pleYn
Het verhaal van
Drikus Kroon “Ik kreeg nooit geen straf”
Het magazine van Pleyade September 2016
Coverfoto
pleY
Nog meer lezers!
Lees het verhaal van de heer Kroon op pagina
In de vorige editie schreven we over de groter geworden lezersgroep van de nieuwe Pleyn. We zijn nog maar enkele maanden verder en we zijn blij alwéér honderden nieuwe lezers te begroeten. Nu zijn het de cliënten, hun naasten, medewerkers en vrijwilligers in De Liemers. Via de post of de locatie ontvangen ook zij voortaan vier keer per jaar ons magazine. Hartelijk welkom, nieuwe lezers! We hopen dat ook u in Pleyn leuke, interessante, leerzame en ontspannende artikelen vindt. Je zou misschien denken dat Pleyn een blad voor Arnhemmers is. De rubriek ‘Typisch Arnhems’ is tot nu toe immers prominent aanwezig. We kunnen u geruststellen. Ook al wonen veel lezers in of rond Arnhem, voortaan kijken we verder, want ook in de Liemers gebeurt van alles dat vermeldenswaardig is.
2 2
26
Wat zou het dan ook fijn zijn als we een of meer Liemerse redactieleden of correspondenten voor Pleyn zouden mogen verwelkomen. Meedenken over de inhoud, een rubriek maken of foto’s maken; de taken zijn divers. Het maakt niet uit of u werkt, woont, vrijwilliger bent bij een van de Liemerse locaties of familielid van een cliënt. Een goede neus voor leuke of interessante onderwerpen, lol hebben in een stukje schrijven en een internetverbinding zijn gewenst. Kom vrijblijvend een keer meedoen en ontdek hoe leuk het is om enkele uurtjes per kwartaal bij te dragen aan onze mooie Pleyn! Reacties zijn welkom op redactiepleyn@pleyade.nl.
Redactie Pleyn
Inhoud 4 6 8 9 10 12 13 14 15 16 18 20 21 22 24 25 26 28 29 30 31 32
SamenSpraak Wens in vervulling Raad van bestuur
Pagina
6
Pagina
21
Gezondheid Vrijwilligerswerk Cliëntenraad - innovatiegelden Dit is mijn hobby Typisch Arnhems Boekentip Lekker eten met Mildred Meekijken met Pleyade wijkzorg Nieuwe Pleyade locaties
Wens in vervulling
Carenzorgt
Pagina
18
Carenzorgt Kunst & Cultuur: Pleyade Design Contest Apps & websites Column Het verhaal van Drikus Kroon Compaan voor thuiszorgcliënten Studiereis naar Berlijn ‘In de bloemetjes’ | Colofon PuzzelPleYn Ten Slotte
Meekijken met Pleyade wijkzorg, op stap met Suzanne
33
K im
Samen Twee verschillende mensen; ze kennen elkaar niet, maar hebben allebei een band met Pleyade. In SamenSpraak interviewen medewerkers, bewoners en vrijwilligers elkaar. In deze editie: Kim Aleven, gebiedsmanager De Liemers (voorheen Diafaan) maakt kennis met Paul Kwabek, verzorgende bij Pleyade Revalidatie en OR-lid. Kim: “Wie ben je, en wat doe je?” Paul: “Ik ben Paul, geboren in Elden. Ik werk tien jaar in de zorg waarvan zeven jaar bij Pleyade als verzorgende-IG. Sinds 2011 zit ik in de OR (ondernemingsraad). En jij?” Kim: “Ik ben Kim, geboren in Babberich. Ik heb HBO-V gedaan en heb gewerkt in het Radboud Ziekenhuis in Nijmegen. Ik heb daar veel afdelingen doorlopen en veel geleerd. In 2008 kwam ik in de ouderenzorg bij Diafaan nadat ik een managementopleiding had gedaan. Nu ben ik gebiedsmanager De Liemers.” Kim:“Hoe ben je bij Pleyade gekomen?” Paul:“Ik ben begonnen als vrijwilliger. We hadden een wekelijks zwemclubje en ik bezocht een mijnheer op Waalstaete. Ik ging werken op Elderhoeve, op een PG-afdeling en nu zit ik na veel verhuizingen op de revalidatie. Vroeger werkte ik in de psychiatrie dus ik herkende sommige dingen van PG wel. Wat is het leukste aan jouw werk, Kim? Kim: “Toen ik in het ziekenhuis werkte, had ik een heel stoffig beeld van verpleeghuiszorg. Bij Diafaan kwam ik eerst in de thuiszorg, maar daarna kreeg ik intramuraal erbij. Ik dacht wow, wat geweldig! Wat kun je hier veel betekenen voor mensen, dacht ik. Ik verloor op de PG en somatiek echt mijn hart aan de verpleeghuiszorg. Bewoners en team staan dicht bij elkaar.”
4 4
Spraak
P au l
Paul: “Dat herken ik. In de psychiatrie had ik ook een totaal ander beeld van de ouderenzorg, maar toen ik daar op een ouderenafdeling kwam te staan, tijdens een stage in Wolfheze, was dat het helemaal. Toen ben ik dus vrijwilligerswerk gaan doen en kwam ik hier.” Kim: “Wat toevallig, ik heb ook stagegelopen in Wolfheze. Maar Paul, jij zit dus ook in de OR hè?” Paul: “Ja, we waren als OR nauw betrokken bij de overname van Diafaan. We hebben er uitgebreid kennisgemaakt en waren ook bij de sollicitatieronde. Men was heel blij dat er weer meer zekerheid is. We willen enkele contactpersonen van De Liemers benaderen en volgend jaar zijn er OR-verkiezingen, dus dat komt goed uit. Kim, wat zijn jouw verwachtingen voor de toekomst bij Pleyade?” Kim: “We kunnen weer gaan bouwen en doen waar we goed in zijn. Het was een spannende periode voor mij en mijn 900 collega’s, maar we zijn blij dat we zijn overgenomen en we kregen een warme ontvangst bij Pleyade. Paul, je bent hier al lang. Wat draagt bij aan het plezier in je werk?” Paul:“Het werk zelf, het team, de bewoners, de familie. Op de revalidatie is altijd veel dynamiek. Dat maakt mijn werk leuk. Maar doordat ik in de OR kwam raakte ik veel meer betrokken bij de organisatie. We hebben ook discussies en het is echt niet alleen maar positief maar je mag van mening verschillen. Ik weet er inmiddels veel van en ik mag meepraten. Dat vind ik leuk.”
55
“Ik zou nog zo graag…”
Wens in vervulling Nog eens een biertje drinken in mijn oude stamcafé. Een eindje fietsen over de Hoge Veluwe. Ouderen dromen wel eens stilletjes over een wens, die ze graag nog in vervulling zouden zien gaan. Maar dit te realiseren of te bekostigen lijkt onmogelijk. Soms is het echter alleen een kwestie van logistiek en goede begeleiding en hoeft het geen vermogen te kosten. Daarom zal Pleyade elk kwartaal een ingediende wens proberen te vervullen. Soms gebeurt dat met behulp van een andere organisatie of stichting, zoals bijvoorbeeld stichting Vrienden van Pleyade. Pleyn doet verslag van zo’n dag met een gouden randje. Wensen kunt u sturen naar: Pleyade t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem Of mail naar redactiepleyn@pleyade.nl.
6 6
Mevrouw Annie Van Mullem (75), bewoonster van locatie Tertzio in Elst, heeft “wel honderdduzend wensen”, zegt ze. Een professionele schoonheidsbehandeling heeft ze nog nooit gehad en dat lijkt haar wel wat. “Eigenlijk heb ik er geen geduld voor maar ik ben benieuwd wat ze gaat doen.”
“Wel honderdduzend wensen” Pleyn heeft Margot Eskes van Schoonheidsspecialist Elst uitgenodigd om Annie van Mullem een verwen-uurtje te bezorgen. Margot heeft haar koffer met spullen meegenomen. Een echte behandelstoel zoals in haar studio in Elst heeft ze hier niet maar met wat improviseren ligt Annie van Mullen even later lekker ontspannen in een stoel. Margot bedekt Annie’s handen en gezicht met warme handdoeken en vervolgens krijgt ze een complete behandeling met allerlei crèmes, reiniging, heerlijke massage en zelfs een peeling. “Wat zeg je? Een piercing?” Dat was even schrikken. Gelukkig verstond ze het verkeerd. Pure verwennerij en ontspanning dus. Annie zou bijna in slaap zijn gevallen als niet een paar familieleden waren binnengekomen om hun moeder en oma te bezoeken. Als de behandeling klaar is, zegt Annie: “Lang liggen kan ik eigenlijk niet zo goed, maar het was heerlijk!” Haar huid ziet er mooi en ontspannen uit en ze krijgt complimenten van de verzorgenden.
Margot bezo rgt Annie een verwen-uurtje
niet zo goed, “Lang liggen kan ik eigen lijk m aar het was heerlijk!�
77
Raad van bestuur
Zorg voor cliënten Diafaan gegarandeerd. Regionale aanbieders Pleyade, Liemerije en Sensire zetten zorg vanaf 1 juni voort. Met die boodschap maakten we afgelopen 19 mei wereldkundig dat we in één klap zorgen voor 225 cliënten in De Liemers.
Ook voor de bestaande organisatie zijn de afgelopen weken hectisch verlopen. Maar dankzij de inzet en enthousiasme van onze medewerkers is de uitbreiding een succes. Ik waardeer dat jullie de schouders eronder hebben gezet en in korte tijd zo veel hebben gerealiseerd.
Ik heet de nieuwe cliënten van harte welkom; u kunt erop rekenen dat we u dezelfde kwalitatief goede zorg bieden als de andere cliënten van Pleyade van ons gewend zijn. Het was een spannende tijd, maar een stap die we moesten nemen. Waarom? Pleyade vindt het belangrijk om er als gezonde zorgorganisatie ook te zijn voor kwetsbare ouderen in de Liemers. Dat is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Hoe nu verder? De belangrijkste voorwaarden voor het voortzetten van de zorg zijn geregeld. Nu het stof een beetje is neergedaald is het tijd om wat verder vooruit te kijken. Voorop staat dat we rust willen creëren; vooralsnog werkt het op de Liemerse locaties gewoon zoals men gewend was. De komende tijd onderzoeken we hoe we van elkaar kunnen leren: welke dingen willen we veranderen in De Liemers en welke dingen nemen we juist over in het Pleyade-beleid? Natuurlijk zullen er veranderingen komen. Het is de bedoeling dat pas over twee jaar de Liemerse locaties en overige Pleyade locaties volledig geïntegreerd zijn.
Trots op alle medewerkers Bij deze ook een dankwoord voor de nieuwe medewerkers, die al vanaf april niet wisten wat de toekomst zou brengen. Ondanks de onzekerheid over de persoonlijke situatie hebben jullie al die tijd de cliënt centraal gesteld; en dat past precies bij onze visie. Welkom bij Pleyade en ik hoop dat jullie blijven vasthouden aan het geven van goede en liefdevolle zorg aan onze cliënten.
8 8
Ik ben van mening dat de toevoeging van cliënten, medewerkers en vrijwilligers in De Liemers waardevol is voor Pleyade en kijk uit naar wat de toekomst brengt.
‘Tijdstip van eten belangrijker dan maaltijd zelf’
‘Stevig wandelen beter voor hart dan hardlopen’
Mr. E.N. van Kleffensstraat 16, 6842 CV Arnhem Tel: 026 751 6458 - dinsdags van 9:00 tot 17:00 uur E-mail: or@pleyade.nl De OndernemingsRaad (OR) van Pleyade is bereikbaar: Via de interne mail Via intranet/digipleyn Via contactpersonen op locatie Telefonisch Op afspraak een OR-vergadering bijwonen
•• •• •• •• ••
Wij zijn er voor jou. Ben jij er voor de OR?
Een flinke wandeling verkleint de kans op hartziekten effectiever dan hardlopen, als evenveel energie wordt verbruikt. Dit blijkt uit een studie waarover een Britse krant bericht. De onderzoekers vergeleken 6 jaar lang de resultaten van ruim 33.000 hardlopers en 15.000 wandelaars tussen de 18 tot 80 jaar. Hardlopen brengt de kans op een hartziekte terug met 4,5 procent, terwijl wandelen 9,3 procent minder kans op zo’n aandoening geeft. De kans op hoge bloeddruk loopt bij hardlopen 4,2 procent terug en 7,2 procent bij wandelen.
Gezondheid
De tijdstippen waarop iemand eet heeft een mogelijk groter positief effect op de gezondheid dan de maaltijd zelf. Minder eten in de avond zorgt volgens onderzoekers voor een kleinere kans op obesitas. Uit een studie van het Britse Kings College blijkt dat het belangrijk is om in de avond weinig calorieën te eten. De onderzoekers stellen dat mensen steeds later op de dag dineren en op onregelmatige tijden eten. Dit zorgt voor een afwijkend bioritme en belemmert bovendien de spijsvertering. Recenter onderzoek liet zien dat mensen die hun hoofdmaaltijd in de ochtend aten, meer afvielen en hun bloedsuikerspiegel verbeterde. Het is volgens de onderzoekers normaal geworden bij diëten te letten op de voeding zelf, in plaats van op de tijdstippen waarop maaltijden worden gegeten. “Er lijkt een waarheid te zitten in het gezegde: ‘Eet ontbijt als een koning, lunch als een prins en dineer als een arme’”, aldus mede-onderzoeker Gerda Pot. Het onderzoek naar voeding is volgens Pot al ver gevorderd. Toch blijft het volgens haar onduidelijk welke maaltijd voor de meeste energie zorgt.
Bron: nu.nl
99
Vrijwilligerswerk bij Pleyade “Ik ben geboren in Deurne, Noord-Brabant in een gezin met negen kinderen. De meesten met creatief talent.”
“Na de bas issc aan de Tex hool volgde ik een o p t iel bedrijf sschool. D leiding ik in m ilita aar na ging ire dienst.”
“Ik heb veel handarbeidtechnieken geleerd op een cursus. Beeldhouwen met gasbeton, mergel en speksteen doe ik het liefst.”
“Na mijn diensttijd ging ik de verpleging in. Ik deed de algemene verpleegopleiding en de opleiding psychiatrie. Ik heb daarna lange tijd en met veel plezier op de intensive care gewerkt.”
10
Ton Spang, vrijwilliger Eldenstaete
“Ik deed eens mee aan een zomermarkt in Martinushof en daar kwam ik in contact met Rob Spaan van de activiteiten. Ik werd vrijwilliger. Toen Martinushof sloot ging ik naar De Akkerwinde. Ook De Akkerwinde sloot en we gingen naar Eldenstaete. Daar ben ik nu nog steeds. Ik help tussen 8 en 10 uur met het ontbijt en daarna ga ik met Helma Kemmink en twee andere vrijwilligers knutselen.”
“Het bijzondere van werken in Eldenstaete is dat Helma mijn ideeën stimuleert en dat zijn er veel, zoals schilderen, wol spinnen en het maken van hapjes. De ideeën komen soms ook van de cliënten. Met kerst heb ik een minimarkt van mijn eigen spullen georganiseerd. Zo kunnen cliënten zien wat ik maak.“
“Sinds kort begeleid ik op Polderhof een cliënt één op één. Dat is erg leuk om te doen.” “Ik vind het enorm leuk om met cliënten samen te werken. Ze beginnen me te kennen en dat geeft een heerlijk warm gevoel om alles samen te doen. Ik doe dit al 12,5 jaar op maandag- en dinsdagmorgen. Dat zijn mijn werkdagen die ik vrijhoud van privé afspraken. Ik heb een goede keuze gemaakt toen ik met pensioen ging en hoop het nog lang te mogen doen!”
Tip ‘Dick Ket. Magisch tekenaar’ in Museum Arnhem Van 17 september tot 4 december presenteert Museum Arnhem de tentoonstelling Dick Ket. Magisch tekenaar. Met ruim 400 werken heeft Museum Arnhem de grootste collectie van Dick Ket in Nederland. De tentoonstelling zoomt in op zijn kunstenaarschap en in het bijzonder zijn unieke tekenkunst. Te zien zijn tekeningen, voorstudies en brieven van de in 1940 gestorven kunstenaar uit de eigen collectie, aangevuld met belangrijke bruiklenen uit het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum, Gemeentemuseum Den Haag, Centraal Museum, De Fundatie en Museum More. Het overzicht van Kets tekeningen bevat stadsgezichten, landschappen, portretten en zelfportretten. De brieven, vaak à la Van Gogh geïllustreerd met tekeningen, geven een persoonlijke inkijk in zijn emotionele en fysieke leefwereld en zijn artistieke netwerk in de jaren dertig van de vorige eeuw. Unieke collectie De unieke Ket-collectie van Museum Arnhem vormt de basis van de omvangrijke collectie neorealisme met werken van onder andere Jan Mankes, Carel Willink en Pyke Koch. De tentoonstelling Dick Ket. Magisch tekenaar presenteert ruim 125 tekeningen en is mede mogelijk gemaakt door: Gemeente Arnhem, BankGiro Loterij en Vereniging Vrienden van Museum Arnhem. Museum Arnhem aan de Utrechtseweg 87 is geopend van 11.00 tot 17.00 uur (op maandag gesloten). Het museum is toegankelijk voor minder validen en heeft een lift. Website: www.museumarnhem.nl
11 11
Cliëntenraad Toewijzing Innovatiegelden door CCR (Centrale CliëntenRaad) De Raad van Bestuur heeft voor 2016 aan de CCR € 100.000 toegezegd die ingezet mogen worden voor innovatieve ideeën die direct de cliënten ten goede komen. In april heeft de CCR de door de verschillende locaties ingediende aanvragen voor de innovatiegelden besproken. Aanvragen die in aanmerking kwamen, moesten voldoen aan twee criteria: a. De aanvraag moet direct ten goede komen aan de cliënten. b. De aanvraag moet innovatief zijn.
De overige niet gehonoreerde aanvragen waren op zich goede aanvragen maar behoorden naar de mening van de CCR thuis bij de reguliere begrotingsaanvragen. Dit betekent dat er nog circa 65.000 euro te verdelen was. Daarom heeft de CCR besloten een tweede ronde te houden: tot uiterlijk 1 augustus konden opnieuw plannen worden ingediend. Bij het ter perse gaan van deze Pleyn is nog niet bekend waar dit geld aan besteed zal worden maar in de volgende Pleyn leest u er meer over.
Er zijn 18 aanvragen bij de CCR ingediend; al deze aanvragen heeft de CCR beoordeeld op basis van de twee genoemde punten. De volgende zeven aanvragen zijn toegewezen omdat zij voldeden aan de gestelde criteria: •• Eldenstaete gebouw A, B en D: aanschaf tovertafel* (drie in totaal) •• Eldenstaete gebouw A: aanschaf elektrische tandem •• Eldenstaete algemeen: aanschaf Qwiek.up** •• Eimersstaete: aanschaf Qwiek.up •• Waalstaete: een bijdrage aan het project ‘je eigen voordeur!’
Heeft u interesse voor het cliëntenraadwerk op een bepaalde Pleyade locatie en wilt u actief een bijdrage leveren aan een goede cliëntzorg, dan kunt u op elke locatie contact opnemen met de cliëntenraad. Wij kunnen in het belang van de cliënten nog best hulp gebruiken. U kunt contact opnemen met de CCR via het bestuurssecretariaat., e-mail: secretariaatRvB@pleyade.nl
*Een Tovertafel is een speels product dat ouderen in de midden- tot late stadia van dementie stimuleert in fysieke activiteit en sociale interactie. Lichtprojectie op de tafel reageert op de beweging van handen en armen. **Een Qwiek.up creëert een dynamische omgeving voor (bed-legerige) cliënten en past hierdoor goed in een belevingsgerichte zorgaanpak. Cliënten worden zintuigelijk geprikkeld door gebruik te maken van kamervullende projecties en geluid, verpakt in een eenvoudig te bedienen product.
12 12
Dit is mijn hobby
Weer of geen weer.....
Rita Visser, woonbegeleider in Eldenstaete Uiteraard ook 4daagsenagels
Ik had vroeger de pest aan wandelen. Dat veranderde toen mijn man voor het eerst de Vierdaagse liep. Door het enthousiasme en het plezier van de lopers raakte ik ook door het wandelvirus aangestoken. In 1999 ben ik serieus gaan trainen en heb ik voor de eerste keer de Nijmeegse tocht uitgelopen. Mijn voeten lagen aan flarden maar ik was apetrots op mezelf! Vanaf die tijd hebben we samen met vrienden en familie regelmatig de Vierdaagse gelopen. Nog leuker dan dit grootse wandelspektakel vind ik het om fikse wandelingen met vrienden te maken, die we altijd eindigen met een lekker hapje en drankje.
Ook houden we jaarlijks wandelvakanties met vrienden in het buitenland. Veel Griekse eilanden hebben we op deze manier goed leren kennen. Voor de 100ste Vierdaagse heb ik me natuurlijk ook weer aangemeld. Nu ik voor de tiende keer de finish heb gehaald, zal ik worden ingeschreven bij ‘Het Legioen van de Gouden Kruisdragers’. Zo is een bezigheid waar ik als kind zo’n hekel aan had veranderd in een leuke en gezonde hobby!
13 13
Typisch Arnhems Park Sonsbeek Park Sonsbeek in Arnhem is zonder twijfel het bekendste park van de stad. Het is 67 hectare groot en het grenst in het noorden aan de parken Zijpendaal en Gulden Bodem. Het ontleent zijn naam aan de Sonsbeek die er zijn stroomgebied heeft en oorspronkelijk Sint Jansbeek heette.
Het park is voor het grootste deel beplant met een eeuwenoud beukenbos. Het heeft een heuvelachtig karakter en bevat een grote diversiteit aan bomen en planten. Er zijn vijvers, fonteinen en twee watervallen. Veel Arnhemmers kennen die plekken als trouwfoto-locatie. Aan de rand van het park is sinds 2004 het Nederlands Watermuseum gevestigd in de voormalige Begijnemolen. Daar vlakbij staat ook De Witte Watermolen, de enige nog werkende van de tien watermolens die langs de Sint Jansbeek hebben gestaan. In de schuur van de molen is het bezoekerscentrum Molenplaats Sonsbeek gevestigd.
14 14
Verder vindt men op het grondgebied van het park Huis Sonsbeek, ‘De Witte Villa’, de ‘Steile Tuin’, theehuis de Palatijn, twee restaurants (de Boerderij en het Sonsbeekpaviljoen), een ijskelder uit de vroege negentiende eeuw en de belvedère. Geschiedenis H.J.C.J. baron van Heeckeren kocht het landgoed in 1821. Hij ging door met de toen gebruikelijke tuinaanleg in Engelse landschapstijl, waar de vorige eigenaar Theodorus baron de Smeth mee was begonnen. Wegens geldproblemen verkocht baron van Heeckeren delen van het landgoed aan projectontwikkelaars. Daar zijn nu de Transvaalbuurt, het Burgemeesterskwartier en St. Marten en Sonsbeekkwartier op gebouwd. In 1899 kocht de gemeente Arnhem het landgoed met de Witte Villa aan voor de helft van het bedrag dat in dat jaar op de gemeentebegroting stond. Opgeknapt en uitgebreid In het park staat het monument voor Hendrik Lorentz, de in Arnhem geboren natuurkundige. Kort na de oorlog werd in het park een straatolympiade gehouden, sportwedstrijden voor kinderen die geen vakantie hadden. Dit groeide uit tot de Arnhemse wielerronde: ‘Ome Joop’s Tour door Nederland’. In 1999 bestond het park honderd jaar en kreeg het een flinke opknapbeurt. Toen werd onder meer de ‘Steile Tuin’ aangelegd.
inen Een van de fonte Ook kregen enkele horecagelegenheden een opknapbeurt. In 2005 werd het park aan de westkant enkele meters breder na herinrichting van de Zijpendaalseweg.
Sonsbeek
Boekentip ‘De Rosebud atletiekclub voor vrouwen’
Cultuur In het oostelijk deel van het park wordt elke zomer van eind mei tot eind augustus op zondagmiddagen Park Open georganiseerd, een serie van gratis culturele evenementen met theater, muziek en dans. In augustus wordt de serie afgesloten met het festival de Sonsbeek Theater Avenue. Sonsbeel’16 transAction is een tentoonstelling met installaties waar deelnemende kunstenaars tot half september ook lezingen, workshops en performances geven.
stad Koeien m idden in de
Dit boek vertelt het verhaal van Canadese Aganetha (Aggie) Smart. Een vrouw met ambities die niet zo pasten in de tijd waarin ze leefde. Aggie wint als eerste vrouw de 800 meter op de olympische spelen van 1928 in Amsterdam. Haar verworven roem is allang vergeten op het moment dat het verhaal begint. Aggie is dan 104 jaar oud en heeft zo’n beetje alle fysieke ongemakken die je bij die leeftijd verwacht. Dat was wel anders in 1928! Op een dag wordt Aggie uit het verzorgingshuis meegenomen door twee jonge mensen met hun eigen dromen en ambities. Hoe Aggie daarin past wordt langzaam duidelijk. Aggie gaat terug in de tijd. Naar haar leven op het platteland van Ontario, haar leven in de stad, haar familie en haar olympische droom. Een bewogen leven prachtig weergegeven door de schrijfster van het boek Carrie Snyder. Een blik op de vergankelijkheid van het leven. Wellicht wordt je door het lezen van dit boek uitgedaagd om eens stil te staan bij je eigen ambities en dromen.
Auteur: Carrie Snyder 321 pagina’s Uitgever: Ambo|Anthos ISBN 9789026329494 Maart 2015
15 15
Lekker eten met Mildred
Kruudmoes
In vroeger tijden werd kruudmoes gemaakt om de hardwerkende boeren op het land van een goede, stevige en voedzame hap te voorzien. De boerin ging rond het middaguur met een ‘panne’ vol kruudmoes, gewikkeld in een keukendoek, naar de akker waar het maaien, hooien en binden plaatsvond. Zodra zij aankwam, stopten de harde werkers en ging men traditioneel in een kring zitten om met elkaar te eten. Daarvoor had de boerin in haar mand ook kommen en lepels meegenomen.
Kruudmoes: ‘Traditie in Overijssel ‘ 16
Tegenwoordig wordt op de akkers, waar het handwerk is vervangen door werken met grote landbouwmachines, geen kruudmoes meer gegeten. Het gebied waar ze dit gerecht nog wel eten is de streek langs de IJssel vanaf Doesburg tot in de kop van Overijssel, en ook op de Veluwe. In de kop van Overijssel noemt men het ‘gruunmoes’. In de zomervakantie is in Raalte het initiatief genomen om op de botermarkt kruudmoes te gaan verkopen. Veel mensen uit Raalte en omgeving halen tegenwoordig op de botermarkt hun portie kruudmoes en menig toerist proeft het gerecht daar voor het eerst. Dat dit een succesvolle aanpak is om een oud streekgerecht in stand te houden, blijkt wel uit de verkoopcijfers. Inmiddels wordt op de botermarkt per dag tussen de 300 en 400 liter kruudmoes verkocht.
Voorbereiding De gort een nacht weken in het water (men zet dat ‘s avonds klaar om de volgende dag de kruudmoes te kunnen maken).
Bereiding De geweekte gort met het weekwater aan de kook brengen en twee uur zachtjes laten koken. Daarna de rookworst en de rozijnen toevoegen en alles nog een uur zachtjes laten koken. Vervolgens het rookspek in dobbelsteentjes snijden en de worst uit de pan in plakjes snijden. Spek en worst in de pan doen. Dan de fijngesneden kruiden toevoegen en - al roerend - nog even goed doorwarmen. Voeg als laatste de karnemelk toe, nadat de kruudmoes al een beetje is afgekoeld. Dat voorkomt dat de karnemelk gaat schiften. Soms voegt men als extra ook nog een beetje bloem toe om schiften van de karnemelk te voorkomen of om de kruudmoes op de juiste dikte te krijgen. Serveer de kruudmoes in diepe soepborden of kommen en geef er stroop bij.
n lijstje e p p a h c Boords4 p ersonen voo
m go r t 350 gra k rooks p e m a r g 250 wo rst een rook rozijnen e d l r e w een paa m ge l e e u t n e 250 gra ev r vel en e k s e j k paar ta izem unt u r k s e j tak k ar nemel k r e t i l 2 water. r e t i l ,5 2
17
Meekijken met Pleyade wijkzorg “Wijkzorg is een andere tak van sport binnen Pleyade” Op een regenachtige ochtend stappen we bij wijkverpleegkundige Suzanne Schonis (38) in de auto om een paar uur met haar mee te kijken. Suzanne is al om zeven uur begonnen. Het werk van de wijkverpleegkundige is niet voor iedereen duidelijk. Daar kunnen we vandaag iets aan doen. Suzanne begon al op haar vijftiende met opleidingen, stages en (bij)banen in de zorg. Ze deed de HBO-V. Vanaf 2000 is ze wijkverpleegkundige. Sinds 2009 werkt ze bij Pleyade Thuiszorg. Haar werkgebied is Arnhem-Zuid. Suzanne houdt van haar werk. Een werkdag is gevarieerd. Zowel het werk als de doelgroep zijn heel uiteenlopend. We gaan eerst naar mevrouw de S., voor hulp bij het douchen en aankleden. Op het adres aangekomen blijkt dat mevrouw de dag ervoor heeft afgebeld, omdat ze vandaag met haar dochter naar de kapper gaat.
18 18
Moeder en dochter staan al klaar voor vertrek. Mevrouw voelt zich vandaag goed, is al aangekleed en heeft geen verdere hulp nodig. Dat was een kort bezoek. Gespreksstof Dit betekent dat we al snel bij mevrouw J. (60) voor de deur staan. Zij is jong-dementerend. Ze is weliswaar fit en mobiel, ziet er jong uit en is opgewekt maar de controle over haar leven is ze kwijt. Haar zoon (25) woont nog bij haar in huis en nam de zorg voor zijn moeder op zich toen ze nog geen wijkzorg ontving. Desgevraagd zegt mevrouw J. dat ze het erg fijn vindt dat Suzanne haar komt helpen. “Ik hoef nu mijn zoon er niet mee te belasten.” Tijdens het douchen en aankleden praten de dames over de kinderen en kleinkinderen. “Heb je goed geslapen?” vraagt Suzanne. “Ik slaap altijd goed” zegt mevrouw. En dan: “Ik ben iets aan het doen, maar ik weet niet meer wat,” “Sokken aantrekken” vult Suzanne aan. Ze blijkt altijd gespreksstof te hebben “Wat een leuk dekbedovertrek heb je.” Ze werkt het zorgdossier bij en we vertrekken. “Tot vanmiddag bij de lunch”.
Suzanne
Onderweg naar de volgende cliënt spreken we over het ‘meenemen’ van werk naar huis. “Natuurlijk zijn er weleens schrijnende gevallen, die je meer aangrijpen dan andere maar over het algemeen kan ik het goed aan.” Suzanne werkt 24 uur per week. Er zijn twee thuiszorgteams met elk 14 a 15 medewerkers en een teamhoofd. Er zijn vier wijkverpleegkundigen. Samen hebben ze elf ochtendroutes en vijf avondroutes. “We intensiveren de samenwerking met het verpleegkundig team, zij doen de calamiteiten ’s nachts. Overdag is er de wijkverpleegkundige en ’s nachts de achterwacht.” We gaan nu naar Mike. Hij is maar anderhalf jaar oud. Zijn moeder heeft een operatie ondergaan en mag niet tillen. Voor Suzanne is dit een leuke afwisseling. Ze heeft het aanvankelijk terughoudende ventje snel voor zich gewonnen en er komt vrolijk gebabbel uit de badkamer. Moeder vertelt ondertussen dat haar dochter van 17 de persoonlijke verzorging doet en dat ze blij is dat iemand haar kind kan verzorgen. Het ziet er overigens niet naar uit dat dit een langdurend contact zal zijn. Het netwerk rond de familie kan veel zelf bijdragen.
Verantwoordelijkheid bij de professional Suzanne vindt het een prima zaak dat niet meer een ‘kantoor’ de gesprekken met de cliënten over indicering houdt, maar dat zij dat zelf doen. “Kijken wat het netwerk zelf kan doen is alleen maar positief. Het is goed dat de verantwoordelijkheid weer bij de professional ligt. Mensen willen gewoon thuis blijven wonen en het is fijn dat we daar met wijkzorg aan mee kunnen werken.” Veel veranderingen ziet ze overigens niet. “Het werk is nog steeds hetzelfde. En die mensen die roepen dat oude mensen geen zorg meer krijgen hebben ongelijk. Onzin. Iedereen die zorg nodig heeft krijgt het ook.” Intussen zijn we aangekomen bij het echtpaar S., beiden licht dementerend. De heer S. is muziekliefhebber en dat is te merken ook. In het huis klinkt hard ‘Hotel California’ uit de speakers. Hij vindt het gezellig dat er wat aanloop is. Ook zegt hij een beetje somber te zijn door de regen. Het is Suzanne’s taak om mevrouw S. te stimuleren een douche te nemen. Zou ze dat niet doen, dan zou ze waarschijnlijk de hele dag in pyjama op de bank zitten. Vandaag gebeurt dat niet want Suzanne weet mevrouw mee naar boven te nemen voor een frisse douche. Dit echtpaar redt zich nog net. “Koken doen we zelf”, zegt mijnheer. Hij bezoekt wekelijks de dagopvang maar gaat evengoed ook elke donderdag naar de tennisbaan. Thuiszorg is andere tak van sport Onderweg naar de volgende cliënt zegt Suzanne dat het een voordeel is, dat de thuiszorg onderdeel is van Pleyade.
“We hebben nu alles in huis. Fysiotherapie of andere behandelingen, langdurige zorg, alles in de buurt. Thuiszorg is een andere tak van sport. Al zijn we maar een heel klein stukje van Pleyade, en ligt de nadruk op het intramurale deel, wij vinden het leuk om te laten zien wat ons werk inhoudt. Soms merk je dat de rest van de organisatie geen idee heeft wat we doen en waarom. Maar we zijn op de goede weg. ‘Management on Tour’ is een goed project. Managers lopen mee om de sfeer te proeven. We hebben ook een betere positionering in de wijk. De herkenbaarheid mag nog wel iets beter. Misschien magneetborden om op je auto te hangen? Of toch een jasje?” De volgende cliënt is van Turkse komaf. Zij ontvangt de persoonlijke verzorging van het Turks georiënteerde ‘Zorg en Welzijn’ (onderdeel van Pleyade). Pleyade Thuiszorg bezoekt haar om de medische handelingen te verrichten, in dit geval een injectie te geven. Maar wat blijkt? Mevrouw is helemaal niet thuis. Suzanne belt de dochter en zij vertelt dat ze bij Zorg en Welzijn heeft afgebeld, maar ja, die boodschap is niet bij Pleyade Thuiszorg aangekomen. Ze maken een nieuwe afspraak. Van de ene cliënt naar de andere Suzanne heeft zichtbaar plezier in haar werk. Ze heeft vrijheid maar ook verantwoordelijkheid. “En zeg nou zelf, het is toch heerlijk om zo van de ene cliënt naar de andere te rijden en mensen weer tevreden achter te laten?” Daar kunnen we haar gelijk in geven.
Suzanne bij
cliënt
Haar laatste bezoek van de ochtend betreft een gesprek over her-indicering. De zorg die de cliënt krijgt moet worden aangepast. Zij kan dat, als professional, uitstekend regelen en alle afspraken die ze met de cliënt maakt kunnen snel en zonder omwegen worden gerealiseerd. De cliënt profiteert daarvan. Wijkzorg is inderdaad een andere tak van sport.
19 19
Van acht naar twaalf locaties! Pleyade is na de overdracht van vier voormalige Diafaan locaties in De Liemers flink gegroeid in aantallen cliënten, medewerkers en vrijwilligers. Voor al deze mensen betekent dat wennen aan een nieuwe organisatie. Hoe hebben ze dat ervaren? Op deze pagina enkele reacties uit De Liemers.
Thuvine
Mevrouw Glezer, cliënt: “ik ben blij. De rust is terug. Het personeel werkt keihard. De bestuurder van Pleyade hebben we vaker gezien dan de bestuurder van Diafaan. Aardige man, die ook een praatje maakt met de cliënten.“ Verzorgende (wil anoniem blijven): “Ik voel me zeer welkom bij Pleyade. We krijgen regelmatig kleinigheden als waardering die we vroeger nooit kregen.” Jacky Bouwman, vrijwilligster: “Toen ik het hoorde gaf mij dat veel rust. Ik ben blij dat de activiteitenbegeleider mocht blijven. Dat gaf ons als vrijwilligers de motivatie om door te gaan.”
Julia Thuis, verzorgende: ”Het moment was ongelukkig, omdat de vakantietijd voor de deur stond. Het faillissement en de vakantie heeft ons genekt. Het is nog zoeken waar we alle documenten moeten zoeken. We hebben een ander computersysteem en andere leveranciers. Dit kost tijd en de zorg gaat wel door. Pleyade doet zijn best, het is ook niet niks om een grote organisatie over te nemen. Ik geloof wel dat het allemaal goed komt.”
Subenhara Marga van der Steen, dochter van cliënt: “Jammer dat er veel vaste personeelsleden weg zijn, maar er zijn goeie mensen voor teruggekomen. De onrust bij vader is nu weg. Blij met de overname door Pleyade en dat het goed verlopen is en nu achter ons ligt.”
Binnenrijk
Thea Klutman, kok: “Er zijn weinig veranderingen. Alles verloopt prima. Na een onrustige tijd is het nu weer rustig.”
Mevrouw Bloemberg, cliënt: “Ik ben nu heel tevreden. Er was een grote onrust. Er ging veel personeel achter elkaar weg omdat ze tijdens het faillissement geen zekerheid hadden. Daar maakte ik me zorgen over. Ik moet wel wennen aan het nieuwe personeel.” Silvia Hennekes, woonbegeleider: “Ik ben superblij. De attenties die we krijgen doen me erg goed. Een blijk van waardering.”
Lobede 20 20
Mevrouw Driessen, cliënt: “Ik heb het goed naar mijn zin. Niets gemerkt van de onrust, iedereen doet zijn best.” Mevrouw de Brouwer, cliënt: “Ik heb geen probleem met de overname door Pleyade. Ik ben blij met de goede zorg die ik krijg.”
Pleyade vindt goede communicatie met alle cliënten en hun naasten erg belangrijk. Het familieportaal Carenzorgt is daarbij een handig en veilig digitaal hulpmiddel. Vanuit Carenzorgt zijn medewerkers, cliënt, mantelzorgers en overige naasten, verbonden om elkaar over de cliëntzorg te informeren en met elkaar te overleggen. Na een succesvolle proef op locatie Eimersstaete gaat Pleyade Carenzorgt vanaf september uitrollen in de gehele organisatie. We zijn er trots op dat we deze mogelijkheid kunnen bieden aan onze cliënten! Carenzorgt (www.carenzorgt.nl) is een online familieportaal waarmee mantelzorgers onderling informatie kunnen uitwisselen over de zorg voor de cliënt. Hiermee zijn e-mails, sms’jes, losse briefjes, belnotities etc. niet meer nodig. Carenzorgt is van de cliënt en wordt beheerd door de cliënt zelf of de wettelijk vertegenwoordiger. De beheerder nodigt andere naasten uit om deel te nemen aan Carenzorgt en breidt zo het digitale netwerk rondom de cliënt uit. Inzage in cliëntdossier Maar Carenzorgt is meer dan een portaal voor mantelzorgers. Doordat Carenzorgt gekoppeld is aan Pleyade kan de cliënt of zijn naaste inzicht krijgen in het cliëntdossier met daarin onder andere het zorgleefplan, de rapportage en metingen. Het zorgteam en naasten kunnen bovendien direct afspraken plannen in de cliëntagenda. Zij kunnen via het berichtenverkeer direct communiceren, als aanvulling op het reguliere persoonlijke contact tussen zorgteam en naasten. Zo is iedereen op de hoogte van de contacten die er met de cliënt en zijn familie of verwanten zijn geweest.
De proef met Carenzorgt op locatie Eimersstaete is door cliënten, naasten, medewerkers en behandelaren zeer goed ontvangen. Een aantal bevindingen die genoemd zijn: •• “Fijn om het zorgleefplan te kunnen zien, dan weet je waaraan gewerkt wordt.” •• “Het is plezierig om de rapportage bij te houden en om te lezen wat er gebeurt. Fijn dat dit ook vanaf het vakantieadres kan.” •• “Ik kan nu echt voor mijn vader op bezoek komen en kan er echt voor hem zijn omdat we thuis alles al gelezen hebben. Zo hoeven we niet meer extra informatie aan een medewerker te vragen en hebben we alle tijd voor mijn vader.” •• “Agenda is handig om te zien, zo is zichtbaar wanneer er afspraken zijn.” •• “Gebruiksvriendelijk systeem.” Vanaf het najaar krijgen alle cliënten de gelegenheid om deel te nemen aan Carenzorgt vanuit Pleyade. Hiervoor ontvangen cliënten en/of hun wettelijk vertegenwoordiger een persoonlijke uitnodiging.
Mevrouw van Workum en haar dochter Wilma Buurman-van Workum werken met Carenzorgt op Eimersstaete. Wilma Buurman: “Carenzorgt ontzorgt!” 21 21
Kunst&Cultuur Kunst bij Pleyade Een kunstobject maken dat prikkelt, dat de kijker uitdaagt tot interactie. Dat is een uitdaging die veel jonge, pas afgestudeerde kunstenaars en ontwerpers wel aanspreekt. Zij schreven in voor de Pleyade Design Contest (PDC). Uit de 55 inzendingen voor deze ontwerpwedstrijd zijn tien finalisten gekozen. Een van hen mag het winnende ontwerp uitvoeren. U kunt mede bepalen wat het winnende ontwerp is. Pleyn spreekt met een van de organisatoren, Eline Huibers.
Eline: “Het publiek kiest tijdens de expositie van 21 oktober tot en met 14 november de publieksfavoriet uit de tien uitgewerkte ontwerpen en vormt daarmee het zogenaamde zevende jurylid. Wie niet naar de expositie kan gaan, kan ook stemmen via de website www.pleyadedesigncontest.nl of via de social media. De andere zes juryleden beoordelen de inzendingen aan de hand van de vastgestelde criteria.” De jonge kunstenaars werken niet alleen maar in hun atelier, maar bezoeken ook samen Eldenstaete. Eline: “Om de finalisten bekend te maken met Pleyade, de cliënten en medewerkers. Proeven van de woonsfeer, kennismaken met de bewoners, een praatje maken. Daardoor weten ze voor wie ze aan het werk zijn.” Ervaring in de kunst Eline weet waarover ze praat. Ze werkt al 27 jaar bij Holland Art Group en is daarnaast extern lid van PAUW, de kunstcommissie van Pleyade. Ze heeft de Kunstacademie in Tilburg gevolgd, schreef en illustreerde kinderboeken en was docente tekenen. Én ze schildert. Holland Art Group levert niet alleen kunst aan bedrijven en instellingen, maar doet meer met kunst. Een voorbeeld is de organisatie van een familiedag met kunst door en voor kinderen in de jeugdzorg, en natuurlijk de Pleyade Design Contest.
Eline Huibers 22 22
Roulerende kunst op locaties Over de kunstcollectie van Pleyade vertelt Eline: “We hebben een roulatiesysteem voor de locaties. Elke locatie heeft vier kunstwerken van een kunstenaar. Ze hangen op toegankelijke plekken. Bij de ingang, in het restaurant of bij de liften. Na vier maanden schuift het door naar een andere locatie. Het werk is heel gevarieerd. Van heel abstract of felgekleurd tot traditionele landschappen of realistische kunst.
schetsen*
Het idee van de kunstcommissie PAUW is om een gevarieerd beeld neer te zetten. Ieder mens is immers anders. Iedereen komt aan bod; je hebt steeds gespreksstof. We merken het al bij het ophangen. Het is zo leuk om dan al reacties te krijgen. Die zijn meestal positief. Mensen worden echt met de kunst geconfronteerd.” Reacties op de kunst komen ook bij Pleyade binnen. Ook de minder enthousiaste. Maar dankzij het roulatiesysteem is er altijd na vier maanden weer iets nieuws te zien.
Eline is vol verwachting van het boekje over de kunstcollectie, dat binnenkort verschijnt. “Er staat een toelichting bij de kunstwerken in en teksten over de makers. Zo kun je als lezer van bekijken wat er hangt of wat daarna naar de locatie komt.” Pracht of Prul Voor wie wil weten of zijn of haar bezittingen iets waard zijn, of toch niet, organiseert PAUW een variant op ‘Tussen Kunst en Kitsch’ op: •• 29 september 2016: 14.30 – 16.30 uur - locatie Waalstaete •• 20 oktober 2016: 14.30 – 16.30 uur - locatie Malburgstaete •• 17 november 2016: 14.30 – 16.30 uur - locatie Thuvine •• 1 december 2016: 14.30 – 16.30 uur - locatie Eldenstaete. Met echte experts die een deskundig oordeel vellen over de meegebrachte voorwerpen. Kunst blijft verrassen!
*De schetsen zijn van drie genomineerden: Sandra Lundberg, Marjolein Linders en Marius Linders.
23
apps & websites
Sea Hero Quest Gamen om het onderzoek naar dementie te steunen
Een game spelen en tegelijk bijdragen aan het wetenschappelijk onderzoek naar Alzheimer. Dat klinkt mooi, en dat is het ook. Je hoeft geen wetenschapper te zijn om onderzoeksdata aan te leveren. Dat doe je namelijk door het spel te spelen. In Nederland lijden 260.000 mensen aan de ziekte van Alzheimer en er is nog steeds geen genezing mogelijk. Over de hele wereld wordt onderzoek gedaan naar Alzheimer. Een groot probleem is de beschikbaarheid van bruikbare onderzoeksdata. T-mobile ontwikkelde met enkele universiteiten het spel Sea Hero Quest. Deze game verzamelt onderzoeksgegevens waar de Alzheimer onderzoekers mee aan de slag kunnen. Het spel zelf is niet zozeer vernieuwend, maar daar gaat het nu even niet om. Eén van de eerste signalen van Alzheimer is dat mensen moeite hebben om hun weg te vinden, zelfs op plekken die ze al hun hele leven kennen. Sea Hero Quest draait volledig om het navigeren van je bootje van een bepaalde locatie naar de volgende, en dan weer terug. De routes die je kiest (linksom, rechtsom, met een bochtje of direct) worden opgeslagen door de game, en de gegevens van álle spelers vormen samen een belangrijke bron van gegevens. Met informatie over geslacht en leeftijd kunnen Alzheimeronderzoekers hier veel leren over de mogelijke eerste stadia van de ziekte. Niet alleen patiënten moeten Sea Hero Quest gaan spelen, juist ook de ‘gezonde’ mensen. De kennis die uit jouw spelpatroon komt, zou anders bijvoorbeeld per persoon in een laboratorium verkregen moeten worden. Dat is duur en tijdrovend. Simpeler gezegd: als 100.000 mensen twee minuten lang Sea Hero Quest spelen, staat dat gelijk aan 57 jaar aan onderzoeksdata. En dat allemaal met een ‘spelletje’. Snel downloaden dus via de App store van iOS of Android. Nog nooit een game gespeeld? Dan wordt dit misschien de eerste keer.
24 24
ZorgkaartNederland is een website waarop patiënten en cliënten van zorgaanbieders een waardering kunnen achterlaten. Alle zorgaanbieders in Nederland staan op de site, dus ook de locaties van Pleyade. Door uw waardering achter te laten, kunt u andere mensen helpen in hun keuze voor een zorgaanbieder. Daarnaast vinden wij het belangrijk om open te zijn over de ervaringen van onze cliënten en hun naasten. Doet u ook mee? Ga naar www.zorgkaartnederland. nl of neem contact op met uw EVV’er. Een recente reactie over locatie Malburgstaete, mei 2016:
“
De verzorging is super, de meiden die er werken zijn super lief voor mijn oma. Komen geregeld langs voor koffie, fruit, iets lekkers noem maar op. De schoonmaak is prima. Het eten wordt met zorg bereid en is elke dag vers. Natuurlijk kun je het niet iedereen naar de zin maken maar dat zal je altijd blijven houden. Elke dag is er wel een activiteit zodat de mensen iets kunnen doen, de meiden die dat doen zijn gedreven en proberen de mensen te stimuleren om mee te doen. Onze ervaring is super positief, verzorging is lief en zorgzaam. https://www.zorgkaartnederland.nl/
Groen is duurzaam, groen is in. Bedrijven doen hun best steeds groener en duurzamer te worden. Nu is de gezondheidszorg niet de meest groene sector, denk ik zo. Waren we net zo lekker gewend aan al die fijne disposable materialen die ons werk zoveel eenvoudiger maken, en dan moeten we naar duurzaam? Er wordt natuurlijk wel heel veel weggegooid op de werkvloer, veel plastic ook. Maar geef toe, zo’n volgespuugd papieren bekkentje wegmikken is echt veel fijner dan het uitpoetsen van een metalen variant. Of weer de spuiten moeten uitkoken, je moet er niet aan denken. Plastic schorten in plaats van de kookwas doen is in een periode met NORO echt handiger. En dan ga ik maar helemaal niet nadenken over al het incontinentiemateriaal dat er op jaarbasis doorheen gaat. Voor heel veel materialen is een plastic wegwerp variant gekomen, enorm handig, maar niet duurzaam. En soms misschien best goed om jezelf af te vragen: neem ik een plastic, steriel wegwerp pincet of volstaat een ouderwets stalen pincet voor deze handeling?
Naast al die onmogelijkheden tot verduurzamen zijn er, denk ik, nog legio mogelijkheden om wel duurzamer te gaan werken binnen de zorg. Wat vaker een lamp uitdoen achter je kont, de verwarmingen uit waar het kan, de kraan niet laten lopen als het niet nodig is en bewuster omgaan met verband- en incontinentiemateriaal is al een stap. Daarnaast zie ik ook nog heel veel ‘personeels’ plastic op de werkvloer waarvan ik denk hu? Waarom drinken we uit plastic bekers als er mokken zijn, plastic roerstaafjes in plaats van gewone lepeltjes en dan rond lunchtijd altijd weer de plastic broodzakjes, folie en zilverpapier. Onnodig veel plastic, wat slecht is voor milieu en portemonnee. Misschien een mooi idee voor het volgende kerstgeschenk. Allemaal een mooie stenen mok en een doorzichtige broodtrommel, uiteraard met Pleyade logo erop. Duurzaam…. en transparant.
Column
Groen, groener, groenst
Juul 25
Drikus Kroon (86) verblijft in Polderhof in de groepswoning ‘de Sardien’, kleinschalig wonen. In de gezamenlijke huiskamer/keuken heerst een rustige, huiselijke sfeer. Een van de bewoonsters is bezig om de spullen van de lunch op te ruimen. Het huishouden maakt hier deel uit van het dagelijks leven van de bewoners. Drikus Kroon zit in zijn rolstoel in de huiskamer. “Ik kan niet lopen, daarom zit ik hier.” Het gesprek vindt plaats in zijn eigen zit/slaapkamer.
“Ik ben in 1929 geboren in Apeldoorn in een gezin met drie kinderen. Ik had een leuke jeugd en ik was altijd vrolijk. Ik had een broer Kees en een zuster, Annie. Zij leven niet meer. Met de meesters en juffrouwen kon ik goed opschieten. Ik kreeg nooit geen straf want ik was klein. Groot ben ik nog steeds niet, maar 1 meter 64, daar moet ik het mee doen. Mijn ouders hadden het niet breed dus we moesten werken, daarom ging ik op mijn veertiende in de borstelfabriek in Apeldoorn werken. We maakten stoffers van paardenhaar. Daar bleef ik niet lang, want ik stapte na een paar maanden over naar de bouw, waar ik uiteindelijk opperman werd.” Drikus Kroon verontschuldigt zich: “Ik ben doof. Ik heb wel zo’n apparaat maar uit gemakzucht draag ik het niet. Als ze flink tegen me praten kan ik het verstaan.” Hij gaat verder met vertellen: “Tot mijn pensioen heb ik in de bouw gezeten. Het was zwaar werk. En ik was wel klein, maar niet bang,” zegt hij lachend. “Ik heb de groene band in judo en ik hield van voetballen.” Hij vertelt hoe hij zijn vrouw Petronella ontmoette. “Ze komt uit Arnhem. Op de Apeldoornse kermis werden wij verliefd. We zijn nu, schrik niet, al 65 jaar getrouwd. Ik was 21 toen we trouwden en zij drie jaar jonger. Het was een zonnige dag.
26 26
We hebben altijd veel van elkaar gehouden en dat zal wel nooit meer over gaan. Ze komt nog elke middag bij me op bezoek. We kregen een zoon en een dochter, Kees en Teuntje.” Drikus’ vrolijke gezicht verandert plotseling als hij vertelt over een nare ervaring in zijn leven. De tranen staan in zijn ogen als hij zegt: “Ik ben eens in brand gevlogen. Het was tijdens een werkperiode, in mijn tijdelijke thuis. Er ontplofte iets en ik stond in brand. Ze brachten me met een rotgang naar Beverwijk. Ik dacht dat ik dood zou gaan en dat dacht iedereen. Ik zei: ik heb een goed leven gehad. Maar ik bleef in leven. Het is godzijdank weer goed gekomen. De brandwonden zijn vrij snel genezen. Wel heb ik er littekens aan overgehouden. Mijn zoon herkende me eerst niet. Hij was een jaar of 5, 6.” De lach is weer terug. “Hier wonen was wel een oplossing voor mij. Toen ik hier pas was, zei de zuster: u moet het zelf doen. Nou, ik doe alles zelf: wassen, scheren, alles. Ik ben er goed doorheen gekomen. Af en toe kom ik nog in Apeldoorn, waar nog wat familie woont. Maar in Arnhem ben ik gewend. Ik woon hier ook al zo lang. Ik was en ben nog steeds een stadsmens.”
e met Teuntj
tronella
Pe met echtgenote
Het levensverhaal van Drikus Kroon
“Ik kreeg nooit geen straf”
27
We doen bij Pleyade steeds minder op papier en steeds meer met digitale hulpmiddelen. De Compaan is een hulpmiddel dat in deze trend past. Foto’s, filmpjes of een bericht sturen, beeldbellen, de agenda bekijken en een activiteit plannen, met de Compaan is het eenvoudig. Ervaring met computers is niet nodig. Bij Pleyade Revalidatie is de tablet speciaal voor ouderen al in gebruik. Ook thuiszorgcliënten die van Pleyade verpleging of verzorging ontvangen, krijgen nu gratis een Compaan.
Pleyade rolt Compaan uit bij thuiszorgcliënten
Pleyade is voorstander van het gebruik van de Compaan omdat het de zelfredzaamheid vergroot en veel mogelijkheden biedt om het dagelijks leven aangenamer te maken. Vrienden, familie en mantelzorgers hebben via een smartphone, tablet of computer toegang tot het Compaan Portaal. Dit is een beveiligde internetomgeving waar ze bijvoorbeeld foto’s kunnen plaatsen, zodat hun naaste deze op de Compaan te zien krijgt. Maar het is ook een plek waar mantelzorgers informatie kunnen delen met andere mantelzorgers. Zo wordt mantelzorgen makkelijker.
Hoe verder? Het is de bedoeling dat voor het einde van het jaar alle cliënten die Verpleging en Verzorging ontvangen, thuis een Compaan hebben staan. Cliënten van Pleyade Thuiszorg krijgen de Compaan gratis in bruikleen en Pleyade neemt ook de abonnementskosten voor de Compaan voor haar rekening. Wel is een internetverbinding nodig. In de afgelopen zomer hebben alle cliënten een brief met informatie ontvangen van Compaan en zijn eerste contactpersonen van de familie gebeld. De eerste Compaans zijn inmiddels met succes in gebruik genomen! Bent u thuiszorgcliënt en heeft u interesse in een Compaan? Neem dan contact op met Compaan. Ze zijn bereikbaar van 9.00 tot 18.00 uur, zeven dagen per week: telefoon 088-1450100. Mailen kan ook, via info@uwcompaan.nl. Wat vinden gebruikers van de Compaan?
“De kracht van de Compaan zit in de eenvoud ervan.” M.Steenhuysen
“Fantastisch, zo blijf ik vanuit mijn eigen huis deelgenoot van de maatschappij” I. Maas
28 28
“Zeer gebruiksvriendelijk voor mijn moeder en een succes voor mij. Door de mantelzorgtoepassingen ben ik op afstand ook nabij.”
Jacqueline Gort werkt op locatie Eimersstaete als Eerst Verantwoordelijk Verzorgende (EVV’er). Zij volgt de opleiding Verzorgende Individuele Gezondheidszorg (VIG) aan het ROC A12 in Velp. “We konden ons inschrijven voor een studiereis naar Berlijn. Ik was geïnteresseerd in hoe de ouderenzorg daar is georganiseerd. Het programma sloot hierbij aan. We hebben twee particuliere verpleeghuizen bezocht.” Haus Sonne is op antroposofische leest geschoeid. Bij het ontwerpen van het organische gebouw heeft de architect zich door het thema ‘de relatie met de natuur’ laten leiden. “Wat je daarvan merkt? Het huis is onder andere afgestemd op het bioritme van de bewoner en heeft lichtsteuerung in de woonkamer. Vaak is er veel licht om te voorkomen dat een bewoner depressief raakt. Men gebruikt ook speciale therapieën.”
Studiereis vier dagen Berlijn
Er is plaats voor 55 bewoners met pg-problematiek. “Ieder gebouw heeft zijn eigen thema en iedere bewoner heeft zijn eigen herkenbare voordeur. Prijzen van de kamers zijn € 3400 euro per maand, daarvan betaalt de staat € 1000. Iedere woning heeft een gezamenlijke ruimte waar de bewoners de maaltijden kunnen nuttigen, en een centrale ruimte waar zij iedere middag terecht kunnen om thee of koffie te drinken. Jacqueline: “Ik vond de eetruimte sober en functioneel ingericht.” Speciale therapieën “Het zorgteam bestaat uit helpenden en verpleegkundigen. Niveau 3 zoals wij dat in Nederland kennen, bestaat in Duitsland niet. Er is ‘speciale zorg’; ze maken gebruik van onder andere lichttherapie, klanktherapie en kleurentherapie. Ook eurythmie (een soort gymnastiek), snoezelen en valpreventie horen bij de speciale zorg.” Am Alexanderplatz Het tweede verpleeghuis dat Jacqueline bezocht heet Senioren-Domizile Am Alexanderplatz. “Dit is een familiebedrijf. De vader van de manager, mevrouw Hecht, kocht oude gebouwen op en knapte deze dan op tot verpleeghuizen.” Het huis heeft een grote binnentuin met een visvijver. “Verplegend personeel is puur voor de zorg en er zijn medewerkers in dienst die voor het welzijn van de bewoners zorgen.”
Ook hier gebruikt men verschillende therapieën. Huisartsen, fysiotherapeuten en logopedisten en specialisten komen wekelijks. Mantelzorgers zijn er bijna niet en vrijwilligers zijn schaars. Familieleden komen weinig op bezoek. Opvallende verschillen Wat is Jacqueline opgevallen als ze een vergelijking maakt met Nederland? “Bij deze huizen werken ze veel met licht- en aromatherapie en yoga. Ik vind dat de kamers veel kleiner zijn dan op locatie Eimersstaete. In Duitsland is ook moeilijk aan verzorgend personeel te komen. De salarissen liggen veel lager dan bij ons. In Haus Sonne werkte één integraal verzorgend medewerker op acht tot tien bewoners. Zij is ook verantwoordelijk voor de schoonmaak en maaltijden. Het viel mij op dat alternatieve geneeswijzen een belangrijke plek hebben naast reguliere geneeskunde.” Jacqueline heeft genoten van haar studiereis naar Berlijn; het was erg leerzaam. “We hebben ook excursies naar de stad gemaakt. Berlijn is de moeite waard om te bezoeken. Het was leuk om ervaringen en ideeën uit te wisselen met mijn medestudenten. Ten slotte wil ik Pleyade bedanken voor het mogelijk maken van deze studiereis.”
29 29
‘In de bloemetjes’
COLOFON Pleyn is het magazine voor cliënten, medewerkers, gepensioneerde medewerkers en vrijwilligers van Pleyade. Het verschijnt vier keer per jaar. Redactie Jonne Steenhuis (eindredacteur), Sis Huiskamp (hoofdredacteur), Jeanne Stap (vormgeving en opmaak), Mildred de Wolff (correspondent), Loes Tuin (correspondent), Sylvia Huizing (correspondent), Marga Stein (correspondent) en Rita Visser (correspondent) Aan deze Pleyn werkten verder mee Anne Luijten, Rein Memelink, Karin van Vegchel, Compaan en medewerkers van Pleyade. Algemeen redactieadres Pleyade t.a.v. redactie Pleyn, Postbus 4020 6803EA Arnhem redactiepleyn@pleyade.nl
In elke Pleyn zetten we een jubilaris in de bloemetjes. Deze keer zijn dat Fazia (l) en Marielle (r). Proficiat!
Fazia Lionarons: “In augustus 2003 ben ik begonnen als vakantiekracht op Elderhoeve, afdeling C. Het werken in de zorg beviel zo goed en het was goed te combineren naast het studeren, daardoor ben ik ook na de vakantieperiode gebleven. Nu, meer dan 12,5 jaar later heb ik door de jaren heen veel geleerd van collega’s. Ik geniet nog steeds van het contact met onze cliënten. Ik heb leuke collega’s op gebouw B, en een superteam met collega’s van woningen B140/142.” Mariëlle Lentjes- van Benthem: “Ik ben in februari 2004 begonnen als EVV’er op afdeling L van Elderhoeve. Na een aantal jaar is Eldenstaete gebouwd en zijn we daarheen verhuisd. Ik ben toen begonnen op woning B140, daarna naar B138 en de laatste jaren werk ik alweer met veel plezier en lieve collega’s op woning 140/142. Voor onze jubilea zijn we met het hele team gaan karten en barbecueën in Duiven. Het was een heel gezellige avond én ik ging met de winst naar huis!”
30 30
Oplage en editie 2800 exemplaren, jaargang 1, nummer 3, Pleyade verstuurt naar elk geregistreerd adres maximaal één Pleyn. Cliënten ontvangen Pleyn via de locaties. Een extra Pleyn is aan te vragen bij de redactie of bij de receptie van de locaties Vormgeving Jeanne Stap Fotografie Compaan (Compaan), Holland Art Group (schetsen PDC), Jacqueline Gort (Berlijn), Sylvia Harmsen (portret Mildred), Sis Huiskamp (Eline Huibers, SamenSpraak, portret Drikus Kroon en cover, Wens in vervulling, portret Jacqueline Gort), Geert Visser (Dit is mijn hobby), Jonne Steenhuis (Thuiszorg en portret Suzanne), Frits Terwijn (portret Ton Spang, Sonsbeek), Mildred de Wolf (Lekker eten met Midred). Rita Visser (In de bloemetjes). Van niet alle foto’s is bekend wie de fotograaf is. Onze excuses als we daarom iemand niet vermelden. Druk Rikken Print Productie Redactum Suggesties? Past uw/jouw verhaal in een van de rubrieken? Neem contact op. Bijdragen voor de volgende Pleyn zijn altijd welkom. Zij moeten uiterlijk 1 november 2016 binnen zijn. Neem zo nodig contact op met PR en communicatie prencom@pleyade.nl of Jonne Steenhuis, 026 751 6341. Wilt u Pleyn niet meer ontvangen? Laat dit dan schriftelijk of per mail weten aan de redactie via bovenstaand adres. De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden teksten te herschrijven, in te korten of niet te plaatsen.
PuzzelPleyn In elke Pleyn een puzzel. Los hem op en win de prijs: een driegangenmenu voor twee personen in een Pleyade restaurant. Stuur de oplossing vóór 31 oktober naar: Pleyade, t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem of per e-mail naar redactiepleyn@pleyade.nl Vergeet niet naam en adres te vermelden. De oplossing van de vorige puzzel was ‘verhalenhuis’. De winnaar van het Pleyade etentje is mevrouw Bonnes. ABRIKOZENTAART AMBACHTSSCHOOL BELHAMEL DEERNE DORPSPLEIN DRIE EIGEN EILANDSTAETE GELEI HETVERHALENHUIS HOLLANDSENIEUWE HOOFDSTAD HUISHOUDSCHOOL IEDER ITALIE KABELJAUWFILET
KARNEN KEUKENMEID KINDERHANDJE KLAM KLIMREK KOLENHOK KOPERPOETS KRAKELING LOLLY MAMA MOLEN ORGELDRAAIER OSSEWIT PETROLEUMSTEL RECHT ROSE
SALADE SCHELM SLOTENMAKER SOLIDE SPIE SPIEGEL STOKER STUITEREN TACTVOL TAPTOE TOESTEL TOETS VELPERPOORT WITGOED
K
B
E
T
E
A
T
S
D
N
A
L
I
E
H
E
O
A
E
K
L
L
K
O
H
N
E
L
O
K
E
W
L
R
B
L
E
O
E
I
L
A
T
I
A
I
T
U
S
E
G
E
H
U
V
T
K
E
T
R
R
N
V
E
S
C
T
E
L
A
K
T
S
H
N
E
E
D
E
I
K
T
H
S
L
J
M
E
C
E
D
L
E
E
R
N
A
L
U
E
M
D
A
E
N
A
O
O
V
R
H
E
B
O
I
I
L
U
R
U
L
M
T
T
N
H
A
S
R
O
S
M
T
M
E
A
W
P
E
E
E
A
L
D
I
H
H
S
R
E
S
L
A
F
G
I
S
N
E
N
K
C
O
L
E
E
R
T
O
I
I
T
D
D
N
A
O
S
U
O
E
W
K
E
E
R
E
L
O
J
H
L
Z
S
D
T
F
G
I
O
N
O
T
R
E
E
U
L
E
T
S
E
N
D
E
T
T
Y
P
E
G
T
I
O
N
H
C
N
E
S
S
I
G
S
L
R
P
R
S
H
T
C
H
M
E
R
I
T
P
O
O
L
E
L
S
M
A
A
O
A
A
E
N
L
A
S
E
D
O
P
A
U
A
B
O
K
L
M
E
E
E
D
E
D
I
L
O
S
R
M
L
E
L
I
A
G
N
I
L
E
K
A
R
K
T
A
G
R
N
T
R
O
O
P
R
E
P
L
E
V
Noteer hier de in de tabel overgebleven letters:
Maak voor de oplossing van de overgebleven letters een woord. Streep deze woorden door in de tabel. Ze kunnen in alle richtingen, horizontaal, verticaal of diagonaal, geschreven zijn.
31 31
Ten Slotte “Er is geen weg naar geluk, geluk is de weg” - Boeddha -
Volg Pleyade ook op Facebook: https://www.facebook.com/PleyadeArnhem/