Skip to main content

PLUSFL1111 2026

Page 1

B E Z P Ł AT N Y T YG O D N I K N A F L O R Y D Z I E 11 listopada 2026

nr 2 (2)

November 11, 2026


2 Aktualności

Polski wynalazek trafi do amerykańskiej policji Latający radiowóz nad Florydą Jeszcze niedawno takie pojazdy można było zobaczyć jedynie w filmach science fiction. Dziś stają się rzeczywistością, a jeden z nich ma wkrótce rozpocząć służbę w amerykańskiej policji. Co szczególnie interesujące, za technologią, która może zrewolucjonizować pracę służb ratunkowych, stoi polski wynalazca Tomasz Patan. Jego elektryczny pojazd latający Jetson ONE został wybrany przez Florida Polytechnic University w Lakeland do pionierskiego programu policyjnego. Na pierwszy rzut oka przypomina skrzyżowanie niewielkiego helikoptera, drona i futurystycznego samochodu. Nie ma tradycyjnych skrzydeł, nie potrzebuje pasa startowego, a zamiast silnika spalinowego wykorzystuje napęd elektryczny. Może wznieść się pionowo w powietrze, przelecieć nad przeszkodami i wylądować na stosunkowo niewielkiej przestrzeni.

Pojazd otrzymał nazwę Astro, nawiązującą do popularnej amerykańskiej kreskówki „The Jetsons”, której bohaterowie poruszali się latającymi samochodami. Teraz wizja przyszłości znana z telewizyjnych ekranów zaczyna nabierać rzeczywistych kształtów. POLAK, KTÓRY POSTANOWIŁ NAUCZYĆ LUDZI LATAĆ Za niezwykłym projektem stoi Tomasz Patan, polski konstruktor i współzałożyciel firmy Jetson. To właśnie on odegrał kluczową rolę w opracowaniu Jetson ONE – jednoosobowego elektrycznego pojazdu pionowego startu i lądowania, określanego w branży lotniczej skrótem eVTOL. Patan od lat pracuje nad ideą osobistego transportu powietrznego. Jego celem było stworzenie maszyny, która pozwoli człowiekowi latać bez konieczności korzystania z tradycyjnego

samolotu czy helikoptera. Początki projektu sięgają 2017 roku. Wówczas wizja niewielkiego, elektrycznego pojazdu latającego wydawała się wielu osobom fantazją. Konstruktor nie zrezygnował jednak z pomysłu. Kolejne prototypy, testy i udoskonalenia doprowadziły do powstania Jetson ONE, który wzbudził zainteresowanie klientów na całym świecie. Dzisiaj Patan pełni funkcję dyrektora technologicznego firmy Jetson, a jej pojazdy latają już na czterech kontynentach. Według producenta zamówienia są zarezerwowane na trzy lata do przodu. To imponująca droga – od śmiałej koncepcji polskiego wynalazcy do technologii, którą zainteresowały się amerykańskie służby mundurowe. PIERWSZY TAKI RADIOWÓZ W STANACH ZJEDNOCZONYCH 20 października 2026 roku Florida Polytechnic University w Lakeland oficjalnie zaprezentował Astro, ogłaszając, że jego uczelniany departament policji jako pierwszy w Stanach Zjednoczonych przygotowuje się do wykorzystania pilotowanego elektrycznego pojazdu eVTOL w działaniach policyjnych. Nie oznacza to jednak, że latające radiowozy już patrolują niebo nad Florydą. Uczelnia nadal oczekuje na ostateczne zatwierdzenie operacji przez Federal Aviation Administration (FAA), czyli amerykańską Federalną Administrację Lotnictwa. Zakup pojazdu kosztował uczelnię blisko 150 tysięcy dolarów. Co ciekawe, producent zdecydował się przyspieszyć realizację zamówienia, mimo że inni klienci muszą czekać na dostawę nawet trzy lata. Powodem było szczególne znaczenie projektu, który po raz pierwszy ma pokazać możliwości Jetson ONE w pracy policji i służb ratunkowych. ZAMIAST STAĆ W KORKU, PRZELECI NAD PRZESZKODĄ

PLUS 11 listopada 2026

Największą zaletą Astro nie jest jego futurystyczny wygląd, lecz możliwość dotarcia do miejsc, do których tradycyjny radiowóz nie może szybko dojechać. Na Florydzie, gdzie huragany, powodzie i gwałtowne burze stanowią poważne zagrożenie, taki pojazd może okazać się szczególnie przydatny. Po przejściu huraganu drogi bywają zalane, zablokowane przez powalone drzewa lub uszkodzone. W takich sytuacjach Astro mógłby umożliwić funkcjonariuszowi szybkie rozpoznanie terenu, zlokalizowanie osób potrzebujących pomocy albo dostarczenie niewielkiego ładunku z zaopatrzeniem ratunkowym. Pojazd może również wspierać poszukiwania osób zaginionych, obserwację rozległych terenów i działania w miejscach trudno dostępnych dla samochodów. Szef policji uniwersyteckiej Aaron Murray podkreśla, że służby nie powinny czekać, aż


Aktualności 3 nowe technologie staną się powszechne. Jego zdaniem lepiej już teraz zdobywać doświadczenie i sprawdzać, jak można je bezpiecznie wykorzystać. OSIEM SILNIKÓW I 20 MINUT W POWIETRZU Jetson ONE napędzany jest ośmioma silnikami elektrycznymi, które umożliwiają pionowy start i lądowanie. Standardowy pojazd może osiągać prędkość około 100 kilometrów na godzinę, a czas lotu wynosi mniej więcej 20 minut. Nie jest to zatem maszyna przeznaczona do dalekich podróży. Jej największym atutem pozostaje mobilność, możliwość szybkiego startu i poruszania się ponad przeszkodami terenowymi. Konstrukcja wyposażona jest również w rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo, w tym spadochron ratunkowy i system wspomagający awaryjne lądowanie. Ograniczony czas lotu oznacza, że Astro nie zastąpi tradycyjnych helikopterów policyjnych. Może jednak stanowić znacznie mniejsze i bardziej elastyczne narzędzie do wykonywania określonych zadań. STUDENCI BĘDĄ BADAĆ LATAJĄCY RADIOWÓZ Astro ma służyć nie tylko policjantom. Florida Polytechnic University zamierza wykorzystać go

również jako laboratorium badawcze dla studentów kierunków technicznych. Uczelnia uruchomiła jesienią 2026 roku nowy program studiów związanych z inżynierią lotniczą i kosmiczną. Studenci będą mogli analizować rzeczywiste dane z lotów, badać zachowanie konstrukcji oraz opracowywać rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo i funkcjonalność podobnych pojazdów. W planach jest również stworzenie cyfrowego odpowiednika maszyny, który pozwoli prowadzić symulacje i szkolenia w wirtualnym środowisku. Dla przyszłych inżynierów to wyjątkowa okazja, by pracować z technologią, która dopiero zaczyna wkraczać do codziennego życia. FLORYDA STAWIA NA PRZYSZŁOŚĆ LOTNICTWA Wybór Lakeland nie jest przypadkowy. Centralna Floryda coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na mapie nowoczesnego lotnictwa. W pobliskim Auburndale znajduje się SunTrax – ośrodek przygotowywany do testowania zaawansowanych technologii transportowych, w tym elektrycznych pojazdów pionowego startu i lądowania. Floryda została również wybrana do federalnego programu pilotażowego, którego celem jest bezpieczne wprowadzanie nowych rodzajów statków powietrznych do amerykańskiej przestrzeni powietrznej.

Jeśli eksperyment z Astro zakończy się sukcesem, podobne rozwiązania mogą w przyszłości zainteresować kolejne departamenty policji, straże pożarne i zespoły ratownicze. POLSKI ŚLAD W AMERYKAŃSKIEJ PRZYSZŁOŚCI Historia Tomasza Patana pokazuje, że wielkie innowacje nie muszą rodzić się wyłącznie w laboratoriach największych światowych koncernów. Czasem zaczynają się od pomysłu człowieka, który postanawia zrealizować coś, co innym wydaje się niemożliwe. Jeszcze kilka lat temu osobisty pojazd latający był przede wszystkim technologiczną ciekawostką. Dzisiaj konstrukcja współtworzona przez Polaka trafia do amerykańskiej instytucji publicznej, która zamierza sprawdzić jej przydatność w realnych działaniach ratunkowych i policyjnych. Na razie Astro czeka na zgodę FAA, a jego przyszłe możliwości muszą zostać zweryfikowane w praktyce. Jednak już samo zainteresowanie amerykańskiej policji stanowi ważny krok w rozwoju tej technologii. I być może za kilka lat, kiedy mieszkańcy Florydy zobaczą nad swoimi domami niewielkie elektryczne pojazdy patrolowe, niewielu z nich będzie wiedziało, że u podstaw tej rewolucji znalazł się pomysł polskiego wynalazcy. A to historia, z której Polonia może być naprawdę dumna.

Oferujemy fachowość i doświadczenie dla małych i d u ż yc h k l i e n t ó w. Z a p e w n i a my a t ra kc y j n e i konkurencyjne stawki na przewóz i inne usługi. Gwarancją jakości naszych usług jest ponad 30 lat działalności na rynku amerykańskim. • Transport całych kontenerów od drzwi do drzwi między USA i Europą (Import & Export) • Kontenery małe (20ſt), duże (40ſt i 40ſt HC) i specjalistyczne (20ſt & 40ſt Open Top, 20ſt & 40ſt Flat Rack) • Wysyłka samochodów, maszyn, motocykli, ATVs, jet-skis i łodzi • Wysyłka mienia przesiedleńczego • Wysyłka ładunków handlowych i ponadgabarytowych • Oddziały w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Litwie, Węgrzech i w Portugalii • Agencja celna w Gdyni • Przygotowujemy dokumentację transportową i celną

Mówimy po polsku

Biuro główne:

tel: 732-516-9555 fax: 732-516-9777 219 South Street www.icetransport.com Suite 100 New Providence, NJ 07974 stawki@icetransport.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


4 Aktualności

Święty Mikołaj szuka pomocników Rusza Operation Santa 2026 Nie trzeba mieszkać na Biegunie Północnym ani nosić czerwonego stroju, żeby zostać pomocnikiem Świętego Mikołaja. Wystarczy odrobina dobrej woli i chęć sprawienia komuś radości. Amerykańska poczta USPS po raz 114. organizuje Operation Santa – wyjątkową akcję, dzięki której dziecięce listy do Mikołaja mogą zamienić się w prawdziwe prezenty. Rejestracja darczyńców już trwa, a od 16 listopada będzie można wybierać listy i spełniać świąteczne marzenia. LISTY, KTÓRE TRAFIAJĄ DO PRAWDZIWYCH POMOCNIKÓW MIKOŁAJA Każdego roku tysiące dzieci w całych Stanach Zjednoczonych piszą listy do Świętego Mikołaja. Jedne marzą o zabawkach, inne o rowerze, książkach czy wymarzonym zestawie klocków. Zdarzają się jednak również prośby znacznie skromniejsze – o ciepłe ubrania, buty, przybory szkolne lub coś dla młodszego rodzeństwa. Dla wielu rodzin świąteczne zakupy stanowią poważne obciążenie finansowe. Właśnie z myślą o nich powstała inicjatywa USPS Operation Santa, która pozwala zwykłym ludziom wcielić się w rolę pomocników Mikołaja. Zasada jest prosta. Dzieci i rodziny wysyłają listy opisujące swoje świąteczne życzenia, a osoby chcące pomóc mogą wybrać jeden lub kilka z nich i przygotować prezenty. Całość koordynuje United States Postal Service, czyli amerykańska poczta. TRADYCJA STARSZA NIŻ STO LAT Historia Operation Santa sięga 1912 roku. Wówczas amerykańska poczta zaczęła umożliwiać pracownikom i osobom prywatnym odpowiadanie na listy adresowane do Świętego Mikołaja. Z czasem niewielka inicjatywa przerodziła się w ogólnokrajowy program dobroczynny, w którym mogą uczestniczyć mieszkańcy

PLUS 11 listopada 2026

wszystkich stanów. Dziś, dzięki internetowi, nie trzeba już osobiście odwiedzać urzędu pocztowego, aby znaleźć list od dziecka potrzebującego wsparcia. Wystarczy wejść na specjalną stronę internetową, przejść rejestrację i wybrać życzenia, które chcemy spełnić. W tegorocznej, 114. edycji, USPS ponownie zaprasza do udziału zarówno osoby indywidualne, jak i całe rodziny, grupy przyjaciół, współpracowników oraz organizacje. REJESTRACJA JUŻ TRWA. LISTY BĘDZIE MOŻNA WYBIERAĆ OD 16 LISTOPADA Rejestracja uczestników chcących przygotować prezenty rozpoczęła się 2 listopada 2026 roku. Aby dołączyć do programu, należy odwiedzić stronę USPSOperationSanta.com, założyć konto i przejść procedurę weryfikacji tożsamości. To ważny element programu, ponieważ USPS dba o bezpieczeństwo rodzin wysyłających listy. Samo zarejestrowanie konta nie oznacza jeszcze możliwości wyboru konkretnego listu. Ta część akcji rozpocznie się w najbliższy poniedziałek, 16 listopada. Od tego dnia zweryfikowani darczyńcy będą mogli przeglądać listy udostępnione na stronie internetowej i zdecydować, komu chcą pomóc. Można wybrać list od jednego dziecka albo zdecydować się na przygotowanie prezentów dla całej rodziny. Istnieje również możliwość połączenia sił z innymi darczyńcami i wspólnego spełnienia większej liczby życzeń. Nowe listy będą pojawiały się na stronie codziennie, aż do zakończenia akcji. JAK SPEŁNIĆ ŚWIĄTECZNE MARZENIE? Po wybraniu listu darczyńca zobowiązuje się do przygotowania prezentów odpowiadających

życzeniom jego autora. Nie oznacza to jednak, że trzeba kupić wszystko, co znalazło się na liście. Najważniejsze jest wybranie takiej prośby, którą rzeczywiście jesteśmy w stanie spełnić. Prezenty można kupić samodzielnie, a następnie wysłać za pośrednictwem USPS. Organizatorzy udostępniają również możliwość zamawiania upominków z internetowego katalogu programu. Osoby uczestniczące w akcji nie otrzymują prywatnego adresu rodziny, której pomagają. System USPS umożliwia wysyłkę prezentów z zachowaniem poufności danych odbiorców. To rozwiązanie pozwala połączyć świąteczną dobroczynność z bezpieczeństwem zarówno dzieci, jak i darczyńców. W 2026 roku jedna zarejestrowana osoba może wybrać maksymalnie 20 listów. W przypadku grup limit ten obowiązuje na każdego uczestnika zespołu. Organizatorzy przypominają jednak, że najważniejsza nie jest liczba wybranych listów, lecz rzeczywista możliwość spełnienia obietnicy. DZIECI NADAL MOGĄ WYSYŁAĆ LISTY Operation Santa to również okazja dla rodzin, które chciałyby zgłosić świąteczne życzenia swoich dzieci. USPS rozpoczęła przyjmowanie listów 14 września. Można je wysyłać do 5 grudnia 2026 roku. List powinien być czytelny i zawierać konkretne informacje o wymarzonych prezentach. Warto podać szczegóły, które ułatwią darczyńcy wybór odpowiedniego upominku, na przykład rozmiar odzieży, ulubiony kolor czy zainteresowania dziecka. Listy należy wysyłać na adres: Santa Claus 123 Elf Rd. North Pole, 88888 Przesyłka musi zostać prawidłowo zaadresowana i opatrzona odpowiednim znaczkiem poczto-

wym. Trzeba również pamiętać, że wysłanie listu nie gwarantuje otrzymania prezentu. Wszystko zależy od tego, czy znajdzie się darczyńca, który zdecyduje się spełnić opisane w nim życzenia. NIE CZEKAJ DO OSTATNIEJ CHWILI Tegoroczna akcja potrwa do 12 grudnia. Tego dnia o godzinie 20.00 czasu wschodniego zakończy się możliwość wybierania listów. USPS zachęca jednak, aby prezenty wysyłać możliwie wcześnie. Dzięki temu mają większą szansę dotrzeć do odbiorców przed Bożym Narodzeniem. Warto także pamiętać, że uczestnictwo w Operation Santa nie musi oznaczać dużego wydatku. Czasem wystarczy książka, ciepły sweter czy niewielka zabawka, aby sprawić komuś ogromną radość. Dla dziecka, które nie spodziewa się prezentu pod choinką, nawet skromny upominek może stać się najpiękniejszym wspomnieniem świąt. MOŻE W TYM ROKU MIKOŁAJ BĘDZIE MÓWIŁ PO POLSKU? Operation Santa może być również piękną okazją do wspólnego działania dla polonijnych rodzin, szkół sobotnich, parafii i organizacji społecznych. Wybór listu, przygotowanie paczki i wysłanie jej do nieznanego dziecka to praktyczna lekcja empatii, szczególnie dla najmłodszych. Można zorganizować rodzinną akcję, w której dzieci same wybiorą upominki, przygotują świąteczne kartki i dowiedzą się, że Boże Narodzenie to nie tylko otrzymywanie prezentów, ale również radość z obdarowywania innych. Bo choć w dzisiejszym świecie święta coraz częściej kojarzą się z zakupami i promocjami, ich prawdziwa magia wciąż kryje się w prostych gestach. A może w tym roku to właśnie ktoś z nas sprawi, że dziecko, które napisało list do Świętego Mikołaja, znajdzie pod choinką wymarzony prezent? Więcej informacji, rejestracja darczyńców i zasady wysyłania listów: www.USPSOperationSanta. com


Poradnik Sukces 5

Dom czy pole bitwy? Jak żyć w wielopokoleniowej rodzinie i nie zwariować Żyjemy w czasach, gdy model „rodziny na swoim” przechodzi znaczące zmiany. Drożejące nieruchomości, rosnące koszty opieki nad dziećmi, starzejące się społeczeństwo i powroty dorosłych dzieci do gniazda sprawiły, że pod jednym dachem coraz częściej spotykają się trzy, a nawet cztery pokolenia. Dla jednych to świadomy wybór, dla innych konieczność ekonomiczna. Prawda jest taka, że dom wielopokoleniowy to nie sielankowy obrazek z reklamy, lecz niekiedy strefa stałego konfliktu. Dane rynkowe pokazują, że zjawisko to staje się nową normą po obu stronach Atlantyku, choć podłoże kulturowe w Polsce i USA drastycznie się różni. Polski „kod genetyczny” W naszym kraju dom wielopokoleniowy jest mocno zakorzeniony w tradycji i realiach mieszkaniowych. Przez dekady, z powodów historycznych, deficytu lokali w PRL oraz silnych więzi rodzinnych, budowanie wielkich domów uchodziło za szczyt życiowego sukcesu. Polacy mają wyższy poziom tolerancji na bliskość, ale granice prywatności bywają u nas niezwykle płynne. Co mówią statystyki? Według danych Eurostatu, Polska znajduje się w ścisłej czołówce państw UE pod względem tak zwanych gniazdowników. Aż 45–50% młodych Polaków w wieku od 18 do 34 lat wciąż mieszka z rodzicami. Ponadto, z uwagi na brak systemowego wsparcia w opiece nad najmłodszymi, szacuje się, że w Polsce ponad 60% dziadków angażuje się w regularną opiekę nad wnukami. W polskiej kulturze rodzice często mają poczucie, że nawet dorosłe dzieci powinny podporządkować się niepisanym zasadom starszyzny, co rodzi silne napięcia wokół kwestii autonomii. Amerykański indywidualizm kontra rzeczywistość W USA sytuacja wygląda inaczej – tu fundamentem społeczeństwa jest indywidualizm. Amerykański sen zakłada, że młody człowiek po szkole średniej opuszcza dom, wyjeżdża na studia i od tego momentu radzi sobie sam. Powrót dorosłego dziecka do domu (boomerang kids) lub zamieszkanie

ze starzejącymi się rodzicami jest przez tamtejsze społeczeństwo podświadomie postrzegane jako życiowa porażka. Ale świat się zmienia. Badania instytutu Pew Research Center wykazują, że blisko 20% populacji USA (czyli około 60 milionów Amerykanów) mieszka obecnie w domach wielopokoleniowych. To niemal czterokrotny wzrost w porównaniu z latami 70. XX wieku. Co więcej, ponad połowa młodych dorosłych w USA (w wieku 18–29 lat) spędziła w ostatnich latach przynajmniej kilka miesięcy w domu rodzinnym z powodów finansowych. W realiach USA życie wielopokoleniowe (multigenerational living) odradza się dziś głównie przez wysokie koszty: astronomiczne ceny opieki medycznej, domów opieki dla seniorów oraz wysokie stopy procentowe kredytów hipotecznych. Amerykanie łatwiej spisują formalne kontrakty, ale trudniej znoszą emocjonalne koszty rezygnacji z pełnej niezależności. Finanse na stół, czyli zasada zero domysłów Największym zabójcą rodzinnej atmosfery są niedomówienia dotyczące pieniędzy. Myślenie w kategoriach „jakoś to będzie, przecież jesteśmy rodziną” to najprostsza droga do katastrofy. Dom wielopokoleniowy potrzebuje transparentnego budżetu, prowadzonego z chłodną, biznesową precyzją. Rozliczaj koszty jak korporacja. Kto płaci za prąd, a kto za podatki od nieruchomości? Jak dzielicie rachunki za Internet, streamingi i zakupy spożywcze? Najlepszym rozwiązaniem jest stworzenie wspólnego funduszu operacyjnego. Każde pracujące pokolenie wpłaca na początku miesiąca kwotę proporcjonalną do swoich zarobków na wspólne konto, z którego opłacane są media i wspólne zakupy. Zasada wkładu dla dorosłych dzieci. Jeśli dorosłe dziecko wraca do domu, by oszczędzić na wkład własny, nie powinno żyć całkowicie na twój koszt. Nawet symboliczny wkład w rachunki uczy dyscypliny i ucina toksyczne poczucie, że wszystko jest za darmo. W USA

popularne staje się pobieranie od dorosłych dzieci rynkowego czynszu, który rodzice w tajemnicy odkładają na osobne konto, by oddać go im w formie czeku w dniu wyprowadzki. W Polsce to podejście wciąż budzi opór, ale warto wdrożyć choćby jego łagodniejszą wersję. Zero pretensji. Wszystkie ustalenia finansowe muszą być jasne. Zapiszcie je na kartce. Gdy zasady są przejrzyste, poziom podświadomego stresu i wzajemnych żalów spada do zera. Architektura przestrzeni – strefy suwerenności Człowiek potrzebuje prywatności tak samo jak tlenu. Brak wyraźnych granic fizycznych w domu rodzi frustrację, która z czasem przemienia się w agresję. Jeśli dziadkowie, rodzice i nastolatkowie nieustannie wpadają na siebie w ciasnym korytarzu, wybuch jest tylko kwestią czasu. Moja przestrzeń, moja twierdza. Każde pokolenie musi mieć miejsce, w którym może żyć na własnych warunkach. W amerykańskich domach idealnie sprawdzają się tzw. mother-in-law suites (osobne skrzydła domu z mini-kuchnią) lub zaadaptowane piwnice. W polskich realiach mniejszego metrażu kluczowa staje się zasada zamkniętych drzwi. Pokój dorosłego dziecka czy sypialnia dziadków to strefy suwerenne; nikt nie ma prawa tam wejść bez pukania. Harmonogram części wspólnych. Kuchnia i salon to główne punkty zapalne. Ustalenie prostych ram – np. podziału lodówki na półki przypisane do konkretnych mikrorodzin czy wyznaczenie godzin przygotowywania posiłków – drastycznie zmniejsza liczbę codziennych mikro-tarć. Podział stref wpływów Wielopokoleniowy dom bardzo często cierpi na kryzys przywództwa. Babcia uważa, że ma monopol na mądrość życiową; młody ojciec chce wprowadzać nowoczesne metody dyscypliny, a nastolatek ignoruje i jednych i drugich. Aby to działało, musisz wprowadzić jasny podział stref wpływu. Wychowanie dzieci należy wyłącznie do rodziców. To nienaruszalna zasada. Dziadkowie są do kochania i wspierania, nie do dyktowania warunków i podważania decyzji rodziców w

obecności maluchów. Przełamanie tej zasady wprowadza w głowach dzieci chaos i wywołuje awantury. B a r t e r p o k o l e n i o w y. Wykorzystajcie swoje naturalne atuty zamiast walczyć ze sobą. Seniorzy mają czas, więc mogą odebrać dzieci ze szkoły lub dopilnować domowy obiad. Młodsze, aktywne zawodowo pokolenie w zamian bierze na siebie ciężkie zakupy, ogarnięcie skomplikowanych spraw technologicznych oraz transport. Każdy musi wnosić do tej wspólnoty realną wartość. Nastolatki mogą kosić trawę, wyrzucać śmieci, uczyć dziadków obsługi komputera. Komunikacja bez pasywnej agresji W polskiej kulturze bardzo popularne są tzw. odfukiwanie, ciche dni i rzucanie złośliwych uwag. Amerykanie z kolei mają tendencję do sztucznego optymizmu (toxic positivity), pod którym ukrywają pretensje, dopóki garnek nie wykipi. Oba podejścia są destrukcyjne. Amerykańskie badania nad rodzinami wielopokoleniowymi wskazują, że brak jasnych struktur komunikacyjnych podnosi ryzyko wystąpienia objawów depresyjnych u generacji sandwich (rodziców w środku) aż o 30%. Konferencje rodzinne. Raz w miesiącu usiądźcie przy stole i zróbcie status operacyjny. Przegadajcie to, co nie działa. Niedomyta patelnia pozostawiona w zlewie potrafi po trzech miesiącach urosnąć do rangi konfliktu stulecia. Rozładujcie te bomby, zanim wybuchną. Zrozumienie lęków drugiej strony. Każde pokolenie niesie inny bagaż emocjonalny. Seniorzy boją się utraty niezależności i bycia ciężarem. Pokolenie sandwich jest skrajnie przemęczone i zestresowane. Młodzi walczą o swoją autonomiczną tożsamość. Zrozumienie tych głębokich motywacji to klucz do sukcesu. Elżbieta Baumgartner Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. Jej najnowsza książka to „Jak inwestować pieniądze bez stresu i ich nie stracić”, dostępna w wersji elektronicznej na witrynie Poradnika Sukces, www.PoradnikSukces. com, poczta@poradniksukces.com, 1-718-224-3492.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


6 Temat tygodnia

Byron Donalds przejmuje Florydę Nowy gubernator, nowe wyzwania

Floryda wybrała nowego gubernatora. Byron Donalds, republikański kongresmen z południowo-zachodniej części stanu i jeden z najbliższych politycznych sojuszników Donalda Trumpa, pokonał demokratę Davida Jolly’ego, otwierając kolejny rozdział w historii Sunshine State. Jego zwycięstwo oznacza utrzymanie republikańskiej kontroli nad stanem, ale także początek nowej politycznej epoki. Po ośmiu latach rządów Rona DeSantisa mieszkańcy Florydy będą teraz obserwować, czy Donalds zdoła spełnić obietnice dotyczące kosztów życia, ubezpieczeń nieruchomości, edukacji i gospodarki. KONIEC ERY DESANTISA, POCZĄTEK NOWEGO ROZDZIAŁU Wybory gubernatorskie 3 listopada 2026 roku były dla Florydy czymś więcej niż zwykłą zmianą na stanowisku szefa władz stanowych. Po dwóch kadencjach urząd opuszcza Ron DeSantis, polityk, który uczynił z Florydy jeden z najważniejszych bastionów amerykańskiej prawicy. DeSantis nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję z rzędu, dlatego republikanie stanęli przed zadaniem znalezienia następcy zdolnego utrzymać ich polityczną dominację.

PLUS 11 listopada 2026

Wybór padł na Byrona Donaldsa, kongresmena reprezentującego południowo-zachodnią Florydę. W republikańskich prawyborach Donalds pokonał licznych konkurentów, w tym polityków związanych z ustępującym gubernatorem. W listopadowym głosowaniu zmierzył się z Davidem Jollym, byłym republikańskim kongresmenem, który po odejściu z Partii Republikańskiej związał się z demokratami. Choć obaj kandydaci mieli doświadczenie w Kongresie, reprezentowali odmienne wizje przyszłości stanu. Donalds przedstawiał się jako obrońca konserwatywnej polityki gospodarczej, niskich podatków i ograniczonej ingerencji władz w działalność przedsiębiorców. Jolly koncentrował kampanię na rosnących kosztach życia, dostępności mieszkań i potrzebie większej odpowiedzialności władz za sytuację zwykłych rodzin. Zwycięstwo Donaldsa potwierdza, że Floryda pozostaje stanem, w którym republikanie mają silną pozycję. Jednocześnie nowy gubernator obejmuje urząd w momencie, gdy nawet wielu wyborców jego własnej partii oczekuje konkretnych rozwiązań codziennych problemów. KIM JEST BYRON DONALDS? Byron Donalds urodził się 28 października 1978 roku na Brooklynie w Nowym Jorku. Wychowywał się w rodzinie, w której duże znaczenie miały ciężka praca, edukacja i samodzielność. Ukończył Florida State University, gdzie studiował finanse i marketing. Przed rozpoczęciem kariery politycznej pracował w sektorze finan-

sowym, zdobywając doświadczenie w bankowości i doradztwie inwestycyjnym. Jego polityczna droga rozpoczęła się na szczeblu stanowym. W 2016 roku został wybrany do Izby Reprezentantów Florydy, gdzie zajmował się między innymi sprawami gospodarczymi, edukacją i budżetem. W 2020 roku zdobył mandat do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, reprezentując 19. okręg kongresowy obejmujący część południowo-zachodniej Florydy. W Waszyngtonie szybko stał się rozpoznawalną postacią republikańskiej prawicy. Występował w ogólnokrajowych mediach, uczestniczył w najważniejszych sporach politycznych i budował bliskie relacje z Donaldem Trumpem. Jego kariera nabrała szczególnego tempa, gdy zaczął być wymieniany wśród najbardziej wpływowych młodszych polityków Partii Republikańskiej. W kampanii gubernatorskiej poparcie Trumpa stało się jednym z najważniejszych atutów Donaldsa. Pomogło mu zdobyć nominację partyjną i zjednoczyć znaczną część republikańskiego elektoratu. Jednak teraz, kiedy kampania dobiegła końca, Donalds będzie musiał udowodnić, że potrafi być nie tylko skutecznym politykiem i medialnym komentatorem, ale również sprawnym administratorem jednego z największych stanów Ameryki. HISTORYCZNE ZWYCIĘSTWO Zwycięstwo Donaldsa ma również wymiar historyczny. Jest on pierwszym czarnoskórym politykiem wybranym na gubernatora Florydy, a zarazem pierwszym czarnoskórym republikaninem wybranym na urząd gubernatora w historii Stanów Zjednoczonych. To ważny moment w historii amerykańskiej polityki, szczególnie w stanie, którego dzieje naznaczone były segregacją rasową i wieloletnią walką o prawa obywatelskie. Sam Donalds od lat podkreśla jednak, że jego polityczna tożsamość opiera się przede wszystkim na konserwatywnych przekonaniach, a nie na przynależności rasowej. Jego sukces pokazuje również zmiany zachodzące wewnątrz Partii Republikańskiej, która coraz częściej promuje polityków reprezentujących różnorodne środowiska społeczne i

etniczne. UBEZPIECZENIA DOMÓW – NAJWIĘKSZY TEST NOWEGO GUBERNATORA Jednym z najpoważniejszych problemów, z którymi będzie musiał zmierzyć się Donalds, pozostaje kryzys ubezpieczeń nieruchomości. Floryda od lat należy do najdroższych stanów pod względem kosztów ubezpieczenia domów. Huragany, rosnące ceny materiałów budowlanych, koszty napraw i problemy rynku ubezpieczeniowego sprawiają, że właściciele nieruchomości płacą coraz wyższe składki. Dla wielu rodzin ubezpieczenie stało się wydatkiem porównywalnym z podatkiem od nieruchomości, a niekiedy nawet go przewyższającym. Donalds zapowiadał w kampanii zwiększenie przejrzystości działalności ubezpieczycieli, rozwijanie programów pomagających właścicielom domów zabezpieczać budynki przed huraganami oraz zmiany w funkcjonowaniu stanowego funduszu reasekuracyjnego. Przekonywał, że jego propozycje mogłyby doprowadzić do obniżenia kosztów ubezpieczeń nawet o 20–25 procent. To jednak na razie polityczna zapowiedź, a nie gwarantowany rezultat. Nowy gubernator będzie musiał znaleźć równowagę między interesami właścicieli domów, stabilnością finansową firm ubezpieczeniowych i koniecznością przygotowania stanu na kolejne katastrofy naturalne. Dla mieszkańców Sarasota, Tampa Bay, Naples, Fort Myers czy Miami jest to szczególnie istotna kwestia. W tych regionach koszty ochrony nieruchomości przed skutkami huraganów mają ogromny wpływ na domowe budżety. FLORYDA CORAZ DROŻSZA DO ŻYCIA Jeszcze kilkanaście lat temu Floryda była postrzegana jako stosunkowo niedrogie miejsce do życia, szczególnie dla emerytów przeprowadzających się z północnych stanów. Brak stanowego podatku dochodowego, łagodny klimat i atrakcyjne ceny nieruchomości przyciągały nowych mieszkańców. Dzisiaj sytuacja wygląda inaczej. W wielu częściach Florydy ceny domów wzrosły tak bardzo, że młode


Temat tygodnia 7 rodziny i osoby pracujące w lokalnych przedsiębiorstwach mają coraz większe trudności z zakupem własnej nieruchomości. Do tego dochodzą wysokie koszty ubezpieczeń, energii, opłat wspólnot mieszkaniowych i codziennych zakupów. Donalds zapowiadał uproszczenie procedur budowlanych oraz ograniczenie biurokracji, która jego zdaniem utrudnia powstawanie nowych mieszkań i podnosi koszty inwestycji. Jego podejście opiera się na przekonaniu, że większa podaż domów i mieszkań, rozwój gospodarczy oraz mniejsze obciążenia regulacyjne mogą poprawić dostępność nieruchomości. Pytanie jednak, czy takie rozwiązania wystarczą w stanie, do którego wciąż przeprowadzają się nowi mieszkańcy, a infrastruktura wielu miast nie nadąża za tempem rozwoju. PODATKI I GOSPODARKA – KONTYNUACJA KONSERWATYWNEGO KURSU Nowy gubernator zapowiada utrzymanie Florydy jako stanu przyjaznego przedsiębiorcom i inwestorom. Niskie podatki, ograniczona biurokracja oraz sprzyjające warunki prowadzenia działalności gospodarczej mają pozostać fundamentem jego polityki. To szczególnie ważne dla małych firm, których właścicielami są również liczni przedstawiciele Polonii. Floryda przyciąga przedsiębiorców z Nowego Jorku, New Jersey, Illinois i innych stanów, oferując korzystniejsze warunki podatkowe oraz rosnący rynek konsumentów. Donalds będzie jednak musiał odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób pogodzić politykę ograniczania podatków z potrzebą finansowania szkół, dróg, służb ratunkowych i infrastruktury przeciwpowodziowej. Rosnąca liczba mieszkańców oznacza bowiem większe zapotrzebowanie na usługi publiczne. Rozwój gospodarczy może zwiększać wpływy do budżetu, ale nie rozwiązuje automatycznie wszystkich problemów finansowych samorządów. EDUKACJA POD LUPĄ Kolejnym ważnym obszarem będzie szkolnictwo.

Donalds jest zdecydowanym zwolennikiem większego wyboru edukacyjnego dla rodziców, w tym szkół czarterowych i programów umożliwiających korzystanie z alternatywnych form nauczania. Zapowiadał również większy nacisk na podstawowe umiejętności uczniów: czytanie, pisanie i matematykę. W jego programie pojawiła się koncepcja indywidualnych planów rozwoju edukacyjnego, które miałyby pomagać dzieciom w osiąganiu konkretnych celów i przygotowaniu do dalszej nauki lub pracy zawodowej. Jednocześnie nowy gubernator odziedziczy problem niskich wynagrodzeń nauczycieli w stosunku do kosztów życia. W wielu regionach Florydy szkoły mają trudności z zatrudnianiem i utrzymywaniem wykwalifikowanej kadry. Donalds zapowiadał większą elastyczność w wydatkowaniu środków przez lokalne okręgi szkolne, co miałoby umożliwić podwyżki wynagrodzeń. Krytycy tego podejścia zwracają jednak uwagę, że bez dodatkowego finansowania trudno będzie znacząco poprawić sytuację nauczycieli i szkół publicznych. Dla rodzin wychowujących dzieci będzie to jeden z najważniejszych sprawdzianów nowej administracji. HURAGANY, ŚRODOWISKO I INFRASTRUKTURA Floryda jest stanem szczególnie narażonym na huragany, powodzie i erozję wybrzeża. Wraz z rozwojem zabudowy przybrzeżnej rosną potencjalne straty związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Donalds zapowiada kontynuację prac nad ochroną zasobów wodnych i odbudową Everglades, jednego z najważniejszych ekosystemów Stanów Zjednoczonych. Podkreśla również znaczenie inwestycji w drogi i transport. Dla mieszkańców rozwijających się regionów, takich jak Sarasota, Bradenton, Lakewood Ranch czy południowo-zachodnia Floryda, problem korków i przeciążonych tras komunikacyjnych staje się coraz bardziej dotkliwy. Nowy gubernator będzie musiał zdecydować, jak szybko rozbudowywać infrastrukturę i skąd pozyskać

środki na wielomiliardowe inwestycje. Ochrona środowiska nie jest przy tym wyłącznie kwestią ekologiczną. Czysta woda, zdrowe plaże i dobrze funkcjonujące ekosystemy są podstawą turystyki, która pozostaje jednym z filarów gospodarki stanu. CO Z OPIEKĄ ZDROWOTNĄ? W polityce zdrowotnej Donalds opowiada się za większą przejrzystością cen usług medycznych oraz ograniczaniem kosztów ponoszonych przez pacjentów. Jednocześnie sprzeciwia się rozszerzeniu Medicaid na kolejne grupy dorosłych mieszkańców Florydy. Argumentuje, że taki krok mógłby zwiększyć obciążenia budżetowe i ograniczyć środki dostępne na inne programy. Zwolennicy rozszerzenia Medicaid podkreślają natomiast, że wielu pracujących mieszkańców stanu nie kwalifikuje się do obecnego programu, a jednocześnie nie stać ich na prywatne ubezpieczenie zdrowotne. Dyskusja o dostępności opieki medycznej będzie szczególnie ważna w stanie z dużą liczbą seniorów i dynamicznie rosnącą populacją. DONALDS I TRUMP – BLISKI SOJUSZ Nie sposób analizować zwycięstwa Donaldsa bez uwzględnienia roli Donalda Trumpa. Prezydent udzielił mu zdecydowanego poparcia, a ich polityczny sojusz stał się jednym z najważniejszych elementów kampanii. Donalds wielokrotnie występował w obronie Trumpa, popierał jego priorytety polityczne i przedstawiał się jako reprezentant podobnego podejścia do gospodarki, bezpieczeństwa granic i roli rządu. Bliskie relacje z Białym Domem mogą okazać się dla nowego gubernatora atutem, szczególnie podczas negocjowania federalnego finansowania inwestycji infrastrukturalnych czy pomocy po klęskach żywiołowych. Mogą jednak również oznaczać, że Floryda pozostanie jednym z najważniejszych miejsc ogólnokrajowych sporów politycznych. Pytanie brzmi, czy Donalds będzie przede wszystkim kontynuatorem polityki Trumpa, czy też z czasem wypracuje własny styl sprawowania władzy.

CO ZMIANA GUBERNATORA OZNACZA DLA POLONII? Dla polskich mieszkańców Florydy najważniejsze będą prawdopodobnie nie polityczne deklaracje, lecz konkretne decyzje dotyczące codziennego życia. Polonia w Sunshine State jest coraz bardziej zróżnicowana. Obok emerytów, którzy przeprowadzili się tutaj z północnych stanów, rośnie liczba młodych rodzin, przedsiębiorców i osób pracujących zdalnie. Dla jednych priorytetem są podatki i koszty utrzymania nieruchomości. Dla innych – jakość szkół, bezpieczeństwo, dostępność opieki medycznej czy możliwości rozwoju własnego biznesu. Nowa administracja będzie podejmowała decyzje wpływające na wszystkie te dziedziny. Polscy przedsiębiorcy będą obserwować zmiany przepisów gospodarczych, właściciele domów – sytuację na rynku ubezpieczeń, a rodzice – kierunek reform edukacyjnych. Ważne będzie także tempo rozbudowy dróg i infrastruktury w regionach, do których przeprowadza się coraz więcej Polaków. NAJTRUDNIEJSZA CZĘŚĆ DOPIERO PRZED NIM Kampania wyborcza pozwala składać obietnice. Sprawowanie urzędu wymaga ich realizacji. Byron Donalds obejmie władzę w stanie o ogromnym potencjale gospodarczym, ale również z narastającymi problemami. Floryda pozostaje atrakcyjnym miejscem do życia i prowadzenia biznesu. Jednocześnie coraz więcej mieszkańców zastanawia się, czy będzie ich stać na pozostanie tutaj w kolejnych latach. Nowy gubernator będzie oceniany przede wszystkim przez pryzmat rachunków za ubezpieczenie domu, kosztów mieszkań, jakości szkół, dostępności lekarzy i stanu dróg. Zwycięstwo wyborcze daje Donaldsowi polityczny mandat, ale nie gwarantuje sukcesu jego reform. Po latach wyrazistego przywództwa Rona DeSantisa Floryda wkracza w nowy okres. Donalds będzie musiał znaleźć własną drogę między kontynuacją konserwatywnego kursu a koniecznością reagowania na problemy, które dotykają mieszkańców niezależnie od ich politycznych sympatii.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


8 Podróże z Andrzejem Kulką

Nowa Zelandia – cz.2 Dzień wielorybów i delfinów Niedziela, 10 lutego 2019 Wczesnym rankiem ruszamy do portu w Kaikoura, aby zaokrętować się na łajbę o wdzięcznej, polinezyjskiej nazwie Paikea, jednej z pięciu używanych przez firmę Whale Watch. Ten katamaran i wszystkie jemu podobne należą do lokalnego maoryskiego plemienia Ngati Kuri, podobnie jak i nasz polinezyjski kapitan. Jest cudna pogoda, nad nami jaśnieje lazurowe niebo bez jednej chmurki, ocean zdumiewa spokojną taflą, zgodnie ze swoją nazwą. Wypływamy z Południowej Przystani Kaikoura o 8:45 kierując się na południowy-zachód, gdzie w odległości ok 10 kilometrów od brzegu widziano wczoraj wieloryby. Głębokość wody pod nami przekracza jeden kilometr, tutaj właśnie, w podmorskim Kanionie Kaikoura wieloryby znajdują dla siebie mnóstwo pożywienia w postaci gigantycznych kalmarów. W wodach Nowej Zelandii

można spotkać 80% światowych gatunków płetwali i delfinów. Żyją tu kaszaloty, orki, wieloryby Minke, płetwale błękitne i trzy gatunki delfinów. Po pół godzinie lekkiego kiwania dostrzegamy pierwszego wieloryba - to jest kaszalot, samiec odpoczywający na powierzchni Płyniemy na ocean szukać wielorybów po długotrwałym i głębokim nur- następne 8-10 lat. Wtedy samce kowaniu. Kaszaloty żyją do 70 lat, odpływają do zimnych wód na mierzą 15-20 metrów długości, Południu, wyprodukowują 30-40 ważą 40-60 ton, jako drapieżniki cm tłuszczu wokół wewnętrznych posiadają 20 par zębów. Te zęby narządów i są w stanie nurkować umieszczone są tylko w żuchwie, w podwodnych kanionach, głębmają 20 cm długości z wagą do jed- szych niż 400 metrów, gdzie żyją nego kilograma. Okaz, który podzi- wielkie na 12 metrów kalmary - uluwiamy, jest jednym z samców, jakie bione jedzenie kaszalotów. tworzą stada kawalerskie od czasu W głowie kaszalota znajduje się jak osiągną dojrzałość. Potem więcej niż tona oleistej substancji migrują sezonowo do ciepłych zwanej spermaceti, która służy im wód tropikalnych na północ - np. do echolokacji, regulacji pływaldo archipelagu Tonga - gdzie spo- ności a w przeszłości była przez tykają stada o połowę mniejszych wielorybników gromadzona do samic. Tam dochodzi do godów produkcji smarów maszynowych i rodzą się młode, co trzymają się i kosmetyków. mamy przez dwa lata a potem Ze wstydliwym wyjątkiem żyją w rodzinnym stadzie przez Norwegii i Japonii żaden kraj nie

zezwala na zabijanie wielorybów. Dzięki ogólnoświatowym zakazom możemy dzisiaj oglądać te majestatyczne i mądre zwierzęta: właśnie z błękitnej toni wynurza się następny kaszalot, puszcza fontannę, nabiera głębokie wdechy i zginając w pałąk ciało wystawia ogon ponad taflę wody. Znowu nurkuje. Plyniemy w stronę brzegu, gdyż stamtąd donosi siostrzana łódź o wypatrzeniu następnego wieloryba. Po dokładnym napatrzeniu się czterem kaszalotom docieramy w okolicę o płytkie wodzie z piaszczystym dnem tworzącym śliczne, zielonkawe zabarwienie wody. Na takim „filmowym” tle pojawiają się stada delfinów

Biuro podróży EXOTICA TRAVEL zaprasza na

WYCIECZKI ●

z polskim przewodnikiem NEPAL, INDIE - 14 dni: 22 listopada - 7 grudnia AUSTRALIA, SYLWESTER 2026/2027 - 12 dni: 27 grudnia - 7 stycznia NIKARAGUA (KOSTARYKA) - 7 dni: 3 stycznia NOWA ZELANDIA - 12 dni: 5 - 17 stycznia WIETNAM, LAOS, KAMBODŻA - 16 dni: 23 stycznia - 7 lutego PATAGONIA; ARGENTYNA, CHILE (hike) - 16 dni; 18 lutego 2027 ARGENTYNA, BRAZYLIA, URUGWAJ - 12 dni: 13 lutego 2027

Płetwa ogonowa kaszalota.

PLUS 11 listopada 2026

JAPONIA 2027 - 8 dni: 30 marca, 6 kwietnia PERU - 12 dni: 17 kwietnia 2027, 9 października 2027 MALTA, SYCYLIA, (TUNEZJA) - 12 dni: 17 - 28 kwietnia 2027 ALASKA ULTIMA - 9 dni: 11, 20 czerwca, 16 lipca 11, 20, 30 sierpnia

Bilety lotnicze, indywidualne pakiety APPLE VACATIONS: CANCUN – HAWAJE – PUNTA CANA – PUERTO VALLARTA – DOMINIKANA – JAMAJKA EXOTICA TRAVEL www.andrzejkulka.com 6741 W Belmont Ave, Chicago IL 60634 email: andrzejkulka@aol.com tel. 773 237 7788 | facebook - andrzejkulka


Podróże z Andrzejem Kulką 9

Fjord

i baraszkują wokoło nas ewidentnie zapraszając do wspólnej zabawy. Mamy szczeso, gdyż udało nam się ujrzeć delfiny z trzech gatunków naraz: delfiny Hektora, delfiny pospolite i duskies (?). Około 11 cumujemy w porcie Kaikoura (Kaikoura znaczy jeść langusty w języku polinezyjskim) i ruszamy w dalszą drogę do odległego o 140 kilometrów portu w Picton. Tam wsiadamy na prom i w 3.5 godziny pokonujemy Cieśninę Cooka dzielącą nas od Wyspy Północnej. Utrzymuje się piękna pogoda, widoki fjordów w tej części wyspy prowokują do długich sesji zdjęciowych. O 17:45 dobijamy do Wellington, stolicy Nowej Zelandii, reje-

strujemy w hotelu w centrum miasta i idziemy na kolację do urokliwej restauracji w starym porcie. Po drodze zahaczamy jeszcze o gmachy parlamentu i miejską katedrę. Co za wrażenia, co za dzień! Tekst i zdjęcia: Andrzej Kulka Autor jest właścicielem chicagowskiego biura podróży EXOTICA TRAVEL, organizującego wycieczki z polskim przewodnikiem po całym świecie, również do Nowej Zelandii. Bliższe informacje na stronie internetowej www.andrzejkulka.com lub pod nr tel. 773 237 7788.

Pokazał się wieloryb kaszalot

Wybrzeże Pacyfiku w Kaikorua

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


10 Na wesoło

G Siedzi sobie lew, ziewa. Patrzy, a tu mrówka biegnie. Lew pyta: - Te, mrówa, gdzie tak pędzisz? - Nie słyszałeś? Słoń i hipopotam się pobili, obaj są ciężko poturbowani. - No ale co ty masz do tego? - Lecę krew oddać.

G Rozmowa przyjaciółek: - Wiesz, wczoraj mój mąż nie wrócił na noc do domu. Powiedział, że spał u przyjaciela. Zadzwoniłam do jego pięciu najlepszych kumpli. - I co? - Okazało się, że u dwóch spał, a u trzech jeszcze śpi.

G Wracam do domu z pracy i co widzę: żona w kuchni, lewą ręką miesza zupę, prawą przeciera blat ścierką, jednym okiem zerka na bawiącego się synka, drugim śledzi swój ulubiony serial, nogami froteruje podłogę, prawym policzkiem przyciska do ramienia telefon i mówi: - Nie, Krysiu, w tej chwili nic nie robię, dobrze, że zadzwoniłaś.

wania do pracy: - Ile ma pani lat? - Bliżej mi do trzydziestki, niż do dwudziestki. - To znaczy ile? - Pięćdziesiąt.

G Po hucznym weselu odbywającym się w hotelowej restauracji, młoda para wynajmuje sobie pokój, żeby jak najszybciej doszło do „konsumpcji związku“. Zdenerwowany pan młody drżącymi rękami nie może trafić kluczem w dziurkę zamka. Żona stoi za nim i kręcąc głową mruczy z ironią: Nooo, nieźle się zapowiada...

G Blondynka telefonuje do Telekomunikacji i mówi: – Nie mogę połączyć się z Internetem. – Czy poprawnie wpisała pani hasło? – Tak, widziałam jak robił to mój mąż. – A jakie jest to hasło? – Pięć gwiazdek.

G

Idzie facet ze strzelbą w jednej i małym pudełeczkiem w drugiej ręce. Spotyka go kolega: - No cześć. Gdzie idziesz? - Do teściowej na urodziny. Kolczyki jej kupiłem. - A strzelba po co? - Jak to? A dziurki w uszach czym zrobić?

Jedzie facet BMW i złapał gumę. Zatrzymał się na poboczu i zmienia koło. Podjeżdża mercedes wysiada gościu i się pyta: - Co pan robi? - Odkręcam koło - odpowiada facet. Ten z mercedesa bierze kamień wali w szybę i mówi: - To ja wezmę radio.

G

G

Rozmowa podczas przyjmo-

Dyrektorka domu wczasowego

G

PLUS 11 listopada 2026

wita w progu wczasowicza: - Postaramy się, by czuł się Pan, jak u siebie w domu! - Zwariowała pani?! Ja tu przyjechałem wypocząć!

G Dwie małe dziewczynki stoją przy wadze. Jedna ostrzega koleżankę: - Nie wchodź na nią, od tego się płacze!

G Rozmawiają dwaj koledzy: - Nie mogę się ostatnio dogadać ze swoją żoną, ciągle się kłócimy. - U mnie też nie jest lepiej. Doszedłem do wniosku, że jedyna kobieta, z którą jest w stanie się zgodzić, to głos z nawigacji.

G Puka pijak w latarnie, podchodzi do niego policjant i pyta się: -Dlaczego puka pan w tą latarnie? -Bo chcę wejść - mówi pijak. -Ale tam nikogo nie ma. A pijak na to -Jak to nie ma jak się na górze świeci!

G Żona wyprawia męża informatyka do sklepu: - Kup chleb, a jak będą bułki to kup 10. No to informatyk poszedł i mówi do sprzedawcy: - Czy są bułki? - Są. - To poproszę 10 chlebów.


Ubezpieczenia bez tajemnic 11 Oliwier Wasilewski – licencjonowany broker ubezpieczeniowy Od blisko 20 lat pomagam klientom zrozumieć zasady Medicare i wybrać ubezpieczenie dopasowane do ich potrzeb. Prowadzę agencję Medicare On The Spot, obsługując klientów w 17 stanach USA, włączając FL i SC. Porównuję dostępne plany, wyjaśniam koszty i zakres ochrony oraz wspieram klientów przy zapisach i zmianach ich ubezpieczenia Medicare.

Wybór planu Medicare Advantage Najbardziej popularną formą ubezpieczenia Medicare wśród moich klientów są tzw. plany Medicare Advantage (Part C), czyli alternatywny do Podstawowego Medicare Part A i Part B sposób korzystania ze świadczeń szpitalno-medycznych. Plany te oferowane są przez prywatne firmy ubezpieczeniowe zatwierdzone przez federalną agencję nadzorującą program Medicare, a która nazywa się Centers for Medicare and Medicaid Services – CMS. Według najnowszych danych w październiku tego roku z planów Medicare Advantage korzysta ponad 36 milionów beneficjentów, a w roku 2027 w całych Stanach Zjednoczonych dostępnych ich będzie ponad pięć i pół tysiąca. Większość planów Medicare Advantage oprócz pokrycia kosztów hospitalizacji i usług medycznych typu wizyty lekarskie czy badania obejmuje również pokrycie leków na receptę (Part D), a także dodatkowe świadczenia, takie jak np. opieka stomatologiczna, badania wzroku czy programy fitness. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie plany oferują takie same korzyści, a plan odpowiedni dla jednej osoby niekoniecznie będzie najlepszy dla innej. Wybór odpowiedniego planu Medicare Advantage to jedna z najważniejszych decyzji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego dla osób korzystających z Medicare. Na rynku dostępnych jest wiele planów, które różnią się kosztami, siecią lekarzy, zakresem świadczeń oraz dodatkowymi korzyściami. Jak wybrać plan najlepiej dopasowany do swoich potrzeb i uniknąć kosztownych niespodzianek?

Na co zwracać uwagę przy wyborze planu? Sieć (Network): Jednym z najważniejszych kryteriów wyboru jest dostęp do lekarzy, specjalistów i szpitali. Plany Medicare Advantage najczęściej występują w dwóch wariantach: Plany HMO (Health Maintenance Organization) – zazwyczaj wymagają korzystania z lekarzy i placówek należących do określonej sieci. Poza siecią pokrywana jest przede wszystkim opieka w nagłych przypadkach, np. na izbie przyjęć (emergency) lub w przychodniach pomocy doraźnej (immediate care). W planach HMO wymagane są też skierowania do lekarzy specjalistów. Plany PPO (Preferred Provider Organization) – zapewniają większą swobodę, umożliwiając korzystanie z lekarzy spoza sieci, zazwyczaj za wyższą opłatą. Nie są też wymagane skierowania do specjalistów. Przed zapisaniem się do planu warto sprawdzić, czy nasz lekarz rodzinny i specjaliści akceptują konkretny plan na nadchodzący rok. Rzeczywiste koszty leczenia: Wiele planów Medicare Advantage reklamowanych jest jako plany z miesięczną składką wynoszącą zero dolarów. Nie oznacza to jednak, że opieka medyczna jest całkowicie bezpłatna. Plany Medicare Advantage mają dopłaty do wielu usług medycznych, takich jak wizyty lekarskie, badania czy np. hospitalizacja. Wybierając plan, warto zapoznać się z kosztami testów i leczenia. Pamiętajmy również, że nawet przy zerowej składce za Medicare Advantage zazwyczaj nadal trzeba opłacać

składkę Medicare Part B. Koszt lekarstw: Koszty leków mogą znacząco różnić się pomiędzy poszczególnymi planami. Każdy plan posiada własną listę refundowanych leków, nazywaną formulary. Ten sam lek może kosztować kilka dolarów w jednym planie, a znacznie więcej w innym lub być zupełnie niedostępny. Przed podjęciem decyzji warto przygotować aktualną listę przyjmowanych leków, uwzględniając ich nazwy, dawki oraz częstotliwość stosowania. Dodatkowe świadczenia: Dodatkowe korzyści często stanowią istotną zaletę planów Medicare Advantage. W zależności od planu mogą obejmować opiekę dentystyczną, okulary, aparaty słuchowe, transport medyczny lub członkostwo w klubach fitnessu. Niektóre plany oferują też dodatki na zakup wybranych produktów dostępnych bez recepty (OTC). Nie wybieraj planu wyłącznie na podstawie reklamy: Reklamy planów Medicare Advantage często podkreślają atrakcyjne dodatki, pomijając szczegółowe informacje dotyczące kosztów i ograniczeń. Przed zmianą ubezpieczenia należy przeanalizować całokształt świadczeń, a nie tylko pojedyncze korzyści. Dobrym rozwiązaniem jest konsultacja z licencjonowanym agentem Medicare, który może porównać dostępne opcje i wyjaśnić różnice między nimi. Teraz można zmienić plan: Coroczny okres zapisów Medicare Annual Enrollment Period trwa od 15 października do 7 grudnia. W tym czasie można zmienić plan Medicare Advantage, a nowe ubezpieczenie zaczyna obowiązywać 1 stycznia następnego roku. Osoby już zapisane do Medicare Advantage mają również możliwość dokonania określonych zmian od 1 stycznia do 31 marca. Po bezpłatne konsultacje proszę dzwonić: Oliwier Wasilewski – 773-620-5258 / UbezpieczeniaMedicare.com

ZADZWOŃ PO BEZPŁATNĄ KONSULTACJĘ!

(773) 620-5258

Oliwier Wasilewski Licencjonowany Broker Ubezpieczeniowy

UbezpieczeniaMedicare.com

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


12 Zakątki Stanów Zjednoczonych Miami to dynamiczne i nowoczesne, pełne życia miasto, gdzie wśród turystów można spotkać największe sławy światowego kina. Tropikalny klimat i piaszczyste plaże sprawiają, że miasto tętni życiem przez 24 godziny na dobę.

słońca i bogaczy Czy wiesz, że… W dużej mierze Miami zawdzięcza swój rozwój Fidelowi Castro – gdy objął on władzę na Kubie tysiące emigrantów uciekło stamtąd właśnie do Miami, zwiększając jego populację o ponad pół miliona. Wcześniej tereny te były zamieszkane głównie przez Indian Tequesta. W latach 80. i 90. miasto borykało się z szeregiem kryzysów, takich jak wojny narkotykowe oraz huragan Andrew, który spowodował bardzo duże zniszczenia. Jednak już na początku XXI wieku Miami zyskało miano światowego centrum finansowego i kulturalnego – dzięki tak szybkiemu rozwojowi nadano mu przydomek „Magiczne Miasto”, bowiem część mieszkańców stwierdziła, że tak błyskawiczne zmiany są czymś magicznym. Miami szczyci się też mianem „najczystszego miasta Stanów Zjednoczonych”. Tytuł ten został nadany przez magazyn Forbes, a przy jego nadawaniu wzięto pod uwagę całoroczną czystość powietrza, wody pitnej, ulic oraz ilość zielonych obszarów.

M

iami to największe oraz najpopularniejsze miasto na Florydzie i jednocześnie najbardziej wysunięte na południe miasto w Stanach Zjednoczonych. Jest jednym z najważniejszych centrów światowych finansów, o czym świadczą siedziby licznych banków i korporacji usytuowane w dzielnicy biznesowej Miami Business District. Miasto niestety nie może poszczycić się zbyt chlubną historią – w latach

PLUS 11 listopada 2026

80. XX wieku był to przede wszystkim główny ośrodek przemytu narkotyków do USA, co doprowadziło do rozwoju przestępczości, ale z drugiej strony dzięki temu do miasta napływał ogromny kapitał, który umożliwiał jego rozwój. To właśnie ten okres historii został uwieczniony w znanym na całym świecie serialu „Policjanci z Miami”. Miasto wieżowców Miami to przede wszystkim najsławniejsze w Stanach kąpielisko i raj

Czy wiesz, że… Choć Miami i Miami Beach są oddzielnymi miastami, to granica między nimi zatarła się i często traktowane są jako jedno miejsce. Najsłynniejszą plażą w Miami Beach jest South Beach, która do złudzenia przypomina tą ze „Słonecznego Patrolu”. To również tutaj znajduje się osławiony Ocean Drive, czyli najsłynniejszy bulwar Miami. Jest on rajem dla elit z całego świata, a także dla łyżworolkarzy czy deskorolkarzy. To również tutaj podziwiać można tzw. styl Miami Deco, czyli art déco, który wzbogacono o tropikalne motywy, takie jak palmy czy flamingi, umieszczając je w formie m.in. malowideł na ścianach. dla surferów, nurków oraz miłośników plażowania. To tutaj swoje rezydencje mają największe światowe gwiazdy. Wzdłuż szerokich, piaszczystych plaż ciągną się kilometry deptaków oferujące różne rozrywki, specjały kuchni amerykańskiej oraz miejsca noclegowe w luksusowych hotelach. W zabudowie przeważają drapacze chmur – nie ma tutaj zbyt wielu zabytków. Ewenementem jest XII-wieczny kościół św. Bernarda De Clairvaux, który na życzenie pew-

nego milionera został przywieziony w częściach z Hiszpanii i ponownie złożony na miejscu. Ciekawym obiektem jest także Atlantis Condominium, czyli tzw. budynek z„dziurą” – jest to wieżowiec, pośrodku którego brakuje fragmentu ściany. Little Havana Miami to również miasto kontrastów. Z jednej strony bogactwo, luksusowe jachty i apartamenty, a z drugiej – biedne dzielnice zamieszkałe przez emigrantów z Ameryki


Zakątki Stanów Zjednoczonych 13

Południowej. Najsławniejszą z nich jest Little Havana, czyli dzielnica emigrantów kubańskich, którzy stanowią prawie połowę społeczności miasta. Mała Hawana jest zamkniętą społecznością, a część jej mieszkańców nigdy nie wychodzi poza jej teren. Dzielnica ta żyje własnym rytmem – można tu skosztować kubańskich specjałów, zobaczyć produkcję cygar, posłuchać muzyki i zagłębić się w kulturę tak inną od amerykańskiej. Tubylcy są bardzo

przyjaźnie nastawieni wobec turystów, jednak część z nich nie potrafi mówić po angielsku. Raj dla turystów i bogaczy Miami jest miejscem idealnym dla turystów lubiących typowo wakacyjne lenistwo albo sporty wodne. Ze względu na tropikalny klimat, w mieście przeważają miejsca, w których można spędzić czas na świeżym powietrzu, takie jak hale koncertowe, amfiteatry i parki. Dla osób ceniących wygodę i bierny

wypoczynek, najlepszą opcją zwiedzania Miami jest bezpłatna, zautomatyzowana kolej magnetyczna o nazwie Miami Metromover. Nowoczesne przeszklone wagoniki okrążają ścisłe centrum w ciągu zaledwie 11 minut. Najwięcej jednak dzieje się nie w samym Miami, ale w leżącej tuż obok niego miejscowości Miami Beach. Tutaj punktem obowiązkowym w programie zwiedzania miasta powinien być Ocean Drive, czyli bulwar, przy którym znaj-

dują się najdroższe butiki, budynki w stylu Art Déco oraz kluby, w których imprezy trwają do białego rana. Podczas pobytu w Miami warto też udać się w rejs po zatoce Biscane bay, wzdłuż której natrafiamy na prywatne wysepki miliarderów. W bliskiej okolicy miasta znajduje się również Everglades Safari Park, w którym z bliska można zobaczyć aligatory w ich naturalnym środowisku, a także wziąć udział w pokazie tresowanych krokodyli.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


14 Kulinarne inspiracje Składniki

2 plastry polędwicy wołowej (po ok. 150 g) 1/2 szklanki słodkiej śmietanki 80 g sera gorgonzola 1 ząbek czosnku szczypta igiełek rozmarynu (najlepiej świeżego) 2 listki szałwii sól morska i świeżo mielony pieprz oliwa

Steki z polędwicy

wołowej z sosem gorgonzola

Sposób przygotowania Mięso umyć i osuszyć. Czosnek przecisnąć przez praskę, wymieszać z 2 łyżkami oliwy, dodać posiekany rozmaryn i szałwię oraz nieco pieprzu (nie solić). Marynatą natrzeć mięso i odstawić do lodówki na około 2 godziny. Na pół godziny przed smażeniem wyjąć mięso z lodówki. Rozgrzać nieco oliwy na patelni (najlepiej grillowej) i smażyć steki z obu stron przez 3–12 minut, zależnie od preferowanego stopnia wysmażenia i grubości mięsa. Na drugiej małej patelni rozgrzać śmietankę, dodać pokruszony ser i gotować kilka minut, aż ser się rozpuści, a sos nieco zgęstnieje. Doprawić pieprzem. Usmażone mięso oprószyć lekko solą i podawać z sosem gorgonzola.

Klopsiki

Pikantna

w glazurze

Składniki

Składniki – klopsy

1 kg mielonej wołowiny 1 duże jajko 1/2 szklanki bułki tartej

Przyprawy

1 1/2 łyżeczki soli 1 1/2 łyżeczki słodkiej papryki 1 łyżeczka pieprzu 1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej 1 łyżeczka brązowego cukru 1 łyżeczka suszonej cebuli 1/4 łyżeczki granulowanego czosnku 1 łyżeczka suszonej pietruszki

Glazura

1/2 szklanki brązowego cukru 1/2 szklanki Cherry Coke 3 papryczki jalapeño (ewentualnie chili)

PLUS 11 listopada 2026

Sposób przygotowania Piekarnik nagrzać do 400°F. Mięso wyrobić ręką z jajkiem, bułką tartą i przyprawami. Uformować klopsy i układać na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Piec około 20 minut. W tym czasie przygotować glazurę: cukier, drobno pokrojone papryczki i colę połączyć w rondelku, na małym ogniu doprowadzić do wrzenia, gotować około 5–7 minut, cały czas mieszając, aż syrop zacznie się pienić. Zdjąć z ognia i sprawdzić, czy glazura ma właściwą konsystencję — powinna być ciężka, ale strukturą przypominać karmel. Po 20 minutach wyjąć klopsiki z piekarnika i każdy polać glazurą. Wstawić ponownie do piekarnika i piec 15 minut.

włoszczyzna , 3 listki laurowe 5 ziarenek ziela angielskiego 1 łyżeczka soli, 2 łyżki suszonej słodkiej pa 1/2 cebuli czerwonej lub białej 3 ząbki czosnku (plus 1 łyżeczka pasty czosnkowej) 3 łyżki oliwy z oliwek 250 g filetu z łososia 100 g filetu z dorsza 10 średnich krewetek mrożonych 1 puszka pomidorów krojonych 1 łyżka koncentratu pomidorowego 2 łyżeczki słodkiej mielonej papryki 1/2 łyżeczki ostrej mielonej papryki, natka pietruszki

Do podania

cząstki cytryny jogurt naturalny grillowana tortilla ryż (lub świeże pieczywo)


Kulinarne inspiracje 15

Kurczak w sosie curry z ryżem jaśminowym

Składniki

około 300 g mięsa drobiowego (pokrojonego w kostkę) 4 łyżeczki przyprawy curry 1 łyżka oleju rzepakowego 1 cebula (pokrojona w piórka) 2 ząbki czosnku (pokrojone w plasterki) szklanka mleka kokosowego 2 łyżki jogurtu greckiego 1 papryczka chili curry i sól do smaku 100 g ryżu jaśminowego

Sposób przygotowania Mięso przyprawić 4 łyżeczkami curry i odstawić na 2 godziny do lodówki. Rozgrzać olej, wrzucić mięso i smażyć do zezłocenia (4–5 minut). Odstawić pokrojoną w piórka cebulę i smażyć kolejne 3 minuty. Dodać pokrojony czosnek, przemieszać i całość zalać mlekiem kokosowym. Przykryć i dusić 5 minut. W misce zahartować jogurt grecki, dodając do niego 2 łyżki gorącego sosu z patelni, i szybko wymieszać. Dodać jeszcze jedną łyżkę gorącego sosu i dokładnie wymieszać. Wlać na patelnię, mieszać, doprawić curry. Dorzucić pokrojoną w plasterki chili i dusić do zredukowania sosu. W międzyczasie ugotować ryż jaśminowy.

zupa rybna

apryki

Sposób przygotowania Zagotować 1,5 l wody. Dodać sól, listki laurowe, pokrojoną włoszczyznę i suszoną paprykę. Gotować pod przykryciem na średnim ogniu przez 15 minut. W tym czasie na oliwie zeszklić cebulę pokrojoną w piórka i plasterki czosnku. Dodać do zupy. Dodać kawałki łososia, dorsza, paprykę mieloną, koncentrat i krojone pomidory. Gotować 5 minut. Dodać krewetki i gotować 3 minuty. Zamieszać delikatnie, aby nie zniszczyć struktury ryby. W razie potrzeby doprawić solą. Można dodać ulubione zioła. W międzyczasie przygotować dodatki: ugotować ryż, zgrillować tortillę. Podawać z jogurtem, cząstkami cytryny i natką pietruszki.

Łosoś w sosie teriyaki

Składniki

4 filety z łososia (po ok. 150 g każdy)

Marynata i sos teriyaki

8 łyżek sosu sojowego 3 łyżki syropu klonowego 1 łyżka soku z limonki 4 łyżeczki startego imbiru 2 ząbki czosnku (drobno starte) 1 łyżka oleju sezamowego 2 łyżki sezamu

Sposób przygotowania Łososia podzielić na 4 porcje, z każdej odciąć skórę i sprawdzić, czy nie ma ości. Opłukać, osuszyć i zamarynować na 1 godzinę w mieszance sosu sojowego, syropu klonowego, soku z limonki, imbiru i czosnku. Piekarnik nagrzać do 420°F. Razem z piekarnikiem nagrzewać blaszkę ustawioną na wyższej półce. Na gorącą blaszkę położyć łososia (marynatę zlać do rondelka) i piec przez 8–10 minut. Na 3 minuty przed końcem wierzch posypać sezamem. Marynatę gotować na gazie, aż zgęstnieje, następnie wymieszać z olejem sezamowym. Powstały sos teriyaki odstawić z ognia. Zdjąć łososia z blaszki, polać sosem i podawać.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


16 Poznajmy się - Polonia na Florydzie

Medicare i emerytura po polsku Poznaj Monikę Zietek

Amerykański system ubezpieczeń zdrowotnych i emerytalnych potrafi być skomplikowany nawet dla osób, które mieszkają w Stanach Zjednoczonych od wielu lat. Medicare Advantage, Medigap, Part D, IRA czy 401(k) – za każdym z tych terminów kryją się zasady, możliwości i decyzje, które mogą mieć istotny wpływ na codzienne życie. Dla wielu Polaków dodatkową trudnością jest specjalistyczne słownictwo w języku angielskim. Właśnie dlatego tak cenna jest możliwość rozmowy z kimś, kto nie tylko zna amerykański system, ale potrafi wyjaśnić go po polsku. Taką osobą jest Monika Zietek, od lat związana z branżą ubezpieczeniową i rozwiązaniami emerytalnymi.

Od rozliczeń medycznych do pomocy klientom

Monika pochodzi z Polski, a jej zawodowa droga związana jest zarówno z Nowym Jorkiem, jak i Florydą. Od dziesięciu lat pracuje

PLUS 11 listopada 2026

w branży ubezpieczeń i rozwiązań emerytalnych. Zanim rozpoczęła tę działalność, przez osiem lat zajmowała się rozliczeniami medycznymi jako medical biller. To doświadczenie pozwoliło jej poznać amerykański system opieki zdrowotnej od strony, z którą pacjenci często mają niewielki kontakt. Rozliczenia za wizyty, procedury medyczne, zasady działania ubezpieczeń czy dokumentacja wymagają znajomości wielu szczegółów. Wiedza zdobyta podczas tej pracy stała się solidnym fundamentem jej późniejszej działalności. Dzisiaj Monika wykorzystuje swoje doświadczenie, pomagając polskojęzycznym klientom zrozumieć dostępne możliwości ubezpieczeniowe i emerytalne. Jak podkreśla w swoim podejściu do pracy, najważniejsze są jasne wyjaśnienia, zaufanie i uwzględnienie indywidualnej sytuacji każdej osoby.

Medicare bez językowych barier

Jednym z głównych obszarów działalności Moniki jest Medicare, czyli federalny program ubezpieczenia zdrowotnego, z którego korzystają przede wszystkim osoby po ukończeniu 65. roku życia, a także niektóre osoby młodsze spełniające określone warunki. Wybór odpowiedniego rozwiązania nie zawsze jest prosty. Poszczególne plany mogą różnić się zakresem świadczeń, kosztami, siecią lekarzy czy zasadami pokrywania wydatków na leki. Monika pomaga klientom zapoznać się z możliwościami oferowanymi przez Medicare Advantage, ubezpieczeniauzupełniające Medicare Supplement, znane również jako Medigap, oraz plany lekowe Part D. Podczas rozmowy zwraca uwagę nie

tylko na wysokość składek, ale również na potrzeby zdrowotne danej osoby, regularnie przyjmowane leki i lekarzy, z których usług chce ona nadal korzystać. Takie podejście jest szczególnie ważne, ponieważ rozwiązanie odpowiednie dla jednej osoby niekoniecznie będzie najlepsze dla innej. Dla polskojęzycznych seniorów możliwość zadawania pytań w ojczystym języku ma dodatkowe znaczenie. Łatwiej wtedy zrozumieć różnice między planami, dopytać o szczegóły i spokojnie rozważyć dostępne opcje.

Spokojniejsze planowanie emerytury

Drugim ważnym obszarem działalności Moniki są rozwiązania związane z oszczędnościami emerytalnymi. Zajmuje się między innymi produktami typu annuities, czyli umowami rentowymi oferowanymi przez firmy ubezpieczeniowe, a także wyjaśnianiem zasad przenoszenia środków zgromadzonych na kontach 401(k) i IRA. Taki transfer, określany jako rollover, może pojawić się na przykład przy zmianie pracy lub przechodzeniu na emeryturę. Każde z tych rozwiązań wiąże się z określonymi zasadami, kosztami i ograniczeniami. Dlatego Monika stawia na rozmowę, podczas której klient może dowiedzieć się, jak działają poszczególne produkty, jakie pytania warto zadać

i na co zwrócić uwagę przed podjęciem decyzji. Jej celem jest przekazywanie informacji w sposób zrozumiały, bez niepotrzebnego komplikowania zagadnień finansowych.

Nie tylko praca Choć zawodowo Monika zajmuje się tematami wymagającymi dużej dokładności i odpowiedzialności, poza pracą ceni zwyczajne przyjemności. Jest mamą, lubi dobre książki, podróże i relaksujące masaże. Interesuje się rozwojem osobistym, chętnie poznaje nowych ludzi i lubi dzielić się zdobytą wiedzą. W kontaktach z klientami stawia przede wszystkim na życzliwość i indywidualne podejście. Wie, że za każdym pytaniem dotyczącym Medicare czy emerytury stoi konkretna historia, osobiste potrzeby i często troska o przyszłość całej rodziny. Dla Polonii na Florydzie, wśród której nie brakuje osób planujących emeryturę lub rozpoczynających nowy etap życia, możliwość uzyskania zrozumiałych informacji po polsku może być dużym ułatwieniem. Masz pytania dotyczące Medicare lub rozwiązań emerytalnych? Porozmawiajmy po polsku.

Monika Zietek

Telefon: 631-671-2013 monika.medicare@gmail.com


Poznajmy się - Polonia na Florydzie 17

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


18 Weekend z PLUSem

Rycerze, wikingowie i średniowieczne uczty

Floryda przenosi się w czasie!

Szczęk mieczy, tętent końskich kopyt, rycerze w lśniących zbrojach, królewskie dwory i zapach pieczonego mięsa unoszący się nad średniowieczną osadą. Brzmi jak scena z historycznego filmu? Tymczasem wystarczy wybrać się do Myakka City, niedaleko Sarasoty, aby na jeden dzień przenieść się o kilkaset lat w przeszłość. 7 listopada rozpoczął się Sarasota Medieval Fair – jeden z najbardziej niezwykłych festiwali na zachodnim wybrzeżu Florydy. Przez cztery kolejne weekendy odwiedzający będą mogli zanurzyć się w świecie rycerzy, wikingów, kuglarzy, rzemieślników i średniowiecznych legend. ŚREDNIOWIECZE WŚRÓD FLORYDZKICH DĘBÓW Floryda kojarzy się przede wszystkim z palmami, plażami, parkami rozrywki i tropikalną przyrodą. Trudno wyobrazić sobie, że wśród jej rozległych lasów można nagle natrafić na średniowieczną wioskę, w której przechadzają się rycerze, damy dworu, piraci i królewscy posłańcy. A jednak właśnie taki świat powstaje każdej jesieni na terenie Woods of Mallaranny w Myakka City. Na 47 akrach otoczonych potężnymi dębami, łąkami i naturalną florydzką roślinnością organizatorzy odtwarzają atmosferę dawnej Europy. Nie jest to jednak zwykła wystawa historyczna ani muzeum, w którym eksponaty ogląda się zza szklanej gabloty. Tutaj historia staje się widowiskiem, a widzowie mogą być częścią przedstawienia. Wędrując alejkami festiwalowej osady, można spotkać postacie w strojach z dawnych epok, posłuchać muzyki w wykonaniu wędrownych artystów, zobaczyć pokazy rzemiosła i przyjrzeć się z bliska uzbrojeniu średniowiecznych wojowników. Co chwilę gdzieś rozlegają się okrzyki, śmiech publiczności albo dźwięk instrumentów. W jednym miejscu trwa pojedynek, w innym kuglarz rozbawia tłum, a kilka kroków dalej rzemieślnik prezentuje swoją pracę. Sarasota Medieval Fair to przede wszystkim zabawa historią – barwna, głośna, pełna humoru i widowiskowych atrakcji. OD NIEWIELKIEGO WYDARZENIA DO LOKALNEJ TRADYCJI Tegoroczna edycja jest już 22. odsłoną festiwalu, który przez ponad dwie dekady zdobył stałe miejsce w kalendarzu jesiennych wydarzeń regionu Sarasota–Bradenton. Z roku na rok impreza przyciągała coraz większą publiczność, a jej program stawał się coraz bardziej rozbudowany. Dzisiaj nie jest to już jedynie okazja do obejrzenia kilku pokazów rycerskich. To całodniowe

PLUS 11 listopada 2026

wydarzenie z występami artystycznymi, turniejami, muzyką, grami, atrakcjami dla dzieci i ogromnym targiem rękodzieła. Organizatorzy zapowiadają ponad sto pokazów i występów dziennie, odbywających się na kilkunastu scenach i w różnych częściach festiwalowej osady. Ważną częścią wydarzenia jest również jego społeczny charakter. W przygotowaniach uczestniczą artyści, rzemieślnicy, sprzedawcy i wolontariusze, a festiwal współpracuje także z lokalnymi organizacjami non profit. To przykład imprezy, która z sezonowej atrakcji turystycznej stała się rozpoznawalną tradycją regionu. RYCERZE NA KONIACH I PRAWDZIWE EMOCJE Jedną z największych atrakcji Sarasota Medieval Fair są turnieje rycerskie. Dla wielu odwiedzających właśnie one stanowią najważniejszy punkt programu. Na specjalnie przygotowanym placu pojawiają się jeźdźcy w zbrojach, dosiadający potężnych koni. Rozpoczyna się widowisko inspirowane średniowiecznymi turniejami, podczas których rycerze walczyli o sławę, nagrody i uznanie publiczności. Zawodnicy ruszają ku sobie z kopiami, a widzowie obserwują pełnokontaktowe pojedynki, w których liczą się umiejętności jeździeckie, precyzja i odwaga. Takie turnieje mają długą historię. W średniowiecznej Europie były nie tylko formą rozrywki, ale także okazją do ćwiczenia umiejętności wojskowych i prezentowania siły oraz sprawności rycerzy. Z czasem stały się wielkimi wydarzeniami towarzyskimi, przyciągającymi możnych, damy dworu i tłumy obserwatorów. W Myakka City atmosfera jest oczywiście znacznie bardziej rodzinna, ale emocji nie brakuje. Publiczność dopinguje swoich faworytów, a widowiskowe starcia potrafią wywołać prawdziwy entuzjazm zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. SZACHY, W KTÓRYCH FIGURY NAPRAWDĘ WALCZĄ Równie oryginalną atrakcją są Human Combat Chess Matches, czyli pojedynki szachowe z udziałem żywych postaci. Wyobraźmy sobie ogromną szachownicę, na której zamiast drewnianych figur stoją uzbrojeni wojownicy, rycerze i inne postacie historyczne. Kiedy dochodzi do zbicia figury, rozgrywka zmienia się w widowiskową scenę walki. To połączenie teatru, choreografii, humoru i pokazów umiejętności bojowych. W tegorocznej edycji organizatorzy sięgają do jednego z najbardziej dramatycznych epizodów wczesnośredniowiecznej historii Europy

– oblężenia Paryża przez wikingów w 845 roku. Wyprawa nordyckich wojowników, tradycyjnie wiązana z postacią legendarnego Ragnara, stała się inspiracją do stworzenia festiwalowej opowieści o starciu dwóch światów. Historyczne wydarzenia są tutaj punktem wyjścia do rozrywkowego spektaklu, a nie próbą wiernej rekonstrukcji każdego szczegółu. Dzięki temu nawet osoby, które na co dzień nie interesują się historią, mogą dać się porwać atmosferze średniowiecznej przygody. WIKINGOWIE OPANUJĄ FLORYDĘ W 2026 roku organizatorzy przygotowali pięć weekendów tematycznych. Każdy z nich będzie miał nieco inny charakter, dzięki czemu można odwiedzić festiwal więcej niż raz i za każdym razem zobaczyć coś nowego. W weekend 14–15 listopada nadejdzie czas na Viking Invasion Weekend. Festiwalowa osada wypełni się wojownikami północy, tarczami, hełmami i opowieściami o wyprawach wikingów. Organizatorzy zaplanowali między innymi konkurs strojów oraz rywalizację na najbardziej efektowne warkocze – również te zaplatane w brodach. W dniach 21–22 listopada odbędzie się Highlands Weekend, poświęcony szkockim tradycjom. Nie zabraknie tartanów, muzyki, humoru i nawiązań do kultury celtyckiej. Jedną z zabaw będzie konkurs na najlepsze naśladowanie dźwięku dud. Podczas weekendu 28–29 listopada średniowieczna osada zmieni się w krainę fantazji. Mystical Realms Weekend zaprosi do świata elfów, czarodziejów, smoków i baśniowych postaci. To propozycja szczególnie atrakcyjna dla miłośników fantasy, którzy będą mogli zaprezentować własne kostiumy i wziąć udział w konkursach.

Ostatni we e kend, 5–6 grudnia, upłynie pod znakiem Saint Nicholas Celebration. Festiwal połączy średniowieczną atmosferę z tradycjami świątecznymi.


Weekend z PLUSem 19 Pojawi się sam święty Mikołaj, a odwiedzający będą mogli poszukać ręcznie wykonanych prezentów na bożonarodzeniowym targu. Każdy z weekendów będzie miał własne konkursy, postacie i dodatkowe atrakcje. NIE TYLKO RYCERZE. KUGLARZE, MUZYCY I KOMEDIANCI Choć turnieje rycerskie przyciągają największą uwagę, Sarasota Medieval Fair ma do zaoferowania znacznie więcej. Na festiwalowych scenach występują muzycy, komicy, akrobaci i artyści specjalizujący się w rozrywce inspirowanej dawnymi epokami. Jedną z charakterystycznych atrakcji są występy grupy Washing Well Wenches, znanej z żywiołowego humoru i angażowania publiczności. To jednak propozycja raczej dla starszych widzów, ponieważ niektóre żarty mają bardziej dorosły charakter. W innych częściach osady można spotkać wędrownych muzyków, posłuchać opowieści, obejrzeć pokazy zręcznościowe albo wziąć udział w interaktywnych zabawach. Co ciekawe, festiwal nie ogranicza się do tradycyjnego podziału na scenę i widownię. Artyści często wchodzą w interakcje z odwiedzającymi, zwracają się do nich językiem stylizowanym na dawną epokę i zachęcają do wspólnej zabawy. Właśnie dzięki temu spacer po osadzie może być równie interesujący jak zaplanowane przedstawienie. Nigdy do końca nie wiadomo, kogo spotkamy za kolejnym zakrętem. RZEMIEŚLNICY, KTÓRZY PRZYPOMINAJĄ DAWNE ZAWODY Jednym z najciekawszych miejsc na festiwalu jest rozległy Artisan Marketplace, czyli targ rzemiosła artystycznego. Organizatorzy zapowiadają ponad 140 stoisk, na których można znaleźć przedmioty wykonane przez rzemieślników i artystów. Są tu wyroby ze skóry, biżuteria, ceramika, drewniane zabawki, ozdobne miecze i tarcze, stroje inspirowane średniowieczem, świece, instrumenty muzyczne i różnego rodzaju dekoracje. Niektóre stoiska oferują również pokazy tradycyjnych technik wytwarzania przedmiotów. Można przyjrzeć się pracy kowala, zobaczyć, jak powstają ozdoby lub przedmioty z drewna, a także dowiedzieć się czegoś o zawodach, które przez stulecia były podstawą funkcjonowania europejskich miast i wsi. Dla dzieci wychowanych w świecie gotowych produktów i zakupów internetowych może to być szczególnie interesujące doświadczenie. Nagle okazuje się, że wykonanie

zwykłego przedmiotu wymaga nie tylko odpowiednich narzędzi, ale także cierpliwości, precyzji i umiejętności zdobywanych przez lata. JAK SMAKUJE ŚREDNIOWIECZNA UCZTA? Żaden festiwal średniowieczny nie byłby kompletny bez jedzenia. Już od wejścia odwiedzających kuszą zapachy pieczonego mięsa, świeżych wypieków i rozmaitych przekąsek. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przysmaków amerykańskich festiwali renesansowych są ogromne pieczone udka indyka, czyli turkey legs. Trzymane w dłoni przypominają rekwizyty z filmów o średniowiecznych ucztach. Choć nie jest to wierne odtworzenie jadłospisu średniowiecznej Europy, trudno odmówić im festiwalowego uroku. Na stoiskach można znaleźć również kiełbaski, mięsne paszteciki, potrawy inspirowane kuchnią brytyjską, precle, naleśniki, słodkie wypieki i prażone orzechy. Dorośli mogą spróbować także miodu pitnego, czyli mead – napoju alkoholowego powstającego z fermentowanego miodu, znanego w Europie od wielu stuleci. Dla osób zainteresowanych bardziej rozbudowanym doświadczeniem organizowane są dodatkowo płatne degustacje, biesiady i specjalne spotkania przy stole. Jedzenie jest tutaj częścią zabawy. Nie chodzi o elegancką restaurację i perfekcyjnie podane dania, ale o atmosferę jarmarku, w którym można spacerować z przekąską w dłoni, słuchać muzyki i obserwować życie osady. DZIECI MOGĄ ZOSTAĆ RYCERZAMI Sarasota Medieval Fair jest również świetnym pomysłem na rodzinny weekend. Dla najmłodszych przygotowano specjalną strefę Children’s Realm, w której mogą uczestniczyć w zabawach, zajęciach plastycznych i aktywnościach inspirowanych dawnymi czasami. Dzieci mają okazję poznawać średniowieczne zwyczaje, słuchać opowieści, przebierać się i rozwijać wyobraźnię. Jedną z najbardziej sympatycznych atrakcji jest ceremonia pasowania na rycerza lub nadania tytułu damy dworu. Dla kilkuletniego uczestnika, który przez cały dzień obserwował turnieje, może to być niezapomniane przeżycie. Na terenie festiwalu dostępne są również gry, przejażdżki i inne atrakcje, choć część z nich wymaga dodatkowej opłaty. Co ważne, rodzinny charakter wydarzenia nie oznacza, że wszystko przeznaczone jest wyłącznie dla dzieci. Dorośli mogą znaleźć tu równie wiele powodów do dobrej zabawy – od widowiskowych turniejów po rzemieślnicze targi i muzyczne przedstawienia. A MOŻE PRZYJECHAĆ W KOSTIUMIE? Jednym z elementów, które wyróżniają Sarasota Medieval Fair, jest zaangażowanie samych odwiedzających. Wiele osób przyjeżdża w kostiu-

mach inspirowanych średniowieczem, renesansem albo światem fantastyki. Można spotkać rycerzy, damy dworu, wikingów, piratów, łuczników, czarodziejów i całe rodziny przebrane w stroje z dawnych epok. Nie trzeba oczywiście przygotowywać specjalnego kostiumu, aby dobrze się bawić. Jeżeli jednak ktoś lubi przebieranki, festiwal jest doskonałą okazją, aby na jeden dzień stać się kimś zupełnie innym. Organizatorzy zachęcają do kostiumów, pod warunkiem że są odpowiednie dla rodzinnego charakteru wydarzenia i nie stwarzają zagrożenia. Warto pamiętać, że zasady dotyczące rekwizytów przypominających broń są rygorystyczne. Nie każdy miecz czy topór można wnieść na teren imprezy, nawet jeśli stanowi jedynie element stroju. JAK ZAPLANOWAĆ WIZYTĘ? Sarasota Medieval Fair trwa od 7 listopada do 6 grudnia 2026 roku. Wydarzenie odbywa się w każdą sobotę i niedzielę, od godziny 9:45 rano do 5:30 po południu. Miejscem festiwalu jest Woods of Mallaranny w Myakka City, przy 29847 State Road 70 East, na wschód od Sarasota i Bradenton. Organizatorzy zalecają wcześniejszy przyjazd, zwłaszcza osobom, które chcą zobaczyć uroczystą ceremonię otwarcia bram. Parking jest bezpłatny, natomiast bilety wstępu są płatne. W 2026 roku wprowadzono bilety przypisane do konkretnej daty oraz ograniczenia liczby odwiedzających. Dlatego najlepiej kupić wejściówki z wyprzedzeniem, szczególnie jeśli planujemy przyjazd w większej grupie. W cenie biletu znajdują się przedstawienia, turnieje rycerskie, żywe szachy oraz atrakcje bezpłatnej strefy dziecięcej. Za jedzenie, zakupy, niektóre gry i przejażdżki płaci się osobno. Przed wyjazdem warto również sprawdzić harmonogram występów, ponieważ część najpopularniejszych widowisk odbywa się tylko o określonych godzinach. Sarasota Medieval Fair jest jedną z tych atrakcji, które trudno porównać z czymkolwiek innym. Nie jest klasycznym parkiem rozrywki, muzeum ani zwykłym festynem. Łączy elementy wszystkich tych miejsc, dodając do nich teatralną atmosferę i ogromną dawkę wyobraźni. Można tutaj obejrzeć pojedynek rycerski, posłuchać dawnych melodii, spróbować potraw inspirowanych historycznymi ucztami, kupić ręcznie wykonany przedmiot i spotkać postacie, które wydają się żywcem wyjęte z kart powieści przygodowej. A wszystko to bez opuszczania Florydy. Jeżeli więc szukacie pomysłu na listopadowy weekend, zamiast kolejnej wizyty w centrum handlowym wybierzcie się do Myakka City. Za bramą Sarasota Medieval Fair czeka świat, w którym można na chwilę zapomnieć o XXI wieku. A kiedy usłyszycie okrzyk„Huzzah!”, będziecie wiedzieli, że średniowieczna przygoda właśnie się rozpoczęła.

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


20 Horoskop

21.03 - 19.04

20.04 - 22.05

23.04 - 21.06

BARAN W tym tygodniu nie działaj pochopnie. Jeżeli jesteś zdenerwowany lub za bardzo podniecony, zachowaj ostrożność i unikaj niebezpiecznych sytuacji oraz podejmowania ważnych decyzji. BYK Szczęście powinno ci teraz sprzyjać, sprawy, które od dawna czekały na zakończenie uda się wreszcie zakończyć. Łatwo dogadasz się ze wszystkimi, unikniesz niepotrzebnych kłótni lub sporów. Będziesz też wzbudzać spore zainteresowanie płci przeciwnej. BLIŹNIĘTA To powinien być spokojny, przyjemny tydzień. Być może nawet będziesz sobie mógł pozwolić na odrobinę lenistwa. Nie będzie ci brakować ciepła i zrozumienia ze strony otoczenia i rodziny.

22.06 - 22.07

RAK Gwiazdy wróżą przypływ energii. Jeśli masz jakieś zaległości w pracy, teraz powinno ci się udać szybko z nimi uporać. Pomyśl o domowych porządkach. Relacje z partnerem bardzo dobre.

23.07 - 23.08

LEW W najbliższych dniach możesz zabłysnąć bystrością umysłu, poczuciem humoru, elokwencją. Działaj jednak z rozwagą, bo łatwo możesz przesadzić. Dbaj o relacje z otoczeniem, trzymaj swój ostry język na wodzy.

23.07 - 23.08

PANNA W najbliższym czasie twój nastrój powinien się zdecydowanie poprawić. Uwierz w to, że marzenia mogą stać się rzeczywistością. Wystarczy tylko myśleć pozytywnie i zacząć je realizować. Nie zapominaj o tym, że szczęście sprzyja odważnym.

PLUS 11 listopada 2026

23.09 - 22.10

23.10 - 21.11

22.11 - 21.12

22.12 - 19.01

20.01 - 18.02

19.02 - 20.03

WAGA Więcej uwagi poświęć teraz swojemu partnerowi i sprawom uczuć. Nie warto żyć samą tylko pracą. Zaplanuj wolny czas, wybierzcie się do teatru albo do kina. Stwórz miły nastrój. SKORPION W najbliższych dniach postaraj się znaleźć chociaż kilka chwil wyłącznie dla siebie, zajmij się swoim hobby, zwolnij. Twój organizm domaga się odpoczynku. STRZELEC W najbliższym czasie czekają cię prawdziwe uniesienia serca i wiele wspaniałych chwil. Otwórz się na szczęście, które wyraźnie się do ciebie uśmiecha. Twoja forma zarówno psychiczna, jak i fizyczna będzie całkiem zadowalająca. KOZIOROŻEC Możesz teraz nie wiem co robić, a i tak pewnych rzeczy i sytuacji nie uda się zmienić. Postaraj się z pogodą ducha zaakceptować to, co masz. WODNIK W tym tygodniu wiele może się dziać i wiele możesz chcesz zmieniać, burzyć i przebudowywać. Zastanów się, czy na pewno chcesz tej zmiany, bo może jednak nie jest to najlepsze wyjście z sytuacji. RYBY W tym tygodniu twoje samopoczucie może nie być najlepsze. W pracy oraz w domu staraj się rozwiązywać problemy pokojowo, nie bądź drażliwy, unikaj konfliktów. Postaraj się znaleźć chociaż kilka chwil wyłącznie dla siebie, potrzebujesz teraz odrobiny samotności i wyciszenia. Także twój organizm domaga się odpoczynku.


Kącik milusińskich 21

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


22 Styl życia

Cyfrowy spadek Co stanie się z naszymi zdjęciami, e-mailami i kontami po śmierci? Kiedy myślimy o spadku, przychodzą nam do głowy dom, samochód, konto bankowe, biżuteria czy rodzinne pamiątki. Tymczasem coraz większa część naszego życia nie znajduje się już w szufladach i albumach, lecz w telefonie i chmurze. Tysiące zdjęć, filmy z dzieciństwa naszych dzieci, e-maile, dokumenty, profile społecznościowe i pliki zapisane przez kilkanaście lat – co się z nimi stanie, gdy nas zabraknie? Okazuje się, że pozostawienie rodzinie telefonu i hasła nie zawsze rozwiązuje problem. Jeszcze jedno pokolenie temu porządkowanie rzeczy po zmarłej osobie oznaczało przeglądanie pudeł ze zdjęciami, dokumentów, listów i szuflad. Dzisiaj rodzinny album może zawierać 30 tysięcy zdjęć i nie istnieć w wersji papierowej ani na żadnym komputerze. Jest w iCloud albo Google Photos. Listy zastąpiły e-maile i wiadomości. Dokumenty przechowujemy na Google Drive czy OneDrive. Konta w mediach społecznościowych zawierają kilkanaście lat życia. Do tego dochodzą subskrypcje, domeny internetowe, strony WWW, konta sklepów, aplikacje, programy lojalnościowe, a czasami także cyfrowe aktywa mające realną wartość finansową. Powstał więc nowy rodzaj majątku: cyfrowy spadek.

PLUS 11 listopada 2026

TELEFON JEST, ALE RODZINA NIE ZNA KODU Wyobraźmy sobie prostą sytuację. Umiera ktoś z rodziny. Na jego iPhonie są wszystkie zdjęcia z ostatnich dziesięciu lat. Rodzina ma telefon w ręku, ale nie zna kodu odblokowującego. Naturalna reakcja brzmi: „Przecież Apple wie, że to jego żona albo córka. Pokażemy akt zgonu i odblokują telefon”. Niekoniecznie. Nowoczesne zabezpieczenia są projektowane właśnie po to, aby osoba nieposiadająca odpowiednich danych nie mogła łatwo uzyskać dostępu do urządzenia i zaszyfrowanych informacji. Dlatego warto przygotować się wcześniej, zamiast zakładać, że po śmierci właściciela firmy technologiczne po prostu przekażą rodzinie hasło. Apple stworzyło w tym celu funkcję Legacy Contact. Można wskazać jedną lub więcej zaufanych osób, które po naszej śmierci będą mogły wystąpić o dostęp do określonych danych zapisanych na koncie Apple. Potrzebne są m.in. specjalny klucz dostępu oraz akt zgonu. CO MOŻE DOSTAĆ OSOBA WSKAZANA PRZEZ APPLE? To ważne, bo Legacy Contact nie oznacza przekazania komuś wszystkich naszych haseł. Po zatwierdzeniu wniosku wyznaczona osoba może

uzyskać dostęp m.in. do zdjęć, wiadomości, notatek, plików oraz kopii zapasowych urządzeń. Są jednak wyjątki. Apple nie udostępnia w ten sposób danych przechowywanych w iCloud Keychain, czyli m.in. zapisanych tam haseł, passkeys i informacji dotyczących płatności. Nie przechodzą również zakupione filmy, muzyka, książki czy subskrypcje. To pokazuje ważną różnicę między tradycyjnym a cyfrowym majątkiem. Jeżeli kupiliśmy książkę i stoi na półce, rodzina może ją zachować. Jeżeli kupiliśmy cyfrową książkę przypisaną do naszego konta, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej. GOOGLE POZWALA ZDECYDOWAĆ JESZCZE ZA ŻYCIA Google podchodzi do problemu w nieco inny sposób. Firma oferuje Inactive Account Manager, czyli Menedżera nieaktywnych kont. Użytkownik może wcześniej określić, co ma się wydarzyć, jeżeli przez ustalony czas przestanie korzystać z konta. Możemy wskazać nawet 10 osób i zdecydować, jakie dane mają otrzymać. Nie każda osoba musi dostać wszystko – można określić, które rodzaje danych mają zostać udostępnione poszczególnym kontaktom. To szczególnie istotne,

ponieważ jedno konto Google może być bramą do ogromnej części cyfrowego życia: Gmaila, zdjęć, dokumentów, plików na Drive czy aktywności na YouTube. Jeżeli planu nie ustawimy, sytuacja staje się bardziej skomplikowana. Google może w określonych przypadkach współpracować z najbliższą rodziną lub przedstawicielem zmarłego przy zamknięciu konta, a czasami również przy udostępnieniu jego zawartości. Firma podkreśla jednak, że nie przekazuje haseł ani danych umożliwiających zwyczajne zalogowanie się na konto. Jest jeszcze jedna rzecz, o której mało kto pamięta. Google zastrzega możliwość usunięcia osobistego konta, jeśli pozostaje ono nieaktywne przez co najmniej dwa lata, choć od tej zasady istnieją wyjątki. A CO STANIE SIĘ Z FACEBOOKIEM? Tu cyfrowy ślad może pozostać znacznie dłużej. Facebook pozwala na przekształcenie profilu zmarłej osoby w konto upamiętniające. Przy nazwisku pojawia się oznaczenie „Remembering”, wcześniejsze zdjęcia i posty mogą pozostać widoczne zgodnie z ustawieniami prywatności, natomiast profil przestaje pojawiać się m.in. w przypomnieniach o urodzinach czy propozycjach znajomych.


Styl życia 23

Możemy też wcześniej wskazać Legacy Contact. Taka osoba nie dostaje jednak naszego Facebooka „na własność”. Nie może zalogować się jako my, czytać prywatnych wiadomości ani usuwać dawnych postów. Może natomiast wykonywać określone czynności związane z profilem upamiętniającym, np. opublikować przypięty post, zmienić zdjęcie profilowe czy odpowiedzieć na nowe zaproszenia do znajomych. Facebook pozwala również zdecydować, że po śmierci konto ma zostać usunięte zamiast pozostawione jako miejsce pamięci. ZDJĘCIA MOGĄ BYĆ CENNIEJSZE NIŻ PIENIĄDZE Największym problemem cyfrowego spadku często wcale nie są pieniądze. Są nim wspomnienia. Kiedyś rodzinne fotografie przechodziły z pokolenia na pokolenie. Album po babci można było znaleźć 40 lat później na strychu. Dzisiaj pierwsze kroki dziecka, Boże Narodzenie, ślub, wakacje, rodzinne uroczystości i zwykłe codzienne chwile mogą istnieć wyłącznie na koncie jednej osoby. Jeśli nikt nie wie, gdzie zostały zapisane, jak uzyskać do nich dostęp albo nawet że istnieją, cyfrowy rodzinny album może przepaść razem z kontem. Dlatego naprawdę ważnych fotografii nie warto przechowywać wyłącznie w jednym miejscu.

Kopia na zewnętrznym dysku lub w drugim bezpiecznym miejscu może kiedyś okazać się jedną z najcenniejszych rzeczy pozostawionych rodzinie. A MOŻE PO PROSTU ZAPISAĆ WSZYSTKIE HASŁA NA KARTCE? To brzmi najprościej, ale niekoniecznie jest najlepszym rozwiązaniem. Hasła się zmieniają. Włączamy uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Logowanie wymaga kodu wysłanego na telefon. Coraz częściej zamiast tradycyjnego hasła korzystamy z passkeys. Do tego kartka zawierająca hasło do poczty, banku i wszystkich innych usług jest sama w sobie ogromnym zagrożeniem, jeśli dostanie się w niepowołane ręce. Lepszym rozwiązaniem jest stworzenie planu cyfrowego spadku. Nie musi to być skomplikowany dokument. Chodzi przede wszystkim o to, żeby ktoś zaufany wiedział, jakie cyfrowe zasoby posiadamy i gdzie szukać informacji potrzebnych do ich uporządkowania. CO WARTO ZROBIĆ JUŻ TERAZ? Najprostszy cyfrowy plan można przygotować w jedno popołudnie. Warto: ustawić Legacy Contact na

koncie Apple, jeśli korzystamy z iPhone’a lub iCloud; skonfigurować Inactive Account Manager w Google; zdecydować, co ma się stać z profilem na Facebooku; zrobić dodatkową kopię najważniejszych rodzinnych zdjęć i filmów; sporządzić listę najważniejszych kont, subskrypcji, domen i usług cyfrowych; upewnić się, że zaufana osoba wie, gdzie znajduje się ta lista i inne instrukcje. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą lista powinna być jeszcze dokładniejsza. Dostęp do firmowej domeny, strony internetowej, hostingu czy kont administratora może decydować o tym, czy firma będzie mogła normalnie funkcjonować następnego dnia. NIE WSZYSTKO POWINNO ZOSTAĆ PRZEKAZANE Cyfrowy spadek ma jeszcze jeden wymiar, o którym rzadziej się mówi – prywatność. Czy naprawdę chcemy, aby po naszej śmierci rodzina mogła przeczytać każdą prywatną rozmowę z ostatnich 20 lat? Czy wszystkie zdjęcia powinny zostać zachowane? Czy

wolimy, żeby nasze profile społecznościowe pozostały jako cyfrowy pomnik, czy zostały usunięte? Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. I właśnie dlatego warto zdecydować o tym samemu, zamiast pozostawiać decyzję rodzinie albo regulaminowi firmy technologicznej. NOWY PUNKT NA LIŚCIE SPRAW RODZINNYCH Przygotowujemy testamenty, polisy ubezpieczeniowe i dokumenty dotyczące domu. Mówimy najbliższym, gdzie znajdują się ważne papiery. Tymczasem coraz większa część naszej historii rodzinnej znajduje się w miejscu, którego nie można otworzyć kluczem. Jeszcze dwadzieścia lat temu cyfrowy spadek praktycznie nie istniał. Dzisiaj może obejmować znaczną część naszego życia. I paradoksalnie najcenniejszą rzeczą, jaką po sobie pozostawimy, wcale nie musi być konto inwestycyjne czy samochód. Może nią być folder zawierający tysiące zdjęć, na których zapisaliśmy całe dzieciństwo naszych dzieci. Dlatego pytanie nie brzmi już tylko:„Kto odziedziczy moje rzeczy?”. Warto zadać również drugie: „Kto odziedziczy moje cyfrowe życie – i czy będzie wiedział, jak się do niego dostać?”

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


24 Rozrywka Rozwiązanie krzyżówki prześlij do nas e-mailem na adres floryda@tygodnikplus.com lub na nasz adres pocztowy P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231wraz z podaniem imienia, nazwiska i dokładnego adresu. Wszystkie prawidłowe rozwiązania przesłane do dnia 18.11.26r. wezmą udział w losowaniu nagrody. Dane laureata obecnej krzyżówki zamieścimy na naszej stronie w dniu 25.11.26r. Nadesłanie przez Czytelnika rozwiązania krzyżówki oznacza, iż wyraża on zgodę na opublikowanie imienia, nazwiska oraz miejsca zamieszkania na liście laureatów. Rozwiązania prosimy przysyłać tylko raz. Duplikaty będą kasowane.

SPONSOREM NAGRODY JEST:

NAGRODA TYGODNIA

Bezpłatny Tygodnik Polonijny REDAKCJA P.O. Box 18761 Sarasota FL 34231 Tel: 973–928-3838, 973-928-3839

florida@tygodnikplus.com

REDAKTOR NACZELNA Katarzyna Ginsburg katarzyna@tygodnikplus.com ZESPÓŁ REDAKCYJNY Iwona Maraszek, Zbigniew Piskadło, Anna Bargiel, Grzegorz Kogut STALE WSPÓŁPRACUJĄ Elżbieta Baumgartner, Andrzej Kulka, Grażyna Torbus PROJEKT GRAFICZNY i DTP Jacek McFrey

PLUS 11 listopada 2026

REKLAMA I MARKETING 973-928-3838 reklama@tygodnikplus.com WYDAWCA

PLUS Media Group Corp. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie w całości lub częściowo grafiki lub tekstu z reklam wykonanych przez PLUS jest surowo zabronione. Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo redagowania nadesłanych tekstów i nie odpowiada za treść zamieszczonych reklam i ogłoszeń. Zastrzega sobie również prawo do odmówienia druku reklamy lub ogłoszenia bez podania przyczyny.Redakcja nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wszelkiego rodzaju porady i wskazówki zawarte w artykułach sponsorujących.

Adres internetowy www.tygodnikplus.com ©2007-2026 PLUS Media Group, Corp.


Zdrowie 25

Pestki moreli, czyli o mitycznej „witaminie B17” i śmiertelnej pułapce

Badania naukowe nie potwierdzają przeciwnowotworowego wpływu amigdaliny, rozpowszechnionej w medycynie alternatywnej jako „witamina B17”. Wciąż o niej głośno na forach internetowych. Wzbudza wiele kontrowersji, bo to związek chemiczny, zawarty m.in. w pestkach moreli, który w jelicie cienkim rozkłada się do cyjanku, śmiertelnie niebezpiecznej trucizny. Badania naukowe nie dowiodły skuteczności tego „cudownego” suplementu. „Amigdalina jest cyjanogennym związkiem roślinnym glikozydowym występującym w ziarnach wielu owoców i w licznych roślinach należących do rodzaju Prunus (m.in. morela, śliwa, wiśnia, czereśnia, brzoskwinia, migdałowiec – red.)” – wyjaśniają autorzy przeglądu pt. „Leczenie latrylowe w leczeniu raka”. To ona daje charakterystyczny gorzkawy smak przy rozgryzieniu wnętrza pestki. Amigdalina podawana doustnie ulega degradacji do mandelonitrylu w jelicie cienkim. „Przekształcenie mandelonitrylu w benzaldehyd i cyjanek, a następ-

nie toksyczność wynika głównie z mikroflory jelitowej” – zaznaczają autorzy publikacji. Amigdalina jest chemicznie zbliżona do laetrylu i migdaliny, czyli związków, które zyskały szczególna popularność w latach 70. w walce z nowotworami. Leatryl podawany doustnie lub we wstrzyknięciach dożylnych lub domięśniowo miał rzekomo niszczyć komórki nowotworowe, nie uszkadzając zdrowych. Twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi badaniami naukowymi. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) nie zatwierdziła go z powodu braku skuteczności i bezpieczeństwa jako leku. Również w Unii Europejskiej nie został dopuszczony do obrotu jako produkt leczniczy. Wiele badań naukowych na przestrzeni lat udowodniło, że istnieje ryzyko wystąpienia skutków ubocznych, w tym wymiotów i nudności, zatrucia cyjankiem, szczególnie, gdy podaje się amigdalinę doustnie. „Ryzyko to może wzrosnąć wraz z jednoczesnym spożyciem witaminy C i u wegetarian z niedoborem witaminy B12” –

podkreślili autorzy publikacji pt. „Leczenie latrylowe w leczeniu raka”. W medycynie alternatywnej amigdalinę wciąż promuje się jako naturalną terapię przeciwnowotworową. Dostępna jest w internecie. Potocznie nazywa się ją „witaminą B17”, choć absolutnie nią nie jest. Na forach internetowych prowadzi się kontrowersyjne dyskusje na temat „korzystnego” jej wpływu w walce z chorobami nowotworowymi. Badacze i specjaliści przestrzegają jednak przed jej stosowaniem. Pomimo tego niektórzy pacjenci onkologiczni sięgają po nią. „W przypadku intensywnego leczenia onkologicznego – gdzie obciążony jest cały organizm, a niekiedy uszkodzona jest śluzówka żołądka i jelit – spożywanie pestek moreli może wywołać niestrawność, objawiającą się najczęściej silnymi kurczami brzucha, bólem brzucha, wymiotami czy też biegunką” – czytamy w artykule pt. „Amigdalina na raka – witamina B17 w leczeniu nowotworów” na portalu zwrotnikraka.pl.

Cyjanek to śmiertelna trucizna Śmierć w wyniku zatrucia cyjankiem następuje bardzo szybko. To najczęściej przypadki zatrucia dymem w trakcie pożarów (wydziela się wtedy m.in. cyjanowodór, czyli lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów, który jednak niewiele osób wyczuwa). „W ciężkim zatruciu cyjankami zgon może nastąpić w ciągu minut i specyficzne leczenie odtrutką powinno być wdrożone jak najszybciej – najlepiej na miejscu zdarzenia lub w trakcie transportu do szpitalnego oddziału ratunkowego” – zaznaczają specjaliści z dziedziny medycyny toksykologicznej, ratunkowej, intensywnej terapii w publikacji zatytułowanej „Rozpoznanie i leczenie zatruć cyjankami w okresie przedszpitalnym”. Charakterystycznym objawem zatrucia jest „brak sinicy, pomimo ewidentnej niewydolności krążenia i oddechu”. „Spowodowane jest to wysokim wysyceniem tlenem krwi żylnej, ze względu na zahamowanie metabolizmu tlenowego komórek” – czytamy w artykule. Pomijając główne przyczyny zatrucia cyjanowodorem, czyli m.in. dymem podczas pożaru lub „pyrolizy (spalania beztlenowego) wełny, bawełny, jedwabiu, nylonu, poliuretanów, gumy, styropianu, papieru oraz wielu innych produktów zawierających węgiel i azot”, może dojść do niego również w wyniku spożycia amigdaliny. Zatrucie cyjankiem może mieć przebieg lekki, ciężki i gwałtowny. Z tym ostatnim mamy do czynienia najczęściej podczas pożaru. Jego stopień ocenić można po objawach. „W zatruciu lekkim obserwuje się oszołomienie, zawroty głowy, splątanie, niewielką duszność. W zatruciu ciężkim szybko pojawia się ból głowy, gwałtowne zawroty głowy, splątanie, utrata przytomności z zaburzeniami oddechu i drgawkami. Najgwałtowniejsze, piorunujące zatrucie cyjankami przebiega pod postacią nagłej utraty przytomności z drgawkami i w ciągu kilku minut prowadzi do śmierci” – wyjaśniają autorzy publikacji pt. „Rozpoznanie i leczenie zatruć cyjankami w okresie przedszpitalnym”. Źródło: zdrowie.pap.pl

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


26 Strefa seniora

Gdy czyli co organy ma jeść senior się kurczą, Wśród starszych osób przyjmujących ponad pięć leków dziennie, nawet co druga osoba była niedożywiona. Seniorzy mniej czują pragnienie i głód, zaś masa wątroby spada o 30-40 proc. Inaczej trzeba jeść, gdy organizm nie działa na pełnych obrotach. Skalę niedożywienia u osób starszych pokazują badania fińskich naukowcy sądzić, że znacząco inaczej jest wśród innych narodowości. Starość nie jest chorobą, jest fizjologią, która dotyczy każdego. Z biegiem lat wiele procesów fizjologicznych spowalnia. Po 70. Roku życia zmniejsza się o 20 proc. masa mózgu w porównaniu do osób w trzeciej i czwartej dekadzie życia. Jeśli u seniora występuje otępienie czy łagodne zaburzenia pamięci, może on tracić poczucie czasu i nie być świadomy tego, czy się dobrze odżywia. Taka osoba nie jest w stanie jeść systematycznie, dochodzi u niej czasem do niedożywienia, zaniku

PLUS 11 listopada 2026

mięśni i wyniszczenia organizmu. Bliscy osoby starszej powinni szczególnie zwrócić uwagę na prawidłową dietę seniora.

Układ pokarmowy U seniorów gorzej funkcjonuje układ pokarmowy. Zmniejsza się wydzielanie śliny, słabiej odczuwają głód. W jelicie cienkim jest mniej kosmyków jelitowych (wypustek śluzówki jelit odpowiedzialnych za przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia), co prowadzi do zaburzeń wchłaniania i niedoborów składników odżywczych w organizmie. Zanika także błona śluzowa i zmniejsza się masa mięśniówki, co

przyczynia się m.in. do spowolnienia motoryki jelit i występowania problemów z zaparciami. Najczęstszym powodem zaparć jest przyjmowanie zbyt małej ilości płynów, dieta uboga w błonnik oraz brak ruchu, który powoduje, że pogarsza się perystaltyka jelit. Na błonnik trzeba jednak uważać, bo jeśli jest przyjmowany bez dostarczania wystarczającej ilości płynów może dojść do odwrotnego efektu, czyli zaparć. Osobom starszym coraz mniej rzeczy smakuje. Często można usłyszeć, iż według nich pokarm jest mdły. Zaburzenia smaku powoduje spadek wrażliwości kubków smako-

wych. Mniejsza przyjemność z jedzenia wiąże się też z pogorszenia możliwości dokładniejszego żucia z powodu braków w uzębieniu. Mniej wydzielanych jest enzymów trawiennych. Dlatego ważny jest sposób przygotowania potraw. Lepiej wybierać dania lekkostrawne, przygotowane poprzez gotowanie w wodzie i na parze, a także duszone bez tłuszczu w folii lub pergaminie. Pogarsza się metabolizm. Dlatego osoby w podeszłym wieku powinny mniej jeść produktów bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe, tj. produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak: mięso wieprzowe i wołowe, wędliny czy też


Strefa seniora 27 produkty mleczne o wysokiej zawartości tłuszczu. Musza także ograniczyć tłuszcze piekarnicze, słodycze, ciasta. Po 50. roku życia zapotrzebowanie na energię jest o 30. procent mniejsze od tego, które ma 30-latek. Jeśli węglowodanów i tłuszczów będzie za dużo w diecie, dojdzie do nadwagi lub otyłości. Zalecane zapotrzebowanie energetyczne dla kobiet powyżej 65. roku życia, prowadzących mało aktywny tryb życia, wynosi około 1750 kcal/dobę, a dla mężczyzn – 1950 kcal/dobę. By wraz z dietą dostarczyć odpowiednią ilość energii, trzeba jeść składniki w odpowiednich proporcjach: ok. 50-60 proc. węglowodanów, 25-30 proc. tłuszczów i 12-15 proc. białek. W diecie należy uwzględniać tłuszcze roślinne w postaci olejów (dodawane na ciepło: rzepakowy i oliwa z oliwek rafinowana oraz dodawane na zimno: olej rzepakowy i oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia, olej lniany). Warto jeść orzechy (laskowe, włoskie, migdały, nerkowce) i nasiona (słonecznik, dynia), ale zawsze w niewielkich porcjach (1 porcja = mała garść).

Gorzej działa trzustka U osób starszych dochodzi do upośledzenia zdolności wydzielniczych trzustki. To prowadzi do problemów trawiennych objawiających się biegunką. Zaburzenia wydzielania insuliny przez trzustkę mogą spowodować cukrzycę typu 2, polegającą na zmniejszonym wychwycie glukozy w komórkach mięśni, tkanki tłuszczowej i wątroby. Cukrzyca typu 2 stanowi 95 proc. wszystkich przypadków cukrzycy wśród osób starszych. Szczególnie grozi osobom z otyłością brzuszną, czyli gromadzeniem tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej. By ulżyć trzustce, trzeba ograniczyć węglowodany proste zawarte w słodyczach i cukrze na rzecz węglowodanów złożonych, zawierających warzywa, produkty zbożowe pełnoziarniste.

Kwasy omega U wielu seniorów występują niedobory kwasów tłuszczowych wielonienasyconych z rodziny omega-6 lub omega-3. By je uzupełnić, trzeba jeść tłuste ryby morskie, takie jak makrela, łosoś czy śledź. Zaleca się spożywanie ryb 2–3 razy w tygodniu (w tym jeden raz w tygodniu porcja tłustej ryby morskiej). W miarę moż-

Piramida zdrowego żywienia

Piramida pokazuje, jakich produktów i w jakich proporcjach powinno być w naszej codziennej diecie. Najwięcej należy jeść warzyw i owoców – w proporcji ¾ warzywa i ¼ owoców. Codziennie powinno się spożywać co najmniej dwie duże szklanki mleka, można je zastąpić jogurtem, kefirem – częściowo – serem. Spożycie mięsa należy ograniczyć do 0.5 kg/na tydzień.

liwości należy zamieniać mięsa czerwone (wieprzowina lub wołowina) na ryby lub dobrej jakości drób. Zmniejsza to ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia oraz schorzenia prowadzące do otępienia. Dieta, w której jest za dużo tłuszczy ogranicza wchłanianie wapnia, a jednocześnie nadmiar białka w pożywieniu zwiększa wydalanie wapnia z moczem.

Synteza białek Przyczyną niedoborów białkowych u osób po 65. roku życia, poza ich złym wchłanianiem w przewodzie pokarmowym i nadmiernym wykorzystaniem przez organizm, są również choroby np.: przewlekła niewydolność nerek, czy marskość wątroby oraz związane z tymi chorobami ograniczenia dietetyczne. Białko pochodzenia zwierzęcego jest pełnowartościowe i lepiej przyswajalne niż białko roślinne. W skład białka zwierzęcego wchodzą aminokwasy, których nasz organizm nie może wytworzyć, dlatego najlepiej dostarczyć je w diecie. Dobrym źródłem białka są: chude mięso, ryby, jaja, mleko i produkty mleczne, nasiona roślin strączkowych, orzechy, pełnoziarniste pieczywo, ryż brązowy.

Białko roślinne wywiera korzystne działania metaboliczne. Białko znajdujące się w soczewicy, cieciorce czy grochu obniża poziom cholesterolu całkowitego i poziom cukru. Białko jaja kurzego uważane jest z kolei za najlepsze źródło niezbędnych aminokwasów. Zaleca się 3 posiłki w ciągu dnia zawierające pełnowartościowe białko. Najlepiej jeść je w pierwszej połowie dnia, tak by składnik ten mógł zostać wykorzystany do regeneracji komórek i tkanek.

Zanika ośrodek pragnienia To dlatego osoby starsze zapominają o tym, że powinny pić. Natomiast stały niedobór płynów, może prowadzić do niebezpiecznego odwodnienia. Niedobór wody obniża sprawność umysłową, ogranicza wchłanianie witamin rozpuszczalnych w wodzie, np. witamin z grupy B czy witaminy C, które odpowiadają za naszą odporność, regulują gospodarkę lipidową oraz chronią przed artretyzmem. Wczesne oznaki odwodnienia to: zmęczenie, zawroty głowy, pragnienie, ciemny kolor moczu, bóle głowy, suchość w ustach/nosie, suchość skóry oraz skurcze mięśni. Warto pić wodę źródlaną oraz mineralną niegazowaną lub lekko

gazowaną. To naturalne uzupełnienie strat płynów w organizmie. W ten sposób dostarcza się też składniki mineralne takie jak: wapń, magnez, potas. Jeśli zielona herbata, to lekki napar - działa przeciwzapalnie. Reguluje też przemianę materii, dzięki temu łatwiej utrzymać prawidłową masę ciała. Jest źródłem naturalnych utleniaczy, które chronią organizm przed substancjami szkodliwymi. Seniorzy mogą pić herbaty owocowe, ale powinni wybierać te niesłodzone i bez sztucznych aromatów. Trawienie poprawia napar z mięty i rumianku. Warto pić soki owocowe, ale tylko naturalne, bez dodatku cukru. Oprócz wody dostarczają także składniki odżywcze, które naturalnie występują w owocach takie jak: błonnik pokarmowy, witaminę C, witaminy z grupy B, potas i magnez. Warto sięgać także po soki warzywne, które są bogatym źródło witamin i składników mineralnych np.: betakarotenu oraz potasu. Zawierają także błonnik, który usprawnia pracę przewodu pokarmowego. Wody gazowane nie są wskazane. Nasycone są dwutlenkiem węgla, który może podrażniać błonę śluzową żołądka, a to nasila wzdęcia i zgagę. Ograniczyć trzeba mocną kawę i mocną herbatę. Mocny napar może działać moczopędnie i powodować dodatkowe wydalanie wody z organizmu. Mocna kawa może także zwiększać wydalanie wapnia z organizmu, redukować ilość magnezu oraz wiązać żelazo, zmniejszając jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Może być także przyczyną pojawienia się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego lub sercowonaczyniowego. Nie powinno się pić wód smakowych z dodatkiem syropów lub cukru. Lepiej nie kupować napojów owocowych i nektarów, bo zawierają od 5 do 20 proc. dodatku soku owocowego i często są produkowane z dodatkiem cukru, co może przyczynić się do zwiększenia masy ciała. Pić najlepiej w małych porcjach w ciągu całego dnia. Wypić trzeba min. 7-8 szklanek płynów dziennie. Leki należy popijać wyłącznie wodą!

tel. 973-928-3838 ✷ www.tygodnikPLUS.com


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
PLUSFL1111 2026 by PLUS Media Group - Issuu