonych markerów zapalnych nie pozwala rozpoznać konkretnej choroby.

Czy można go wykryć? Jednym z badań wykorzystywanych do oceny stanu zapalnego jest oznaczenie białka C-reaktywnego, czyli CRP. W określonych sytuacjach lekarz może zlecić również badanie hs-CRP, które mierzy bardzo niskie stężenia tego białka i bywa wykorzystywane przy ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Wyniki należy jednak interpretować w kontekście całego stanu zdrowia. Podwyższone CRP może pojawić się choćby podczas zwykłej infekcji i nie oznacza automatycznie przewlekłego stanu zapalnego. Nie istnieje jedno uniwersalne

badanie, które pozwalałoby wykryć wszystkie jego przyczyny.

Pięć nawyków, które pomagają Dobra wiadomość jest taka, że codzienne wybory mogą korzystnie wpływać na zdrowie metaboliczne i ograniczać niektóre procesy zapalne. 1. Jedz więcej warzyw i owoców. Dostarczają błonnika oraz naturalnych związków roślinnych. Warto również wybierać produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona i oliwę z oliwek. 2. Ruszaj się regularnie. Nawet szybki spacer może przynieść korzyści. Dorosłym zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie. 3. Zadbaj o sen. Większość dorosłych potrzebuje przynajmniej siedmiu godzin snu na dobę. Regularny odpoczynek wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. 4. Unikaj palenia i ogranicz alkohol. Palenie nasila procesy zapalne i uszkadza naczynia krwionośne. Im mniej alkoholu, tym mniejsze związane z nim ryzyko zdrowotne. 5. Kontroluj choroby przewlekłe. Prawidłowe leczenie cukrzycy, nadciśnienia, chorób przyzębia czy innych schorzeń może ograniczać ich niekorzystne skutki.

Nie szukaj cudownej tabletki W Internecie nie brakuje reklam suplementów obiecujących szybkie usunięcie stanu zapalnego z organizmu. W rzeczywistości nie istnieje jeden preparat, który rozwiązuje wszystkie problemy związane z przewlekłym zapaleniem. Znacznie większe znaczenie mają sprawdzone działania: odpowiednia dieta, ruch, sen, niepalenie oraz leczenie rozpoznanych chorób. Nie warto również samodzielnie przyjmować leków przeciwzapalnych w celu „profilaktycznego oczyszczania organizmu”. Mogą one powodować poważne działania niepożądane. Najważniejsza zasada? Nie trzeba czekać na chorobę, aby zacząć dbać o zdrowie. Niewielkie, ale regularne zmiany codziennych nawyków mogą przynieść korzyści, które odczujemy przez wiele kolejnych lat.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

44 Temat tygodnia

Między dwoma światami Polonijne Zaduszki W Polsce cmentarze rozświetlają tysiące zniczy. W Ameryce Halloween ustępuje miejsca zwyczajnej listopadowej codzienności. A gdzieś pomiędzy tymi dwoma światami żyją miliony emigrantów, którzy każdego roku, gdy nadchodzi listopad, wracają myślami do miejsc, ludzi i grobów pozostawionych za oceanem. Dla Polonii Wszystkich Świętych i Zaduszki mają szczególny wymiar. To nie tylko czas pamięci o zmarłych, ale również bolesne przypomnienie, jak daleko od siebie potrafią znajdować się ci, których kochamy.

staliśmy razem. Dla niektórych emigrantów to również czas trudnych pytań. Czy dobrze zrobiliśmy, wyjeżdżając? Czy wystarczająco często odwiedzaliśmy rodziców? Czy mogliśmy spędzić z nimi więcej czasu? Czy zdążyliśmy powiedzieć wszystko, co chcieliśmy? Takie myśli są naturalną częścią żałoby, ale emigracja może nadawać im dodatkowy ciężar. Bo kiedy mieszka się daleko, nie zawsze można przyjechać na ostatnie pożegnanie. Nie zawsze uda się zdążyć do szpitala. Czasami wiadomość o GDY W POLSCE ZAPALAJĄ SIĘ ZNICZE śmierci przychodzi w środku amerykańskiej nocy, Pierwszy listopada w Polsce ma atmosferę, a następnego dnia trzeba normalnie iść do pracy. której trudno szukać gdziekolwiek indziej. Od Świat wokół toczy się dalej, choć dla nas na wczesnego rana ludzie wyruszają na cmentarze. chwilę się zatrzymał. Jedni niosą chryzantemy, inni znicze, jeszcze inni zatrzymują się przy grobach z pustymi rękami, ale GROBY, KTÓRYCH NIE MOŻEMY z głową pełną wspomnień. ODWIEDZIĆ Cmentarne alejki zapełniają się rodzinami. Spotykają się krewni, którzy nie widzieli się od W polskiej tradycji odwiedzanie cmentamiesięcy, a czasem od lat. Ktoś wspomina babcię, rzy jest ważnym sposobem wyrażania pamięci. ktoś opowiada dzieciom o dziadku, którego nigdy Dbanie o rodzinne groby stanowi nie tylko relinie zdążyły poznać. Przy grobach pojawiają się gijny obowiązek dla osób wierzących, ale również świeże kwiaty, a wraz z zapadaniem zmroku gest szacunku wobec wcześniejszych pokoleń. tysiące płomyków tworzą niezwykły krajobraz. Dla Polonii bywa to jednak trudne. Nie każdy To jeden z najbardziej charakterystycznych może pozwolić sobie na podróż do Polski w listoobrazów polskiej tradycji. padzie. Bilety lotnicze, obowiązki zawodowe, Dla osób mieszkających za granicą ma on szkoła dzieci czy stan zdrowia sprawiają, że jednak jeszcze inne znaczenie. Jest wspomnie- odwiedziny trzeba odkładać. niem domu, dzieciństwa i rodzinnych rytuałów, Zdarza się, że emigrant przez wiele lat nie staje które kiedyś wydawały się oczywiste. przy grobie własnych rodziców. Nie oznacza to Wielu polskich emigrantów pamięta, jak przed jednak, że o nich zapomniał. Pamięć nie zna granic państwowych ani odlepierwszym listopada razem z rodzicami sprzątało groby, grabiło liście, wymieniało kwiaty i przygo- głości mierzonej w milach. towywało znicze. Pamiętają zapach mokrych liści, Można przecież wspominać matkę, przygochłodne powietrze i długie rozmowy przy rodzin- towując jej ulubione danie. Można przypominać nych nagrobkach. dzieciom historie o dziadku, oglądając stare fotoDziś, mieszkając w Nowym Jorku, New Jersey, grafie. Można zachować rodzinne listy, przepisy, Pensylwanii czy na Florydzie, często nie mogą przedmioty i opowieści. uczestniczyć w tych zwyczajach osobiście. Wielu Polaków mieszkających w USA uczestZamiast tego dzwonią do rodziny w Polsce i niczy także w listopadowych nabożeństwach za proszą: „Zapalcie też ode mnie znicz”. zmarłych organizowanych przez polskie paraW kilku prostych słowach kryje się cała tęsk- fie. Niektórzy zapalają symboliczny znicz przed nota emigracyjnego życia. domem, inni stawiają świecę obok rodzinnych fotografii. Są również tacy, którzy odwiedzają DWA KONTYNENTY, JEDNA PAMIĘĆ pobliski cmentarz, nawet jeśli nie spoczywa tam Emigracja zmienia wiele rzeczy. Z czasem nikt z ich rodziny. przyzwyczajamy się do amerykańskich zwyczaTo osobisty sposób na zachowanie więzi z jów, innego języka, klimatu i rytmu codzienności. tymi, którzy odeszli. Budujemy domy, wychowujemy dzieci, zakłaHALLOWEEN I ZADUSZKI – DWA damy firmy i tworzymy nowe przyjaźnie. Ale są chwile, kiedy odległość między Polską a SPOJRZENIA NA ŚMIERĆ Ameryką wydaje się szczególnie dotkliwa. Jedną z nich jest właśnie początek listopada. Dla Polaków mieszkających w Stanach ZjedW Polsce rodzina spotyka się przy grobach, noczonych przełom października i listopada jest a my jesteśmy tysiące kilometrów dalej. Kiedy szczególnie interesującym zderzeniem kultur. bliscy przesyłają zdjęcia rozświetlonych cmen31 października amerykańskie ulice wypełtarzy, patrzymy na znajome nazwiska wyryte w niają się przebierańcami. Domy ozdabiają szkiekamieniu. Widzimy groby, przy których kiedyś lety, duchy i sztuczne pajęczyny. Dzieci chodzą od

PLUS 29 października 2026

drzwi do drzwi, wołając „Trick or treat!”, a dorośli organizują kostiumowe przyjęcia. Następnego dnia w polskich domach myśli często biegną ku cmentarzom. Te dwa światy wydają się bardzo odległe. Halloween traktuje śmierć i świat duchów przede wszystkim jako temat zabawy, fantazji i oswajania strachu. Polska tradycja Wszystkich Świętych i Zaduszek kieruje uwagę ku pamięci, modlitwie i refleksji nad przemijaniem. Warto jednak pamiętać, że mają one różne historyczne i kulturowe korzenie, a ich współczesne znaczenie nie jest identyczne. W tradycji katolickiej 1 listopada obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych, poświęcona wszystkim świętym, znanym i nieznanym. Dopiero 2 listopada przypada Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, nazywane Zaduszkami, podczas którego wierni modlą się za zmarłych. W Polsce oba dni silnie łączą się z odwiedzaniem cmentarzy. W Stanach Zjednoczonych Wszystkich Świętych i Zaduszki nie mają tak powszechnego, publicznego charakteru jak w Polsce. Nie są ogólnokrajowymi dniami wolnymi od pracy, a życie większości Amerykanów toczy się zwyczajnym rytmem.

Temat tygodnia 45 Dla polskich rodzin oznacza to konieczność łączenia dwóch tradycji. Dzieci mogą jednego dnia zbierać halloweenowe cukierki, a następnego uczestniczyć z rodzicami we mszy za zmarłych lub oglądać zdjęcia rodzinnych grobów w Polsce. Nie musi być w tym sprzeczności. Obie tradycje można przeżywać, rozumiejąc ich odmienny charakter. POLSKIE CMENTARZE W AMERYKAŃSKIEJ ZIEMI Historia Polonii w Stanach Zjednoczonych jest również historią polskich cmentarzy. Od końca XIX wieku, kiedy do Ameryki przybywały kolejne fale emigrantów, polskie parafie stawały się centrami życia społecznego, religijnego i kulturalnego. Wokół nich powstawały szkoły, stowarzyszenia i organizacje wzajemnej pomocy. Z czasem pojawiła się również potrzeba tworzenia miejsc pochówku, w których polscy emigranci mogli spocząć blisko swoich rodzin i wspólnot. Dziś na cmentarzach Nowego Jorku, New Jersey, Pensylwanii i innych stanów można zna-

leźć tysiące nagrobków z polskimi nazwiskami. Niektóre są stare, pokryte mchem, z napisami w języku polskim. Inne mają już angielskie inskrypcje, choć nazwiska przypominają o pochodzeniu pochowanych tam osób. To niezwykłe świadectwo historii polskiej emigracji. Za każdym nagrobkiem kryje się osobna opowieść. O człowieku, który opuścił rodzinną wieś, przepłynął ocean i rozpoczął życie w nieznanym kraju. O rodzinach, które budowały nowe domy, często pracując w fabrykach, kopalniach, warsztatach i małych przedsiębiorstwach. Dla ich potomków te miejsca są częścią rodzinnej historii. W listopadzie warto więc pamiętać nie tylko o grobach w Polsce, lecz także o tych, którzy spoczywają na amerykańskiej ziemi. KTO ZAPALI ZNICZ NA NASZYM GROBIE? Jest jeszcze jedno pytanie, o którym emigranci nie zawsze chcą rozmawiać. Gdzie sami chcieliby zostać pochowani? W Polsce, obok rodziców i dziadków? Czy w Ameryce, gdzie mieszkają dzieci, wnuki i najbliższa rodzina? Dla wielu osób to jedna z najtrudniejszych decyzji związanych z emigracją. Polska pozostaje krajem dzieciństwa, wspomnień i rodzinnych korzeni. Ameryka stała się natomiast miejscem dorosłego życia, pracy, wychowywania dzieci i budowania przyszłości. Zdarza się, że małżonkowie mają odmienne życzenia. Jedno chce wrócić po śmierci do ojczyzny, drugie woli spocząć blisko dzieci. Niektórzy decydują się na pochówek w Stanach Zjednoczonych, inni proszą rodzinę o sprowadzenie prochów do Polski. Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Być może ważniejsze od samego miejsca pochówku jest to, czy za życia rozmawiamy z bliskimi o swoich życzeniach. Takie rozmowy bywają trudne, ale mogą oszczędzić rodzinie wielu niepewności w chwili żałoby. ŚWIAT ZMARŁYCH ŻYJE W NASZYCH WSPOMNIENIACH Każda rodzina ma swój własny świat zmarłych. Są w nim twarze rodziców, głosy dziadków, dawno niewidziane rodzinne domy, zapach niedzielnego obiadu i przedmioty, które po latach nabierają szczególnego znaczenia. Czasami wystarczy stara fotografia, by powróciło wspomnienie sprzed kilkudziesięciu lat. Dla emigrantów te obrazy mają dodatkową wartość. Łączą bowiem dwa światy – ten, który pozostawili w Polsce, i ten, który zbudowali w Ameryce. Bywa, że dzieci urodzone już w Stanach Zjednoczonych nigdy nie poznały swoich polskich dziadków. Znają ich wyłącznie z opowieści rodziców i fotografii. Dlatego listopadowe dni pamięci mogą stać się okazją do przekazywania rodzinnej historii. Warto usiąść razem, otworzyć album i opowie-

dzieć dzieciom, kim byli ich przodkowie. Skąd pochodzili, czym się zajmowali, jakie mieli marzenia i dlaczego część rodziny znalazła się za oceanem. Można pokazać rodzinne miejscowości na mapie Polski, przypomnieć dawne zwyczaje, a nawet wspólnie przygotować potrawę, która kojarzy się z kimś bliskim. To właśnie w takich drobnych gestach pamięć pozostaje żywa. ZADUSZKI – CZAS NA ZATRZYMANIE W codziennym pośpiechu łatwo zapomnieć, jak szybko mijają lata. Praca, szkoła, rachunki, zakupy i obowiązki wypełniają niemal każdą godzinę. Szczególnie na emigracji, gdzie wielu ludzi przez lata pracuje bardzo intensywnie, próbując zapewnić rodzinie stabilne życie. Listopad przypomina nam jednak, że nie wszystko można odłożyć na później. Nie zawsze zdążymy odwiedzić rodziców. Nie zawsze będzie kolejna okazja do rozmowy z dziadkiem. Nie każda obietnica „przyjadę w przyszłym roku” doczeka się spełnienia. Dlatego Zaduszki mogą być również przypomnieniem o tych, którzy jeszcze są obok nas. Może warto zadzwonić do starszej cioci w Polsce, z którą nie rozmawialiśmy od miesięcy? Może zapytać rodziców o ich młodość, zanim rodzinne historie odejdą razem z nimi? Może wreszcie znaleźć czas na spotkanie z bliskimi, zamiast kolejny raz przekładać je na później? Pamięć o zmarłych ma bowiem sens także wtedy, gdy uczy nas większej uważności wobec żyjących. MIĘDZY POLSKĄ A AMERYKĄ Dla wielu polskich emigrantów początek listopada pozostanie czasem szczególnej tęsknoty. W Polsce zapłoną znicze na rodzinnych grobach. W Ameryce ktoś postawi świecę na parapecie, ktoś pójdzie do polskiego kościoła, ktoś inny zadzwoni do siostry lub brata z prośbą, by położyli kwiaty na grobie rodziców. Niektórzy obejrzą zdjęcia cmentarzy przesłane przez rodzinę. Inni w ciszy wypowiedzą imiona tych, których już nie ma. Każdy przeżyje ten czas inaczej. Bo choć emigracja potrafi rozdzielić rodziny oceanem, nie potrafi wymazać wspomnień. Możemy mieszkać tysiące mil od miejsc, w których spoczywają nasi najbliżsi. Możemy nie widzieć ich grobów przez wiele lat. Możemy nawet nie mieć możliwości zapalenia tradycyjnego znicza. Ale pamięć nie potrzebuje paszportu, biletu lotniczego ani adresu. W świecie żywych dzielą nas granice, odległości i oceany. W świecie wspomnień wszyscy jesteśmy blisko. I może właśnie dlatego polonijne Zaduszki mają tak wyjątkowy wymiar. Przypominają, że niezależnie od tego, gdzie zaprowadziło nas życie, część naszego serca na zawsze pozostaje tam, skąd pochodzimy.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

46 Ogłoszenia drobne dla Złotej Rączki, basen oraz free meal w zamian za skromne porządki w domu. Tel.: 973-979-6098 (sms)

DO WYNAJĘCIA Wynajmę budynek gospodarczy, przemysłowy – do prowadzenia działalności (1000 sq ft) w Garfield. Woda, łazienka, światło dostępne w budynku. $1300 tel: 917-7046929 Do wynajęcia w cichym prywatnym domu w Clifton dla samotnego Pana bez nałogów i gości: kompletnie umeblowany i urządzony 1BR na piętrze / $1.500 / z dużym tarasem i parkingiem przy garażu. Mośliwość: dorobku

Słoneczne, dwupokojowe mieszkanie na drugim piętrze w Garfield, Farnham Ave- od 1 listopada w czterorodzinnym domu. Parking na jeden samochód. Pralnia na miejscu. $1350+ rachunki + depozyt, bez zwierząt 2016748599 -zadzwoń lub wyślij wiadomość

PLUS 29 października 2026

DAM PRACĘ Potrzebna osoba do prac remontowych w NJ, Morris County. Wymagany własny transport. Tel.: 201-486-0788 Poszukuję kobiety w średnim wieku bez nałogów do opieki nad psem (Golden Retriver) w Morristown NJ. Do obowiązków należą: długie spacery z psem i prowadzenie domu. Praca z zamieszkaniem lub bez. Dzwonić po godz 4pm 201-446-1307 (zostawić imię i numer telefonu) NIERUCHOMOŚCI W PL Sprzedam dom w Polsce:

Tarnów, Mościce, ul. Śląska. Powierzchnia 216m2, działka 6a. Rok budowy 2020. Blisko komunikacja, szkoły, sklepy. Cena $250tyś. Kontakt:nedzkawlodek@ gmail.com SPRZEDAM Sprzedam: meble, obrazy, numizmatykę, nowe futra oraz kurtkę z: norki, lisa, karakułów; wózek inwalidzki, pampersy, biżuterię Art-Deko, nowe markowe męskie krawaty i marynarki (nadal z ceną sklepową), obuwie itd. Tel.: 973979-6098 (sms) Clifton.

REKLAMA

NASZE USŁUGI Podstawowa opieka zdrowotna i medycyna rodzinna • Lekarze z certyfikacją specjalistyczną • Profilaktyka chorób oraz szczepienia ochronne • Dostęp do najnowszych osiągnięć medycyny • Skuteczny system kierowania do lekarzy specjalistów • Kompleksowa opieka nad pacjentem

Nefrologia • Kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego • Profilaktyka oraz leczenie chorób nerek • Zapobieganie konieczności dializoterapii • Leczenie nerkozastępcze (dializoterapia) Dr. Louis Perdomo, MD

ZAANGAŻOWANI W PROFILAKTYKĘ I SKUTECZNE LECZENIE

221 West Grand Ave | Montvale, NJ 07645 PCNMD.COM Telefon: (201) 746-9333 | Fax: (201) 746-9335 Dołącz do listy pacjentów Dr. Gabrieli Zadzwoń lub napisz: PCNmedicalgroup@gmail.com

PRIMARY CARE AND NEPHROLOGY

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com