Skip to main content

PLUSNJ09172026

Page 1

T YG O D N I K W N E W J E R S E Y I P E N S Y LWA N I I 17 września 2026

nr 38 (945)

September 17, 2026

Specjaliści chorób wewnętrznych i leczenia bólu • 2 dogodne lokalizacje • ponad 30 lat doświadczenia • spełniamy wszystkie Twoje potrzeby zdrowotne

Akceptujemy większość ubezpieczeń, w tym Medicare Umawianie wizyt: 973-473-4400

str.

5

• • •

•

• Ą

­


4

REKLAMA

Ewa Czyzewski, M.D. Internal Medicine

Dariusz Nowak, M.D. Robert Czyzewski, M.D. Kathrin Serrao, M.D. Endocrinology Nephrology Endocrinology

Edyta Kolbusz, APN Internal Medicine

LINDEN MEDICAL GROUP @ CLIFTON

Anna Burdzy, PA-C Endocrinology

AMERICAN BOARD-CERTIFIED PHYSICIANS SPECIALIZING IN INTERNAL MEDICINE, ENDOCRINOLOGY, NEPHROLOGY & HYPERTENSION CHOROBY WEWNĘTRZNE • NADCIŚNIENIE • SZCZEPIENIA • LECZENIE POWYPADKOWE SCHORZENIA REUMATYCZNE • CUKRZYCA • LECZENIE NADWAGI • USG I BIOPSJE TARCZYCY • LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI SEKSUALNEJ • CHOROBY NEREK I DRÓG MOCZOWYCH • DIALIZY • BADANIA IMIGRACYJNE • OPIEKA PO PRZESZCZEPACH NEREK I WĄTROBY

Nasi lekarze pomagają pacjentom w NJ, NY, PA i CT od 1999 roku, zapewniając najlepszą opiekę medyczną, profesionalizm i plan na lepsze jutro. Jesteśmy otwarci w 3 gabinetach od pon. do soboty. Nasz miły personel udziela odpowiedzi na wszystkie pytania w zakresie zdrowotnym. 1033 CLIFTON AVE, SUITE 108 in CLIFTON Tel: 973-577-1995 (WSZYSCY LEKARZE) 515 N. WOOD AVE, SUITE 201 in LINDEN Tel: 908-934-0091 (DR. NOWAK i DR. SERRAO) 515 N. WOOD AVE, SUITE 302 in LINDEN Tel: 908-925-3300 (DRS. CZYZEWSCY i EDYTA KOLBUSZ)

PLUS 17 września 2026

Manager Bogusia Foti z długoletnim doświadczeniem, odpowie na pytania związane z rachunkowością, wyborem ubezpieczenia, czy renty inwalidzkiej.


REKLAMA

5

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


6 Aktualności

New Jersey bez telefonów w szkołach. Nowe przepisy obowiązują przez cały dzień

W szkołach publicznych w New Jersey rozpoczął się rok szkolny z nowymi zasadami dotyczącymi telefonów komórkowych. Uczniowie od zerówki aż po ostatnią klasę szkoły średniej nie mogą korzystać z nich od momentu rozpoczęcia zajęć do końcowego dzwonka. Ograniczenia obowiązują nie tylko podczas lekcji, ale również w czasie lunchu, przerw oraz przemieszczania się pomiędzy salami. Zmiany wynikają z ustawy podpisanej przez gubernatora Phila Murphy’ego 8 stycznia 2026 roku. Zgodnie z nią każdy okręg szkolny musi w roku 2026–27 stosować politykę określaną jako „bell-to-bell”. Co ważne, przepisy dotyczą nie tylko smartfonów. Obejmują również smartwatche, tablety oraz inne urządzenia umożliwiające dostęp do internetu.

Telefon wyłączony i poza zasięgiem Stan określił ogólne zasady, ale pozostawił poszczególnym okręgom możliwość zdecydowania, w jaki sposób telefony będą zabezpieczane w ciągu dnia. W wytycznych Departamentu Edukacji New Jersey z 15 stycznia 2026 roku wymieniono kilka możliwości. Urządzenia mogą trafiać do szkolnych

PLUS 17 września 2026

rów na system przechowywania telefonów. Dotacje otrzymały również miejskie szkoły czarterowe – od 1 490 dolarów dla Maria L. Varisco-Rogers do 9 022 dolarów dla Great Oaks Legacy. Newark miał już okazję sprawdzić nowe rozwiązanie przed wprowadzeniem go na szerszą skalę. W poprzednim roku szkolnym program pilotażowy przeprowadzono w wybranych placówkach, m.in. w Malcolm X Shabazz High School. Joicki Floyd, nauczycielka w Shabazz i wiceprzewodnicząca związku nauczycieli w Newark, zauważyła, że po odłożeniu telefonów uczniowie byli znacznie bardziej skupieni i zaangażowani. Nauczycielom łatwiej było również dostrzec, z czym poszczególni uczniowie mają problemy. Podczas pilotażu odnotowano zaledwie jeden lub dwa przypadki otwarcia lub kradzieży etui. Wprowadzono również opłaty związane z naruszaniem zasad – 5 dolarów w przypadku upomnienia i do 20 dolarów za konieczność wymiany zniszszafek, specjalnych pojemników czonego etui. lub wyznaczonych miejsc w klasach. Dopuszczono również zamykane Nie każdy uczeń musi etui oraz rozwiązanie, w którym oddać telefon telefon pozostaje przy uczniu, ale przez cały dzień musi być wyłączony Nowe przepisy przewidują i schowany. wyjątki. Z urządzenia będzie można Największy okręg szkolny w korzystać, jeśli jest ono potrzebne stanie, Newark, wybrał system ze względów zdrowotnych i istzamykanych etui Yondr. Ucznio- nieje odpowiednia dokumentawie mają telefon przy sobie, ale cja medyczna. Wyłączenia dotyczą po umieszczeniu go w etui nie także uczniów posiadających plany mogą z niego korzystać. Dostęp do IEP lub 504. urządzenia odzyskują dopiero po Telefon lub inne urządzenie zakończeniu zajęć, korzystając ze może być również używane w specjalnego stanowiska odbloko- ramach szkolnych procedur bezwującego. Telefon ma być całkowi- pieczeństwa, do tłumaczeń przez cie wyłączony – samo wyciszenie uczniów wymagających wsparcia urządzenia lub ustawienie wibracji językowego oraz w określonych nie wystarczy. sytuacjach przez dzieci sprawujące Zakup etui został zatwierdzony opiekę nad członkiem rodziny. przez radę szkolną w czerwcu i sfiRodzice dzieci, które potrzebują nansowany ze środków stanowych. telefonu z powodów medycznych, powinni więc zadbać o odpowied3 mln dolarów na nie zaświadczenie od lekarza. Zmieni się również sposób konszkoły bez telefonów taktowania się z dzieckiem podNa realizację programu czas zajęć. Royanda Phillips, matka Phone-Free Schools New Jersey ucznia z Newark, zwróciła uwagę, przeznaczyło w budżecie na 2026 że zamiast dzwonić bezpośrednio rok 3 mln dolarów. W grudniu do dziecka, będzie musiała kontakpieniądze otrzymało 86 okręgów, tować się z sekretariatem szkoły. w tym Newark, które zobowiązały Rodzice powinni więc mieć zapisię do stosowania zakazu przez cały sany numer placówki, szczególnie dzień szkolny. na wypadek pilnej sytuacji. Sam Newark dostał 176 625 dola-

Mniej telefonu, więcej uwagi New Jersey nie jest jedynym stanem ograniczającym smartfony w szkołach. Podobne rozwiązania pojawiły się m.in. w Kalifornii i Nowym Jorku. Zwolennicy takich regulacji wskazują na badania dotyczące wpływu intensywnego korzystania ze smartfonów na sen, aktywność fizyczną oraz naukę. Interesujące różnice między tym, co robią nastolatki, a tym, co wiedzą o tym ich rodzice, pokazało badanie Rutgers z 2025 roku, obejmujące 923 rodziców i 202 nastolatków z New Jersey. Niemal co czwarty nastolatek przyznał, że korzysta z mediów społecznościowych podczas lekcji, podczas gdy zdawał sobie z tego sprawę tylko mniej więcej co dziesiąty rodzic. Jeszcze większą różnicę odnotowano wieczorami. Po godz. 21 z mediów społecznościowych korzystało 66 proc. nastolatków, ale spodziewało się tego jedynie 38 proc. rodziców. Badacz Rutgers Jeffrey Lane zwrócił uwagę, że świadomość, iż telefon nie będzie dostępny podczas lekcji, może ograniczyć pokusę wychodzenia z klasy tylko po to, by sprawdzić urządzenie.

Uczniowie nie są zachwyceni Pełny zakaz korzystania z telefonów przez cały dzień nie cieszył się jednak dużym poparciem wśród samych zainteresowanych. Takie rozwiązanie popierało jedynie 10 proc. nastolatków. Wśród rodziców za polityką„od dzwonka do dzwonka”opowiadało się 40 proc. Mimo tych różnic od tego roku właśnie taki model obowiązuje we wszystkich publicznych szkołach New Jersey. Podobne ograniczenia zostały wcześniej przyjęte także w innych częściach kraju, m.in. w Wisconsin, gdzie ustawa Act 42 nałożyła na okręgi szkolne obowiązki dotyczące korzystania przez uczniów z telefonów. Teraz najważniejszym testem dla New Jersey będą pierwsze tygodnie nowego roku szkolnego. To właśnie wtedy okaże się, jak poszczególne okręgi poradzą sobie z przechowywaniem tysięcy urządzeń i jak szybko uczniowie przyzwyczają się do szkolnego dnia bez telefonu.


7

REKLAMA

Szybka. Niezawodna. Polska. Twoja zaufana firma wysyłkowa od 50 lat! • Paczki Lotnicze i Morskie - do Polski i Europy • Kontenery – z każdego miejsca w USA do każdego miejsca w Polsce • Mienie Przesiedlenia • Samochody, Motocykle, Łodzie • Przesyłki Komercyjne • PolamerSEND – paczki do Polski z każdego miejsca w USA • Dolary do Polski – do odbioru w gotówce, na konto, nawet do domu

POLSKA PROTEZOWNIA DENTYSTYCZNA

HUSAR DENTAL LAB

• Bilety Lotnicze i Wakacje All-Inclusive • Kwiaty na każdy adres w Polsce

Protezy – każdy rodzaj Naprawa protez na poczekaniu Najwyższa jakość zębów i akrylu

• Zestawy gotowe na każdą okazję GREENPOINT

MASPETH

167 Greenpoint Ave Brooklyn NY 11222 Tel: (718) 349 1319

64-02 Flushing Ave. Maspeth NY 11378 Tel: (718) 326 2260

ROSELLE

WALLINGTON

275 Cox St. Roselle, NJ. 07203 Tel: (908) 352 9100

130 Main Ave. Wallington NJ 07057 Tel: (973) 779 6613

www.polamerNY.com

92 Main Ave Akceptujemy Wallington, NJ 07057 karty kredytowe tel. 973-777-1507

KUPNO SPRZEDAŻ WYNAJEM

C: 201-923-7135

C: 201-884-4488

C:201-410-5331 tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


8 Aktualności

New Jersey może przechowywać pieniądze, które należą do Ciebie Sprawdź swoje nazwisko za darmo

Jak sprawdzić, czy New Jersey ma Twoje pieniądze? Najważniejsze jest to, że nie trzeba płacić żadnej firmie, aby przeprowadziła takie wyszukiwanie. New Jersey prowadzi oficjalną wyszukiwarkę Unclaimed Property Administration. Po znalezieniu należącego do nas mienia można rozpocząć procedurę odzyskania środków. W zależności od rodzaju roszczenia urząd może poprosić o dokumenty potwierdzające tożsamość oraz prawo do pieniędzy. W przypadku niektórych roszczeń wymagane mogą być również konkretne dokumenty związane z samym majątkiem. Oficjalna wyszukiwarka New Jersey Unclaimed Property znajduje się pod adresem: https://www.nj.gov/treasury/ unclaimed-property/?utm_source=chatgpt.com

Uważaj na firmy pobierające prowizję

Zapomniane konto bankowe, niewypłacony czek, stara kaucja za mieszkanie czy pieniądze od ubezpieczyciela – miliardy dolarów należących do mieszkańców trafiły pod opiekę stanu New Jersey. Wielu właścicieli nawet nie wie, że ma coś do odebrania. Sprawdzenie zajmuje zaledwie kilka minut i jest bezpłatne.

Skąd stan ma nasze pieniądze? Pieniądze nie trafiają do New Jersey dlatego, że stan je komuś odbiera. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy bank, pracodawca, ubezpieczyciel lub inna firma przez określony czas nie może skontaktować się z właścicielem należnych mu środków. Powód może być bardzo prosty: przeprowadzka, zmiana nazwiska, zamknięcie starego konta bankowego albo czek wysłany na nieaktualny adres. Po upływie przewidzianego

PLUS 17 września 2026

prawem okresu firma przekazuje takie środki do New Jersey Unclaimed Property Administration, działającej przy stanowym Departamencie Skarbu. W przypadku wielu nieaktywnych kont bankowych okres ten wynosi trzy lata. Stan staje się wówczas depozytariuszem pieniędzy. Właściciel nadal może wystąpić o ich odzyskanie.

Co może czekać na właściciela? Lista jest znacznie dłuższa, niż mogłoby się wydawać. Do stanowego rejestru mogą trafić pieniądze z zapomnianych rachunków bankowych, niewypłaconych czeków, dawnych wypłat, zwrotów od firm, polis ubezpieczeniowych czy innych aktywów. Pod opiekę New Jersey trafia również zawartość niektórych porzuconych skrytek bankowych. W ich przypadku obowiązują jednak inne zasady – stan podaje, że

okres bezczynności wynosi pięć lat. Warto pamiętać, że w rejestrze mogą znajdować się nie tylko osoby prywatne. Jeśli ktoś prowadził lub nadal prowadzi działalność gospodarczą, dobrze jest sprawdzić także nazwę firmy.

Przeprowadzałeś się? Tym bardziej sprawdź Szczególną uwagę na bazę powinny zwrócić osoby, które w przeszłości kilka razy zmieniały miejsce zamieszkania. Stary pracodawca czy bank mógł wysłać pieniądze na adres, pod którym od dawna już nie mieszkamy. Podobnie jest ze zmianą nazwiska. Warto wyszukać zarówno obecne, jak i wcześniejsze nazwisko oraz różne warianty jego zapisu. Dla Polaków mieszkających w USA może mieć to dodatkowe znaczenie, ponieważ polskie nazwiska bywają zapisywane w amerykańskich dokumentach na kilka sposobów.

Właściciele zapomnianych pieniędzy mogą otrzymywać oferty od prywatnych firm, które proponują ich odzyskanie w zamian za część znalezionej kwoty. Zanim podpiszemy taką umowę, warto najpierw samodzielnie sprawdzić oficjalną bazę New Jersey. W wielu przypadkach pośrednik robi dokładnie to, co właściciel może zrobić sam. Jeżeli wcześniej mieszkaliśmy w Nowym Jorku, Pensylwanii, Connecticut, na Florydzie lub w innym stanie, warto pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: New Jersey nie musi być jedynym miejscem, w którym czekają na nas pieniądze. Każdy stan prowadzi własny program unclaimed property. Dlatego kilka minut poświęconych na wyszukanie własnego nazwiska – a także nazwisk zmarłych rodziców czy innych osób, po których możemy być spadkobiercami – może okazać się bardzo opłacalne. Czasami będzie chodziło o niewielki, zapomniany czek. Innym razem o znacznie większą sumę. Dopóki jednak nie sprawdzimy bazy, możemy nawet nie wiedzieć, że New Jersey przechowuje pieniądze, które należą właśnie do nas.


REKLAMA

9

Dermatolog Profesor

Camila Krysicka Janniger, M.D., F.A.A.D. Szef Pracowni Dermatologii Geriatrycznej, Kliniczny Profesor Dermatologii i Kliniczny Profesor Medycyny w Rutgers New Jersey Medical School Członek Królewskiego Kolegium Medycznego Autorka licznych publikacji naukowych z zakresu dermatologii

30 lat doświadczenia lekarskiego

Castle Connolly Top Doctors • LECZENIE WSZYSTKICH CHORÓB SKÓRY • ROZPOZNAWANIE NOWOTWORÓW • BIOPSJE WYKONYWANE W GABINECIE • USUWANIE ZNAMION, BRODAWEK I BLIZN

Tel: 973 472 5044 Mówimy po polsku

NASZ NOWY ADRES 60 Main Ave., Wallington, NJ 07057 CLIFTON-WALLINGTON MEDICAL GROUP

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


10 Aktualności

Fragment World Trade Center przed Białym Domem

Ameryka uczciła 25. rocznicę zamachów z 11 września

Sam Lutnick uniknął śmierci, ponieważ tego ranka odwoził syna do szkoły. Trump ponownie opowiedział także o własnej obecności w pobliżu Ground Zero po atakach. Twierdził, że przyjechał tam z ekipą pracującą przy jednym z jego projektów budowlanych i znalazł się w pobliżu budynku znanego wówczas jako U.S. Steel Building, czyli One Liberty Plaza. Według jego relacji dwóch strażaków miało odciągnąć go z miejsca w obawie przed zawaleniem konstrukcji. Ta część wypowiedzi prezydenta wzbudziła jednak kontrowersje. Media i fact-checkerzy wskazują, że nie znaleziono dowodów potwierdzających opisywane przez niego zdarzenie. Istnieją natomiast materiały dokumentujące obecność Trumpa w rejonie Lower Manhattan dwa dni po atakach.

Kuter otrzyma nazwisko strażaka-bohatera

Potężny fragment stalowej konstrukcji wydobyty z ruin południowej wieży World Trade Center stanął na Ellipse przed Białym Domem. Ważąca blisko 7,7 tony belka stała się jednym z symboli obchodów 25. rocznicy zamachów z 11 września 2001 roku. Podczas uroczystości prezydent Donald Trump uhonorował również jednego z najbardziej znanych bohaterów tamtego dnia – Wellesa Crowthera. Stalowy element o długości 21 stóp, czyli około 6,4 metra, pochodzi z południowej wieży World Trade Center. Przez ostatnie miesiące przemierzał Stany Zjednoczone w ramach zorganizowanej przez Tunnel to Towers Foundation trasy „Steel Across America”. Zanim dotarł do Waszyngtonu, przejechał tysiące mil, przypominając kolejnym społecznościom o ofiarach i bohaterach 11 września. 8 września belkę zaprezentowano na Ellipse, tuż przed Białym Domem. Był to 39. przystanek ogólnokrajowej trasy. W uroczystości uczestniczyli m.in. przedstawiciele administracji, członkowie Kongresu oraz około 150 ratowników i przedstawicieli służb z Nowego Jorku, Waszyngtonu i Pensylwanii.

PLUS 17 września 2026

Symbol ludzi, którzy pobiegli w stronę niebezpieczeństwa

Crowtherowi – 24-letniemu maklerowi giełdowemu i ochotniczemu strażakowi, który pracował w południowej wieży World Trade Center. Crowther przeszedł do historii jako „Man in the Red Bandana” – „Człowiek w czerwonej bandanie”. Po uderzeniu samolotu zasłonił twarz charakterystyczną czerwoną chustą i zamiast szukać wyłącznie drogi ucieczki, pomagał innym wydostać się z płonącego wieżowca. Przypisuje mu się uratowanie nawet 18 osób. Sam nie przeżył zawalenia się wieży. Medal – najwyższe cywilne odznaczenie Stanów Zjednoczonych – w jego imieniu odebrały matka Alison oraz siostra Paige.

W swoim przemówieniu Donald Trump mówił o stalowej belce jako o świadectwie siły i odporności Amerykanów. Podkreślał, że zniszczony fragment World Trade Center przypomina nie tylko o samym ataku, ale przede wszystkim o ludziach, którzy tego dnia ruszyli na pomoc innym. W zamachach zginęło 343 strażaków FDNY, 23 funkcjonariuszy NYPD oraz 37 funkcjonariuszy Port Authority Police Department. Prezydent podczas wystąpienia odniósł się również do współczesnej polityki i zagrożeń stojących przed Stanami Zjednoczonymi. Najważniejszym elementem ceremonii Trump ponownie pozostało jednak upamiętnienie opowiedział o swoim ofiar oraz osób, których odwaga 11 września uratowała życie innym. Podczas ceremonii prezydent wspomniał również sekretarza „Człowiek w czerwonej handlu Howarda Lutnicka, który w bandanie” 2001 roku kierował firmą Cantor FitJednym z najbardziej poruszają- zgerald. Jej biura znajdowały się w cych momentów uroczystości było World Trade Center, a w zamachach pośmiertne przyznanie Prezydenc- zginęło ponad 650 pracowników kiego Medalu Wolności Wellesowi firmy, w tym młodszy brat Lutnicka.

Uhonorowany został również Jeffrey Palazzo, strażak nowojorskiego FDNY i jednocześnie rezerwista U.S. Coast Guard. Palazzo służył w Rescue Company 5 na Staten Island i zginął podczas akcji ratunkowej w World Trade Center. Nowy Fast Response Cutter amerykańskiej Straży Przybrzeżnej otrzymał jego nazwisko – USCGC Jeffrey Palazzo.

Ćwierć wieku od dnia, który zmienił Amerykę 11 września 2001 roku terroryści Al-Kaidy porwali cztery samoloty pasażerskie. Dwa uderzyły w wieże World Trade Center w Nowym Jorku, trzeci w Pentagon, a czwarty – United Airlines Flight 93 – rozbił się w Pensylwanii po tym, jak pasażerowie i członkowie załogi podjęli próbę odzyskania kontroli nad maszyną. W atakach zginęło prawie 3 tysiące osób. Dwadzieścia pięć lat później fragment stalowej konstrukcji południowej wieży ponownie przemierzył Amerykę – tym razem nie jako część zniszczonego budynku, lecz jako symbol pamięci o ofiarach, bohaterstwie ratowników i wydarzeniu, które na zawsze zmieniło Stany Zjednoczone.


Aktualności 11

Człowiek w czerwonej bandanie. Bohater, który znał drogę na dół, ale wracał po innych 11 września 2001 roku, o godz. 9:12 rano, w jednym z najtragiczniejszych momentów w historii Ameryki, 24-letni Welles Crowther zadzwonił do swojej matki. Był na 104. piętrze płonącej południowej wieży World Trade Center. Dziewięć minut wcześniej w budynek uderzył porwany samolot United Airlines Flight 175. Matka nie odebrała telefonu. Welles zostawił więc krótką wiadomość: „Mamo, tu Welles. Chcę, żebyś wiedziała, że wszystko ze mną w porządku”. Nie było w jego głosie długiego wyjaśnienia tego, co działo się wokół. Nie powiedział, że się żegna. Nie powiedział również matce, co zamierza zrobić. Przeżył uderzenie samolotu. Znalazł drogę prowadzącą w dół. Mógł nią uciec. Zamiast tego zaczął ratować innych.

Czerwona bandana od ojca Welles Remy Crowther dorastał w Nyack w stanie Nowy Jork. Kiedy miał sześć lat, jego ojciec Jefferson podarował mu czerwoną bandanę. Welles tak ją polubił, że od tamtej pory niemal zawsze miał jedną przy sobie. Nie była to jedyna rzecz, którą przejął od ojca. Jefferson był związany z ochotniczą strażą pożarną, a Welles od najmłodszych lat fascynował się służbą. Jako 16-latek dołączył jako junior firefighter do Empire Hook & Ladder Company w Upper Nyack. Później jego życie potoczyło się jednak w innym kierunku. W 1999 roku ukończył Boston College, gdzie studiował ekonomię i grał w lacrosse. Następnie rozpoczął pracę jako makler w Sandler O’Neill & Partners. Jego biuro znajdowało się na 104. piętrze południowej wieży World Trade Center. Miał dobrą pracę i perspektywy kariery na Wall Street, ale coraz częściej mówił rodzinie, że chce zmienić swoje życie. Dokumenty znalezione po jego śmierci wskazywały, że przygotowywał się do ubiegania o pracę w straży pożar-

nej. Matka wspominała, że latem przed zamachami rozmawiał z ojcem o tym, że nie chce spędzić reszty życia przed komputerem. Nie zdążył zostać zawodowym strażakiem. 11 września zachował się jednak tak, jakby przygotowywał się do tego przez całe życie.

9:03. Samolot uderza w South Tower O godz. 8:46 American Airlines Flight 11 uderzył w północną wieżę World Trade Center. Welles znajdował się wtedy w sąsiednim wieżowcu. O godz. 9:03 drugi porwany samolot – United Airlines Flight 175 – uderzył w południową wieżę między 77. a 85. piętrem, poniżej biura Wellesa. Dziewięć minut później Crowther zadzwonił do matki. Potem ruszył w dół. Na 78. piętrze znajdowało się Sky Lobby. Wśród ludzi, którzy przeżyli uderzenie, była Ling Young, pracownica nowojorskiego Department of Taxation and Finance. Była ciężko poparzona i ranna. W dymie pojawił się młody mężczyzna. Miał czerwoną bandanę zasłaniającą nos i usta. To był Welles.

„Znalazłem schody” Crowther szybko przejął kontrolę nad sytuacją. Wskazywał ocalałym drogę do działającej klatki schodowej i pomagał tym, którzy byli w stanie się poruszać. Jedną z rannych kobiet niósł na plecach. Poprowadził grupę 17 pięter w dół, w okolice 61. piętra. I właśnie wtedy dokonał wyboru, który stał się najważniejszą częścią jego historii. Miał przed sobą drogę prowadzącą dalej na dół. Zawrócił. Pokonał ponownie 17 pięter, tym razem idąc w górę – w kierunku dymu, ognia i miejsca, w które uderzył samolot. Wrócił po następnych Na 78. piętrze Welles znalazł kolejne osoby potrzebujące pomocy. Wśród nich była Judy

Wein, poważnie ranna podczas uderzenia samolotu. Ocalałym trudno było później opisać człowieka, który przyszedł im z pomocą. W dymie nie widzieli dokładnie jego twarzy. Zapamiętali jednak czerwoną bandanę. Welles zorganizował następną grupę i ponownie skierował ludzi w stronę schodów. Sprowadzał rannych w dół, a później jeszcze raz ruszył na górę. Według relacji zebranych po zamachach wielokrotnie pokonywał tę samą drogę, prowadząc ludzi ku bezpieczeństwu, podczas gdy sam wracał w kierunku niebezpieczeństwa. StoryCorps opisuje, że przemieszczał się w górę i w dół południowej wieży trzy razy i pomógł wydostać się co najmniej 18 osobom.

9:59. Wieża runęła Welles był widziany po raz ostatni, gdy ponownie kierował się w górę. O godz. 9:59, zaledwie 56 minut po uderzeniu Flight 175, South Tower zawaliła się. Crowther miał 24 lata. Jego ciało odnaleziono dopiero 19 marca 2002 roku, w rejonie lobby południowej wieży, obok miejsca, w którym znajdowało się stanowisko dowodzenia FDNY. Okoliczności odnalezienia wskazywały, że zamiast próbować wydostać się z budynku, pozostał z ratownikami. Przez miesiące nie wiedzieli, kim był bohater Rodzina Wellesa wiedziała, że zginął. Nie wiedziała jednak, co robił podczas ostatnich kilkudziesięciu minut swojego życia. Ocaleni zaczęli opowiadać o nieznanym młodym człowieku, który pojawił się na 78. piętrze i wyprowadzał ludzi z budynku. Nie znali jego nazwiska. W ich relacjach powtarzał się jednak jeden szczegół. Czerwona bandana. Kiedy Alison Crowther natrafiła na opisy tajemniczego ratownika, od razu pomyślała o synu. Skontaktowała się z osobami, które

przeżyły, i przesłała jego zdjęcie. Rozpoznały Wellesa. Wtedy rodzina dowiedziała się, że człowiek, którego ocaleni nazywali „man in the red bandana”, był ich synem. Marzył o FDNY. Pięć lat później został jednym z nich Welles nie zdążył zrealizować planu, by zostać zawodowym strażakiem. Ale nowojorscy strażacy nie zapomnieli o tym marzeniu. W grudniu 2006 roku FDNY pośmiertnie uznało Crowthera za honorowego członka nowojorskiej straży pożarnej. Jego historia zaczęła żyć własnym życiem. Powstał Welles Remy Crowther Charitable Trust, a Boston College uczynił czerwoną bandanę jednym z symboli pamięci o swoim absolwencie. Uczelnia organizuje Red Bandanna Game, podczas którego drużyna futbolowa BC upamiętnia Wellesa. W 2026 roku mecz miał szczególne znaczenie – odbył się 11 września, dokładnie w 25. rocznicę zamachów, przeciwko Rutgers University. Stroje Boston College zawierały charakterystyczny wzór czerwonej bandany i napis „For Welles”. Kolejną tradycją jest Welles Remy Crowther Red Bandanna 5K. 22. edycję biegu zaplanowano na 24 października 2026 roku na kampusie Boston College. Ze wszystkich wyróżnień, pomników i uroczystości najbardziej przejmającym śladem po Wellesie pozostaje jednak kilkusekundowa wiadomość pozostawiona na automatycznej sekretarce. O 9:12 zadzwonił do matki. Chciał tylko, żeby wiedziała, że żyje. Nie powiedział jej, że zamierza wrócić po innych. Nie powiedział, że właśnie rozpoczyna akcję ratunkową. Nie powiedział „żegnaj”. Po prostu ruszył z powrotem. Welles Crowther znał drogę prowadzącą z wieży. Zamiast wykorzystać ją wyłącznie do własnej ucieczki, wykorzystał ją, żeby ratować innych. I być może właśnie dlatego czerwona bandana, którą dostał od ojca jako mały chłopiec, stała się ćwierć wieku później jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli bohaterstwa z 11 września.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


12

REKLAMA

PROMOCJA! KUCHNIA 10’×10’

Twój sklep, w którym kupisz

WSZYSTKO DO ŁAZIENKI I KUCHNI!

$4,999

REGULARNIE $6,600 OSZCZĘDZASZ $1,601!

W ZESTAWIE: • Szafki shaker białe lub szare • Blat z kwarcu • Białe płytki „subway” • Uchwyty i zlew

25%

20+

DLACZEGO MY? ✓ 100% ALL WOOD CABINETRY

RABAT

NA DRZWI SZKLANE DO ŁAZIENKI!

LAT

✓ NAJWYŻSZA JAKOŚĆ

DOŚWIADCZENIA

✓ SZYBKA REALIZACJA

✓ DARMOWA KONSULTACJA

200+ 5-STAR REVIEWS

DARMOWY PROJEKT 3D

DOSTAWY NJ / NY / PA

UMÓW SIĘ JUŻ DZIŚ! DARMOWA KONSULTACJA I PROJEKT 3D

Znajdziesz u nas najlepsze marki:

SHOWROOM

30% RABAT NA PŁYTKI

SHOWROOM 57 RIVER DRIVE PASSAIC, NJ 07055

973-778-3355

️ info@bjfloorsandkitchens.com

PLUS 17 września 2026

613 BLOOMFIELD AVE WEST CALDWELL, NJ 07006

973-228-1900

sales@bjfloorsandkitchens.com

UMÓW WIZYTĘ ONLINE LUB TELEFONICZNIE ODWIEDŹ NASZĄ STRONĘ: www.bjfloorsandkitchens.com


REKLAMA

13

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


14 Aktualności

Prof. Maria Siemionow z najważniejszą nagrodą światowej transplantologii Pierwsza Polka z Medawar Prize

Prof. Maria Siemionow, jedna z najbardziej cenionych na świecie specjalistek w dziedzinie transplantologii i mikrochirurgii rekonstrukcyjnej, została laureatką Medawar Prize 2026. To najwyższe międzynarodowe wyróżnienie poświęcone osiągnięciom w transplantologii. Polska lekarka i naukowczyni odbierze nagrodę podczas światowego kongresu The Transplantation Society, który rozpocznie się 20 września w Sydney. Dla polskiej medycyny jest to wyróżnienie wyjątkowe. Prof. Maria Siemionow jest pierwszą Polką, która znalazła się w gronie laureatów Medawar Prize. Nagroda przyznawana jest od 1990 roku podczas odbywających się co dwa lata kongresów The Transplantation Society i trafia do naukowców, których praca wywarła szczególnie znaczący wpływ na rozwój transplantologii. W tegorocznej edycji Medawar Prize otrzymają dwie osoby – obok prof. Siemionow wyróżniony został również prof. Gabriel Danovitch z UCLA.

Nagroda nosząca nazwisko noblisty Medawar Prize upamiętnia Sir Petera Medawara – współzałożyciela The Transplantation Society, biologa i laureata Nagrody Nobla, którego

PLUS 17 września 2026

badania nad tolerancją immunologiczną stworzyły podstawy rozwoju współczesnej transplantologii. Sama organizacja określa nagrodę jako najwyższe na świecie wyróżnienie przeznaczone specjalnie za wybitne osiągnięcia w dziedzinie transplantacji. Laureat otrzymuje medal Medawar Prize oraz nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów. Uroczyste wręczenie tegorocznych nagród odbędzie się podczas 31. Międzynarodowego Kongresu The Transplantation Society, zaplanowanego na 20–23 września 2026 roku w Sydney w Australii.

Polka, która dokonała przełomu w amerykańskiej medycynie Nazwisko prof. Marii Siemionow od lat zajmuje szczególne miejsce w historii transplantologii rekonstrukcyjnej. Jednym z największych osiągnięć w jej karierze było kierowanie zespołem Cleveland Clinic, który w grudniu 2008 roku przeprowadził pierwszy w Stanach Zjednoczonych niemal całkowity przeszczep twarzy. Była to jedna z najbardziej skomplikowanych operacji tego rodzaju wykonanych wówczas na świecie. Cztery lata wcześniej prof. Siemionow uzyskała pierwszą na świecie zgodę komisji etycznej na protokół

przeszczepu twarzy. Jej wieloletnia praca pomogła przesunąć granice chirurgii rekonstrukcyjnej i stworzyć możliwości leczenia pacjentów z niezwykle rozległymi obrażeniami twarzy. UIC wskazuje transplantację twarzy oraz jej badania nad tolerancją immunologiczną i regeneracją jako jedne z kluczowych elementów jej dorobku.

Jak sprawić, żeby organizm zaakceptował przeszczep?

Prof. Siemionow jest obecnie związana z University of Illinois Chicago, gdzie jest profesorem w Department of Orthopaedics. Jej dorobek obejmuje ponad 340 recenzowanych publikacji naukowych oraz liczne patenty dotyczące m.in. regeneracji nerwów i technologii komórek chimerycznych.

Z Chicago do Wrocławia Tuż przed wyjazdem do Sydney prof. Siemionow odegrała również ważną rolę podczas XIII Kongresu Polonii Medycznej we Wrocławiu, który odbył się w dniach 10–12 września. Światowej sławy chirurg przewodniczyła Komitetowi Naukowemu wydarzenia. Kongres odbywał się pod hasłem „Innowacje medyczne a dobro Pacjenta” i zgromadził lekarzy, naukowców oraz ekspertów pracujących zarówno w Polsce, jak i w zagranicznych ośrodkach medycznych. Program obejmował szerokie spektrum współczesnej medycyny – od transplantologii, chirurgii i medycyny regeneracyjnej, przez onkologię i kardiologię, po sztuczną inteligencję, robotykę oraz medycynę kosmiczną. Dla prof. Siemionow wrzesień 2026 roku łączy więc dwa ważne wydarzenia. Najpierw we Wrocławiu stanęła na czele naukowej części spotkania polskich lekarzy i naukowców z całego świata. Kilka dni później wyruszy do Sydney, gdzie dołączy do grona najwybitniejszych postaci w historii światowej transplantologii. Medawar Prize jest nie tylko osobistym sukcesem prof. Marii Siemionow. To również jedno z najbardziej prestiżowych międzynarodowych wyróżnień, jakie przypadło polskiej lekarce i naukowczyni pracującej w Stanach Zjednoczonych.

Ogromna część pracy naukowej prof. Siemionow dotyczy problemu, który pozostaje jednym z największych wyzwań transplantologii – odrzucania przeszczepionych tkanek. Pacjenci po transplantacjach często muszą przez wiele lat, a niekiedy przez całe życie, przyjmować leki hamujące układ odpornościowy. Immunosupresja chroni przeszczep DENTYSTYCZNY przed odrzuceniem, ale jednocześnie Małgorzata może powodować poważne działania Wiwart-Truszkowska D.D.S. niepożądane. Badania prof. Siemionow obejmują m.in. rozwój metod indukowania tolerancji immunologicznej, regenerację dentystyka nerwów obwodowych oraz zastosowanie nowoczesnych technologii ogólna i kosmetyczna komórkowych. W jej dorobku znajdują się również badania nad tera- 1277 Main Ave, Clifton, NJ piami komórek chimerycznych, które Tel.: 973-478-6123 mogą mieć zastosowanie m.in. w 646-784-0096 leczeniu dystrofii mięśniowych.

Gabinet


REKLAMA

15

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


16

PLUS 17 września 2026

REKLAMA


17

REKLAMA

Elżbieta Fruchtman Tłumacz – notariusz

1(201) 725 2067

elizabethfruchtman@yahoo.com

• Apostille • Podania w języku polskim i angielskim EMERYTURY, DISABILITY I OBYWATELSTO PO POLSKU Wiele usług telefonicznie Jestem Notary Public potwierdzam tożsamość osoby składającej podpisy łacznie z klauzulą apostille, przygotowuję upoważnienia, odwołania, pełnomocnictwa z klauzulą apostille lub bez w języku polskim zgodnie z obowiązującymi w Polsce wymaganiami prawnymi. Ponadto Jestem licencjonowanym instruktorem różnych rodzajów Yogi. Zapraszam!

KANCELARIE ADWOKACKIE NOWY JORK - WARSZAWA mec. Jerzy Sokół Adwokat jest absolwentem prawa Uniwersytetu Warszawskiego oraz University of Connecticut, z praktyką w Polsce i USA

SPRAWY W USA: • Spadkowe i testamenty • Imigracyjne: obrona przed deportacją/przesłuchania w sądach/ redukcja kaucji • Bankructwa

SPRAWY W POLSCE: • Sprawy spadkowe i testamenty • Odzyskiwanie mienia • Sprawy majątkowe • Sprawy karne/ cywilne

861 Manhattan Avenue, pokój 6 Brooklyn, NY 11222 adwokatsokol@gmail.com

Adres biura w Polsce: ul. Prusa 2, 00-439 Warszawa tel. 011-48-22-219-5088

718-389-5115

www.adwokatsokol.com tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


18 Podróże z Andrzejem Kulką

Botswana - Safari w Parku Narodowym Chobe Botswana mierzy blisko 600 tys. km kwadratowych (dwa razy tyle co Polska), liczy nieco ponad 2.5 miliona mieszkańców i jest jednym z najbezpieczniejszych krajów Czarnego Lądu. Siedemdziesiąt procent powierzchni państwa zajmują pustynie, ale tam, gdzie pojawia się woda, znajdziemy najwspanialsze miejsc do zwiedzania, jakie oferuje planeta Ziemia! Blisko 40% powierzchni kraju stanowią obszary chronione: parki narodowe i rezerwaty. Botswana to jeden z największych sukcesów w ochronie przyrody w Afryce - słynąc z nieskazitelnych krajobrazów, niezwykłej dzikiej fauny oraz zaangażowania w zrównoważoną turystykę. Od buchających zielenią kanałów Delty Okawango, przez ogromną pustkę solniska Makgadikgadi, aż po nieokiełznane piękno Parku Narodowego Chobe - każda podróż odkrywa inne oblicze Afryki. To właśnie wspomniany Park jest naszym dzisiejszym celem. Z hotelu w mieście Victoria Falls mamy niecałe 100 kilometrów do przejechania, co zajmuje dwie godziny, gdyż po drodze czeka nas przejście graniczne między Zimbabwe a Botswaną. Wjeżdżamy do Kasane, miasteczka, będącego wrotami do naszego Parku, skąd też organizowane są dwa typy safari - lądowe, jeepami oraz wodne, łódkami - a

my mamy zamiar skorzystać z obu! Wsiadamy na dżipy, aby tuż po przekroczeniu bramy wjazdowej Chobe, ujrzeć pierwsze żyrafy i stada niezliczonych antylop oraz słoni podążających napić się wody z rzeki. Są trzy powody, dla których zawsze wybieram październik i listopad do podróży na dalekie południe Aryki. Wzmiankowane miesiące znaczą końcówkę pory suchej, więc wzdłuż brzegów w dużych ilościach gromadzą się zwierzęta. Mało tego; na drzewach pozostało mało liści i łatwiej wypatrzeć drapieżniki czające się w buszu! Powód trzeci, bardzo ważny - koniec pory suchej oznacza również znikomą ilość komarów, kiedy ryzyko zarażenia malarią jest znikome! Z wysokiego brzegu rzeki Chobe, patrzymy na zdawać by się mogło nieprzebrane stada antylop; wśród których wyróżniam impale, koby śniade, skoczniki (springbok), antylopy szablorogie i duże, majestatyczne kudu o wspaniałych, skręconych rogach. Nieco dalej nieruchomo spoczywa krokodyl, niby śpiąc, ale pewnikiem obserwujący z uwagą nadchodzące gazele licząc, że któraś podejdzie zbyt blisko do uzbrojonej w potężne zęby paszczy! Ujrzałem orła cień; faktycznie przeleciał nad naszymi głowami usiadając na pobliskim drzewie w

pozycji, skąd widać taflę wody w płytkiej zatoczce, gdzie są ryby, ulubione pożywienie afrykańskiego bielika. Nasza Toyota 4x4 podąża dalej po piaszczystej drodze, przez którą akurat przechodzi słoń i - jak wiatr - przebiegają wielkie strusie. Na poboczu stoi stado bawołów, co wyglądają jak niewinne krowy, ale my dobrze wiemy, że są to jedne z najbardziej niebezpiecznych zwierząt Afryki, nie bez powodu zaliczające się do myśliwskiej Wielkiej Piątki. Niespodziewanie nastała chwila, kiedy wszyscy, wraz z kierowcą i przewodnikiem, dosłownie zamarli w bezruchu. Z buszu wyszły trzy ogromne słonie, samce, przystając kilka metrów przed nami, skanując nas swoim wnikliwym wzrokiem, połączonym z mózgiem, który uwaga - wszystko pamięta! Ocena naszych skromnych postaci wypadła pozytywnie, gdyż kolosy, mruknąwszy, spokojnie odeszły, a my mogliśmy złapać oddech - minuty jakich się nie zapomina do końca życia. Niechże zamieszczona fotografia odda obraz tej niepowtarzalnej chwili. Z pozycji siedzenia w zadaszonej Toyocie, z poczuciem ulgi patrzę teraz na rzekę Chobe. Czuję, że się wyciszyłem, zwolniłem bieg, wsłuchałem się w rytm dzikiej przyrody i odkryłem Afrykę w jej najczystszej postaci. Bowiem Botswana to Afryka w swoim najbardziej autentycznym wydaniu - kraj nienaruszonej dziczy, niezwykłej przyrody,

bezkresnego nieba i ciepłej gościnności, gdzie każde safari wydaje się podróżą w kierunku oryginalnego arcydzieła natury. Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest zawodowym przewodnikiem i właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki po całym świecie. Bliższe informacje i rezerwacje: EXOTICA TRAVEL, tel. (773) 237 7788, strona internetowa: https://andrzejkulka.com/ upcoming-trips/

Orzeł bielik afrykański, rybożer.

DR. ANNETTE BURON Tel: 862 233 8438

Doktor mówi po polsku

NASZE USŁUGI • Indywidualne wkładki ortopedyczne • Obuwie dla osób dorosłych i dzieci – dla diabetyków oraz ortopedyczne • RTG wykonywane na miejscu w gabinecie • Terapia falą uderzeniową • Leczenie wrastających paznokci • Leczenie brodawek • Przyjmujemy pacjentów bez wcześniejszej rejestracji (walk-ins) • Dostępne wizyty tego samego dnia

PLUS 17 września 2026

LODI 4 Hunter St Suite 201 Lodi, NJ 07644 20 Prospect Ave Suite 803 Hackensack NJ 07601 663 Palisades Ave Suite 204 Cliffside Park NJ 07010 185 Central Ave Suite 214 East Orange NJ 07018


Podróże z Andrzejem Kulką 19

Bardzo niebezpieczne bawoły afrykańskie.

Zaspana, ale czujna lwica.

Krajobraz Botswany.

Nieprzekupne siły ochrony granic.

Kob śniady.

Witamy w

POL-CAR Collision Repair!

Ogrzewanie i Chłodzenie po godzinach Zadzwoń do Jacka: 973-289-0149 (komórka)

◊ serwis ◊ naprawa ◊ wymiana

Nasza specjalność to: ❖ Blacharstwo i lakiernictwo ❖ Kompleksowe naprawy

powypadkowe samochodów wszystkich marek ❖ Współpraca ze wszystkimi firmami ubezpieczeniowymi ❖ Wysoka jakość usług i dobra cena

Pomagamy h w rozmowac z firmami owymi ubezpieczeni

◊ dobijanie gazu ◊ czyszczenie systemów wentylacyjnych tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


20 Na wesoło • Advantage Plans • Supplement Plans • Prescription Drug Plans

Doświadczony Broker współpracujący z wieloma firmami ubezpieczeniowymi odpowie na nurtujące Cię pytania związane z: • przejściem na emeryturę, • uzyskaniem zdrowotnych ubezpieczeń emerytalnych Medicare, • obsługą indywidualnych kont emerytalnych IRA, • transferem pieniędzy z pracowniczych kont 401k 403 b, planów unii • asysta w urzędzie Social Security • ubezpieczenia na życie • ubezpieczenie zwiazane z pochówkiem - final expense insurance

Zadzwoń dziś: Agnieszka Rola Licencjonowany Broker NJ ,NY 917 716 4245 agnesrola@gmail.com

Noc. Wielki pożar. Siedem jednostek straży pożarnej walczy z żywiołem. Do kierującego akcja podchodzi jakiś facet: - Jak wam idzie? Nikt ze strażaków nie ucierpiał?! - Niestety - odpowiada strażak - Dwóch naszych ludzi zostało w płomieniach, a sześciu jest ciężko poparzonych. Ale za to wynieśliśmy z budynku szesnaście osób. Trwa reanimacja... - Szesnaście osób?! Przecież tam był tylko ochroniarz! Skąd pan wie?! Kim pan jest? - Kierownikiem tego prosektorium...

500 North Wood Ave, Suite 1A, Linden NJ 07036 Tel: (908) 718 - 7337 ATRAKCYJNE CENY Gabinet otwarty do późnych godzin wieczornych oraz w soboty Akceptujemy wiekszość ubezpieczeń

cie zwierząt! One przenoszą wiele zarazków! - Eee tam, moja ciocia całowała swojego kota... - I co się stało? - Kot zdechł...

A Facet mówi do sąsiada: - Byłem z teściową w zoo. - I jak było? - Nie przyjęli jej.

A

Dzwoni klient do sklepu mięsnego i pyta: - Czy ma pan kurze nóżki? - Mam - Czy ma pan skrzyDziadek dał Jasiowi 20 zł na dełka? - Także mam. - A ma pan urodziny. Mama obserwuje Jasia, świński ryj? - Tak - No to musi pan wreszcie mówi: - Jasiu, podziękuj naprawdę śmiesznie wyglądać. dziadziusiowi. - Ale jak? - Powiedz tak, jak ja mówię, gdy tatuś daje mi pieniążki. Jasiu zwraca się do dziadzia: - Czemu tak mało? Blondynka spóźnia się do pracy. Zdenerwowany szef dzwoni do niej i mówi: - Gdzie ty jesteś? - Jadę do pracy, korek jest - A jak długi? - Nie Na lekcji pani mówi dzieciom: wiem, bo jadę pierwsza. - Pod żadnym pozorem nie całuj-

A

A

A

WYCIECZKI Busem z Polskim przewodnikiem

Wycieczki dla osób "solo", par i rodzin

Kanada – 7 dni, od 20 września i od 20 października Wycieczki dookoła USA – 17 dni od 2 października Nowy Orlean/Teksas 13 – 12 listopada Floryda Sylwestrowa w grudniu, 9 i 10 dni Ponadto: Waszyngton/Capitol, Jaskinie, Niagara, Amisze, Acadia i inne

www.ampolinc.com | 609-647-9054 | ampoltours@yahoo.com

PLUS 17 września 2026

OPIEKA DENTYSTYCZNA dla całej rodziny

A Wielki, ogromny, wielopiętrowy supermarket, w którym kupicie wszystko. Szef przyjmuje do pracy nowego sprzedawcę, dając mu jeden dzień okresu próbnego, żeby go przetestować. Po zamknięciu wzywa szef nowego sprzedawcę do biura: - No to ile dziś zrobił pan transakcji? - pyta sprzedawcę. - Jedną, szefie. Co?! Jedną?! Nasi sprzedawcy mają średnio od sześćdziesięciu do siedemdziesięciu transakcji w ciągu dnia! Co pan robił przez cały dzień? A właściwie to ile pan utargował? Trzysta osiemdziesiąt tysięcy dolarów. Szefa zatkało. - Trzy... sta osiem... dziesiąt tysięcy? Na Boga, co pan sprzedał? - No, na początku sprzedałem mały haczyk na ryby. - Haczyk na ryby? Za trzysta osiemdziesiąt tysięcy? - Potem przekonałem klienta, żeby wziął jeszcze średni i duży haczyk. Następnie przekonałem go, że powinien wziąć jeszcze żyłkę. Sprzedałem mu trzy rodzaje: cienką, średnią i grubą. Wdaliśmy się w rozmowę. Spytałem gdzie będzie łowić. Powiedział, że na Missouri, dwadzie-

we Darmo acje lt u s kon

www.annapawlowskadds.com

UBEZPIECZENIE MEDICARE GABINET DENTYSTYCZNY

ścia mil na północ. W związku z tym sprzedałem mu jeszcze porządną wiatrówkę, nieprzemakalne spodnie i rybackie gumowce, ponieważ tam mocno wieje. Przekonałem go, że na brzegu ryby nie biorą, no i tak poszliśmy wybrać łódź motorową. Spytałem go jakie ma auto i wydusiłem z niego, że dość małe aby odwieźć łódź, w związku z czym sprzedałem mu przyczepę. - I wszystko to sprzedał pan człowiekowi, który przyszedł sobie kupić jeden, jedyny haczyk na ryby? - On przyszedł z zamiarem kupienia podpasek dla swojej żony, ale zaproponowałem mu, że skoro w weekend nici z seksu, to może pojechałby przynajmniej na ryby.

A Nauczycielka daje klasie zadanie: - Ułóżcie zdanie zawierające słowo ANANAS. Pierwsza zgłasza się Małgosia: - Ananas jest zdrowym owocem. Później zgłasza się Paweł: - Ananas rośnie na palmach. Teraz ty Jasiu mówi nauczycielka. A Jasiu na to: - Basia puściła bąka A NA NAS leci smród.


REKLAMA

21

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim. • Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Mówimy po polsku

Biuro główne:

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


22 Kuchenne hobby

Jabłko jabłku nierówne Które do szarlotki, które do sałatki, a które najlepiej zjeść od razu?

PLUS 17 września 2026


W

rzesień w Ameryce pachnie jabłkami. Rusza apple picking, na farmach pojawia się świeży cider, a w sklepach półki wypełniają Honeycrisp, Gala, Fuji, McIntosh i Granny Smith. Tylko które wybrać? Okazuje się, że odmiana ma ogromne znaczenie. Jabłko idealne do lunchboxa niekoniecznie sprawdzi się w szarlotce, a to, które świetnie rozpada się na mus, może zupełnie zniknąć podczas pieczenia. Oto mały przewodnik po jabłkach, który przyda się przez całą jesień. W Polsce przez lata wybór był stosunkowo prosty. Kupowało się antonówkę, szarą renetę, ligola czy papierówkę, a gospodynie doskonale wiedziały, które jabłka trafią do szarlotki, które do kompotu, a które najlepiej smakują prosto z drzewa. Po przeprowadzce do Stanów Zjednoczonych sytuacja trochę się komplikuje. W sklepie czekają Honeycrisp, Gala, Fuji, Pink Lady, Granny Smith, McIntosh, Golden Delicious i dziesiątki innych odmian. I zdecydowanie nie smakują tak samo.

Honeycrisp – król chrupania Jeżeli istnieje jabłko stworzone przede wszystkim do jedzenia na surowo, Honeycrisp jest jednym z najlepszych kandydatów. Ma charakterystyczny chrupiący, niezwykle soczysty miąższ i dobry balans słodyczy oraz kwasowości. Rutgers opisuje jego smak właśnie jako wyjątkowo chrupiący, soczysty i lekko kwaskowy. Świetnie nadaje się do lunchboxa, sałatki z serem i orzechami albo po prostu do zjedzenia bez żadnych dodatków. Można z niego również piec, ale przy obecnych cenach Honeycrisp szkoda czasem chować go pod kruszonką.

Granny Smith – kwaśna gwiazda szarlotki

Kuchenne hobby 23 kwasowość równoważy cukier, cynamon i maślane ciasto, a zwarty miąższ lepiej zachowuje strukturę podczas pieczenia. Jeśli amerykański apple pie albo szarlotka wychodzą nam zbyt słodkie, Granny Smith może rozwiązać problem. Jeszcze lepszy rezultat daje połączenie kilku odmian. Część kwaśnych Granny Smith i część słodszych, aromatycznych jabłek tworzy ciekawszy smak niż użycie tylko jednego rodzaju.

Gala – słodka i łagodna Gala to jedna z najbardziej rozpoznawalnych odmian. Jest słodka, aromatyczna i niezbyt kwaśna. W New Jersey jej zbiory przypadają na początek września. To bardzo dobre jabłko dla dzieci oraz dla osób, które nie przepadają za kwaśnymi odmianami. Można dodawać je do owsianki, jogurtu czy sałatki. Do szarlotki? Można, ale sama Gala może dać zbyt słodki i mało wyrazisty rezultat. Lepiej połączyć ją z kwaśniejszą odmianą.

miękkiego jabłka McIntosh to klasyka północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych. Ma aromatyczny, soczysty miąższ, ale podczas obróbki cieplnej staje się znacznie bardziej miękki niż Granny Smith. To wada, jeśli zależy nam na wyraźnych kawałkach jabłek w cieście, ale ogromna zaleta, gdy robimy mus, nadzienie czy apple butter. Jeżeli lubimy szarlotkę z miękkim, niemal kremowym środkiem, można dodać McIntosh do mieszanki z twardszą odmianą. Pink Lady – trochę słodka, trochę kwaśna

Pink Lady, czyli odmiana Cripps Pink, ma bardziej zdecydowany charakter. Jest chrupiąca, słodka, ale jednocześnie wyraźnie kwaskowa. Dobrze smakuje na surowo, ale dzięki temu balansowi świetnie sprawdza się również w kuchni. To dobre jabłko dla osób, dla których Gala jest zbyt słodka, a Granny Smith – zbyt kwaśna. Fuji – dla miłośników W New Jersey jest odmianą późną – Rutgers umieszcza Cripps słodyczy Pink w grupie jabłek zbieranych pod Fuji to kolejna odmiana dla osób, koniec października. które szukają przede wszystkim słodkiego jabłka. Jest chrupiące, Wrzesień to czas soczyste i świetnie nadaje się do apple picking przekąsek. W New Jersey występują również wcześniejsze odmiany Fuji Dla mieszkańców New Jersey dojrzewające około połowy wrze- właśnie zaczyna się jeden z najśnia. przyjemniejszych momentów roku. Dzięki naturalnej słodyczy Fuji Lokalne jabłka dojrzewają etapami, można wykorzystać w deserach, więc podczas jednej wizyty na ograniczając ilość dodawanego farmie możemy znaleźć zupełcukru. Dobrze smakuje też pokro- nie inne odmiany niż kilka jone w plasterki z masłem orzecho- tygodni później. wym lub serem. Rutgers prowadzi w tym sezonie reguGolden Delicious – larne pomiary dojrzałości jabłek kuchenny uniwersał w różnych Nie należy oceniać go po nieco częściach niepozornym wyglądzie. Golden Delicious jest słodki, aromatyczny i bardzo wszechstronny. Może trafić do ciasta, musu, naleśników, owsianki czy sałatki. Rutgers zwraca uwagę na wyjątkowo słodki smak tej odmiany. Do wypieków warto połączyć Golden Delicious z kwaśniejszym Granny Smith. Pierwsze wnosi słodycz, drugie kwasowość i strukturę.

stanu. Wczesny wrzesień to m.in. czas odmian Gala, a Honeycrisp należy do ważnych odmian zbieranych w środkowej i późniejszej części miesiąca. Fuji, Golden Delicious i kolejne późniejsze jabłka pojawiają się wraz z postępem jesieni. Dlatego podczas apple picking warto zapytać pracowników farmy nie tylko: „Co można dzisiaj zbierać?”, ale również: „Które z tych jabłek będą najlepsze do pieczenia?” Możemy wrócić do domu z kilkoma odmianami i urządzić z dziećmi własny test smakowy.

Najprostszy jesienny deser: jabłka pod kruszonką Na koniec coś, do czego nie potrzeba nawet przepisu na ciasto. Pokrojone jabłka – najlepiej mieszankę kwaśnych i słodkich – wkładamy do naczynia do zapiekania. Dodajemy cynamon, odrobinę soku z cytryny i tyle cukru, ile rzeczywiście potrzebują owoce. Na wierzchu rozsypujemy kruszonkę z mąki, masła i cukru. Można dodać płatki owsiane albo posiekane orzechy. Pieczemy, aż jabłka zmiękną, a wierzch stanie się złocisty. Podajemy jeszcze ciepłe z gałką lodów waniliowych. I chyba właśnie wtedy najlepiej rozumiemy, dlaczego jesienią nie ma sensu pytać, która odmiana jabłek jest najlepsza. Właściwe pytanie brzmi: do czego chcemy jej użyć?

Zielone Granny Smith trudno pomylić z inną odmianą. Są twarde, wyraźnie kwaśne i zdecydowanie mniej deserowe od wielu czerwonych jabłek. Rutgers określa je jako odmianę o wyjątkowo cierpkim smaku. I właśnie dlatego tak dobrze sprawdzają się w wypiekach. Ich McIntosh – gdy chcemy

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


24

REKLAMA

MD KORU

Lekarz Medycyny

Małgorzata Komza, MD

Medycyna Estetyczna & Wellness

Gdzie nauka spotyka piękno

17 Sylvan Street, Suite 103 B, Rutherford,NJ Tel: (201) 691 7110 www.KomzaMD.com

Zadbaj o swój wygląd i samopoczucie w nowoczesnym gabinecie prowadzonym przez doświadczoną specjalistkę: Dorota Mironiuk, MSN, APN, AGNP-C Oferujemy szeroki zakres zabiegów estetycznych i terapii zdrowotnych dla kobiet i mężczyzn: Medycyna estetyczna: • Botox®, Dysport®, Jeuveau®, Daxxify® • Wypełniacze (Restylane®, Juvederm®, Versa®, RHA®) • Sculptra®, Radiesse® • Modelowanie twarzy i redukcja tkanki tłuszczowej (Kybella®) • Zabiegi PRP / PRF / EZ Gel

Wellness & zdrowie: • Terapia hormonalna (BHRT) dla kobiet i mężczyzn • Kroplówki witaminowe IV • Zastrzyki: witamina D, B12 • Programy odchudzania • Medycyna funkcjonalna • PRP na włosy i skórę

Zabiegi na twarz i ciało: • Mikronakłuwanie (z PRP) • DiamondGlow Facial • IPL – fotoodmładzanie • Laser CO2 (CoolPeel) • Morpheus8 – twarz, szyja i ciało • Modelowanie twarzy (żwacze, „gummy smile”) • Rozpuszczanie wypełniaczy

Tel. 201-300-0255 3699 Route 46, Parsippany, NJ 07054

• uzależnień • chorób psychicznych • problemów emocjonalnych u dzieci młodzieży i dorosłych

Zadzwoń i umów wizytę już dziś:

Oferta specjalna dla nowych pacjentów:

$50 ZNIŻKI

przy wydatku powyżej $200

Twoje piękno. Twoje zdrowie. Nasza wiedza.

PLUS 17 września 2026

Ewaluacja i leczenie

• depresja • stany lękowe • nerwice • bezsenność • psychoza • ADHD • OCD Uzależnienia od: alkoholu, benzodiazepin, heroiny/painkillers Dr Komza jest certyfikowana w leczeniu uzależnień od heroiny i innych opiatów za pomocą leku SUBOXONE


REKLAMA

25

WOJCIECH KONIOR ND, CNS, MS NATUROPATA, SPECIALISTA ŻYWIENIA BOARD CERTIFIED by AMERICAN ALTERNATIVE MEDICAL ASSOCIATION

DIPLOMATE in INTEGRATED ALTERNATIVE MEDICINE CERTIFIED NUTRITION SPECIALIS Ogólna Medycyna Naturalna

25 Brookside Dr Oak Ridge NJ 07438 973-208-0112

517 River Drive cell:973-769-8248

www.naturalmedicinecenterllc.com

NATURALNA DROGA DO ZDROWIA TERAPIA MANUALNA Bóle Pleców, Stawów, Mięśni PORADY DIETETYCZNE INDYWIDUALNE PROGRAMY ODCHUDZAJACE OCZYSZCZANIE ORGANIZMU Z TOKSYN PODNOSZENIE ENERGII I SPRAWNOSCI POPRAWA ODPORNOŚCI ORGANIZMU ZIOŁOLECZNICTWO MEDYCYNA ZAPOBIEGAWCZA WITAMINY I MINERAŁY LASEROWA STYMULACJA PUNKTÓW AKUPUNKTUROWYCH ******************** ANALIZA MINERAŁOWA na PODSTAWIE TESTÓW WŁOSÓW TESTY NA ALERGIE POKARMOWE BADANIE POZIOMU WITAMINY ”D” BADANIE POZIOMU WOLNYCH RODNIKÓW ******************** Z pytaniami proszę dzwonić na powyższe numery telefoniczne

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


26 Styl życia

20 tysięcy zdjęć w telefonie Ile z nich naprawdę jeszcze zobaczysz?

Pierwsze kroki dziecka, wakacje sprzed kilku lat, urodziny, rodzinne święta, zdjęcie z babcią, której już nie ma. Fotografujemy po to, by zatrzymać wspomnienia. Paradoksalnie robimy jednak tak wiele zdjęć, że te najważniejsze coraz częściej giną w cyfrowym tłumie. W galerii pomiędzy rodzinnymi fotografiami znajdują się paragony, zrzuty ekranu, zdjęcia produktów i dziesięć niemal identycznych ujęć zachodu słońca. Może więc zamiast robić kolejne zdjęcie, warto najpierw uratować te, które już mamy? Jeszcze nie tak dawno rodzinne fotografie mieściły się w kilku albumach. Nie było ich tysiące, dlatego każde zdjęcie miało swoją wagę. Album wyciągało się z szafy, siadało przy stole i oglądało razem. Ktoś przypominał nazwiska, ktoś inny opowiadał historię miejsca, a dzieci dowiadywały się, jak wyglądali rodzice i dziadkowie wiele lat wcześniej. Dziś cały rodzinny album mieści się w kieszeni. A właściwie nie jeden album, lecz dziesiątki tysięcy fotografii. Robienie zdjęć praktycznie nic nie kosztuje, dlatego nie zastanawiamy się już przed naciśnięciem przycisku. Jedna fotografia zmieniła się w

PLUS 17 września 2026

pięć, pięć w dwadzieścia, a kilkudniowe wakacje NIE PRÓBUJ PORZĄDKOWAĆ potrafią pozostawić po sobie kilkaset ujęć. 20 TYSIĘCY ZDJĘĆ Problem zaczyna się później. Zdjęcia, które miały chronić wspomnienia przed zapomnieWidok liczby 18 437 albo 27 862 zdjęć skuteczniem, same zaczynają być zapominane. nie odbiera ochotę na rozpoczęcie jakichkolwiek porządków. Dlatego pomysł: „W sobotę przejrzę TELEFON PAMIĘTA ZA NAS cały telefon” zazwyczaj kończy się bardzo szybko. Co jakiś czas urządzenie samo przypomina Nie trzeba tego robić. nam, co robiliśmy pięć czy dziesięć lat temu. Znacznie łatwiej wybrać jeden mały fragment Pojawia się automatycznie przygotowany film, cyfrowego życia. Ostatni miesiąc. Jedne wakazdjęcia z wakacji albo komunikat: „Tego dnia…”. cje. Święta. Urodziny dziecka. Zdjęcia konkretCzasami wywołuje to uśmiech. Innym razem nej osoby. Wystarczy 15 czy 20 minut. telefon niespodziewanie pokazuje osobę albo wydarzenie, do którego wcale nie chcieliśmy Warto też wykorzystać możliwości samego telefonu. Współczesne galerie potrafią grupowracać. Oddaliśmy bowiem część swojej pamięci wać fotografie według osób, miejsc i dat, a także algorytmowi. To on wybiera zdjęcia, które zoba- wyszukiwać konkretne przedmioty czy wydarzeczymy ponownie. My przez kilka sekund oglą- nia. Można również szybko dotrzeć do zrzutów damy przygotowane „wspomnienie”, po czym ekranu, filmów czy duplikatów. zamykamy je i wracamy do wiadomości, pracy Jeżeli mamy dwanaście niemal identycznych czy mediów społecznościowych. zdjęć dzieci stojących przed choinką, prawdopoTymczasem fotografie naprawdę dla nas dobnie nie potrzebujemy wszystkich dwunastu. ważne mogą od lat pozostawać gdzieś pomię- Wybierzmy dwa najlepsze. Reszta nie wzmacnia wspomnienia – tylko utrudnia odnalezienie tych dzy tysiącami innych plików. naprawdę dobrych.


Styl życia 27 NAJLEPSZY MOMENT JEST TUŻ PO WYDARZENIU Najłatwiej dokonywać wyboru wtedy, kiedy jeszcze dokładnie pamiętamy, dlaczego dane zdjęcie było ważne. Po wakacjach można więc wybrać 30 najlepszych fotografii. Po urodzinach – 10. Po szkolnym przedstawieniu – kilka ujęć, które naprawdę chcemy zachować. To niewielka zmiana, ale po kilku latach robi ogromną różnicę. Dobrym zwyczajem może być również krótki przegląd galerii raz w miesiącu. Usuwamy przypadkowe zdjęcia, paragony, niepotrzebne screenshots i nieudane ujęcia, a najważniejsze fotografie dodajemy do albumów: „Lato 2026”, „Pierwszy dzień szkoły”, „Boże Narodzenie”, „Rodzina”. System nie musi być idealny. Ma przede wszystkim pozwolić nam znaleźć to, czego szukamy. CHMURA TO NIE TO SAMO CO PLAN AWARYJNY Wiele osób zakłada, że skoro zdjęcia automatycznie zapisują się w chmurze, są bezpieczne na zawsze. To zdecydowanie lepsza sytuacja niż przechowywanie ich wyłącznie w telefonie, ale warto wiedzieć, jak działa nasza kopia. Czy synchronizacja jest rzeczywiście włączona? Czy w chmurze jest jeszcze miejsce? Czy wszystkie zdjęcia przesyłane są w odpowiedniej jakości? Co stanie się po zmianie telefonu? Czy mamy aktualny numer telefonu i sposób odzyskania dostępu do konta? Jest jeszcze jeden problem: synchronizacja i kopia zapasowa nie zawsze oznaczają dokładnie to samo. Jeśli usunięcie zdjęcia na jednym

urządzeniu powoduje jego usunięcie również w chmurze, sama synchronizacja nie ochroni nas przed każdym błędem. Dlatego najcenniejsze rodzinne archiwum dobrze przechowywać w więcej niż jednym miejscu. Oprócz chmury może to być komputer lub zewnętrzny dysk. Prosta zasada brzmi: jeżeli jedyna kopia ważnego zdjęcia znajduje się w jednym miejscu, nie jest ono jeszcze dobrze zabezpieczone. WYDRUKUJ 30 ZAMIAST PRZECHOWYWAĆ 30 TYSIĘCY Nie trzeba wracać do czasów, kiedy każde zdjęcie z aparatu trafiało do fotografa. Warto jednak wybrać niewielką część cyfrowych fotografii i nadać im fizyczną formę. Może to być tradycyjny album, fotoksiążka przygotowywana raz w roku albo pudełko z najlepszymi odbitkami. Spróbujmy prostego eksperymentu: wybierzmy 20–30 najlepszych zdjęć z ostatnich trzech miesięcy i je wydrukujmy. Nagle przestają być plikami. Zdjęcie leżące w albumie można wziąć do ręki. Dziecko może znaleźć je za dziesięć lat. Można pokazać je przy rodzinnym stole bez szukania telefonu, hasła czy odpowiedniej aplikacji. Fizyczne odbitki oczywiście również mogą zostać zgubione lub zniszczone. Dlatego najlepszym rozwiązaniem nie jest wybór między papierem a technologią. Najcenniejsze wspomnienia warto mieć w obu formach. ZA 30 LAT KTOŚ ZAPYTA: „KTO TO JEST?” Jest jeszcze jedna rzecz, o której łatwo zapominamy.

My wiemy, kto stoi na zdjęciu. Wiemy, gdzie zostało wykonane i dlaczego wszyscy się śmieją. Ale czy za 30 albo 50 lat będą to wiedziały nasze dzieci? Zdjęcie bez kontekstu z czasem traci część swojej historii. Dlatego szczególnie ważne fotografie dobrze jest opisywać. Nie potrzeba całych akapitów. Czasami wystarczy: „Pierwsze mieszkanie w Nowym Jorku, 1998. Mama, tata i ciocia Ania”. W cyfrowych albumach możemy dodać datę, lokalizację, nazwę wydarzenia czy opis. Przy tradycyjnych albumach krótka notatka może znaleźć się obok fotografii. A jeśli tworzymy rodzinny album, nie ograniczajmy się wyłącznie do zdjęć. Dziecięcy rysunek, kartka od babci, bilet z pierwszego wspólnego wyjazdu czy kilka zdań opisujących zabawną rodzinną historię za kilkadziesiąt lat mogą okazać się bezcenne. NIE POTRZEBUJEMY WIĘCEJ ZDJĘĆ. POTRZEBUJEMY LEPSZYCH WSPOMNIEŃ Cyfrowego bałaganu, który powstawał przez dziesięć lat, nie uporządkujemy w jeden weekend. I wcale nie musimy. Można zacząć dzisiaj od ostatnich 30 dni. Usunąć niepotrzebne zdjęcia. Wybrać dziesięć najlepszych. Stworzyć jeden album. Sprawdzić, czy działa kopia zapasowa. Wydrukować kilka fotografii, które naprawdę coś dla nas znaczą. Bo za kilkadziesiąt lat nikt nie będzie potrzebował 20 tysięcy zdjęć z naszego telefonu. Będzie chciał zobaczyć te kilkadziesiąt, które opowiadają historię naszego życia. Powodzenia…

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


28 Vademecum rodzica

KSIĄŻKI DO NABYCIA „RyMy”

„Bałagan”

Monika Kajda

Barbara Dziewięcka-Figiel

Zbiór wierszyków dla dzieci, które łączą zabawę słowem z radosnym obrazem. W książce znajdziemy rymy o rodzinie, przyjaźni, szkole, marzeniach i drobnych codziennych przygodach. To poezja, która nie moralizuje, ale zachęca do rozmowy, śmiechu i… wspólnego czytania na głos. Ilustracje zawarte w książce zostały zaprojektowane z myślą o najmłodszych czytelnikach, aby podkreślić humor i atmosferę każdego wiersza. Doskonale oddają nastrój wierszy, czyniąc „RyMy” jeszcze bardziej przyjaznymi dla małych czytelników.

Książka składa się z krótkich, rymowanych wierszy i „rymowanych bajek”, których bohaterami są najczęściej zwierzęta (zarówno te dobrze znane, jak i niecodzienne) oraz leśne skrzaty i krasnale. Wiersze charakteryzują się humorem oraz krótkimi, zaskakującymi pointami — co sprawia, że są lekkie, przyjazne dzieciom i łatwe do wspólnego czytania. Są tu historie: o bardzo sprytnym lisie, grubiańskiej krowie i rzeczowym ośle, o pracowitych mrówkach, żabie modnisi, wróbelku, który śpiewał inaczej niż wróbli chór oraz o krasnoludkach zbierających nutki w filharmonii. I wiele, wiele innych.

„RyMy 2”

„Zamieszanie w bałaganie”

Monika Kajda

Barbara Dziewięcka-Figiel

Kolejna część radosnej i pełnej słownych niespodzianek serii poetyckiej dla dzieci. Książka oferuje zbiór wierszy i rymowanek, które bawią, uczą i uruchamiają wyobraźnię. W środku znajdziemy krótkie wiersze układające się w przyjazne historie — codzienne sytuacje, zabawy słowem, śmieszne skojarzenia. Kolorowe ilustracje autorstwa Dariusz Wanat, które uzupełniają tekst i zachęcają do wspólnego czytania. Książka posiada formę dostosowaną do najmłodszych — łatwe w odbiorze rymy, które pomagają rozwijać umiejętność językową w polonijnym domu i szkole.

Rozbudowana, wzbogacona i poszerzona wersja książki „Bałagan”. Nowa edycja nie tylko zachowuje humor, lekkość i rytm oryginału, ale też dodaje zupełnie nowe teksty, motywy i ilustracje, dzięki czemu stanowi pełniejszy, bardziej różnorodny zestaw wierszyków dla najmłodszych. Podobnie jak w pierwszym „Bałaganie”, autorka zabiera młodych czytelników w świat, w którym nieporządek żyje własnym życiem. Mamy tu: kłócące się skarpetki, filozoficzne mrówki, elegancką żabę, gadatliwe książki, a nawet nutki uciekające z filharmonii. Wierszyki są krótkie, dynamiczne i mają świetne pointy, dzięki czemu doskonale sprawdzają się w głośnym czytaniu.

„Opowieści ze starej kuchni” Barbara Dziewięcka-Figiel Zbiór opowiadań fantastycznych z nutą baśniową, które dzieją się w… kuchni. Ale nie byle jakiej — to stara kuchnia pełna sprzętów, naczyń i zakamarków, które mają swoje historie. Porcelanowa filiżanka opowiada o przygodach małej królewny i leśnej rozbójniczki, emaliowany czajnik wspomina kapryśną dziewczynkę zamienioną w lalkę, zaś kaflowy piecyk snuje opowieść o pragnieniu sławy i diabelskich sztuczkach. Drewniana solniczka ma długą opowieść o przyjaźni zwierząt i ludzi. Natomiast miotła o ataku wiedźm na małą mieścinę, zwaną Mysią Dziurą. Autorka, w lekki i obrazowy sposób, łączy świat codzienny z elementami magicznymi — ten typ literatury, który może być bliski zarówno dzieciom, jak i dorosłym, którzy chcą wspólnie czytać, słuchać, rozmawiać.

Książki dostępne na stronie www.plusik.us w zakładce „Księgarnia” 17 września 2026 PLUS


REKLAMA

29

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


30 Kącik milusińskich CZY WIESZ, ŻE w alfabecie polskim są literki, których nie ma w angielskim? Czasem też coś brzmi tak samo, ale różnie się zapisuje. Wynika to z tego, że dawno temu także w wymowie niektóre głoski się różniły. Możesz zapytać babci lub dziadka jak dawno temu wymawiano "H" a jak "CH", choć dziś prawie nikt ich nie rozróżnia. Są też głoski, jak na przykład U i Ó, RZ i Ż, H i CH, które obecnie czytamy tak samo, a jak widzisz zapisujemy różnie. To między innymi z takimi właśnie literkami oraz z zasadami ich pisowni zapozna Was PLUSik.

Pomysł i ilustracje: www.zielonea.eu

©2024 PLUS Media Group Corp.

Prenumerata www.plusik.us

W tym numerze poznacie Ó, czyli "0 z kropką" oraz U, które czyta się tak samo.

napisz po śladzie Połącz wyrazy z ó w całość. Każdy wyraz i strzałkę pokoloruj innym kolorem.

kr

Pokolorój sówkę z ó w środku.

mr żar

wiewi rki

og ó r ża wka lewna rka wka

PLUS 17 września 2026


Kącik milusińskich 31

Pokoloruj ul.

JAK TO JEST, że raz piszemy Ó a innym razem U?

napisz po śladzie

Ó

piszemy:

gdy wymienia się na: o, e, a, np.: stół (bo: stoły), dwójka (bo: dwoje), siódmy (bo: siedem), przyjaciółka (bo: przyjaciel), skrót (bo: skracać);

U

wyjątkowo na początku wyrazów, np.: ósemka, ósmy, ów, ówczesny;

w wyrazach zakończonych na: -ów (cukierków), -ówka (lodówka, żarówka), -ówna (krawcówna). Litera ó nigdy nie występuje na końcu wyrazu.

Wyjątkiem od tych reguł są wyrazy: skuwka, zasuwka, wsuwka. Trzeba je zapamiętać.

Zobacz, jaki wyraz pisze się przez U ó a jaki przez u. Wpisz w okienka literki, z którymi są one połączone. Ó

C

KIEREK

piszemy:

w rzeczownikach, które kończą się na: -un, -us, -unka, -unek, -uchna, -uszka, -uszek, -uch, -usia, np.: opiekun, cytrus, roszpunka, rysunek, córuchna, muszka, duszek, racuch, mamusia; w czasownikach zakończonych na: -uję, -ujesz, -uje, -ujemy, -ujecie, -ują, -uj, -ujmy, -ujcie, np.: rysuję, rysujesz, rysuje, budujemy, wędrujecie, wędrują, pilnuj, rysujmy, pilnujcie;

MR

na początku wyrazów, np. ul, uśmiech; na końcu wyrazów, np. emu, kakadu.

M

Z

CHM

ZG

Ó

Ż RA

BR

U U

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


32 Horoskop BARAN Możesz teraz odczuwać znudzenie, niechęć do pracy i wszelkiego wysiłku. Zabraknie ci motywacji, stanowczości i konsekwencji w działaniu. Odbije się to na jakości twojej pracy. 21.03 - 19.04

20.04 - 22.05

BYK Odczujesz teraz znużenie, niechęć do ciężkiej pracy, poczucie zmęczenia i tęsknotę za tym, by gdzieś uciec, odpocząć, wyspać się i wyluzować. Będziesz uciekać od problemów, odkładać na później wszystko, co się da. BLIŹNIĘTA Masz teraz bardzo korzystny czas. Będziesz w bardzo dobrej formie, która będzie sprzyjała nowym przedsięwzięciom i załatwianiu różnych spraw. Zwróć uwagę na swoje zdrowie, zadbaj o siebie i zażywaj odpowiednie witaminy.

23.09 - 22.10

23.10 - 21.11

RAK Gorszy czas w uczuciach, możesz mieć wrażenie, że nie pasujesz do partnera, nie jesteś w stanie się z nim porozumieć. Na szczęście pod koniec tygodnia sytuacja ulegnie poprawie. Najlepszym sposobem na kłopoty jest kontakt z przyrodą.

22.11 - 21.12

22.12 - 19.01

23.07 - 23.08

LEW Możesz poczuć się przytłoczony obowiązkami, ale sukcesy będą cię motywować do wytrwałej pracy. Twoje wysiłki będą zauważone i docenione. Dzięki łatwości nawiązywania kontaktów, w interesach dobrze powinny przebiegać rozmowy handlowe i negocjacje.

23.07 - 23.08

PANNA W sprawach zawodowych nowe możliwości. Będzie się to wiązało z poważnym obciążeniem nowymi obowiązkami i stresem. Możesz sobie z tym średnio radzić. Zawalcz o swoje. Twoi bliscy cię wspierają.

23.04 - 21.06

22.06 - 22.07

PLUS 17 września 2026

20.01 - 18.02

19.02 - 20.03

WAGA Spokojny tydzień. Nie ustawaj w drodze do celu i spokojnie kontynuuj rozpoczęte projekty. Sukces możesz osiągnąć już wkrótce, szybciej niż przypuszczasz. Codzienne domowe sprawy staraj się rozwiązywać w miłej atmosferze. Możesz mieć więcej wydatków. SKORPION Twoje relacje z otoczeniem nie układały się ostatnio najlepiej. Teraz to powinno się radykalnie zmienić. Łatwo dogadasz się ze wszystkimi, znajdziesz porozumienie. Będziesz też wzbudzać spore zainteresowanie płci przeciwnej. STRZELEC Wycisz gonitwę myśli. Odsuń od siebie troski i sprawy mniej ważne. W tym tygodniu potrzebujesz odrobiny wytchnienia. Wprowadź w swoje życie więcej rozrywek i nadrób zaległości towarzyskie. KOZIOROŻEC W tym tygodniu możesz odczuwać zwiększone pobudzenie fizyczne i gorączkową chęć wyładowania energii. Zachowaj jednak ostrożność, bo działając pod wpływem impulsu, możesz sobie bardzo zaszkodzić. WODNIK Będziesz w doskonałej formie fizycznej i psychicznej. Znajdziesz wyjście z każdej sytuacji i rozwiążesz każdy problem, a przy okazji pchniesz do przodu sprawę, na której Ci szczególnie zależy. Wypowiesz też walkę uprzedzeniom i uwolnisz się od krępujących Twoją kreatywność schematów. RYBY Ten tydzień lepiej będzie przeczekać, nie zaczynać nic nowego, zająć się wyłącznie rutynowymi działaniami. Twój organizm będzie szczególnie podatny na przemęczenie. Zakochani mogą liczyć na miłosne spełnienie, choć niewykluczone, że zabraknie im trochę delikatności i wrażliwości.


Ubezpieczenia bez tajemnic 33

Ubezpieczenie sklepu lub przedsiębiorstwa Sklep to miejsce, gdzie właściciel dokonuje sprzedaży pewnego towaru a klient konsument przychodzi i dokonuje zakupu tego dobra. W niniejszym poradniku zakładamy, iż mamy do czynienia ze sklepem stacjonarnym, zlokalizowanym w lokalu budynku, a nie w internecie. Zagrożenia wiążące się z prowadzeniem tego typu przedsięwzięcia związane są nie tylko z rodzajem działalności, ale również miejscem świadczenia usług. Lokal usługowy, zespół lokali lub cały budynek. Sklep składa się zawsze z kilku typowych pomieszczeń. Pomieszczenia dla klientów, gdzie wyłożone są towary, pomieszczenia magazynowego oraz pomieszczeń socjalnych. Najgroźniejszymi niebezpieczeństwami dla każdej nieruchomości zabudowanej są oczywiście pożar oraz wybuch. Całkowicie zniszczone zostaje wyposażenie sklepu oraz w znacznym stopniu konstrukcja obiektu czy elementy wykończenia lokalu. Ważna w tym przypadku jest jakość konstrukcji

budynku, w którym znajduje się sklep. Stare, zaniedbane budynki, w których nie była prowadzona gospodarka remontowa, narażone są na zalania. Przyczyny zalań mogą być różne np. wydostanie się wody, pary wodnej lub cieczy wskutek uszkodzenia urządzeń sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, ogrzewczej lub technologicznej, cofnięcia się wody lub ścieków z urządzeń publicznej siec, awaria urządzeń lub instalacji oraz w następstwie nieszczelnej stolarki okiennej lub drzwiowej, nieszczelnych łącz zewnętrznych budynków czy dachów (podczas opadów lub topnienia śniegu). Warto nadmienić, iż w wielu przypadkach właściciel sklepu nie jest jednocześnie właścicielem lokalu, w którym swój biznes prowadzi. Pełni rolę najemcy lokalu i z tego tytułu ponosi odpowiedzialność. Najemca na podstawie umowy najmu może zostać zobowiązany do ubezpieczenia całego lokalu, budynku. W przeciwnym wypadku ubezpieczeniu podlegają jedynie nakłady inwe-

stycyjne jakie najemca poniósł na przystosowanie lokalu do potrzeb prowadzonej działalności. Ubezpieczony w zakresie nakładów inwestycyjnych (np. malowanie) musi posiadać dowód (fakturę, rachunek, umowę), iż prace adaptacyjne lokalu zostały wykonane. Elementem każdego sklepu są szyby, a przede wszystkim szyba wystawowa. Koszt wymiany tego typu oszklenia wynosi kilka tysięcy złotych. Stłuczenie szyb lub jej pęknięcie (w tym szyby wystawowej) jest ubezpieczalne. Suma ubezpieczenia. Sugerujemy ubezpieczenie według następujących rodzajów wartości: budynki, lokale – wartość odtworzeniowa budowle (np. płot, chodnik, brama) – wartość odtworzeniowa wyposażenie sklepu, maszyny, urządzenie, niskocenne składniki majątku – wartość odtworzeniowa, środki obrotowe – cena zakupu lub wartość wytworzenia, nakłady inwestycyjne – wartość

odtworzeniowa, gotówka – wartość nominalna, mienie pracowników, mienie osób trzecich – wartość rzeczywista. Suma ubezpieczenia powinna odpowiadać aktualnej wartości odtworzeniowej mienia tzw. replacement cost. W przeciwnym wypadku w momencie wypłaty odszkodowania zakład ubezpieczeń zastosuje tzw. zasadę proporcji i obniży proporcjonalnie należne świadczenie. Wartość odtworzeniowa to wartość odpowiadająca kosztom odbudowy z uwzględnieniem tych samych wymiarów, materiałów i technologii (o ile to możliwe, konstrukcji i standardu wykończenia, powiększonych o koszt transportu, dojazdu, montażu, cła i inne (jeżeli występują). Bardzo prosimy szczegółowe pytania kierować bezpośrednio do Choice Int. Agency i Royal Crown Realty przy 348 Main Ave Wallington, NJ 07057, telefonicznie pod numer 973-7737448 lub mailowo na adres royalcrownrealty@aol.com. Grażyna Torbus

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


34 Z życia Polonii

Zbliża się jubileuszowa edycja charytatywnego „Biegu o Uśmiech Dziecka“ Children’s Smile Foundation zaprasza na dziesiątą edycję charytatywnego „Biegu o Uśmiech Dziecka“. Zgodnie z tradycją jest on organizowany wspólnie z Polska Running Team, a patronat honorowy sprawuje Konsulat Generalny RP Nowym Jorku. Tegoroczny „Bieg o Uśmiech Dziecka“ odbędzie się w niedzielę, 27 września, i będzie miał miejsce w Forest Park na Queensie (Woodhaven Blvd. & Forest Park Dr., Queens, NY 11421; [obok Victory Field]). Trasa będzie rozciągała się wśród pięknych parkowych widoków, co na pewno dostarczy biegaczom dodatkowych atrakcji i wrażeń. Jej dystans będzie wynosił 5 km (5K). Początek sportowej imprezy zaplanowany jest na godz. 11:00 rano. Rejestracja uczestników odbywa się poprzez stronę internetową: https://events.elitefeats. com/26childrenssmile. Można też smartfonem zeskanować QR kod, który zamieszczony jest m.in.na plakatach i ulotkach. Donacja od uczestników wynosi 40 dolarów. W cenę wliczona jest okolicznościowa koszulka 10. edycji „Biegu o Uśmiech Dziecka“, a także kawa, herbata i ciasto. Pierwszych 200 zarejestrowanych osób otrzyma także pamiątkowe, jubileuszowe medale. W dniu biegu rejestracja potrwa tylko do godz. 10:00 rano, a donacja będzie wynosiła 50 dolarów. Dla dzieci w wieku od 5 do 12 lat udział w biegu jest bezpłatny, a trasa jaką będą miały do pokonania będzie wynosiła 1000 m (1K). Dochód z charytatywnej imprezy będzie przeznaczony na pomoc chorym i potrzebującym dzieciom. Honorowy patronat nad tą sportową, dobroczynną akcją objął Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku. „’Bieg o Uśmiech Dziecka’ jest przykładem inicjatywy, która w wyjątkowy sposób łączy działalność charytatywną z promocją aktywnego stylu życia oraz integracją Polonii. Cieszy fakt, że jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia kontynuuje tę piękną tradycję, zachę-

PLUS 17 września 2026

cając całe rodziny do wspólnego działania na rzecz najmłodszych“ - napisał w liście przesłanym do Children’s Smile Foundation konsul generalny Mateusz Sakowicz. Dodał, że przyjemnością obejmuje patronatem honorowym dziesiątą edycję tej akcji. Radości z możliwości przeprowadzenia kolejnej edycji tej dobroczynnej imprezy sportowej nie krył Wojciech Maślanka, dyrektor wykonawczy Children’s Smile Foundation. „W tym roku będzie to wyjątkowe wydarzenie ponieważ bieg odbędzie się po raz dziesiąty. Z tej okazji przygotowaliśmy dla jego uczestników specjalne, jubileuszowe medale, które dla wielu osób, podobnie jak tradycyjne koszulki startowe, będą świetną pamiątką z tego dobroczynnego wydarzenia. Tak więc zachęcam wszystkich do jak najszybszej rejestracji i udziału w biegu, a przez to także do wsparcia chorych i potrzebujących dzieci“ - podkreślił Wojciech Maślanka. Dodał, że ma nadzieję, iż dopisze pogoda, bo ona zawsze ma ogromny wpływ na frekwencję i atmosferę panującą na imprezie. Dziesiąta edycja „Biegu o Uśmiech Dziecka“ możliwa jest do zorganizowana dzięki wsparciu wielu firm i donatorów. Głównym sponsorem jest Polsko-Słowiańska Federalna Unia Kredytowa. Poza tym charytatywną imprezę wsparły także: ETS Contracting, Perecman Firm P.L.L.C., TM Construction of New York, Belvedere Bridge, Joanna Gwozdz Attorney at Law, PDP Contracting, AMN Construction, Kurzatkowski Law Group, Pulaski Association of Business and

Professional Men, Victoria Consulting & Development, FT Services & Distribution, Green & Szymanski - Low Offices, Vision Financial Planning, Arthur’s Funeral Home, All State Insurance-Robert Dworniczak, All NYC Safety & Training, L & Z Restoration Consulting, Maven Construction, Maleni Group, Everest Agency, Greenpoint Insurance Brokerage, JEPOL Construction, Maurice Building Supplies oraz Szkoła Języka i Kultury Polskiej im. JPII na Maspeth. Z kolei patronat medialny sprawują: „Biały Orzeł“, „Kurier Plus“, „Nowy Dziennik“, „Tygodnik Plus“ oraz portale – www.Bazarynka. com, Dziennik Polonijny (www. Poland.us) i Zza Oceanu (www.zzaoceanu.com), a także Radio RAMPA.

Ważne dane dotyczące „Biegu o Uśmiech Dziecka“ – 5K RUN: - Termin: Niedziela, 27 września, godz. 11:00 rano - Miejsce: Forest Park (Woodhaven Blvd. & Forest Park Dr. Queens, NY 11421; [obok Victory Field]) - Rezerwacja uczestników: https://events.elitefeats.com/26childrenssmile - Donacja $40 (+ opłata manipulacyjna). W cenę wliczona jest koszulka, kawa oraz ciasto. W dniu biegu donacja wynosi $50 (rejestracja tylko do 10 rano) - Dzieci (5-12 lat) – bezpłatne uczestnictwo w biegu 1K (1 km) - Pierwszych 200 zarejestrowanych osób otrzyma pamiątkowe, jubileuszowe medale


35

REKLAMA

EMERYTURA

Grace S. Nehrebecki

UBEZPIECZENIE

ROZLICZENIA PODATKOWE

JACEK FRUCHTMAN

• rozliczenia elektroniczne dla osób indywiduanych • rozliczenia firm – LLC, spółki i korporacje

PROWADZĘ BIURO W POLSCE •

POMAGAM W UBIEGANIU SIĘ O EMERYTURĘ Z ZUS I UBEZPIECZENIE NFZ

•

DZIĘKI ZNIESIENIU PRZEZ KONGRES USA KLAUZULI „WINDFALL ELIMINATION” MOŻNA JUŻ BEZ KONSEKWENCJI PODATKOWYCH WYBRAĆ KRAJ I BANK, GDZIE BĘDA WYPŁACANE ŚWIADCZENIA

•

NIE MA KONIECZNOŚCI PRZYJAZDU DO POLSKI

•

OSOBIŚCIE REPREZENTUJĘ PAŃSTWA W ODDZIAŁACH ZUS

•

SKUTECZNIE ODSZUKUJĘ ZAŚWIADCZENIA O ZATRUDNIENIU I ZAROBKACH – „KAPITAŁ POCZĄTKOWY”

•

POMAGAM W ROZWIĄZYWANIU JUŻ ISTNIEJĄCYCH PROBLEMÓW Z ZUS

ADRES: UL. OKRZEI 21B/7 81-733 SOPOT

Prowadzenie księgowości dla firm Payroll – podatki dla pracowników Tel: 973-472-7722 Fax: 973-472-7077 nehrebeckigs@outlook.com 1033 Broad Street, Cilfton, NJ 07013

Mówimy

po polsku

KONTAKT: TEL. +48 500-553-465 MESSENGER, FACETIME, WHATSAPP jacekfruchtman55@gmail.com

Przyjdź i przekonaj się o naszych WIELKICH zniżkach! ❖ wędzona kiełbasa ❖ kabanosy ❖ krakowska ❖ ❖ wędzony boczek ❖ smoked butts ❖ salceson ❖ mortadela

SUPER SPECJALNE CENY!

lska e w a w d Po 9 za funt

ka

oc op S a c i j) w e Polęd(bez folii prózażnfiounwt $4.85

a K$a3s.3z5azanfuknt

$4.1

Pośpiesz się - promocyjne ceny czekają

y chleb ż e i w ś i k Polsk ochene $6.99 za

b

Bogaty wybór wędlin własnego wyrobu, przygotowywanych codziennie w naszej masarni 66 Fadem Road, Springfield, NJ 07081 Tel.: 973-379-4662, Fax: 973-379-4933 sales@schmalzs.com www.Schmalzs.com

Godziny otwarcia:

wtorek, środa, czwartek, piątek 10am-3pm sobota 7am-1pm

Ceny obowiązują tylko i wyłącznie w naszym sklepie firmowym

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


Weekend z PLUSem 37

Jenny Jump State Forest – góry, tajemnicze jezioro i noc pod gwiazdami Nie trzeba jechać daleko od Nowego Jorku, żeby znaleźć się w miejscu, gdzie zamiast miejskiego gwaru słychać szum drzew, między skałami prowadzą leśne szlaki, a po zmroku można spojrzeć przez teleskop na planety i odległe galaktyki. Jenny Jump State Forest w północno-zachodnim New Jersey to świetny pomysł na jednodniową wycieczkę albo cały weekend – szczególnie teraz, gdy zbliża się jesień. Położony w Warren County Jenny Jump State Forest nie należy do najbardziej znanych atrakcji New Jersey. I właśnie w tym tkwi część jego uroku. Nie ma tutaj promenad pełnych sklepów czy rozbudowanej infrastruktury turystycznej. Są za to skaliste grzbiety Jenny Jump Mountain, ogromne głazy pozostawione przez lodowiec, lasy i widoki rozciągające się w kierunku Kittatinny Mountains, Delaware Water Gap oraz Great Meadows. Historia tego krajobrazu zaczęła się tysiące lat temu. Według NJDEP około 21 tys. lat temu ustępujący

lodowiec pozostawił po sobie głazy, osady i charakterystyczne formacje skalne, które do dziś można zobaczyć podczas spaceru.

Najpierw w góry Na terenie lasu znajduje się około 14 mil szlaków pieszych, więc trasę można dostosować zarówno do krótkiego rodzinnego spaceru, jak i kilkugodzinnej wyprawy. Jednym z najlepszych wyborów dla osób, które przyjeżdżają tutaj po raz pierwszy, jest Summit Trail. Prowadzi na wysokość około 1,090 stóp, skąd można podziwiać Great Meadows oraz, przy dobrej widoczności, okolice Delaware Water Gap. Dla bardziej ambitnych jest Jenny Jump Trail – najdłuższa trasa w parku, licząca 8,4 mili. Biegnie przez leśne grzbiety Jenny Jump Mountains i została sklasyfikowana przez NJDEP jako szlak o umiarkowanym stopniu trudności. Nie spodziewajmy się jednak równych, parkowych alejek. To północne New Jersey: kamienie, korzenie, nierówności i miejscami bardziej strome podejścia są częścią wycieczki. Dobre buty naprawdę się przydadzą. Skąd wzięła się nazwa Jenny Jump? Z nazwą tego miejsca wiąże się opowieść, która od pokoleń krąży po północno-zachodnim New Jersey. Według najbardziej znanej wersji legendy w XVIII wieku w okolicy mieszkała rodzina Muckshaw. Pewnego dnia ich córka Jenny została zaskoczona przez rdzennych mieszkańców. Ojciec dziewczyny, widząc zagrożenie, miał zawołać do niej: „Jump, Jenny, jump!” – „Skacz,

Jenny, skacz!” Dziewczyna miała rzucić się ze skalnego urwiska, aby uniknąć schwytania. Od tego dramatycznego wydarzenia góra miała otrzymać nazwę Jenny Jump Mountain, a później nazwano tak również cały stanowy las. Tyle legenda. Jej prawdziwości nigdy nie udało się potwierdzić, a opowieść występuje w kilku różniących się od siebie wersjach. W jednej Jenny ginie po skoku, w innej udaje jej się przeżyć. Nie ma też wiarygodnych dokumentów historycznych potwierdzających, że wydarzenie rzeczywiście miało miejsce. Jedno jest pewne – historia Jenny stała się częścią lokalnego folkloru i świetnie pasuje do charakteru okolicy, w której nawet nazwy brzmią jak fragment opowieści z dreszczykiem.

Ghost Lake i droga o nazwie Shades of Death Bo Jenny Jump nie jest jedyną tajemniczą nazwą na mapie tej części New Jersey. Niedaleko znajduje się Ghost Lake, czyli „Jezioro Duchów”, a prowadzi do niego droga o jeszcze bardziej niezwykłej nazwie – Shades of Death Road. Jej pochodzenie również obrosło legendami, od opowieści o bandytach i morderstwach po historie o malarii, która miała kiedyś dziesiątkować mieszkańców okolicy. Ghost Lake Trail ma około 1,8 mili i według oficjalnej mapy NJDEP należy do łatwiejszych. Prowadzi przez zalesione zbocza, obok dużych skupisk głazów, a także pozostałości starej budowli.

Spacer przez… cały Układ Słoneczny Jenny Jump kryje jeszcze jedną niespodziankę, szczególnie ciekawą dla rodzin z dziećmi. Na trasie Orchard Trail rozpoczyna się Solar System Walk – model Układu Słonecznego wykonany w odpowiedniej skali. Kolejne tablice symbolizujące planety ustawiono w takich odległościach, aby pokazać proporcje pomiędzy nimi. Cała trasa ma około mili. W rzeczywistości Neptun znajduje się około 2,8 miliarda mil od Słońca. Tutaj tę samą podróż – oczywiście w odpowiednio zmniejszonej skali – można pokonać pieszo mniej więcej w godzinę. Spacer jest bez-

płatny i nie wymaga rezerwacji. A to dobre przygotowanie do największej niespodzianki Jenny Jump.

Kiedy zapada zmrok, zaczyna się druga część wycieczki Jenny Jump jest jednym z ciekawszych miejsc w New Jersey do obserwowania nocnego nieba. Na terenie lasu, około 1,100 stóp nad poziomem morza, działa United Astronomy Clubs of New Jersey. UACNJ określa Jenny Jump jako jedno z ostatnich naprawdę ciemnych miejsc do obserwacji nieba w New Jersey. Na miejscu znajduje się kilka stale zamontowanych teleskopów. I nie jest to atrakcja dostępna wyłącznie dla astronomów. W każdą sobotę od kwietnia do października organizowane są bezpłatne programy dla publiczności. O godz. 8:00 wieczorem rozpoczyna się prezentacja astronomiczna, a później – jeśli pozwala na to pogoda – uczestnicy mogą obserwować niebo przez teleskopy. Program trwa do około 10:30 wieczorem. Warto przyjechać po godz. 7:30 i zabrać własne krzesło turystyczne albo koc. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc parkingowych organizatorzy zdecydowanie zalecają wcześniejszą rezerwację. To właśnie tutaj zwykła wycieczka do lasu może zmienić się w coś, co dzieci będą pamiętały znacznie dłużej: rano wędrówka po górach, po południu piknik, a wieczorem Saturn, Księżyc czy gwiazdy oglądane przez prawdziwy teleskop.

Można zostać na noc Jeżeli jeden dzień to za mało, w Jenny Jump można również przenocować. Las oferuje miejsca dla namiotów i przyczep kempingowych, a także miejsca przeznaczone dla grup. Kemping położony jest w zalesionej części parku, dzięki czemu można rozpocząć kolejny dzień praktycznie od wyjścia na szlak. To szczególnie ciekawa opcja właśnie jesienią. Chłodniejszy wieczór przy ognisku, nocne obserwowanie nieba i poranny spacer po lesie tworzą zupełnie inną wycieczkę niż typowy kilkugodzinny wypad do parku.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


38 Temat tygodnia

Zawsze odpowie. Nigdy nie ocenia. Czy AI staje się naszym nowym przyjacielem? Jest druga w nocy. Nie chcesz budzić przyjaciółki. Rodzicom nie masz ochoty tłumaczyć całej historii. Psycholog jest dostępny dopiero za kilka dni. Bierzesz więc telefon i piszesz: „Muszę z kimś porozmawiać”. Odpowiedź pojawia się niemal natychmiast. Jest spokojna, cierpliwa i pełna zrozumienia. Sztuczna inteligencja już dawno przestała służyć wyłącznie do pisania e-maili czy wyszukiwania informacji. Coraz więcej ludzi opowiada jej o problemach w małżeństwie, pracy, samotności i rzeczach, których nie chce powiedzieć nikomu innemu. I tu pojawia się pytanie: co się stanie, jeśli narzędzie zaczniemy traktować jak człowieka? Jeszcze kilka lat temu rozmowa z komputerem o złamanym sercu brzmiałaby jak scena z filmu science fiction. Dziś może być zwyczajnym elementem wieczoru. Pytamy AI, jak odpowiedzieć na trudną wiadomość. Opisujemy kłótnię z partnerem i prosimy o ocenę sytuacji. Pytamy, czy przesadziliśmy. Zwierzamy się z problemów w pracy. Prosimy o pomoc przed ważną rozmową. A czasem po prostu piszemy, bo czujemy się samotni. Nie trzeba umawiać spotkania. Nie trzeba się elegancko wysławiać. Nie ma znaczenia, czy jest druga w nocy, czy piąta rano. AI zawsze ma czas. I właśnie ta dostępność zaczyna zmieniać charakter naszej relacji z technologią. Skala zjawiska może zaskakiwać. Badanie przeprowadzone w maju 2026 roku przez Imagining the Digital Future Center przy Elon

PLUS 17 września 2026

University wykazało, że 27 proc. dorosłych użytkowników internetu w Stanach Zjednoczonych korzystało z dużych modeli językowych, takich jak ChatGPT, Gemini, Claude czy Copilot, w sposób społeczny, osobisty lub emocjonalny. Badacze przyjrzeli się bliżej tysiącu osób korzystających z AI właśnie w taki sposób. Wyniki pokazują, że dla części użytkowników granica między „programem” a „towarzyszem rozmowy” zaczyna się zacierać. 31 proc. uznało swojego chatbota za przyjaciela. Kolejne 15 proc. odpowiedziało, że ich relacja z AI jest zbyt skomplikowana, aby można ją było po prostu określić jako przyjaźń lub jej brak. Jeszcze ciekawsze są odpowiedzi dotyczące emocji. 59 proc. badanych zgodziło się, że AI daje im potrzebne wsparcie. 51 proc. twierdziło, że rozmowa z AI poprawia ich samopoczucie, gdy są zestresowani lub zdenerwowani, a połowa wykorzystuje je do omawiania osobistych problemów i uczuć. To już coś więcej niż pytanie o przepis na obiad. „ROZUMIE MNIE LEPIEJ NIŻ WIĘKSZOŚĆ LUDZI” Jedna z najbardziej zastanawiających odpowiedzi w badaniu dotyczyła poczucia bycia rozumianym. Aż 39 proc. osób korzystających z AI w celach emocjonalnych lub społecznych zgodziło się ze stwierdzeniem, że sztuczna inteligencja

rozumie je lepiej niż większość ludzi. 43 proc. uważało, że AI rozumie je jako osobę. Ponad połowa – 53 proc. – zwracała się do AI po radę dotyczącą trudnych sytuacji z innymi ludźmi. Jeszcze bardziej osobista jest inna odpowiedź: 39 proc. przyznało, że zdarza im się mówić AI rzeczy, których nie powiedzieliby innym osobom. Dlaczego tak łatwo zwierzyć się maszynie? Odpowiedź może być prostsza, niż nam się wydaje. AI nie przewraca oczami. Nie przerywa w połowie zdania. Nie mówi: „Znowu o tym samym?”. Nie spieszy się do pracy, nie musi odebrać dzieci i nie odpowiada po trzech dniach: „Sorry, dopiero zobaczyłam wiadomość”. Można napisać pięć zdań albo pięć stron. I otrzymać odpowiedź. W tym miejscu zaczyna się jednak paradoks. To, co czyni AI tak atrakcyjnym rozmówcą, może jednocześnie stanowić jego największe ograniczenie. Człowiek ma własne życie, potrzeby, poglądy i granice. Przyjaźń wymaga wzajemności. Czasami trzeba wysłuchać drugiej osoby, choć samemu ma się fatalny dzień. Czasami przyjaciel powie coś, czego nie chcemy usłyszeć. Czasami się obrazi. Czasami trzeba przeprosić. Relacja z chatbotem nie działa w ten sposób. To użytkownik znajduje się w centrum rozmowy. AI może generować język sprawiający wrażenie troski, empatii i zrozumienia, ale nie przeżywa tych emocji tak jak człowiek. Nie tęskni, gdy przez tydzień do niego nie napiszemy. Nie martwi się o


Temat tygodnia 39

nas podczas jazdy do domu. A jednak emocje po stronie użytkownika mogą być zupełnie prawdziwe. W badaniu 36 proc. użytkowników AI companions deklarowało emocjonalne przywiązanie do przynajmniej jednego chatbota, a 38 proc. stwierdziło, że odczułoby osobistą stratę, gdyby możliwość kontaktu z AI nagle zniknęła. MŁODZI ROBIĄ TO NAJCZĘŚCIEJ Dane Pew Research Center pokazują wyraźną różnicę pokoleniową. W badaniu przeprowadzonym w lutym 2026 roku 20 proc. Amerykanów w wieku 18–29 lat powiedziało, że korzysta z chatbotów w celu uzyskania wsparcia emocjonalnego lub porady. W grupie 30–49 lat robiło to 13 proc., wśród osób 50–64 lata – 4 proc., a po 65. roku życia – tylko 2 proc. Korzystanie z AI konkretnie dla towarzystwa było rzadsze: deklarowało je 7 proc. najmłodszych dorosłych, 6 proc. osób w wieku 30–49 lat, 2 proc. w grupie 50–64 oraz 1 proc. seniorów. Co ciekawe, młodzi ludzie jednocześnie częściej korzystają z AI jako emocjonalnego wsparcia i mają poważne wątpliwości, czy jest to dobre rozwiązanie. W innym badaniu Pew z czerwca 2026 roku 49 proc. osób poniżej 30. roku życia uważało, że chatboty przynoszą więcej szkody niż pożytku osobom używającym ich jako wsparcia w samotności. Tylko 23 proc. uważało, że bardziej pomagają.

Nie oznacza to, że każda osobista rozmowa ze sztuczną inteligencją jest czymś złym. Może być pomocna w uporządkowaniu myśli przed trudną rozmową. Można poprosić ją o przedstawienie sytuacji z perspektywy drugiej osoby. Może pomóc przygotować pytania na wizytę u specjalisty, przećwiczyć rozmowę kwalifikacyjną albo zastanowić się, jak spokojniej sformułować wiadomość wysłaną w emocjach. Dla osoby samotnej sama możliwość „wypowiedzenia” myśli może przynieść chwilową ulgę. Problem zaczyna się wtedy, gdy pomoc w relacjach zaczyna zastępować relacje. Jeżeli łatwiej rozmawiać z chatbotem niż zadzwonić do przyjaciela, można zacząć wybierać prostszą opcję coraz częściej. A relacje międzyludzkie, w przeciwieństwie do aplikacji, wymagają ćwiczenia. A CO Z PRYWATNOŚCIĄ? Jest jeszcze kwestia, o której łatwo zapomnieć podczas rozmowy sprawiającej wrażenie bardzo osobistej. Chatbot nie jest przyjacielem siedzącym z nami przy kuchennym stole. Jest usługą technologiczną. Dlatego zanim zaczniemy traktować rozmowę z AI jak cyfrowy pamiętnik, warto zastanowić się, jakie informacje wpisujemy. Nazwiska, adresy, dane finansowe, informacje medyczne, dokumenty czy cudze prywatne historie nie powinny być wrzucane bez zastanowienia do internetowych narzędzi. Szczególnie łatwo o

tym zapomnieć właśnie wtedy, gdy rozmowa zaczyna wydawać się naturalna. Czy AI może być przyjacielem? Odpowiedź zależy częściowo od tego, co rozumiemy przez słowo„przyjaciel”. Jeżeli przyjacielem nazywamy kogoś, z kim możemy porozmawiać, uporządkować myśli i poczuć się przez chwilę wysłuchani, łatwo zrozumieć, dlaczego część ludzi używa tego określenia wobec AI. Jeżeli jednak przyjaźń oznacza wzajemność, wspólne doświadczenia, odpowiedzialność za drugą osobę, obecność w prawdziwym świecie i emocje po obu stronach – chatbot pozostaje czymś zupełnie innym. Najciekawsze jest to, że sami użytkownicy zdają się dostrzegać tę różnicę. W badaniu Elon 59 proc. osób korzystających z AI w celach społecznych i emocjonalnych nadal wolało rozmowę z rodziną lub przyjaciółmi. Ale 11 proc. wybrałoby rozmowę z AI, a kolejne 27 proc. ceniło ją równie wysoko jak rozmowę z bliskimi ludźmi. To niewielka technologiczna rewolucja, która odbywa się nie w laboratoriach, lecz w naszych sypialniach, kuchniach i telefonach. Być może najważniejsze pytanie nie brzmi więc: czy sztuczna inteligencja może zostać naszym przyjacielem? Bardziej interesujące jest inne: co mówi o nas fakt, że coraz częściej właśnie jej opowiadamy rzeczy, których nie potrafimy powiedzieć drugiemu człowiekowi?

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


40 Memento mori

Pytania Czytelników Pracuję z koleżanką, która, gdy usłyszała, że zdecydowałam się na kremację mojej mamy, bardzo się oburzyła. Wręcz na mnie nakrzyczała, pytając, jak mogłam to zrobić. Powiedziała, że nie mam szacunku dla matki i że jej dusza będzie teraz błądzić. Byłam w szoku, ponieważ nigdy nie myślałam o kremacji w takich kategoriach. Czy zrobiłam coś złego? Nie. Sam fakt, że zdecydowała się Pani na kremację mamy, nie oznacza ani braku szacunku dla niej, ani tego, że jej dusza będzie „błądzić”. Kremacja jest jednak tematem, do którego różne religie i tradycje podchodzą odmiennie, dlatego może budzić silne emocje – szczególnie wśród osób wychowanych w kulturze tradycyjnego pochówku. Jeżeli patrzymy na sprawę z perspektywy Kościoła katolickiego, kremacja jest dozwolona. Kościół nadal zaleca tradycyjny pochówek ciała w ziemi, widząc w nim pełniejsze nawiązanie do pogrzebu Chrystusa i chrześcijańskiej wiary w zmartwychwstanie ciała, ale nie uznaje kremacji

za coś z natury sprzecznego z wiarą. Kodeks Prawa Kanonicznego mówi wprost, że Kościół „nie zabrania kremacji, jeśli nie została wybrana z pobudek przeciwnych nauce chrześcijańskiej”. Watykańska instrukcja Ad resurgendum cum Christo wyjaśnia również bardzo ważną kwestię: kremacja ciała nie dotyczy duszy i nie stanowi przeszkody dla zmartwychwstania. Nie ma więc podstaw w nauczaniu Kościoła katolickiego do twierdzenia, że z powodu kremacji dusza zmarłego będzie błądziła. Kościół przywiązuje natomiast dużą wagę do tego, co dzieje się z prochami po kremacji. Zasadniczo powinny być one przechowywane w miejscu świętym, takim jak cmentarz lub odpowiednio wyznaczone miejsce. Kościół sprzeciwia się traktowaniu prochów jak pamiątki czy przedmiotu dekoracyjnego oraz ich przypadkowemu rozpraszaniu. W 2023 roku Watykan dopuścił w określonych okolicznościach możliwość zachowania niewielkiej części prochów w miejscu ważnym dla historii

zmarłego, ale wymaga to zgody właściwej władzy kościelnej. Inaczej do kremacji podchodzą niektóre inne tradycje religijne. W judaizmie ortodoksyjnym tradycyjną normą pozostaje pochówek ciała, podobnie bardzo silny sprzeciw wobec kremacji występuje w części Kościołów prawosławnych. Dlatego dla niektórych osób kremacja może być czymś trudnym do zaakceptowania. Nie oznacza to jednak, że mają prawo oceniać decyzje innych rodzin, zwłaszcza w tak osobistej sprawie jak pożegnanie bliskiej osoby. Warto również pamiętać, że sposób pochówku ma wymiar nie tylko religijny, lecz także emocjonalny. Dla jednej rodziny niezwykle ważny będzie tradycyjny grób

– konkretne miejsce, do którego można przyjść, zapalić znicz i położyć kwiaty. Dla innej rodziny równie godnym sposobem pożegnania będzie kremacja i złożenie urny na cmentarzu. Najważniejsze jest więc nie to, czy wybrano trumnę, czy urnę, ale czy ciało lub prochy zmarłego zostały potraktowane z godnością i szacunkiem oraz czy decyzja była zgodna z wolą zmarłej osoby, jeśli była ona znana. Nie powinna więc Pani pozwolić, aby słowa koleżanki wzbudzały w Pani poczucie winy. Żałoba po mamie jest wystarczająco trudnym doświadczeniem. Sposób jej pochówku nie jest miarą miłości, jaką ją Pani darzyła. Izabela Van Tassel

ICU Automotive Greg's Garage

WYSYŁASZ AUTO DO POLSKI? ZABEZPIECZ GO PRZED KRADZIEŻĄ Polski mechanik z 25-letnim doświadczeniem

CANLOCK Ochrona przed wszystkimi znanymi metodami kradzieży.

AUDI?

TO DORADZĘ I NAPRAWIĘ

KAŻDY MODEL

Dostępna do każdego samochodu.

201-456-5334 Grzegorz • ICUautomotive.com

PLUS 17 września 2026


Poradnik sukces 41 z potężniejszych, a A co, jeśli pracujesz Święto pracy po amerykańsku. wciążJednym mało znanych narzędzi mająt- dla siebie? kowych w USA jest konto oszczędnościowo-medyczne (HSA – Health Duża część Polonii prowadzi Czy twoja praca buduje Savings Account). Aby móc z niego w USA własne biznesy. Praca na korzystać, musisz wybrać w pracy własny rachunek daje dużą woltwój majątek, czy tylko ubezpieczenie zdrowotne z wyso- ność, ale pozbawia cię automakim wkładem własnym (High tycznego pakietu benefitów od płaci rachunki? Deductible Health Plan – HDHP). pracodawcy. Dla większości mieszkańców Stanów Zjednoczonych długi weekend z okazji Labor Day to przede wszystkim czas pożegnania lata. W polonijnych domach w Chicago, Nowym Jorku czy na Florydzie pachnie grillem, a rodziny korzystają z ostatnich ciepłych dni. Jednak Święto Pracy ma również swoje głębsze, symboliczne znaczenie. To moment, w którym warto na chwilę zwolnić i zadać sobie szczere pytanie: czy praca, w którą każdego dnia wkładasz swoje siły, buduje twój długoterminowy majątek, czy jedynie płaci bieżące rachunki? Praca na etacie lub na własny rachunek (tzw. self-employment) w USA wiąże się z ogromnym wysiłkiem. Polacy w Ameryce słyną z etosu pracy – potrafimy pracować po sześć dni w tygodniu, brać nadgodziny i poświęcać się dla rodziny. Niestety, w amerykańskim systemie ekonomicznym sama ciężka praca to za mało. Jeśli ograniczasz się wyłącznie do wymiany swojego czasu na czek z wypłatą, wpadasz w wyścig szczurów. Przełom następuje dopiero wtedy, gdy zaczynasz wykorzystywać amerykański system pracowniczy do budowania kapitału, który z czasem zacznie pracować za ciebie.

Pułapka od wypłaty do wypłaty Większość ludzi w USA żyje według prostego schematu: przychodzi wypłata, z której spłaca się ratę za dom lub czynsz, ratę za samochód, rachunki za media, ubezpieczenia oraz karty kredytowe. Jeśli na koniec coś zostanie, trafia to na zwykłe konto oszczędnościowe (często nisko oprocentowane) lub jest wydawane na weekendowe przyjemności. To klasyczny model pracy na rachunki. Jego największą wadą jest brak jakiegokolwiek zabezpieczenia na przyszłość. Jeśli stracisz zdrowie lub pracę, twój strumień pieniędzy natychmiast wysycha.

Konto HSA oferuje tak zwaną Budowanie majątku polega potrójną korzyść podatkową (triple na czymś innym: na przekształca- tax advantage): niu zarobionych dzisiaj dolarów Wpłaty na HSA pomniejszają w aktywa, które przynoszą zysk w twój dochód do opodatkowaprzyszłości. W USA pracodawca, a nia (są potrącane z wypłaty także finansowe instytucje oferują do tego celu pakiet narzędzi. Trzeba przed podatkiem). tylko wiedzieć, jak po nie sięgnąć. Środki skumulowane na koncie HSA rosną bez 1. Plan 401(k) / 403(b): podatku od zysków kapitałoDarmowe pieniądze, o których wielu zapomina wych (można je inwestować w fundusze giełdowe!). Najprostszym, a zarazem najbar Wypłaty z konta na pokrycie dziej niedocenianym sposobem na wydatków medycznych (lekabudowanie majątku na etacie jest firmowy plan emerytalny, taki jak rze, dentysta, okulista, leki) są 401(k) w firmach prywatnych czy w 100% zwolnione z podatku. 403(b) w sektorze publicznym i edukacji. Największą zaletą tego Co najważniejsze, w przeciwieńrozwiązania jest tzw. employer stwie do kont typu FSA, pieniądze match, czyli dopłata pracodawcy. na HSA nie przepadają na koniec Jeśli twój pracodawca oferuje np. roku. Zbierasz je przez lata, a na 100% dopłaty do pierwszych 3% emeryturze możesz z nich korzylub 4% twoich zarobków, ozna- stać całkowicie bez podatku. O cza to, że wpłacając te pieniądze magii konto HSA możesz przeczyna konto emerytalne, natychmiast tać w mojej najnowszej książce „Jak otrzymujesz 100% zysku ze swojej inwestować pieniądze bez stresu i inwestycji. ich nie stracić”. Większość Polaków nie odrzuca darmowych pieniędzy leżących 3. Zadbaj o poduszkę na ulicy, ale nie zawsze korzy- finansową i automatyzację sta z employer match w pracy! Jeśli nie wpłacasz na swój plan Budowanie majątku wymaga 401(k) przynajmniej tyle, ile również zmiany psychologicznej. wynosi maksymalna dopłata Zamiast zasady “oszczędzam to, co szefa, dobrowolnie rezygnujesz mi zostanie po zapłaceniu rachunz części swojego należnego ków”, wprowadź regułę “płać najwynagrodzenia. pierw sobie” (pay yourself first). Dodatkowo, pieniądze wpłaWiększość amerykańskich syscane na 401(k) pomniejszają twój temów wypłat (payroll) pozwala dochód do opodatkowania w podzielić twoją wypłatę na dwa danym roku. Dolar odłożony na odrębne konta. Możesz ustawić przyszłość kosztuje cię w rzeczywi- automatyczny przelew, w którym stości np. 75 lub 80 centów, ponie- np. 10% lub $200 z każdej wypłaty waż resztę oszczędzasz na podatku trafia bezpośrednio na konto dochodowym. oszczędnościowe wysokiego oprocentowania (HYSA) lub do bro2. Magia kont HSA kera inwestycyjnego, zanim reszta Labor Day zwiastuje również kwoty trafi na twoje główne konto zbliżający się jesienny okres tzw. czekowe. Open Enrollment – czasu, w którym Pieniądze, których fizycznie nie w amerykańskich firmach wybiera widzisz na koncie głównym, znaczsię pakiety ubezpieczeń i benefitów nie trudniej wydać na bieżące na kolejny rok. zachcianki.

Jeśli pracujesz dla siebie, musisz sam stać się swoim jak najlepszym pracodawcą. Amerykańskie prawo podatkowe daje przedsiębiorcom potężne narzędzia: Solo 401(k), SEP IRA, ale najprostszy jest SIMPLE IRA, gdzie można wpłacać i odpisać od podatków do $17,000 rocznie, a nawet więcej. Kwota ta, wpłacana regularnie na konto inwestycyjne na przestrzeni lat urośnie do poważnego majątku.

Podsumowanie Święto Pracy to idealny moment na wykonanie osobistego audytu finansowego. Niech ten przedłużony weekend będzie nie tylko czasem odpoczynku przy grillu, ale również nowym początkiem dla twojego domowego budżetu. Praca w Ameryce daje ogromne możliwości, ale sama z siebie nie zapewni ci wolności finansowej. Przyjrzyj się swoim finansom i zadbaj o to, aby twoje pieniądze zaczęły pracować równie ciężko, jak ty pracujesz na nie dzisiaj. Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. Jej najnowsza książka to „Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”, dostępna w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www.PoradnikSukces. com, poczta@poradniksukces.com, 1-718-224-3492.

„Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”

Najnowsza książka Elżbiety Baumgartner omawia następujące tematy: Pierwsze kroki na giełdzie. Ryzyko w inwestowaniu i jak mu podołać. Jak ustawić swój portfel. Inwestycyjne narzędzia stateczne i agresywne. Inwestor, trader czy spekulant? Inwestycyjne strategie bez stresu na autopilocie. Droga do miliona. Ile potrzebujesz, by starczyło na resztę życia. Konta inwestycyjne uprzywilejowane podatkowo. Kiedy zero podatków od zysków. Pułapki na giełdzie. Jak zabezpieczyć rodzinę. Konta dla dzieci: co zyskasz, co stracisz. Jak przekazać dorobek najbliższym i uniknąć podatków. Kiedy zostawienie wszystkiego małżonkowi nie jest bezpieczne. Książka w wersji elektronicznej (PDF) jest dostępna na sieci w witrynie

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


42 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres ogloszenia@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 24.09.26r. wezmą udział w losowaniu nagrody. Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 1.10.26r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRODY JEST:

NAGRODA TYGODNIA:

Za prawidłowe rozwiązanie krzyżówki z nr 36 (943) nagrodę wylosowała Pani Anna Kasprzak z Garfield. Gratulujemy! Hasło: „Wznieś się i spadnij“

Bezpłatny Tygodnik Polonijny REDAKCJA P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 Tel: 973–928-3838, 973-928-3839

info@tygodnikplus.com REDAKTOR NACZELNA Katarzyna Ginsburg katarzyna@tygodnikplus.com ZESPÓŁ REDAKCYJNY Zuza Ducka, Anna Bargiel, Grzegorz Kogut STALE WSPÓŁPRACUJĄ Elżbieta Baumgartner, Andrzej Kulka, Grażyna Torbus PROJEKT GRAFICZNY i DTP Jacek McFrey

PLUS 17 września 2026

REKLAMA I MARKETING 973-928-3838 reklama@tygodnikplus.com OGŁOSZENIA DROBNE ogloszenia@tygodnikplus.com WYDAWCA

PLUS Media Group Corp. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie w całości lub częściowo grafiki lub tekstu z reklam wykonanych przez PLUS jest surowo zabronione. Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo redagowania nadesłanych tekstów i nie odpowiada za treść zamieszczonych reklam i ogłoszeń. Zastrzega sobie również prawo do odmówienia druku reklamy lub ogłoszenia bez podania przyczyny.Redakcja nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wszelkiego rodzaju porady i wskazówki zawarte w artykułach sponsorujących.

Adres internetowy www.tygodnikplus.com ©2007-2026 PLUS Media Group, Corp.


REKLAMA

43

Witamy w

POL-CAR Collision Repair! Nasza specjalność to: ❖ Blacharstwo i lakiernictwo ❖ Kompleksowe naprawy

powypadkowe samochodów wszystkich marek ❖ Współpraca ze wszystkimi firmami ubezpieczeniowymi ❖ Wysoka jakość usług i dobra cena

Pomagamy h w rozmowac z firmami owymi ubezpieczeni

• kuchnie • łazienki • wykończenia piwnic i poddaszy • tarasy • malowanie • wymiana okien i drzwi • płytki • podłogi • „złota rączka” - handyman • i wiele innych

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


44 Zdrowie

SPOŁECZNY JETLAG U NASTOLATKA MOŻE NASILAĆ LĘKI

Gdy zaczyna się rok szkolny i codzienny rytm wraca do „normy”, wielu nastolatków ma problem z porannym wstawaniem. W ciągu roku szkolnego uczniowie odliczają dni do weekendu, licząc, że odrobią brak snu z tygodnia. Tymczasem, jak pokazują najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców Uniwersytetu w Southampton w Wielkiej Brytanii, doświadczanie „społecznego jetlagu” (SJL), czyli rozbieżności w czasie snu w dni powszednie i weekendy, prawdopodobnie wiąże się ze zwiększonym lękiem. Lęk jest najpowszechniejszym problemem zdrowia psychicznego w okresie dojrzewania. W zależności od źródła zmaga się z nim od 15 nawet do 30 proc młodych ludzi. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że silny, uporczywy lęk lub niepokój, nad którymi trudno zapanować i który paraliżuje codzienne funkcjonowanie, dotyczy 4,4 proc. dzieci w wieku 10–14 lat i 5,5 proc. młodzieży w wieku 15–19 lat.

PLUS 17 września 2026

ROZREGULOWANY SEN TO SPADEK ODPORNOŚCI PSYCHICZNEJ Okres adolescencji to czas intensywnej przebudowy mózgu, zmian hormonalnych, wchodzenia w nowe role społeczne, co naturalnie zwiększa podatność na kryzysy emocjonalne. Jeśli dodamy do tego problemy ze snem czy zbyt krótki sen, który jest niezbędnym czynnikiem dobrej kondycji psychicznej – nie ma się co dziwić, że może dochodzić do zaburzeń funkcjonowania czy wręcz rozwijania się pełnoobjawowych zaburzeń depresyjnych lub nasilenia stanów lękowych (np. lęku uogólnionego lub napadów paniki) i w efekcie – do drastycznego spadku odporności psychicznej. Niewyspane nastolatki są mniej stabilne emocjonalnie, stają się drażliwe, bardziej wybuchowe, częściej występują u nich stany przygnębienia. „Połączenie nierozwiązanego lęku i chro-

nicznego braku snu u nastolatków działa jak mechanizm sprzężenia zwrotnego. Lęk utrudnia zasypianie, a zmęczenie wynikające z braku regeneracji bezpośrednio uszkadza mechanizmy samoregulacji emocjonalnej w mózgu” – wyjaśniał w wywiadzie dla Serwisu Zdrowie prof. Adam Wichniak, psychiatra, neurofizjolog kliniczny. Jak wynika z badań brytyjskich naukowców rozregulowany sen może zwiększać te problemy. Przeprowadzona przez nich analiza objęła 12 badań z udziałem ponad 230 tys. osób i wykazała, że nastolatki z większym „społecznym jet lagiem” częściej zgłaszają nasilony lęk. Wygląda to na błędne koło, bo wyższy poziom lęku z kolei zapowiada większy „społeczny jet lag”. Specjaliści zwracają uwagę, że problemy psychiczne w okresie dojrzewania mogą rzutować na całe późniejsze życie, dlatego warto zrobić wszystko, co możliwe, by ich uniknąć.


Zdrowie 45 ZEGAR BIOLOGICZNY NASTOLATKÓW SIĘ ZMIENIA „W czasie dojrzewania wewnętrzny zegar organizmu zwykle cofa się o kilka godzin. To oznacza, że nastolatki naturalnie nie robią się senne aż do późniejszej pory i w idealnych warunkach wstawałyby później” – wyjaśnia Sarah Chellappa, współautorka pracy z Uniwersytetu w Southampton. – Jeżeli więc powłócząc nogami wieczorem, natkniemy się na naszego nastolatka skaczącego po domu, nie myślmy sobie, że coś jest nie tak. Gdy powiemy mu „połóż się natychmiast, bo już jesteś zmęczony”, zapewne usłyszymy: „wcale nie” i faktycznie tak może być. Oczywiście, można kazać mu położyć się do łóżka, ale musimy się liczyć z tym, że najprawdopodobniej on zaśnie dopiero koło północy, gdy w jego krwi zacznie zwiększać się poziom melatoniny. Chciałbym podkreślić, że sytuacja, w której nastolatki chodzą spać o 1.00, jest normą dla tego wieku – wiedzą to wszyscy rodzice, którzy na wakacjach pozwalają swoim dzieciom w tym wieku chodzić spać, o której chcą – tłumaczy z kolei biolog i neurodydaktyk prof. Marek Kaczmarzyk. Ogromne obciążenia czasowe, które mają nastolatki – od wczesnego rozpoczynania lekcji po kontakty towarzyskie w sieci – odbierają im sen, zwłaszcza w dni powszednie. Sprzyja to rozchwianiu rytmu dobowego, bo wewnętrzny zegar nie nadąża za czasem na zewnątrz. JAK ZARADZIĆ NIEWYSPANIU U NASTOLATKÓW Autorzy badania sugerują, że konieczne jest „uznanie biologicznych zmian snu w okresie dorastania, upominanie się o potrzeby nastolatków i ponowne przemyślenie godzin rozpoczęcia zajęć w szkołach średnich, tak aby lepiej wspierać dobrostan młodych ludzi”.

W praktyce mogłoby to oznaczać, że szkoły przemyślą godziny rozpoczęcia lekcji, a rodzice – zasady korzystania z ekranów wieczorem. Takie drobne zmiany organizacyjne mogą, jak przekonują badacze, bardziej poprawić kondycję psychiczną nastolatków niż samo powtarzanie: „idź wcześniej spać”. Prof. Kaczmarzyk radzi też, co można zrobić, by jak najłagodniej przeżyć ten czas. – Jest parę rzeczy, które możemy zrobić, np. przed snem nie korzystać z urządzeń wytwarzających niebieskie światło, które dla organizmu

jest zewnętrznym sygnałem uwalniania hipokretyny. Jest ona wydzielana, kiedy do naszej siatkówki dociera światło wysokoenergetyczne o krótkiej fali, czyli niebieskie, wykorzystywane w smartfonach. To powoduje opóźnienie wpływu melatoniny. Możemy więc zwrócić uwagę na to, aby co najmniej godzinę przed snem młody człowiek nie używał tego typu urządzeń, a już na pewno nie używał ich koło 24.00, gdy jego szyszynka próbuje się aktywować – podpowiada specjalista. Źródło: zdrowie.pap.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


46 Ogłoszenia drobne budynku. $1500 tel:

DO WYNAJĘCIA

działalności

Wynajmę budynek

(1000sq ft). Od 1

917-704-6929

gospodarczy,

września w Garfield.

TOWARZYSKIE

przemysłowy -

Woda, łazienka,

do prowadzenia

siła dostępna w

Emerytka poszukuje dobrego przyjaciela na resztę życia do wspólnego zamieszkania. 862334-8375 SPRZEDAM

Sprzedam bardzo tanio z powodu

PLUS 17 września 2026

wyjazdu: solidny skórzany wózek inwalidzki dla dużego pacjenta, pampersy/pieluchy dla chorego, meble, obrazy, numizmatykę, antyki, biżuterię art-deco, markowe torebki, obuwie, odzież, kryształy, rower sportowy. Clifton. Tel.: 973-979-6098


47

REKLAMA

NASZE USŁUGI Podstawowa opieka zdrowotna i medycyna rodzinna • Lekarze z certyfikacją specjalistyczną • Profilaktyka chorób oraz szczepienia ochronne • Dostęp do najnowszych osiągnięć medycyny • Skuteczny system kierowania do lekarzy specjalistów • Kompleksowa opieka nad pacjentem

Nefrologia • Kontrola i leczenie nadciśnienia tętniczego • Profilaktyka oraz leczenie chorób nerek • Zapobieganie konieczności dializoterapii • Leczenie nerkozastępcze (dializoterapia) Dr. Louis Perdomo, MD

ZAANGAŻOWANI W PROFILAKTYKĘ I SKUTECZNE LECZENIE

221 West Grand Ave | Montvale, NJ 07645 PCNMD.COM Telefon: (201) 746-9333 | Fax: (201) 746-9335 Dołącz do listy pacjentów Dr. Gabrieli Zadzwoń lub napisz: PCNmedicalgroup@gmail.com

PRIMARY CARE AND NEPHROLOGY

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook