Najnowszy numer Tygodnika PLUS w New Jersey

T YG O D N I K W N E W J E R S E Y I P E N S Y LWA N I I 20 czerwca 2024

nr 25 (828)

June 20, 2024

KARTA KREDYTOWA PSFCU VISA

Elite

• BRAK OPŁATY ROCZNEJ • BRAK OPŁAT ZA TRANSAKCJE ZAGRANICZNE • USŁUGA POMOCY GLOBALNEJ • NAGRODY GOTÓWKOWE

I WIELE WIĘCEJ...

Wszystkie karty kredytowe PSFCU podlegają weryfikacji kredytowej i akceptacji. Wymagane członkostwo w PSFCU. Produkty nie są dostępne we wszystkich stanach. Mogą obowiązywać inne ograniczenia. W przypadku pytań dotyczących kart kredytowych oferowanych przez PSFCU prosimy o kontakt z najbliższym oddziałem lub naszym Centrum Obsługi Klienta pod numerem 1.855.PSFCU.4U

1.855.PSFCU.4U (1.855.773.2848) www.NaszaUnia.com

4

PLUS 20 czerwca 2024

REKLAMA

REKLAMA

5

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

6 Relacja festiwalowa Błękitne niebo, słońce, prawdziwie letnia aura - naprawdę nie mogliśmy sobie wymarzyć lepszej pogody podczas XV, jubileuszowego Festiwalu Tygodnika PLUS! W dniach 1-2 czerwca 2024 roku powitaliśmy lato w prawdziwie polskim stylu! Ach, cóż to było za wydarzenie!

Choć trudno w to uwierzyć, ale to już przez 15 lat w pierwszy weekend czerwca w Tappan w stanie Nowy Jork odbywa się wielkie święto polskiej kultury i tradycji. Już od lat spotykamy się tutaj, by wspólnie się bawić, cieszyć naszym polskim dziedzictwem, promować polską kulturę, słuchać polskiej muzyki, próbować pysznego polskiego jedzenia i popijać najlepsze na świecie polskie piwo!

Tygodnik PLUS od lat łączy Polonię, wspiera polonijne biznesy i promuje polską kulturę. A wielkie, polonijne święto, jakim stal się Festiwal Tygodnika PLUS, jest tego najlepszym przykładem.

W tym roku po raz kolejny zaprosiliśmy Was do wspólnej zabawy.

Oprócz znakomitej muzyki w wykonaniu naszych polonijnych artystów, tak jak w ubiegłych latach podczas trwania Festiwalu czekały naszych gości liczne konkursy z cennymi nagrodami. Nie zabrakło także prawdziwie mocnych wrażeń, które zapewniała Wioska Rycerska z pokazami walk rycerskich i lekcjami szermierki. Nie możemy oczywiście zapomnieć o prezentacjach tradycyjnych metod kowalskich i demonstracji artystycznego dmuchania szkła. Rzecz jasna Festiwal Tygodnika PLUS - a już zwłaszcza jego jubileuszowa edycja - nie mógłby się odbyć bez przepysznego jedzenia! Na wszystkich głodomorów czekały stoiska uginające się pod tacami pełnymi pierogów, kiełbas, zapiekanek i innych smakołyków. Natomiast w barze dla spragnionych ochłody przygotowaliśmy bogaty wybór najlepszych na świecie polskich piw.

Festiwalowa sobota upłynęła pod znakiem PLUSikowego Dnia Dziecka.

Na naszych milusińskich czekała moc atrakcji - od konkursów z atrakcyjnymi nagrodami, przez Wioskę Rycerską i wesołe miasteczko po stragany z kolorowymi różnościami. Dzieciaki szalały podczas zmagań w przeciąganiu liny, skakaniu w workach czy rzucaniu podkową, biegu z jajkiem a także w celowaniu woreczkami do wiklinowego kosza.

Bez wątpienia jednak największą popularnością cieszył się turniej łuczniczy!

Do udziału w nim ustawiła się prawdziwa kolejka! Dzieciaki rywalizowały

PLUS 20 czerwca 2024

XV Festiwal T Gdzie wszy to jedna

Senator Bill Weber z redaktor naczelną Katarzyną Ginsburg

Tygodnikaaaaa yscy Polacy a rodzina

Relacja festiwalowa 7 w strzelaniu do tarcz z prawdziwym zacięciem. Nie zabrakło emocji i nieoczekiwanych zwrotów akcji. Jak przy wszystkich innych konkursach najmłodszym kibicowali rozentuzjazmowani rodzice zapewniając doping jakiego nie powstydziłaby się publiczność największych stadionów piłkarskich.

Jak przystało na Dzień Dziecka z prawdziwego zdarzenia nie mogło rzecz jasna zabraknąć śpiewów i przebieranek. Podczas konkursu karaoke młodzi festiwalowicze oczarowali publiczność odwagą, pięknymi głosami i niesamowitą energią sceniczną. Z kolei podczas konkursu na najlepsze stroje rycerskie i dworskie uczestnicy zaprezentowali się jak rasowi modele i modelki. Ponadto młodzi rycerze - w tym jeden husarz - oraz damy dworu wypowiadali się elokwentnie i dowcipnie budząc nieukrywany entuzjazm publiczności.

Dodajmy, że wszyscy uczestnicy konkursów zostali nagrodzeni za swoje zaangażowanie i każdy z nich otrzymał nagrodę.

Nagrody w konkursach dla dzieci ufundowali mecenas Joanna Nowokuńska, mecenas Joanna Gwóźdź, Katarzyna Nowakowska z United Poles, firma Dompak, Dr Gitner oraz nowy magazyn dla dzieci PLUSik. Skoro jesteśmy przy popisach scenicznych, nie możemy nie wspomnieć o wyjątkowym koncercie Dzieci Dzieciom. Oto swoje wokalne umiejętności zaprezentowały pociechy znanych polonijnych artystów. Na scenie pojawili się Vanessa ze swoim tatą Łukaszem Krzewskim z zespołu Top Secret, Adam Chrola z córeczką Natalią, Antek Gołąb „Tosiek” z synem Natanem oraz Tomek Popławski „Junior” z córką Vanessą.

Wszystkim dzieciakom i ich tatusiom serdecznie dziękujemy i gratulujemy!

Festiwalowa sobota zdecydowanie należała do zdolnej polonijnej młodzieży. Gdy swój występ rozpoczął Zespół Pieśni i Tańca “Galopka” publiczność niemal zamarła. Młodzi artyści w barwnych strojach ludowych oczarowali wszystkich swoim tańcem i śpiewem. Zespół zaprezentował bogaty program artystyczny, w tym tańce krakowskie i lubelskie. Nie zabrakło też wesołych pieśni ludowych. Cieszy, że prowadzony przez panią Marię Habę z roku na rok coraz bardziej imponuje poziomem swoich występów. Nie zdziwimy się gdy niedługo “Galopka” stanie się polonijnym “Mazowszem”!

Dzień Dziecka Tygodnika PLUS rozbrzmiewał najlepszą polonijną muzyką.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

8 Relacja festiwalowa Publiczność porwali do tańca zespół Top Secret, Adam Chrola, Tomek Popławski “Junior” i Antek Gołąb “Tosiek” a swoimi melancholijnymi dźwiękami zachwycił akordeon, z którego magiczne melodie wydobywał Richie Brylant.

Podczas pierwszego dnia jubileuszowego Festiwalu Tygodnika PLUS nie zabrakło rzecz jasna wyjątkowych gości. Ponieważ po raz kolejny Festiwal swoim patronatem objął Konsulat Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku.

Z festiwalowej sceny gratulacje organizatorom złożył pan Konsul Stanisław Starnawski. Wspaniałą niespodzianką było także wyróżnienie, które w uznaniu za działalność na rzecz polonijnej społeczności wręczyli Katarzynie Ginsburg - założycielce i redaktor naczelnej Tygodnika PLUS - wysocy rangą przedstawiciele hrabstwa Rockland County, czyli Human Rights Commissioner Spencer Chimbwe oraz Deputy County Executive Mike Hoblin. W niedzielę zaszczycił nas swoją obecnością nowojorski senator Bill Weber.

Po szampańskiej sobocie także festiwalowa niedziela upłynęła pod znakiem fantastycznej zabawy. Tym razem w konkursowe szranki stanęli dorośli festiwalowicze. Było przeciąganie liny, szalony bieg par “na trzech nogach” (nie martwcie się, nikt z uczestników nie stracił kończyn - podczas wyścigu pary miały nogi na wysokości kostki związane specjalną taśmą), konkurs karaoke będący mieszanką szlagierów z lat 60-tych i przebojów disco - polo oraz legendarny konkurs jedzenia pierogów. I przy tym ostatnim na chwilkę się zatrzymamy, gdyż…doszło do rekordu! Oto zwycięzca konkursu, pan Dawid, zjadł 10 pierogów w zaledwie 35 sekund! Jeśli nie jest to wyczyn na miarę Księgi Rekordów Guinnessa to naprawdę nie wiemy co innego nim może być! Domyślamy się, że sprawę ułatwił fakt, iż przepyszne pierogi jak zwykle podczas tego konkursu przygotowała firma Polish Authentic Food, a tych specjałów po prostu chce się zjeść jak najwięcej i to jak najszybciej!

Fundatorami fantastycznych nagród w niedzielnych konkursach w tym roku były firmy United Poles, KMG Auto Body, Forever Living (Anna Roszkowska, Agata Kluk, Magdalena Ciupak) i sieć sklepów Net Cost.

Oczywiście także drugiego dnia Festiwalu nie zabrakło znakomitej muzyki. Oprócz popularnych polonijnych gwiazd na scenie po raz kolejny pojawił się Zespół Podhalanie. Festiwalowicze od kilku lat mają okazję podziwiać tych fantastycznych mło-

PLUS 20 czerwca 2024

Relacja festiwalowa 9 dych artystów, którzy za każdym razem zachwycają swoimi pełnymi werwy występami. Cieszymy się, że w ostatnim czasie polonijne zespoły folklorystyczne stają się coraz bardziej popularne wśród dzieci i młodzieży. Jesteśmy szczęścili, że podczas swoich występów podczas kolejnych edycji Festiwalu Tygodnika PLUS w tak piękny sposób promują one polską kulturę i naszą piękną i bogatą muzyczną tradycję.

A propos muzyki - także drugiego dnia Festiwalu porwała ona do tańca wszystkich gości. Zespoły Windstar, Top Secret i Daniel Band rozgrzały publiczność do czerwoności. Mocne rockowe uderzenie zapewnił zespół Dzieci PRLu. Ich energetyczny występ sprawił, że zachwyceni widzowie nie chcieli pozwolić im zejść ze sceny.

Mówiąc o niezapomnianych występach nie możemy zapomnieć o uroczym wykonaniu piosenki napisanej przez panią Janinę Czarnecki specjalnie dla nowego polonijnego magazynu dla dzieci “PLUSik”. Na scenie pojawiła się grupa dzieci, która wraz z prowadzącymi wspólnie zaśpiewała “PLUSik, PLUSik, POLONUSik, Nowy kolega - Miesięcznik mega!” Naprawdę nie mogliśmy sobie wyobrazić lepszego debiutu dla naszego PLUSika!

Kochani, wszystko co dobre szybko się kończy - tak było także z tegorocznym jubileuszowym XV Festiwalem Tygodnika PLUS. Cieszymy się, że po raz kolejny byliście w ten czerwcowy weekend z nami, że tak wspaniale się bawiliście, że zaufaliście nam wiedząc, że nigdzie indziej nie będzie można lepiej spędzić początku lata. Jesteśmy szczęśliwi, że znów mogliśmy poczuć, że jesteśmy razem, że nasza wspaniała polonijna społeczność potrafi wspólnie stworzyć tak niezwykłe wydarzenie. Ale przede wszystkim dziękujemy Wam za to, że znów poczuliśmy się jak wśród przyjaciół.

Drodzy Festiwalowicze - wasza radość, życzliwość, dobry humor i chęć do zabawy są dla nas po raz kolejny najlepszym dowodem na to, że przez ostatnie 15 lat Tygodnikowi PLUS udało się stworzyć coś wyjątkowego.

Drodzy Sponsorzy - z całego serca dziękujemy Wam, że co roku jesteście z nami, że wierzycie w naszą misję wspierania i promowania polskiej i polonijnej kultury. W tym roku, podczas jubileuszowej XV edycji Tygodnika PLUS naprawdę dało się odczuć, że “wszyscy Polacy to jedna rodzina”.

Kochani, dziękujemy i do zobaczenia za rok!

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

10 Relacja festiwalowa

PLUS 20 czerwca 2024

Relacja festiwalowa 11

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

12

REKLAMA

SKUTECZNE TERAPIE NATURALNE DLA KAŻDEGO Dr Zbigniew S. Dubij Chiropraktyk

USTAWIANIE KRĘGÓW ORAZ STAWÓW LIKWIDUJE TAKIE DOLEGLIWOŚCI JAK: • bóle kręgosłupa, ramion, rąk i nóg, • bóle głowy i szyi, • skrzywienie kręgosłupa,

• ból kulszowy, • problemy z dyskiem, • ogólne osłabienie.

LECZENIE URAZÓW POWYPADKOWYCH

KOMORA HIPERBARYCZNA baryczna Komora hiper binecie w ga w a pn dostę Mahwah

W naszej komorze 2 atmosfer tlen przenika nawet do nieukrwionych miejsc organizmu.

Podwyższone stężenie tlenu pobudza procesy wzrostu i regeneracji tkanek.

Tlenoterapia hiperbaryczna wspomaga namnażanie komórek macierzystych STEM CELL i regenerację tkanek.

CHOROBY ZATWIERDZONE PRZEZ FDA: • Niedokrwistość • Oparzenia (ciężkie) • Utrata słuchu (nagła i bez znanej przyczyny)

• Zakażenie skóry i kości (ciężkie) • Przeszczep skóry • Utrata wzroku (nagła) • Rany

SCHORZENIA, KTÓRE KORZYSTAJĄ Z KOMORY, ALE SĄ KLASYFIKOWANE JAKO BADAWCZE:

• Choroba Alzheimera i demencja • Terapia chorób przewlekłych • Porażenie mózgowe • Powikłania po COVID-19 • Infekcje • Obrzęki • Borelioza • Migreny • Złamania/urazy stawów i tkanek miękkich

• Regeneracja po chemioterapii • Spowalnianie procesów starzenia się skóry i narządów wewnętrznych • Rewitalizacja uszkodzonych tkanek i narządów: trzustki, nerek, serca, naczyń krwionośnych oraz elementów układu nerwowego

973-470-9900

Akceptujemy większość ubezpieczeń (nie dotyczy komory hiperbarycznej) 48 Union Blvd 136 E. Crescent Ave Wallington, NJ 07057 Mahwah, NJ 07430 Wallington: poniedziałek, środa i piątek: 10:00-1:30 & 3:00-7:00 Mahway: wtorek, czwartek i sobota: tylko po umówieniu www.dubij.info

PLUS 20 czerwca 2024

13

REKLAMA

Lekarz Medycyny

Małgorzata Komza, MD 17 Sylvan Street, Suite 103 B, Rutherford,NJ Tel: (201) 691 7110 www.KomzaMD.com

Ewaluacja i leczenie • uzależnień • chorób psychicznych • problemów emocjonalnych u dzieci młodzieży i dorosłych • depresja • stany lękowe • nerwice • bezsenność • psychoza • ADHD • OCD Uzależnienia od: alkoholu, benzodiazepin, heroiny/painkillers Dr Komza jest certyfikowana w leczeniu uzależnień od heroiny i innych opiatów za pomocą leku SUBOXONE

Ewa Czyzewski, M.D. Internal Medicine

Dariusz Nowak, M.D. Endocrinology

Robert Czyzewski, M.D. Nephrology

Kathrin Serrao, M.D. Endocrinology

LINDEN MEDICAL GROUP @ CLIFTON

Edyta Kolbusz, APN Internal Medicine

AMERICAN BOARD-CERTIFIED PHYSICIANS SPECIALIZING IN INTERNAL MEDICINE, ENDOCRINOLOGY, NEPHROLOGY & HYPERTENSION CHOROBY WEWNĘTRZNE • NADCIŚNIENIE • SZCZEPIENIA • LECZENIE POWYPADKOWE SCHORZENIA REUMATYCZNE • CUKRZYCA • LECZENIE NADWAGI • USG I BIOPSJE TARCZYCY • LECZENIE NIEWYDOLNOŚCI SEKSUALNEJ • CHOROBY NEREK I DRÓG MOCZOWYCH • DIALIZY • BADANIA IMIGRACYJNE • OPIEKA PO PRZESZCZEPACH NEREK I WĄTROBY

Nasi lekarze pomagają pacjentom w NJ, NY, PA i CT od 1999 roku, zapewniając najlepszą opiekę medyczną, profesionalizm i plan na lepsze jutro. Jesteśmy otwarci w 3 gabinetach od pon. do soboty. Nasz miły personel udziela odpowiedzi na wszystkie pytania w zakresie zdrowotnym.

1033 CLIFTON AVE, SUITE 108 in CLIFTON Tel: 973-577-1995 515 NORTH WOOD AVE, SUITE 302 in LINDEN Tel: 908-925-3300

Manager Bogusia Foti z długoletnim doświadczeniem, odpowie na pytania związane z rachunkowością, wyborem ubezpieczenia, czy renty inwalidzkiej.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

14 Temat tygodnia

Przemoc domowa to plaga!

Kasia ma 27 lat i znowu siniaka na policzku.

Przewróciła się jadąc na rowerze. Miesiąc temu miała podbite oko i obite żebra. Podobno spadła na nią szafka. Ma pecha?

Nie, partnera, który stosuje przemoc. Przemoc domowa to zjawisko powszechne, choć ciągle objęte pewnym tabu.

W najdrastyczniejszych przypadkach przemoc domowa kończy się śmiercią osoby pokrzywdzonej z rąk sprawcy, a nawet jej samobójstwem. Z tych powodów ginie nawet 400-500 Polek rocznie.

Kasia mieszka ze swoim chłopakiem i ich 2-letnią córeczką w Nowym Jorku. Opiekuje się dzieckiem i dorabia trochę w pobliskiej pralni. Jej partner zarabia na dom.

– Ma stresującą pracę – tłumaczy

PLUS 20 czerwca 2024

Kasia. – Jego szef to idiota i Jarek wiecznie chodzi „w stresie”. Martwi się też tym, że ja nie mam dobrej pracy. Dlatego czasem się napije.

A jak Jarek się napije, to Kasia na drugi dzień idzie do pracy w ciemnych okularach z grubą warstwą pudru na twarzy. – To dobry chłopak, tylko czasem go „poniesie” – broni partnera. Coś jednak drgnęło, gdy ostatnio Jarek pobił córkę i Kasia z posiniaczonym dzieckiem wylądowała na pogotowiu. Rozpłakała się, gdy na wewnętrznych drzwiach kabiny w szpitalnej toalecie znalazła naklejkę o mniej-więcej takiej treści „Twój partner bije ciebie i twoje dzieci? Zabiera ci pieniądze? Znieważa? Zmusza do współżycia? – Zadzwoń do nas, uzyskasz pomoc. Pamiętaj, nie jesteś sama!”

Trochę liczb

Według Amnesty International przemoc domowa wobec kobiet na świecie to najczęściej zgłaszane przestępstwo i paradoksalnie – najrzadziej. Oznacza to tyle, że w liczbach bezwzględnych tych przestępstw jest najwięcej w sto-

sunku do pozostałych, ale zgłasza się je organom ścigania najmniej chętnie. Więcej kobiet w wieku od 15 do 44 lat umiera na skutej przemocy niż na raka, malarię czy w wypadkach drogowych, a w ciągu swego życia co trzecia kobieta zostaje pobita, zmuszona do uprawiania seksu lub pada ofiarą innych naruszeń praw człowieka. 70 proc. zamordowanych kobiet ginie z rąk swoich partnerów.

Statystyki mówią, że w Stanach Zjednoczonych średnio co tydzień giną 2 kobiety z rąk partnerów.

Skala zjawiska jest ogromna, a co najgorsze, nie do końca zbadana.

Zgłasza się tylko 4 przypadki na 10. Czasem też jest niewłaściwie kwalifikowana prawnie. I dotyka w dużym stopniu polskie rodziny.

Powód? Polki przyzwyczajone do braku skutecznych działań policji w kraju, nie proszą o pomoc, bo nie wiedzą, że w US ten problem jest traktowany o wiele poważniej. Z kolei domowi agresorzy z Polski, przyzwyczajeni do bezkarności w ojczyźnie, przenoszą swoje „zwyczaje” na amerykański grunt.

Istnieje też zjawisko związane z usamodzielnianiem się kobiet:

w Stanach Zjednoczonych szybciej mogą znaleźć pracę i zapewnić sobie dochody, co może w niektórych partnerach wzbudzić niepokój, że tracą status żywiciela rodziny i możliwość kontroli żony czy dziewczyny. Ta swoistego rodzaju mieszanka wybuchowa czynników winduje przemoc domową wśród Polaków na szczyty statystyk. – w ciągu ostatnich 5 lat nasza organizacja wsparła prawie 500 Polek, które szukały pomocy, by uciec od przemocy domowej – wyliczyła Helen Jones, communications assistant z National Center for Victims. A to tylko kropla w morzu. Ewa, tłumaczka pracująca w sądzie i na policji, wolontariuszka w Safe Center twierdzi, że bardzo często w swojej pracy spotyka się z nowym przypadkiem polskiej rodziny, w której istnieje problem przemocy.

W Polsce, podobnie jak w Stanach Zjednoczonych ta kwestia też wymyka się statystykom.

– tak naprawdę policja nie jest w stanie podać konkretnie, ile rodzin ma taki problem – mówi Urszula Nowakowska z Centrum Praw Kobiet. – można podać, kto

Temat tygodnia 15

Za statystyką kryją się ludzie Halina i Jan byli małżeństwem od blisko 50 lat. Oboje są lekarzami, łączyła ich też wspólna pasja – podróże. Nieoczekiwanie Jan zakochał się w młodszej kobiecie.

Gdy żona się o tym dowiedziała, zażądała rozwodu i całkowitego prawa do mieszkania, które było ich wspólną własnością. Niewierny mąż absolutnie nie chciał się na to zgodzić. I zgotował żonie piekło: codziennie wymieniał zamki w ich wspólnym mieszkaniu, by nie mogła się dostać do domu. Co kilka dni zjawiał się w przychodni i robił Halinie awantury, aż w końcu… straciła pracę. Na parkingu zwykle czekała ją „miła” niespodzianka: w zamek samochodu wciśnięta zawartość tubki kleju. Gdy to nie zdawało egzaminu i żona nadał upierała się przy orzeczeniu rozwodu z winy męża, napadł ją kilkukrotnie i brutalnie pobił. Ukradł jej też torebkę z pieniędzmi, dokumentami, telefonem i okularami.

Pozostał bezkarny. Policja „z braku świadków” za każdym razem umarzała sprawę – pan doktor leczył przecież ich rodziny, a poza tym to „taki kulturalny i miły człowiek”.

Córki Jana i Haliny mieszkają w Stanach Zjednoczonych i nie mogą zrozumieć, dlaczego ich matka nie może uzyskać pomocy w Polsce. – Doradcy z Niebieskiej Linii też nie umieli pomóc – skarży się starsza z nich. – Dziś prawie 70-letnia mama mieszka kątem u przyjaciółki i żyje w strachu, co przyniesie jej następny dzień – podkreśla młod-

sza. A jej oprawca ma się dobrze i nie zanosi się, by poniósł jakąkolwiek karę. – Rzeczywiście, w Polsce walka z przemocą domową dopiero raczkuje. Ale należy być dobrej myśli, gdyż „Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej” obowiązuje już od kilku lat i pewne rozwiązania prawne weszły w życie (np. możliwość ścigania gwałtu z urzędu) – tłumaczy Urszula Nowakowska, prawniczka z Centrum Praw Kobiet. – Choć do pełnej skuteczności jeszcze długa droga, bo do tego potrzebna jest zmiana mentalności społecznej, a ta na razie pokazuje, że jest pełna stereotypów i raczej woli obwiniać ofiarę niż stygmatyzować sprawcę. To prawda – wystarczy przypomnieć sobie przypadek Katarzyny Figury, która po kilkunastu latach małżeństwa przyznała, że jest ofiarą przemocy ze strony męża. Oprócz wyrazów współczucia i podziękowań, iż aktorka zdecydowała się wyciągnąć na światło dzienne swoje problemu, nie zabrakło też soczystych komentarzy, że wyznanie Figury to tylko „forma promocji” jej talentu.

Czy ktoś może mi pomóc?

Jeśli Kasia z Nowego Jorku zdecydowałaby się zmienić swoją sytuację, mogłaby skorzystać z kilku „kanałów” pomocy. Mogłaby wezwać policję, która porozmawiałaby z nią na osobności z dala od prześladowcy. Powinni zapewnić jej również tłumacza. Kasia ma prawo poprosić o kobietę-policjantkę. Policja powinna pomóc i wesprzeć ją poprzez usunięcie ryzyka przemocy w przyszłości – najlepiej poprzez aresztowanie agresora; zorganizowanie pierwszej pomocy lub innego medycznego wsparcia; ustalenie przebiegu wypadków; zaoferowanie pomocy w dostępie do innych lokalnych organizacji oraz zorganizowanie transportu w bezpieczne miejsce, jeśli Kasia i jej córka będą tego potrzebować.

- Wiele kobiet chciałoby uciec od partnera stosującego przemoc, ale zwykle powstrzymuje je myśli, że same nie dadzą rady utrzymać siebie i dzieci – podkreśla Marysia, ciąg dalszy na stronie 16

GABINET DENTYSTYCZNY OPIEKA DENTYSTYCZNA dla całej rodziny 500 North Wood Ave, Suite 1A, Linden NJ 07036 Tel: (908) 718 - 7337 ATRAKCYJNE CENY Gabinet otwarty do późnych godzin wieczornych oraz w soboty Akceptujemy wiekszość ubezpieczeń

we Darmo acje lt u s kon

www.annapawlowskadds.com

ma założoną tzw. niebieską kartę, ale ze świadomością, że to tylko pewien ułamek sprawców. Znamy też liczbę policyjnych interwencji dot. Sprzeczek domowych, ale trudno wyliczyć, ile z nich dotyczyło konfliktów małżeńskich a nie np. sprzeczki sąsiedzkiej. Według badań CBOS z 2019 r., co ósma Polka przyznała, że co najmniej raz została uderzona przez partnera podczas małżeńskiej awantury. Z badań z 2019 r. wynika, iż w sumie 22 proc. badanych zna przynajmniej jedną kobietę – ofiarę przemocy w rodzinie. 2 proc. deklaruje, że zna wiele takich kobiet, 7 proc. zna kilka takich kobiet, zaś 13 proc. zna 1-2 takie kobiety.

Grace S. Nehrebecki ROZLICZENIA PODATKOWE

• rozliczenia elektroniczne dla osób indywiduanych • rozliczenia firm – LLC, spółki i korporacje

Prowadzenie księgowości dla firm Payroll – podatki dla pracowników Tel: 973-472-7722 Fax: 973-472-7077 nehrebeckigs@outlook.com 1033 Broad Street, Cilfton, NJ 07013

Mówimy

po polsku

WYCIECZKI Busem z Polskim przewodnikiem

Wycieczki dla osób "solo", par i rodzin

Parki Narodowe/Oregon – 16 dni od 20 Lipca Dookoła USA, Parki Narodowe, Kaniony - 16 dni od 14 września i 5 października Park Narodowy Acadia/Maine - 3 dni 6 września, 25 października.

Kanion Penn/łódka w jaskini/ Szklana Kładka - 2 dni od 6 lipca i 7 września A także w każdym miesiącu: Niagara/Kanion - 2 dni * Waszyngton/Jaskinie - 2 dni Virginia - 2 dni * Nowy Jork/ Manhattan - 1 dzień Amisze/Filadelfia - 1 dzień Hawaje 30 listopada - 10 grudnia Floryda sylwestrowa w Grudniu - 10 dni i wiele innych wycieczek.

Zobacz: www.ampolinc.com Napisz: ampoltours@yahoo.com Zadzwoń: 609-647-9054

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

16 Temat tygodnia ciąg dalszy ze strony 15

tłumaczka i wolontariuszka współpracująca grupami wsparcia, która od ponad 20 lat pomaga osobom w trudnych sytuacjach, często również maltretowanym kobietom.

– Partnerzy straszą je, że „skoro dom zapisany na mnie i tylko ja pracuję, to odbiorą ci dzieci, bo nic nie masz”.

No właśnie, chyba każda z maltretowanych kobiet zadaje sobie to pytanie: „Nawet jeśli od niego ucieknę, to co dalej? Przecież nie mam ani pracy, ani pieniędzy, ani mieszkania”.

- W niektórych przypadkach kobieta, która żyje w związku opartym na przemocy a sama nie wykazuje żadnych dochodów, ma prawo do otrzymania zasiłków oraz mieszkania, by przeprowadzić się jak najdalej od oprawcy – tłumaczy Marysia. – Ważne jest to, że w przypadku stosowania przemocy można czasami uzyskać natychmiastowy (nawet tego samego dnia) tymczasowy zakaz zbliżania się (najpóźniej w ciągu kilku dni), który może zostać podtrzymany przez sąd po drugiej rozprawie.

Inne ważne kwestie to obdukcja lekarska oraz zebranie jak największej ilości szczegółowych informacji dot. Pracy partnera. Im pełniejsza dokumentacja, tym lepiej. Żeby uzyskać bezpłatną pomoc wymagane są dowody w postaci listu od policji, lekarza bądź stare nakazy sądowe. Ważne są przez 2 lata. – Korzystniej jest starać się usunąć sprawcę z mieszkania niż uciekać samemu. Schroniska na pewno są potrzebne, ale z mojego doświadczenia wynika, że to dłuższa droga do uzyskania własnego mieszkania – podkreśla Marysia. – Pani, której kiedyś pomagałam w tego typu sytuacji życiowej narzekała, że czuje się tam odizolowana. Głownie ze względu na barierę językową.

Kobiety nie mające dochodów lub bardzo niskie zarobki, mają prawo starać się też o darmową pomoc prawniczą. Warunek – raport od lekarza lub z policji.

Helen Jones z National Center for Victims wyjaśnia, że każdy przypadek przemocy domowej jest indywidualny i bardzo trudno jest doradzić komuś, co ma robić. Aczkolwiek na swojej stornie internetowej podpowiadają kobietom, jak mogą zapewnić sobie bezpieczeństwo zarówno w przypadku,

PLUS 20 czerwca 2024

gdy zdecydują się odejść od partnera, jak i wtedy, gdy chcą zostać w mieszkaniu. Ewa uważa, że mimo istniejących wielu różnych dróg uzyskania pomocy, Polki nadal mało wiedzą jak mają sobie radzić.

Gdzie uzyskać pomoc?

W US: • Krajowy Telefon Zaufania dla Ofiar przemocy domowej–National Domestic Violence Hotline, tel. 1 800 799 SAFE (7233), www.thehotline.org

• The National Center for Victims of Crime 1800-FYI-CALL (1 800 394 2255), www.ncvc. org • Sexual Assault Hotline, tel. 1 800 656 HOPE (4673), www.rainn.org • Victim Hotline, tel. 1 855 4 VICTIM (855 484 2846), victimconnect. org • Lokalne grupy pomocy dla kobiet • Możesz też zwrócić się o pomoc do swojego leka-

rza pier wszego kontaktu.

W Polsce: • Centrum Praw Kobiet, tel. 600 07 07 17 (całod o b o w y ) , w w w. c p k . org.pl • Feminoteka, tel. 888 883 388, www.feminoteka. pl • Niebieska Linia, tel. 801 12 00 02, www.niebie skalinia.org

17

REKLAMA

0’ 10’xH1NIA KUC $4,999

PROMOCJA KUCHNI 10’ X 10’ $4,999 W CENIE: Styl szafek shaker biały lub szary, blat z kwarcu, Białe płytki “subway”, uchwyty i zlew

30 % RABATU NA PŁYTKI FIRMY CERRAD NAJWIĘKSZY WYBÓR PŁYTEK Z POLSKI W NJ

25 % RABATU NA DRZWI SZKLANE DO PRYSZNICA LUB NA WANNĘ

20 % RABATU NA SZAFKI ŁAZIENKOWE Z BLATEM PROMOCJA NA BLATY KUCHENNE Z KWARCU, 35 SF MINIMUM, W OBREBIE 25 MIL $49 CRYSTAL WHITE • $59 CALACATTA GOLD • $69 NEW CALACATTA NOBLE PROMOCJA $1.99 / SF NA PANELE LVT WINYLOWE ŁĄCZONE NA CLICK/PRODUKT NA STANIE

T PRZEY ZZAEKUN PIE PR $3,500 MINIMUM

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

18 Podróże z Andrzejem Kulką AFRYKA POŁUDNIOWA – cz. 12

Afrykańskie lwy, Park Narodowy Krugera I znów ruszamy na safari, gdyż jakże tu wyjechać z Parku Narodowego Krugera nie oglądając króla zwierząt? Tuż za bramką naszego solidnie zabezpieczonego przed zwierzętami kempingu dostrzegamy klasyczne zwierzęta parku; setki antylop impala, kilka żyraf, pawiany, słonica z maluszkiem, guźce afrykańskie, zebra przechodząca przez jezdnię, antylopa gnu na łące i kudu siedząca w trawie. W pewnym momencie widzimy bawoła skrytego w buszu– jest to zwierzę, które swoimi zakręconymi rogami rogami potrafi rozerwać lwa na kawałki. Niedaleko widzimy następnego samca, tym razem ładnie pozującego na wyschniętej trawie.

Bawół afrykański nigdy nie został udomowiony i (poza zbliżonym kształtem) nie ma nic wspólnego z bydłem, nawet z bawołem indyjskim; jest ważącym do 1 tony zwierzęciem o niezwykłej mocy. Siła jego mięśni wraz z siłą jaka tkwi w stadzie powoduje, że już w XIX wieku został przez afrykańskich myśliwych uznany za członka elitarnej Wielkiej Piątki–najbardziej niebezpiecznych i najtrudniejszych do upolowania zwierząt, dorównując pod tym względem zarówno krokodylom jak i hipopotamom. Trzy metry długości, blisko 2 metry wysokości w kłębie to wielkość, której nie mogą lekceważyć nawet lwy, nie mówiąc o mniejszych lampartach, czy gepardach. Bawoły są odpowiedzialne za śmierć około 200 ludzi rocznie, zysku-

PLUS 20 czerwca 2024

jąc miano „czarnej śmierci“ lub „twórców wdów“! Oba nasze bawoły patrzą spokojnie, bez żadnego lęku przeżuwając trawę, kiedy oddalamy się w poszukiwania króla puszczy.

Po godzinie dokładnego przeglądania lasu i sawanny ujrzeliśmy w końcu wymarzone kształty żółtych ciał wielkich kotów wylegających się w krzakach. Prawdę powiedziawszy zobaczyliśmy nie cielska, ale ledwie same głowy wychylające się z zarośli, ze znudzonymi oczami spozierającymi w naszą stronę. Na początek dobre i to, stado lwów wyraźnie odpoczywało.

Pełni nadziei podążamy dalej, aby w końcu natrafić na inne stado, tym razem doskonale się prezentujące w niskiej roślinności i pobudzone do ruchu, pewnie narastającym głodem.

Spotkanie z tym stadem było naszą afrykańską nirwaną, ukoronowaniem paru dni jazdy wzdłuż i w poprzek Parku Krugera. Z bezpiecznych siedzeń w dżipie jesteśmy w stanie obserwować te majestatyczne zwierzęta ze stosunkowo bliskiej odległości, a mając do dyspozycji porządne teleobiektywy 200-500 mm, liczymy na wspaniałe fotografie. W wizjerze aparatu wyraźnie widzimy źrenice i tęczówki oka, detale szorstkiego języka i liczne blizny, jakimi pokryty jest pysk najstarszego samca. Grupa lwów przed nami (jedyne wielkie koty, które żyją w stadach!) liczy dwa samce, kilka spokrewnionych ze sobą

samic i parę sztuk potomstwa. Niektóre leżą, inne chodzą rozglądając się na boki, jak gdyby nas ignorując.

Pomimo spokojnego wyglądu zdajemy sobie sprawę, że lwy są doskonałymi myśliwymi; polują tylko samice, zawsze w grupie, przeważnie na zebry, duże antylopy czy bawoły.

Dzięki zbiorowym akcjom podczas których mogą się rozpędzić do prędkości 80 km/godzinę, aż jedna trzecia lwich ataków kończy się sukcesem.

Bywają niebezpieczne, zwłaszcza samce osiągające ćwierć tony wagi, zabijając około 70 ludzi rocznie. Taką statystyką nie należy się jednak przejmować ani przerażać podczas afrykańskiego safari, wiedząc, że zwykłe psy są przyczyną śmierci aż 59 TYSIĘCY mieszkańców Ziemi!

Piękno lwów wyzwala poczucie radości, że w wielu krajach Czarnego Lądu można jeszcze oglądać te majestatyczne zwierzęta na wolności, gdzie żyje ich jeszcze około 23-24 tysięcy sztuk, natomiast w samym Parku Narodowym Krugera około półtora tysiąca.

Ciąg dalszy za tydzień…

Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest zawodowym przewodnikiem i właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki po całym świecie, z RPA, Zimbabwe, Botswaną i Zambią włącznie, od 19 do 30 października 2024 roku. Bliższe informacje i rezerwacje: EXOTICA TRAVEL, 6741 W. Belmont, Chicago IL 60634, tel. (773) 237 7788, strona internetowa: https://andrzejkulka.com/ destinations/afryka-poludniowa-pazdziernik-2024/

Samotny dziki bawół.

Antylopy impala.

Odpoczynek lwa.

Podróże z Andrzejem Kulką 19

Lwica w afrykan?skim busz u, Park Narodowy Krugera, RPA.

Zakamuflowany bawół, Park Narodowy Krugera, RPA.

Paszcza lwa.

Lwice wylegujące się na słońcu, Park Narodowy Krugera, RPA.

Król zwierząt w buszu, Park Narodowy Krugera, RPA.

Król puszczy, Park Narodowy Krugera, RPA. Biuro podróży EXOTICA TRAVEL zaprasza na

WYCIECZKI z polskim przewodnikiem ALASKA ULTIMA - 9 dni: 14, 24 sierpnia, 2 września UZBEKISTAN, TADŻYKISTAN - 12 dni: 14 września MADAGASKAR - 11 dni: 1 października INDIE (plus tybetański Ladakh) - 9/14 dni: 12 października JORDANIA - 9 dni: 19 października AFRYKA PŁD - 12 dni: 19 października MEKSYK, i jego FIESTY - 10 dni: 25 października BHUTAN (plus Nepal) - 12 dni: 9 listopada UGANDA, RWANDA - 12 dni; 10 grudnia, 1 lutego ETIOPIA - 12 dni: 30 listopada TAJLANDIA, SYLWESTER w BANGKOKU, MEKSYK i odpust GUADELUPE - 10 dni: 4 grudnia SINGAPUR - 17 dni: 27 grudnia Bilety lotnicze, indywidualne pakiety APPLE VACATIONS: CANCUN – HAWAJE – PUNTA CANA – PUERTP VALLARTA – DOMINIKANA – JAMAJKA EXOTICA TRAVEL www.andrzejkulka.com 6741 W Belmont Ave, Chicago IL 60634 email: andrzejkulka@aol.com tel. 773 237 7788 | facebook - andrzejkulka

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

20 Na wesoło

Gabinet

Tel/Fax:

Małgorzata Wiwart-Truszkowska D.D.S.

POLSKA DENTYSTKA

DENTYSTYCZNY

908-810-0076

środy czwartki soboty

www.go4dentist.com

w Union

I. Badzelewicz, DDS, PhD 1961 Morris Ave, B-7, Union, NJ 07083

Leczy: Próchnicę, Paradontozę, Leczenia kanałowe RCT,

dentystyka ogólna i kosmetyczna

Korony Mostki Licówki

Wybielanie Implanty Protezy

1277 Main Ave, Clifton, NJ

Tel.: 973-478-6123 646-784-0096

Facet poszedł do supermarketu i zauważył że atrakcyjna kobieta wodzi za nim wzrokiem.

Podszedł do niej, a ona powitała go ciepło. Był zaskoczony, bo nie mógł sobie przypomnieć skąd ją zna.

- Czy my się znamy? - zapytał.

- Myślę, że jest pan ojcem jednego z moich dzieci odpowiedziała.

Teraz jego umysł cofnął się do czasu, kiedy jeden jedyny raz nie był wierny swojej żonie i powiedział: - To ty jesteś tą striptizerką z mojego wieczoru kawalerskiego, z którą kochałem się na stole bilardowym, a wszyscy moi koledzy gapili się, stojąc wokół, dopóki twój chłopak przywalił mi kijem w tyłek?

Ona spojrzała mu w oczy i powiedziała spokojnie: - Nie, jestem nauczycielką pańskiego syna...

@ Teściowa rozmawia z zięciem: - Skoro mnie tak nienawidzisz,

to dlaczego postawiłeś moje zdjęcie na kominku?

- Żeby dzieci do ognia się nie zbliżały...

@ Generał dowiedział się, że co noc żołnierze chodzą na dziewczyny. Postanowił to sprawdzić.

Poczekał aż się ściemni, wszedł do baraku, a tam pusto. Usiadł więc i czeka. Nagle wchodzi szeregowiec, patrzy na generała i zaczyna się tłumaczyć: - Byłem z dziewczyną na randce no i jakoś tak nam czas zleciał...

Randka się skończyła, a ja pobiegłem na autobus, ale mi uciekł, złapałem autostopa, ale auto po drodze się zepsuło, więc udałem się do wsi i kupiłem konia, ale ten padł na drodze, dlatego przybiegłem ile sił w nogach z powrotem do koszar.

Generał mu nie uwierzył, ale rozumiejąc młodego chłopaka, nie nałożył na niego żadnej kary.

Wbiega drugi szeregowiec, tłumaczy się w ten sam sposób.

• WYSYŁKA PACZEK MORSKICH I LOTNICZYCH • BILETY LOTNICZE • WAKACJE I WYCIECZKI • PRZESYŁKI PIENIĘŻNE • USŁUGI NOTARIALNE • TŁUMACZENIE DOKUMENTÓW • APOSTILLE

PLUS 20 czerwca 2024

Potem trzeci, czwarty, piąty wszyscy tłumaczą się tak samo.

Nagle wbiega szósty szeregowiec i zaczyna się tłumaczyć: - Byłem z dziewczyną na randce no i jakoś tak nam czas zleciał...

Randka się skończyła, a ja pobiegłem na autobus, ale ten mi uciekł, złapałem autostopa i...

- I auto się zepsuło?

- Nie, nie dało się przejechać, bo droga była zawalona martwymi końmi...

@ Wchodzi facet do baru i pyta: - Czy ktoś może zgubił spory rulon pieniędzy owinięty gumką recepturką?

Jeden z klientów podchodzi do niego i mówi: - Ja, ja! To moje!

- Masz, znalazłem gumkę...

@

Mówią, że człowiek na świat przychodzi i ze świata odchodzi. Tymczasem w pierwszym przypadku chodzić nie umie, a w drugim już nie może...

@ Dzieci w szkole na lekcji plastyki otrzymały zadanie - temat abstrakcyjny - narysujcie panikę.

Dzieci rysowały sceny pożarów, powodzi, zamachów terrorystycznych, ale jeden chłopak był oryginalny. Narysował dużą czerwoną kropkę. Pani pyta - To ma być panika?

Jasiu na to: - Proszę pani, ja mam w domu trzy siostry. Każda co miesiąc w kalendarzu stawiała dużą czerwoną kropkę. Przez wrzesień żadna nie postawiła, teraz jest już połowa października, żeby pani wiedziała, jaka jest w domu panika...

@

21

REKLAMA

R E A L

E S T A T E NORTH JERSEY

Kasia Nowakowska Managing Partner/Realtor

973-626-2528

Wojtek Baranowski Realtor

201-259-8132

Teresa Kieras Broker/Sales Associate

201-410-5331

Malgorzata Blok Realtor

201-923-7135

Paulina Moscicki Realtor

917-754-6944

• KUPNO • SPRZEDAŻ • WYNAJEM 223 Park Avenue Rutherford NJ 07070

888.501.6953 - biuro Monika Michno Guminski Realtor

201-884-4488

Ilona Bruzda Realtor

973-234-9893

Małgosia Bryzk Realtor

201-739-8254

Katarzyna Jedruczek Realtor

646-568-0746

Nasze biura:

Fair Lawn, Rutheford, Edgewater, Clifton, Denville, Lagrangeville, NY

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

22 Kuchenne hobby

Pogoda na loda

PLUS 20 czerwca 2024

Kuchenne hobby 23 Są jednym z najbardziej popularnych deserów na świecie, mają za sobą kilka tysięcy lat historii, a w dodatku okazuje się, że wbrew obiegowym opiniom wcale nie szkodzą tak bardzo, jak dotychczas uważano. Czy jest na świecie ktokolwiek, kto nie lubi lodów? Sezon na mrożone smakołyki trwa przez okrągły rok.

Pierwsze piśmiennicze wzmianki o lodach pochodzą z Chin, gdzie już 5 tysięcy lat temu jadano przysmaki ze śniegu lub rozkruszonego lodu, do których dodawano owoce, miody, a nawet wina. Europejskie korzenie lody mają we Włoszech, dokąd ich receptura trafiła najprawdopodobniej właśnie z Chin za sprawą Marco Polo.

Prawdziwy rozkwit sztuki produkowania lodowych specjałów nastąpił jednak dopiero w Paryżu, gdzie w 1686 roku pochodzący z Sycylii szlachcic Francesco Procopio de’Coltelli otworzył pierwszą na świecie lodziarnię. Nazywała się ona po prostu Cafe Procope i z początku produkowano w niej lody podobne do dzisiejszych sorbetów. Z czasem jednak ktoś wpadł na pomysł, żeby zamiast wody użyć mleka i dodać do lodów jajek oraz śmietany. W ten oto sposób pojawiły się lody, które znamy do dziś.

W Polsce lody znane są od czasów saskich, lecz nie od razu był to produkt powszechnie dostępny. Z biegiem czasu sytuacja ulegała zmianie, lody stawały się coraz tańsze, także już przed pierwszą wojną światową należały do bardzo popularnych przysmaków.

Znacznie dłużej od Europejczyków na odkrycie ich smaku musieli czekać Amerykanie. Za oceanem pierwsza fabryka zimnych smakołyków powstała dopiero w 1851 roku w Baltimore za sprawą niejakiego Jacoba Fussela, który do dziś uznawany jest za ojca amerykańskich lodów. Prawdziwa rewolucja w tej branży nastąpiła dopiero w niespełna 30 lat później za sprawą niemieckiego fizyka Karla von Linde, który w 1876 roku wprowadził na rynek pierwszą maszynę chłodniczą. To otworzyło lodom drogę do ekspansji i sprawiło, że dziś są one chyba najpopularniejszym deserem na świecie.

Co kraj to obyczaj

W rzeczy samej – choć może się wydawać, że w dziedzinie lodów prochu wymyślić nie sposób, okazuje się, że w różnych

krajach dodawano do zimniej masy rozmaite składniki tworząc najbardziej fantastyczne lodowe wariacje.

Oczywiście tradycyjne lody, czyli gelato są chlubą Włochów. Do dziś wiele z nich robi się ręcznie, według starych receptur, w rodzinnych zakładach zwanych gelateriami. Do produkcji używa się jaj, pełnego mleka, cukru i naturalnych środków aromatyzujących czy smakowych. Prawdziwe włoskie gelato wyróżnia to, że zawierają one zaledwie około 7 procent tłuszczu.

Turcy dla odmiany robią lody znacznie bardziej treściwe, zamiast mleka używając do ich wyrobu jogurtów. Jeden z tamtejszych narodowych specjałów to kahramanmaras, czyli lodowy deser z dodatkiem ekstraktu otrzymywanego z korzeni dzikiej orchidei. Turcy słyną też z charakterystycznej odmiany sorbetów, które noszą tam nazwę sherbet.

Własne specjały mają też po drugiej stronie Morza Egejskiego i choć greckie lody są zbliżone do tych popularnych w Europie, to jednak słyną z egzotycznych i niecodziennych składników, jakie można w nich znaleźć. Grecy robią lody z dodatkiem oliwy z oliwek czy fig. Na uwagę zasługują także Pogoto Kaimaki, czyli lody z żywicą drzewa mastyksowego, nadającą im ciągnącą konsystencję oraz Mavrodaphne – lody przyrządzane z greck iego

wina deserowego.

Kto może gustować w lodach z czerwonej fasoli lub z dodatkiem zielonej herbaty?

Takie pomysły przychodzą do głów Japończyków, których jednak o rozkosze podniebienia przyprawiają z równym powodzeniem tradycyjne smaki, jak waniliowy, czekoladowy czy po prostu śmietankowy. Wszystkich na głowę biją jednak Meksykanie, którzy lody… smażą w głębokim tłuszczu! Najpierw mrożą kulki lodów, a potem obtaczają w panierce z mielonych migdałów, ponownie zamrażają, a przed samym podaniem wrzucają na niecałą minutę do rozgrzanego oleju. Podają ten specjał, jak nietrudno zgadnąć – w doborowym towarzystwie tortilli.

Zdrowe czy nie?

Opinie o wpływie lodów na nasze zdrowie dzielą nie tylko dzieci i rodziców, ale także lekarzy. Są tacy, którzy z zapamiętaniem zalecają je przy rozmaitych schorzeniach, zazwyczaj jednak jesteśmy przed nimi przestrzegani. Oczywiście wszystko zależy tu od umiaru i zdrowego rozsądku.

Lody, jako że robione z mleka zawierają sporo białek i wapnia. Te pierwsze są podstawowym budulcem naszego organizmu, drugie natomiast to ważny składnik strukturalny kości i szkliwa. Co ciekawe, lody zawierają też sporo innych, rzadkich i niezbędnych nam substancji. Witamina A np. odpowiedzialna jest za produkcję szkliwa i prawidłowy wzrost uzębienia, wspomaga też pracę wątroby oraz dobrze wpływa na skórę, włosy, paznokcie i wzrok. Witamina E natomiast dobrze robi mięśniom, zmniejsza ryzyko zachorowań na raka oraz na choroby związane z układem krwionośnym. Zawarta w lodach witamina D chroni przed zapaleniami skóry oraz wpływa na odpowiedni poziom cukru, natomiast witamina K zapewnia prawidłową krzepliwość krwi.

Co więc z nimi jest nie tak? Uważać trzeba tutaj głównie na tłuszcze i cukier, którego w większości lodów jest dosyć sporo. Sporo nieporozumień narosło wokół rzekomej szkodliwości lodów na gardło.

Tymczasem niektórzy lekarze wręcz zalecają jedzenie lodów, szczególnie po operacji wycinania migdałków lub wobec niektórych zakażeń bakteryjnych. Mitem jest natomiast, jakoby lody bezkarnie wcinać mogły osoby na diecie odchudzającej. Teoria mówi, że aby strawić lody, organizm musi je najpierw podgrzać do odpowiedniej temperatury, na co wydatkuje sporo kalorii. Jest to jednak tylko pół prawdy. Od lodów tyje się mniej niż od innych potraw, jednak wciąż się tyje. Nie mamy się jednak co przejmować, jeśli te zimne rozkosze nie są naszą codzienną rutyną i gdy jemy je z umiarem.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

24

PLUS 20 czerwca 2024

REKLAMA

25

REKLAMA

60-75 Eliot Avenue, Maspeth, 11378 NY +1 (718) 709-9002, hello@uscarbroker.com

Oferujemy kompleksowe usługi, dzięki którym zakup pojazdu będzie płynny i bezproblemowy Fachowe doradztwo w zakresie wyboru pojazdów

Bezpieczne zakupy na aukcjach ubezpieczeniowych

Ładunki krajowe na terenie USA i Kanady

Doświadczenie w zakresie frachtu morskiego i eksportu

Pomoc w odprawie celnej

Wygodna dostawa samochodów bezpośrednio do domu

Profesjonalna naprawa samochodów

Wsparcie w zakresie pozyskiwania, kontroli i rejestracji pojazdów

INSTALACJE I NAPRAWY SYSTEMÓW CAR AUDIO • SYSTEMY BEZPIECZEŃSTWA • ZDALNE URUCHOMIENIE SAMOCHODU IMMOBILIZERY

Stała prowizja $500 Kupujemy pojazdy na terenie Ameryki Północnej i Kanady Samochody Nowe, Używane, Zabytkowe, Klasyczne, Luksusowe, Sportowe, Terenowe, Elektryczne, Powypadkowe oraz Poleasingowe Wybierając nas, zyskujesz spokój ducha, wiedząc, że zajmiemy się każdym etapem importu samochodu, od znalezienia wymarzonego pojazdu po zapewnienie jego bezpiecznego przybycia i bezproblemowej rejestracji.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

27

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

28 Vademecum rodzica

JAK ZARADZIĆ EPIDEMII UZALEŻNIENIA OD EKRANÓW?

Kiedy w minionej dekadzie smartfony wchodziły w codzienność naszych dzieci, nie wiedzieliśmy, jakie będą tego konsekwencje.

Dziś, kiedy liczne badania przekonują, że nie jest to dobry kierunek, wiele krajów na świecie wprowadza zakazy używania telefonów i podobnych urządzeń na terenie szkoły. Tymczasem polskie ministerstwo edukacji wbrew tym trendom... wprowadza e-podręczniki.

Amerykański psycholog społeczny Jonathan Haidt w artykule na łamach serwisu internetowego gazety „The Atlantic” – jest to rzecz o jego nowej książce „The Anxious Generation” (po polsku: niespokojne pokolenie) – przekonuje, że czas zakończyć dzieciństwo oparte na telefonie.

Konkluzje badacza zawierają się w czterech kluczowych radach. Widać z nich, jak ważne byłoby stworzenie dzieciom i młodzieży alternatywy w realnym świecie oraz zadbanie o całą sieć wsparcia społecznego.

1. ŻADNYCH SMARTFONÓW PRZED SZKOŁĄ ŚREDNIĄ Zdaniem Haidta pułapka polega na tym, że młodzież myśli, że potrzebuje smartfonów, bo „wszyscy je mają”, a wielu rodziców poddaje się, aby ich dziecko nie czuło się wykluczone. Gdyby jednak urządzenia mobilne z dostępem do internetu były mniej rozpowszechnione, opiekunowie czuliby się bardziej komfortowo, wiedząc, że ich podopieczni mają tylko zwykłe telefony z klapką

PLUS 20 czerwca 2024

albo w ogóle żadnego. Według badacza powinna to być norma przynajmniej do szkoły średniej. „Opóźnienie całodobowego dostępu do internetu do wieku 14 lat jako normy krajowej lub społecznej pomogłoby chronić nastolatki w pierwszych latach dojrzewania, kiedy są najbardziej bezbronne. Według brytyjskiego badania przeprowadzonego w 2022 r . są to lata, w których korzystanie z mediów społecznościowych jest najbardziej skorelowane ze złym stanem zdrowia psychicznego” – argumentuje Haidt.

2. ŻADNYCH MEDIÓW SPOŁECZNOŚCIOWYCH PRZED 16 R.Ż.

Niemal każdy nastolatek odczuwa silną potrzebę otwierania kont na TikToku, Instagramie i innych platformach – głównie dlatego, że to właśnie tam toczy się życie towarzyskie ich pokolenia. Gdyby jednak większość nastolatków korzystała z tych kont dopiero w wieku 16 lat, łatwiej byłoby oprzeć się presji rejestracji.

Postulowane przez Haidta opóźnienie nie oznacza, że dzieci poniżej 16. roku życia w ogóle nie będą mogły oglądać treści w mediach społecznościowych – jedynie że nie będą mogły otwierać własnych kont, udostępniać swoich danych i tworzyć ani udostępniać nagrań i komentarzy.

3. SZKOŁY BEZ TELEFONÓW

Jak podkreśla Jonathan Haidt, badania poka-

zują, że większość uczniów korzysta z telefonów w czasie lekcji. Korzystają z nich także w porze obiadu, w czasie wolnym i na przerwach, kiedy powinni wchodzić w interakcje z rówieśnikami twarzą w twarz. Jedynym sposobem, aby w czasie pobytu w szkole odwrócić uwagę uczniów od telefonów, jest obowiązek umieszczania urządzeń umożliwiających wymianę wiadomości na początku dnia w schowku. „Szkoły, w których zrezygnowano z korzystania z telefonów, zawsze zgłaszają, że poprawiły się wyniki w nauce, uczniowie zaczęli uważać na lekcjach i poprawiły się interakcje między nimi.

Dotychczas opublikowane badania potwierdzają tę tezę” – przekonuje Haidt.

4. WIĘCEJ NIEZALEŻNOŚCI, SWOBODNEJ ZABAWY I ODPOWIEDZIALNOŚCI W REALNYM ŚWIECIE Zdaniem psychologa idea „dobrego rodzicielstwa” i wszelkie normy związane z bezpieczeństwem dzieci szybko by się zmieniły, gdyby wielu rodziców zaczęło wysyłać swoje dzieci, aby same pobawiły się lub załatwiły jakąś sprawę. Rodzice powinni uczynić dzieci odpowiedzialnymi, dając im więcej obowiązków, prosząc, aby np. zaopiekować się innymi.

Bardzo ważne, aby czas przed ekranem rodzice potrafili zastąpić dziecku rzeczywistymi doświadczeniami z udziałem przyjaciół

Vademecum rodzica 29 i niezależną aktywnością. Według Haidta dzieciństwo oparte na telefonie jest szkodliwe, ponieważ spycha na bok inne aktywności. Smartfony blokują doświadczenia. „Naszym ostatecznym celem nie powinno być całkowite usunięcie ekranów ani przywrócenie dzieciństwa dokładnie takiego, jakie było w 1960 r. Powinno raczej być stworzenie takiej wersji dzieciństwa i dorastania, która utrzyma młodych ludzi w realnym świecie i jednocześnie pozwoli rozkwitać w epoce cyfrowej” – twierdzi Jonathan Haidt.

ŚWIĄTECZNY PREZENT DLA DZIECKA? RACZEJ NIE SMARTFON W jego opinii nawet bez pomocy państwa rodzice mogliby wyrwać swoje rodziny z sieci, gdyby skoordynowali swoje działania. Razem mogliby stworzyć wspólne zasady dotyczące smartfonów i organizować wspólne zabawy bez nadzoru lub zachęcać do spotkań w domu, parku lub centrum handlowym.

ZAKAZ KORZYSTANIA Z TELEFONÓW W SZKOŁACH W WIELU PAŃSTWACH Wiele państw świata – nie tylko Chiny, ale także demokracje zachodnie – już wprowadza regulacje prawne ograniczające korzystanie z telefonów komórkowych. Np. amerykański stan Floryda zakazuje mediów społecznościowych dla nieletnich poniżej 14. roku życia. Podobne rekomendacje sformułowało w lipcu ubiegłego roku także UNESCO, argumentując je m.in faktem, iż nauczyciele nie radzą sobie z cyberprzemocą.

Z kolei Szwedzi uznali po dziesięciu latach od wprowadzenia w szkołach cyfrowych podręczników, że dzieci powinny więcej korzystać z papierowych książek. Rządzący stwierdzili, że zbyt długie spędzanie czasu przed ekranami tabletów nie sprzyja nauce ani rozwojowi.

Z tabletów na zajęciach korzystały już przedszkolaki – i to zanim nauczyły się czytać i pisać.

Podobnie postąpiła Norweska Dyrekcja ds. Edukacji (Udir), która wydała zakaz używania przez uczniów telefonów komórkowych oraz smartwatchy w szkołach podstawowych, gimnazjach oraz szkołach średnich.

Używanie telefonów komórkowych w szkołach zostało zakazane między innymi we Francji, Włoszech, Grecji oraz Portugalii. Wprowadzający takie regulacje jako powody podają problemy z koncentracją na lekcjach, uzależnienie od internetu oraz negatywny wpływ używania telefonów przez uczniów na relacje społeczne.

Niestosującym się do zakazu grozi konfiskata urządzenia, a nawet relegowanie ze szkoły.

Co ciekawe, kiedy w 2018 roku Francja wprowadziła całkowity zakaz używania telefonów komórkowych, tabletów oraz smartwatchy w szkołach podstawowych i średnich, nie wywołało to kontrowersji. Przyczyniły się do tego wcześniejsze drastyczne przypadki cyberprzemocy. Uczniowie gnębili się nawzajem, używając telefonów komórkowych.

Francuscy uczniowie i uczennice mogą trzymać telefon w plecaku, ale nie wolno im włączać telefonów na terenie szkoły w czasie lekcji ani przerw. Zakaz obowiązuje również w szkołach z internatem oraz w czasie wyjść i wycieczek szkolnych. Złamanie zakazu grozi konfiskatą telefonu do końca dnia, nakazem pozostania za karę w szkole dłużej lub dodatkowymi pracami domowymi. W przypadku nagminnego łamania zakazu uczeń może zostać relegowany z klasy lub szkoły.

Tymczasem w Polsce Ministerstwo Edukacji pod kierownictwem Barbary Nowackiej wbrew opisanym trendom wprowadza e-podręczniki.

Przyjmuje też, że ewentualne ograniczenia korzystania z telefonów szkoły mają regulować same na podstawie statutów. Polskie środowisko edukacyjnie jest zaś w tej kwestii mocno podzielone.

Jedni popierają zakaz, a inni uważają, że z dziećmi

należy zamiast tego rozmawiać o zasadach higieny cyfrowej.

SAMI UCZNIOWIE DOSTRZEGAJĄ ZAGROŻENIE Uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im.T. Zana weWschowie są organizatorem akcji Smartfonowe Zombie. Zależy im, aby nagłaśniać temat fonoholizmu. Do zajęcia się problemem zainspirowała ich olimpiada Zwolnieni z teorii. Odwiedzają szkoły podstawowe z regionu i przeprowadzają warsztaty dla młodszych kolegów.

– Cieszy nas, że dzieci są tak otwarte. Rozmawiamy z nimi, pokazujemy starannie przygotowaną prezentację na temat fonoholizmu i jego skutków. Przekonujemy, że bierna aktywność kradnie im życie, że warto spotykać się z przyjaciółmi i rodziną w realu i spędzać czas na powietrzu. Na koniec robimy quiz. Chętnie w nim biorą udział, a trzy najlepsze osoby otrzymują nagrody – mówi uczennica klasy III LO we Wschowie, Oliwia Guzińska, liderska czteroosobowego zespołu aktywistów akcji Smarfonowe Zombie.

Oliwia zapewnia, że ich pokolenie dostrzega olbrzymi problem społeczny, bo również rodzice uczniów są uzależnieni od telefonów.

– Pod wpływem akcji sami zmieniliśmy myślenie. I mimo że badania, z jakimi się zapoznaliśmy, mówią, że dzieci w wieku 8-13 lat mogą bezpiecznie korzystać z internetu 2-3 godziny na dobę, na spotkaniach w szkołach podstawowych mówimy, że to za dużo. Przeraziliśmy się, gdy na stronie internetowej projektu, którą stworzył Kuba Kociubiński, powiesiliśmy ankietę o korzystaniu z ekranów i pokazała ona, że dzieci siedzą 8, 9, a nawet 10 godzin na dobę w telefonie! Cieszymy się, że na koniec prowadzonych przez nas zajęć dzieciaki podchodzą i mówią, że postarają się zmienić swój sposób życia, aby mieć jakiekolwiek wspomnienia, a nie tylko telefon – opowiada Oliwia. Źródło: zdrowie.pap.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

30 Kącik milusińskich

PLUS 20 czerwca 2024

31

REKLAMA

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim.

COVER UBEZPIECZENIA GROUP DOM I SAMOCHÓD I BIZNES I POWÓDŹ LLC DOM

SAMOCHÓD

BIZNES

• Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego

Najbardziej konkurencyjne ubezpieczenia domu, mieszkania, samochodu, budynku i firmy.

• Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Biuro główne:

Mówimy po polsku

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

ZNAJDZIEMY DLA WAS NAJLEPSZE I NAJTAŃSZE UBEZPIECZENIA.

contact@CoverGroupIns.com

www.CoverGroupIns.com

Oferujemy doradztwo i pomoc przy wypełnianiu dokumentów.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

32 Horoskop

21.03 - 19.04

BARAN Barany będą w tym tygodniu nastawione bardzo romansowo i romantycznie do rzeczywistości. Może to być rodzaj ucieczki od nudy i rutyny codzienności, która może wydawać im się nie do zniesienia. Wolne Barany będą szaleć na towarzyskich imprezach.

BYK Byki w tym tygodniu odnajdą się przede wszystkim w pracy i wypełnianiu obowiązków. Ich pracowitość, zaangażowanie i skuteczność działania zostaną docenione przez przełożonych.

20.04 - 22.05

23.04 - 21.06

22.06 - 22.07

23.07 - 23.08

24.08 - 23.09

BLIŹNIĘTA Bliźnięta w tym tygodniu mogą mieć mało czasu dla siebie, gdyż będą miały dużo pracy. Na początku tygodnia praca będzie je wciągać i będą w nią wkładać dużo serca. Od środy więcej czasu będą musiały poświęcić rodzinie.

23.09 - 22.10

23.10 - 21.11

RAK Raki największą uwagą obdarzą w tym tygodniu rodzinę i dom. Będą miały sporo obowiązków związanych ze sprawami domowymi, być może trzeba będzie dokonać napraw lub podjąć decyzję o remoncie, a dzieci będą wymagały zwiększonej uwagi i opieki.

22.11 - 21.12

LEW Lwy w tym tygodniu znacznie odżyją, nabiorą werwy i zdecydowanie lepiej będą się czuły niż w poprzednim tygodniu.

Ożywi się też ich życie towarzyskie i szczególnie pod koniec tygodnia będą szumnie uczestniczyć w różnych imprezach towarzyskich.

22.12 - 19.01

PANNA Panny będą zajęte w tym tygodniu przede wszystkim pracą. Będą bardzo skuteczne w działaniu, metodyczne i sprawne. Ich umysł będzie sprawnie obliczał i kalkulował oraz analizował wszystkie dane. Będą przygotowane na każdą ewentualność, więc żadne niespodzianki nie pokrzyżują ich planów.

20.01 - 18.02

19.02 - 20.03

WAGA Wagi będą w tym tygodniu mocno przeciążone pracą, zmęczenie da się im we znaki i często będą miały wrażenie, że nie wiedzą, czego chcą od życia. Obowiązki domowe i zawodowe będą zajmować im dużo czasu i dopiero w weekend będą mogły się rozluźnić i poświęcić temu, co lubią.

SKORPION Skorpiony na ten tydzień zaplanują pracę, pracę i jeszcze raz pracę. Działać będą metodycznie, planowo, skutecznie i jeśli tylko nie poddadzą się negatywnym emocjom, to mają szansę dużo zarobić lub osiągnąć wielką satysfakcję.

STRZELEC Strzelce przez cały tydzień będą zapracowane, zmęczone i znużone nudnymi, uciążliwymi pracami, które nie będą przynosić spodziewanych efektów. Zawodowo niewiele się będzie działo poza zwykłymi, rutynowymi zajęciami.

KOZIOROŻEC Koziorożce będą cały tydzień zajęte pracą, organizowaniem pracy i planowaniem pracy. Praca będzie głównym sensem ich życia i powinny zastanowić się, czy rzeczywiście nie ma innego sposobu spędzania czasu. Wolnym Koziorożcom nie będzie teraz łatwo wchodzić w bliskie relacje.

WODNIK Wodniki będą nastawione bardzo towarzysko, chętnie będą wchodzić w nowe relacje i na gruncie zawodowym i osobistym. W każdym miejscu będą szukać możliwości poznania nowych ludzi, a także wchodzenia w przygody miłosne i romanse.

RYBY Ryby będą w tym tygodniu nastawione rodzinnie, dużo czasu będą spędzać w domu i poświęcą wiele energii na sprzątanie, doprowadzanie domu do ładu i upiększanie go. Mogą pokusić się o mały remont lub kupią do domu potrzebne rzeczy.

Przyjdź i przekonaj się o naszych WIELKICH zniżkach! ❖ wędzona kiełbasa ❖ kabanosy ❖ krakowska ❖ ❖ wędzony boczek ❖ smoked butts ❖ salceson ❖ mortadela

SUPER SPECJALNE CENY!

lska e w a w d Po 9 za funt

ka

oc op S a c i j) w e Polęd(bez folii prózażnfiounwt $4.59

a K$a3s.1z9azanfuknt

$3.9

Pośpiesz się - promocyjne ceny czekają

y chleb ż e i w ś i k Polsk ochene $6.99 za

b

Bogaty wybór wędlin własnego wyrobu, przygotowywanych codziennie w naszej masarni 66 Fadem Road, Springfield, NJ 07081 Tel.: 973-379-4662, Fax: 973-379-4933 sales@schmalzs.com www.Schmalzs.com

PLUS 20 czerwca 2024

Godziny otwarcia:

wtorek, środa, czwartek, piątek 10am-3pm sobota 7am-1pm

Ceny obowiązują tylko i wyłącznie w naszym sklepie firmowym

REKLAMA

33

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

34 Styl życia

RANDKA NA SIŁOWNI

82 PROCENT POLEK DOCENIŁOBY RANDKĘ W OBIEKCIE SPORTOWYM. TRENING WSPÓLNIE Z PARTNEREM MOŻE POZYTYWNIE WPŁYWAĆNA RELACJE.

Aż 8 na 10 Polek uważa, że wspólny trening na siłowni lub w klubie fitness jest dobrym pomysłem na walentynkową randkę – wynika ze specjalnej edycji badania MultiSport Index. 93 proc. badanych uważa, że podejmowana wspólnie aktywność fizyczna wpływa pozytywnie na relację partnerów, a 88 proc. ocenia, że aktywne fizycznie pary są na co dzień szczęśliwsze. Eksperci wskazują, że trening z partnerem może być bardziej efektywny niż w pojedynkę i stwarzać okazję do poznania nowych ćwiczeń i metod treningowych, a przy tym stanowić skuteczne antidotum na popularne wymówki, takie jak brak czasu czy chęci do ćwiczeń.

Poziom aktywności fizycznej Polaków pozostawia wiele do życzenia – jak wynika z badania MultiSport Index 2023, obecnie aż 52 proc. mieszkańców Polski nie podejmuje żadnej aktywności nawet raz w tygodniu. Z drugiej strony rośnie świadomość dotycząca zdrowego stylu życia – 56 proc. aktywnych fizycznie Pola-

PLUS 20 czerwca 2024

ków przyznaje, że chcieliby zwiększyć częstotliwość ćwiczeń. Rośnie też liczba pracowników korzystających z popularnych kart sportowych, oferowanych przez pracodawców.

- Już co piąty Polak uprawia aktywność fizyczną co najmniej pięć razy w tygodniu, a z kart MultiSport oferowanych przez Benefit Systems korzysta już prawie 1,5 mln osób – mówi agencji

Newseria Lifestyle Agata Brama, ekspertka ds. wellbeingu, Benefit Systems Jak wynika z danych firmy, co czwarty posiadacz karty MultiSport przyznaje, że dzięki niej zdecydował się na odwiedzenie klubu fitness po raz pierwszy. Według 87 proc. z nich benefit ten istotnie się przyczynił do zwiększenia częstotliwości lub różnorodności ich aktywności fizycznej.

ROWER I BIEGANIE

Do ulubionych aktywności Polaków należą obecnie jazda na rowerze (35 proc.), bieganie/ jogging (31 proc.) oraz treningi w obiektach

sportowych, takich jak siłownie i kluby fitness (31 proc.), które w ubiegłym roku zanotowały największy skok popularności względem poprzedniego pomiaru (o 11 pkt proc. r/r).

Paradoksalnie tylko 13 proc. aktywnych fizycznie Polaków pracuje w ten sposób nad wyglądem i sylwetką. Znacznie więcej osób docenia korzyści związane z lepszym nastrojem – dla 42 proc. aktywnych rodaków to właśnie poprawa kondycji psychicznej jest głównym powodem uprawiania sportu. Blisko 70 proc. z nich twierdzi, że już jeden trening może wpłynąć na poprawę samopoczucia, a aż 89 proc. uważa, że regularna aktywność fizyczna redukuje ich stres i złe emocje.

Rosnąca świadomość Polaków w zakresie korzyści psychofizycznych wynikających z aktywności fizycznej ma też odzwierciedlenie w podejściu do rozmaitych świąt. Jak wynika ze specjalnej edycji badania MultiSport Index, aż 8 na 10 ankietowanych Polek uważa, że wspólna wizyta w obiekcie sportowym jest dobrym

Styl życia 35

pomysłem na randkę lub prezent.

- Idąc na randkę do klubu fitness, możemy wybrać z szeregu różnych aktywności: wykonać wspólnie trening siłowy bądź cardio albo razem uczestniczyć w zajęciach grupowych. Dobrym pomysłem jest też wprowadzić partnera czy partnerkę we własną rutynę treningową. Niezależnie od tego, jaką aktywność wybierzemy, warto zrobić to razem, w ramach wspólnie spędzonego czasu – mówi Agata Brama.

WSPÓLNY TRENING DOBRZE WPŁYWA NA ZWIĄZEK Jak wskazuje, wspólne treningi warto wpisać do harmonogramu na stałe, bo pozytywne emocje wynikające z aktywnego trybu życia partnerów mogą sprawić, że ich relacja stanie się trwalsza. Potwierdzają to wyniki badania MultiSport Index – 93 proc. Polaków uważa, że podejmowana wspólnie przez partnerów aktywność fizyczna wpływa pozytywnie na związek.

- Aktywność fizyczna coraz częściej jest w naszej świadomości jednym z elementów, który może poprawić relacje partnerskie. 88 proc. Pola-

ków uważa, że pary, które trenują razem, są szczęśliwsze – podkreśla ekspertka ds. wellbeingu Benefit Systems. – W trakcie uprawiania aktywności fizycznej w naszym organizmie powstają związki, które poprawiają nasze samopoczucie i nastrój, a to przekłada się też na relacje miłosne.

Trening w parze może być zarówno środkiem utrzymania zdrowego trybu życia, jak i skutecznym sposobem na budowanie wspólnych doświadczeń i umacnianie więzi emocjonalnych. Osoby, które prowadzą aktywny tryb życia, mają też większą odporność na stres i lepiej radzą sobie z codziennymi wyzwaniami, co może skutkować zmniejszeniem potencjalnych napięć w związku i poprawą komunikacji między partnerami.

TRENING A POCZUCIE PEWNOŚCI SIEBIE Co istotne, uprawianie sportu odgrywa również ważną rolę w budowaniu poczucia własnej atrakcyjności i pewności siebie. 95 proc. Polaków dostrzega pozytywny wpływ aktywności fizycznej na te aspekty życia.

- Zaletą jest też to, że wspólne ćwiczenia z

partnerem bądź partnerką zwiększają intensywność, a tym samym efektywność treningu – mówi Agata Brama. – Badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Aberdeen wykazały, że obecność partnera treningowego pozytywnie wpływa na częstotliwość treningów, a wsparcie emocjonalne oferowane przez partnera jest dodatkowym motywatorem do tego, żeby utrzymywać regularność w aktywności fizycznej. Mamy tu też pewien element sportowej rywalizacji, oczywiście takiej pozytywnej, która też może sprawić, że trening będzie bardziej intensywny, bo w obecności partnera czy partnerki jesteśmy w stanie zrobić więcej powtórzeń czy wytrzymać dłużej w trakcie jakiegoś ćwiczenia.

Trening z partnerem może być również dobrą okazją do poszerzania sportowych horyzontów, poznania nowych ćwiczeń i metod treningowych. Wspólne ćwiczenia mogą być ponadto dobrym motywatorem do pójścia na trening i stanowić skuteczne antidotum na popularne wymówki, takie jak np. brak czasu czy chęci do ćwiczeń, na które wskazuje odpowiednio 33 proc. i 19 proc. nieaktywnych w Polsce.

Lifestyle.newseria.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

36

PLUS 20 czerwca 2024

REKLAMA

REKLAMA

37

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

38 Ogłoszenia drobne DAM PRACĘ Potrzebna osoba do pomocy w gabinecie dentystycznym w New Jersey na parttime. Doświadczenie nie jest wymagane, przyuczymy chętnych do pracy. Tel. (646) 784-0096 West Solutions - Architectural Millwork da pracę

stolarzowi z doświadczeniem.

Dobre warunki pracy i płacy. Po więcej informacji proszę o telefon: Robert 201-481-2205 The Grand, ekskluzywne miejsce na wesela, poszukuje uprzejmego i profesjonalnego Recepcjonisty/ Recepcjonistki do

naszego zespołu.

Oferujemy konkurencyjne wynagrodzenie, stanowiska na pełen i pół etatu. Wymagany język angielski, kandydaci

Bezpłatny Tygodnik Polonijny REDAKCJA 63 Union Blvd, Wallington NJ 07057 Tel: 973-928-3838, 973-928-3839 Fax: 973-883-0762 info@tygodnikplus.com

muszą być dostępni

REDAKTOR NACZELNA

do pracy w weekendy.

katarzyna@tygodnikplus.com

Więcej informacji pod 973-256-8316 lub jason@ thegrandevents.com.

Katarzyna Ginsburg ZESPÓŁ REDAKCYJNY Małgorzata Zuza Ducka Baranowska-Pyryt Robert Kim Agata Sawicka Ewa Wójcik-Szczech STALE WSPÓŁPRACUJĄ Elżbieta Baumgartner Grażyna Torbus Andrzej Kulka PROJEKT GRAFICZNY i DTP Jacek McFrey REKLAMA I MARKETING Tel: 973-928-3838 reklama@tygodnikplus.com OGŁOSZENIA DROBNE ogloszenia@tygodnikplus.com WYDAWCA PLUS Media Group Corp.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie w całości lub częściowo grafiki lub tekstu z reklam wykonanych przez PLUS jest surowo zabronione. Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo redagowania nadesłanych tekstów i nie odpowiada za treść zamieszczonych reklam i ogłoszeń.

Zastrzega sobie również prawo do odmówienia druku reklamy lub ogłoszenia bez podania przyczyny.

Redakcja nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wszelkiego rodzaju porady i wskazówki zawarte w artykułach sponsorujących.

Adres internetowy www.tygodnikplus.com ©2007-2024 PLUS Media Group, Corp.

PLUS 20 czerwca 2024

39

REKLAMA

Witamy w

POL-CAR Collision Repair!

Ogrzewanie i Chłodzenie po godzinach Zadzwoń do Jacka: 973-289-0149 (komórka)

◊ serwis ◊ naprawa ◊ wymiana

Nasza specjalność to: ❖ Blacharstwo i lakiernictwo ❖ Kompleksowe naprawy

powypadkowe samochodów wszystkich marek ❖ Współpraca ze wszystkimi firmami ubezpieczeniowymi ❖ Wysoka jakość usług i dobra cena

Pomagamy h w rozmowac z firmami owymi ubezpieczeni

◊ dobijanie gazu ◊ czyszczenie systemów wentylacyjnych

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

40 Memento mori

Pytania czytelników Czy można dotykać zmarłego człowieka? Babcia mówiła, żeby nie dotykać, bo ma „jad trupi”.

Gdy ktoś bliski odchodzi przy nas, nikt nie myśli o jadzie trupim, tylko chcemy potrzymać za rękę czy przytulić. Ja nie mam problemu z dotykaniem zmarłych, przecież trzeba ich umyć, zabalsamować czy ubrać. Jeżeli mamy z tym problem, to zawsze można włożyć rękawiczki albo później dobrze umyć ręce.

Moja teściowa przyleciała z Polski zabrać prochy swojego męża. Mówię jej, że musi załatwić dokumenty na transport, a ona mi mówi, że „wszystko ma”.

Na lotnisku Agent TSA poprosił ją o „customs letter”, a ona mu pokazała swoje papiery i powiedział, że nie ma tego dokumentu i jej nie przepuści. Musiała wyjść z kolejki, oddać nam prochy na lotnisku i poleciała do Polski bez urny. Skąd mam wziąć taki „customs letter”?

Customs letter wydawany jest

PLUS 20 czerwca 2024

to ominąć?

Niestety nie, musi pani zaczekać, aż lekarz naniesie poprawkę przez krematorium, gdzie była kre- na akt zgonu z przyczyną śmierci, macja lub przez dom pogrzebowy. wtedy musi pani zamówić nowy Z tego co Pani opisuje, to teściowa też nie miała pozwolenia z Konsulatu, więc nawet jakby ją tutaj przepuścili to miałaby problemy w Polsce pochować urnę. Na stronie internetowej Konsulatu w Nowym Jorku są podane dokładne informacje o wymaganych dokumentach.

Próbuję załatwić sprawy spadkowe w Polsce po mojej mamie, ale sad zażądał Apostille na moim upoważnieniu. Gdzie mogę to załatwić?

Apostille wydaje NJ Department Treasury, 33 W State St, Trenton, NJ 08608 Jak długo się czeka na raport sekcji zwłok?

To zależy, gdzie nastąpiła śmierć, ale zwykle około 3-8 miesięcy.

Moj mąż miał life insurance i firma nie chce wypłacić pieniędzy, bo nie ma przyczyny śmierci na akcie zgonu. Czy mogę jakoś

akt zgonu z korektą i wysłać do ubezpieczenia. Bez nowego aktu z przyczyną zgonu firma nie wypłaci pieniędzy.

Izabela Van Tassel

Poradnik sukces 41

Kiedy karta kredytowa nie zadziała

Skoro przed nami sezon wakacyjny, warto wiedzieć, kiedy ban-

kowy plastik może przestać działać i co robić, żeby tego uniknąć.

Straty spowodowane defraudacją kart kredytowych i płatniczych przekroczyły w Stanach Zjednoczonych 250 milionów dolarów w minionym roku. Nic więc dziwnego, że finansowe instytucje dokładają starań, by te straty minimalizować i blokują transakcje w podejrzanych okolicznościach.

Dlaczego karta przestaje działać Banki korzystają z komputerowych systemów, które monitorują nasze transakcje i, w razie podejrzenia o oszustwo, prewencyjnie blokują kartę. Przyczyny blokady karty kredytowej lub debetowej mogą być różne. Blokady dokonuje bank z powodu podejrzenia o przestępstwo, z powodu naszego niedopilnowania warunków umowy albo zgłoszenia zgubienia czy kradzieży karty. Wyjazd na urlop zwiększa prawdopodobieństwo blokady karty.

Bank może odmówić realizacji określonej płatności, może zablokować kartę na jakiś czas, albo zamknąć ją permanentnie.

Omówmy te okoliczności po kolei.

Czasowa blokada

Bank może odmówić płatności, gdy jego system komputerowy stwierdzi, że transakcja jest dla nas nietypowa. Oto przykłady: • Zakupy w nietypowym miejscu.

Jeżeli nigdy nie kupowałeś np. drogiej biżuterii, luksusowych zegarków czy jachtu, to nie bądź zaskoczony, że większy zakup zostanie zablokowany.

• Obciążasz k ar tę k redytową najpierw małą kwotą, a następnie dużą. To charakterystyczne zachowanie złodziei, którzy najpierw sprawdzają, czy karta działa (na przykład przez nabycie piosenki na iTunes), a następnie zamawiają drogą elektronikę.

• Kilka szybkich zakupów. Przykład: Załatwiasz pośpiesznie sprawunki, a w czwartym sklepie karta kredytowa przestaje działać. Gdy po powrocie do

domu zadzwonisz do swego banku, dowiesz się, że komputer uznał twoje działanie za „podejrzane”.

• Zakupy w odległych miejscach tego samego dnia. Na przykład, wybierasz gotówkę w bankomacie na statku wycieczkowym, a wkrótce również w którymś z portów na wyspie Aruba. Przez resztę twojej wycieczki masz kartę zablokowaną. Dlaczego?

Bo bankomat na statku był zarejestrowany w Miami. Komputer banku uznał, że jedna osoba w krótkim czasie nie mogła być w tych dwóch miejscach.

• Wydatki związane z podróżą: zakup biletów samolotowych, zapłata za hotel itp. mogą spowodować podniesienie czerwonej flagi. Banki są szczególnie uczulone na próby zatankowania benzyny daleko od twego domu, bowiem złodzieje najczęściej używają skradzionych kart na stacjach benzynowych.

• Transakcja za granicą. Karta może przestać działać za granicą, jeżeli nie poinformowałeś banku o planowanej podróży.

Czasami zakup przez Internet wydaje się transgraniczny, choć jesteś w domu, bo sklep jest zarejestrowany w innym kraju.

Blokada karty w takich okolicznościach jest odwracalna.

Wystarczy zadzwonić do infolinii banku i potwierdzić prawidłowość danej operacji.

bankomacie trzykrotnie wprowadzisz błędny numer PIN. Funkcjonalność karty powróci za kilka godzin, najdalej na drugi dzień.

Oczywiście, karta przestanie działać po stracie ważności (po „expiration day”). Na kilka tygodni przed tą datą bank śle ci nową kartę z tym samym numerem.

Zanim włożysz nową kartę do portfela, uaktywnij ją: zadzwoń pod numer podany na naklejce.

Starą karte przetnij i wyrzuć. Uaktualnij tę datę w internetowych witrynach, gdzie masz ustawione cykliczne płatności.

Należy też pamiętać, że bez podpisu na odwrocie karta jest nieważna i kasjer ma prawo jej nie przyjąć.

Nieodwracalna blokada - anulowanie karty Przykład: Barbara dostała miesięczny wyciąg z karty kredytowej na której nie rozpoznała jednej transakcji. Zadzwoniła do banku, by ją zakwestionować. Następnego dnia próbowała zapłacić w sklepie spożywczym, ale bez skutku. Znowu zadzwoniła do swego banku. Dowiedziała się, że skoro ona zgłosiła nieautoryzowaną transakcję, to bank starą kartę anulował, wystawi jej nową i prześle za kilka dni. Okazało się, że płatność na karcie była prawidłowa, Barbara tylko nie rozpoznała nazwy usługodawcy.

Wniosek: Bank zamknie ci kartę nieodwracalnie, jeżeli zgłosisz jej zgubienie, kradzież albo nieautoryzowaną transakcję. Odblokować karty wtedy nie można. Bank wystawi ci drugą, o innym numerze, ale na tych samych warunkach (limit, oprocentowanie).

Jak się bronić

Gdy bank zauważy podejrzaną działalność, może do ciebie zadzwonić albo przysłać email z prośbą o potwierdzenie transakcji.

Upewnij się, że bank ma twoje aktualne dane. W większości przypadków dana płatność jest odrzucona, ale karta utrzymuje swoją funkcjonalność. Czasami karta zostaje zablokowana do czasu wyjaśnienia sytuacji. Oto, jak uniknąć kłopotów: Miej pod ręką kontaktowy numer infolinii banku. Jest on na rewersie karty. Wprowadź go do książeczki adresowej w swojej komórce na wypadek zagubienia karty.

• Miej w por tfelu drugą zastępczą kartę.

• Informuj bank o planowanych podróżach.

• Spłacaj rachunki w terminie i upewnij się, że masz dostępny odpowiedni limit kredytowy.

• W razie odrzucenia płatności, zadzwoń do infolinii banku i potwierdź prawidłowość transakcji. Konsultant poinformuje cię o przyczynie i pomoże rozwiązać problem.

Uwaga: Karty przedpłacone (prepaid) nie mogą być zablokowane. Ale nie korzystaj z nich, jeżeli nie musisz, bowiem nie chronią one twoich praw, tak jak karty kredytowe.

Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników, m.in.: „Planowanie spadkowe” i Podręcznik ochrony majątkowej”. Są one dostępne w księgarni Polonia, 882 Manhattan Ave., Greenpoint, albo w wersji elektronicznej bezpośrednio od wydawcy: Poradnik Sukces, www.PoradnikSukces.com. tel. 1-718-224-3492.

Kiedy twoja wina?

Musisz liczyć się z blokadą wtedy, gdy przekroczysz limit karty lub nie spłacisz co najmniej minimalnej kwoty w określonym terminie. Krótkotrwała blokada nastąpi również wtedy, gdy w sklepie czy

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

42 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas eRozwiązanie prześlij do nas e-mailem na adreskrzyżówki ogloszenia@tygodnikplus.

-mailem com lubna naadres naszogloszenia@tygodnikplus. adres pocztowy 63 Union com na nasz NJ adres pocztowy 63 Union Blvd,lub Wallington 07057 wraz z podaniem Blvd, Wallington 07057 wraz z podaniem imienia, nazwiska iNJ dokładnego adresu.

Wszystimienia, nazwiska i dokładnego adresu. do Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane dnia kie prawidłowe rozwiązania przesłanenagrody. do dnia 24.12.20r. wezmą udział w losowaniu 27.06.24r. wezmą udział w krzyżówki losowaniuzamieścinagrody.

Dane laureata obecnej laureata obecnej my Dane na naszej stronie w dniukrzyżówki 31.12.20r.zamieNadeścimy naszej stronie rozwiązania w dniu 4.07.24r.

Nadesłanie na przez Czytelnika krzyżówki słanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie oznacza, iż wyrażaoraz on zgodę nazamieszkania opublikowanie imienia, nazwiska miejsca na imienia, nazwiskaRozwiązania oraz miejscaprosimy zamieszkania na liście laureatów. przysyłać liście Rozwiązania prosimy przysyłać tylko laureatów. raz. Duplikaty będą kasowane. tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRÓD JEST: Elżbieta Kieszczyńska

EK Polish Bookstore 1051 Bloomfield Ave., Suite 1B-2 Clifton, NJ 07012 www.ekpolishbookstore.com

(201) 355 7496

NAGRODA TYGODNIA

Za prawidłowe rozwiązanie krzyżówki z nr.

23 (826) nagrodę wylosowała Pani Zofia Nowik z Garfield. Gratulujemy!

Hasło: Silny ryczy bezsilny skomle

Elżbieta Fruchtman Tłumacz – notariusz

1(201) 725 2067

elizabethfruchtman@yahoo.com

• Apostille • Podania w języku polskim i angielskim

OBYWATELSTWO I PRAWO JAZDY PO POLSKU Wiele usług telefonicznie

Jestem Notary Public potwierdzam tożsamość osoby składającej podpisy łacznie z klauzulą apostille, przygotowuję upoważnienia, odwołania, pełnomocnictwa z klauzulą apostille lub bez w języku polskim zgodnie z obowiązującymi w Polsce wymaganiami prawnymi.

Ponadto Jestem licencjonowanym instruktorem różnych rodzajów Yogi.

Zapraszam!

PLUS 20 czerwca 2024

Zdrowie 43

JAK SAMOTNOŚĆ NISZCZY ZDROWIE

Poczucie samotności i izolacja społeczna nie oznaczają jedynie cierpienia duszy. Istoty ludzkie są zwierzętami społecznymi – kontaktów i bliskich relacji potrzebujemy od początku życia do samej śmierci. Ich brak na jakimkolwiek etapie życia wiąże się z konkretnymi zaburzeniami zdrowia, nie tylko – co czujemy intuicyjnie – psychicznego.

ciąg dalszy na stronie 44

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

44 Zdrowie ciąg dalszy ze strony 43

Według analizy 113 krajów opublikowanej przed rokiem na łamach „The BMJ”, jedna trzecia populacji uprzemysłowionych państw doświadcza samotności, a jedna osoba na 12 doświadcza jej w takim stopniu, że może to prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Jeśli chodzi o Europę, to najniższe wskaźniki samotności były obserwowane w krajach północnoeuropejskich (2,9 proc. wśród młodych dorosłych; 2,7 proc. wśród dorosłych w średnim wieku; oraz 5,2 proc. wśród starszych dorosłych), natomiast najwyższe–w krajach wschodnioeuropejskich (7,5 proc. wśród młodych dorosłych; 9,6 proc. wśród dorosłych w średnim wieku; oraz 21,3 proc. wśród starszych dorosłych).

Według danych Szlachetnej Paczki, w Polsce jedna na trzy osoby w wieku powyżej 75 lat mieszka sama.

Przy czym trzeba pamiętać o różnicy między społeczną izolacją a poczuciem samotności. Ta pierwsza oznacza zbyt rzadkie bezpośrednie kontakty z innymi ludźmi – rodziną, znajomymi, członkami wspólnoty społecznej czy religijnej. Z kolei samotność dotyczy raczej subiektywnych odczuć – poczucia, że ma się mniej relacji z innymi ludźmi, niż by się potrzebowało. Można więc mieć niewiele kontaktów z innymi, a nie czuć się bardzo samotnym, i vice versa.

CHORUJĄ TĘTNICE

Izolacja społeczna i samotność mogą mieć poważne konsekwencje dla ciała. Dobrze pokazali to niedawno eksperci z University of California, San Diego. Badacze, po przejrzeniu dostępnej literatury naukowej zauważyli interesujące korelacje. Jak się m.in. okazało, społeczna izolacja i samotność to ważne czynniki chorób sercowo-naczyniowych. Według wyników, z powodu izolacji i samotności, o 30 proc. wzrasta ryzyko śmierci z powodu zawału lub udaru.

CZY MOŻNA UMRZEĆ Z SAMOTNOŚCI? Brak relacji z innymi zwiększa prawdopodobieństwo zgonu z dowolnej przyczyny, szczególnie wśród mężczyzn.

Izolacja i samotność nasilają groźne stany zapalne i chroniczny stres. Okazuje się też, że izolacja doświadczana w dzieciństwie w dorosłości nasila czynniki ryzyka chorób krążeniowych, takie jak otyłość, nadciśnienie czy poziom glukozy.

Jak pokazała analiza, wzrasta też ryzyko depresji, która, z kolei sprzyja osamotnieniu. „Istnieje pilna potrzeba opracowania, wdrożenia i oceny programów oraz strategii mających na celu zmniejszenie negatywnych skutków izolacji społecznej i samotności dla zdrowia sercowo-naczyniowego i zdrowia mózgu, zwłaszcza w populacji o podwyższonym ryzyku” – uczula prof. Crystal Wiley Cené, autorka analizy.–„Klinicyści powinni pytać pacjentów o częstotliwość ich aktywności społecznej oraz o to, czy są zadowoleni z poziomu interakcji z przyjaciółmi i

PLUS 20 czerwca 2024

rodziną. Następnie powinni być gotowi skierować osoby społecznie izolowane lub samotne, zwłaszcza te z historią chorób serca lub udaru, do miejsc, które pomogą im nawiązać kontakt z innymi” – podkreśla.

Czy bohatera serialu można pomylić z prawdziwym przyjacielem? Świadomie, przynajmniej w normalnych sytuacjach, raczej to się nie zdarza, ale jeśli komuś mocno doskwiera samotność, niektóre obszary jego/jej mózgu mogą mieć problem z takim rozróżnieniem. Pokazali to niedawno naukowcy z Ohio State University. Kiedy z pomocą rezonansu magnetycznego obserwowali mózgi fanów „Gry o Tron”, okazało się, że im bardziej ktoś czuł się samotny, tym silniej ich przyśrodkowa kora przedczołowa reagowała na fikcyjne postacie–tak jak na żywych przyjaciół. „Gdy analizowaliśmy wzorce aktywności mózgowej w korze przedczołowej, u uczestników, którzy nie czuli się samotni, reakcje na rzeczywiste osoby były wyraźnie odróżnialne od reakcji na postacie wymyślone. Jednak wśród osób bardziej samotnych granice te zaczynały się rozmywać. Nie dostrzegaliśmy wyraźnego rozróżnienia” – mówi prof. Dylan Wagner, autor odkrycia.–„Wyniki te sugerują, że osoby samotne mogą zwracać się ku postaciom fikcyjnym w poszukiwaniu poczucia przynależności, którego brakuje im w rzeczywistym życiu, a rezultaty można zaobserwować w aktywności mózgu” – twierdzi badacz.

PARKINSON WOLI SAMOTNYCH

Trudno na razie powiedzieć, jakie to może mieć konsekwencje dla samotnych osób, ale kolejne badania pokazują, że samotność to zwykle mocno szkodliwy stan. Na przykład, w opublikowanym na początku października badaniu z udziałem prawie pół miliona osób, naukowcy z Florida State University odkryli związek między samotnością i ryzykiem rozwoju choroby Parkinsona. U obserwowanych, średnio przez 15 lat, ochotników, samotność wyraźnie wiązała się z podwyższeniem zagrożenia, niezależnie od czynników demograficznych, społeczno-ekonomicznych, genetycznych, a także od zdrowia fizycznego i psychicznego. Prawdopodobieństwo zachorowania rosło średnio o 37 proc. „To obszerne kohortowe badanie wykazało, że samotność wiąże się z ryzykiem wystąpienia choroby Parkinsona we wszystkich grupach demograficznych, niezależnie od depresji i innych istotnych czynników ryzyka, a także od obciążenia genetycznego. Wyniki oznaczają kolejny dowód potwierdzający, że samotność stanowi istotny psychospołeczny czynnik decydujący o stanie zdrowia” – piszą autorzy pracy opublikowanej w periodyku „JAMA Neurology”.

BRAK TOWARZYSTWA SPRZYJA DEMENCJI Podobne zależności, zespół z NYU Langone Health, zauważył odnośnie zagrożenia demencją. Tym razem prawdopodobieństwo jej roz-

woju, u samotnych osób (poniżej 80. roku życia, o ogólnie niskim ryzyku) rosło jeszcze bardziej, bo aż trzykrotnie. Samotni mieli słabsze tzw. funkcje wykonawcze, w tym zdolność do podejmowania decyzji, planowania, elastyczność mentalną, kontrolę koncentracji). W ich mózgach pojawiały się przy tym zmiany świadczące o większej podatności na rozwój choroby Alzheimera.

- Badanie to podkreśla znaczenie samotności i kwestii związanych z relacjami społecznymi w kontekście ryzyka rozwoju demencji w podeszłym wieku – mówi prof. Joel Salinas, główny autor projektu z udziałem ponad 2 tys. seniorów.

NA SAMOTNOŚĆ I IZOLACJĘ SĄ SPOSOBY Co więc robić? W miarę możliwości dobrze jest, więc dbać o kontakty z innymi – to oczywiste, choć nie zawsze się o tym pamięta i nie zawsze z różnych przyczyn jest to możliwe, a czasami wymaga to nieco wysiłku.

Jeśli to możliwe, warto rozważyć udział w różnego typy programach, zajęciach. Badacze z Uniwersyteckiego Centrum opublikowali niedawno wyniki analizy badań na temat metod skutecznych w zmniejszaniu osamotnienia. Niestety, stwierdzili, że trudno jest wyciągnąć definitywne wnioski, jednak wskazują na cztery badania, które sugerują pomocne strategie.

W jednym z nich, prowadzonym w USA, pozytywne efekty wśród ludzi w wieku średnio 71 lat przynosiły już cotygodniowe kontakty twarzą w twarz, a nawet rozmowy telefoniczne z ochotnikami w tym samym wieku.

Z kolei w nieco podobnym programie prowadzonym w Kanadzie, u seniorów w wieku przeciętnie 79 lat satysfakcja z życia rosła dzięki organizowanym co tydzień, trzygodzinnym wizytom studentów.

Inne podejście okazało się skuteczne w fińskim badaniu. W czasie trzech miesięcy ochotnicy w wieku średnio 80 lat mogli wybierać między różnymi aktywnościami – psychoterapią i pisaniem terapeutycznym; sportem i rozmowami na tematy związane ze zdrowiem; zajęciami związanymi ze sztuką, muzyką i teatrem oraz zajęciami z malowania. Uczestnicy programu nie tylko czuli się zdrowsi, ale w ciągu jeszcze dwóch lat od zakończenia trzymiesięcznego projektu, wśród nich było mniej zgonów, niż wśród osób, które nie wzięły udziału w projekcie.

Czwarty program, na który zwrócili uwagę autorzy przeglądu, został przeprowadzony w Chinach. Biorące w nim udział starsze osoby uczestniczyły w grupowych spotkaniach prowadzonych przez specjalistów, które wspierały społeczne interakcje i wzajemną pomoc.

Warto zobaczyć, jaką ofertę spotkań, spacerów i zajęć można znaleźć w swojej okolicy,„wykopać“ stary notes i podjąć próby kontaktu z dawno niewidzianymi znajomymi, a nawet gawędzić ze spotkanymi podczas zakupów ludźmi. Formy i rodzaje interakcji z innymi mogą być różne. Źródło: zdrowie.pap.pl

ODWODNIENIE

ZAGROŻENIEM DLA KIEROWCY

Zdrowie 45 się nad nimi nie zastanawiając.

- Kiedy zaś zaczynamy być zmęczeni, a przy długiej jeździe zawsze jesteśmy zmęczeni, pojawia się znużenie, senność. A wtedy słabiej odbieramy bodźce. Jazda samochodem odbywa się z określoną prędkością, bodziec powinien bardzo szybko dopłynąć do mózgu i reakcja musi być bardzo szybka. Jeśli nie odpoczniemy, czegoś możemy nie wykonać albo wykonać za późno albo zareagujemy w sposób nieadekwatny do sytuacji–mówi prof.

Jolanta Walusiak-Skorupa.

Planuj podróż z głową

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z fatalnych konsekwencji odwodnienia kierowcy. Zanim wyruszysz w podróż na długi weekend dowiedz się, co się dzieje, kiedy na zmęczenie spowodowane prowadzeniem auta nakłada się niewystarczająca podaż płynów i kiedy jest najgorsza pora dla prowadzenia pojazdu.

- Jeżeli wykonujemy jakąkolwiek pracę mentalną, a jest nią na pewno prowadzenie samochodu, gdzie jest konieczność skupienia się, po dłuższym czasie wykonywania tejże czynności, pojawia się zmęczenie. Nasz układ nerwowy pozbawiony zróżnicowanych bodźców, a prowadzenie samochodu jest czynnością cokolwiek monotonną, zaczyna przysypiać.

W momencie, kiedy pojawia się jakiś bodziec, na który trzeba zareagować, kierowca nie robi tego odpowiednio szybko. Dlatego tak istotne jest robienie przerw, bycie wypoczętym– mówi prof. Jolanta Walusiak-Skorupa, Dyrektor Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy.

Dbałość o odpoczynek to zasada numer jeden dla każdego, kto prowadzi jakikolwiek pojazd. Ale trzeba też dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Odwodnienie prowadzić może do fatalnych konsekwencji. Gdy organizm odwadnia się, spada ciśnienie krwi przez co mózg staje się gorzej ukrwiony i mniej wydajnie pracuje.

- Kierowca odwodniony jest sporym zagrożeniem w ruchu drogowym. Wszystko w gruncie rzeczy sprowadza się do funkcji mózgu, który ma odpowiednio szybko przetwarzać bodźce, a organizm ma być w stanie odpowiednio szybko na nie zareagować. Mózg to stacja nadawcza poleceń. Np. mamy przetworzyć informację, że należy zahamować, a

następnie wykonać to polecenie. Im dłużej człowiek jedzie, im bardziej jest zmęczony, tym bardziej możliwość szybkiej i adekwatnej reakcji na informację z otoczenia jest mniejsza–tłumaczy prof. Jolanta Walusiak-Skorupa.

Proces kierowania samochodem obejmuje takie funkcje naszego mózgu jak: • obserwacja i odbieranie bodźców • przetwarzanie ich • identyfikowanie zagrożeń • podejmowanie decyzji i odpowiednia reakcja.

Jeśli jesteśmy w dobrej formie, zdrowi, wypoczęci i doświadczeni w kierowaniu samochodem, większość tych czynności wykonujemy podprogowo, nawet

Wypocząć powinniśmy od razu, gdy tylko pojawiają się pierwsze oznaki zmęczenia. Należy więc natychmiast zjechać na parking. Planując dłuższą podróż, trzeba wziąć pod uwagę, gdzie znajdują się parkingi. Powinniśmy zatrzymać się i zorientować, czy potrzeba nam drzemki, czy wystarczy napić się i pospacerować.

Kierowcy powinni pamiętać, że: • zmęczenie jest procesem narastającym–dla bezpieczeństwa jazdy konieczne są przerwy, • znaczenie ma stan zdrowia i wiek kierowcy, • ważny jest sposób organizowania pracy.

Przepisy dotyczące kierowców zawodowych są restrykcyjne. Przewidują i drzemki i przerwy i określone godziny pracy. Warto stosować się do tych reguł także wtedy, gdy kierujemy pojazdem niezawodowo.

Zmęczony i z chorym sercem jak zawodowy kierowca Wiele zależy od zdrowia kierowcy i jego wieku. Przepisy dotyczące badań ciąg dalszy na stronie 46

UBEZPIECZENIE MEDICARE • Advantage Plans • Supplement Plans • Prescription Drug Plans

Doświadczony Broker współpracujący z wieloma firmami ubezpieczeniowymi odpowie na nurtujące Cię pytania związane z: • przejściem na emeryturę, • uzyskaniem zdrowotnych ubezpieczeń emerytalnych Medicare, • obsługą indywidualnych kont emerytalnych IRA, • transferem pieniędzy z pracowniczych kont 401k 403 b, planów unii • asysta w urzędzie Social Security • ubezpieczenia na życie • ubezpieczenie zwiazane z pochówkiem - final expense insurance

Zadzwoń dziś: Agnieszka Rola Licencjonowany Broker NJ ,NY 917 716 4245 agnesrola@gmail.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com

46 Zdrowie ciąg dalszy ze strony 45

lekarskich zawodowo kierujących pojazdami różnicują kierowców na tych poniżej i powyżej 60 r.ż.

- W wieku 60 plus badania lekarskie do celów transportu drogowego wykonać trzeba co 30 miesięcy, a nie co pięć lat, jak w przypadku kierowców młodszych. Osoba starsza ma gorsze mechanizmy adaptacji do zjawisk toczących się na zewnątrz, gorzej reaguje na upał, na duchotę, łatwiej odwadnia się. Jeśli odpowiednio nie dba o zachowanie higieny jazdy, staje się zagrożeniem w ruchu drogowym. Nawet w przypadku młodych kierowców, którzy jadą w dłuższą trasę, konieczne jest zaplanowanie noclegu. Wypoczynek nocny jest kluczowy, żeby kierowca efektywnie i bezpiecznie prowadził samochód–mówi prof. Jolanta Walusiak-Skorupa.

Charakter pracy zawodowych kierowców odbija się na ich zdrowiu – Zawodowi kierowcy spędzają wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej, często nieregularnie się odżywiają, mają niski poziom aktywności fizycznej, do tego dochodzą długie godziny pracy, częste nocne podróże, które są związane z zaburzeniami snu. Skutkuje to szybszym starzeniem się serca; u zawodowych kierowców są one starsze nawet o 17 lat, niż wskazywałby na to ich wiek metrykalny.

Kierowcy zawodowi należą do grupy, w której dwa razy częściej występuje nadciśnienie tętnicze, niż w całym społeczeństwie. Dlatego tak ważna jest profilaktyka mająca na celu wczesne wykrywanie groźnych dla życia schorzeń – wyjaśnia Maciej Pruski, ordynator oddziału Polsko-Amerykańskich Klinik Serca w Tychach z Grupy American Heart of Poland.

Zawodowi kierowcy są narażeni na choroby, które stwarzają ryzyko nagłej niewydolności układu sercowo-naczyniowego lub oddechowego oraz osłabienia funkcji mózgowych.

Kierowanie w nocy czyli praca w niebezpiecznych warunkach – Między godziną 1.00 a 5.00 w nocy poziom czuwania naszego organizmu jest najniższy. Ciśnienie tętnicze charakteryzuje się rytmem dobowym. W nocy powinno być o około 15 proc. niższe niż w dzień. Po godzinie 22.00 obniża się, a o 3.00 osiąga najniższą wartość – tłumaczy kardiolog z Grupy

American Heart of Poland.

Specjalista zwraca uwagę, że organizm szybciej męczy się w nocy. Powód? Wieczorem zegar biologiczny„wycisza“ zmysły, przygotowując nas do snu.

Jeżeli zdecydujemy się na podróż nocą, należy być wypoczętym. Unikajmy obfitych posiłków, ponieważ wtedy większość krwi z układu krążenia kierowana jest do układu pokarmowego, który skupia się na trawieniu, tym samym osłabiając nasze zdolności odbierania bodźców. Stajemy się również bardziej senni. Koniecznie pamiętajmy o przerwach i dotlenieniu organizmu.

– Niski poziom cukru powoduje senność, zaburza pracę układu nerwowego – powoduje słabsze przewodnictwo nerwowe, a co za tym idzie – wydłużony czas reakcji. Kierowcy często ratują się napojami z kofeiną, ale działają one odwadniająco – mówi Maciej Pruski.

Sygnały świadczące o tym, że trzeba się zatrzymać Kierowcę (i pasażerów) powinno zaniepokoić: • ziewanie, • częste mruganie, • masowanie twarzy i jej okolic, • wpatrywanie się w jeden punkt, • brak ruchu oczu.

To dlatego, kiedy kierowca odczuwa nadmierną senność, nie powinien dalej prowadzić pojazdu.

Ponadto znużenie może wynikać z niedoboru tlenu w samochodzie lub po prostu monotonnej jazdy.

Zawał serca zdarza się najczęściej rano

Ostre zaburzenia pracy serca, których symptomem może być arytmia oraz zagrażający życiu zawał serca mięśniowego, występują najczęściej rano.

– Między godziną 6.00 a 12.00 odnotowuje się najwięcej zawałów serca mięśniowego, ponieważ wczesnym porankiem wzrasta poziom białka PAI-1 we krwi. Białko to jest m.in. odpowiedzialne za spowolnienie rozpuszczania skrzepów, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia zawału i udaru – mówi ekspert z Grupy American Heart of Poland.

– Konieczne mogą okazać się regularne badania lekarskie dla kierowców zawodowych, których czeka długa podróż. Tętno, ciśnienie i inne ważne wskaźniki powinny być zweryfikowane przez lekarza i to on powinien podjąć decyzję o dopuszczeniu

256 W. Millbrook Road Raleigh, NC 27609

PLUS 20 czerwca 2024

kierowcy do jazdy. Dzięki takiemu rozwiązaniu być może będziemy mogli zapobiec wielu wypadkom drogowym – tłumaczy.

Każdy kierowca, w szczególności kierowca zawodowy, powinien być świadomy objawów, które towarzyszą zawałowi mięśnia sercowego: ból w klatce piersiowej, który występuje u około 80 proc. chorych. Może on promieniować w kierunku żuchwy, kończyn górnych (powodując ich drętwienie) lub nadbrzusza. Ból ten nigdy nie jest wyraźnie zlokalizowany – ma charakter rozlany.

• duszność, • zawroty głowy, • bladość, • zimny, lepki pot, • spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego, • nieregularny puls, • tachykardia, czyli wzrost częstości akcji serca, • pobudzenie ruchowe związane z lękiem i strachem przed śmiercią.

Wypadki drogowe a wiek kierowcy

Niedawny wypadek autokarowy grupy pielgrzymów do Medjugorje zmusza do refleksji nad bezpieczeństwem prowadzenia pojazdów. Autokar prowadził 72 latek. Jego zmiennik miał powyżej 60 lat. Wbrew pozorom to nie seniorzy przyczyniają się do największej liczby śmiertelnych wypadków. „Szczególną uwagę należy zwrócić na grupę tzw. młodych kierowców w wieku 18- 24 lata charakteryzującą się najwyższym wskaźnikiem liczby wypadków na 10 tys. populacji. W 2021 r. byli oni sprawcami 3 653 wypadków (17,7 proc. wypadków powstałych z winy kierujących), zginęły w nich 382 osoby, a 4 630 zostało rannych” – czytamy w raporcie Komendy Głównej Policji podsumowującej 2021 rok na drogach.

Druga grupa wiekowa w kolejności, która zwraca uwagę, to kierowcy w wieku 25-39 lat. Tu wskaźnik liczby wypadków na 10 tysięcy mieszkańców wynosił 7,85; w przypadku grupy wiekowej 18-24 wynosił on powyżej 13 na 10 tysięcy. W przypadku najstarszych kierowców (w wieku 60+) wskaźnik wynosił 3,49.

Sprawcami wypadków w największym odsetku są mężczyźni (ponad 70 proc.).

Beata Igielska, zdrowie.pap.pl

47

REKLAMA

SPECJALIZACJA DR. GABRIELI:

• Nefrologia i Medycyna Ogólna.

Opieka zdrowotna od nastolatków do seniorów • Badanie fizykalne i leczenie nadwagi • Cukrzyca • Nadciśnienie tętnicze • Choroby nerek, dializa oraz zapalenie dróg moczowych • Choroby reumatyczne oraz toczeń • Choroby wewnętrzne i profilaktyka • Tylko 20 minut od Garfield i Wallington (Exit 172 Garden State Parkway North)

Dr. Gabriela Wojnarska-Alvarez MEDICAL DOCTOR, BOARD CERTIFIED Specializing in Primary Care and Nephrology

DEVOTED TO PREVENTION AND SOLUTIONS 221 West Grand Avenue www.pcnmd.org • Montvale, NJ 07645 www.zocdoc.com Phone (201) 746-9333 • Fax (201) 746-9335 SM

PRIMARY CARE AND NEPHROLOGY

HOSPITAL AFFILIATIONS:

Fizjoterapia, która działa!

mówię po polsku tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com