“Werken met bloemen maakt mensen blij.�
pleYn
Jon Vister
Het magazine van Pleyade December 2016
Coverfoto
pleY
Blije gezichten
Jon Vister is kapster bij Pleyade. Op pagina over haar hobby
Bladerend door deze nieuwe Pleyn zie je veel blije gezichten. Een lachende Jon Vister op de cover, een tevreden Floor de Vroome die het nieuwe sponsorshirt uitreikt aan een trotse voetbalster. Dan juichende Harold en Joop, genietend van de wens die in vervulling ging. Gelukkige collega’s Dominique en Hetty (wat wil je, beiden een leuke nieuwe baan) en Geert met mooie bloemen en ook nog tevreden winnaars van de Pleyade Design Contest. Je zou bijna denken dat we alleen maar vrolijk nieuws in Pleyn plaatsen. Niet helemaal waar, want er komen ook serieuze en informatieve zaken aan de orde. Het is alleen zo leuk om in een wereld waarin van alles gebeurt dat juist niet zo vrolijk maakt, een prettig magazine te maken voor een grote gevarieerde groep lezers.
2 2
28 vertelt ze
We weten dat zij het blad en een kop koffie erbij pakken om in ‘de donkere dagen voor Kerst’ rustig te lezen over wat er zoal omgaat in een trotse organisatie als Pleyade, wat de medewerkers en vrijwilligers gelukkig maakt en hoe de cliënten hun leven ‘beleven’, nu en terugkijkend in het verleden. En dat het nu bijna Kerst is, dat de jaarwisseling eraan komt, is een mooie gelegenheid om al die lezers mooie feestdagen te wensen, of zij nu happy en onbekommerd in het leven staan of juist voor het eerst de Kerstdagen moeten zien te vieren zonder die ene geliefde. Voor iedereen wensen we voor 2017: veel blije gezichten!
Redactie Pleyn
Inhoud 4 6 8 9 10 12 14 15 16 18 19 20 21 22 23 24 26 27 28 29 30 31 32
SamenSpraak Wens in vervulling Raad van bestuur
Pagina
4
Pagina
24
Opbrengst Kerstmarkt | Sponsoring Eldenia Vrijwilligerswerk | Werkervaringsplaats Praktijkschool in Eilandstaete Typisch Arnhems Boekentip Lekker eten met Mildred Kunst & Cultuur Meekijken met de behandelaars Strategische koers
SamenSpraak
Levensverhaal Bart Kamerbeek
Pagina
12
Gezondheid De Zorggezel Van de OR: Medezeggenschap Levensverhaal: Bart Kamerbeek Apps & websites Column Dit is mijn hobby Massage ‘In de bloemetjes’ | Colofon PuzzelPleYn
Praktijkonderwijs in Eilandstaete
Ten Slotte
33
r Frans S luim e
Samen Twee verschillende mensen; ze kennen elkaar niet, maar hebben allebei een band met Pleyade. In SamenSpraak interviewen medewerkers, cliënten en vrijwilligers elkaar. In deze Pleyn: Rineke van Dijk, woonbegeleider in Polderhof en de heer Frans Sluimer, bewoner van Malburgstaete. Frans: “Wie bent u?” Rineke: “Ik ben Rineke van Dijk. Ik woon in Arnhem en kom net van mijn werk in Polderhof. En wie bent u?” Frans: “Ik ben Frans Sluimer, 88 jaar, geboren in Rotterdam. Ik ben met mijn vrouw naar Arnhem gekomen. Ze werd ernstig ziek en is overleden. Ik woonde eerst nog zelfstandig. Toen ging ik een keer op de fiets naar Albert Heijn en ik viel. Ik bleek een evenwichtsstoornis te hebben. Ik kwam in Altenova terecht en later kwam ik hier. Hier hoef ik niet meer weg. Er is één iemand waar ik veel mee om ga en we spreken elkaar elke dag. Ik woon hier nu twee en een half jaar en ik kan goed met de verzorgers opschieten. Ze doen hun werk erg goed. Dat wordt te weinig gezegd. Wat doet u voor werk in Polderhof?” Rineke: “Ik werk vier dagen per week op woning De Baars. Daar ben ik woonbegeleider voor mensen met de ziekte van Korsakov.” Frans: “Wat is dat?” Rineke “De ziekte van Korsakov is een hersenbeschadiging als gevolg van een ernstig vitaminegebrek. Dit veroorzaakt geheugenverlies en het komt vaak voor bij mensen die veel alcohol drinken of hebben gedronken. Doordat zij slecht en onregelmatig eten en er een ongezonde levensstijl op na houden, ontstaat het vitaminetekort. Wij proberen onze cliënten goed te begeleiden en uiteindelijk weer een plek in de maatschappij te geven. De gemiddelde leeftijd is 55 jaar.” Frans: “Ik heb nooit gedronken hoor.”
4 4
Spraak
R in e k e
Rineke: “De cliënten moeten zelf eten koken. Ze hebben een eigen appartement maar koken in de grote keuken als ik erbij ben. De boodschappen doen we samen op het winkelcentrum. Komt u weleens op het winkelcentrum?” Frans: “Ja. Ik heb een vrijwilliger die meegaat. Een aardige man. Ik zit dan in de rolstoel.” Rineke: En u zit in de cliëntenraad hè? Waarom? Frans: “Ja, daar zit ik in. Via de cliëntenraad kunnen we klachten bespreken. Die gaan soms over de verwarming en dan weer over het eten. Sommigen klagen veel over het eten, maar ik vind het goed. Ik zou wel wat variatie in de klachten willen zien. Maar ze worden meestal gewoon opgelost. Bent u getrouwd?” Rineke: “Ja, met René.” Frans: “Als ik uw leeftijd had zou ik er niet meer aan beginnen want ik heb al twee vrouwen verloren. Wat doet uw man voor werk?” Rineke: “Hij werkt met kinderen die moeilijk opvoedbaar zijn, in Oosterbeek.” Frans: “En hebt u zelf kinderen?” Rineke: “Ja, zes. De jongste is 6 en de oudste is 18. Ze wonen nog allemaal thuis. Hebt u kinderen?” Frans: “Zelf heb ik eigenlijk geen kinderen, maar ik heb wel een stiefdochter. Zij komt drie keer per week naar me toe. En een keer per jaar ga ik met haar en haar man naar het winkelcentrum in Oberhausen. Daarna eten we pannenkoeken. Mijn tweelingbroer woont in Leiden en is ernstig ziek en ik heb nog een broer die ik 17 jaar niet heb gezien. Ik praat wel veel hè? Maar ik hoop dat u het een gezellig gesprek vond.” Rineke: ”Absoluut. Bedankt voor het gesprek.”
55
“Ik zou nog zo graag…”
Wens in vervulling
“Hup Vitesse!” De heer Joop Oosterhaar woont in Waalstaete en had een wens. Harold Schrijvershof werkt er en wilde deze wens voor elkaar zien te krijgen. De heer Oosterhaar vertelde Harold altijd over zijn tijd bij Vitesse toen hij voetbalde bij het jeugdteam. En hij wilde graag nog een keer een voetbalwedstrijd meemaken.
Nog eens een biertje drinken in mijn oude stamcafé. Een eindje fietsen over de Hoge Veluwe. Ouderen dromen wel eens stilletjes over een wens, die ze graag nog in vervulling zouden zien gaan. Maar dit te realiseren of te bekostigen lijkt onmogelijk. Soms is het echter alleen een kwestie van logistiek en goede begeleiding en hoeft het geen vermogen te kosten. Daarom zal Pleyade elk kwartaal een ingediende wens proberen te vervullen. Soms gebeurt dat met behulp van een andere organisatie of stichting, zoals bijvoorbeeld stichting Vrienden van Pleyade. Pleyn doet verslag van zo’n dag met een gouden randje. Wensen kunt u sturen naar: Pleyade t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem of via de interne post. Mailen kan ook: redactiepleyn@pleyade.nl
6 6
De heer Joop Oosterhaar en Harold Schrijvershof
Gelredome, thuishaven van Vitesse
egeleiding. b e d or vo kt an ed b , d “Harol bedankt voor het Pleyade, heel har telijk n de wens.” va an ga n te la ng li ul rv in ve
Harold overlegde met Masja Idsardi, activiteitenbegeleider, en samen stuurden zij een mail naar Stichting Vitesse Betrokken. Ze wilden graag meewerken. 17 september was de wedstrijd en ook nog een speciale, vanwege de Airborne veteranen. Harold en de heer Oosterhaar gingen richting Gelredome. Om kwart voor acht begon de wedstrijd tegen Go Ahead Eagles. Van tevoren nog een Vitesse sjaal gekocht om te laten zien dat een écht Vitesse hart altijd blijft. Samen hebben ze gezellig wat gedronken en heerlijk genoten van de wedstrijd. Hup Vitesse! En natuurlijk wonnen ze: 2-0! Eenmaal thuisgekomen was het nog heerlijk nagenieten van de wedstrijd. De heer Oosterhaar heeft weer nieuwe herinneringen over Vitesse. Harold en Masja hebben bij Vitesse Betrokken nog een rondleiding in de Gelredome aangevraagd, dus hopelijk komt er nog een vervolg.
Bovenste rij, derde van
rechts de ‘jonge Joop’
77
Raad van bestuur
“2016 was een goed jaar. Iedereen heeft hard gewerkt en er is veel bereikt zodat we met recht trots kunnen zijn op Pleyade. We hebben zoveel positieve ontwikkelingen doorgemaakt.” Het is eigenlijk te veel om te kunnen benoemen in de beperkte ruimte die ik hier beschikbaar heb. We maken met Pleyade een goede ontwikkeling door die ik graag wil voortzetten. Ik begin dan toch maar met hetgeen het laatst is gerealiseerd. De eerste lichting nieuwe ‘zorggezellen’ gaat dit jaar nog starten. U leest erover in deze Pleyn. Deze stap past uitstekend bij onze visie op ouderenzorg en sluit aan op de strategie van Pleyade. De strategische koers voor de komende jaren is onlangs herzien. Ook hierover is in deze Pleyn meer te lezen. Eerder dit jaar konden we met trots melden dat Pleyade is uitgebreid met de nieuwe zorglocaties in De Liemers. We zijn ervan overtuigd dat deze stap voor alle betrokkenen goed heeft uitgepakt, ondanks het vele werk dat erbij kwam kijken. Ook over de toekomst zijn we verwachtingsvol.
8 8
Zo zal in 2017 een start gemaakt worden met de bouw van een nieuw locatie in het centrum van Elst. Deze nieuwe locatie biedt in elk geval ruimte aan de huidige cliënten van Tertzio. Ook voor Waalstaete staan er waardevolle vernieuwingen op de agenda. Belangrijk is dat ook in een grotere organisatie de goede en liefdevolle zorg altijd gewaarborgd blijft. De succes-volle HKZ-audit (afgelopen september) heeft bevestigd dat we dit niet uit het oog verliezen. Goed nieuws is dat ons verzuim is gedaald tot onder het landelijk gemiddelde. De medewerkers van Pleyade zijn onverminderd het belangrijkste kapitaal, zij vormen het gezicht van de organisatie, ook naar buiten toe. Ook de vrijwilligers vervullen een belangrijke rol. Naast hun onmisbare inzet voor onze cliënten, zijn zij de ambassadeurs van onze organisatie. De ontwikkeling van de medewerkers krijgt uiteraard aandacht. Een mooi voorbeeld daarvan is de inzet van ‘Into Dementia’. Dat is een simulatietraining waarin medewerkers kunnen ervaren hoe het ongeveer voelt om te leven met dementie.
Door deze ervaring zijn onze medewerkers nog beter in staat om de cliënten de zorg te bieden die zij nodig hebben. Het welbevinden en de kwaliteit van leven van de cliënt staan centraal en dit komt beter tot zijn recht door tevreden medewerkers en talentontwikkeling. Want ook naar talenten zijn we op zoek gegaan in 2016. Ik ga samen met de talenten in gesprek over de ontwikkeling van de ouderenzorg. Op deze manier werken we aan de ontwikkeling van Pleyade én worden de medewerkers in staat gesteld om hun talenten in te zetten en te versterken. Kunst en cultuur zijn smaakmakers voor zowel cliënten en hun naasten, als voor medewerkers, vrijwilligers en bezoekers. De Pleyade Design Contest (PDC) beleefde in november de ontknoping. Van de ontwerpen van de tien genomineerden voor deze ontwerpwedstrijd is het zachte wandkleed ‘Kozie’ van Studio Roos en KunstLAB Arnhem (in samenwerking met Art Officials) tot winnaar uitgeroepen. De kunstcommissie PAUW heeft als taak om ervoor te zorgen dat echt iedereen op alle locaties van kunst kan genieten.
Opbrengst Kerstmarkt Pleyade naar Bartiméus Pleyade houdt op 15 december de jaarlijkse Kerstmarkt. De opbrengst gaat dit jaar naar Bartiméus in Doorn. Bartiméus wil een bijdrage leveren aan een goed leven voor mensen die slechtziend of blind zijn. Kwaliteit van leven bepalen de mensen, van alle leeftijden en in alle levensfasen, zelf. Zij voeren de regie over hun leven en maken hun eigen keuzes.
Onze samenleving stevent af op een tijd waarin ouderen, en dus ook onze cliënten, de regie zo veel en zo lang mogelijk behouden. Het was in 2016 het speerpunt binnen ons beleid. Ook Pleyade zet dus in op zo veel mogelijk zelfredzaamheid en biedt daarbij, waar nodig, de juiste zorg en ondersteuning. Hiervoor is het noodzakelijk dat de dialoog met zowel de cliënt als de naasten van de cliënt in stand blijft. Het in 2016 ingevoerde familieportaal Carenzorgt kan daarbij een belangrijke rol spelen. We doen een beroep op alle cliënten, hun naasten en mantelzorgers, maar ook op medewerkers en vrijwilligers, om het contact te blijven koesteren, ook in 2017. Ik wens u fijne feestdagen en een goed nieuw jaar!
In 1915 in Utrecht opgericht is Bartiméus in 100 jaar tijd uitgegroeid tot een expertise-organisatie die mensen met een visuele beperking ondersteunt om het leven te leven zoals zij dat willen. Bartiméus ziet het als opdracht om de maatschappij alerter en toegankelijker te maken, zodat mensen met een visuele beperking zo volwaardig mogelijk kunnen deelnemen. Bartiméus staat open voor iedereen - ongeacht levensovertuiging. Er zijn veertien locaties in Nederland, waaronder Arnhem en Doorn (hoofdlocatie).
Pleyade sponsort Eldenia Pleyade heeft onlangs een sponsorcontract ondertekend met voetbalclub Eldenia in Elden. Een vrolijke gebeurtenis in het kader van ‘Koester het contact’ (met de buren). De kunstcommissie was betrokken bij het ontwerp van de shirts.
Bestuurder Floor de Vroome overhandigt een shirt aan Eva Weijers.
99
Vrijwilligerswerk bij Pleyade Van vrijwilligerswerk naar betaalde baan
Hoe Hetty Schreur
Dominique Wind zat al een poosje thuis nadat bij haar vorige baan het contract niet werd verlengd. Dominique vertelt:
Dominique met haar badges
“Ik heb een verhaal te vertellen waar ik heel trots op ben. Ik ben Hetty Schreur, 50 jaar en trotse moeder van een geweldige zoon van 19 jaar, Luke. Ik heb in het verleden elf jaar met mensen met een verstandelijke beperking gewerkt. Toen mijn zoon werd geboren heb ik een bewuste keuze gemaakt om fulltimemoeder te zijn. In zijn basisschooljaren ben ik altijd heel actief bezig geweest in de activiteitencommissie van die school. En tot op heden ben ik ook heel actief bij zijn voetbalclub.
Toen ben ik gaan kijken of ze iets hadden voor mij wat qua tijden bij mij en mijn gezin paste. Ik zag toen de vacature als woonassistent en heb gesolliciteerd. Net voor de zomervakantie ben ik aangenomen en nu.ben ik dus sinds september in dienst bij Eldenstaete. Het is een fijne afdeling met leuke collega's en lieve cliënten en ga graag naar mijn werk.”
Toen het voor mij weer mogelijk was om te gaan werken ben ik actief aan het solliciteren gegaan. Na vele sollicitaties en net zoveel afwijzingen (want ja je bent al snel te oud, of hebt te weinig ervaring, en te lang uit het arbeidsproces werkt ook niet mee) moest ik vorig jaar augustus naar de gemeente voor het aanvragen van een uitkering. Tijdens mijn eerste gesprek kreeg ik de mogelijkheid om een werkervaringsplaats voor vier maanden te vervullen bij Eimersstaete. Deze kans heb ik met beide handen aangegrepen en heb er tot nu toe nog geen seconde spijt van gehad.
“Ik was natuurlijk wel bezig met solliciteren, want thuiszitten past niet bij mij. Maar tot die tijd kon ik misschien ergens anders ervaring opdoen. Ik wist dat ze bij Pleyade vaak vrijwilligers zoeken en heb toen gemaild met de vraag of ze iets voor mij hebben. Ja, ik kon ondersteuning geven bij het ontbijt bij Eldenstaete. Ik merkte al vanaf dag één dat ik dit heel erg leuk vond. Dat dit werk echt bij mij paste en ik werd al meteen gezien als collega.
10
“Het is fijn om te zien hoe vrijwilligerswerk gewaardeerd wordt.”
Ik kreeg een werkconsulent toegewezen en ben met haar dit traject ingegaan. Na een heel fijn gesprek met Marion van Loo maakte ik mijn eerste stappen binnen Eimersstaete.
Werkervaringsplaats bij Pleyade kwam te werken‌ Na een fijne eerste kennismaking met ons hoofd Carola Schmitz maakte ik kennis met mijn nieuwe collega's en werkomgeving. Ik werd met open armen ontvangen en voelde mij al snel op mijn gemak. Dit echt dankzij al mijn collega's. Ik vind dat ik dit wel even moet benoemen. Dankzij de leerzame inwerkperiode van mijn collega Maria, en de begeleiding van alle andere collega's voelde ik mij daar binnen korte tijd een deel van het geheel. Een superfijn gevoel om ergens te werken waar je een fijne werkomgeving hebt. Helaas gaan vier maanden snel en kwam er half februari dit jaar een einde aan deze fijne werkervaring. Maar tot mijn grote vreugde kreeg ik een contract aangeboden van 1 mei tot 1 december dit jaar. Ik was hier zo blij mee, want ik voel mij zo op mijn plek bij Eimersstaete. En mijn vreugde is alleen maar groter geworden want sinds half oktober heb ik te horen gekregen dat mijn contract tot 1 december 2017 is verlengd. Ik ben een heel gelukkig mens, en heel dankbaar dat ik een jaar geleden een kans kreeg om een werkervaringsplek te mogen vervullen en dat dit mooie resultaat eruit is voortgekomen.“
Hetty aan het werk Mensen uit de gemeente Arnhem met een WBB uitkering kunnen bij Pleyade werkervaring opdoen. Daarvoor heeft Pleyade een aantal vacatures beschikbaar voor een periode van vier maanden. Bij geschiktheid kan er een baan uit voortvloeien. Meer informatie hierover bij Marga Stein: m.stein@pleyade.nl
11 11
‘Kookschool’
Praktijkonderwijs in Eilandstaete Sinds een aantal jaar lopen leerlingen van Produs (praktijkonderwijs) stage binnen de verschillende locaties van Pleyade, zowel in de keuken als in de zorg. Produs bereidt leerlingen goed voor op de arbeidsmarkt, met veel stages.
De koks zijn erg betrokken bij de leerlingen en hebben het geduld om regelmatig zaken opnieuw uit te leggen. Er is ruimte voor extra dingen zoals het bereiden van een Paas- of Kerstbrunch, high tea of pannenkoeken bakken voor een plaatselijke basisschool.
Bij Eilandstaete tijdens de pannenkoekendag 2014 hebben Produs-leerlingen geholpen met bakken en serveren en dat beviel van beide kanten goed. Naar aanleiding van deze dag zijn we om de tafel gaan zitten en hebben we de ‘Kookschool’ bedacht: de leerlingen draaien mee in het hele proces van voorbereiden, koken en serveren en leren hoe ze met de cliënten moeten omgaan. In november 2014 zijn we gestart en het is zowel de leerlingen als docenten goed bevallen. In het begin was het van beide kanten nog even wennen maar mede door de goede begeleiding van de koks voelden de leerlingen zich al snel thuis.
Interactie jong en oud Leerlingen werken op een andere manier dan op school, het is ‘echter’, in een andere setting en met andere mensen dan ze gewend zijn. Het werken met oudere mensen is iets dat de meeste leerlingen nog nooit hebben gedaan. Het aanleren van goede sociale vaardigheden is erg belangrijk en tijdens het werken bij Eilandstaete is hier veel ruimte voor. De interactie tussen cliënten en leerlingen is erg mooi om te zien. Behalve de ervaring die de leerlingen in de keuken opdoen is dit toch wel het meest waardevolle van het hele concept. We halen de buitenwereld in de zorglocatie en de leerlingen komen buiten de school.
Leerlingen van Produs
12 12
Karina
“
Karina Baas, kok: “De leerlingen draaien onder begeleiding volledig mee in de bediening, de winkel, bij het koken, de afwas en de schoonmaak. Wij koken vers met de leerlingen en laten bijvoorbeeld de groente vuil binnenkomen, dus schoonmaken, snijden en bereiden. Gehakt dat de leerlingen zelf kruiden en waar ze gehaktballen van draaien. Zo hebben we ook minder inkoopkosten en kunnen we weer iets extra’s doen voor onze cliënten. Bij de Paasbrunch maken de leerlingen op school zelf placemats en zorgt de afdeling groen van Produs voor een mooi plantje op tafel.” Wat vinden de cliënten ervan? Een poosje na de start bleek dat de cliënten het erg druk vonden. Er liepen ook ineens veel mensen rond in een kleine ruimte. Daar moest een oplossing voor zijn. Felice Weertjes, docent Produs: “We hebben daar iets op bedacht. Voordat de groep in Eilandstaete begint, krijgen ze samen met de juf een rondleiding. Zo zijn ze al een beetje bekend met het gebouw, de keuken en de toekomstige werkplek. Op de eerste leerdag maken ze met de juf een rondje door het restaurant. De leerlingen stellen zichzelf voor aan de cliënten. Tijdens familiebijeenkomsten leggen de koks uit dat deze leerlingen van het speciaalonderwijs komen. We merken dat de cliënten deze jongeren daardoor beter begrijpen en dat creëert rust. Zodra de leerlingen meedraaien in de bediening, zoeken zij contact met de cliënten en die aandacht vinden zij erg fijn.”
13 13
Typisch Arnhems Deze keer in Pleyn iets ‘Typisch De Liemers’:
De Rosmolen in Zeddam
De G rafelijke Ko renmolen
De ‘Rosmolen’
Op een hoog en markant punt in de Bovendorpsstraat in Zeddam, staat een mooie windmolen, De Grafelijke Korenmolen. Deze molen staat tegenover De Rosmolen. Een rosmolen is een molen zonder wieken, waarbij de aandrijfkracht wordt geleverd door een paard (ros) of een ezel. De Zeddamse rosmolen werd in 1546 gebouwd in opdracht van de toenmalige eigenaren, de graven Van Den Bergh, als aanvulling op de toen al bestaande windmolen. De graven verpachtten na de bouw van De Rosmolen de complete locatie mét de windmolen, en de molenaar gebruikte de rosmolen als er te weinig wind was om graan te kunnen malen met behulp van een paard. In 1866 werd de molen verkocht en gesloopt. In 1974 is de Rosmolen herbouwd met behulp van de originele bouwtekeningen, die bewaard waren gebleven in het archief van het Huis Berg. Momenteel is de molen eigendom van het Sint Oswaldusgilde. Dit gilde bestaat al meer dan 350 jaar. De molen heeft een maalwerk met twee stenen. Er is nu een museum en galerie gevestigd, en de molen is van mei tot en met augustus elke zaterdag en zondag in bedrijf en voor het publiek geopend (toegang 1 euro). De rosmoleninstallatie wordt dan voortbewogen door een paard. Informatie op www.oswaldus.nl. Het is ook leuk om na bezichtiging door te rijden naar Montferland. Sinds januari 2016 staat er op de Hulzenberg in het Berghert bij Stokkum, een nieuwe uitkijktoren. Deze is voor iedereen open en te beklimmen.
14 14
’ Binnen in de ‘Rosmolen
Boekentip ‘De val van mijn moeder’ van Ernst Timmer. Joost Beekman beschrijft hoe zijn moeder na een val haar arm breekt en in de, ik zou bijna zeggen, jungle van zorgland terecht komt. Het gaat over de tegenstelling tussen wat iemand zelf wil en wat soms moet vanwege ‘regels’. De verteller blikt ook terug op het leven van zijn moeder, een vrouw die haar leven lang heeft geprobeerd om mensen te helpen, maar die nu zelf afhankelijk is geworden van hulp. En op hoe hij dit probeert te vertalen (ook naar de zorgmedewerkers) in hoe zijn moeder te benaderen als mens zoals ze was en is. Uit het boek: ‘Je boft, mam,’ zei ik. ‘Je hoeft geen nummertje te trekken.’ Het duurde even voor we in de gaten kregen dat er mensen werken bij de eerste hulp. De eerste hulp heet trouwens helemaal geen eerste hulp. De eerste hulp heeft noten op haar zang gekregen en heet nu spoedeisende hulp. Maar hoe je het ook noemen wilt, er was hier nergens hulp te zien, laat staan hulp die spoed eiste. Er was niemand. Ik denk dat ze ergens anders spoed aan ’t eisen waren. Als er iemand in de positie was om spoed te eisen, dan was het mijn moeder. Maar mijn moeder eiste niets. Ze doorstond de pijn als Winnetou aan de martelpaal. En deur sloeg open, een verpleegster stak ons een hand toe. ‘Er komt zo een dokter,’ zei ze. ‘Zo,’ zei mijn moeder. ‘Dat is niet niks.’ Boeiend en leerzaam om te lezen, aanrader voor wie in de zorg werkt!
15 15
Lekker eten met Mildred Kerst vleesrecept: ossenhaas en-crôute
Boodschappenlijstje os senhaas en-crôute (5/6 pers
onen)
Vlees: 500 gram ossenhaas (vaak voordelig te ko op bij de islam itische peper en zout slager) Deeg: 250 gram bloem 250 gram ijskoude on gezouten boter 1 theelepel zout 125 ml ijskoud water Duxelles: 500 gram champigno ns naar keuze 1 eetlepel vers citroen sap 2 sjalotjes 50 ml crème fraîche 3 takjes vers e peters elie Kr uidenflensjes: 35 gram bloem 75 ml melk 1 ei gehakte groene kr uid en: basilicum en drag on zout
16
Bereiding Ossenhaas en-crôute Verwarm de oven voor op 200°C. Kruid het vlees met zout en peper en braad het om en om aan in een braadpan. Zet de pan met deksel vervolgens 5 minuten in de oven. Neem het vlees uit de oven en laat op een plank afkoelen. Deeg: Meng bloem en boterblokjes samen met het zout in een kom tot een kruimelig geheel en voeg al knedend langzaam het ijskoude water toe. Vorm het deeg tot een bal en leg in folie ongeveer 10 minuten in de koeling. Rol het deeg uit tot een rechthoek van ca 40 x 20 cm, vouw het in drieën en draai een kwartslag ( dit is 1 toer). Rol opnieuw uit tot een rechthoek van 40 x 20 cm, en vouw opnieuw in drieën. Wikkel in folie en leg 10 minuten terug in koeling. Geef opnieuw 2 toeren. Leg daarna weer 10 minuten in koeling. Geef opnieuw 2 toeren. Leg dan weer in koeling.
Duxelles: Snijd de champignons in plakjes en snipper de sjalotjes en hak de peterselie fijn. Verhit wat boter in de pan en fruit sjalotjes en champignons zachtjes. Voeg het citroensap toe en laat al het vocht verdampen, roer de crème fraiche door de massa en laat nog even inkoken. Neem de pan van het fornuis en breng het gerecht op smaak met peterselie, zout en peper.
Kruidenflensjes: Bak van dit mengsel 4 flensjes. Doe alle ingrediënten in een mengkom en klop tot een mooi beslag. Verhit de boter in een pan en bak dunne flensjes. Laat op bord afkoelen.
Samenstellen: Verwarm de oven voor op 200 - 220°C. Rol het deeg uit tot een rechthoek van 40 x 20 cm en snijd eventueel nodig de randjes recht af. Leg 2 flensjes in het midden van het deeg, en verdeel hier een beetje duxelles, ongeveer 1 cm. Leg het vlees op de vulling en verdeel de rest van de duxelles over het vlees en dek dit af met 2 flensjes. Vouw van het deeg eerst de zijkanten en dan de flappen erover, kluts de eieren los en bestrijk het deeg hiermee. Leg het pakketje omgedraaid met naad aan onderkant op ingevet bakpapier en smeer de rest met ei in. Maak in het midden een klein gaatje en rol wat aluminiumfolie tot een pijpje van 2 cm en steek dit in het gaatje zodat er hete lucht kan ontsnappen. Maak met restjes deeg een kerstster en plak dit op het deeg en smeer in met ei. Zet dit een kwartiertje in koeling en bestrijk het nog even met ei. Bak in 25 -30 minuten gaar en goudkleurig in de oven.
Vegetarisch hapje voor Oud en Nieuw: Spinazie fetaflapjes voor 4 personen Speciaal voor de feestdagen een extra recept: lekker als voorgerechtje voor kerst of als makkelijk hapje voor oud & nieuw. Benodigdheden: 8 plakjes bladerdeeg 250 gram verse fijngehakte spinazie 40 gram pijnboompitten 50 gram fetablokjes 100 gram geraspte oude kaas 50 gram geraspte jonge kaas 25 gram fijngesneden zongedroogde tomaatjes
Bereiding: Kook de spinazie. Goed uit laten lekken, vocht eruit knijpen en dan fijnsnijden/hakken. Rooster de pijnboompitten in een koekenpan zonder boter of olie. Zo nu en dan omroeren tot ze bruin beginnen te verkleuren. Laat de plakjes bladerdeeg ontdooien. Meng in een kom de spinazie, feta, jonge en oude kaas en tomaatjes en pijnboompitten door elkaar met snufje zout en peper. Verdeel dit mengsel over de plakjes bladerdeeg. Vouw de plakjes bladerdeeg diagonaal dicht, zodat ze driehoeken vormen. De randen goed aandrukken met een vork. Doe de flapjes 25 minuten in de oven op 220°C.
17
Kunst&Cultuur En de winnaar is…
Ontknoping Pleyade Design Contest
Studio Roos Meerman en KunstLAB Arnhem in samenwerking met Art Officials zijn de winnaars van de eerste editie van de Pleyade Design Contest. Het ontwerp ‘Kozie’ is een zacht wandkleed. Wanneer het wordt aangeraakt, klinken er geluiden uit de Arnhemse binnenstad. Het was het laagdrempelige concept en de aangename en positieve uitstraling dat de jury overtuigde. De winnaars krijgen een geldprijs en het winnende ontwerp wordt tentoongesteld in Museum Arnhem. In onderling overleg wordt het ontwerp verder ontwikkeld en uitgevoerd om binnen een Pleyade-locatie een plaats te krijgen. Op de tweede plaats eindigden Marjolein Linders en Marius Linders, gevolgd door Elleke Ontwerp op de derde plek. Tijdens de Dutch Design Week 2017 in Eindhoven wordt een expositie georganiseerd met werk van de top drie.
Pracht of Prul Met onze eigen variant van ‘tussen kunst en kitsch’ kon iedereen binnenlopen om zijn of haar kunststuk te laten onderzoeken.
18 18
Het publiek kon meestemmen om een keuze te maken uit de ontwerpen van de tien genomineerde kunstenaars en designers. Met deze wedstrijd wil Pleyade verbinding maken tussen jong en oud op het gebied van kunst en design. De jury bestond, naast Floor de Vroome (raad van bestuur Pleyade) uit Lia Lubbers (medewerker van Pleyade), Jean-Paul Marsman (ontwerper en kunstenaar), Saskia Bak (directeur Museum Arnhem) en Paola van de Velde (kunsthistoricus en journalist van De Telegraaf ).
Ruim 1.000 mensen hebben in totaal gestemd, waarbij het wandobject van Marjolein Linders en Marius Linders met 48% van de stemmen als publieksfavoriet uit de bus kwam.
De winnaars met hun object ‘Kozie’
Publieksfavoriet De vakjury was verrast door de grote hoeveelheid van meer dan 50 aanmeldingen, waarvan veel ontwerpen afvielen omdat ze weliswaar mooi, leuk en origineel waren, maar die uiteindelijk ongeschikt bleken om te plaatsen binnen een ouderenzorglocatie.
Er kwamen heel wat mensen af op de Pracht en Prul-dagen op Waalstaete, Malburgstaete, Thuvine en Eldenstaete. Het waren hoofdzakelijk cliënten, maar ook medewerkers, vrijwilligers en buurtgenoten. Pracht en Prul 2016 was een succes.
Er waren twee taxateurs, een voor moderne kunst en een die oude kunst en antiek onderzocht. De expert voor antiek had het ‘t drukst! Er kwamen veel verschillende kunststukken voorbij; schilderijen, beeldjes, serviesgoed, boeken en sieraden.
Meekijken met de behandelaars Een werkdag van Loes Tuin, fysiotherapeut Loes Loes werkt al 18 jaar als fysiotherapeut bij Pleyade. Haar werkterrein bestrijkt voornamelijk de locaties Eimersstaete en Eldenstaete maar ze komt ook bij cliënten thuis. Ze vertelt aan Pleyn hoe een dag eruit ziet. 08.30 uur: “Meestal begint de werkdag op het kantoor van de fysiotherapie op Eldenstaete. Daar hebben we een aantal computers ter beschikking en checken we onze mail en kijken we in cliëntdossiers of er bijzonderheden zijn van de cliënten waar we naar toe gaan. Daarnaast is dit ook het moment om even een kop koffie te drinken en collega’s te zien voordat we naar de diverse plekken gaan om met cliënten te oefenen. Als iemand met twee personen behandeld moet worden dan spreken we dit ‘s morgens ook af.“
14.30 uur: “Oefenen met een aantal cliënten! Op een woning oefenen met een cliënte die nog wel kan lopen maar dit niet meer veilig zelfstandig kan. Om wel haar loopvaardigheid en conditie te behouden loop ik één a twee keer per week met mevrouw. Het blijven onderhouden van wat iemand kan is erg belangrijk voor zowel conditie, spierkracht als de geest! Ook ga ik nog naar twee cliënten met schouderklachten. Beiden behandel ik met massage en ik maak gebruik van verschillende technieken.”
09.00 uur: “Op weg naar de eerste cliënt. Vaak staan de eerste afspraken van de dag in het teken van het beoordelen van transfers, hoe mensen zich verplaatsen of verplaatst worden, bijvoorbeeld van bed naar stoel. Deze mevrouw komt moeilijk tot staan. Ze is bang en houdt zich daardoor stijf. In dit geval is het advies gegeven om de sta-lift te gebruiken. Mevrouw heeft zo meer houvast tijdens het staan en is daardoor minder angstig.“
16.15 uur: “Op bezoek bij een cliënt die nog thuis woont. De huisarts heeft gevraagd om advies te geven over het voorkomen van vallen en het onderhouden van de conditie bij deze cliënt. Leuk om te doen omdat je in veel verschillende situaties terecht komt.”
10.00 uur: “Start van de fietsgroep. Inmiddels is een aantal vrijwilligers gearriveerd in de oefenzaal van Eldenstaete om te helpen bij de fietsgroep. Een groep van ongeveer tien cliënten komt dan onder begeleiding van ongeveer vijf vrijwilligers in de oefenzaal fietsen. Sommige cliënten maken ook nog gebruik van de armtrainer of trainen hun beenspieren nog extra op de legpress. Dit uiteraard onder het genot van een kop koffie en even kletsen. Het laatste half uurtje doen we oefeningen in de groep. Dit kunnen oefeningen zijn met een ballon, een stok, een bal of met kleine balletjes. Als de cliënten het maar leuk vinden en er bewogen wordt.” 13.00 uur: “Tijd voor een multidisciplinair overleg (MDO). Alle cliënten worden minimaal een keer per half jaar in het MDO besproken. Dan bespreken we met de cliënt, eventueel de familie en andere behandelaars, het zorgleefplan en zo nodig passen we het aan.”
16.45 uur: “Alles rapporteren en zo nodig nog verslagen schrijven.”
17.00/17.15 uur: “Klaar, de dag zit erop en nu naar huis.”
Loes aan het werk met cliënt 19 19
Stabiliteit door flexibiliteit
’Verandering is de enige constante”(Heraclitus) Door: Nienke Thybaut (bestuurssecretaris) In 2016 heeft Pleyade de strategische koers onder de loep genomen en vernieuwd. Daarbij hebben we onder andere gekeken naar welke ontwikkelingen in de zorg zien we (landelijk en regionaal), welke sociale, maatschappelijke en demografische ontwikkelingen verwachten we, waar staat Pleyade voor en hoe willen we omgaan met de verwachte veranderingen? Antwoorden op deze vragen zijn verwoord in de strategische koers van Pleyade voor de komende jaren. Organisatie denkt mee De strategie van een organisatie wordt niet op een middag vanachter een bureau bedacht en geschreven. Floor de Vroome en ik hebben input gevraagd van verschillende groepen uit de organisatie; het managementteam, de raad van toezicht, de centrale cliëntenraad, de ondernemingsraad, teamhoofden, behandeldienst en verschillende staffunctionarissen. Tijdens deze momenten konden we ook de eerste ideeën voor de strategische koers toetsen. We hebben gemerkt dat het prettig is om met elkaar in gesprek te gaan over de ontwikkeling en de toekomst van Pleyade. Dat gaan we vaker doen! Daarnaast gaan de ontwikkelingen snel in de ouderenzorg, ook op gebied van techniek en wet- en regelgeving. Dit maakt dat we onze strategie zien als een dynamisch geheel: we gaan regelmatig in gesprek met geïnteresseerden en belanghebbenden uit de organisatie, zodat we kunnen toetsen of de koers nog de juiste is.
20 20
Dit is Pleyade Wat houdt die nieuwe strategische koers nu precies in? Er is een uitgebreid document geschreven waarin alle belangrijke ontwikkelingen en onderwerpen zijn toegelicht. Als je het helemaal terugbrengt tot de kern, is dit wie Pleyade is en waar we voor staan: Pleyade biedt liefdevolle zorg en ondersteuning aan ouderen in Arnhem, Elst en de Liemers. Wij zijn betrokken, respectvol en hebben oprechte aandacht voor onze cliënten. Dat zij zich goed voelen, daar zetten we ons elke dag voor in. In het kort: wij staan voor ‘koester het contact’. Ouder worden kan gepaard gaan met ongemakken; zo is het leven. Juist in deze kwetsbare levensfase kan Pleyade veel betekenen. Respect voor de keuze van de cliënt staat daarbij centraal; hij is immers verantwoordelijk voor zijn eigen leven. We doen het samen: de cliënt bepaalt hoe hij wil leven en Pleyade draagt eraan bij om dit te realiseren. Doordat we maatwerk leveren kunnen wij een zorgpartner zijn voor de cliënt. Vanuit onze locaties centraal in de wijk zijn we laagdrempelig benaderbaar voor het beantwoorden van vragen en het delen van informatie over de gevolgen van ouder worden. Op deze manier leveren wij ook een bijdrage aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Onze visie We hebben ook nagedacht over waar we als Pleyade nu en in de toekomst voor willen gaan. Wat is ons ultieme doel: hoe willen we dat mensen ons zowel vanuit de organisatie als van daarbuiten zien?
e h c s i g strateo ers k
Samen Dit bereiken wij doordat we werken met toegewijde medewerkers en vrijwilligers. Zij zien ons als een fijne werkgever. De naasten van de cliënten spelen een belangrijke rol in het leven van de cliënt. We zijn over en weer transparant over de verwachtingen en zijn samen verantwoordelijk voor de cliënt. Als organisatie die middenin de maatschappij staat zoeken we steeds de verbinding; ketenpartners, gemeenten, woningcorporaties, wijkverenigingen en andere belanghebbenden zien Pleyade als ondernemende en innovatieve samenwerkingspartner. Uitwerking Dat bovenstaande niet geheel nieuw is voor Pleyade is wel duidelijk. Toch willen we dit nog beter, zichtbaar en voelbaar maken in de vezels van de organisatie. Dit gaan we nog meer handen en voeten geven, zodat we met elkaar verder kunnen werken aan de uitvoering van de strategie. Dit zien we als een continu proces. We willen dat alle cliënten en hun naasten, medewerkers, vrijwilligers en samenwerkingspartners weten én ervaren waar Pleyade voor staat! Wordt dus vervolgd….
Algemeen bekend is dat goed slapen belangrijk is. Toch brengen we 40 procent van onze slaapuren in een verkeerde houding door. Lig jij goed? Goed beschouwd is slapen op de rug het meest ontspannend voor het lichaam. De kans op snurken neemt alleen wel toe en dat is vervelend. Een te hoog kussen zorgt bovendien voor grote druk op de nek- en rugwervels, met hinderlijke klachten als gevolg. Slapen op de buik of zij vermindert het gesnurk, maar kan andere nadelen hebben. Schouders kunnen in de knel raken, waardoor nekklachten ontstaan. Waar moet je nu op letten? Verkeerd Volgens Hidde Hulshof brengen we bijna veertig procent van onze slaapuren in een verkeerde houding door. Hulshof is de eerste slaapfysiotherapeut van Nederland. Hij analyseert met behulp van een speciaal kastje het slaapgedrag en de slaaphouding. “Verrassend vaak blijkt de slaapsituatie een rol te spelen in lichamelijke klachten van een patiënt,” zegt hij. “Met een goed hoofdkussen of het juiste matras zijn die problemen snel opgelost.” Drie tips om (nog) beter te slapen: 1. Plan meer pauzes in. Onthaasten kan de oplossing zijn voor verstoorde nachtrust. 2. Het is beter om een goede slaapkwaliteit te hebben dan om veel tijd in bed door te brengen. Soms betekent dit dat je niet acht, maar bijvoorbeeld zes uur op bed ligt 3. ‘s Avonds geen social media meer! Het blauwe licht van de smartphone of tablet zorgt ervoor dat de aanmaak van slaaphormoon melatonine wordt onderdrukt. Het slaperige gevoel blijft uit, waardoor we later in slaap vallen en onrustiger slapen. Met vermoeidheid en concentratieproblemen als resultaat.
Gezondheid
Onze visie is dat cliënten Pleyade als zorgpartner waarderen. Wij stellen hen in staat hun eigen leven te leiden door liefdevolle en waardevolle zorg te verlenen. Zij weten dat ze bij ons terecht kunnen voor passende zorg op maat. Ouderen die thuis wonen vinden ons voor informatie, hulp of ondersteuning. Als zelfstandig wonen niet meer gaat, kiezen ouderen graag een van onze locaties als prettig nieuw thuis. Kortom, Pleyade wil in de regio bekend staan als onderscheidende organisatie die ouderen de beste zorg biedt.
Slapen...
Bron: zin.nl
21 21
Zorggezel biedt extra aandacht aan cliënten Het gaat goed met Pleyade. We hebben de afgelopen jaren hard gewerkt en op alle vlakken staat er nu een gezonde organisatie waar cliënten echt centraal staan. Wij zijn betrokken, respectvol en hebben oprechte aandacht voor hen.
Dat cliënten zich goed voelen, daar zetten we ons elke dag voor in. Samen met medewerkers hebben we nagedacht over hoe we hier nog een stap verder in kunnen zetten.
Daaruit kwam naar voren dat er behoefte is aan extra aanwezigheid van iemand in bijvoorbeeld een huiskamer. Iemand die kan helpen ervoor te zorgen dat alle cliënten de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat gaan we nu realiseren met de zorggezel. De zorggezel is een geheel nieuw zorgberoep binnen Pleyade: medewerkers die zich helemaal richten op het geven van persoonlijke aandacht aan cliënten. Zij zijn een luisterend oor, in voor een fijn gesprek, een wandeling, een spelletje of gewoon samen TV kijken. Onze zorggezellen zijn er, samen met de medewerkers en vrijwilligers, voor de cliënten. Samen kunnen we nog meer kwaliteit toevoegen aan hun leven. De zorggezel is een extra kracht binnen Pleyade, naast de huidige bezetting van medewerkers en vrijwilligers. Na een succesvolle lancering en wervingscampagne hebben we veel enthousiaste sollicitaties gehad. De eerste nieuwe medewerkers zijn onlangs gestart op vier locaties en volgend jaar volgen er nog meer. Zij blijven voor een periode van in ieder geval twee jaar.
22 22
De ondernemingsraad, wat houdt dat in?
Waar het om draait is een vorm van medezeggenschap: inspraak van werknemers in de onderneming waar zij werkzaam zijn. De omvang van een OR is afhankelijk van het aantal werknemers dat bij een onderneming in dienst is. De OR heeft een reglement en een dagelijks bestuur. Een OR wordt ingesteld in het belang van het goed functioneren van die onderneming en om het overleg tussen de bestuurder en de vertegenwoordigers van het personeel mogelijk te maken.
De OR heeft twee opdrachten:
1. Het behartigen van de algemene belangen van de werknemers(achterban); 2. Het behartigen van de belangen van de onderneming. Het is de -soms moeilijke- taak van de OR om de belangen van de werknemers in overeenstemming te brengen met de belangen van de onderneming.
Voorjaar 2017 zijn er
OR-
verkiezingen!
Impressie van de zittende leden: Paul Kwabek (voorzitter): “Lidmaatschap van de ondernemingsraad vergroot je betrokkenheid bij Pleyade. Ontdek wat er allemaal bij komt kijken hoe Pleyade zich ontwikkelt tot een stabiele en toonaangevende zorgaanbieder in de regio.” Marianne Zeelenberg: “Waarom ik het ORwerk zo leuk vind? Je bent snel op de hoogte van de stappen die de organisatie zet en je weet waarom deze gezet worden. Het wordt je mogelijk gemaakt om over een aantal zaken mee te denken en praten. Dit vind ik interessant en leerzaam en geeft mij bovendien een extra drive in mijn eigen werkzaamheden.” Mildred de Wolff: “Mijn zitting in de OR loopt vanaf de Akkerwinde periode. Ik zit in de VGWM-commissie (Veiligheid Gezondheid Welzijn en Milieu). Wat ik hieraan boeiend vind is aandacht voor het welzijn van de medewerkers. Je verzamelt feiten, controleert wat ermee is gedaan, raadpleegt deskundigen, en je neemt kennis van de stukken die over dit onderwerp in het bedrijf circuleren. Overleg voer je niet voor de lol, maar om resultaten te behalen.”
Tonia Ursinus (secretaris): “Ondernemingsraadswerk vind ik heel zinvol omdat je mee mag denken en praten over visie en beleid. Een voorbeeld van wat ons werk inhoudt is dat wij op dit moment druk bezig zijn om samen met een P&O-adviseur een goede werkkostenregeling (WKR) voor twee jaar vast te stellen. Tijdens dit proces hebben wij ook een achterbanraadpleging gehouden, om te vragen wat men mist in de huidige regeling. We hopen dat er voor 2017/2018 een ‘mooie’ WKR tot stand is gekomen. Daarom is het werk binnen de OR zo belangrijk en voor mij zo boeiend.” Linda van den Bovenkamp: “Ik zit in de OR omdat ik het interessant vind om me te verdiepen in de diverse onderwerpen die in de organisatie voorbijkomen.” Sammy-Jo Rutjes (vice-voorzitter): “Advies geven, belangen behartigen en invloed uitoefenen op het bedrijfsleven is van groot belang voor een onderneming. Hieruit krijg ik veel energie en motivatie om mijzelf in te zetten voor een gezond Pleyade.”
23
Bart Kamerbeek (101), bewoner van Thuvine in Duiven, heeft een goed geheugen. Hij vertelt gedetailleerd en soms ook geëmotioneerd over zijn leven. Hij is geboren in Amerongen in 1915 in een gezin met vijf jongens. Het gezin woonde onder andere in Maartensdijk en Groenekan. Vader was rijksveldwachter. Als jonge man raakte Bart Kamerbeek in de oorlog betrokken bij verzetswerk, en dat eigenlijk alleen omdat hij automonteur was.
“Ik deed de technische school in Utrecht en toen ik mijn diploma haalde had ik nog geen uur later een baan in een grote garage. In 1936 kwam ik bij Van Hamersveld in Amersfoort terecht. Niet veel later ging ik aan het werk bij de gemeente Utrecht, terwijl ik bij Van Hamersveld in dienst bleef. De oorlog brak uit en Utrecht kreeg een NSBbestuur. Ook al stapte het oude gemeentebestuur op, ik moest blijven, want ze hadden een technische man nodig. Ik vond het wel best want ik had tenminste een baan. Niet veel later móest Van Hamersveld mij ontslaan en kreeg ik een aanstelling als chef-monteur in Utrecht. Ik hoefde daardoor niet meteen naar Duitsland en ik ben daar in dienst gebleven tot na de oorlog.” Maar in die tussentijd is er veel gebeurd. “We hadden een NSB-opzichter en onderbazen. Het zat vol met intriges en allerlei mensen zagen de kans om baantjes te bemachtigen. Er was schaarste aan auto’s. Benzineauto’s bouwden we om op houtgas, die reden op halfverbrand houtskool. Zo hielden we de werkplaats aan de gang. Maar goed, de bezetter kreeg steeds meer grip op ons en steeds meer mensen werden naar Duitsland gestuurd. Het was een ellende. Je voelde je onveilig. Twee van mijn broers hebben ze gepakt. Mijn ene broer zat weliswaar bij de politie, maar ze hebben hem toch meegenomen.
24 24
Eerst ging hij op transport met een boot naar Harlingen maar het schip voer terug wegens storm en ze hebben hem op de trein naar Duitsland gezet. Bij Bussum is hij eruit gesprongen, in het donker. We kregen daar bericht van en mijn vader, moeder en ik hebben hem ’s nachts op de fiets opgehaald vanuit Groenekan, waar we toen woonden. Ik ben toen met zo’n omgebouwde reinigingsauto naar IJmuiden gereden om mijn schoonzus en de kinderen op te halen. Dat was zwaarbewaakt gebied vanwege de onderzeeërs daar. De NSB-opzichter die boven de garage woonde sliep, en ik ging. Ik ben onderweg niet aangehouden en het ging dus goed. Dat geintje heb ik nog een keer uitgehaald. Die tweede keer werd ik wel aangehouden, maar mijn andere broer, ook in zijn politie-uniform, riep: ‘Holländische Polizei, doorrijden!’ Zo lieten die moffen ons toch gaan.” “Later werd ik gebeld en vroegen ze me om te helpen om ergens een kapotte auto aan de praat te krijgen. Ik wist niet wie het waren of waar ze heen gingen. Maar ik heb het gedaan. Twee weken later werd ik alweer gebeld. Ik schrok me rot dat ze mijn naam wisten. Ik moest met een auto naar een boerderij om een man op te halen die gevaar liep. Dit alles omdat ik een technische man was. Ze konden niet zonder me. Ook kreeg ik eens een pak slaag. Ik parkeerde de auto middenin een groep Duitsers die me aanhield.
Ze trokken me achter het stuur vandaan en ik belandde in de struiken. Met een paar blauwe plekken kwam ik er vanaf. Uiteindelijk moest ik onderduiken tot het einde van de oorlog. Ik heb in de Leidsestraat en later vier weken bij Fort Ruigenhoek gezeten.” “Dat waren mijn avonturen in de oorlog. Al mijn broers hebben het overleefd. Achteraf denk ik dat ik dat allemaal nooit zou hebben gedaan als ik had moeten kiezen, maar je móest gewoon mensen helpen. Ik heb het eigenlijk nooit aan iemand verteld. Na de oorlog ben ik getrouwd met Janny Treur en we vonden een huis in Tuindorp, van gevluchte NSB’ers. We kregen veld twee kinderen, Leo, die stierf helaas Van Ham ers op zijn 19e aan kanker en Marga. Ik in Am ersfoo rt heb twee kleindochters, zij komen hier heel vaak, en vier achterkleinkinderen. Twee meisjes (‘de Prinsesjes’) en twee jongens (‘de Kabouters’). Mijn vrouw is 74 geworden. Ze hebben haar in het ziekenhuis slecht behandeld en daar ben ik nog boos over. Als je zo oud bent als ik, raak je alles kwijt wat je dierbaar is.”
Met echtgenote
Janny
“Ik heb het eigenlijk nooit aan anderen verteld”
Het levensverhaal van Bartus (Bart) Kamerbeek
25
apps & websites
Gratis apps voor EHBO en reanimatie
Of je nu EHBO’er of bedrijfshulpverlener bent of helemaal niet, in geval van nood is het goed om hulp bij de hand te hebben, al was het maar om op de juiste manier 112 te bellen of een brandwond te koelen. Die hulp bieden de gratis apps van het Rode Kruis: EHBO en reanimatie. Steeds vaker maken ook zorgprofessionals gebruik van handige apps in de zorg. 1. EHBO Wat moet je doen bij een ongeval? Van brandwond tot vergiftiging en van bewusteloosheid tot een kneuzing. De EHBO app van het Rode Kruis helpt als snel handelen noodzakelijk is: • alle EHBO-instructies altijd op zak. In een noodsituatie geeft de app ook gesproken instructies; • je huidige locatie staat in het scherm voordat je met de app 112 belt. Deze functie is erg handig op een onbekende plek. De app laat je precies zien wat de postcode en straatnaam zijn van je locatie en ter hoogte van welk huisnummer dat is; • je navigeert snel naar de dichtstbijzijnde AED-locatie of de dichtstbijzijnde EHBO-post. Als er geen noodsituatie is, houd je met de EHBO app je kennis op peil met de reanimatietest. 2. Reanimatie De reanimatie app is een goed hulpmiddel bij het verlenen van hulp bij een hartstilstand. Voor wie nooit een cursus heeft gevolgd is het aan te raden om dat alsnog te doen om de juiste kennis te verwerven en bij te houden. De app is erg overzichtelijk en heeft drie hoofdmenu’s: • Oefenen: Alle reanimatiestappen in beeld met een korte toelichting. • Quiz: Test of je weet hoe je moet handelen bij een hartstilstand. • Nu reanimeren: De app biedt directe hulp bij reanimeren. In een gesproken tekst loopt de tijd mee en komen alle reanimatiestappen in het juiste tempo aan bod. De apps zijn te downloaden via Google Play (Android) en App Store (iOs).
26 26
ZorgkaartNederland is een website waarop patiënten en cliënten van zorgaanbieders een waardering kunnen achterlaten. Alle zorgaanbieders in Nederland staan op de site, dus ook de locaties van Pleyade. Door uw waardering achter te laten, kunt u andere mensen helpen in hun keuze voor een zorgaanbieder. Daarnaast vinden wij het belangrijk om open te zijn over de ervaringen van onze cliënten en hun naasten. Doet u ook mee? Ga naar www.zorgkaartnederland.nl of neem contact op met uw EVV’er. Een recente reactie over Pleyade Revalidatie,:
“
“Een kleine, maar professionele instelling met enthousiaste en gekwalificeerde medewerkers. Mijn moeder heeft hier elf weken doorgebracht na een gecompliceerde schouderbreuk. De aandacht, de zorg en het meedenken heeft ze als zeer plezierig ervaren. Hier wordt indien nodig out of the box gedacht en er wordt telkens naar de beste oplossing gezocht voor de patiënt. Kortom een heel fijne revalidatie instelling.”
https://www.zorgkaartnederland.nl/
We kennen ze allemaal, van die appartementen die bomvol spullen staan. Lompe meubels, vloerkleedjes en snuisterijen. Dat willen we niet. Dat is heel veel werk om het schoon te houden en het is gevaarlijk. Veel spullen betekent namelijk minder ruimte om te lopen voor de cliënt en dus valgevaar, en als cliënten vallen hebben we weer te maken met heel andere problemen, dus alles zo leeg mogelijk, vooral niets op de vloer en in de muren mag ook niet onbeperkt geboord worden dus tja… Opruimen dan maar. Sorry pap, mam het is niet anders. Ik was ook altijd wel van het nuchtere, lekker leeg en modern, weg met al die oude troep. Maar toen ik mijn ouderlijk huis moest leeghalen besefte ik hoeveel herinneringen er aan een stomme kaassnijder kunnen kleven, dat stoeltje waar pap me in voorlas, en die vaasjes van die leuke vakantie. In de thuissituatie is dat anders, thuis is vooral de cliënt de baas, baas over de spulletjes die hij in een heel leven bij elkaar verzamelde.
Foto’s van de kinderen, vakantieprullaria, meubels uit lang vervlogen tijden. Vaak is het de Hollandse zuinigheid dat veel spullen er nog staan want ‘weggooien is zonde’, maar aan veel spullen kleeft een heel verhaal. Als ik weleens bij ouderen in hun museum-woonkamers kom en de dan vragend om me heen kijk dan komen vaak de mooiste verhalen en herinneringen naar boven. Altijd stof voor een leuk gesprekje, de mogelijkheid om een negatieve stemming om te buigen. Goh, vertel eens, waar heeft u dat mooie beeldje dan gekocht? Voor dementerende ouderen zijn tastbare herinneringen belangrijk, het kunnen zien en voelen van hun vertrouwde spullen geeft rust en veiligheid. Op dat soort momenten, bij de cliënt zelf in huis, dan besef ik ineens dat niet elke herinnering aan een spijkertje in de muur past, sommige moet je gewoon blijven voelen…
Column
Een huis vol verhalen
Juul 27
Dit is mijn hobby Ook cliënten genieten vo
lop
Jon Vister-Bandel, kapster bij Pleyade “Mijn naam is Jon Vister - Bandel, geboren in Dinxperlo en opgegroeid in Arnhem en Rheden, en nu alweer 24 jaar woonachtig in het mooie dorp Pannerden. Mijn eigenlijke beroep is dames- herenkapster en dat doe ik al 52 jaar met heel veel plezier. Twee kapsalons gerund met personeel en nu alweer 14 jaar voor Pleyade ‘de kapster’ op verschillende vestigingen. 17 Jaar geleden ben ik de bloemisten-opleiding gaan volgen en geslaagd als allround bloemist.
28 28
Nu geef ik als vrijwilliger overal workshops, kleine en hele grote, voor de vestigingen van Pleyade. En dat doe ik met heel veel plezier. We maken altijd mooie bloemstukken, vaak aangepast aan de jaargetijden. En dat wordt door de cliënten altijd gewaardeerd. Ik zeg altijd: werken met bloemen maakt mensen blij. En als het bloemstukje klaar is, gaat het mee naar de kamer. Staat erg leuk, die stukjes op de eigen kamer.
“
"Werken met bloemen maakt mensen blij"
Door dit werk ontvang ik zoveel liefde en waardering van de mensen dat ik, ondanks mijn pensioengerechtigde leeftijd, er nog lang niet aan denk te stoppen. Laat mij maar lekker doorgaan, want mijn werk is altijd al mijn hobby geweest, en de vakanties naar Gran Canaria, daar rust ik uit en laad ik mijn accu weer op.”
Massage:
respectvolle aanraking en persoonlijke aandacht De voordelen van een massage zijn groot. Veel mensen weten dat het goed is voor de bloedsomloop. Het geeft verlichting van (gewrichts) pijn en verlicht ook stijfheid van de spieren. Het helpt de huid soepel en gezond te houden. Door een massage kan men zich prettiger in zijn vel voelen en een gevoel van welbehagen ondervinden. Daarnaast is massage een vorm van persoonlijke aandacht en contact. Ontspanning door respectvolle aanraking. Al deze kenmerken van massage zijn zeker van toepassing op ouderen, en vooral op mensen die te maken hebben met speciale problematiek. Massage van mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH), Alzheimer of een verstandelijke of lichamelijke beperking kan naast ontspanning zelfs vrolijkheid teweeg brengen. Soms ontstaat contact waar dat anders moeilijk is. Een lach op een gezicht is dan veelzeggend. Ook in Eldenstaete wonen mensen die regelmatig genieten van een weldadige massage. Daarvoor maken ze gebruik van de diensten van Ron en Anita Dillen van Kracht & Ontspanning. Zij hebben veel ervaring en komen al jaren bij Eldenstaete. Ze zijn opgeleid in onder andere sport- en wellness- en gezichtsmassage. Medewerkers zien dat zo’n behandeling cliënten goed doet. Ontspannen genieten zij na, liggend op bed. Sommige cliënten krijgen een lichaams- of deelmassage anderen een gezichtsmassage. In alle gevallen geniet men van de aandacht.
Het een op een contact is fijn, of het nu gaat om een handmassage of een totale lichaamsmassage. Massage kan plaatsvinden op een hoog-laagbed, op een massagestoel, maar ook zittend op een gewone stoel.
Ron en Anita maken graag een afspraak. De kosten (€ 45,38 per uur) worden doorgaans niet vergoed door de zorgverzekering. Kijk op de website www.krachtenontspanning.nl of stuur een mail naar info@krachtenontspanning.nl
Zou u graag zelf zo’n massage krijgen? Of kent u iemand voor wie deze vorm van persoonlijke aandacht een positieve uitwerking zou kunnen hebben?
29 29
‘In de bloemetjes’
COLOFON Pleyn is het magazine voor cliënten, medewerkers, gepensioneerde medewerkers en vrijwilligers van Pleyade. Het verschijnt vier keer per jaar. Redactie Jonne Steenhuis (eindredacteur), Jeanne Stap (vormgeving en opmaak), Mildred de Wolff (correspondent), Loes Tuin (correspondent), Sylvia Huizing (correspondent), Marga Stein (correspondent) en Rita Visser (correspondent) Aan deze Pleyn werkten verder mee Sis Huiskamp, Rein Memelink, Jon Vister, Karina Baas, Holland Art Group en medewerkers van Pleyade. Algemeen redactieadres Pleyade t.a.v. redactie Pleyn, Postbus 4020 6803EA Arnhem redactiepleyn@pleyade.nl Oplage en editie 2800 exemplaren, jaargang 1, nummer 4, Pleyade verstuurt naar elk geregistreerd adres maximaal één Pleyn. Cliënten ontvangen Pleyn via de locaties. Een extra Pleyn is aan te vragen bij de redactie of bij de receptie van de locaties Vormgeving Jeanne Stap
In elke Pleyn zetten we een jubilaris in de bloemetjes. Deze keer is dat Geert Wittenaar, 40 jaar in dienst. Proficiat!
Geert: “Ik begon op 20-jarige leeftijd op de Honigkamp in Presikhaaf te werken op de administratie. Dit breidde zich al snel uit, eerst naar Laurentius en De Akkerwinde en daarna naar verpleeghuis Elderhoeve. Ik heb het erg naar mijn zin op mijn huidige werkplek aan de Mr. E.N. van Kleffensstraat. Ik heb inhoudelijk verschillende functies gehad maar wel altijd op cijfermatig gebied. Ik heb mijn werk altijd leuk gevonden en mijn grootste uitdaging ligt in het oplossen van een probleem. Wanneer me dat is gelukt, kijk ik daar met plezier en trots op terug.”
Fotografie Riënne Wopereis/www.fotografienne.nl (cover, Dominique Wind en Hetty Schreur en Mijn hobby), Sis Huiskamp (Wens in vervulling, Levensverhaal, Typisch Arnhems, SamenSpraak, Facilitair team Eilandstate (Produs) Erik de Brouwer/Imagestudio Eyecatcher (Pleyade Design Contest), Rita Visser (In de bloemetjes), Mildred de Wolf (Lekker eten met Mildred) Van niet alle foto’s is bekend wie de fotograaf is. Onze excuses als we daarom iemand niet vermelden. Druk Rikken Print Productie Redactum (www.redactum.nl) Suggesties? Past uw/jouw verhaal in een van de rubrieken? Neem contact op. Bijdragen voor de volgende Pleyn zijn altijd welkom. Zij moeten uiterlijk 1 februari 2017 binnen zijn. Neem zo nodig contact op met PR en communicatie: prencom@pleyade.nl of Jonne Steenhuis, 026 751 6341. De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden teksten te herschrijven, in te korten of niet te plaatsen.
30 30
PuzzelPleyn In elke Pleyn een puzzel. Los hem op en win de prijs: een driegangenmenu voor twee personen in een Pleyade restaurant. Stuur de oplossing vóór 31 januari naar: Pleyade, t.a.v. Redactie Pleyn Postbus 4020 6803 EA Arnhem of per e-mail naar redactiepleyn@pleyade.nl Vergeet niet naam en adres te vermelden. De oplossing van de vorige puzzel was ‘levensgeluk’. De winnaar van het Pleyade etentje is mevrouw Verhoeven.
T
U
E
P
A
R
E
H
T
O
I
S
Y
F
E
G
D
K
L
E
I
N
K
I
N
D
E
D
S
D
F
R
N
L
H
U
W
E
L
I
J
K
N
C
A
M
E
O
I
E
O
P
O
E
S
Z
V
A
H
Y
M
O
E
O
K
T
G
B
E
O
W
E
B
O
E
A
T
E
N
T
R
S
B
U
M
A
R
E
O
L
N
W
M
D
R
M
E
T
I
R
G
W
I
N
P
T
E
E
A
E
E
O
D
A
N
E
A
L
Z
T
E
E
R
J
D
R
T
E
N
N
R
N
I
O
O
L
L
E
G
S
A
S
H
D
O
T
T
M
O
O
Z
I
D
F
E
U
M
K
C
E
W
E
A
N
N
ACHTERNEEF
KLEINKIND
PUBER
O
N
E
R
E
T
Z
O
I
A
R
N
F
I
E
BABY
KLETSTANTE
SCHOONZOON
R
G
O
P
U
I
R
F
S
N
Y
B
E
C
G
BESJE
MADAM
STIEFZUSJE
BRUID
MANLIEF
SUIKEROOM
G
Z
R
E
U
I
L
O
E
A
D
B
W
H
T
BUREN
MANTELZORGAVOND
TWEELINGZUSTER
A
U
B
U
P
B
L
N
U
I
P
J
A
T
H
DRUILOOR
MOEDERSKINDJE
VAKBROEDER
V
S
K
T
A
E
E
O
A
W
T
P
E
B
C
ECHTGENOOT
NICHT
VERWANTEN
O
T
A
E
P
G
I
R
O
M
D
S
O
R
E
FAMILIEBAND
OPOE
VRIJWILLIGERS
N
E
V
R
S
N
M
O
O
R
E
K
I
U
S
FYSIOTHERAPEUT
OPPASOMA
WINKELDOCHTER
GETROUWD
PAPS
WONDERKIND
D
R
R
E
T
H
C
O
D
L
E
K
N
I
W
GROOTMOEDER
PEUTER
ZWAGER
S
R
E
G
I
L
L
I
W
J
I
R
V
D
K
HUWELIJK
PLEYADE
Noteer hier de in de tabel overgebleven letters: Streep deze woorden door in de tabel. Ze kunnen in alle richtingen, horizontaal, verticaal of diagonaal, geschreven zijn.
Maak voor de oplossing van de overgebleven letters een woord.
31 31
Ten Slotte Anne-Mei Thé, hoogleraar langdurige zorg en dementie:
“Afhankelijkheid komt, ouderdom komt, kwetsbaarheid komt - daar kunnen we niet zoveel tegen doen. Maar we hebben wel een keuze hoe daarmee om te gaan.” (De Volkskrant)
Volg Pleyade ook op Facebook: https://www.facebook.com/PleyadeArnhem/