“Opnieuw de huwelijksgelofte uitspreken”
pleYn
Wim en Jenny Schoonderbeek
Het magazine van Pleyade Juni 2017
Coverfoto
pleY
Jenny Schoonderbeek had als wens het vernieuwen van haar huwelijksgelofte. Lees erover op pagina 6.
Zomers tintje Mevrouw Witjes was één van de inzenders die het verstopte ei vonden in de vorige Pleyn: het lag tussen de ingrediënten van het Paasrecept. Mevrouw ontving als prijs een exemplaar van het boek van Hendrik Groen ‘Pogingen iets van het leven te maken’. De redactie hoopt dat zij veel prettige leesuurtjes beleeft. Over leesuurtjes gesproken… De redactie heeft deze Pleyn weer met zorg samengesteld. Het is altijd leuk om voor onze brede lezersgroep (cliënten, medewerkers, vrijwilligers en gepensioneerde medewerkers) gevarieerde, informatieve en ontspannende onderwerpen bij elkaar te zoeken.
2 2
Deze editie heeft een zomers tintje; u vindt een simpel Italiaans recept dat prima past bij een warme dag. De apps en websites staan in het teken van vogels, beestjes en zwemwater. Ook ‘kleurrijk’ eten, echt iets voor de zomer, komt aan bod. En u vindt een artikel over de diverse tuinprojecten van Pleyade. En nu maar hopen dat iedereen lang van de tuinen mag genieten deze zomer.
Redactie Pleyn
Inhoud 4 6 8 9 10 11 12 13 14 15 16 18 19 20 21 22 23 24 26 27 28 29 30 31 32
SamenSpraak Wens in vervulling Raad van bestuur
Pagina
6
Pagina
19
Publieksjaarverslag | Huishoudelijke Hulp Toelage Vrijwilligerswerk Meekijken met de behandelaars Talentenpool OR Typisch de Liemers Boekentip
Wens in vervulling
Projecten bij Pleyade
Lekker eten met Mildred Kunst en Cultuur
Pagina
22
Projecten bij Pleyade Qwiek.up Gezondheid Pleyade en Vitesse Betrokken gaan samenwerken Bijzondere moeders Levensverhaal: Antoon Pouwels Apps & websites Column Dit is mijn hobby Extern klachtenfunctionaris bij Pleyade In de bloemetjes | Colofon
Pleyade en Vitesse Betrokken gaan samenwerken
PuzzelPleyn Ten Slotte
33
Mirjam
Samen Twee verschillende mensen; ze kennen elkaar niet, maar hebben allebei een band met Pleyade. In SamenSpraak interviewen medewerkers, cliënten en vrijwilligers elkaar. In deze Pleyn: Mirjam Kerkman (39), teamhoofd Polderhof en Harma Murman (57), geriatrieverpleegkundige. Harma: “Zal ik eerst iets over mezelf vertellen? Ik woon in Doesburg met mijn man en één van onze drie dochters. Ik sport graag en ik hou van pianospelen en koken. Ik fiets zoveel mogelijk naar mijn werk. Mijn belangrijkste werkplek is de locatie Subenhara in Zevenaar. Ik werk als geriatrieverpleegkundige en heb samen met een werkgroep de leerafdeling op Subenhara opgezet. Ik coördineer de stagiaires en begeleid de werkbegeleiders. Daarnaast ben ik docent bij een zorg-leertraject niveau 3 aan het Graafschap College. Ook organiseer ik vakbekwaamheidsavonden voor verzorgenden en verpleegkundigen. Ik heb veel en brede werkervaring opgedaan. En jij?” Mirjam: “Ik heb ook een man en drie kinderen, van 11, 6 en 4 jaar, twee jongens en een meisje. We wonen in Elst, in een huis dat we al een paar jaar aan het verbouwen zijn. Ik werk graag in de grote tuin, en ik hou van zingen. Sinds november werk ik op locatie Polderhof. Dat is een locatie voor kleinschalig wonen. Hiervoor werkte ik bij de crisisopvang, in de jeugdzorg bij justitie, in de psychiatrie. Net als jij ben ik dus via allerlei wegen hier gekomen. Je maakt veel verschillende stappen in de zorg maar eigenlijk ben je gewoon voor mensen aan het zorgen. Dat is waarom het gaat, toch? Ik zou graag willen weten wat je precies doet als geriatrieverpleegkundige.” Harma: “Binnen regio de Liemers werken twee geriatrieverpleegkundigen. We ondersteunen en coachen de zorgmedewerkers in de complexiteit van de geriatrische bewoners. We signaleren veel en regelmatig kijken we mee met de ochtendzorg. We spelen direct in op wat er leeft en wat nodig is, bijvoorbeeld door het geven van een les, van wondzorg tot terminale zorg. Het is een laagdrempelige functie met een grote meerwaarde voor de afdeling. We zijn klinisch opgeleid en zijn ten dienste van het team, dus we staan niet aan het bed.”
4
S p ra a k
Harma
Mirjam: “Waarom maken wij nog geen gebruik van jullie deskundigheid? Je had bij ons al veel kunnen doen.” Harma “Misschien gebeurt dat in de toekomst wel. We zijn nog aan het integreren na de overname.” Mirjam: “Wij lopen er steeds meer tegenaan dat de zorg steeds complexer wordt. En dat gaat snel. Heb je tips?” Harma: “Ik zie vaak dat teams veel kunnen bereiken met bijvoorbeeld methodisch werken.” Mirjam: “Maar dat hebben wij juist heel goed op orde.” Harma: “Ik kom graag een keer bij jullie kijken. Maar vertel jij eens over je werk. Je bent teamhoofd. Wat is jouw manier van managen?” Mirjam: “Ik laat de mensen graag vrij in hun aanpak. Ik probeer iedere dag een aantal keren op de afdelingen te komen en op die manier alle mensen te kennen. Iedereen die er werkt, heeft veel kennis van verzorging. Wij hebben geen verpleegkundigen op de afdelingen maar kunnen gebruik maken van het verpleegkundig team.” Harma: “En jullie hebben ook een Korsakov* afdeling hè?” Mirjam: “Ja, het is een open afdeling die zo is gestructureerd dat mensen er zelfstandig kunnen functioneren. We zijn daar trots op.” Harma: “Ik zou voor de locaties in Arnhem best iets willen betekenen. Wanneer zal ik langskomen op Polderhof?” Mirjam: “Kom je na de zomervakantie? Ik ben benieuwd hoe jij Polderhof en ons werk ziet. Zelf zie je toch bepaalde dingen niet meer. Volgens mij hebben we genoeg gespreksstof.” * Het syndroom van Korsakov is een aandoening die het gevolg is van ernstig vitamine B1 gebrek. Korsakov treedt voornamelijk op bij alcoholverslaving.
55
“Ik zou nog zo graag…”
Wens in vervulling Nog eens een biertje drinken in mijn oude stamcafé. Een eindje fietsen over de Hoge Veluwe. Ouderen dromen wel eens stilletjes over een wens die ze graag nog in vervulling zouden zien gaan. Maar dit te realiseren of te bekostigen lijkt soms onmogelijk. Soms is het echter alleen een kwestie van logistiek en goede begeleiding en hoeft het geen vermogen te kosten. Daarom zal Pleyade elk kwartaal een ingediende wens proberen te vervullen. Soms gebeurt dat met behulp van een andere organisatie of stichting, zoals bijvoorbeeld stichting Vrienden van Pleyade. Pleyn doet verslag van zo’n dag met een gouden randje. Wensen kunt u sturen naar: Pleyade t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem of via de interne post. Mailen kan ook: redactiepleyn@pleyade.nl
6 6
‘Wat zou het mooi zijn als ik na een huwelijk van 47 jaar de huwelijksgelofte nog eens kon uitspreken. Een bevestiging van mijn liefde voor Wim na zoveel jaren samen in voor- en tegenspoed’, dacht Jenny Schoonderbeek. Deze bijzondere wens kwam bij Pleyn terecht.
Opnieuw de huwelijksgelofte uitspreken Jenny en Wim ontmoetten elkaar in de supermarkt waar Jenny werkte. In 1970 zijn ze getrouwd in Arnhem. Ze kregen kinderen en kleinkinderen en leefden hun leven. Jenny Schoonderbeek woont nu in Malburgstaete, haar man Wim in hun huis in Arnhem. Op 2 juni, een warme dag, en de verjaardag van Jenny, was de ‘trouwzaal’ in Malburgstaete prachtig versierd, waren de kinderen en kleinkinderen aanwezig en stond de speciale ‘ambtenaar’ klaar voor het echtpaar. Ook een aantal medewerkers van Pleyade was aanwezig. Wim wist van niets. Voor hem was het een complete verrassing toen hij die middag hoorde wat er zou gaan gebeuren. Gelukkig is de liefde nog steeds wederzijds; het echtpaar schreed om drie uur binnen over de rode loper en nam plaats onder de rozenboog. De bruid droeg een prachtig jurk van satijn. Ook de bruidegom had zich nog op tijd kunnen omkleden en droeg een mooie combinatie. Volgens zijn vrouw heeft Wim overigens een zeer goede smaak qua kleding.
De speciale ambtenaar, Floor de Vroome (bestuurder van Pleyade), hield een korte toespraak. Hij sprak onder andere over de belofte om er voor elkaar te zijn in voor- en tegenspoed, “maar de tegenspoed, daar reken je van tevoren niet op, en dat kan heel moeilijk zijn,” sprak hij. Die tegenspoed overkwam ook dit echtpaar, in 1989, toen Jenny een hersenbloeding kreeg. Hun leven veranderde daardoor drastisch.
Terug naar het plechtige moment. Jenny kreeg het woord en sprak geëmotioneerd haar huwelijksgelofte uit. Ze bedankte haar man liefdevol voor wat hij voor al die jaren heeft betekend, en nog steeds doet. Ze prees onder meer zijn kwaliteiten als mantelzorger en ze hoopt nog lang met haar steun en toeverlaat samen te kunnen zijn. Wim: “Ik ben er altijd voor je, dat weet je.” Daarna kon de kurk van de fles voor een toast op het echtpaar. Zij kregen als extra verrassing na afloop een romantisch dinertje voor twee aangeboden.
77
Raad van bestuur Vier keer per jaar word ik gevraagd om input aan te leveren voor de Pleyn, waarvan dit het resultaat is. Het is voor mij altijd een fijn moment om datgene wat binnen Pleyade is gedaan en ontwikkeld de revue te laten passeren én vooruit te kijken naar dat wat nog komen gaat. Er is positieve energie: medewerkers en cliënten genieten van de dagelijkse zorg, de extra activiteiten en innovaties om nog meer passende zorg te kunnen bieden. Dat maakt me trots. In de Pleyn van december heeft u kunnen lezen over de strategische koers van Pleyade: ‘flexibiliteit door stabiliteit’. Hierin is omschreven wat de strategie van Pleyade is en welke thema’s we nader willen uitwerken. Met elkaar gaan we de komende jaren Pleyade en deze strategie verder vormen. We hebben een interne projectleider benoemd die, samen met twee creatieve bureaus, de strategische koers handen en voeten geeft. Want de visie van Pleyade gaat pas leven als elke medewerker weet wat deze inhoudt, wat het betekent voor zijn of haar dagelijks werk en zich ermee verbonden voelt. De komende maanden zal de strategische koers dus op verschillende manieren voorbijkomen.
8 8
In de zomerperiode gaan veel collega’s genieten van hun welverdiende vakantie. Dat betekent voor de cliënten van Pleyade een periode waarin ze kennismaken met nieuwe (tijdelijke) medewerkers. Door de vakanties optimaal te spreiden streven we naar een goede mix tussen ‘oud’ en ‘nieuw’. Werken in de zomerperiode vraagt best veel van de medewerkers en omdat we eenieders inzet waarderen worden ook dit jaar de zomerattenties uitgedeeld. Tot slot wil ik u nog deelgenoot maken van iets heel anders, maar niet minder belangrijk: Achter de schermen wordt ieder jaar tussen mei en oktober hard gewerkt aan de zorg-verkoop. Het zorgkantoor (voor de langdurige zorg), de
gemeente (voor de thuiszorg en maatschappelijke ondersteuning) en de zorgverzekeraars (voor onder andere geriatrische zorg en eerstelijns behandelingen) sluiten in deze periode contracten met zorgaanbieders voor het komende jaar. Een belangrijk moment dus voor Pleyade om ook in 2018 de vertrouwde en liefdevolle zorg te kunnen blijven verlenen.
Voordelig huishoudelijke hulp regelen bij Pleyade Huishoudelijke Hulp Toelage in Arnhem blijft bestaan
Terugblik op 2016 Vorige maand verscheen naast het officiële jaarverslag van Pleyade ook het publieksjaarverslag. In woord en beeld blikken we terug op een aantal belangrijke thema’s in 2016. Wat was het een bijzonder jaar. Van de uitbreiding in de Liemers tot een spetterend personeelsfeest, de invoering van familieportaal Carenzorgt, de activiteiten rondom kunst en cultuur en nog veel meer. Allemaal initiatieven om trots op te zijn: trots was dan ook het centrale thema in 2016. Floor de Vroome sluit het voorwoord van het publieksjaarverslag af met: “Het allerbelangrijkst is natuurlijk dat we ook in 2016 onze cliënten de liefdevolle zorg en ondersteuning hebben kunnen bieden die zo typerend is voor Pleyade. Kortom: ‘Trots op Pleyade!’” U kunt het verslag online lezen op: www.jaarverslag.pleyade.nl
Sinds februari 2015 kunnen Arnhemmers gebruikmaken van de regeling Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT). Hiermee kunt u goedkoop huishoudelijke hulp inkopen, ook als u geen Wmo-indicatie hebt. De gemeente Arnhem betaalt namelijk een groot deel van de kosten. Vanaf 1 april 2017 heeft de gemeente een aantal veranderingen in deze regeling aangebracht. Hieronder leest u de nieuwe voorwaarden. Voor wie? De regeling is bedoeld voor inwoners van Arnhem die: •• 75 jaar of ouder zijn en zelfstandig wonen; en/of •• mantelzorg verlenen en daardoor extra hulp in hun eigen huishouden kunnen gebruiken; en/of •• tijdelijk zorg nodig hebben, bijvoorbeeld om naar huis te kunnen na ziekte of een behandeling in een ziekenhuis. Wat kan de huishoudelijke hulp doen? Als u gebruikmaakt van de HHT, kunnen onze medewerkers u helpen met schoonmaken, wassen en strijken, boodschappen doen en maaltijden klaarmaken. Wat kost het? Voor elk uur dat u hulp krijgt, betaalt u € 7,50 per uur. Gelrepashouders betalen € 2,50 per uur. Per week kunt u maximaal 2,5 uur gebruikmaken van de regeling. Geen wijziging tot eind 2017 Voor cliënten die al gebruikmaken van de HHT blijft tot uiterlijk 31 december 2017 alles bij het oude. De hoogte van de eigen bijdrage en het aantal uren en soort hulp verandert dus niet. Voor 1 december nemen we contact op met deze cliënten om te bekijken hoe het volgend jaar verder kan met de huishoudelijke hulp.
99
Vrijwilligerswerk bij Pleyade
roep De zwem g
Zwemgroep Eldenstaete; een hechte groep vrijwilligers De zwemgroep van Eldenstaete startte jaren geleden in het voormalige Elderhoeve. De groep zwemt in zwembad de Helster in Elst. Het contact met de andere bezoekers is meer dan gezellig; er ontstaan vaak spontane gesprekken en de Elstenaren zijn betrokken bij de zwemgroep. Als een cliënt een keer afwezig is valt dat op. Er zijn ook gebeurtenissen die je niet snel vergeet, zoals een iemand die onverwacht het water in dook, met de bril nog op. Achteraf was het grappig maar op dat moment zat de schrik er in. De begeleiding is in handen van een hechte groep vrijwilligers. Zij werken al jaren samen en weten precies wat ze aan elkaar hebben. Het begint in de ochtend met een kopje koffie voordat ze de cliënten ophalen. Ze nemen de week door met veel gelach en ‘geplaag’. Vrijwilligers benadrukken de gezelligheid en samenhorigheid van de groep, maar ook de humor.
10
Ze zijn dankbaar dat ze cliënten mee naar buiten kunnen nemen, mee naar het dorp. De vrijwilligers van de zwemgroep bezitten veel talenten: ze brengen gezelligheid, ze voelen zich verantwoordelijk, zijn betrokken, maken contact, houden een gesprek op gang, maar zijn ook oplettendheid en zorgzaam. “Vrijwilligerswerk doe je ook voor jezelf” zeggen meerdere vrijwilligers. “Als daginvulling, maar ook als uitlaatklep.” Er zijn vrijwilligers die elkaar ook privé zien. Hierdoor zijn goede vriendschappen ontstaan. Dat is ook de kracht van deze hechte groep: oprechte aandacht voor elkaar en voor de cliënt. Als in de zomer het vakantieseizoen begint, stopt het zwemmen zes weken. Dit sluit de groep traditiegetrouw af met een gezamenlijk etentje. De zwemgroep wil graag nog jaren op dezelfde voet verdergaan! Gelukkig maar, want zonder deze vrijwilligers is deze sportieve activiteit niet haalbaar!
Meekijken met de behandelaars Een werkdag van Maaike Thissen, logopedist Maaike Thissen is, samen met collega Inge Langenberg, verantwoordelijk voor de afdeling logopedie van Pleyade. Ze bezoeken niet alleen bewoners van locaties van Pleyade, maar komen ook bij mensen aan huis. Maaike vertelt hoe een werkdag eruitziet en welke zorg ze biedt. Voor veel mensen is praten, eten en drinken vanzelfsprekend. Maar door ouderdom of een neurologische aandoening (bijvoorbeeld Parkinson, MS, ALS, dementie, een herseninfarct of -bloeding) gaat dit soms niet meer vanzelf. De logopedist kan daarbij helpen. 09.00 uur: Verwijzingen Mijn werkdag begint meestal op kantoor. Ik kijk op de computer of een arts ons heeft verwezen. Ik heb een aantal nieuwe verwijzingen, dus neem ik contact op met de cliënt of zijn naasten voor het plannen van een afspraak. Daarnaast spreek ik even met mijn collega Inge de belangrijkste zaken door. 9.30 uur: (Ver)slikproblemen Een cliënt met dementie verslikt zich regelmatig en ik kom tijdens het ontbijt observeren. Bij verslikking komt voedsel in de longen. Dit kan een longontsteking veroorzaken en is dus erg gevaarlijk voor de gezondheid. Als de cliënt zich verslikt, onderzoek ik hoe dit komt. Ik geef de zorgmedewerkers advies over welk eten en drinken de cliënt veilig kan nuttigen. 10.30 uur: Spraak- en stemproblemen Ik bezoek een aantal cliënten met spraakproblemen. Door hersenletsel kan duidelijk spreken moeilijk zijn. De tong is slap en de stem klinkt anders. We oefenen, afhankelijk van het probleem, de mondmotoriek, articulatie, ademhaling en het spreektempo.
Maaike
Elke cliënt en zijn problematiek zijn verschillend, dus maak ik een programma op maat en werk ik één-op-één met een cliënt en zijn omgeving.
“
“Samen proberen de kwaliteit van leven te verbeteren”.
14.00 uur: Taalproblemen In de middag bezoek ik een aantal cliënten met taalproblemen. Door hersenletsel kan de manier van communiceren veranderen. Een van de cliënten kan bijvoorbeeld niet de juiste woorden zeggen. Een andere cliënt vindt het lastig om informatie te begrijpen. Ook heeft een aantal cliënten moeite met lezen en schrijven. Bij communicatieproblemen is het belangrijk dat de naasten van de cliënt betrokken zijn bij de therapie. Ik geef oefeningen en advies om de communicatie tussen de cliënt en zijn omgeving te optimaliseren. Zo proberen wij samen de kwaliteit van leven te verbeteren. 15.30 uur: Rapporteren en afronden Aan het eind van de dag rapporteer ik alle behandelingen en adviezen in het digitale cliëntdossier. Ook overleg ik nog even met een arts en paramedicus hoe we bij een cliënt de zorg het best op elkaar kunnen afstemmen. Daarna kan ik met een gerust hart naar huis gaan.
11 11
Talentenpool Pleyade Binnen een dynamische organisatie als Pleyade zijn veel ontwikkelingen gaande. In zo’n organisatie willen we talenten de ruimte geven om zich te ontplooien. Die twee zaken komen mooi samen in de Talentenpool. Voor de Talentenpool zochten we naar medewerkers die graag samen met bestuurder Floor de Vroome willen nadenken over de toekomst van Pleyade en te verwachten toekomstige ontwikkelingen. De zoektocht had succes.
Het resultaat? Zo’n veertien medewerkers die alle kansen krijgen om zichzelf te ontwikkelen. Dat maakt nieuwsgierig. We vroegen Nienke Thybaut, bestuurssecretaris van Pleyade, naar de achtergrond van deze campagne. “We deden tot nu toe te weinig met de talenten die we in huis hebben,” zegt Nienke. “Wij vinden dat ze de kans moeten krijgen om zichzelf te ontwikkelen en om mee te denken. Het biedt allerlei interessante mogelijkheden, voor de betrokkenen zelf maar ook voor Pleyade. Er zijn altijd zaken die we willen toetsen. Denk bijvoorbeeld aan de strategie. En hoe kun je dat nu beter doen dan deze voor te leggen aan een groep betrokken, enthousiaste en gedreven medewerkers uit je organisatie? We willen ook graag ‘nieuwe’ geluiden horen. En er ligt een visie aan ten grondslag: we vinden het belangrijk om mensen de ruimte te geven om zichzelf te ontwikkelen.” Mensen die zich hebben aangemeld naar aanleiding van de oproep, hebben de ondersteuning gekregen van hun leidinggevende. Nienke: “We vroegen ze aan te geven waarom ze zichzelf getalenteerd vinden en de bevestiging daarvan door hun leidinggevende is ook belangrijk. Het is niet zomaar iets. Zo is er een heel gevarieerde groep tot stand gekomen met een even diverse achtergrond: zorgmedewerkers, behandelaars, een facilitair medewerker, verpleegkundigen en een geestelijk verzorger. Sinds december vorig jaar hebben we een aantal bijeenkomsten georganiseerd. De bedoeling is dat de medewerkers om te beginnen zelf actie ondernemen door bij collega’s in de keuken te kijken. Wij kiezen er bewust voor om hiervoor geen programma vast te stellen, de talentenpool ontwikkelt zichzelf. Zo is iemand gevraagd om deel te nemen aan de focusgroep die de invoering van het strategisch document toetst. We vragen de talenten om zelf zaken aan te dragen.
12 12
Willy Lubbers, EVV’er en inmiddels OR-lid, kijkt mee met Floor de Vroome. Er is bijvoorbeeld iemand die zich gaat verdiepen in het inwerkprogramma van nieuwe medewerkers. Dat is heel goed; we gaan het niet voor ze bedenken. Een kernwaarde is: met elkaar in gesprek gaan, ook de groep onderling. In 2017 zijn er vier à vijf bijeenkomsten. Het ziet ernaar uit dat we dit in de toekomst echt blijven doen. Het krijgt steeds meer inhoud en begint te werken. Dat geeft energie.”
De ondernemingsraad bestaat sinds de verkiezingen uit de volgende leden:
Robert Tonia
Mildred
Roxanne
Sammy-Jo Mascha
Marianne
Trees
Willy Sheila
RenĂŠ
13 13
Typisch de Liemers Huis Sevenaer De rubriek ‘Typisch Arnhems’ heet deze keer ‘typisch de Liemers’. Huis Sevenaer ligt middenin Zevenaar. Het is een particulier (niet voor publiek geopend) terrein, met veel groen, mooie oude gebouwen, maar ook een ‘Eet-lokaal’, een informatief en educatief centrum en een winkel. Bezoekers zijn welkom maar moeten wel eerst een afspraak maken.
Koe in een stal
Zijaanzicht van het huis
14 14
Het bos op het landgoed
Al in de dertiende eeuw is het huis als Kasteel Sevenaer gebouwd; een Middeleeuwse burcht die vanwege de strategische ligging een militaire functie had. In de eeuwen daarna veranderde de burcht van adellijke havezate in een versterkt landhuis. In 1785 kwam het huis voor 45.000 gulden in handen van de familie van Nispen. In de jaren daarna kwam het landgoed tot ontwikkeling, maar het had ook veel te lijden door de Tweede Wereldoorlog. De laatste van Nispen die er woonde was jonkheer Huub. Hij nam in 1947 het beheer van het landgoed over van zijn oom Lodewijk. Jonker Huub Jonkheer Huub van Nispen van Sevenaer wilde van het landgoed een zelfvoorzienende kasteelboerderij maken met een evenwichtig systeem van landbouw en natuur. Zijn ideeën over ecologische landbouw waren hiervoor bepalend. Maar het zat hem niet mee. Hij heeft 50 jaar gestreden om een belangrijk stuk cultureel erfgoed te behouden voor Zevenaar en de Liemers. Jarenlang voerde hij strijd tegen de gemeente Zevenaar die zijn landbouwgrond wilde onteigenen om te kunnen bouwen. In januari 1974 zelfs via een dagvaarding. Op het laatste moment werd een compromis bereikt.
De jonkheer is in augustus 2012 op 93-jarige leeftijd overleden. Nu wordt hij postuum gewaardeerd door diezelfde gemeente Zevenaar. Zijn gedachtegoed leeft voort in de wijze waarop de stichting, waaraan hij zijn bezit naliet, het landgoed beheert en her-ontwikkelt. Duurzaam Het landgoed telt acht rijksmonumenten en is de laatste in een binnenstad gelegen, nog in bedrijf zijnde kasteelboerderij van Nederland. Het eigendom en de exploitatie van het landgoed zijn ondergebracht in een BV. Er is ook een Stichting Behoud Landgoed Sevenaer, die als doel heeft de duurzame instandhouding te bevorderen van de landerijen, gebouwen en opstallen, en cultuurhistorische en natuurwaarden. Naast een biologisch tuin- en akkerbouwbedrijf zijn er prachtige ecologisch beheerde boomgaarden, lanen, hagen, houtwallen en bos. Het onderhoud van deze groene onderdelen en structuren, maar ook van de biodiversiteit en de sfeer op het landgoed, is in handen van het team ‘Vrienden van het Landgoed’. Dit is een gevarieerde groep mensen, waaronder een aantal deskundigen op het gebied van landschapsonderhoud. Ook zijn er veel vrijwilligers actief op het terrein.
Boekentip ‘Eva’ - van Bregje Bleeker
De Duivento ren
w
Huis Sevenaer in de vo rige eeu
Het autobiografische verhaal ‘Eva’ van Bregje Bleeker, over het leven van haar moeder, laat zich in tweeën verdelen. Het eerste deel gaat over gaat over Oma en moeder Eva, hun onafhankelijke persoonlijkheid en de manier waarop zij hun dochters opvoedden, gezien door de ogen van Bregje. Het boek geeft een mooi tijdsbeeld van Amsterdam in de twintigste eeuw en van de hardwerkende carrièrevrouw Eva, die hoogleraar is. Halverwege het boek manifesteert zich de zeldzame hersenziekte van Eva. Het aftakelingsproces dat daarop volgt en de gevolgen voor het leven van Eva liegen er niet om. Toenemende afhankelijkheid, omgedraaide rollen tussen moeder en dochter, en ondertussen stug doorgaan met werken tot het echt niet meer kan. Bregje Bleeker, historica en politicologe, schrijft mooi; het is niet, zoals zo vaak, een debuut van iemand die zo nodig haar levensverhaal kwijt moet. Ze schreef eerder een roman. Er zijn echter twee dingen aan te merken op dit boek. In de proloog denk je dat de wereldreis die dochter Bregje maakt van belang is voor het verhaal, maar dat blijkt niet zo te zijn. Het zegt hooguit iets over Bregjes reislust. De overgang naar het ‘echte’ verhaal is dan ook een beetje vreemd. Ten tweede zou de te verwachten afloop van het verhaal je ervan kunnen weerhouden om verder te lezen. Het is confronterend, zo’n ziekteproces bij iemand van nog geen vijftig. Toch maar doorlezen, dit mooie en ontroerende verhaal, over hoe een leven ook kan lopen, zonder happy end. Eva, door Bregje Bleeker The House of Books 2017 € 19,90
Een rondleiding aanvragen of bezoekje brengen? Maak eerst een afspraak. Een contactformulier is te vinden op de website www.huissevenaer.com Bronnen: www.huissevenaer.com en de website van de familie van Nispen www.vannispen.info
De Boomgaard
15 15
Lekker eten met Mildred
Boodschapp enlijs tje Cannellinibonens alade
425 gram cannel
linibonen uit bli k 1 tom aat in stukj es gesneden 3 ansjovisfilets, gesneden 1 eetlep el gesnipp erde rode ui 2 theelepels fijn gehakte basilicu m 2 theelepels extr a vergine olijfoli e stokbroodsneden
olijfolie voo r het
1 teentje knofloo
voo r erbij bestrijken
k, gekneusd
16
Bereiding cannellinibonensalade •• Spoel de cannellinibonen af en laat ze uitlekken. •• Meng de cannellinibonen, tomaat, ansjovis, ui, basilicum, olijfolie en balsamicoazijn. •• Bestrijk de sneden stokbrood licht met de olijfolie, rooster ze en wrijf ze in met knoflook. •• Schep de salade vlak voor het serveren op het brood. Lekker op een warme avond of bij een barbecue.
8
Hallo zomer! 17
Kunst&Cultuur Jonge kunstenaars ontwerpen voor ouderen
Pleyade Design Contest 2017 Na een succesvolle eerste editie van Pleyade Design Contest schrijft Pleyade opnieuw een prijsvraag uit. Dit jaar vragen we jonge ontwerpers een product of ontwerp te maken dat de zelfredzaamheid van ouderen stimuleert en in het bijzonder de cliënten van Pleyade. Met deze wedstrijd wil Pleyade de verbinding maken tussen jong en oud, op het gebied van kunst en design. Momenteel werken winnares Roos Meerman en haar collega’s van KunstLAB Arnhem en Art Officials aan de uitwerking en de definitieve vorm van het winnende ontwerp van de vorige editie van de Pleyade Design Contest. Dat ontwerp is het wandobject KOZIE, een zacht wandkleed. Wanneer iemand het aanraakt, klinken er geluiden uit de Arnhemse binnenstad.
18 18
Naar buiten… Thuvine Tuinen en een kippenhok: projecten bij Pleyade
Als het helemaal klaar is, krijgt het een plek binnen de locaties van Pleyade. Ook bereiden de kunstenaars een expositie in Museum Arnhem voor, die in het najaar van 2017 zal plaatsvinden. Kunst en zelfredzaamheid Voor de nieuwe editie van Pleyade Design Contest worden studenten aan een (kunst)academie of designopleiding en beginnende kunstenaars of ontwerpers uitgenodigd om mee te denken over de zelfredzaamheid van ouderen. Hoe kan een kunstontwerp bijdragen aan een zo zelfstandig mogelijk leven van cliënten? Het doel is om het ontwerp in overleg verder te ontwikkelen, te produceren en in gebruik te nemen binnen de locaties van Pleyade. Een unieke kans, want dit ontwerp kan echt iets betekenen voor ouderen. Een voorbeeld is een slab. Bij zo zelfstandig mogelijk leven kan zelf eten een belangrijk doel zijn. Is het mogelijk een waardige oplossing voor een volwassen slab te ontwerpen die fraai is om te zien en praktisch in gebruik? Of denk aan de hals-alarmering die onder andere bij Pleyade gebruikt wordt. Is er een kunstig alternatief te ontwerpen voor het koord met grote rode knop?
Voor de tweede editie van Pleyade Design Contest maakte fotograaf, ontwerper en kunstenaar Teis Albers een nieuw beeldmerk.
De zon schijnt, de lucht is blauw en de bloemen staan in bloei. Tijd om naar buiten te gaan, een ommetje te maken of in de tuin te zitten. Reden genoeg om een aantal tuinprojecten bij Pleyade aan te pakken. Bij enkele locaties hebben vrijwilligers en medewerkers de handen uit de mouwen gestoken. Een resultaat om trots op te zijn. De binnentuin van Thuvine is gerenoveerd, de moestuin van Polderhof is opgeknapt en het kippenhok van Malburgstaete is uitgebreid. Nu de temperaturen weer stijgen is dit het moment om te zorgen dat alles helemaal zomer-kaar is. Zo kunnen de bewoners en medewerkers extra genieten van het vernieuwde kippenhok of een prachtige (moes)tuin. De binnentuin van Thuvine De binnentuin van Thuvine heeft een ware metamorfose ondergaan. De Lionsclub Duiven heeft geld ingezameld met een veiling en dit aan de bewoners van Thuvine gedoneerd. Samen met Vrienden van Thuvine heeft de Lionsclub vervolgens besloten om de binnentuin te renoveren.
Van een kale tuin met moeilijk begaanbare paden is de binnentuin van Thuvine getransformeerd naar een overzichtelijke en toegankelijke plek waar de bewoners heerlijk kunnen zitten. Er zijn allerlei mooie zitjes met parasols om op een zomerse dag te genieten van het weer en te kijken naar de vogels in de volière. Een bewoner die een ommetje maakt door de tuin vertelt dat ze blij is dat de volière is blijven staan. Ze loopt graag een stukje door de tuin en neemt dan altijd een kijkje bij de vogels. Ze kijkt ernaar uit dat straks de bloemen in de tuin staan: “dan ziet het er allemaal nog een stuk gezelliger uit.” Op dit moment is de tuin namelijk nog vrij kaal. Op wat taxusheggetjes na, staan er nu nog vooral bordjes in de tuin waarop staat welke planten er gepoot zullen worden. Maar daar komt steeds meer verandering in. De VVD Duiven heeft 50 hortensia’s gedoneerd die sinds kort ook de tuin opfleuren. Nog maar even en de bewoners kunnen een rondje wandelen door een kleurrijke omgeving. NLdoet: moestuin en kippenhok Tijdens NLdoet hebben vrijwilligers bij Polderhof de handen uit de mouwen gestoken. Ze hebben de bestaande moestuin omgespit, nieuwe grond toegevoegd en de tuin vervolgens helemaal klaargemaakt voor het poten van de groenten. Nog even en de bewoners kunnen genieten van hun zelf verbouwde groenten. Niet alleen bij Polderhof is er tijdens NLdoet een project aangepakt. Bij Malburgstaete is het kippenhok uitgebreid door Dick Schrijvershof en Robert van Galen, twee medewerkers, en Adel Al Omar, een Syrische vluchteling uit de buurt. Ze bouwden een houten stellage rondom het oude hok waardoor de kippen meer loopruimte hebben. Nu moeten er alleen nog een paar golfplaten op het dak en dan is het hok helemaal af.
Uitbreiding van het kippenhok
De kippen worden nu verzorgd door Adel. Hij komt elke maandag naar het kippenhok om het van top tot teen schoon te maken. Hij heeft nooit kippen gehad, maar nu weet hij als geen ander hoe hij ze moet verzorgen. Adel wilde graag een haan kopen voor in het nieuwe hok, “de meisjes zitten nu zonder een man, zei hij”, vertelt Marlien Jansen, medewerker van de dagbesteding van Malburgstaete, “maar helaas mag dat niet, dan krijgen we problemen met de buren.” Bewoners in het kippenhok Bij het oude kippenhok konden de bewoners er alleen voor zitten. In het uitgebreide hok kunnen ze ook tussen de kippen staan. Zo komt er twee keer in de week een groep om eitjes te rapen. Na het verzamelen van de eitjes, worden deze omgetoverd tot een heerlijke lunch. En eitjes zullen er nu wel genoeg zijn: de vier grootste kippen zijn broeds. Marlien opent het oude hok en daar zitten de vier dames op een rij. Nu het hok zoveel groter is, zijn er zeven kuikens bijgekomen, afkomstig van het boerderijtje van een van de medewerkers. De al flink gegroeide kuikentjes die achter hun moeder aan hobbelen zijn populair onder de bewoners. Mevrouw Roden vindt vooral de witte kuikentjes het mooist. Ook mevrouw Evers houdt van de kippen. Zij had vroeger in Ridderkerk veel dieren dus komt nu graag eens in de zoveel tijd bij het kippenhok kijken. Met mooi weer kan iedereen meteen genieten van de (moes)tuin en het kippenhok. Bij Thuvine kan er een rondje langs de bloemen worden gelopen. Bij Polderhof worden binnenkort de eerste zelf verbouwde groenten geserveerd. En bij Malburgstaete kan iedereen luisteren naar het gekakel uit het grote hok. Kortom, de zomer wordt een groot succes.
19 19
Qwiek.up: belevingsgerichte zorg bij Pleyade Een videoprojector, zo zou je de Qwiek.up kunnen omschrijven. Maar niet zomaar een. De Qwiek.up is een bijzondere innovatie die speciaal ontwikkeld is voor ouderen met dementie. Het apparaat biedt eindeloos veel mogelijkheden voor videoprojectie en muziek. Sinds een aantal maanden maken we in onder andere Eldenstaete met veel plezier gebruik van deze vorm van belevingsgerichte zorg.
“Hij stond al een tijd op het verlanglijstje”, zegt teamhoofd zorg Anja van Cleef. Toen ze hoorde over het apparaat wist ze meteen dat de Qwiek.up iets voor haar cliënten was. Dankzij het innovatiebudget dat de centrale clientenraad beschikbaar stelde, kon ze er een aanschaffen. Ze vertelt: “Op Eldenstaete woont een groot aantal cliënten die door dementie diep in hun eigen wereld zijn verzonken. Deze mensen kunnen vaak niet meedoen aan de reguliere activiteiten, omdat ze bedlegerig of snel onrustig zijn. Het is in feite een ‘vergeten groep’, die heel andere mogelijkheden en behoeften heeft als het gaat om beleving en welzijn. De Qwiek.up is een prachtige uitvinding die hierin kan helpen.” De Qwiek.up Miriam Wolkenfelt is sinds april dit jaar zorggezel bij Pleyade en maakt veel gebruik van de Qwiek.up. “Het is een verrijdbare projector, die je zowel op een muur als op het plafond kan richten”, legt ze uit. “Je hebt een aantal usb-sticks die je in het apparaat kunt steken. Daar staan voorgeprogrammeerde video’s op. De films zijn eigenlijk heel langzaam bewegende en in elkaar overlopende beelden. We hebben een aantal video’s met verschillende thema’s gekocht, zoals lente, zomer, een aquarium en een boswandeling. Daarnaast kun je verschillende soorten muziek kiezen om erbij af te spelen.” Twinkelende ogen Miriam en Anja zijn erg enthousiast over hoe cliënten op de Qwiek.up reageren. Zeker in combinatie met een handmassage zorgt het voor pure ontspanning. Maar de projector wordt ook ingezet bij verplegings- en verzorgingsmomenten. En het zorgt voor afleiding, vertelt Miriam: “Een bewoner was bijvoorbeeld erg onrustig en was dwangmatig aan het roepen. Door de geprojecteerde film werd hij ineens rustiger en ging aandachtig kijken.” Ook Anja heeft tal van dergelijke voorbeelden. “Een van de cliënten wordt bijvoorbeeld door haar zus gebadderd. Met de Qwiek.up erbij kunnen ze samen echt genieten van zo’n moment. Je ziet de twinkeling in haar ogen en dat doet iedereen goed. Ze wilde zelfs niet meer uit bad”, lacht Anja.
20 20 20
Miriam kijkt samen met cliënte naar projectie Qwiek.up
Kleurrijk eten: gezond eten?! Een salade met veel kleuren (rode tomaat, groene komkommer, gele paprika, witte ui) geeft vaak associatie met zomer, vrolijkheid, warmte en gezelligheid. Een kleurrijke salade nodigt uit tot eten. Klopt dit? Smaakt een gerecht met veel kleurvariatie inderdaad beter? Experts stellen dat kleur op en rondom het bord een hoop invloed heeft op de smaak en beleving van gerechten.
Persoonlijke ervaring Naast de standaard video’s en muziek kun je ook eigen usb-sticks gebruiken in de projector. Dat betekent dat je de beleving heel persoonlijk kunt maken. Miriam gaat hier nu mee starten. “Ik kan bijvoorbeeld aan familie vragen om foto’s van familie of van vroeger te verzamelen. En ik ga op zoek naar foto’s van bijvoorbeeld oude reclames, van de wijken waar mensen hebben gewoond, dingen die ze leuk vonden. In combinatie met een afspeellijst met favoriete muziek van cliënten kan dat veel indruk maken, verwacht ik. En het is toch praktischer en sprekender dan samen een fotoalbum doorkijken.”
“
“Je ziet de twinkeling in haar ogen en dat doet iedereen goed.”
Meer informatie over de Qwiek.up: www.qwiek.eu.
Kracht Kleur zegt dus een hoop, zeker wanneer dat wordt gecombineerd. “Contrasterend kleurgebruik spat van het bord af”, zegt Bordewijk. “Het geeft kracht aan een gerecht. Succesvolle kleurcombinaties vind je bijvoorbeeld bij de salade Caprese, een mooie samenvoeging van groen, rood en wit. Of een donkere chocolademousse die op een wit bord ligt. Zulke contrasten zorgen voor een krachtig, explosief effect. Contrast blijft ook hangen, je ziet goed wat je eet. Ook een mogelijkheid is om in verschillende gradaties van een kleur te werken. Bijvoorbeeld producten met verschillende tinten groen, die weer op een bord worden gelegd. Dat voegt verfijning en nuance aan het gerecht toe. Vaak is het zo dat als de kleuren in een gerecht bij elkaar passen, het ook lekker smaakt.”
Gezondheid
Kleurenpsychologie is zeker van toepassing in de culinaire wereld, stelt fooddesigner Mariëlle Bordewijk. “Rood geeft aan dat iets rijp van smaak is en zoet. Groen is de kleur van de natuur en wit staat voor pure en subtiele gerechten. Oranje geeft een positieve noot aan een gerecht en zwart voegt een gevoel toe van luxe en exclusiviteit.” Blauw is voor eten geen populaire kleur.
Beleving Neem bijvoorbeeld een eetbare bloem bij een gerecht, daar word je vrolijk van. Het voegt iets toe aan de beleving. Kleur verraadt ten slotte de aanwezigheid van verschillende stoffen: antioxidanten en natuurlijk vitamines en mineralen. Die stoffen ondersteunen onder andere ons immuunsysteem en helpen bij een goede bloeddruk. Meer kleur op je bord zorgt dus ook voor een grote variatie aan gezonde stoffen. Goed idee om inderdaad te kiezen voor kleur op het bord! Bron: nu.nl
21 21
Pleyade en Vitesse Betrokken gaan samenwerken Pleyade zoekt steeds meer de verbinding met maatschappelijke partners, bedrijven en organisaties in de gemeenten waar we actief zijn. Samen kunnen er hele mooie dingen ontstaan, waar cliënten, medewerkers en vrijwilligers van genieten. Sinds kort zijn we bijvoorbeeld een samenwerking gestart met Vitesse Betrokken, de maatschappelijke afdeling van de Arnhemse voetbalclub. Vitesse Betrokken zet zich dagelijks in om individuen, groepen en wijken in Groot Arnhem te ondersteunen in het verbeteren van hun leefsituatie. Vitesse Betrokken wil er voor iedereen zijn, van jong tot oud. Een leven lang ‘Betrokken’. Een van de sociaal maatschappelijke projecten van Vitesse Betrokken is Vitesse OldStars. Sinds augustus 2014 heeft Vitesse een eigen team met 30 mannen en vrouwen ouder dan 60 jaar. Wekelijks wordt er in Rijkerswoerd gevoetbald, bij amateurvereniging ESA, en worden er leuke sociale activiteiten georganiseerd. De OldStars vormen een hechte groep en staan voor elkaar klaar in goede en mindere tijden. Vitesse Betrokken is van plan dit jaar het project uit te breiden naar meerdere amateurverenigingen in de regio Arnhem.
22 22
“
Afgelopen 14 mei hebben Pleyade en Vitesse Betrokken de samenwerking bekrachtigd. Dat deden we voor aanvang van de wedstrijd Vitesse – Roda JC. Niek Huisma, secretaris van Vitesse Betrokken, en Floor de Vroome plaatsten hun handtekening op een Vitesse-voetbal, waarmee de samenwerking een feit werd. De samenwerking tussen Pleyade en Vitesse Betrokken gaat zich onder andere richten op het vinden van nieuwe vrijwilligers of medewerkers voor Pleyade. Ook gaan we een aantal projecten starten om cliënten, medewerkers en vrijwilligers een mooie ervaring te bezorgen bij Vitesse. De komende tijd gaan we precieze afspraken maken over de invulling van de samenwerking. In de volgende Pleyn kunt u hier meer over lezen. “Pleyade en Vitesse zijn begrippen in de regio Arnhem. Samen willen wij van betekenis zijn voor diverse groepen en helpen daar waar mogelijk. Vandaar dat het een logische keuze was voor Vitesse Betrokken om de samenwerking met Pleyade aan te gaan. Wij kijken uit naar een mooi partnerschap met Pleyade.” - Martijn de Wild, coördinator Vitesse Betrokken.
Samen met zijn familie was de heer Holthuysen te gast in de GelreDome De heer Holthuysen als eregast Tijdens deze wedstrijd werd uitgebreid stilgestaan bij het 125-jarig bestaan van de voetbalclub uit Arnhem. Ter gelegenheid hiervan was de heer Holthuysen, bewoner van Thuvine, uitgenodigd als eregast. De heer Holthuysen heeft tussen 1950 en 1955 in het eerste elftal van Vitesse gespeeld.
Samen met zijn familie was hij te gast in de GelreDome. Hij ontving een Vitesse-shirt met zijn naam erop en ging samen met andere oud-spelers mee in de line-up. De heer Holthuysen mocht tijdens deze line-up plaatsnemen naast trainer Henk Fraser, die hem persoonlijk welkom heette en bedankte voor zijn inzet voor Vitesse. Vervolgens heeft de heer Holthuysen met zijn familie van de wedstrijd kunnen genieten.
Bijzondere moeders Moederdag 2017 inspireerde de dames van de handwerkclub van Malburgstaete tot een leuke actie. Samen met wijkbewoonster Siegrid maakten zij mooie kleine cadeautjes voor bijzondere moeders: hun kindje lag op de afdeling neonatologie van het Radboud UMC in Nijmegen. Activiteitenbegeleiders Marlien en Marlies maakten mooie pakjes van de handwerkjes en lieten ze in het ziekenhuis bezorgen.
Kleine cadeautjes voor bijzondere moeders 23
Het levensverhaal van Antoon Pouwels (93) “In Aerdt word je meteen opgenomen. Als je van het verenigingsleven houdt: er zijn nog een schutterij, een carnavalsvereniging en veel sportverenigingen. Het is daar ons kent ons.” In datzelfde Aerdt, tussen Zevenaar en Lobith, werd Antoon Pouwels in 1924 geboren, in een gelukkig gezin met acht jongens en drie meisjes. Over zijn jeugd zegt hij: “We hadden nooit strijd onder elkaar; je hielp elkaar. Je moest al vroeg hard werken en het was armoedig. Vader was boer en we hadden een stuk land. Ik moest schoffelen, harken en onkruid verdelgen. Op de lagere school zaten katholieke en protestantse kinderen nog bij elkaar. De pastoor zei tegen mijn ouders: ‘U bent verplicht uw kinderen naar een katholieke school te sturen.’ Tegenwoordig zou je zeggen: ‘Bekijk het maar’, maar zo werkte dat toen niet. Ik ging na school een paar jaar als knecht werken bij een boer. Het was niet altijd prettig, want je werd uitgebuit. De oorlog kwam en ik heb voor de Arbeitseinsatz in Duitsland gewerkt. Dat was voor mij een angstige tijd.” Antoon kwam terug en werkte weer op het land. Vier boeren in Aerdt hadden één dorsmachine. Ze vormden een dorsvereniging en als loonwerker zat Antoon op die machine. Een Pannerdense loonwerker had ook zo’n machine. Hij zou gaan emigreren en vroeg aan vader Pouwels: “Is dat niks voor Toon?” Dat is gelukt, met hulp van vader. “Ik leende 4000 gulden van de bank en vier mensen moesten garant staan. Zo ging ik voortaan zelf de boer op met die dorsmolen. Mijn bedrijf werd steeds groter. De dorsmachine ging eruit en er kwam een combine die kon maaien en dorsen tegelijk, verder kon ik hooi en stro persen, ploegen, zaaien, en mest uitrijden. In 1952 ben ik getrouwd met Dinie. We zijn bij mijn ouders ingetrouwd en kregen zes kinderen. In 1965 zijn mijn ouders naar een verzorgingshuis gegaan. Wij bleven in het huis wonen. Na de geboorte van onze jongste zoon heeft Dinie drie maanden in het ziekenhuis gelegen. Na die tijd is ze nooit meer gezond geweest. Ze onderging in Nijmegen een operatie aan een verkalkte hartklep en in 1968 overleed ze plotseling op 44-jarige leeftijd.”
24 24
Het eerste wat Antoon zei toen zijn vrouw was overleden was: “Hoe moet dat nu met het gezin?” Gelukkig was het oudste kind een dochter; de huishouding kon gewoon doorgaan, ook als hij van huis was. Ook had hij veel hulp van een zus. Zijn dochter was nog te jong om alleen het huishouden te runnen. Al liep het bedrijf goed, het waren verdrietige jaren en hij miste de steun van zijn vrouw. Na twee jaar vond Antoon dat er weer een vrouw in huis moest komen. Die vrouw vond hij en ze heette ook Dinie. Ze trouwden en Dinie bracht twee zonen mee. Het was weleens lastig, een samengesteld gezin. Een van de zoons van zijn tweede vrouw is met een van zijn dochters getrouwd. “Het bedrijf kon ik op een gegeven moment niet meer aan. Ik heb het tot begin jaren tachtig volgehouden. Ik werd overspannen en heb toen mijn bedrijf beëindigd. Op een groot stuk land bij ons huis ben ik nog een aantal jaren gaan hobbyboeren: een paar koeien, schapen, kippen, ganzen en wat suikerbieten en aardappelen. Uiteindelijk hebben we het huis verkocht en zijn in Herwen gaan wonen. Daar is mijn tweede vrouw overleden.” Op zijn 84e werd Antoon zelf ook ziek. Hij had een zeer ernstige buikvliesontsteking maar is toch weer opgeknapt. Hij kon zelfs nog een poosje zelfstandig wonen. Nu woont hij in Lobede in Tolkamer en kijkt hij vanuit zijn appartement naar de schepen op de Rijn. Antoon Pouwels voelt zich gezond, maar kan soms niet meer alles onthouden. “De politiek hou ik goed bij. Ik lees de krant en ik kijk naar ‘Pauw’. Ik wil erover kunnen meepraten. Voetbal is mijn grote passie. Vooral Ajax, daar mis ik niets van. Soms sta ik voor die oude familiefoto en dan denk ik: ‘Wat heb ik toch een geluk gehad dat ik er nog gewoon ben.’ Ik heb zoveel meegemaakt en het ging niet van een leien dakje, maar de kinderen zijn gezond en goed terechtgekomen. Een van mijn zoons werkt nog steeds bij een loonbedrijf.”
Antoon met zijn eerste vrouw Dinie
Het gezin
Antoon met zijn tweede Dinie
Het huis in Aerdt
“Je moest al vroeg hard werken” Antoon met zijn eerste vrouw Dinie
Het gezin Pouwels
25 25
apps & websites Zwemwater De gratis app Zwemwater is samengesteld door de Unie van waterschappen. De app geeft honderden open zwemwaterlocaties in Nederland aan op een kaart. Als GPS ingeschakeld is, ziet de gebruiker waar je in de buurt een frisse duik kunt nemen. Als de kwaliteit van het water minder fris is, staat dat er ook op. De app vermeldt wanneer het laatste watermonster is onderzocht en wanneer het volgende is te verwachten. Ook de gevaren van land- of zeewinden en muien krijgen aandacht. Ten slotte is er informatie over gezondheidsrisico’s als blauwalgen, zwemmersjeuk, kwallenbeten, ziekte van Weil, botulisme en andere aan water gekoppelde narigheid.
Dierenzoeker De website Dierenzoeker.nl en bijbehorende app zijn gemaakt door Naturalis, het centrum voor biodiversiteit in Leiden. De gebruiker kan achterhalen met welk levend wezen hij of zij te maken heeft. En dat op een simpele manier, dus ook geschikt voor kinderen. Via eenvoudige icoontjes geef je onder andere aan welk seizoen het is, welke kleur of afmetingen het dier heeft, of het vleugels of poten heeft en hoeveel, maar ook de soort ogen en het gedrag geven steeds meer duidelijkheid. Op het scherm vallen steeds meer plaatjes af en uit wat er overblijft kun je gemakkelijk een keuze maken: die is het!
Tekenradar De teek: een berucht diertje dat de laatste tientallen jaren steeds bekender is geworden. Vooral omdat hij de overbrenger kan zijn van vervelende ziektes, zoals de ziekte van Lyme. Een goede reden dus om alert te zijn op de activiteit van de teek. Daarbij kan de app Tekenradar van RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) helpen. Met de app vind je informatie over het beestje, over de ziekte van Lyme, hoe jezelf of anderen te controleren, en hoe hem te verwijderen. De app heeft een kaart van Nederland. Wanneer je een datum invult kun je op de kaart zien of er groot tekengevaar dreigt in bepaalde delen van het land, of dat je gerust in je blootje in het gras kunt liggen.
26 26
Als mensen horen dat ik in de zorg werk dan wordt er goedkeurend geknikt. De zorg dwingt altijd wel respect af, maar als je dan vertelt ‘de ouderenzorg’ dan gaan de wenkbrauwtjes omhoog. Het ziekenhuis, dat is de place to be, en dan het liefst de eerste hulp. Dat is zo divers en ad hoc handelen. Maar de ouderenzorg… nee dat lijkt de meeste mensen maar saai. Al die demente mensen, die luiers verschonen en dat pap voeren. Maar de ouderenzorg is allesbehalve saai. Na heel veel jaartjes zorg heb ik al verschillende doelgroepen gezien. PG, somatiek, revalidatie, gehandicaptenzorg, psychiatrie en thuiszorg. Een enorme diversiteit aan zorg en dan is de thuiszorg absoluut de tak met de grootste diversiteit. Een mix van al die soorten zorg vind je achter de verschillende voordeuren. Bij de een voer je een gesprek over een toekomst in een onzekere chemowereld en probeer je troost te bieden terwijl je de woorden niet weet te vinden, om op het volgende adres een dementerende dame te overtuigen tot het eten van een boterham en je samen ‘Ik zag twee beren’ zingt om zo het contact te maken. Het contrast kan niet groter zijn.
De stukken in je auto op de fiets kunnen dan soms letterlijk de plek zijn die nodig is om even te schakelen. Achter elk van die voordeuren tref je een compleet andere wereld. Een strak Ikea interieur bij die relatief jonge MS-patiënt of een compleet museum bij een oudere weduwnaar die geen afstand kan doen van al die herinneringen. En achter elk van die voordeuren vind je een eigen verhaal en een eigen geschiedenis. In welk werkveld wordt je soms wel twintig keer vrolijk goedemorgen of goedenavond gewenst? Waar krijg je je koffie nog in een echt kopje met schoteltje? Je leert nergens zo goed spullen zoeken als in de thuiszorg, want afstandsbedieningen kunnen echt overal terechtkomen. De ouderenzorg is allesbehalve saai! Stap eens in die wereld van de thuiszorg, het is echt alles in één. Maak die trip langs de verschillende mensen en mooie verhalen. Op pad voor een mooi rondje thuiszorg!
Column
Een rondje thuiszorg
Juul 27
Dit is mijn hobby
Esseline McKenzie Pleyade streeft naar een goede kwaliteit van zorgen dienstverlening. Hier werken we voortdurend aan. Maar het kan wel eens anders lopen dan verwacht. In dat geval horen we dat graag van u. Bent u niet tevreden? Spreek ons erop aan, zodat we een passende oplossing kunnen zoeken. Bovendien kunnen we met uw klacht of suggestie onze dienstverlening verbeteren.
Marcel de Meulmeester, restaurantkok in Eldenstaete, is in alle opzichten een ‘waterman’. In de jaren-80 begon hij met windsurfen, na schooltijd met vrienden op de Immerlooplas. Ondanks felle windstoten lukte het hem, tot verbazing van zijn vader, om altijd met droge kleren op de plank te blijven staan. Later kocht hij een kajuitzeilboot waar hij in zijn vrije tijd vaak op te vinden is. Hij geniet van de sociale contacten in de haven en het lummelen op zijn boot. Dat geeft hem een gevoel van vrijheid. Maar het geeft hem vooral een kick om in zijn eentje de grootst mogelijke snelheid uit zijn boot te halen! Marcel heeft twee zoons van 18 en 13 jaar. De oudste is ook al een enthousiast zeiler. De vakanties brengen ze vaak door in Frankrijk, natuurlijk altijd in de buurt van water. Vorig jaar heeft hij sinds 25 jaar tijdens een vakantie de surfplank weer opnieuw opgepakt en tot zijn eigen verrassing kostte het hem geen enkele moeite om zijn oude hobby weer succesvol uit te voeren!
De beste manier om met uw klacht om te gaan is direct de medewerker in kwestie of een verantwoordelijke medewerker of leidinggevende hierop aan te spreken. Een goed gesprek kan soms al irritatie of misverstanden wegnemen. Sommige klachten blijken in de praktijk vrij eenvoudig verholpen te kunnen worden. Dus krop uw gevoelens niet op, maar maak uw klacht bespreekbaar.
Mijn motto is: Een klacht die goed wordt aangepakt, leidt vrijwel altijd tot kwaliteitsverbetering. Per 1 januari 2016 is de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) van kracht. De klachtenregeling van Pleyade is hierop aangepast. Op de website van Pleyade vindt u hierover meer informatie. Nieuw voor Pleyade is de externe klachtenfunctionaris. Haar naam is Esseline McKenzie. Mevrouw McKenzie stelt zich in deze Pleyn graag voor en legt uit wat haar werk inhoudt en wat ze voor cliënten en hun naasten zou kunnen betekenen.
28 28
extern klachtenfunctionaris bij Pleyade
“Ik blijf altijd neutraal” Esseline “Sinds begin 2017 ben ik beschikbaar voor Pleyade als extern klachtenfunctionaris voor de cliënten en hun naasten. Behalve voor Pleyade, ben ik voor nog een zestal zorg- en verpleeginstellingen beschikbaar als klachtenfunctionaris. Elke klacht is steeds weer uniek en een mooi cadeau voor de organisatie om de kwaliteit verder te kunnen verbeteren.” “Waarom een externe klachtenfunctionaris? Waar mensen werken, kan iets fout gaan of kan iets als minder prettig worden ervaren. Gelukkig kunnen cliënten de meeste klachten of ongenoegens rechtstreeks met de betrokken medewerker of leidinggevende naar tevredenheid oplossen. Maar soms lukt het niet om er samen goed uit te komen of verandert er niet voldoende volgens de cliënt. Misschien zijn er redenen om de klacht niet direct bij de betrokkene neer te leggen, maar deze eerst in vertrouwen te bespreken, om te kijken wat een goede manier is om de situatie aan te pakken. Soms zitten de emoties hoog en is onduidelijk wat nu precies de klacht en wat de boosheid is. In dit soort situaties kan het helpen om mij, als externe klachtenfunctionaris, in te schakelen. Pleyade biedt cliënten deze mogelijkheid. U kunt mij rechtstreeks benaderen via onderstaande gegevens. Ik kom dan binnen een paar dagen bij u langs. Wat doet een klachtenfunctionaris? Wat ik kan bieden varieert: luisteren, informeren en adviseren of ondersteuning, bemiddeling of doorverwijzing bieden. Ik blijf altijd neutraal binnen het hele proces en werk vanuit vertrouwelijkheid.
Ik werk met hoor en wederhoor en begeleid gesprekken ter ondersteuning, zodat de cliënt en Pleyade er samen zo goed mogelijk weer uitkomen. De cliënt houdt altijd de regie en bepaalt wat wel en niet met een klacht gedaan mag worden. Kan een klacht de relatie verstoren? Veel (naasten van) bewoners ervaren een hoge drempel om de klachtenfunctionaris te benaderen. Veel gehoord is: “Mijn moeder is afhankelijk van de zorg en straks wordt zij erop afgerekend.” Vanuit mijn jarenlange ervaring blijkt dat juist het tegenover gestelde waar is. Het is ook mijn opdracht vanuit Pleyade om te zorgen dat u als (naaste van een) cliënt en Pleyade weer goed samen verder kunnen. Omdat waar u vandaag tegenaan loopt, morgen ook een ander tegenaan kan lopen. Pleyade wil de kwaliteit blijven verbeteren. Dat kan onder andere door te horen en nog beter te begrijpen hoe de cliënt iets ervaart, ook zonder dat dit altijd hoeft te betekenen dat er iets ‘fout’ is gegaan. Welke kennis en ervaring breng ik mee? Na vijftien jaar in de jeugdzorg en vijftien jaar als leidinggevende in de zorg, werk ik nu intussen tien jaar als zelfstandig klachtenfunctionaris voor meerdere zorg- en verpleeginstellingen, voornamelijk in Gelderland en Overijssel. Ik heb zowel de opleiding voor mediator als voor klachtenfunctionaris voltooid. Sindsdien ben ik aangesloten bij de landelijke Vereniging voor Klachtenfunctionarissen In de Gezondheidszorg (VKIG). Via deze vereniging volg ik jaarlijks bijscholing.
Mijn streven is: Winst voor cliënt en organisatie.” Ook participeer ik in een intervisiegroep om steeds kritisch naar mijn eigen denken en handelen te blijven kijken. Waarom Pleyade? De raad van bestuur heeft mij benaderd. Eerder was ik namelijk ook klachtenfunctionaris voor Diafaan. Ik heb een kennismakingsgesprek gehad met Floor de Vroome en uit dat gesprek is mij duidelijk geworden dat Pleyade met hart en ziel, maar ook met kennis en kunde, er alles aan doet om te leren en te verbeteren waar dat nodig of aan de orde is. Alle signalen vanuit de cliënt kunnen daarbij ondersteunend zijn. Pleyade nodigt u daarom uit om uw kritische geluid te laten horen. Het mooiste is als dit rechtstreeks bij betrokkenen of leidinggevenden kan, maar het mag en kan ook met ondersteuning van mij als neutrale buitenstaander. Esseline McKenzie Telefoon: 06 – 3387 0706 E-mail: e.mckenzie@upcmail.nl
29 29
‘In de bloemetjes’
COLOFON Pleyn is het magazine voor cliënten, medewerkers, gepensioneerde medewerkers en vrijwilligers van Pleyade. Het verschijnt vier keer per jaar. Redactie Jonne Steenhuis (eindredacteur), Jeanne Stap (vormgeving en opmaak), Mildred de Wolff (correspondent), Loes Tuin (correspondent), Sylvia Huizing (correspondent), Marga Stein (correspondent), Rita Visser (correspondent), Doutsje ter Horst (correspondent). Aan deze Pleyn werkten verder mee Rozemarijn Brus, Sis Huiskamp, Esseline McKenzie, Rein Memelink, Richelle Onink, Sylvia Steen, Maaike Thissen, Nienke Thybaut, Dorothea van der Velden en medewerkers van Pleyade. Algemeen redactieadres Pleyade t.a.v. redactie Pleyn, Postbus 4020 6803EA Arnhem redactiepleyn@pleyade.nl
In elke Pleyn zetten we een jubilaris in de bloemetjes. Deze keer is dat Carla Beumer, 25 jaar in dienst. Proficiat! Carla lacht ons bij binnenkomst al toe vanaf de posters op de deuren van Waalstaete: ‘Hiep hiep hoera: onze knapste zuster, hier al 25 jaar!’, is er te lezen. Dat ‘knapste zuster’ verdient natuurlijk uitleg. Carla vertelt lachend: “Dat zeg ik altijd wanneer ik interne telefoontjes aanneem”. 44 jaar geleden startte Carla als inrichtingsassistente in zorgcentrum Vreedenhoff. Al snel daarna is zij de Interne opleiding Verzorgende in Nijmegen gaan volgen. Als parttimer kwam zij 25 jaar geleden in de avonduren werken in de vestiging op de Honigkamp in Presikhaaf, maar inmiddels werkt Carla fulltime op de PGafdeling van Waalstaete. “Het leukste van het werken hier op de afdeling PG is het ‘uitfigilieren’ van wat de cliënten willen. Zij kunnen dat vaak zelf niet meer aangeven. Maar met humor krijg je veel gedaan, zelfs bij de mensen die niet jou niet meer herkennen. Deze mensen hebben de aandacht en zorg zo nodig! Gisteravond hebben we met alle bewoners en collega’s beneden in Waalstaete een feestje gebouwd ter ere van mijn jubileum. Dat was reuze gezellig.” Nog zes jaartjes en dan staat Carla’s volgende jubileum voor de deur: 50 jaar werkzaam in de zorg.
30 30
Oplage en editie 3400 exemplaren, jaargang 2, nummer 7. Pleyade verstuurt naar elke medewerker één Pleyn. Cliënten ontvangen Pleyn via de locaties. Een extra Pleyn is aan te vragen bij de redactie of bij de receptie van de locaties. Vormgeving Jeanne Stap Fotografie Riënne Wopereis/www.fotografiënne.nl (cover, Levensverhaal, Wens in vervulling) Sis Huiskamp (SamenSpraak), Jonne Steenhuis (Lekker eten met Mildred), Pascal van Stijn (Typisch de Liemers), Doutsje ter Horst (In de bloemetjes), Frits Terwijn (Vrijwilligerswerk, zwemgroep Eldenstaete), Vitesse (Vitesse), Nienke Thybaut (Vitesse en dhr. Holthuysen), Sylvia Huizing (Column Zuster Juul), medewerkers van Pleyade (diverse foto’s), stockfoto’s: Pixabay. Van niet alle foto’s is bekend wie de fotograaf is. Onze excuses als we daarom iemand niet vermelden. Druk DPN-Rikken Print Productie Redactum (www.redactum.nl) Suggesties? Past uw/jouw verhaal in een van de rubrieken? Ideeën en bijdragen voor de volgende Pleyn zijn altijd welkom. Zij moeten uiterlijk 1 augustus 2017 binnen zijn. Neem contact op met de redactie via redactiepleyn@pleyade.nl of 026-7516341. Wilt u Pleyn niet meer ontvangen? Laat dit dan schriftelijk of per mail weten aan de redactie via bovenstaand adres. De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden teksten te herschrijven, in te korten of niet te plaatsen.
PuzzelPleyn In elke Pleyn een puzzel. Los hem op en win de prijs: een driegangenmenu voor twee personen in een Pleyade restaurant. Stuur de oplossing vóór 31 juli naar: Pleyade, t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem of per e-mail naar redactiepleyn@pleyade.nl Vergeet niet naam en adres te vermelden. De oplossing van de vorige puzzel was ‘muziektherapie’. De winnaar van het Pleyade etentje is de heer van Osch.
D
C
E
B
O
O
Z
S
R
E
G
R
U
B
H
T
E
A
W
A
N
D
E
L
T
O
C
H
T
U
I
L
B
M
U
L
I
N
T
N
A
R
K
T
I
V
S
O
E
P
L
L
E
A
U
M
A
A
S
S
O
M
A
P
D
E
E
O
R
R
S
S
J
A
Z
L
U
A
U
E
R
R
V
N
T
T
E
A
M
Y
I
R
S
R
N
N
I
G
E
V
M
S
K
O
P
T
E
V
T
K
A
E
E
N
G
A
A
K
R
E
O
M
U
A
E
T
L
D
G
I
O
A
E
U
N
L
A
U
P
E
I
O
K
A
E
L
H
R
E
D
S
K
R
E
C
R
F
L
A
B
R
E
E
T
A
K
L
T
N
O
T
K
O
S
M
E
T
T
D
A
E
E
O
H
M
K
O
IJ
H
R
P
N
J
F
L
APENHEUL
HUISZYPENDAAL
MUIDERSLOT
BALLONVAART
KAJAKKER
SAUNA
BRONBEEK
KAMPEREN
SLOT
E
T
R
E
A
O
A
V
D
N
E
E
N
E
E
BURGERSZOO
KANO
STRAND
B
O
E
U
R
N
O
N
E
R
E
D
R
O
S
CAMPER
KASTEEL
TIVOLI
DEBEDRIEGERTJES
KEUKENHOF
TOVERLAND
N
H
N
L
E
E
H
I
O
R
E
K
I
E
Z
DEHOGEVELUWE
KINDERBOERDERIJ
TREIN
O
Z
O
M
E
R
H
U
I
S
L
D
U
U
N
ECOMARE
KINDERDIJK
VUURTOREN
R
N
E
N
I
U
D
S
A
A
M
A
N
E
M
EFTELING
KRANT
WANDELTOCHT
B
IJ
R
E
D
R
E
O
B
R
E
D
N
I
K
EUROMAST
LOPEN
ZOMERHUIS
E
U
S
E
B
I
U
S
K
E
R
K
M
D
K
EUSEBIUSKERK
MAASDUINEN
ZONNEBADEN
FIETS
MARKT
HOTELKAMER
MOOI
Streep deze woorden door in de tabel. Ze kunnen in alle richtingen, horizontaal, verticaal of diagonaal, geschreven zijn.
Noteer hier de in de tabel overgebleven letters:
Maak voor de oplossing van de overgebleven letters een woord.
31 31
Ten Slotte “Vriendschap is liefde zonder vleugels.” Lord George Byron Engels dichter 1788-1824 Origineel: Friendship is Love without his wings. Bron: Hours of idleness
Volg Pleyade ook op Facebook: https://www.facebook.com/PleyadeArnhem/