Jaarverslag 2013-2014

Jaarverslag Plan Nederland 1 juli 2013 - 30 juni 2014

2

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland 1 juli 2013 - 30 juni 2014

3

4

Jaarverslag Plan Nederland

Inhoud I Samenwerken en beïnvloeden

7

Verslag van Monique van ‘t Hek

8

II Voorwoord van de Raad van Toezicht

11

Scheidend voorzitter David Vriesendorp blikt terug

12

Aantredend voorzitter Elsemieke Havenga kijkt vooruit

13

III Samenvatting

15

1. Voor kinderen in ontwikkelingslanden

19

1.1 Hier staat Plan Nederland voor

20

1.2 Zo werkt Plan

22

1.3 Plan International

24

2. Strategie en beleid 2.1 SWOT Plan Nederland

29 31

2.2 Strategische doelen

31

2.3 Doelstellingen en prestaties

34

2.4 Impact en impactmeting

34

3. Communicatie met belanghebbenden

37

3.1 De belanghebbenden van Plan Nederland

38

3.2 Communicatiemiddelen

39

3.3 Klanttevredenheid

41

3.4 Klachtenmanagement

42

4. Projecten uitgelicht 4.1 Strijd tegen kindhuwelijken in Zambia

45 46

4.2 Menstrual hygiene management in Uganda

47

4.3 Opleiding en werk voor jongeren in Brazilië

49

4.4 Inhaalonderwijs in Pakistan

51

4.5 Noodhulp in de Filipijnen

53

Jaarverslag Plan Nederland

5. Resultaten

55

5.1 Resultaten Internationale Programma’s

56

5.2 Resultaten Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

61

6. De organisatie

65

6.1 Human resources: de mensen van Plan Nederland

66

6.2 Partners

69

6.3 Allianties en samenwerkingsverbanden

70

6.4 Bedrijfsvoering

70

7. Doorkijk naar 2015

79

7.1 Internationale Programma’s

80

7.2 Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

80

7.3 Human Recources

81

7.4 Financiën en Bedrijfsvoering

81

8. Kort overzicht financiën

83

8.1 Balans

84

8.2 Staat van Baten en Lasten

87

8.3. Totale lasten

88

8.3 Meerjarenbegroting

90

Bijlagen 1. Jaarrekening 1.1 Balans

2

1.2 Staat van baten en lasten

3

1.3 Kasstroomoverzicht

4

1.4 Toelichting op de balans en de staat van baten en lasten

4

1.5 Overige gegevens en gebeurtenissen na balansdatum

31

1.6 Controleverklaring bij de jaarrekening

32

1.7 Meerjarenbegroting FY15-FY18

33

1.8 Verkorte jaarrekening Plan International

35

1.9 Aanvullende informatie: Projectenoverzicht

39

2. Verantwoordingsverklaring Raad van Toezicht 3. GRI-contentindex 3.1 GRI-Contentindex 3.2 Verklaring GRI toepassingsniveau check

2 12

5

6

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

I Samenwerken en be誰nvloeden

7

8

Jaarverslag Plan Nederland

I Samenwerken en beïnvloeden We kijken bij Plan Nederland terug op een mooi en goed

kansarme jongeren tussen 16 en 24 jaar. Dat doen we

jaar met verschillende hoogtepunten en wereldwijde diep-

vooral in landen waar de economie groeit en er dus werk

tepunten, die vooral te maken hebben met de uitdagingen

is: Vietnam, India, Thailand Indonesië en komend jaar

die de meisjes en jongens voor wie wij werken het hoofd

ook Brazilië en Colombia. We werken daarbij samen met

moeten bieden.

bedrijven als Accenture, AkzoNobel en ASN Bank. De

Voor mij persoonlijk was een hoogtepunt het bezoek aan

positieve bijkomstigheid van het project in Delhi is dat de

ons opleidings- en werkgelegenheidsproject voor jongeren

meisjes ook minder jong worden uitgehuwelijkt.

in de sloppenwijken van Delhi. Ik ontmoette daar een van de deelneemsters. Ze volgde via Plan een beroepsoplei-

Kindhuwelijken

ding en wilde aan het werk, maar haar vader was ertegen.

Wereldwijd gaan er steeds meer kinderen naar de basis-

Hij vond het zijn taak om in het levensonderhoud van

school. Maar meisjes haken nog steeds massaal af op de

zijn gezin te voorzien. Toch zette ze door. Via ons vond

middelbare school. Kindhuwelijken, geweld op school,

ze een baan bij Pantaloons, een groot kledingwarenhuis.

geen aparte toiletten voor meisjes, geen geld voor maand-

Ze verdient nu het minimumloon, zo’n honderd euro per

verband – het zijn voor meisjes allemaal redenen om van

maand – precies hetzelfde als haar vader, die riksjarijder is.

school te gaan.

Haar vader bleef er moeite mee hebben. Tot hij op een dag

Kindhuwelijken vormen een groot probleem in de landen

met haar meeging en de kledingzaak met airconditioning

waar wij werken; dit wordt vaak onderschat. In veel landen

in het luxe winkelcentrum bezocht. Het was een andere

is het nog steeds heel gewoon om meisjes ver voor hun

wereld dan het leven in de sloppenwijk. Glunderend van

achttiende uit te huwelijken. Het is niet hun eigen keuze, ze

trots verliet hij het winkelcentrum.

zijn er nog niet aan toe en hun lichaam is er nog helemaal

Werk

niet klaar voor om kinderen te krijgen.

In de winkel werken vijf meiden die in het kader van dit

Plan zet zich in voor jongens en meisjes, maar besteedt

project allemaal door ons zijn opgeleid. Lokale consul-

extra aandacht aan meisjes. We weten uit onderzoek dat

tants van Accenture, die dit project mede mogelijk maken,

als meisjes worden opgeleid en later werk hebben, dit leidt

hebben in Delhi een arbeidsmarktscan uitgevoerd om te zien

tot economische groei en sociale ontwikkeling. Opgeleide

welke banen daar voor jongeren zijn. De jongeren krijgen

vrouwen krijgen minder kinderen en zorgen ervoor dat hun

vervolgens een toegesneden beroepsopleiding van enkele

kinderen naar school gaan en gezond blijven.

maanden in hun eigen wijk. In eerste instantie deden er maar weinig meisjes mee. Onze lokale medewerkers hebben

Ook vinden we het onrechtvaardig dat meisjes niet

daarom huisbezoeken afgelegd om ouders te overtuigen.

dezelfde kansen krijgen als jongens. Zoals we de laatste

Drie jaar later is vijftig procent van de deelnemers aan ons

maanden weer zien in Nigeria, Syrië en Irak, heerst in grote

project een meisje. Daarbij werken we samen met bedrijven

delen van de wereld de overtuiging dat meisjes minder

zodat we de jongeren ook een baan kunnen bieden. Tachtig

waard zijn en dat anderen over hun leven kunnen beslissen.

procent neemt die baan aan, sommigen kiezen ervoor om

We kunnen wel scholen bouwen – en dat blijven we ook

door te studeren, een enkeling trouwt alsnog.

doen – maar we moeten er ook voor zorgen dat meisjes er

Plan zet zich steeds meer in voor opleiding en werk voor

dan vervolgens wel naartoe mogen.

Jaarverslag Plan Nederland

In veel landen zijn er al wetten die het verbieden om

we héél erg blij mee. Vijf maanden na de ramp ben ik naar

minderjarige meisjes uit te huwelijken, of om meisjes

het getroffen gebied gereisd. Voor de Filipijnse kinderen

van school te houden, maar die wetten worden helaas

was het belangrijk dat er snel weer rust, veiligheid en

niet nageleefd. Lokale leiders en traditionele wetgeving

regelmaat kwam. Plan richtte daarom 102 kindvriendelijke

hebben vaak nog grote invloed. Plan is van oudsher stevig

ruimtes in, in grote tenten waar ze spelletjes konden doen,

verankerd in gemeenschappen en we weten ook deze

gestimuleerd werden om te leren en samen hun trauma

lokale leiders goed te bereiken. Maar de grote problemen

konden verwerken. Ik heb met eigen ogen gezien hoe

in de wereld zijn niet alleen op lokaal niveau op te lossen.

goed dat werkte en hoe blij de kinderen weer waren na de

Daarom investeren we ook in lobby en beleidsbeïnvloe-

angstige periode tijdens en na de orkaan.

ding. Zo hebben we afgelopen jaar bij de VN in Genève succesvol gelobbyd om kindhuwelijken hoger op de agenda

Vooruitblik

te krijgen.

Plan Nederland groeit gelukkig weer. In de afgelopen

Samenwerken

drie jaar stegen de inkomsten van 44,5 naar 49 miljoen euro - een stijging van elf procent. Daar werken we met

Ons project in Delhi om ook meisjes en jonge vrouwen

ons hele team heel hard voor en daar zijn we ongelofelijk

(16-24 jaar) aan een opleiding en een baan te helpen en

trots op. De groei komt voornamelijk van bedrijven, insti-

de succesvolle lobby tegen kindhuwelijken bij de VN tonen

tutionele donoren (ministerie van Buitenlandse Zaken, EU,

aan hoe belangrijk het is om samen te werken. Samen

VN-organisaties) en vermogensfondsen. De inkomsten

optrekken is efficiënter en effectiever. Doordat je elkaar

van particuliere sponsors namen weer licht af. Dat is een

aanvult, kom je eerder tot resultaat. Komend jaar hopen

zorgpunt, omdat we onze fondsen zoveel mogelijk willen

we volwaardig lid te worden van de Samenwerkende

spreiden en daarmee onafhankelijk willen blijven. Aan de

Hulp Organisaties (SHO) van de landelijke Giro 555-acties.

andere kant vormen de particuliere donaties nog steeds

Gezamenlijk fondsen werven voor grote rampen, zoals in

onze grootste bron van inkomsten en hebben we nog altijd

Haïti en de Filipijnen. Maar de samenwerking gaat veel

zo’n 92.000 trouwe sponsors, die we ongelooflijk dankbaar

verder dan dat: ook in het rampgebied zelf werken de orga-

zijn voor hun blijvende steun!

nisaties intensief samen. Dat is zinvol en efficiënt.

Noodhulp

De wereld verandert. Steeds meer, voornamelijk institutionele fondsen gaan rechtstreeks naar lokale ontwikkelingsor-

Door de opwarming van de aarde zal het aantal natuur-

ganisaties in het Zuiden. Dat is een positieve ontwikkeling,

rampen toenemen. We zien dat nu al, hoewel veel over-

want dat is uiteindelijk waar we naartoe willen. Het vraagt

stromingen en aardverschuivingen ons nieuws nauwelijks

van ons dat we de komende jaren reflecteren op onze eigen

halen. En dan zijn er de vluchtelingenstromen door

rol. Want uiteindelijk, daarvan zijn we overtuigd, is de hele

gewapende conflicten, zoals in Syrië en Zuid-Sudan, en

wereld gebaat bij een eerlijke verdeling van de welvaart en

de ebola-epidemie in West-Afrika. Miljoenen mensen zijn

een betere balans tussen het Zuiden en het Noorden.

gevlucht of moeten zien te overleven na een ramp. Ze hebben allemaal hulp nodig.

Monique van ’t Hek, Directeur Plan Nederland

Plan biedt al tientallen jaren noodhulp in de landen waar we werkzaam zijn. We werken daar met onze lokale staf

PS. Met ons jaarverslag van vorig jaar (2012-2013)

in de communities en zijn dus meteen ter plekke om te

werden we voor de tweede keer genomineerd voor de

helpen. Dit jaar deden we dat onder meer na orkaan

Transparantprijs; met de derde plaats van de 122 grote,

Haiyan in de Filipijnen. We hebben daarvoor als internatio-

deelnemende organisaties heeft Plan Nederland wederom

nale organisatie 57 miljoen euro opgehaald, waarvan twee

een AAA-rating gekregen en behoort tot een van de

miljoen in Nederland. Hiervan werd bijna 450.000 euro

organisaties in Nederland met het meest transparante en

gegeven door onze eigen sponsors en daar waren en zijn

inzichtelijke jaarverslag.

9

10

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

II Voorwoord van de Raad van Toezicht

11

12

Jaarverslag Plan Nederland

II Voorwoord van de Raad van Toezicht Grote dank aan trouwe sponsors Scheidend voorzitter David Vriesendorp blikt terug De afgelopen zeven jaar heb ik twee keer een project

manier om verbinding te leggen tussen de generaties.

bezocht. Een paar jaar terug was ik in Uganda in de buurt

Toen ik zeven jaar geleden aantrad in de Raad van

van het Victoriameer. Net toen ik een lokaal ziekenhuisje

Toezicht verkeerde de organisatie in een enigszins chao-

binnenstapte, werd er een kind geboren. Ik verliet het

tische situatie. Plan Nederland heeft in 2010-2011 haar

zaaltje om de aanstaande moeder met de dokter alleen te

focus hervonden en ging zich toespitsen op meisjes. Uit

laten. Toen ik weer terugkwam, hield ze een pasgeboren

onderzoek van Plan maar ook van de Wereldbank blijkt

jongetje vast. Ik vroeg haar hoe hij heette, ze vroeg naar

namelijk dat er geen effectiever instrument is voor sociale

mijn naam. David heet hij nu. Mijn sponsorbijdrage komt

ontwikkeling en economische groei dan investeren in

ten goede aan David, maar ook aan de andere kinderen in

meisjes.

de gemeenschap waarvan hij deel uitmaakt.

Nu groeit de organisatie weer. Directie, bestuur en mede-

Ik was nog in het dorp toen het hard begon te regenen.

werkers gaan ervoor. Gelukkig is de trouwe achterban Plan

Ik schuilde in een lemen hut met vier vrouwen. Ze waren

altijd blijven steunen. Van harte wens ik alle kinderen die

grenzeloos opgewekt – en dat terwijl hun mannen aan aids

wij met hulp van al die trouwe sponsors mogen steunen

waren gestorven en zijzelf ook het virus hadden. Ze wilden

een toekomst toe waarin ze in vrijheid en gezondheid

nog zoveel mogelijk voor hun kinderen doen. Plan heeft

mogen opgroeien.

hen geholpen om een herinneringsboek te maken voor hun kinderen, met daarin alle levenslessen die ze willen doorgeven. Ik heb zo’n boek ingezien. Het is een mooie

David Vriesendorp

David Vriesendorp nam dit jaar afscheid als voorzitter van de Raad van Toezicht van Plan Nederland. Hij vervulde deze functie van september 2007 tot september 2014.

Jaarverslag Plan Nederland

Er zal veel veranderen als vrouwen de positie krijgen om hun aandeel te leveren Aantredend voorzitter Elsemieke Havenga kijkt vooruit

Een van de redenen waarom ik me voor Plan Nederland

betrokkenheid bij Plan Nederland waar te maken. Ook de

inzet, is dat ik de focus op meisjes in ontwikkelingslanden

komende jaren ligt onze focus op openheid en transpa-

zo ontzettend goed vind. Kansen scheppen voor meisjes

rantie. Daarnaast willen we als Plan ook mee in de lijn van

is belangrijk – uiteraard zonder jongens uit het oog te

het nieuwe denken van de overheid over samenwerking

verliezen. Ik ben zelf als klein meisje opgegroeid met het

met ontwikkelingslanden. De wereld verandert en wij

idee dat ik ergens anders in de wereld nog een soort

spelen daarop in wanneer ons dat verder helpt in het

broertje had. Mijn ouders hadden al jarenlang een sponsor-

streven om kinderen een betere toekomst te bezorgen.

kind en ik heb dat van hen overgenomen.

Bijvoorbeeld door het entrepeneurship in de landen zelf te

We zien dat meisjes in veel culturen worden achtergesteld;

stimuleren.

ze worden op jonge leeftijd uitgehuwelijkt en kunnen hun

Goede doelen zijn er om te helpen repareren wat er in de

school niet afmaken. Ik geloof dat er in veel gebieden

maatschappij niet goed gaat. Dus hoe beter we de maat-

veel zal veranderen als vrouwen de positie krijgen om hun

schappij weten te organiseren, hoe minder we hoeven te

aandeel te leveren.

repareren. Ik hoop dat we er steeds beter in zullen slagen

We weten uit onderzoek dat vrouwen vaak beter met

om structurele veranderingen aan te brengen. Dat we

geld omgaan – microkrediet gaat niet voor niets vaak

over tien jaar kunnen zien dat ook meisjes overal minstens

naar vrouwen. En bij meisjes is ook simpelweg de grootste

negen jaar naar school gaan en dat meisjes veel minder

terreinwinst te behalen; zij kampen met de grootste achter-

vaak dan nu worden besneden of uitgehuwelijkt.

stand. Hoewel je als westerling wel moet oppassen onze waarden en normen op andere culturen te plakken. Dat

Elsemieke Havenga

vind ik af en toe wel lastig.

Onze hoofdtaak is controleren, maar gelukkig wordt de Raad van Toezicht ook regelmatig om advies gevraagd,. Dat biedt ons de gelegenheid om onze

Elsemieke Havenga heeft de voorzittershamer overgenomen van David Vriesendorp. Elsemieke zit sinds 2009 in de Raad van Toezicht. Ze werkte als presentator van RTL Nieuws en Editie NL en heeft haar eigen communicatieadviesbureau.

13

14

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

III Samenvatting

15

16

Jaarverslag Plan Nederland

III Samenvatting Doelstelling Plan Nederland werkt aan duurzame armoedebestrijding en betere levensomstandigheden en toekomstkansen voor meisjes en jongens in ontwikkelingslanden, met speciale aandacht voor de situatie van meisjes.

gezondheid

Strategie onderwijs

- Sponsor een kind en steun de hele community - Sponsor een programma/project en steun de hele community

water

- Plan-communities zorgen voor een bescherming

gelijkwaardige positie voor meisjes

voeding

jaar extra onderwijs voor een meisje Die vaker naar school gaan

The smartest investment Streef naar gendergelijkheid, investeer relatief meer in meisjes en help de

Later 20% extra inkomen

Ze krijgen gezondere kinderen

armoedespiraal duurzaam te doorbreken

Van dat inkomen besteden ze 70% van hun gezin

Inkomsten en uitgaven € 3.369.000

€ 122.000

€ 1.265.000

€ 27.489.000

€ 43.697.000 Totale uitgaven €48.331.000

Totale inkomsten € 48.941.000 € 16.575.000 € 4.755.000

Bestedingen aan de doelstelling Werving baten Kosten beheer & administratie

Inkomsten uit Eigen Fondsenwerving Inkomsten uit Subsidies Inkomsten uit Acties van Derden Overige Baten

Jaarverslag Plan Nederland

Resultaten Plan Nederland

64.408

71.207

kindsponsors

target: 66.135

target:12.222

8.057 nieuwe projectsponsors

gesponsorde kinderen

27.145

target:32.260

Structurele projectsponsors

37.532

target:25.000

11.691

target:8.000

1.248

target:1.200

vrienden

12,3%

target:15%

uitstroom structurele projectsponsors

250

vrijwilligers zetten zich in

629

target:825

nieuw gesponsorde kinderen

target:240.000

367.593 unieke bezoekers website Plan Nederland.

target:9%

9%

target: 73.639

volgers

connecties

uitstroom kindsponsors

Een impressie van wereldwijde resultaten Plan werkte in...

86.676 ...gemeenschappen,

41,1

40,4

miljoen

voor 164,9 miljoen mensen, Plan steunde

4.112

miljoen

onder wie...

2.454

scholen zijn gebouwd of gerenoveerd

waterpunten werden aangelegd of verbeterd

64.280

104.231

spaar- en leengroepen

10.758

Mensen kregen een training als leerkracht of onderwijsvrijwilliger

gezondheidscentra zijn gebouwd of gerenoveerd

835.207 289.437

mensen zijn getraind als gezondheidswerkers

57.265 mensen kregen een landbouwtraining

huishoudens kregen betere sanitaire voorzieningen

17

18

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

1. Voor kinderen in ontwikkelingslanden

19

20

Jaarverslag Plan Nederland

1. Voor kinderen in ontwikkelingslanden 1.1 Hier staat Plan Nederland voor Proces van waardecreatie Plan Nederland Middelen

Onze missie

Sponsors, donoren & partners

Wensen van stakeholders

Marktontwikkelingen

Expertise van medewerkers

Vrijwilligers

Plan International (infrastructuur)

Plan Nederland zorgt ervoor dat meisjes ĂŠn jongens in ontwikkelingslanden een betere toekomst tegemoet gaan en armoede in ontwikkelingslanden duurzaam wordt bestreden door de achtergestelde positie van meisjes op te heffen

Onze strategie

Jaarverslag Plan Nederland

Onze diensten

Internationale programma’s en projecten - Sponsor een kind en steun de hele community - Sponsor een programma/project en steun de hele community - Plan-communities zorgen voor een gelijkwaardige positie voor meisjes

Sponsors, donoren & partners Effectieve, ethische en transparante besteding van de donatie aan het doel (doelbesteding >=85%)

Advocacy & lobby voor gendergelijkheid

Noodhulp

Consultancy & advies (themadeskundigheid)

The smartest investment Streef naar gendergelijkheid, investeer relatief meer in meisjes en help de armoedespiraal duurzaam te doorbreken

Waarde

Bewustzijn & voorlichting (programma’s & partners in NL)

Social venture support

Meisjes en jongens in ontwikkelingslanden - Duurzame armoedebestrijding - Bescherming - Empowerment - Gendergelijkheid - Noodhulp

Medewerkers - Persoonlijke ontwikkelingsruimte - Ruimte om te innoveren - Veilige werkomgeving - Gender equality

Stakeholders, Plan International - Verantwoord en duurzaam ondernemen - Solide maatschappelijke waardecreatie - Transparant, betrouwbaar, accountable - Innovatie

21

22

Jaarverslag Plan Nederland

1.1.1 Girls first (maar niet girls only) In grote delen van de wereld bepalen cultuur en traditie nog steeds dat meisjes minder waard zijn dan jongens.

Armoede versterkt de bestaande rolpatronen, die meisjes discrimineren, achterstellen en uitbuiten. Alleen omdat ze meisjes zijn.

Plan zet zich ervoor in om meisjes dezelfde rechten en kansen te geven als jongens, zodat zij een inhaalslag kunnen maken en kunnen opgroeien tot sterke, onafhankelijke vrouwen. Plan Nederland noemt dat Girls first, wat betekent dat drempels worden weggenomen die de ontwikkeling van meisjes in de weg staan. Plan zorgt ervoor dat meisjes en jongens deelnemen aan projecten en dat hun stem evenredig wordt gehoord. Ook spant Plan zich extra in om meisjes dezelfde kans te geven om naar school te gaan en een vervolgopleiding te volgen. Maar Girls first betekent niet girls only. Plan blijft zich onverminderd inzetten voor meisjes én jongens en werkt aan een samenleving waarin jongens en meisjes samen hun kracht kunnen

Cijfers over meisjes wereldwijd • Jaarlijks ‘verdwijnen’ zo’n 100 miljoen nog ongeboren of pasgeboren meisjes door abortus of infanticide; • Van alle kinderen die sterven voor hun vijfde jaar is 65 procent een meisje; • 62 miljoen meisjes gaan nog steeds niet naar school (tegenover 38 miljoen jongens); • Ieder jaar worden 2 miljoen meisjes besneden; • Een op de zeven meisjes trouwt voor ze 15 jaar is; • Een op de drie meisjes is moeder voor ze 18 jaar is; • Van alle slachtoffers van seksueel geweld is de helft een meisje van 15 jaar of jonger; • Tweederde van alle HIV-geïnfecteerden is een vrouw.

inzetten voor een betere toekomst.

Bron: Plan International

1.1.2 The smartest investment De stelselmatige discriminatie van meisjes is niet alleen onrechtvaardig, maar ook een rem op ontwikkeling.

1.2 Zo werkt Plan

Onderzoek* laat zien dat juist meisjes kunnen bijdragen school te gaan. Met een jaar extra basisschool stijgt hun

1.2.1 Bouwstenen van het werk van Plan

latere inkomen met tien tot twintig procent. Een jaar langer

Duurzame armoedebestrijding

voortgezet onderwijs en ze verdienen later zo’n 25 procent

Armoede betekent zoveel meer dan gebrek aan geld en

meer. Geschoolde meisjes trouwen bovendien later. Ze

bezittingen. Van de 2,2 miljard kinderen in de wereld leeft

zijn beter in staat voor hun kinderen te zorgen, weten hoe

1 miljard in armoede. Voor hen betekent dit gebrek aan

belangrijk onderwijs is – voor hun dochters net zo goed als

eten, water, sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg,

voor hun zonen – en besteden het grootste deel van hun

onderwijs en bescherming.

inkomen aan hun kinderen en familie (mannen investeren

Armoede is verschrikkelijk voor iedereen, maar treft

daarin minder dan de helft).

kinderen het hardst. Het berooft hen van hun rechten en de

aan het oplossen van armoede, als zij de kans krijgen naar

kans op een menswaardige toekomst.

Meisjes die een kans krijgen, werken niet alleen zichzelf uit de armoede, maar nemen hun hele omgeving daarin

Omdat armoede nooit één oorzaak heeft, pakt Plan de

mee. Zo ontstaat een sneeuwbaleffect met steeds grotere

oorzaken van armoede en ongelijkheid in samenhang

impact. De Wereldbank becijferde dat ontwikkelings-

en aan de basis aan, op meerdere terreinen tegelijk. Een

landen een gezamenlijke groei kunnen realiseren van 92

onderwijsprogramma, bijvoorbeeld, heeft immers alleen

miljard dollar per jaar als meisjes dezelfde onderwijskansen

kans van slagen als ouders overtuigd zijn van het belang

krijgen als jongens. Investeren in onderwijs voor meisjes is

van onderwijs voor hun kinderen, als er goede leerkrachten

daarmee de investering met het allerhoogste rendement in

zijn en veilige scholen, en als kinderen niet hoeven werken

de wereld en in het kader van duurzame armoedebestrij-

om bij te dragen aan het gezinsinkomen of een groot deel

ding de smartest investment.

van de dag kwijt zijn aan water halen.

* Bron: ‘Paying the Price - The economic cost of failing to educate girls’, Plan International, 2008

Jaarverslag Plan Nederland

De rechten van kinderen

onder wie kinderen, families, leerkrachten, overheden en

Plan werkt op basis van het VN-verdrag voor de Rechten

partnerorganisaties.

van het Kind en honoreert daarmee de verplichting die de internationale gemeenschap is aangegaan met het onderte-

1.2.2 De thema’s van Plan Nederland

kenen daarvan in 1989: kinderen verdienen niet alleen alle

In het kader van de wereldwijde doelstelling van Plan kiest

steun die ze nodig hebben om een toekomst op te bouwen,

Plan Nederland voor adolescente meisjes (10 tot 25 jaar)

ze hebben er recht op.

als belangrijkste doelgroep van de projecten die vanuit

Voor het werk van Plan betekent dit:

Nederland worden gefinancierd en beheerd. Deze keuze

• dat kinderen, hun familie en de gemeenschappen waarin

heeft op twee terreinen toegevoegde waarde.

zij leven, leren opkomen voor hun rechten; • dat Plan nadrukkelijk opkomt voor de rechten van meisjes; • dat Plan werkt met overheden om ervoor te zorgen dat internationale verdragen leiden tot beleid dat wordt uitgevoerd en gehandhaafd.

1. Veel van de problemen waarmee meisjes kampen, concentreren zich in de adolescentie (ze worden uitgehuwelijkt, ze raken zwanger, ze worden van school gehaald).

2. De groep jongeren in ontwikkelingslanden is nog nooit zo groot geweest (de zogenoemde youth bulge) en velen van hen vallen buiten de boot. Investeren in jongeren is

Gendergelijkheid

dus een belangrijke voorwaarde voor structurele armoe-

Het bewerkstelligen van gendergelijkheid is een van de

debestrijding, vrede en democratie.

wereldwijde doelen van Plan. Alleen dan krijgen meisjes dezelfde kans hun rechten te claimen. Want de achterstel-

De programma’s van Plan Nederland zijn daarom

ling van meisjes wordt gelegitimeerd door gender: het

toegespitst op een aantal thema’s dat hierbij aansluit.

geheel van cultureel en door traditie ingegeven ideeën,

Gendergelijkheid, participatie en ecologische duurzaamheid

aannames, normen en waarden over wat mannelijk is en

zijn daarbij cross cutting, wat betekent dat ze geïntegreerd

wat vrouwelijk, die bepalen hoe vrouwen en mannen zich

zijn in alle programma’s.

moeten gedragen, wat ze wel en niet mogen, welke rollen

Corporate partners en institutionele donoren financieren

en taken voor de seksen zijn weggelegd en wie het voor

projecten in het kader van deze thema’s en onderschrijven

het zeggen heeft. Gender bepaalt daarmee ook de machts-

de waarde ervan.

verhouding tussen mannen en vrouwen, die zonder uitzondering nog altijd in het voordeel van mannen uitpakt.

Bescherming tegen geweld

Deze genderongelijkheid ligt aan de wortel van de discrimi-

Plan doet er alles aan om meisjes en jongens te beschermen

natie van meisjes.

tegen geweld en uitbuiting. Plan zet zich in voor het uitbannen van kinderhandel en kinderprostitutie en

Child Centered Community Development: luisteren naar kinderen

beschermt meisjes tegen misbruik, discriminatie en scha-

Plan gelooft in de kracht van kinderen en is ervan overtuigd

Ook leert Plan overheidsinstanties, politie en justitie om

dat kinderen zelf heel goed weten wat ze nodig hebben

kinderen beter te beschermen.

delijke tradities als het kindhuwelijk en meisjesbesnijdenis.

voor hun ontwikkeling. Daarom luistert Plan naar kinderen, geeft hun een stem in de gemeenschapsprojecten en leert

Onderwijs

hun opkomen voor hun rechten. Plan noemt dit Child

Plan zet zich ervoor in om zoveel mogelijk jongens en

Centered Community Development (CCCD), een werkwijze

meisjes de kans te geven naar school te gaan, hun opleiding

die de behoeften en rechten van kinderen centraal stelt. De

af te maken en barrières voor meisjes weg te nemen. De

gemeenschapsprojecten van Plan in het kader van CCCD

nadruk ligt daarbij op voortgezet onderwijs en beroepsop-

geven kinderen de mogelijkheid op te groeien tot zelf-

leidingen, want daar vallen meisjes massaal uit. Plan geeft

standige volwassenen die hun leven zelf vorm en richting

voorlichting aan ouders, traint leerkrachten, verbetert de

kunnen geven. Plan werkt in deze projecten voor bijvoor-

kwaliteit van het onderwijs en zorgt voor betere onderwijs-

beeld onderwijs, gezondheidszorg, inkomensverbetering

faciliteiten en kindvriendelijke lesmethodes.

en een veilige leefomgeving samen met alle betrokkenen,

23

24

Jaarverslag Plan Nederland

Werk en voedselzekerheid

nisatie. Plan werkt op basis van het VN-verdrag voor de

In de strijd tegen ondervoeding en voedseltekort steunt

Rechten van het Kind aan duurzame armoedebestrijding

Plan families met betere productietechnieken, betere

en blijvende verbeteringen in de levensomstandigheden

gewassen, erosiebestrijding en voedingsvoorlichting. Om

van kinderen, met speciale aandacht voor gelijke rechten

een beter inkomen mogelijk te maken, organiseert Plan

en kansen voor meisjes. Plan voert kindgerichte gemeen-

voor jongeren beroepsopleidingen met baangarantie.

schapsprojecten uit in vijftig landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika en komt wereldwijd op voor betere

Water, sanitatie en hygiëne (WASH)

naleving van het VN-verdrag voor de Rechten van het Kind.

Plan werkt aan betere hygiëne en toegang tot veilig drinkwater door voorlichting, training en het aanleggen van

1.3.2 Plan’s visie

drinkwatersystemen en sanitaire voorzieningen. Goede

Plan staat voor een wereld waarin alle kinderen zich

sanitaire voorzieningen en veilig drinkwater, ook op

volledig kunnen ontwikkelen en waarin meisjes en jongens

scholen, zijn voor meisjes vaak voorwaarden om onderwijs

dezelfde kansen en rechten hebben; een wereld die de

te kunnen volgen.

rechten en de waardigheid van kinderen en de volwassenen om hen heen respecteert.

Noodhulp De nadruk van Plan’s werk ligt op duurzame ontwikkeling,

1.3.3 Plan’s missie

maar Plan heeft in de loop der jaren ook grote expertise

Plan werkt aan blijvende en concrete verbeteringen in het

opgebouwd in kindgerichte noodhulp. Als een natuurramp

leven van meisjes en jongens in ontwikkelingslanden door:

of geweldsconflict een van de gebieden treft waar Plan

• te luisteren naar kinderen en met hen samen te werken;

werkt, biedt Plan noodhulp en bescherming en draagt bij

• uit te gaan van de kracht van ieder kind;

aan de wederopbouw.

• kinderen, hun familie en de gemeenschap waarin zij leven,

1.3 Plan International

in staat te stellen in hun basisbehoeften te voorzien en hun mogelijkheden te vergroten om volledig mee te doen in de samenleving;

1.3.1 Plan’s identiteit Plan Nederland is lid van Plan International, een internationale, humanitaire, kindgerichte ontwikkelingsorga-

• op te komen voor de rechten van kinderen, waar ook ter wereld.

Jaarverslag Plan Nederland

1.3.4 Wereldwijde resultaten in 2014 1,21 miljoen kinderen hadden via Plan een sponsor per 30 juni 2014 (2013: 1,22 miljoen).

Waar het geld vandaan kwam 2013/2014 2012/2013 1

Duitsland

18,4%

17,4%

2

Canada

16,4%

19,3%

3

Groot-Brittannië

10,6%

9,7%

4

Verenigde Staten

10,3%

8,7%

5

Noorwegen

7,4%

7,9%

6

Nederland

6,9%

7,2%

7

Australië

5,8%

6,1%

8

Zweden

4,9%

5,2%

9

Japan

3,3%

3,9%

10

Finland

2,3%

2,4%

11

Frankrijk

2,0%

1,8%

12

België

1,9%

1,9%

13

Colombia

1,9%

1,3%

14

Spanje

1,7%

1,9%

15

Ierland

1,7%

1,3%

16

Zuid-Korea

1,4%

1,3%

17

Denemarken

1,0%

0,9%

18

India

0,8%

0,5%

19

Hong Kong

0,7%

0,6%

20

Zwitserland

0,5%

0,6%

21

Italië

0,1%

0,1%

Waar het geld vandaan kwam 2013/2014

Nederland

Hoe het geld is besteed 1

Early childhood care/ development

2

3

4 5 6

7 8

9 10 11 12

Kosten eigen fondsenwerving Disaster risk management Education Participate as citizens Uitvoeringskosten eigen organisatie Economic security Sponsorship communications Water and Sanitation Protection Sexual and reproductive health Development education

2013/2014 2012/2013 14% 16% 14%

15%

13%

10%

12% 9% 8%

13% 10% 8%

8% 6%

6% 7%

6% 6% 3%

7% 5% 2%

1%

1%

Hoe het geld is besteed 2013/2014

25

26

Jaarverslag Plan Nederland

Nationale Organisaties

Programmalanden Westelijk Afrika (WARO)

Australië

Benin, Burkina Faso, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Kameroen, Liberia, Mali, Niger, Senegal, Sierra Leone, Togo

België Brazilië Canada Colombia Denemarken

Oostelijk en zuidelijk Afrika (RESA) Egypte, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mozambique, Rwanda, Sudan, Zuid-Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe

Internationaal bestuur & Internationaal kantoor

Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Hong Kong Ierland

Azië (ARO) Bangladesh, Cambodja, China, Filipijnen, India, Indonesië, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistan, Sri Lanka, Oost-Timor, Thailand, Vietnam

India Italië Japan Nederland Noorwegen Spanje Verenigde Staten

Latijns-Amerika (ROA) Dominicaanse Republiek, El Salvador, Guatemala, Haïti, Honduras, Nicaragua, Bolivia, Brazilië, Colombia, Ecuador, Paraguay, Peru

Zuid-Korea Zweden Zwitserland

Jaarverslag Plan Nederland

1.3.5 Wereldwijde organisatie Plan is een wereldwijde organisatie met één ambitie: een

De programma’s van Plan dragen bij aan een duurzame

beter leven voor kinderen in ontwikkelingslanden. Om dit

leefomgeving waarin de rechten van kinderen en jongeren

doel te bereiken, heeft Plan een internationaal netwerk van

bekend zijn, worden gerespecteerd en beschermd en

veldorganisaties in vijftig programmalanden in Afrika, Azië

kunnen worden geclaimd door allen.

en Latijns-Amerika en 22 nationale organisaties die fondsen werven.

Plan stelt zich hierbij concreet tot doel: 1. Kinderen en jongeren te beschermen tegen alle vormen

De koepelorganisatie Plan International is een gezamenlijke organisatie voor beleid, uitvoering en controle van de programma’s en de projecten in de programmalanden.

De nationale organisaties zijn leden van Plan International.

van geweld; 2. Een gezond leven mogelijk te maken voor kinderen en jongeren; 3. Goed onderwijs te realiseren voor kinderen; 4. Bij te dragen aan gendergelijkheid;

De 22 nationale organisaties - inclusief Brazilië, Colombia en India, die de status hebben van Field Country National

Organisation - werven de fondsen die nodig zijn voor het realiseren van de projecten in de programmalanden bij particulieren, overheden en bedrijven. Bovendien zetten de nationale organisaties zich in voor lobby en draagvlakversterking en bewustwording in eigen land. Behalve in Nederland heeft Plan nationale organisaties in Australië, België, Brazilië, Canada, Colombia, Denemarken, Duitsland,

5. Te zorgen voor veilig drinkwater, hygiëne en goede sanitaire voorzieningen voor kinderen en hun familie; 6. De levensstandaard van kinderen en hun familie te verbeteren; 7. Seksuele en reproductieve gezondheid te bewerkstelligen voor jongeren; 8. Kinderen en jongeren in staat stellen te participeren in de samenleving; 9. Hulp en bescherming te bieden bij rampen.

Finland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Hong Kong, Ierland, India, Italië, Japan, Noorwegen, Spanje, de Verenigde

Lobby en beleidsbeïnvloeding

Staten, Zuid-Korea, Zweden en Zwitserland.

Omdat de grote problemen in de wereld niet alleen op lokaal niveau opgelost kunnen worden, investeert Plan al

1.3.6 Werkwijze

jaren in lobby en beleidsbeïnvloeding. Plan heeft lobbykan-

Selectie van programmalanden

toren in Brussel, Genève en New York. Onderwerpen als

Plan selecteert de programmalanden op basis van de

het kindhuwelijk, meisjesbesnijdenis en (seksegerelateerd)

volgende criteria:

geweld tegen meisjes worden via deze kantoren op de

• de kindsterfte (onder kinderen tot en met vijf jaar) is

internationale agenda gezet en aangekaart bij nationale

hoger dan vier procent; • de HDI (Human Development Index, een meetinstrument

overheden en internationale (VN-)organisaties. Zo heeft de VN, na jarenlange lobby van Plan, een speciale dag voor

van de Verenigde Naties dat de sociaaleconomische

meisjes uitgeroepen: Wereldmeisjesdag (International Day

situatie van een land aangeeft) is 0,72 of lager.

of the Girl Child).

Programmakader

Noodhulp

Bij de identificatie, planning, uitvoering en evaluatie van

Plan is geen noodhulporganisatie; de nadruk van het werk

programma’s en projecten zijn de kinderen en de families

ligt op programma’s voor duurzame ontwikkeling. Maar

in de betrokken gemeenschappen de partners van Plan.

als een ramp een van de gebieden treft waar Plan werkt,

De prioriteiten die zij aangeven, staan centraal. Plan werkt

biedt Plan ter plekke noodhulp en doet wat nodig is om

in de programmalanden op nationaal, regionaal en lokaal

de kinderen en hun familie te steunen. Omdat rampen

niveau ook intensief samen met overheden, andere

altijd onverwacht toeslaan, heeft Plan een noodfonds

(inter)nationale ontwikkelingsorganisaties, maatschappelijke

voor hulp na rampen. Behalve noodhulp in de vorm van

organisaties, particuliere organisaties en het bedrijfsleven.

veilig drinkwater, voedsel, medicijnen, dekens en tijdelijk

27

28

Jaarverslag Plan Nederland

onderdak zorgt Plan ook voor bescherming en opvang van

Verdeling van de middelen

de kinderen en herstel van structuur, dagelijks onderwijs en

De verdeling over de programmalanden van de gebundelde

kindvriendelijke ruimtes, waar kinderen kunnen bijkomen

inkomsten, onder meer uit particuliere fondsenwerving

en de draad van hun leven weer kunnen oppakken. Plan

(kind- en projectsponsoring) en eenmalige donaties, vindt

heeft in de loop van de jaren veel expertise opgebouwd in

plaats op basis van de goedgekeurde strategische meer-

kindgerichte noodhulp, met extra aandacht voor de

jarenplannen. Deze worden door de veldkantoren vastge-

specifieke behoeften van (adolescente) meisjes.

steld na overleg met kinderen, hun families en gemeenschappen, partnerorganisaties en lokale overheden. Deze

1.3.7 Because I am a Girl – the State of the World’s Girls

strategische plannen voor elk programmaland bevatten de

Van 2007 tot 2015 (het jaar waarin de

-gebied. Bijvoorbeeld dat het percentage kinderen dat de

VN-millenniumdoelen moeten zijn gehaald) voert Plan

basisschool afmaakt in vijf jaar stijgt van veertig naar zestig

wereldwijd de campagne Because I am a Girl en vraagt

procent, door het bouwen van scholen en het trainen van

daarmee aandacht voor de schrijnende situatie van meisjes

leerkrachten.

specifieke programmadoelen voor een programmaland of

in ontwikkelingslanden. van Plan naar de situatie van meisjes: ‘Because I am a Girl -

Investering in kindgerichte gemeenschapsprojecten

the State of the World’s Girls’. In 2007 verscheen het eerste

Plan geeft geen geld rechtstreeks aan kinderen of hun

onderzoeksrapport, waarin Plan de situatie van meisjes

familie. De beschikbare middelen worden gebruikt voor het

in kaart bracht. Tot 2015 verschijnt sindsdien elk jaar een

realiseren van kindgerichte gemeenschapsprojecten die op

Because I am a Girl-rapport, waarin de situatie van meisjes

de korte of langere termijn leiden tot verbetering van de

wordt gekoppeld aan een specifiek thema.

kwaliteit van het leven van alle kinderen in een gemeen-

Deze campagne komt voort uit een wereldwijd onderzoek

schap. Bijdragen van sponsors worden dus geïnvesteerd in

Real Choices, Real Lives

deze projecten en programma’s.

In alle Because I am a Girl-rapporten is een jaarlijkse update opgenomen van het Plan-cohortonderzoek ‘Real Choices,

Controle

Real Lives’. Deze cohortstudie loopt in negen landen* en

Plan controleert streng hoe de fondsen worden besteed.

volgt meisjes van hun geboorte in 2006 tot hun negende

Daarmee waarborgt Plan efficiënt beheer en kan oneigenlijk

jaar in 2015 om zo inzicht te krijgen in het leven van

gebruik worden voorkomen. Het lokale veldmanagement

meisjes en de obstakels zij tegenkomen als zij opgroeien.

is financiële verantwoording verschuldigd aan de landendirecteur, die op zijn of haar beurt verantwoording aflegt

*Brazilië, El Salvador, Dominicaanse Republiek, Benin, Togo,

aan een van de vier regionale directeuren. De regionale

Uganda, Cambodja, Filipijnen en Vietnam

directeuren leggen verantwoording af aan de internationale directeur van Plan International, die weer verantwoording

1.3.8 Bestedingen via Plan International

aflegt aan het internationale bestuur van Plan.

De fondsen uit de 22 donorlanden worden conform de

Het jaarverslag van Plan International is te vinden op

internationale normen via het internationale kantoor van

www.plan-international.org

Plan toegekend aan de veldkantoren in de programmalanden. Een centraal verzamelpunt biedt kostenvoordelen vanwege lagere transactiekosten, betere wisselkoersen en betere controle.

Jaarverslag Plan Nederland

2. Strategie en beleid

29

30

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

2. Strategie en beleid Bij alle activiteiten van Plan Nederland staat het doel

hen in staat te stellen hun rechten te claimen en zeggen-

centraal om met kindgerichte, duurzame armoedebestrij-

schap en keuzevrijheid te krijgen over hun eigen leven, hun

ding (Child Centered Community Development) zoveel

levensomstandigheden en hun toekomst.

mogelijk kinderen in ontwikkelingslanden de kans te geven op een betere toekomst. In het kader van “Girls first, the

Deze strategische keuze en de kansen en bedreigingen voor

smartest investment” besteedt Plan Nederland daarbij extra

Plan Nederland bepalen de geformuleerde doelstellingen en

aandacht aan empowerment van adolescente meisjes, om

het beleid van Plan Nederland in de komende jaren.

2.1 SWOT Plan Nederland Sterktes -- Meer dan 75 jaar kennis en ervaring wereldwijd -- Plan werkt in de communities en weet wat er speelt -- De Plan-organisatie biedt een internationaal platform voor samenwerking -- Gepassioneerde organisatie met een persoonlijke benadering -- Bewezen transparantie van de organisatie Kansen -- Girls first, the smartest investment is relevant en onderscheidend -- Uitnutting van sterke uitgangspositie op social media -- Innovatie van het aanbod van fondsenwervende producten, zoals community for community, crowdfunding en social entrepreneurship -- Toenemende belangstelling voor de situatie van meisjes en genderproblematiek -- Belangstelling van het bedrijfsleven voor samenwerking in publiek-private partnerschappen

2.2 Strategische doelen

Zwaktes -- Dalende inkomsten uit kindsponsoring -- Onvoldoende groei in naamsbekendheid -- Hoge gemiddelde leeftijd van de particuliere sponsors -- Onvoldoende A-ambassadeurs -- Onvoldoende cost sharing van Plan’s Nationale Organisaties

Bedreigingen -- Kritische houding van particulieren tegenover ontwikkelingssamenwerking, verschuiving naar hulp dichtbij huis -- De impact van OS(-bestedingen) is moeilijk te concretiseren -- Toenemende concurrentie van OS-initiatieven (internationaal, kleinschalig, particuliere initiatieven) -- Meerdere organisaties claimen het domein van meisjes/vrouwen en gender -- Andere Nederlandse OS-organisaties investeren meer in fondsenwerving dan Plan Nederland

1. Meer impact van programma’s voor empowerment

Om de impact en duurzaamheid van de steun aan meisjes zo

van (adolescente) meisjes en gendergelijkheid in

groot mogelijk te maken, zijn niet alleen voldoende fondsen

ontwikkelingslanden door:

nodig, maar ook deskundigheid, een stabiele

a. Inkomstendiversificatie van institutionele donoren en

inkomstenbasis, een goed netwerk en goede samenwerking met betrouwbare partners.

corporate partners; b. Specialisatie in doelgroep, thema’s en landen en

Om voldoende fondsen te werven is een stevige sponsor-

efficiënt beheer en capaciteitsversterking;

basis nodig, maar ook aantrekkelijke producten en vooral

c. Kennismanagement doorvoeren en borgen;

een goede reputatie en naamsbekendheid.

d. Samenwerking met andere Nationale Plan-organisaties,

Voor een goede reputatie en grote naamsbekendheid

NGO’s, corporate partners en publiek-private partner-

zijn een sterk merk, bewezen expertise, transparantie en

schappen (PPP’s);

aantoonbare resultaten nodig.

e. Imago van Plan Nederland verbeteren en de naamsbekendheid vergroten, in de OS-sector en in de

Tot 2017 stelt Plan Nederland zich daarom de volgende strategische doelen:

Nederlandse samenleving.

31

32

Jaarverslag Plan Nederland

2. Bekend staan als betrouwbare expert op het gebied van meisjes in ontwikkelingslanden door: a. Verbeteren van (ervarings)deskundigheid op het

c. Ontwikkelen van een breder pakket van fondsenwervende producten; d. Fondsenwerving en campagnes gericht op acquisitie

gebied van empowerment van meisjes en vrouwen en

en behoud bij stakeholders en fondsenwervende doel-

deze doorvertalen naar persbeleid, social media en

groepen.

campagnes; b. Resultaten en impact van Plan-programma’s zichtbaar maken via pers, social media en campagnes; c. Promoten van thought leadership, deelname aan congressen en seminars en publicatie van position

papers; d. Versterken lobby en beleidsbeĂŻnvloeding in de OS-sector.

4. Effectieve en efficiĂŤnte bedrijfsvoering met een laag risicoprofiel, volgens de eisen van modern werkgeverschap door: a. Het handhaven en verbeteren van Plan Nederland als resultaatgerichte, flexibele en lerende organisatie, gebaseerd op de kernwaarden betrouwbaar, deskundig, gepassioneerd, ondernemend, persoonlijk en resultaatgericht;

3. Verbreding en verjonging van het

b. Transparantie en maatschappelijke, ecologische

sponsorbestand door:

en economische duurzaamheid (kosten volgen de

a. Verbetering van de bekendheid van het merk Plan, de

inkomsten);

merkbelofte en de propositie; b. Verbeteren van reputatie, merkbekendheid en de positie als expert bij fondsenwervende doelgroepen en stakeholders;

c. Duurzame bedrijfsvoering in te zetten als middel tot succes.

Jaarverslag Plan Nederland

33

Strategisch huis Plan Nederland

Visie en missie Plan Nederland

Girls first. The smartest investment

Organisatiedoelen 1. Meer impact van programma’s voor empowerment van (adolescente) meisjes door gendergelijkheid in ontwikkelingslanden 2. Bekend staan als betrouwbare expert op het gebied van meisjes in ontwikkelingslanden 3. Verbreding en verjonging van het sponsorbestand 4. Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering met een laag risicoprofiel, volgens de eisen van modern werkgeverschap

Strategie Internationale Programma’s 1. Inkomstendiversificatie van institutionele donoren en corporate partners 2. Specialisatie in doelgroep, thema’s en landen en efficiënt beheer en capaciteitsversterking 3. Kennnismanagement 4. Samenwerking met andere Nationale Plan-organisaties, NGO’s, corporate partners en publiek-private partnerschappen 5. Imago van Plan (Nederland) verbeteren en naamsbekendheid vergroten, in de OS-sector en in de Nederlandse samenleving

Strategie Communicatie, Marketing, Sponsorship 1. Verbetering van de bekendheid van het merk Plan, de merkbelofte en de propositie 2. Verbeteren van reputatie, merk en de positie als expert bij stakeholders, pers en fondsenwervende doelgroepen 3. Ontwikkelen van een breder pakket van fondsenwervende producten 4. Fondsenwerving en campagnes gericht op acquisitie en behoud

Strategie HR Een resultaatgerichte, flexibele en lerende organisatie gebaseerd op de kernwaarden van Plan Nederland Strategie Financiën en bedrijfsvoering Een transparantie en duurzame bedrijfsvoering, die maatschappelijk, economisch en ecologisch verantwoord is Maatschappelijke duurzaamheid 1. Beheer en ontwikkeling van projecten en programma’s 2. Zerotolerancebeleid tegen fraude, kinderrechtenschendingen en belangenverstrengeling 3. Kennisontwikkeling en kennis delen over de aanpak van Plan 4. Aanmoedigen van betrokkenheid bij de doelstellingen van Plan en daarmee ook imago en naamsbekendheid van Plan Nederland verbeteren

Economische duurzaamheid 1. Governance conform Code van Goed Bestuur 2. Risico- en kwaliteitsmanagement integreren in de reguliere planning- & controlcyclus 3. Inkomstendiversificatie 4. Transparante verslaglegging 5. Compliance met wet- en regelgeving 6. Processen ISO-gecertificeerd

Global Reporting Initative Rapporteren volgens de richtlijnen van de Global Reporting Initiative (GRI)

Ecologische duurzaamheid 1. Bedrijfsvoering met een zo laag mogelijke CO2uitstoot en compensatie van de resterende uitstoot 2. Klimaatadaptatie- en mitigatieprojecten via Plan International

34

Jaarverslag Plan Nederland

2.3 Doelstellingen en prestaties Kritische Succes Factor

Doelstellingen FY14

Resultaten FY14

Doelstellingen FY15

Aangetoonde impact op empowerment van meisjes en gendergelijkheid

60,0% programma-evaluaties met aangetoond positief effect gendergelijkheid

75,0% programma-evaluaties met aangetoond positief effect gendergelijkheid

80,0% programma-evaluaties met aangetoond positief effect gendergelijkheid (meting FY2016)

Hoge besteding ten behoeve van doelstelling

Bestedingspercentage 89,4%

Bestedingspercentage 89,3%

Bestedingspercentage 87,6%

Geslaagde werving met nieuwe fondsenwervende concepten

Ruim 59,0% inkomsten uit eigen fondsenwerving

56,1% inkomsten uit eigen fondsenwerving

Ruim 60,0% inkomsten eigen fondsenwerving

Toegenomen naamsbekendheid en vertrouwen

37,0% van het NLpubliek vindt Plan Nederland betrouwbaar; 10,0% spontane naamsbekendheid bij NL publiek

39,0% van het NL publiek vindt Plan Nederland betrouwbaar; 11,0% spontane naamsbekendheid bij het NL publiek

40,0% van het NL publiek vindt Plan Nederland betrouwbaar; 40,0% geholpen naamsbekendheid bij NL publiek

Succesvolle campagnes spreken aan en sterken vertrouwen van bestaande sponsors en trekken nieuwe aan

Uitstroom kindsponsors is 9,0%

Uitstroom kindsponsors is 8,9%

Uitstroom kindsponsors is minder dan 9,0%

2.4 Impact en impactmeting

Daarmee worden behaalde projectresultaten gemeten en

2.4.1 Impact laten zien

vergeleken met de oorspronkelijke doelstellingen. Daarbij

Plan Nederland vindt het van essentieel belang om beloften

maakt Plan onderscheid tussen directe, concrete resultaten

aan sponsors en donoren waar te maken en te laten zien

(de output), en indirecte resultaten (outcome en impact).

dat hun bijdragen daadwerkelijk verschil maken. De belofte aan particuliere sponsors om direct betrokken te blijven bij

Output

de situatie van een kind of een project lost Plan Nederland

Resultaten op output-niveau hebben betrekking op de

in door persoonlijke correspondentie te faciliteren, een

uitgevoerde activiteiten en de onmiddellijke effecten

bezoek aan het veld mogelijk te maken en sponsors met

daarvan, zoals het aantal gebouwde latrines of gegeven

jaarlijkse voortgangsrapportages op de hoogte te houden

trainingen, en op de kwaliteit van het werk van de lokale

van geboekte resultaten.

organisatie waarmee Plan samenwerkt. Alle programma-

Corporate partners, institutionele donoren en major donors

landen rapporteren jaarlijks de gerealiseerde outputs in

krijgen op basis van een (goedgekeurd) projectvoorstel

voortgangsrapportages.

vooraf een jaarlijkse verantwoording van bestedingen en resultaten.

Outcome

Zie ook hoofdstuk 3 Communicatie met belanghebbenden.

Outcome gaat over de veranderingen bij de doelgroepen van Plan, niet alleen kinderen maar ook families, gemeen-

2.4.2 Resultaatmeting

schappen, maatschappelijke organisaties en overheden. Een

Voor het meten van resultaten van programma’s in de

voorbeeld van een outcome is het aantal jongens en meisjes

programmalenden, heeft Plan een eigen systeem: het

dat (mede) door een Plan-programma nu bescherming

Program Accountability and Learning System (PALS).

krijgt tegen huiselijk geweld. Outcome-resultaten worden

Jaarverslag Plan Nederland

Strategie

Bedreigingen

Impact

Grotere impact van programma’s op empowerment

Politieke onrust in programmalanden

Programmadoelstellingen moeilijk realiseerbaar door onveiligheid en repressie

Vernieuwende acties om sponsors te werven en behouden

Groei kosten door marktontwikkeling en vereiste investeringen

Minder fondsen om doelstellingen te realiseren

Verbreding en verjonging van het sponsorbestand

Economische recessie en kritischer Nederlands publiek

Minder sponsors, minder fondsen om te investeren in projecten

Verbetering van imago en naamsbekendheid, onder meer met merkcampagne en aantonen impact

Onvoldoende naamsbekendheid en publieksvertrouwen

Onvoldoende instroom nieuwe sponsors, minder fondsen om te investeren in projecten

Fondsenwerving en campagnes gericht op acquisitie en behoud

Afname inkomsten uit kindsponsoring

Onvoldoende instroom van nieuwe sponsors, minder fondsen om te investeren in projecten

door Plan gemeten aan de hand van een nulmeting (als

van programma’s. Economische ontwikkeling van een land,

dat nodig is), gevolgd door een midterm-evaluatie en een

een regeringswissel of natuurrampen kunnen de impact van

eindevaluatie door onafhankelijke onderzoekers.

programma’s maken of breken zonder dat Plan daar veel invloed op kan uitoefenen.

Impact

Impact bewijzen en SMART (meetbaar) maken is dan

In het werkveld van Plan en vergelijkbare organisatie kan

ook lastig. Wel is het mogelijk om op basis van weten-

niet op een zelfde manier een causaal verband worden

schappelijk onderzoek te voorspellen dat een positieve

aangetoond tussen de programma-interventies en de

outcome - bijvoorbeeld het aantal geslaagde meisjes op

daarmee beoogde impact. Want impact gaat over de

beroepsopleidingen - leidt tot de gewenste impact, in dit

duurzame verbeteringen in een samenleving op de lange

geval een hoger inkomen van vrouwen en betere family

termijn, zoals aantoonbare afname van kindersterfte, toege-

planning. Zo toont Plan wel aan dat het heel waarschijnlijk

nomen rechtsgelijkheid tussen jongens en meisjes of een

is dat programma’s de gewenste impact teweegbrengen.

grotere financiële onafhankelijkheid van meisjes.

Vaak is dit een sterkere onderbouwing van de gerealiseerde

De bijdrage van programma’s van Plan aan deze lange-

impact dan onderzoek vele jaren na de uitvoering van het

termijnresultaten wordt nu gemeten aan de hand van

programma.

post-interventiestudies, die worden uitgevoerd vijf jaar nadat Plan uit een werkgebied is vertrokken. Maar of de zo gemeten verandering in een gebied alleen aan het werk van Plan kan worden toegeschreven, blijft de vraag. Plan werkt immers niet in isolement, maar in een krachtenveld, waarin veel factoren van invloed zijn op de uiteindelijke impact

35

36

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

3. Communicatie met belanghebbenden

37

38

Jaarverslag Plan Nederland

3. Communicatie met belanghebbenden Plan Nederland vindt het belangrijk helder en transpa-

De belangrijkste communicatiedoelstellingen van Plan

rant te communiceren met alle belanghebbenden, hen te

Nederland zijn:

betrekken bij het werk van Plan en verantwoording af te

• verantwoording afleggen;

leggen over inkomsten en bestedingen. Plan Nederland

• impact laten zien van het werk van Plan;

gebruikt daarvoor een mix van communicatiemiddelen en

• de verschillende doelgroepen informeren over doel,

probeert daarbij zoveel mogelijk maatwerk te leveren voor de verschillende doelgroepen, door hun informatiebehoefte te peilen, bijvoorbeeld met periodieke lezersonderzoeken,

activiteiten en resultaten van Plan; • sponsors en potentiële sponsors betrekken bij het werk van Plan voor meisjes en jongens in ontwikkelingslanden.

het monitoren van online klikgedrag en het meten van klanttevredenheid.

3.1 De belanghebbenden van Plan Nederland

Particuliere sponsors Corporate partners

Jongeren

Plan Internationaal

Leveranciers

Plan Nederland OSorganisaties

Pers

Volgers op social media

Ministerie van Buitenlandse Zaken, de EU en andere institutionele donoren

VFI, CBF, Partos, Childs Rights Alliance, et cetera

Elk jaar legt Plan Nederland in het jaarplan en de manage-

plaats op basis van database-analyses, feedbacksurveys,

mentreview vast of en hoe de verwachtingen van specifieke

evaluaties en impact- en context analyses. Plan Nederland

klant en belanghebbendengroepen en de mate waarin Plan

zorgt ervoor dat de verwachtingen van klanten en belang-

Nederland daaraan voldoet nader onderzocht gaan worden.

hebbenden en mogelijke veranderingen in deze verwach-

Dit onderzoek naar verwachting en tevredenheid vindt

tingen voldoende in beeld blijven.

Jaarverslag Plan Nederland

3.2 Communicatiemiddelen 3.2.1 Girls first magazine

Oplage

Met het periodiek Girls first magazine dat drie keer per jaar verschijnt, wil Plan Nederland sponsors informeren, betrekken en bevestigen in hun keuze voor Plan. Het eerste nummer van het jaar is altijd een jaarverslagspecial met een

Oktober 2013 Februari 2014 Juni 2014

Verzonden in print 49.000 61.000 51.000

Online verstuurd 29.096 68.138 28.950

samenvatting van het jaarverslag.

Girls first magazine verschijnt in print en online. Een online-

Gemiddelde oplage

versie wordt verstuurd naar sponsors en belangstellenden

FY 2013

70.000

die hebben aangegeven dat ze Plan Nederland willen

FY 2014

80.636

helpen kosten te besparen. In beide uitgaves probeert Plan Nederland de interactiviteit zoveel mogelijk te stimuleren

3.2.2 Web (www.plannederland.nl)

door lezers uit te nodigen te reageren, hun mening te

Het aantal unieke bezoekers van de website van Plan

geven en mee te denken.

Nederland is afgelopen jaar aanzienlijk gestegen. De merkcampagne ‘Krachtige Vrouwen’ en evenementen als de Color Run genereerden traffic naar de website en vergrootten het aantal unieke bezoekers. De veranderde content - naast feiten, nieuws en dagelijkse updates van juni 2014

actualiteiten, ook meer verhalen en blogs uit de landen waar Plan werkt – stimuleerde grotere betrokkenheid.

Plan Nederland publiceert het corporate jaarverslag sinds 2011 online op www.plannederland.nl.

Unieke bezoekers website

Reportage

1:0 voor een beter leven WK in Brazilië als kans voor kansarme jongeren Voetbalmeisjes in…

Voltreffers, vechtlust en (zelf)vertrouwen Buitenlandblog

Vogels zingen weer in Kigali Rwanda 20 jaar na de genocide

WK-

e campagn pagina 9

190.776

240.000

367.593

336.000

werkelijk FY 13

target FY 14

werkelijk FY 14

target FY 15

Uit een klanttevredenheidsonderzoek van Plan Nederland in het verslagjaar blijkt dat Girls first magazine een bereik

Toch lukte het met de website van Plan Nederland nog

heeft van 64 procent. 60 procent van de respondenten

onvoldoende om sponsors en geïnteresseerden te infor-

leest het magazine deels tot grotendeels, 5 procent leest

meren en te activeren. De website is daarom in het verslag-

het helemaal, 29 procent scant de inhoud en 6 procent

jaar volledig vernieuwd.

leest het helemaal niet. Twee derde van de respondenten

De nieuwe website, online in juli 2014, heeft als

beoordeelt het magazine als goed tot uitstekend, 5 procent

doelstellingen:

als matig. Het gemiddelde rapportcijfer is een 7,7.

1. Activatie te stimuleren (donaties, tijd) 2. Loyaliteit te bevorderen

Beoordeling 7,8 - projectsponsors 7,6 - kindsponsors

3. Imago te versterken 4. Meer focus door: meer overzicht en heldere navigatie 5. Meer beleving door: meer storytelling, meer beeld, minder tekst en infographics

39

40

Jaarverslag Plan Nederland

3.2.3 Digitale nieuwsbrief

in Nederland. In het verslagjaar heeft Plan Nederland

Om contact te onderhouden met sponsors en andere

het goed gedaan op social media en de gestelde doelen

geïnteresseerden en hun op de hoogte te houden van (de

overtroffen, met een snelgroeiend aantal vrienden op

resultaten van) het werk van Plan in de programmalanden

Facebook, volgers op Twitter en connecties op LinkedIn. In

en de activiteiten van Plan Nederland mailt Plan Nederland

het komende verslagjaar start Plan Nederland met de inzet

zo’n acht keer per jaar een digitale nieuwsbrief. In deze

van Pinterest en Google+. Meer wisselwerking tussen social

nieuwsbrief worden lezers ook opgeroepen mee te doen

media en de andere media is een aandachtspunt.

aan acties en evenementen van Plan Nederland of deze te ondersteunen. Andere doelen van de nieuwsbrief zijn het verzamelen van adresgegevens en het genereren van traffic

Vrienden op Facebook

naar de website.

Plan Nederland mailt de nieuwsbrief naar ongeveer 60.000 sponsors, potentiële sponsors en geïnteresseerden, verdeeld in de doelgroepen jongeren (15 - 25 jaar), jongvolwassenen (25 - 35 jaar), regulier (structurele kindsponsors, projectsponsors en vrijwilligers) en niet-regulier (corporate partners en eenmalige gevers). Uit het klanttevredenheidsonderzoek

19.964

25.000

37.532

45.000

blijkt dat de digitale nieuwsbrief een bereik heeft van 34

Werkelijk FY13

Target FY14

Werkelijk FY14

Target FY15

6.405

8.000

11.691

17.000

Werkelijk FY13

Target FY14

Werkelijk FY14

Target FY15

procent. Van de respondenten beoordeelt 43 procent de nieuwsbrief als goed, 47 procent als voldoende en 8 procent

Volgers op Twitter

als matig. Het gemiddelde rapportcijfer is een 7,3.

Oplage 60.000 gemiddeld

Beoordeling 7,3 gemiddeld In het verslagjaar is Plan Nederland begonnen met het

Connecties op LinkedIn

meten van de resultaten van de nieuwsbrief, zoals klikgedrag, interesse in onderwerpen, klikken op tekst of visuals en afhaakmomenten. Op basis van deze resultaten en andere metingen wordt de nieuwsbrief verder verbeterd en meer toegesneden op de wensen van de lezers.

3.2.4 Social media Met de inzet van Facebook, Twitter, en LinkedIn geeft Plan Nederland inzicht in het werk van Plan, wereldwijd en in Nederland, en creëert hiervoor draagvlak. De berichten van Plan Nederland gaan vooral over de projecten van Plan in de programmalanden en over campagnes en acties

935

1.200

1.248

2.500

Werkelijk FY13

Target FY14

Werkelijk FY14

Target FY15

Jaarverslag Plan Nederland

24/7-communicatie

iedereen wordt bijgepraat over belangrijke gebeurtenissen

Het lukt steeds beter om via social media 24 uur per dag en

en beslissingen.

7 dagen per week op een laagdrempelige manier in contact te blijven met een groeiend deel van de achterban, recht-

3.3 Klanttevredenheid

streeks in gesprek te gaan met sponsors en andere betrok-

Plan Nederland vindt het belangrijk de vinger aan de

kenen en feedback te krijgen. Een webcare-team zorgt ervoor

pols te houden bij bestaande en potentiële sponsors. De

dat Plan Nederland ook in de weekenden meteen reageert

verschillende doelgroepen worden dus regelmatig gepolst,

op vragen en opmerkingen en meepraat in discussies.

onder meer om klanttevredenheid, naamsbekendheid en imago te onderzoeken.

3.2.5 Jaarverslagen en rapportages Los van het corporate jaarverslag zorgt Plan Nederland

3.3.1 Klanttevredenheidsonderzoek

voor een informatiepakket op maat voor de verschil-

Eind 2013, begin 2014 voerde Plan Nederland een klant-

lende doelgroepen om verantwoording af te leggen over

tevredenheidsonderzoek uit onder structurele sponsors, per

bestedingen. Corporate partners ontvangen een jaarlijkse

telefoon, e-mail en via de post. 813 sponsors hebben aan

rapportage over de voortgang van door hen gefinancierde

het onderzoek deelgenomen.

projecten, de Nederlandse overheid ontvangt een verslag over de bestedingen van de subsidie in het kader van het

Tevredenheid over Plan Nederland

Medefinancieringsstelsel (MFS II) en voor de particuliere

98 procent van de respondenten is (zeer) tevreden over

sponsors die het volledige corporate jaarverslag te omvang-

Plan Nederland.

rijk vinden, maakt Plan Nederland een verkort jaarverslag in de vorm van een jaarverslagspecial van Girls first magazine.

Focus op meisjes

In alle rapportages staat transparantie centraal.

91 procent vindt de focus op meisjes positief, waarvan

Het jaarverslag van Plan Nederland van verslagjaar

40 procent heel positief.

2012 - 2013 is online bekeken door duizenden unieke bezoekers; de bijbehorende film honderden keren. Het

Werkwijze van Plan

jaarverslag eindigt al jaren in de toptien en in 2014 op de

25 procent van de respondenten vindt de werkwijze van

derde plaats van De Transparant Prijs, de prijs voor het

Plan uitstekend (2011: 9 procent), 64 procent goed

meest transparante jaarverslag in de charitatieve sector.

(2011: 73 procent) en 11 procent voldoende

Het verkorte jaarverslag in Girls first magazine kreeg in het

(2011: 16 procent).

verslagjaar van de lezers een 7,6 als rapportcijfer.

Communicatie met sponsorkinderen

3.2.6 Plan Café

78 procent van de kindsponsors vindt de communicatie van

Om sponsors ook inhoudelijk meer te betrekken bij het

het sponsorkind (erg) belangrijk. 56 procent beoordeelt

werk van Plan (Nederland) is in het verslagjaar het Plan

de communicatie als uitstekend of goed. Eind 2014 zal

Café gelanceerd. In het Plan Café, dat elke twee maanden

het mogelijk zijn om de brieven en kaarten digitaal naar

de deuren opent, denken de bezoekers mee en geven

sponsors door te sturen. De communicatie zal daardoor een

feedback op plannen, projecten en ideeën. Iedereen die een

stuk sneller gaan.

inhoudelijke bijdrage wil leveren aan het werk van Plan, is welkom. De feedback die Plan Nederland in de Plan Café-

Informatiefrequentie

sessies heeft gekregen, is waardevol en inspirerend.

56 procent van de respondenten beoordeelt de frequentie van de informatie van Plan als goed tot uitstekend,

3.2.7 Interne communicatie

38 procent als voldoende en 6 procent als matig tot

Plan Nederland heeft een intranet, waarmee medewerkers

slecht. Van de respondenten die de informatiefrequentie

op de hoogte worden gehouden en waar oproepen worden

voldoende of matig tot slecht vinden, vindt een gedeelte

geplaatst en belangrijke gebeurtenissen worden gedeeld.

het te weinig en een gedeelte juist te veel. In 2015 wordt

Onder de noemer ‘Keek op de week’ is er eens in de twee

een digitaal sponsorplatform geïntroduceerd, waar de

weken een bijeenkomst voor alle medewerkers waarin

sponsors zelf kunnen aangeven welke informatie ze op welke manier willen ontvangen.

41

42

Jaarverslag Plan Nederland

3.3.2 Medewerkerstevredenheid

heeft Plan Nederland een klokkenluidersregeling, die

Om de betrokkenheid en tevredenheid van medewerkers

medewerkers beschermt bij het melden van mogelijke

en vrijwilligers te peilen, houdt Plan Nederland iedere

misstanden.

twee jaar een medewerkerstevredenheidsonderzoek. In als rapportcijfer voor Plan Nederland. Het eerstvolgende

3.3.3 Tevredenheid alliantiepartners en Plan-landenkantoren

medewerkerstevredenheidsonderzoek staat gepland voor

Plan Nederland monitort periodiek ook de tevredenheid

2015.

van alliantiepartners en Plan-landenkantoren met een

verslagjaar 2013 was de uitkomst van dit onderzoek een 7,1

geformaliseerd tevredenheidsonderzoek. Beide onderMedewerkers en vrijwilligers hebben de mogelijkheid om

zoeken, die de mogelijkheid bieden om de samenwerking

ongewenst gedrag of seksuele intimidatie aan te kaarten

te evalueren en te verbeteren, vonden plaats in verslagjaar

bij de vertrouwenspersoon van de arbodienst. Sinds 2007

2013.

3.4 Klachtenmanagement Klachten in FY14 Klacht over Werving door-to-door Opzeggingen Correspondentie Communicatie (Nederland) Werkwijze Plan FinanciĂŤle zaken Communicatie (programmalanden) Replacement Kind(sponsoring) Communicatie over een ramp Overig Totaal

FY14 1.303 479 285 153 226 207 148 150 73 55 239 3.318

FY13 1.167 332 351 208 266 231 95 131 49 0 150 2.980

Verschil 136 147 -66 -55 -40 -24 53 19 24 55 89 338

Verschil in % 12% 44% -19% -26% -15% -10% 56% 15% 49% Â 59% 11%

Klachten in FY14 in % 39% 14% 9% 5% 7% 6% 4% 5% 2% 2% 7% 100%

Plan Nederland registreert vragen en opmerkingen van

aantal geworven sponsors op deze manier (+56 procent).

sponsors als klacht wanneer de dienstverlening van Plan

Relatief gezien zijn er dus minder klachten per geworven

anders is dan de sponsor had verwacht, ook als de sponsor

sponsor, mede omdat Plan Nederland de procedure

dit zelf niet als een klacht ervaart. Plan Nederland doet dit

strakker hanteert. De meeste klachten gaan over het feit

om de tevredenheid van belanghebbenden te bewaken

dat de straatwerver de indruk heeft gewekt dat het om een

en blijvend te verbeteren. De afdeling Customer Services

eenmalige donatie ging.

bespreekt de klachtenrapportage maandelijks, om snel te kunnen schakelen. Ieder kwartaal bespreekt het manage-

Het aantal klachten over opzeggingen is met 44 procent

mentteam van Plan Nederland het totaaloverzicht van de

toegenomen. Ook deze toename valt te verklaren uit

klachtenrapportage. De klachtenregistratie is conform de

het toegenomen aantal geworven sponsors; relatief veel

VFI-klachtencode.

sponsors zeggen in het eerste jaar ook weer op.

Van alle klachten over opzeggingen gaan er 248 over een

Toelichting

afschrijving na een opzegging. Soms is deze opzegging

In FY14 waren er 11 procent meer klachten dan in het

niet aangekomen of is het betaalbestand al naar de bank

vorige verslagjaar. 40 procent van alle klachten gaat over

gestuurd. Het kwam ook regelmatig voor dat de sponsor

door-to-door-werving, 15 procent over opzeggingen.

was vergeten de automatische incasso stop te zetten.

De toename van het aantal klachten over door-to-door-

74 mensen gaven aan dat ze geen bevestiging van de

werving wordt veroorzaakt door de toename van het

opzegging hebben ontvangen. In de meeste gevallen

Jaarverslag Plan Nederland

was deze bevestiging per e-mail gestuurd om kosten te besparen. Deze mails worden niet altijd gelezen of komen niet aan omdat sponsors vergeten een veranderd e-mailadres door te geven aan Plan Nederland.

Een oproep voor een extra donatie voor noodhulp in de Filipijnen na de orkaan Haiyan leidde tot 55 klachten. Tien klachten betroffen het feit dat IDeal niet werkte op de website, waardoor de sponsor geen geld kon storten. Tien mensen vroegen waarom Plan niet is aangesloten bij de SHO en zestien sponsors vonden het te lang duren voordat ze te horen kregen hoe het met hun Filipijnse sponsorkind ging.

43

44

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

4. Projecten uitgelicht

45

46

Jaarverslag Plan Nederland

4. Projecten uitgelicht 4.1 Strijd tegen kindhuwelijken in Zambia

• Wereldwijd worden elk jaar zo’n tien miljoen meisjes uitgehuwelijkt voor ze achttien zijn – vaak met een veel oudere man. Een op de zeven kindbruidjes is nog geen

4.1.1 Royda’s verbroken verloving

vijftien.

De vijftienjarige Royda raakte tegen haar zin verloofd.

25 haar via een tussenpersoon weten dat hij met haar

4.1.3 Programma tegen kindhuwelijken in Zambia

wilde trouwen. Royda zei nee, “maar thuis wachtte er

In het kader van het Girl Power-programma, dat met subsidie

iemand die ook door die man was gestuurd. Hij zette

van de Nederlandse overheid wordt mogelijk gemaakt,

mijn ouders onder druk en uiteindelijk stemden ze toe.”

vecht Plan tegen het kindhuwelijk en zet zich in om meisjes

Royda kon toen niet meer weigeren, maar eigenlijk

die risico lopen uitgehuwelijkt te worden, te mobiliseren en

wilde ze helemaal niet trouwen. “Ik was heel verdrietig.

weerbaar te maken (empoweren). Plan zet in dit verband een

Ik ben nog veel te jong om te trouwen! Ik wil op school

sociale beweging in gang die bijdraagt aan bewustwording

blijven, zodat ik lerares kan worden.”

en het veranderen van de lokale tradities en gebruiken, zoals

Een groep door Plan opgeleide paralegals – deskun-

het kindhuwelijk. Lokaal opgeleide paralegals organiseren

digen op het gebied van wet- en regelgeving - hoorde

discussieavonden in dorpen; ze voeren gesprekken met de

van de verloving op een bijeenkomst in het dorp en

dorpsoudsten en wijzen hen op de rechten van meisjes -

greep in. Ze zochten de ouders van Royda op en over-

bijvoorbeeld om hun schoolopleiding af te maken - maar ook

tuigden hen ervan dat Royda nog veel te jong was om

op de (economische) voordelen daarvan. Want een meisje dat

te trouwen. Het lukte. Royda kon wel juichen. “Ze

haar middelbare school heeft afgemaakt, kan later een betere

hebben me gered. Ik ben ontzettend opgelucht!”

baan krijgen en meer bijdragen aan het gezinsinkomen.

Op een zondag in de kerk liet een man van een jaar of

Met het opzetten van safe spaces in scholen ondersteunt

4.1.2 Feiten over kindhuwelijken

Plan meisjes bij het opbouwen van zelfvertrouwen en het

• Jong trouwen is heel gewoon in Zambia: op het platte-

vergroten van hun kennis over hun lijf, seksualiteit en het

land trouwt 42 procent van de meisjes ruim voor hun

voorkomen van zwangerschappen.

achttiende verjaardag. De Zambiaanse wet kent weliswaar een minimumleeftijd om te trouwen (21 jaar), maar het

In een vervolgproject dat komend verslagjaar van start

gewoonterecht prevaleert meestal. Het uithuwelijken van

gaat, is lobby en pleitbezorging een extra component:

jonge meisjes is ingebed in de traditie - en tradities laten

Zambiaanse parlementariërs en chiefs krijgen een training

zich lastig doorbreken.

van oud-parlementariërs en chiefs, zodat ze beter kunnen

• Zambiaanse meisjes hebben een lage status en nauwelijks zeggenschap over hun eigen leven; dat maakt ‘t lastig

lobbyen voor wetgeving op het gebied van kindhuwelijken en de uitvoering daarvan.

voor hen om voor zichzelf op te komen.

• Trouwen betekent meestal ook stoppen met school.

In het kader van de wereldwijde campagne Because I am

Wetgeving verplicht scholen om meisjes na een bevalling

a Girl pleit Plan voor betere kwaliteit van het onderwijs

weer een plek te geven, maar de praktijk is meestal

en een schoolopleiding van minimaal negen jaar, nadruk-

anders.

kelijk ook voor meisjes. Het project tegen kindhuwelijken

• Omdat ze zo jong trouwen, raken meisjes vaak zwanger

in Zambia maakt deel uit van het Girl Power-programma,

voordat hun lichaam helemaal volgroeid is, met

waarin Plan Nederland in alliantieverband* in tien landen

levenslange consequenties voor hun gezondheid, zoals

werkt aan een betere situatie van meisjes op vier niveaus:

fistel - een blijvende beschadiging tussen de baarmoeder-

empowerment op individueel niveau, toegenomen gemeen-

wand en de blaas of het rectum. Bovendien zijn de jonge

schapsbewustzijn, versterking van het maatschappelijk

moeders kwetsbaar voor huiselijk geweld; ze zijn veel te

middenveld en versterking van instituties.

jong voor het moederschap en weten niet hoe ze voor zichzelf moeten opkomen.

*De alliantiepartners in het Girl Power-programma zijn: DCI/ECPAT, WomenWin, FPU, ICDI en CHI

Jaarverslag Plan Nederland

4.1.4 Stand van zaken van het project • Plan heeft 21 meisjesclubs opgezet op scholen in Zambia.

Meisjes krijgen daar (seksuele) voorlichting, leren over hun rechten, leren weerbaarder te zijn en vinden steun bij elkaar.

• 178 van de 790 traditionele leiders in Zambia zijn er inmiddels van overtuigd dat het kindhuwelijk een schending is van de rechten van kinderen (meisjes). Zij zetten zich in om kindhuwelijken in hun dorp tegen te gaan.

• In Zambia zijn doelgerichte campagnes georganiseerd om kindhuwelijken op de agenda te zetten. Dit droeg ertoe bij dat de overheid meer aandacht is gaan besteden aan geweld tegen vrouwen.

• De Plan-kantoren in Zambia, Mozambique, Zimbabwe en Malawi hebben inmiddels een gezamenlijk kader ontwik-

Feiten & cijfers Project: Girl Power-programma Zambia Doel: Gelijke rechten en kansen voor meisjes en jonge vrouwen, zodat zij volwaardig kunnen participeren in de Zambiaanse maatschappij.

Looptijd: 2011 - 2015 Budget: € 3.195.861 Donor: het ministerie van Buitenlandse Zaken in het kader van MFSII. Rol van Plan Nederland, als lid van de Girl Power Alliance (voorheen Child Rights Alliance): financiering, projectbegeleiding en –beheer, advies, monitoring en evaluatie; in samenwerking met de alliantiepartners en met het Plan-landenkantoor in Zambia.

keld met strategieën om kindhuwelijken tegen te gaan.

• In de zomer van 2014 startte Plan met het vervolgproject ‘Nee, ik wil...’, eveneens met subsidie van de Nederlandse overheid en in samenwerking met CHOICE for Youth and Sexuality. In dit project ligt de nadruk op lobby en pleit-

4.2 Een bloedserieuze zaak – Menstrual Hygiene Management in Uganda

bezorging in het kader van empowerment van meisjes. welijken aan te pakken en overtredingen aan te geven.

4.2.1 Christina heeft eindelijk goed maandverband

Politie, lokale overheden en parlementariërs krijgen een

Tot voor kort had Christina (16) geen maandverband.

training om kindhuwelijken tegen te gaan.

“Ik gebruikte oude lappen als ik ongesteld was. Echt

Gemeenschappen worden gemobiliseerd om kindhu-

heel vervelend, vooral bij het sporten. Omdat ik altijd

4.1.5 Geleerde lessen

bang was om door te lekken, deed ik maar niet meer

• Paralegals proberen met bemiddeling kindhuwelijken te

mee. En soms bleef ik thuis van school en lag de hele

voorkomen. Maar zonder seksuele voorlichting blijkt al

tijd op bed...Menstruatie was een taboe bij ons. Er werd

die moeite tevergeefs. Het is net zo belangrijk om meisjes

onder vrouwen alleen fluisterend over gesproken. En de

te leren hoe ze een zwangerschap kunnen voorkomen.

jongens lachten ons uit als ze de vlekken zagen in onze

Plan lobbyt daarom voor seksuele voorlichting in het

jurken. Als meisje bleef je dus liever weg van school als

schoolcurriculum en creëert informatie- en counselingka-

je ongesteld was. Ik heb veel lessen gemist. En er was

mers in klinieken.

nooit iemand die je wilde bijpraten over de lesstof.”

• Om meisjes in staat te stellen hun rechten te claimen is

Inmiddels hoeft Christina geen dag school meer te

empowerment van meisjes alleen niet genoeg. Het is ook

missen: ze gebruikt nu AFRIpads, wasbaar en betaalbaar

belangrijk dat jongens en mannen anders tegen meisjes

maandverband, dat lokaal wordt geproduceerd. “Het

gaan aankijken. Plan besteedt daarom steeds meer

is zo fijn dat we eindelijk goed maandverband hebben.

aandacht aan het betrekken en informeren van jongens

Als ik nu voel aankomen dat ik ongesteld ga worden,

en mannen over hun verantwoordelijkheid en de gelijke

neem ik vast wat AFRIpads mee. En ik doe weer mee

rechten van meisjes.

met netbal nu ik er niet meer bang voor hoef te zijn dat de vodden uit mijn onderbroek vallen. Maar het belangrijkste vind ik dat ik gewoon naar school kan als ik ongesteld ben. Mijn cijfers schieten omhoog!”

47

48

Jaarverslag Plan Nederland

4.2.2 Feiten over menstruatie in Uganda

het neemt onderwijsbarrières weg waardoor meer meisjes

• 28 procent van de meisjes in Uganda blijft thuis van

naar school kunnen en het verbetert het inkomen van jonge

school als ze ongesteld zijn. Ze missen daardoor elke

vrouwen door werk in de AFRIpads-fabriek en de verkoop

maand zo’n vier schooldagen. Opgeteld is dat al snel

van maandverbandsetjes.

20 procent van het schooljaar, een achterstand die veel meisjes uiteindelijk opbreekt: ze kunnen school niet

4.2.4 Stand van zaken van het project

meer bijbenen, haken voortijdig af en tekenen daarmee

• Uit baseline interviews met meisjes voor de start van het

hun toekomst. Want zonder schoolopleiding zijn hun

project bleek dat 33 procent van de meisjes school miste

latere mogelijkheden voor werk en inkomsten voor altijd

door gebrek aan goed maandverband. Uit de tussentijdse

beperkt.

• Meisjes gebruiken noodgedwongen bananenbladeren,

evaluatie blijkt dat dit nu nog maar 2 procent is.

• In het programmagebied Tororo zijn inmiddels 21

oude lappen of kranten, omdat hun ouders zich geen

gezondheidswerkers getraind in menstrual hygiene

commercieel maandverband kunnen veroorloven.

managment (MHM); zij hebben op hun beurt leraren,

• Gebrek aan maandverband en hygiëne leiden tot veel gezondheidsproblemen, zoals blaasontsteking.

• Menstruatie is in Uganda gehuld in een web van belemmerende mythes en taboes.

leerlingen en dorpsbewoners getraind om de bewustwording over MHM te verbeteren.

• Er zijn inmiddels 40 trainingssessies gehouden met een totaal bereik van: -- 53 leden van spaar- en leengroepen (32 vrouwen en

4.2.3 Menstrual Hygiene Management in Uganda

-- 199 leraren (102 vrouwen en 97 mannen);

In het kader van het project ‘Een bloedserieuze zaak –

-- 1.800 leerlingen en leden van School Health Clubs

Menstrual Hygiene Management in Uganda’ geeft Plan voorlichting over menstruatie en hygiëne. In samenwerking met de lokale maandverbandproducent AFRIpads kunnen 200.000 Ugandese meisjes en vrouwen goed, goedkoop

21 mannen);

(1.440 meisjes en 360 jongens); -- 200 dorpsgezondheidswerkers (121 vrouwen en 79 mannen).

• Met 36 trainingssessies voor en door leerlingen over

en wasbaar maandverband aanschaffen; één setje AFRIpads

MHM en gezondheid zijn 2.588 meisjes en 1.738 jongens

gaat ongeveer een jaar mee.

bereikt.

Werken in de AFRIpads-fabriek levert bovendien werk-

• In 70 dorpen zijn 18 theatervoorstellingen georganiseerd.

gelegenheid op voor jonge vrouwen en inkomsten voor

• Dit alles heeft geresulteerd in de verkoop van ruim 5.000

vrouwen die meedoen aan spaar- en leengroepen. Deze

setjes AFRIpads.

vrouwengroepen die gezamenlijk sparen en geld lenen

• Alle scholen in Tororo hebben inmiddels aparte wc’s voor

aan elkaar, kopen de setjes AFRIpads tegen inkoopprijs

meisjes. Twee derde van de scholen vangt regenwater op,

en verkopen ze met zo’n 1.000 Ugandese shilling (€0,25)

de rest groef putten, zodat in alle wc’s water is en vaak

winst door aan meisjes en vrouwen in hun omgeving. De

zelfs een wasruimte.

spaar- en leengroepen krijgen hiervoor een marketing- en verkooptraining en een training op het gebied van hygiëne.

4.2.5 Geleerde lessen

Om taboes te doorbreken en de hygiëne te verbeteren,

• Het blijkt niet altijd mogelijk om vrouwelijke verkopers

krijgen leraren en lokale gezondheidswerkers bovendien

van AFRIpads te vinden die naar de meer afgelegen

een training en zijn gezondheidsclubs opgericht om

dorpen kunnen reizen, omdat hun familie daar geen

menstruatie en alles wat daarbij hoort bespreekbaar te

toestemming voor geeft. Soms is het daarom nodig om

maken. Dit gebeurt ook met grootse, luchtige theatervoor-

een mannelijke verkoper aan te stellen, wat verlegen

stellingen waarnaar het hele dorp komt kijken. Plan werkt

pubermeisjes ervan zou kunnen weerhouden om maand-

bovendien aan goede sanitaire voorzieningen op scholen,

verband te kopen.

met aparte wc’s voor meisjes.

Zo werkt het programma op drie fronten tegelijkertijd: het verbetert de persoonlijke hygiëne en gezondheid van meisjes met de beschikbaarheid van goed maandverband,

• Het blijkt essentieel om ook mannen bij het project te betrekken; zij zorgen vaak voor het gezinsinkomen en zo kunnen taboes beter geslecht worden.

• Op het Ugandese platteland betekent een slechte oogst

Jaarverslag Plan Nederland

meteen ook een flinke daling in de verkoopcijfers van de AFRIpads.

4.3 Opleiding en werk voor jongeren in Brazilië

• Het enthousiaste verkoopteam zou de AFRIpads veel daarbuiten - willen verkopen. Maar Plan vindt het belan-

4.3.1 Hoe Marisa toch modeontwerpster kan worden

grijk dat de verkoop gepaard gaat met een bewustword-

Marisa (18) was ooit een lief, verlegen meisje in een

ingscampagne en het aanleggen van aparte wc-blokken

groen schooluniform, een rok met een poloshirt. Een

voor meisjes op scholen, liefst met een wasgelegenheid.

meisje dat dolgraag naar school ging en ervan droomde

Dat wringt soms. Plan overweegt nu of aan die volgorde

om modeontwerpster te worden. Maar toen ging

moet worden vastgehouden.

haar vader ervandoor met een andere vrouw. Marisa’s

sneller overal in de gebieden waar Plan werkt - en zelfs

• Het pilotproject is succesvol gebleken. Inmiddels zijn alle

moeder hertrouwde snel en haar nieuwe man had geen

dorpen in het district Tororo bezocht, een dichtbevolkte

zin in de zorg voor kinderen die niet van hem waren. Hij

regio bij de grens met Kenia. Komende maanden volgt

mishandelde de kinderen. Toen dat steeds erger werd,

het district Lira en daarna Kamuli. Lira is dunner bevolkt.

besloot Marisa om met haar broertjes bij haar tante te

Het moet nog blijken of het project daar even succesvol

gaan wonen. Marisa belandde van de regen in de drup,

kan worden uitgevoerd.

want haar tante wilde in ruil voor haar goede zorgen wel iets terugzien. Ze dwong Marisa de prostitutie in.

Feiten & cijfers Project: Een Bloedserieuze Zaak - Menstrual Hygiene Management in Uganda Doel: 200.000 plattelandsvrouwen en -meisjes in de Ugandese districten Tororo, Kumali en Lira bereiken met duurzaam maandverband en betere menstruatiehygiëne.

Het gaat daarbij om verbetering van kennis, verandering van houding en gewoontes, het slechten van onderwijsbarrières, verbetering van de toegang tot betaalbaar en hygiënisch maandverband en het verbeteren van het gezinsinkomen.

Looptijd: 2011-2018 Budget: € 1.945.218 (inclusief bijdrage van Plan Australië) Donoren: Postcode Loterij en legaten Rol van Plan Nederland: Plan Nederland geeft technische ondersteuning aan het Planlandenkantoor in Uganda en deelt de resultaten en geleerde lessen van het project op zowel nationale als internationale podia met presentaties, het schrijven van papers en via bewustwordingscampagnes in Nederland.

Plan’s lokale partnerorganisatie schoot Marisa te hulp, haalde haar uit de prostitutie en bood haar een opleiding. Met die steun en heel veel doorzettingsvermogen krabbelde Marisa na alle ellende weer overeind.

Ze werd verliefd op een aardige jongen en woont nu met hem samen in een eigen huis. Ze volgt inmiddels een modeopleiding om alsnog haar droom waar te maken.

4.3.2 Feiten over sekstoerisme in Noordoost-Brazilië • In Brazilië krijgen ieder jaar zo’n 250.000 kinderen te maken met seksuele uitbuiting. Meer dan 80 procent van de slachtoffers zijn ongeschoolde meisjes van 12 tot 18 jaar.

• Noordoost-Brazilië is een arm gebied. De toegang tot onderwijs en de kwaliteit ervan is er slechter dan elders in Brazilië. Daarom neemt de lokale middenstand liever Brazilianen uit andere regio’s in dienst. De werkloosheid onder jongeren is daardoor enorm.

• Tot de economische crisis was Noordoost-Brazilië een toeristische trekpleister en met de goedkope chartervluchten kwamen ook de sekstoeristen. Inmiddels zijn het vooral de Brazilianen zelf die gebruikmaken van de lokale prostitutie.

49

50

Jaarverslag Plan Nederland

4.3.3 Een collectief ‘nee’ tegen sekstoerisme in Brazilië

• 47 jongeren sloten succesvol een beroepsopleiding af.

Sinds de start van het project hebben 151 jongeren een

In samenwerking met TUI Nederland, de ANVR en

diploma gehaald; van hen vond 69 procent een baan via

DCI/ECPAT startten Plan Nederland en Plan Brazilië in 2010

dit project, onder meer als ober, kok, kamermeisje en

een vierjarig project om het opkomende kindersekstoe-

bakker.

risme in het noordoosten van Brazilië tegen te gaan. Samen met lokale partners maakt Plan kinderen, jongeren en hun ouders bewust van de gevaren van seksuele exploitatie.

Toeristen worden, al in Nederland en bij hotels ter plekke, voorgelicht over sekstoerisme, medewerkers van de lokale reisindustrie kregen een training om seksuele uitbuiting

• Er zijn 42 voorlichtingsbijeenkomsten gehouden met ambtenaren, lokale politici, beleidsmakers en de politie.

• Zeven jongerengroepen in Pernambuco worden als deskundigen erkend en betrokken bij de preventie van seksueel geweld tegen kinderen en jongeren.

• Er zijn drie bijeenkomsten gehouden waarin is gezocht

te herkennen en de horeca werd aangemoedigd om een

naar synergie tussen de activiteiten van de verschillende

gedragscode te ondertekenen.

spelers die zich bezighouden met het bestrijden van

Op scholen en in gemeenschappen geven jongeren die daarvoor zijn getraind bovendien voorlichting aan leeftijdsgenoten, ouders en andere betrokkenen.

seksuele uitbuiting.

• 263 werknemers in de toerismebranche aan de zuidkust van Pernambuco zijn getraind in kindbescherming en de principes van de gedragscode in de toerismebranche om

In Brazilië komen zowel landelijke als lokale instanties op

kinderen te beschermen tegen seksuele uitbuiting (Code

voor de rechten van kinderen, maar omdat deze organisa-

of Conduct for the Protection of Children from Sexual

ties weinig met elkaar samenwerken, dringt nationale wet-

Exploitation in Travel and Tourism).

en regelgeving niet door op het lokale niveau en hebben de verschillende initiatieven om kinderen te beschermen

4.3.5 Geleerde lessen

weinig impact. Plan en partners coördineren daarom

• De beroepstrainingen hebben nog steeds te kampen

overleg tussen de verschillende instanties en zorgen ervoor

met een hoog drop-out-percentage. Het is essentieel om

dat het bestrijden van seksuele uitbuiting van jongeren

nauwer met scholen samen te werken om te voorkomen

wordt geïntegreerd in het gemeentebeleid. Zo begeleiden

dat de jongeren vroegtijdig uit het project stappen.

zij gemeentes en betrokken instanties bij het ontwikkelen

• De seminars voor de toerismebranche worden door

van concrete actieplannen en zorgen ervoor dat de jonge-

deelnemers ervaren als ‘te formeel’. Nieuwe activiteiten,

renvertegenwoordigers zoveel mogelijk worden betrokken

zoals een Dinner Event met lokale ondernemers, moeten

bij overleg tussen de verschillende relevante partijen.

Om kwetsbare jongeren een alternatieve bron van

daarin verandering brengen.

• Gebruik van internet door jongeren blijkt een aanrader,

inkomsten te geven en te voorkomen dat ze door armoede

als een virtueel, studiegerelateerd overlegplatform en als

in de prostitutie belanden, zorgt Plan voor beroepscur-

instrument om misstanden te melden en aan te kaarten.

sussen en opleidingen met begeleiding naar een baan in

Het helpt ook om de binding te verbeteren, tussen de

samenwerking met de lokale toerismebranche. De afstand

projectmedewerkers en de jongeren en tussen jongeren

naar de arbeidsmarkt wordt zo geslecht. Sinds de start van

onderling.

het project heeft 70 procent van de jongeren een baan

• Het blijft lastig om de juiste jongeren te selecteren voor

gekregen in de horeca en bij aan toerisme gerelateerde

activiteiten. Dat komt deels ook doordat de profielen

bedrijven.

van de kandidaten erg van elkaar verschillen. Het selectieproces zal daarom meer tijd en aandacht moeten

4.3.4 Stand van zaken van het project • 110 meisjes en jongens (van 13-18 jaar) deden mee aan leiderschapstrainingen en acties om seksuele uitbuiting van kinderen en jongeren te voorkomen; 73 jongeren in Pernambuco hebben de training afgerond, 37 jongeren in Tibau do Sul volgen nog.

krijgen van het projectteam.

Jaarverslag Plan Nederland

Feiten & cijfers Project: A Collective No to Sex Tourism in Northeast Brazil Doel: Het tegengaan van commerciële seksuele uitbuiting van jongens en meisjes in het toerisme in Noordoost-Brazilië door samen te werken met de toeristenindustrie, lokale organisaties en de overheid.

Budget: € 1.602.146 Looptijd: januari 2012-december 2014 Partners: TUI Nederland en DCI/ECPAT Rol van Plan Nederland: financiering en projectmonitoring, in samenwerking met Plan Brazilië. In eigen land voert Plan Nederland, onder meer in samenwerking met het ministerie van Veiligheid en Justitie, TUI Nederland, ANVR en DCI/ECPAT, bewustwordingscampagnes over sekstoerisme in Brazilië.

mijn vrouw naar school stuur. Ze begrijpen niet waarom ze nog naar school gaat als ze toch al getrouwd is, maar ik trek me er niets van aan. Ik zie inmiddels de voordelen wel. Nu onze kinderen groter worden, kan mijn vrouw ze helpen met hun huiswerk.”

4.4.2 Feiten over meisjesonderwijs in Pakistan • Op elke 100 jongens in Pakistan worden er ruim 80 meisjes ingeschreven op de basisschool. Van deze meisjes maakt 52 procent de basisschool af. Slechts 40 procent van alle jongens en 29 procent van alle meisjes gaat daarna door naar het voortgezet onderwijs.

• Nog geen één op de drie meisjes komt dus verder dan de basisschool. Een middelbare school voor meisjes is zelden in het dorp en ouders laten hun dochters niet graag het dorp uit gaan, uit angst voor seksuele intimidatie of erger.

• Volgens de Pakistaanse wet hebben kinderen tot hun zestiende recht op onderwijs; desondanks staat het land

4.4 Inhaalonderwijs in Pakistan

op een tweede plek als het gaat om schooluitval, voornamelijk vanwege het grote aantal meisjes dat van school gaat.

• Uit onderzoek blijkt dat gebrek aan onderwijs en geweld tegen vrouwen en meisjes de twee voornaamste

4.4.1 Rehana gaat weer naar school

obstakels zijn die zelfbeschikkingsrecht en empowerment

Rehana’s grootvader vond onderwijs voor meisjes maar

van meisjes en vrouwen in de weg staan.

onzin en haalde zijn kleindochter van school toen ze Maar toen Plan een bijzondere school voor inhaalon-

4.4.3 Fast Track Learning Centers in Pakistan

derwijs opende in haar dorp - een Fast Track Learning

In samenwerking met lokale partners en in het kader van

Center (FTLC) - zag Rehana haar kans. “Eerst was mijn

het Girl Power-programma startte Plan in 2012 een pilot-

man er niet blij mee dat ik weer naar school wilde, maar

project voor inhaalonderwijs voor Pakistaanse meisjes.

ik beloofde hem dat ik gewoon voor de kinderen en het

In 276 zogenoemde Fast Track Learning Centers (FTLC’s)

huishouden zou blijven zorgen. En mijn moeder bood aan

kunnen zo’n 9.000 (voortijdige) schoolverlaters in de

om op de kinderen te passen in de uren dat ik op school

leeftijd van 10 tot 24 jaar in twee jaar alsnog de basisschool

zit.” Rehana en haar man Mohammed hebben een zoontje

afmaken en een start maken met een middelbare-schoolop-

van vijf en een dochtertje van drie en juist vanwege de

leiding. Met hun certificaat kunnen ze daarna instromen in

kinderen wist Rehana haar man uiteindelijk te vermurwen.

het reguliere voortgezet onderwijs. Het doel van de FTLC’s

“Ik wil een opgeleide moeder worden, zodat ik mijn

is om meisjes in een acceptabele en veilige omgeving voor

kinderen dingen kan leren en zij ook een goede opleiding

te bereiden op vervolgonderwijs.

krijgen.” Rehana is vastbesloten om haar dochter dezelfde

De meisjes krijgen examenvakken als Engels, wiskunde en

kansen te bieden als haar zoon. “Ik geef haar evenveel

Urdu, maar ook een training in basic life skills, met extra

eten, liefde en kleren om te dragen en ik ga mijn zoontje

aandacht voor het ontwikkelen van zelfvertrouwen. Samira

leren om mee te helpen in het huishouden.”Mohammed

Al-Zwaini, programmamedewerker bij Plan Nederland, zag

is inmiddels een enthousiaste promoter van vrouwenon-

het effect daarvan bij een recent bezoek aan twee FTLC’s

derwijs. “Mensen in het dorp maken er grapjes over dat ik

in Chakwal. “Wat me opviel was dat de meisjes zo mondig

veertien was. Rehana trouwde en kreeg twee kinderen.

51

52

Jaarverslag Plan Nederland

waren. Ze wilden hun middelbare school afmaken en ze

hun school moeten kunnen afmaken, ook nadat ze zijn

vonden het vanzelfsprekend dat ze daarna verder gingen

getrouwd of een kind hebben gekregen (voor de start

studeren.”

van dit project was dat 54 procent).

• Begin 2015 halen de meisjes hun certificaat. De aandacht

Docenten op de FTLC’s zijn vaak meisjes uit het dorp die

richt zich nu op het verduurzamen van de resultaten. Het

(minstens) de middelbare school hebben afgerond, maar

doel is om de FTLC’s van deze pilot ingebed te krijgen in

anders niet de kans zouden hebben gekregen om docent

het Pakistaanse onderwijs. Hierover worden gesprekken

te worden. Ze krijgen vooraf een opleiding, waarin ze ook

gevoerd met de Pakistaanse overheid.

leren over de rechten van kinderen en vrouwen en hoe ze hun leerlingen moeten motiveren. Er zijn bovendien veel

4.4.5 Geleerde lessen

intervisiebijeenkomsten voor docenten en, anders dan veel

• Door alle stakeholders bij het proces te betrekken, is

leraren in Pakistan, kunnen zij erop rekenen dat ze iedere

het gelukt om een kosteneffectief onderwijssysteem te

maand hun salaris krijgen.

ontwikkelen. Zo werden na overleg diverse FTLC’s in

De locatie van de FTLC’s is in overleg met de ouders van

een klas op de lagere school geopend. Ook komen de

de meisjes bepaald. In veel gevallen is er een lokaal in de

docentes uit de lokale gemeenschap. Ze hebben hun

plaatselijke lagere school voor vrijgemaakt. Er zijn ook

middelbare school afgerond en hebben een training

onderwijscomités opgericht, die zich onder meer inzetten

gevolgd om lerares te worden. Ze vervullen daarmee een

voor bewustwording in de dorpen over het belang van onderwijs voor meisjes.

voorbeeldfunctie.

• Een belangrijke succesfactor is de steun van religieuze leiders. Minstens zo belangrijk is het om ouders intensief

Plan voert het pilotproject voor inhaalonderwijs uit met drie lokale partnerorganisaties: het Bureau for University

te betrekken in alle stadia van het project.

• Het vinden van een follow-up – het inbedden van de

Extension and Special Programmes van de Allama Iqbal

FTLC’s in het Pakistaans onderwijs en het vinden van een

Open University, het Mountain Institute for Educational

vervolgopleiding voor de vertrekkende meisjes – is nog

Development (MIED) en de organisatie National Rural

een grote uitdaging. Lobby bij de overheid heeft nog niet

Support Programme (NRSP). De eerste ontwikkelde het

geleid tot inbedding van het FLTC-concept en de ouders

curriculum, rekruteerde de docenten en is bij examens

zijn vooralsnog huiverig om voor de meisjes gezamenlijk

aanwezig. De andere twee partijen zijn dagelijks in het veld

vervoeer naar de middelbare school te organiseren, zoals

en coachen de docenten.

wel voor de jongens gebeurt. Ze willen liever dat de

Plan gelooft dat voor effectief onderwijs drie pijlers nodig

meisjes veilig in hun dorp onderwijs blijven volgen en dus

zijn: 1. het realiseren van betere toegang tot het onderwijs

dat de FTLC’s worden verlengd. Het blijkt een traject van

met scholen in de buurt en aparte wc’s voor meisjes; 2. betere onderwijskwaliteit door te zorgen voor goed

de langere adem.

• Het is belangrijk om ook jongens in dit project te

opgeleide en gemotiveerde leerkrachten en goed lesma-

betrekken, zodat zij dezelfde kansen krijgen. Dit zal nodig

teriaal en 3. het realiseren van grotere relevantie van het

zijn om eventuele tegenwerking te voorkomen bij het

onderwijs, zodat de meisjes iets leren waar ze ook daadwerkelijk iets aan hebben.

verder uitrollen van het project in Pakistan.

• Het is nog zoeken naar geschikt beroepsonderwijs.

Veel meisjes willen leren naaien, maar is die markt niet

4.4.4 Stand van zaken van het project • Voor de FTLC’s zijn 276 docenten en 18 mastertrainers opgeleid. 8.725 leerlingen gaan nu naar school, meisjes die vaak al langer thuiszaten en anders hun middelbare school niet zouden afronden. Slechts 5 procent van de leerlingen is afgehaakt.

• Er zijn tot dusver 192 dorpsonderwijscomités opgezet die het management en beheer van de FTLC’s ondersteunen.

• Inmiddels vindt 92 procent van de meisjes dat meisjes

verzadigd? Welke mogelijkheden zijn er voor meisjes?

Jaarverslag Plan Nederland

Feiten & cijfers • Project: Girl Power-project vervolgonderwijs Pakistan • Doel: Pilotproject waarin zo’n 9.000 Pakistaanse meisjes die vroegtijdig waren gestopt met school via inhaalonderwijs alsnog kunnen instromen op de middelbare school. Behalve empowerment van meisjes met betere onderwijskansen is het belangrijkste doel om het lokale maatschappelijke middenveld in staat te stellen de emancipatie (empowerment) van meisjes en jonge vrouwen te bevorderen.

Dit project maakt deel uit van het Girl Power-programma, waarmee Plan en de partners van de Girl Power Alliance voor 1,5 miljoen meisjes in tien landen economische zelfstandigheid, goed onderwijs en een einde aan geweld willen realiseren.

• Budget: € 2.233.202 (dit is het totale budget van het Girl Power-programma van Plan in Pakistan).

• Looptijd: begin 2012 - eind 2015.

• Donor: het ministerie van Buitenlandse Zaken in het kader van MFSII. • Rol van Plan Nederland: kennismakelaar, financiering en projectbegeleiding en – beheer, advies en monitoring en evaluatie, in samenwerking met Plan Pakistan en partners.

oma, een halve kilometer verderop. Moeilijker is het als ze ongesteld is. Ze probeert een rustig hoekje te vinden in hun hut om zich te verschonen – in de sanitaire kits die Plan heeft uitgedeeld, zit gelukkig ook maandverband – maar ze mist privacy. En ze voelt zich niet meer helemaal veilig thuis. “Het blijft maar in mijn hoofd malen dat dit soort rampen mensen aanzetten om te stelen.”

In het puin van haar vroegere huis vond Marinel een schrijfblok, een pen en haar lesboek Engels terug. Nu ze thuis geen elektriciteit meer hebben, maakt ze haar huiswerk bij een olielamp en moet ze het doen zonder internet. School is inmiddels weer begonnen. Marinel is een van Plan’s jeugdleiders in haar dorp en gaat graag naar school, maar ook het schoolgebouw is ernstig toegetakeld. “Het maakt me verdrietig om onze school zo te zien. Het dak is eraf gewaaid, dus is binnen alles kapot. En de computers zijn ook beschadigd. Als het regent, worden we tijdens de les vaak nat.”

Verschillende klasgenoten van Marinel stopten na de orkaan met school om hun ouders te helpen. Marinel’s vader is visser en verloor met zijn boot ook zijn werk en het gezinsinkomen. Maar Marinel blijft naar school gaan en geniet van elk moment op school. “Ik wil weten wat mijn leraar weet. En na mijn eindexamen wil ik gaan studeren.”

4.5.2 Feiten over orkaan Haiyan in de Filipijnen • Orkaan Haiyan raasde op 8 november 2013 over de

4.5 Noodhulp in de Filipijnen 4.5.1 Marinel wil studeren Marinel (16) uit Salcedo, in de Filipijnse provincie OostSamar, kreeg een sms’je van een lokale Plan-medewerker om haar en haar familie te waarschuwen voor een

Filipijnen, de sterkste orkaan ooit die aan land kwam.

• Minstens 6.300 mensen kwamen om het leven, 1.785 mensen zijn vermist, 28.626 mensen raakten gewond.

• De orkaan verwoestte ruim een half miljoen huizen volledig en beschadigde een half miljoen andere huizen.

Meer dan 4 miljoen Filipijnen raakten dakloos.

naderende orkaan. Marinel was dus enigszins voorbereid,

• 2.500 scholen werden getroffen.

maar orkaan Haiyan, die in november 2013 toesloeg, was

• De totale schade wordt geschat op 14 miljard euro.

erger dan wie dan ook vooraf had kunnen bedenken.

Marinel zag de daken van huizen eraf vliegen en bomen

4.5.3 Noodhulp in de Filipijnen

als lucifershoutjes breken of ontworteld de lucht in gaan.

Plan werkt in zes provincies in de Filipijnen: Masbate,

Alles in haar dorp werd meegesleurd door de razende

Westelijk Mindoro, Noord-Samar, West-Samar, Oost-Samar

wind. Marinel is nog steeds bang voor storm en harde

en zuidelijk Leyte. De orkaan veroorzaakte de grootste

regen. Ze woont met haar familie in de restanten van

schade in Oost-Samar en in Leyte, waar een deel van de

hun oude huis: vier met hout betimmerde pilaren met

stad Tacloban (200.000 inwoners) volledig werd wegge-

een tentzeil daarboven. Een wc of douche hebben ze niet

vaagd. In het getroffen gebied wonen 40.000 door Plan

meer – daarvoor gaat Marinel nu naar het huis van haar

gesponsorde kinderen.

53

54

Jaarverslag Plan Nederland

Zodra bekend werd dat Haiyan in de Filipijnen aan land zou

4.5.5 Terugblik

komen, activeerde Plan het early warning-systeem per sms

• Plan kijkt terug op een succesvolle noodhulprespons. Het

en sloeg noodvoorraden op voor 40.000 mensen. Meteen

lukte om snel extra fondsen te werven en de noodhulp

na de ramp zorgde Plan voor noodhulp, in samenwerking

binnen de mogelijkheden snel bij de mensen te krijgen die

met lokale autoriteiten en andere hulporganisaties. Bijna

dat het hardste nodig hadden. De samenwerking met de

230.000 families kregen onderdak en dekens en ruim

Filipijnse overheid verliep ook goed.

258.000 mensen kregen veilig drinkwater en voedselhulp.

• In eerste instantie was het heel moeilijk om goederen ter

Ook zorgde Plan voor hygiënekits en waterkits en richtte

plekke te krijgen. Een luchtbrug opzetten bleek onmo-

kindvriendelijke ruimtes in.

gelijk, het vliegveld was weggespoeld. Wegen waren

Bovendien zette Plan een cash-voor-werk-programma

onbegaanbaar, de haven kapot.

op, waardoor 17.725 mensen met het ruimen van puin en herstelwerkzaamheden weer geld verdienden om in hun dagelijks levensonderhoud te voorzien.

4.5.4 Stand van zaken • Onder de slachtoffers van de ramp distribueerde Plan 12.000 tenten, 22.000 shelter-pakketten (tentzeil, gereedschap en dekens), 45.000 waterkits waarmee mensen zelf water konden ontsmetten, 55.000 hygiënekits (zeep, shampoo, tandpasta en maandverband) en voorzag mensen van maaltijden, waaronder 8.000 ton rijst.

• 22.000 schoolkinderen kregen back-to-school kits.

• Plan richtte 101 kindvriendelijke ruimtes in waar kinderen veilig kunnen spelen en leren; 12.580 kinderen kregen psychosociale hulp.

• 90 procent van de kinderen die voor de orkaan naar school gingen, zit weer in de schoolbanken.

• De noodhulpfase is nu afgerond en er is een begin gemaakt met de wederopbouw. Veel mensen in het gebied leefden van de kokosoogst, maar het duurt nog zeker vijf tot acht jaar voordat de palmbomen weer vruchten gaan dragen. Winkels zijn weggespoeld. Veel jongeren in het rampgebied zitten werkloos thuis.

• Plan startte in september 2014 een programma om kansarme jongeren van 17-30 jaar uit de zwaar getroffen gemeenten Guiuan, Salcedo, Balangkayan, Hernani en Tacloban aan werk te helpen. 1.674 jongeren krijgen een beroepsopleiding of worden opgeleid tot zelfstandig ondernemer. Het doel is om 851 jongeren te begeleiden naar een baan; 351 jongeren krijgen hulp van lokale ondernemers om een eigen bedrijfje op te zetten.

Feiten & cijfers • Project: Noodhulp Filipijnen na orkaan Haiyan.

• Doel: noodhulp en hulp bij de wederopbouw in vier Filipijnse provincies die getroffen zijn door orkaan Haiyan. Bereik: 360.000 mensen.

• Budget: bijna USD 58 miljoen.

• Donoren: sponsors, institutionele donoren en corporate partners.

• Looptijd: Van november 2013 tot mei 2014 verleende Plan noodhulp; in juni 2014 startte de wederopbouwfase, die nog duurt tot mei 2017.

• Rol van Plan Nederland: Plan Nederland stelde extra fondsen ter beschikking en formeerde een team voor fondsenwerving voor noodhulp en communicatie over de ramp.

Jaarverslag Plan Nederland

5. Resultaten

55

56

Jaarverslag Plan Nederland

5. Resultaten Plan Nederland heeft zcih in het verslagjaar krachtig

keling kon Plan Nederland de eigen verwachtingen nog niet

ingezet voor duurzame armoedebestrijding en een beter

waarmaken. Positief is dat Plan Nederland erin is geslaagd

leven voor kinderen in ontwikkelingslanden, met speciale

de binding met het publiek te vergroten, vooral via

aandacht voor gelijke rechten en kansen voor meisjes.

social media. Ook lijkt de landelijke campagne ‘Krachtige

Daarvoor zijn drie zaken nodig:

Vrouwen’ te zorgen voor grotere bekendheid en meer vertrouwen in Plan Nederland.

• Efficiënt programmabeheer, specifieke expertise om

5.1 Resultaten Internationale Programma’s

programma’s te ontwikkelen en uit te voeren en het delen van deze expertise met derden. van een divers en evenwichtig palet aan financierings-

5.1.1. Doelstellingen Internationale Programma’s

bronnen, van overheidssubsidies tot financiële steun van

Hoofddoelstelling van de cluster Internationale Programma’s

bedrijven.

is het vergroten van de impact van programma’s op het

• Voldoende fondsen voor projectuitvoering afkomstig

• Vertrouwen van het publiek en geloofwaardigheid van de

empowerment van adolescente meisjes en jonge vrouwen.

organisatie. Zonder dat is er geen duurzaam fundament

Vijf strategische doelen zijn hiervoor bepalend:

voor het werk van Plan.

1. Inkomstendiversificatie 2. Specialisatie en beheer

Wat betreft al deze aspecten kijkt de organisatie terug

3. Samenwerking

op een arbeidsintensief jaar, waarin het gelukt is om de

4. Kennismanagement

impact van de programma’s op de situatie van meisjes

5. Bijdragen aan naamsbekendheid en imago.

verder te vergroten. Vooral de consequente focus op meisjesempowerment en gendergelijkheid droegen daaraan

Voor zowel het hoofddoel als de strategische doelen heeft

bij. Verreweg de meeste programma’s zijn op schema

Plan Nederland Key Performance Indicators (KPI’s) gefor-

en boeken vooruitgang. Ook heeft Plan Nederland de

muleerd.

beoogde fondsen kunnen verwerven en is het gelukt om de inkomstenbronnen verder te diversifiëren. Wat betreft

5.1.2 Dit hebben we bereikt

particuliere fondsenwerving lukte het dit jaar beter om de uitstroom van sponsors te verminderen. De gemiddelde

Impact op empowerment van adolescente meisjes/jonge vrouwen

donatie van kindsponsors was bovendien iets hoger dan

Plan Nederland slaagde er beter in dan verwacht om empo-

vorig jaar. De fondsenwerving via evenementen daaren-

werment van meisjes en gendergelijkheid te profileren in de

tegen stelde teleur. Ook op het gebied van productontwik-

programma’s. De interne focus hierop blijkt succesvol.

Vergroten impact van programma’s voor adolescente meisjes en jonge vrouwen KPI % programma-evaluaties met aangetoond positief effect op meisjesempowerment en gendergelijkheid Totaal aantal kinderen, jongeren en jonge mensen bereikt met programma’s en aantal bereikte meisjes

Werkelijk FY14 75%

750.000, van wie 600.000 meisjes (aantallen zijn afgerond)

Target FY14 60%

750.000 totaal, van wie 500.000 meisjes

Werkelijk Toelichting FY13 Deze indicator wordt tweejaarlijks gemeten. De eerste meting was begin 2014.

-

Bereik betekent alle kinderen/jongeren (0-24 jaar) die direct profiteren van de acties van Plan en/of de betrokken partners van Plan in het project.

Jaarverslag Plan Nederland

1. Inkomstendiversificatie

die anders dan verwacht, net niet meer in het verslag-

Plan Nederland werkt al een aantal jaren aan fondsendi-

jaar vielen. De medewerkers van de afdeling Corporate

versificatie om niet te afhankelijk te zijn van één financie-

Partnerships van Plan Nederland concentreerden zich met

ringsbron. In het verslagjaar heeft Plan Nederland ook in

succes op versterking van bestaande relaties en inves-

de programmalanden zelf succesvol fondsen geworven,

teerden in nieuwe relaties en in enkele prospects. De finan-

bij de Nederlandse ambassade in Ethiopië, de UNFPA

ciering bleef dus weliswaar iets achter, maar het netwerk

in Bangladesh en bij lokale financiers in bijvoorbeeld

aan potentiële corporate financiers is aanzienlijk groter

Mozambique. De inkomsten van corporate partners bleven

geworden. De extra bijdrage van ruim € 2 miljoen van de

wat achter op de begroting, vooral door de timing van

Postcode Loterij, uit de jaarlijkse Extra Trekking, maakt de

de toekenning van twee grote grants van Accenture,

achterstand ruimschoots goed.

Strategisch doel 1: inkomstendiversificatie KPI Totale inkomsten institutionele en corporate partners

Werkelijk FY14 € 23.473.000

Target FY14 € 22.559.000

15%

25%

% projectcontracten dat is afgesloten in het verslagjaar

5%

9%

10%

10%

2%

Werkelijk FY13 Toelichting € 20.937.000

20% In het verslagjaar werden relatief weinig nieuwe projectcontracten afgesloten.

9%

11%

9%

6%

1%

12%

1%

13% 12%

Werkelijk FY 2014

Target FY 2014

9%

Werkelijk FY 2013 6%

4% 51%

58%

Subsidies Ministerie Buitenlandse Zaken MFSII Subsidies Ministerie Buitenlandse Zaken overig NPL regulier NPL Extra Trekking Corporate Partners

55%

Vermogensfondsen Giften in natura Subsidies (EU) SHO Overige subsidies (lokaal geworven)

7%

57

58

Jaarverslag Plan Nederland

2. Specialisatie en beheer

ondervonden dat het door de steeds complexere samen-

De meeste programma-activiteiten zijn volgens planning

werkingsverbanden een uitdaging was om ieders rollen,

uitgevoerd en het budget is (meer dan) besteed. Reden om

taken en gewenste prestaties al vanaf het begin van de

redelijk tevreden te zijn. Plan Nederland heeft echter ook

projecten goed te definiëren.

Strategisch doel 2: Specialisatie en beheer KPI

Werkelijk FY14

Target FY14

% lopende programma’s ‘on track’

81%

85%

% van het totale jaarlijkse programmabudget dat is besteed (uitgegeven in het veld)

102%

90%

% van lopende programma’s dat gender aware of gender transformative is

59%

65%

% van andere Plan-landenkantoren dat tevreden is over samenwerking met Plan Nederland

n.v.t.

n.v.t.

Werkelijk FY13 Toelichting 81% In enkele landen was de capaciteit onvoldoende om alle programma’s ‘on track’ te laten lopen. Plan Nederland heeft de ondersteuning daarom geïntensiveerd.

119% De besteding van de middelen loopt in grote (internationale lijnen volgens begroting. Het tempo van de programma’s) uitvoering van sommige projecten vraagt soms om voorfinanciering, dat verklaart de overbesteding.

48% Met name corporate partners moeten nog meer worden overtuigd van het belang van gendergelijkheid als integraal onderdeel van de projecten. Een taak voor het team van Plan Nederland om hierop toe te zien. Ook wordt genderscreening een standaardvoorwaarde in de projectcyclus. n.v.t. Intern klanttevredenheidsonderzoek vindt periodiek plaats. Het volgende onderzoek is gepland in verslagjaar 2015. Doelstelling: 75% van de landenkantoren is tevreden over de samenwerking met Plan Nederland.

3. Samenwerking

verslagjaar werkte Plan Nederland hard aan het opzetten

Plan Nederland is overtuigd van het nut en de noodzaak van

van een consortium met Terre des Hommes en DCI-ECPAT

samenwerking met andere partijen, want door bundeling van

voor het strategische partnerschap met het ministerie van

krachten kan meer worden bereikt. Een succesvol voorbeeld

Buitenlandse Zaken. Ook in de Plan-organisatie lag de

daarvan is de samenwerking met onder meer AkzoNobel,

nadruk op samenwerking: Plan Nederland diende samen met

Amsterdam ArenA en TUI Nederland voor een project tegen

Plan Verenigde Staten een financieringsaanvraag in bij de Bill

seksuele uitbuiting in Brazilië rond het WK Voetbal. In het

en Melinda Gates Foundation.

Strategisch doel 3: Samenwerking KPI % van in het verslagjaar opgestelde overeenkomsten dat is ontwikkeld in samenwerking met externe partners (corporate partners, NGO’s) % van in het verslagjaar opgestelde overeenkomsten dat is ontwikkeld in samenwerking met interne partners (Plan-landenkantoren)

Werkelijk FY14 Target FY14 Werkelijk FY13 Toelichting 19% n.v.t. n.v.t. Het betreft het percentage nieuw afgesloten projecten die zijn ontwikkeld in samenwerking met externe partners.

14%

n.v.t.

n.v.t. Het betreft het percentage nieuw afgesloten projecten die zijn ontwikkeld en worden beheerd in samenwerking met interne partners.

Jaarverslag Plan Nederland

4. Kennismanagement Opleiding en training en het uitdragen van de expertise van

kennismanagement nog steeds beter. Ondanks goede

de medewerkers van Plan Nederland kreeg meer aandacht

evaluaties werd hieruit nog niet voldoende lering getrokken.

dan vorig verslagjaar, maar over de gehele linie kan het

Dit punt verdient een hogere prioriteit op de agenda.

Strategisch doel 4: Kennismanagement KPI Lerend vermogen – kwaliteit medewerkers

Werkelijk FY14 voldoende

Target FY14 matig

Lerend vermogen – kwaliteit programma’s

onvoldoende

matig

Werkelijk FY13 Toelichting matig Bedoeld wordt de investering in tijd en budget voor de professionalisering van medewerkers Internationale Programma’s. matig Het betreft het identificeren van geleerde lessen en het toepassen daarvan bij verdere programmaontwikkeling.

5. Bijdragen aan imago en naamsbekendheid Plan Nederland wil de jarenlange ervaring en expertise op het

team van Internationale Programma’s er goed in geslaagd om

gebied van kindgerichte armoedebestrijding, gender en de

kennis te delen tijdens (internationale) conferenties en zo de

situatie van meisjes en jonge vrouwen in ontwikkelingslanden

naamsbekendheid van Plan Nederland te vergroten en het

ook benutten om zich te profileren. In het verslagjaar is het

imago als inhoudelijke expert te verbeteren.

Strategisch doel 5: Bijdrage aan imago en naamsbekendheid KPI Werkelijk FY14 Target FY14 Werkelijk FY13 # Substantiële bijdragen als expert bij consul12 8 3 tatieprocessen van beleidsmakers, (internationale) conferenties en media-aandacht

Toelichting Het betreft vooral internationale conferenties van vakgenoten, donoren en publieke en private partijen.

Jongerenparticipatie Mondiaal Burgerschap was tot het afgelopen verslagjaar

GRW met elf workshops en vier presentaties 643 jongeren

een van de thema’s van Internationale Programma’s. Maar

direct en 1.565 jongeren via Facebook en de website.

sinds verslagjaar 2014 is de participatie en het werken met Nederlandse jongeren bij Plan Nederland anders georgani-

We Create -The Road to Happiness

seerd. Op termijn vallen de projecten om jongeren te mobi-

In het kader van het jongerenproject ‘We Create -The Road

liseren en te betrekken bij het werk van Plan voornamelijk

to Happiness’ reisde een groep jongeren naar Indonesië. Zij

onder het cluster Marketing en Communicatie.

maakten de interactieve video ‘Walk a mile in her Shoes’, te bekijken met virtual reality-bril, waardoor de kijker haast

Girls Rights Watch

letterlijk in de schoenen staat van een jonge Indonesische

Girls Rights Watch (GRW) is een enthousiaste groep

vrouw. Alle doelstellingen van het project zijn gehaald.

jongeren (18 – 26 jaar) die namens Plan Nederland

In totaal zijn 90.010 jongeren bereikt en online werden

aandacht vraagt voor gelijke kansen en rechten van

956.467 Nederlandse jongeren geïnformeerd over de

adolescente meisjes in het Nederlandse ontwikkelingsbe-

situatie van meisjes in ontwikkelingslanden.

leid. GRW organiseert originele acties en workshops voor leeftijdsgenoten, politieke jongerenorganisaties en beleid-

Girls Rights Watch en de HKU-studenten gebruiken de

smakers op het ministerie voor Buitenlandse Handel en

jongerenpagina van Plan Nederland op Facebook:

Ontwikkelingssamenwerking. In het verslagjaar bereikte

www.fb.com/planyouthnl

59

60

Jaarverslag Plan Nederland

In januari 2013 vond een tussentijdse evaluatie plaats

5.1.3 Geleerde lessen Internationale Programma’s

van het Girl Power-programma, dat in januari 2011 van

• Plan Nederland zet meer in op publiek-private part-

Midterm-evaluatie Girl Power-programma

start ging. De review geeft inzicht in de resultaten tot nu

nerschappen. Deze partnerschappen vragen om een

toe van het programma, dat een structurele verbetering

commercieel perspectief, meer dan Plan Nederland

beoogt van de rechtspositie van meisjes en jonge vrouwen

gewend is. Zo moeten business cases naar verloop van

in Bangladesh, Bolivia, Ethiopië, Ghana, Liberia, Nepal,

tijd winst laten zien; een doelstelling die in de ontwik-

Nicaragua, Pakistan, Sierra Leone en Zambia. Om dat te

kelingssamenwerking tot nog toe geen prioriteit had.

bereiken richt het programma zich op het aanpakken van

Medewerkers van Plan Nederland kregen in het verslag-

geweld, grotere economische participatie en onderwijs.

jaar daarom een training van Accenture in het opzetten van dit soort business-modellen. Ook worden voor

Resultaten

publiek-private partnerschappen langere investeringsperi-

Bescherming tegen geweld succesvol

oden uitgetrokken.

Meisjes hebben minder vaak te maken met geweld dan

• De trend laat zien dat subsidiebedragen steeds kleiner

voor de start van het programma. Het aantal mannen dat

worden en de eisen van de financier steeds hoger. Plan

het normaal vindt om hun vrouw of vriendin te slaan daalde

Nederland leerde daardoor selectiever te zijn in de

van 30 procent naar 12 procent. Bovendien voelen meer

fondsen die worden aangeschreven, en ontwikkelde een

meisjes en jonge vrouwen zich sterk genoeg om ‘nee’ te

formule om de kosten van een projectaanvraag af te

zeggen tegen ongewenste seksuele avances en weten ze

zetten tegen de slagingskans en opbrengst. Deze kosten-

beter waar zij hulp kunnen vinden bij dreigend geweld.

batenanalyse zal helpen om zo gericht mogelijk nieuwe financieringsbronnen aan te boren.

Economische participatie: een uitdaging

• Plan Nederland is tot de conclusie gekomen dat

Meisjes en jonge vrouwen maken vaker deel uit van

projectevaluaties alleen niet toereikend zijn om

schoolraden en buurtcomités en hun inbreng wordt meer

daadwerkelijk profijt te hebben van geleerde lessen uit

gewaardeerd. Maar de uitvoering en naleving van beleid

programma’s. Extra tijd en aandacht voor het benutten

gericht op gendergelijkheid kan beter. Economische parti-

van geleerde lessen in nieuwe programma’s is komend

cipatie is daarbij een belangrijke factor. In Nepal heeft het

jaar nodig.

programma de economische zelfstandigheid van jonge

• Nauwere aansluiting tussen geplande projectactiviteiten

vrouwen verbeterd, maar in de andere landen moet nog

en de projectbetalingen zorgt ervoor dat beoogde

een verbeterslag worden gemaakt.

uitgaven komend verslagjaar beter met elkaar in lijn zullen zijn.

Belang van onderwijs voor meisjes omarmd De review laat een grote verandering zien in de houding ten aanzien van meisjesonderwijs. In de betrokken landen onderschrijft een overgrote meerderheid van de onder-

• Plan Nederland heeft ervaren dat grotere betrokkenheid van jongens bij projecten zorgt voor grotere duurzaamheid van de resultaten.

• Het ontbreken van een lobbyist maakte dat de lobby

vraagden nu het belang van onderwijs voor meisjes en

van Plan Nederland in politiek Den Haag niet voldoende

vindt dat meisjes moeten blijven leren, ook als ze trouwen

uit de verf kwam. Daarom heeft Plan voor het komende

of kinderen krijgen. In Pakistan heeft het programma ertoe

verslagjaar een lobbymedewerker aan het team van

geleid dat meisjes die met school waren gestopt, weer

Internationale Programma’s toegevoegd.

terugkomen om hun opleiding voort te zetten.

• Harmonisatie tussen de nationale kantoren (zoals Plan Nederland) en de regiokantoren van Plan zal ervoor zorgen dat de noodzakelijke competenties van de ‘country offices’ in de programmalanden flink worden verbeterd.

Jaarverslag Plan Nederland

5.2 Resultaten Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

Communicatie met belanghebbenden, om hen te infor-

Om de duurzaamheid van de programma’s voor kinderen

een belangrijke doelstelling. Zie hiervoor hoofdstuk 3

in ontwikkelingslanden te verzekeren, wierf Plan Nederland

Communicatie met belanghebbenden.

meren, op de hoogte te houden en verantwoording af te leggen over resultaten van het werk van Plan is ook

ook in het verslagjaar onder particulieren en zette zich in

aansprekende acties. Ook werkte Plan Nederland aan het

5.2.1 Doelstellingen Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

verstevigen en bestendigen van de relatie met bestaande

1. Grotere naamsbekendheid van Plan Nederland

sponsors. De beslissing om met een campagne duidelijk

2. Een betere reputatie van Plan Nederland als betrouwbare

om daarvoor een vruchtbare voedingsbodem te creëren met grotere naamsbekendheid, een beter imago en

te maken waarvoor Girls first staat, was een juiste: de

organisatie

campagne is enthousiast ontvangen en trekt veel aandacht.

3. Behoud van bestaande sponsors

In de vervolgcampagne wordt de fondsenwervende

4. Het werven van nieuwe fondsen

component steviger aangezet om zo inhoudelijke support

5. Een grotere binding met het publiek

om te zetten in financiële steun voor de projecten van Plan.

6. Ontwikkeling van nieuwe laagdrempelige producten (manieren om te geven)

5.2.2 Dit hebben we bereikt 1. Naamsbekendheid en imago Bekendheid merk en imago Doelstelling

* Geholpen naamsbekendheid* Spontane naamsbekendheid

Bekendheid koers Girls first Imago (in betrouwbaarheid)*

Werkelijk FY14 11%

Target FY14* 10%

0-meting oktober 2013 8%

Werkelijk FY13 15%

Target FY15 13%

42%

39%

35%

40%

42%

10% 39%

16% 37%

8% 35%

42%

13% 40%

*In het verslagjaar is een nieuwe meetmethode ingevoerd. Dat heeft geresulteerd in nieuwe targets voor de komende jaren, op basis van een nulmeting in oktober 2013.

Toelichting De laatste metingen zijn verricht in maart 2014. Daaruit blijkt dat de naamsbekendheid en gepercipieerde betrouwbaarheid van Plan Nederland een stijgende lijn vertonen. De campagne ‘Krachtige Vrouwen’ lijkt hierbij een positieve rol te spelen.

Met deze campagne wordt invulling gegeven aan de betekenis van Girls first, met de bedoeling om de merkpositie te verstevigen.

61

62

Jaarverslag Plan Nederland

Activiteiten in het kader van

andere vormen van uitbuiting en discriminatie. Om de Girls

naamsbekendheid en imago

first-boodschap kracht bij te zetten, kleurde de Beurs van

Merkcampagne ‘Krachtige Vrouwen’

Berlage roze, net als andere markante gebouwen wereld-

Met de merkcampagne ‘Krachtige Vrouwen’ vertelde Plan

wijd. De opkomst op het Beursplein was door slecht weer

Nederland in het verslagjaar waar de organisatie voor staat,

- het regende de hele dag pijpenstelen - helaas beduidend

wat het effect is van het werk van Plan en waarom het

lager dan verwacht. ’s Avonds organiseerde Plan Nederland

belangrijk is dit werk te steunen: de wereld heeft vrouwen

in samenwerking met MTV de finale van de campagne

nodig en Plan geeft meisjes de kans op te groeien tot

Because I am a Girl Knock-Out! Deze jongerencampagne

krachtige vrouwen. Met de campagne wil Plan Nederland

genereerde gratis publiciteit ter waarde van € 103.390,

de naamsbekendheid en het vertrouwen in de organisatie

onder meer op landelijke en regionale televisie en in print-

vergroten, de reputatie verbeteren en de relevantie tonen

media en online-publicaties.

door de expertise van Plan zichtbaar te maken. De merkcampagne moet zo bijdragen aan de bereidheid van het

Campagne ‘Don’t Look Away’ tegen seksuele uitbuiting

publiek om Plan te steunen.

Tijdens het WK Voetbal voerde Plan Nnederland samen

De merkcampagne bestaat uit een televisiecommercial

met oud-voetbalinternational John de Wolf, DCI/ECPAT,

met bekende krachtige vrouwen, advertenties in regionale

Free a Girl en Terre des Hommes de campagne ‘Don’t Look

en landelijke media en een webapplicatie – inmiddels niet

Away’ tegen prostitutie van minderjarigen in Brazilië. De

meer in de lucht - waarmee iedereen het filmpje van de

campagne, die de nadruk legde op bewustwording van het

commercial persoonlijk kon maken en via social media kon

probleem bij een groot publiek, werd ondersteund door

delen, onder het motto ‘Wie is jouw krachtige vrouw?’

het ministerie van Veiligheid en Justitie, reisorganisatie

(www.wieisjouwkrachtigevrouw.nl)

TUI Nederland en de ANVR. De campagne sloot aan op de gelijknamige internationale Plan-campagne. In Nederland

De campagne zorgde tussen oktober 2013 en januari 2014

richtte de campagne zich vooral op Nederlandse oranjesup-

voor een stijging van de spontane en geholpen naams-

porters, niet als potentiële daders, maar als partners bij het

bekendheid en een verbetering van het imago van Plan

bestrijden van seksuele uitbuiting van minderjarigen.

Nederland onder het Nederlandse publiek. In het vierde

De campagne genereerde veel media-aandacht, onder

kwartaal van het verslagjaar genereerde de merkcampagne

meer in het AD, Trouw, de Telegraaf, Het Parool en bij Pauw

gratis media-aandacht ter waarde van € 220.000.

& Witteman, Met het Oog op Morgen en De Ochtenden.

De conversie van de webapplicatie

De campagne krijgt een vervolg in de aanloop naar de

wieisjouwkrachtigevrouw.nl was goed, maar het

Olympische Spelen in 2016.

absolute aantal gebruikers stelde teleur: 1.450 mensen personaliseerden de commercial. Reden om niet met deze

2. Behoud van sponsors

applicatie door te gaan.

Het is Plan Nederland dit verslagjaar beter gelukt om bestaande sponsors te behouden. Dat geldt zowel voor

Wereldmeisjesdag (11 oktober)

kindsponsors als voor projectsponsors. Vooral de service

Op Wereldmeisjesdag, 11 oktober, riep Plan Nederland

aan nieuwe projectsponsors kort na een wervingsactie

het publiek op (symbolisch) in actie te komen voor meisjes

draagt hieraan bij. Daarbij legt Plan Nederland de nadruk

in ontwikkelingslanden. Op een levensgrote gummuur op

op duidelijke informatie over het commitment van de

het Beursplein in Amsterdam konden mensen de barrières

sponsor, zodat mensen goed geïnformeerd een sponsor-

die meisjes in hun ontwikkeling belemmeren, ter plekke

schap aangaan.

uitgummen, zoals kindhuwelijken, gedwongen werk en

Jaarverslag Plan Nederland

Behoud van sponsors en inkomsten uit particuliere fondsenwerving Doelstelling Inkomsten kindsponsoring

Bedragen in €

Werkelijk FY14 20.673.000

Target FY14 20.689.000

Werkelijk FY13 22.604.000

Target FY15 19.053.000

2.415.000

2.552.000

2.386.000

2.776.000

64.408

66.135

70.398

66.426

27.145

32.260

25.667

33.561

1.080.000

1.550.000

227.000

1.830.000

1.179.000 8,9% 12,3%

1.500.000 9% 15%

1.590.000 9% 16 %

1.300.000 < 9% < 25%

Inkomsten projectsponsoring Aantal kindsponsors Aantal projectsponsors Inkomsten acties, eenmalige sponsoring en eenmalige bijdragen noodhulp Nalatenschappen Uitstroom kindsponsors Uitstroom projectsponsors

Activiteiten in het kader van behoud

van meerdere door-to-door-bureaus tegelijkertijd had in het

Betere service

laatste kwartaal een positief effect op het aantal geworven

Om de relatie met bestaande sponsors te bestendigen en

sponsors. In totaal leverde straat- en door-to-doorwerving

te intensiveren verbeterde Plan Nederland de service aan

in het verslagjaar 8.113 nieuwe sponsors op.

sponsors. De medewerkers van Customer Services beantwoordden mails en telefonische vragen en verzoeken sneller

Kenau’s Vrouwenleger en de Tower Run

en namen vaker zelf contact op met sponsors, bijvoorbeeld

In het kader van de merkcampagne ‘Krachtige Vrouwen’

om hen te bedanken voor hun jarenlange loyaliteit en om te

organiseerde Plan Nederland een reeks fondsenwervende

vragen hoe zij het liefst geïnformeerd willen worden.

activiteiten rond de heldhaftige Kenau Simonsdochter Hasselaer, die in 1572 een vrouwenleger formeerde om de

Girls first magazine en de digitale nieuwsbrief

Spaanse bezetter te verslaan. Actrice Monic Hendrickx, die

Met het periodiek Girls first magazine en een digitale

de titelrol speelt in de film Kenau, steunde deze activiteiten:

nieuwsbrief houdt Plan Nederland sponsors op de hoogte,

het multimediale project ‘Kenau’s Vrouwenleger’ en de

betrekt hen en bevestigt hen in de keuze voor Plan.

sponsorloop ‘Tower Run’, waarmee sterke vrouwen zich

Zie ook hoofdstuk 3, Communicatie met belanghebbenden.

konden inzetten voor meisjes in ontwikkelingslanden. Een klein percentage van de verkoop van de bioscoopkaartjes

3. Het werven van nieuwe fondsen

kwam ten goede aan de meisjesprojecten van Plan. In het

Fondsenwerving door middel van een paar grote evene-

Frans Hals Museum in Haarlem was bovendien een Kenau-

menten per jaar was minder succesvol dan begroot en

tentoonstelling en er werden Kenau-sieraden verkocht. Van

verwacht. De door Plan Nederland georganiseerde evene-

al deze activiteiten ontving Plan Nederland een afdracht

menten trokken minder deelnemers dan voorzien. Daarvoor

in geld. Het aantal bioscoopbezoekers en het aantal deel-

zijn verschillende redenen: scholen worden bijvoorbeeld

nemers aan de game en de Tower Run vielen tegen en

betrokken bij een groot aantal charitatieve evenementen en

daarmee ook het fondsenwervende resultaat: € 67.000

maken, meer dan vroeger, een keuze uit het grote aanbod.

(begroot: € 150.000). De mediawaarde van de vrije publici-

Ook was het sponsorbedrag per deelnemer bij sommige

teit was met ruim € 370.000 (alleen printmedia) ver boven

evenementen kleiner dan begroot. Wel zijn er substantiële

verwachting.

verbeteringen doorgevoerd op het gebied van straat- en door-to-doorwerving.

De Color Run De sponsorloop Color Run in de zomer van 2013 droeg

Activiteiten in het kader van werving

bij aan grotere naamsbekendheid, met name onder de

Fondsenwerving op straat en door-to-door

doelgroep jonge vrouwen (25-35 jaar). Ook genereerde

Een substantieel deel van de nieuwe projectsponsors zijn

het evenement veel nieuwe leads. Fondsenwervend viel

in het verslagjaar geworven via door-to-door-acties en

de Color Run echter behoorlijk tegen, reden voor Plan

straatwerving. Verandering van het straatwervingsbureau

Nederland om de samenwerking met de organisatoren in

waarmee Plan Nederland samenwerkt, zorgde in het

2014 niet voort te zetten.

tweede kwartaal voor een aantal slechte maanden. De inzet

63

64

Jaarverslag Plan Nederland

Schaatsen en Zwemmen voor Water

5. Nieuwe producten

Meer dan 17.000 kinderen van ruim 200 Nederlandse

Voor het ontwikkelen van nieuwe fondsenwervende

scholen deden in november 2013 mee aan de landelijke

producten zijn in het verslagjaar verschillende tests gedaan,

scholierenactie Schaatsen en Zwemmen voor Water.

die waardevolle ervaringen voor Plan Nederland hebben

Aangemoedigd door onder anderen schaatskampioene

opgeleverd. De planning voor deze producten in verslagjaar

Annamarie Thomas schaatsten en zwommen de kinderen

2013 bleek iets te optimistisch. Het ontwikkelen van nieuwe

€ 436.000 bij elkaar voor veilig drinkwater en betere

manieren van geven (kanalen en producten) vraagt meer

hygiëne in Uganda. Het was opnieuw een leuk en

tijd dan was voorzien. Innovatie vergt andere werkwijzen en

inspirerend evenement, maar omdat er minder scholen

herverdeling van capaciteiten en verantwoordelijkheden en

meededen dan verwacht, is het begrote resultaat niet

er is tijd nodig om te testen en pilots in te richten. Maar er

gehaald.

ligt nu een goed fundament voor komend verslagjaar.

Werving voor noodhulp wie Plan werkt slachtoffer van rampen en conflicten en

5.2.3 Geleerde lessen Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

bood Plan levensreddende noodhulp en opvang en bescher-

• De merkcampagne had een aantoonbaar positieve

Ook in het verslagjaar werden de kinderen en families voor

ming van de kinderen. Plan Nederland droeg daaraan bij

invloed op de naamsbekendheid en het imago van Plan

door noodhulpoproepen aan sponsors en andere betrok-

Nederland, al moet nog blijken hoe lang dit beklijft.

kenen, via brieven en mails en via het web. Voor noodhulp

Bovendien had de campagne invloed op de aanwas van

aan de slachtoffers van orkaan Haiyan, die onvoorstelbare

nieuwe sponsors. Plan Nederland blijft daarom landelijk

schade aanrichtte in de Filipijnen, gaven sponsors van Plan

campagne voeren en landelijke activiteiten organiseren

Nederland in het verslagjaar € 325.000.

om grotere naamsbekendheid en een positief imago te

Noodhulpoproepen voor steun aan de vluchtelingen van

bevorderen.

het bloedige conflict in Zuid-Sudan en voor bijdragen aan

• In het verslagjaar werd opnieuw duidelijk hoe groot het

de strijd tegen ebola in West-Afrika brachten in het verslag-

belang is van social media; verhalende content zorgt

jaar respectievelijk € 1.516 en € 1.243 op. Het gaat daarbij

voor betrokkenheid en grotere betrokkenheid zorgt voor

om de opbrengst van enkele weken.

behoud. Plan Nederland zal ook steeds meer gaan fondsenwerven via social media.

4. Grotere binding met het publiek

• Op het gebied van straatwerving zijn belangrijke

Vooral op social media en online platforms is de binding

verbeteringen gerealiseerd. Op basis daarvan verwacht

met het publiek succesvol. Er is veel interesse in de thema’s

Plan Nederland betere resultaten in het komende jaar.

van Plan Nederland, getuige het groeiende aantal vrienden

Bij crowdfunding en online-fondsenwerving is het

en volgers en de toenemende interactie op Facebook

gebruiksgemak van de applicaties essentieel. Mensen

en Twitter. De boodschap van de campagnecommercial

willen ook mobiel (tablet en mobiele telefoon) kunnen

‘Krachtige Vrouwen’ is op het web succesvol ondersteund

geven. Alle opties om te doneren moeten daarom mobile

door persoonlijke verhalen van meisjes uit de programma-

responsive zijn. Daaraan wordt in het komende jaar hard

landen van Plan. De commercial zorgde voor substantieel

gewerkt, te beginnen met de nieuwe mobile responsive

meer traffic naar de site. Met de introductie van een vernieuwde website komend verslagjaar (juli 2014), wil Plan

website.

• Het organiseren van nieuwe, eigen evenementen is

Nederland de publieksbinding nog verder verbeteren.

zeer arbeidsintensief en levert nog te weinig op. Plan

Zie ook hoofdstuk 3, Communicatie met belanghebbenden.

Nederland gaat zich daarom concentreren op minder evenementen dan voorheen, zodat de georganiseerde evenementen meer (interne en externe) aandacht krijgen.

Waar dat effectief is, bundelt Plan Nederland daarbij de krachten met grote, bekende partners.

Jaarverslag Plan Nederland

6. De organisatie

65

66

Jaarverslag Plan Nederland

6. De organisatie Directie

FinanciĂŤn & Bedrijfsvoering

HR & Centrale Ondersteuning

Internationale Programmaâ&#x20AC;&#x2122;s

Programmabeheer & -ontwikkeling

Fondsenwerving Institutioneel & Corporate

Marketing Communicatie

Corporate Communicatie

Marketing Fondsenwerving

Donor Services

6.1 Human resources: de mensen van Plan Nederland Aan het einde van het verslagjaar (30 juni 2014) werkten bij Plan Nederland 83 mensen.

De medewerkers van Plan Nederland

Werkelijk FY2014 83

Werkelijk FY2013 82

Target FY2015 85,0

48/35

46/36

-

12

7

-

FTE*

78

76

80,0

vrouw*

58

56

-

man*

25

26

-

vrouwelijke leidinggevenden

60,0%

58,3%

-

gemiddeld aantal dienstjaren

8

7

-

*

aantal medewerkers

*

fulltime/parttime aantal stagiaires in het verslagjaar

gemiddelde leeftijd verloop ziekteverzuim (exclusief zwangerschapsverlof)

*

flexratio onbep/bepaalde tijd

42

42

-

24,2%

26,9%

15,0%

5,1%

5,8%*

5,0%

54/29

55/27

35,0%

* absoluut aantal per 30-06-2014 Toelichting Het aantal medewerkers van Plan Nederland is in het verslagjaar licht gestegen. In het komende verslagjaar zal dit aantal verder toenemen. Het houdt daarmee gelijke tred met de voorzichtige groei van de organisatie.

Preventie- en gezondheidsmanagement heeft geleid tot een kleine daling van het ziekteverzuim.

Jaarverslag Plan Nederland

6.1.1 Arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden

online meer inzage in bijvoorbeeld salaris, verlof en hun

Omdat de bestaande pensioenregeling en -afspraken

en managers zelf wijzigingen direct doorgegeven. Verdere

afliepen, is in het verslagjaar met instemming van de OR

optimalisatie staat gepland voor verslagjaar 2015.

persoonlijke informatie. Bovendien kunnen medewerkers

een nieuwe pensioenregeling afgesproken en ingevoerd.

De nieuwe regeling ligt meer in lijn met de maatschappelijke ontwikkelingen en medewerkers dragen zelf meer bij.

6.1.5 Diversiteit van medewerkers en vrijwilligers Plan Nederland streeft naar zo groot mogelijke diversiteit

Met het oog op de gezondheid van de medewerkers is een

van de medewerkers en moedigt medewerkers, vrijwilligers,

bedrijfsfitnessregeling ingevoerd, waaraan ruim twintig

corporate partners en leveranciers aan betrokken te zijn bij

medewerkers deelnemen. Bovendien zijn twee preventie-

de doelstellingen van Plan. In de praktijk blijft het moeilijk

medewerkers aangesteld en opgeleid. Op hun advies zijn

een evenredig aantal vrouwelijke en mannelijke mede-

alle oude bureaustoelen vervangen door nieuwe, verstel-

werkers te werven, omdat er meer vrouwen dan mannen

bare stoelen.

solliciteren.

Ontwikkeling en training

6.1.6 De vrijwilligers

Plan Nederland hecht grote waarde aan persoonlijke

Plan Nederland kon dit verslagjaar rekenen op de inzet van

ontwikkeling van de medewerkers. Individuele training

zo’n 250 vrijwilligers, die een belangrijke bijdrage leveren

of ontwikkeltrajecten worden in overleg met de leiding-

aan de activiteiten in Nederland, bijvoorbeeld in het kader

gevende dan ook veelal ondersteund.

van bewustwording, fondsenwerving, ondersteuning van acties als Schaatsen en Zwemmen voor Water en als

Tegelijkertijd is er in de hele organisatie de wens om

vertaler van sponsorpost.

verder te ontwikkelen en meer uniform en efficiënt te werken. Omdat projectmatig werken bij Plan Nederland

De vrijwilligersorganisatie

steeds belangrijker wordt, volgden alle medewerkers in het

De vrijwilligers van Plan Nederland zijn ingedeeld in

verslagjaar een tailormade training projectmanagement,

verschillende regio’s. Per regio is er één regiocoördi-

uitgesplitst naar functieniveau (projectmedewerker, project-

nator, de contactpersoon tussen de vrijwilligers en Plan

manager en opdrachtgever). De managers en senior mede-

Nederland. Elk regioteam van vrijwilligers bestaat idealiter

werkers doorliepen in het verslagjaar een leiderschaps-

ook uit een evenementencoördinator, een evenementen-

programma.

medewerker, een persmedewerker, een flexvrijwilliger (een vrijwilliger op projectbasis) en een vertaler. Samen initiëren

6.1.2 Werving en selectie

en organiseren zij acties in de regio en helpen mee met

In het verslagjaar heeft Plan Nederland medewerkers vooral

evenementen van Plan Nederland.

geworven via de Plan-accounts op LinkedIn, Facebook en Twitter, ondersteund door de eigen netwerken van mede-

Ondersteuning van de vrijwilligers

werkers op social media. Deze manier van werven was

Het vrijwilligersnetwerk wordt bij Plan Nederland aange-

grotendeels succesvol. Het aantal vacatures is gestegen,

stuurd door een coördinator evenementen & vrijwilligers en

vanwege de lichte groei van Plan Nederland en iets snellere

een medewerker vrijwilligers.

wisselingen. Ook het aantal reacties op vacatures nam toe.

Zij zorgen voor:

Dit gaf extra werkdruk op de afdeling HR.

• werving, selectie en training van vrijwilligers; • communicatie met de vrijwilligers;

6.1.3 Efficiency HR-processen

• het begeleiden van de regiocoördinatoren;

Alle functieprofielen zijn in het verslagjaar herschreven en

• het motiveren en ondersteunen van de vrijwilligers;

ingevoerd in het bestaande HR-systeem, met een koppeling

• het coördineren en faciliteren van vrijwilligersactiviteiten;

naar de beoordelingsmodule.

• formuleren en uitvoeren van vrijwilligersbeleid.

Ook de systemen van HR zijn verder verbeterd en gedi-

De vrijwilligers hebben een gezamenlijke Facebook-groep

gitaliseerd. Medewerkers en managers hebben daardoor

en krijgen vier keer per jaar een digitale nieuwsbrief voor

67

68

Jaarverslag Plan Nederland

en door vrijwilligers. Een keer per jaar organiseert Plan

In het verslagjaar vergaderde de OR over:

Nederland een dag speciaal voor vrijwilligers. Op die dag

• een nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2014;

worden nieuwe ontwikkelingen en campagnes gepresen-

• verlenging Sociaal Plan per 1 januari 2014;

teerd, workshops gegeven en de vrijwilligers uitgenodigd

• instemming wijzigingen personeelshandboek;

mee te denken over nieuwe producten en mogelijkheden

• ervaren werkdruk door sommige medewerkers;

om het vrijwilligerswerk gemakkelijker te maken. Bovendien

• instemming Per Diem-regeling (kostenvergoeding

denken zij mee over hoe ze kunnen inhaken op campagnes.

Ieder kwartaal vindt een overleg plaats met alle regiocoördinatoren.

dienstreizen) per 1 oktober 2013; • performance ICT-systemen en beschikbaarheid ICT-hulpmiddelen; • loonaanpassing per 1 juli 2014.

Activiteiten in het verslagjaar: een kleine greep • 200 vrijwilligers droegen bij aan een succesvol landelijk scholierenevenement: Schaatsen en Zwemmen voor Water.

• Vrijwilligers genereerden in het verslagjaar veel vrije

Periodiek vindt overleg plaats met de preventiemedewerkers over de opvolging van de RIE (Risico-inventarisatie en Evaluatie) van begin 2013.

publiciteit in de lokale pers, in het bijzonder gedurende de actie Schaatsen en Zwemmen voor Water.

• De vrijwilligers uit de regio Utrecht organiseerden op

Communicatie van de OR met de achterban Alle advies- en instemmingsaanvragen staan op de netwerk-

Wereldmeisjesdag (11 oktober) een roze winkelroute in

schijf van Plan Nederland en zijn openbaar. Dat geldt ook

Utrecht; op het Centraal Station werd een film vertoond

voor alle niet-vertrouwelijke notulen van de OR en het

over het werk van Plan.

OR-directieoverleg. Voor het raadplegen van de achterban

• Vrijwilligers uit het hele land hielpen op Wereldmeisjesdag

worden achterbanbijeenkomsten georganiseerd of wordt

met de gummuur-actie op het Beursplein in Amsterdam,

gebruikgemaakt van het digitale enquêtesysteem survey

en met de Plan-sponsorloop Tower Run in Den Haag.

monkey. Waar nodig wordt de hulp ingeschakeld van een

• De vrijwilligers uit Groningen stonden met een Plan-

externe adviseur. Dit was bijvoorbeeld het geval bij de

stand op de Beurs ‘Vrouw’ in Leeuwarden en promootten

voorlichting en raadpleging van de achterban in relatie tot

de campagne ‘Krachtige Vrouwen’.

de wijziging van de pensioenregeling.

• De vrijwilligers uit Den Haag en Amsterdam vertelden festivalbezoekers op Bevrijdingsdag over het werk van

Kennisontwikkeling en deskundigheid van de OR

Plan.

De OR vindt de kwaliteit van het werk erg belangrijk.

Daarvoor is het noodzakelijk dat de OR tijdig de beschik-

Geleerde lessen

king krijgt over noodzakelijke achtergrondinformatie, zodat

De vrijwilliger verandert en voelt er steeds minder voor

mogelijke kennisachterstand kan worden opgelost met

om zich voor langere tijd te verbinden aan één organisatie.

bijscholing en extern advies. In het afgelopen jaar heeft de

Veel jonge vrijwilligers willen liever flexibel werken en zich

OR zich extra laten informeren over pensioenregelingen en

op projectbasis inzetten. Plan Nederland gaat zich daarom

een voorgesteld Sociaal Plan. Nieuwe leden hebben een

meer richten op projectmatig vrijwilligerswerk. Vrijwilligers

cursus gevolgd over de rechten en plichten van onderne-

kunnen zich aanmelden voor een vrijwilligersfunctie voor

mingsraden.

de langere termijn, maar ook voor een vrijwilligersklus met een duidelijk start- en eindpunt.

De OR in 2015 De pensioenregeling met Zwitserleven die eind 2013 afliep

6.1.7 De ondernemingsraad

is per 1 januari 2014 vervangen door een nieuwe regeling

De ondernemingsraad (OR) van Plan Nederland bestaat uit

voor twee jaar. Vanaf de tweede helft van 2014 zal de OR

vijf leden en vergadert minstens een keer per maand alleen

worden betrokken bij een nieuwe regeling per 2016. Plan

en een keer per maand met de directie en de HR-manager.

Nederland zoekt naar een regeling die recht doet aan de

De OR kijkt terug op een bewogen jaar, waarin de pensi-

wensen van de medewerkers en de daartoe ter beschikking

oenregeling per 1 januari 2014 een belangrijke plaats

gestelde middelen en die in lijn is met de sector.

innam. De discussies met de directie waren soms kritisch en fel, maar altijd in openheid en met wederzijds respect.

Jaarverslag Plan Nederland

6.2 Partners

voor de inhoud en controle op de uitvoering van deze

Zonder partners kan Plan Nederland niets betekenen voor

projecten ligt bij Plan International.

kinderen in ontwikkelingslanden. De bijdragen van particuliere sponsors, de corporate partners, de Postcode Loterij,

De fondsen geworven bij projectsponsors, institutionele

de Nederlandse overheid, de Europese Unie en andere

donoren en het bedrijfsleven zijn geoormerkt voor speci-

institutionele donoren zijn onmisbaar voor succesvolle

fieke projecten. De inhoud en controle op de uitvoering van

projecten.

deze projecten worden beheerd door Plan Nederland en beoordeeld door de betreffende partners die een project

In een inhoudelijk en gelijkwaardig samenwerkingsverband

(mede)financieren.

met bedrijven en institutionele donoren ondersteunt Plan Nederland als deskundige gesprekspartner bedrijven bij het

6.2.2 Particuliere sponsors

nemen van verantwoordelijkheid in de keten. Bovendien

Ze zijn van oudsher de ruggengraat van Plan, ook in

kunnen Plan’s expertise en lokale netwerken in de program-

Nederland: de duizenden particuliere sponsors die

malanden worden gematcht met de behoefte van multi-

persoonlijk betrokken zijn en vaak jaren bijdragen aan

nationals aan bijvoorbeeld arbeidskracht in lokale markten.

een beter leven voor kinderen in ontwikkelingslanden.

Zo vullen kennis en ervaring van de samenwerkingspartners

Als kindsponsor, als sponsor van een project of met een

elkaar aan.

eenmalige donatie. Voor kindsponsors is vooral de persoonlijke band met een kind bijzonder, door correspondentie of

6.2.1 Geldstromen € 27.489.000

door een bezoek dat Plan mogelijk maakt.

€ 122.000 € 1.238.000 € 988.000 € 2.142.000

6.2.3 De ambassadeurs Plan Nederland is trots op de samenwerking met trouwe en € 25.347.000

toegewijde ambassadeurs als Tess Milne, Giovanca, Daphne Bunskoek, Annamarie Thomas, Miss Nine en Mika van

Herkomst totale inkomsten

n 00

Leeuwen. Zij zetten zich met hart en ziel in voor kinderen in ontwikkelingslanden en gelijke rechten en kansen voor meisjes. Zo zorgen zij ervoor dat het werk van Plan bekend wordt bij een groot publiek. Ook blogger Miss Lipgloss en

€ 14.349.000

dj MC Boogshe zijn betrokken bij de campagnes van Plan Nederland.

€ 4.701.000 € 54.000

Fondsenwerving ies van Derden

Particuliere sponsors De Postcode Loterij Nederlandse overheid Corporate partners en giften in natura Europese Unie Andere institutionele donoren Samenwerkende Hulp Organisaties Overig

6.2.4 Het bedrijfsleven Bedrijven vinden het steeds belangrijker om een bijdrage te leveren aan een duurzame wereld en zoeken samenwerking met organisaties als Plan in het kader van hun maatschappelijke betrokkenheid.

Plan Nederland werkt graag samen met corporate partners,

De inkomsten van Plan Nederland zijn grofweg te verdelen

want door het bundelen van krachten kan meer worden

in twee geldstromen: de inkomsten uit bijdragen van parti-

bereikt. De corporate partners van Plan Nederland steunen

culieren en subsidies en grants van het bedrijfsleven en

het werk van Plan met financiële bijdragen, maar ook

institutionele donoren, waaronder de Nederlandse overheid

met menskracht, ervaring en expertise. In het verslagjaar

en de EU.

kon Plan Nederland rekenen op de steun van onder meer

De bijdragen van Nederlandse kindsponsors worden

Accenture (Youth Economic Empowerment in vier landen),

via Plan International geïnvesteerd in kindgerichte

AkzoNobel (onder meer Youth Economic Empowerment in

gemeenschapsprojecten in het kader van Child Centered

Brazilië), de ASN Bank (Better Life Options Program voor

Community Development. De eindverantwoordelijkheid

meisjes in Nepal), Team Relocations (jongerenwerkgelegen-

69

70

Jaarverslag Plan Nederland

heidsproject Saksham in India), Vitens Evides (watervoor-

6.3.1 Girl Power Alliance

ziening in Malawi), Basic Water Needs (water en sanitatie

Een voorbeeld van zo’n samenwerkingsverband is de Girl

in India), TUI Nederland (programma tegen seksuele uitbui-

Power Alliance (voorheen Child Rights Alliance), waarmee

ting in Brazilië), Cisco (Werkgelegenheid in de IT-sector

Plan het Girl Power-programma uitvoert. Dit grootschalige

voor meisjes in Egypte) en Amsterdam ArenA (jongeren-

programma wordt gefinancierd door het ministerie van

werkgelegenheid in Brazilië).

Buitenlandse Zaken in het kader van het medefinancieringsstelsel en wordt uitgevoerd in tien landen in Afrika, Azië en

6.2.5 De Postcode Loterij

Latijns-Amerika*.

Plan Nederland is sinds 1998 beneficiant van de Postcode

Behalve Plan Nederland bestaat de alliantie uit Child

Loterij. De structurele steun van de Loterij en bijdragen uit

Helpline International, Defence for Children-ECPAT, Free

de Extra Trekking maken veel programma’s, projecten en

Press Unlimited, International Child Development Initiative

campagnes mogelijk, waaronder het programma Missing

(ICDI) en Women Win.

Child Alert, tegen kinderhandel in de landendriehoek Bangladesh, India en Nepal, maar ook de landelijke scho-

*Ghana, Liberia, Sierra Leone, Ethiopië, Zambia, Bangladesh, Nepal,

lierenactie Schaatsen en Zwemmen voor Water. In het

Pakistan, Bolivia en Nicaragua.

verslagjaar heeft Plan Nederland € 2.700.000 ontvangen van de Postcode Loterij en € 2.001.197 uit de Extra

6.3.2 Partos

Trekking voor het programma Een Bloedserieuze Zaak -

Plan Nederland is lid van Partos, de Nederlandse branche-

Menstrual Hygiene Management in Uganda.

vereniging voor internationale samenwerking. Partos behartigt de belangen van 120 particuliere Nederlandse

6.2.6 De overheid, de EU en andere institutionele donoren

ontwikkelingsorganisaties en ondersteunt de leden met acti-

Plan Nederland ontvangt subsidie van de Nederlandse

visieontwikkeling en de relatie met andere spelers, zoals de

overheid in het kader van het Medefinancieringsstelsel

overheid, het bedrijfsleven en particuliere initiatieven.

(MFSII). Plan Nederland krijgt deze subsidie tot 2015 voor

viteiten op het gebied van kwaliteit, innovatie, beeldvorming,

het programma Girl Power, dat in alliantie met vijf andere

6.4 Bedrijfsvoering

organisaties – de Girl Power Alliance – wordt uitgevoerd.

6.4.1 Governance

Ook de EU en andere institutionele donoren financieren via

Om bij te dragen aan empowerment van meisjes en betere

Plan Nederland programma’s van Plan.

levensomstandigheden en toekomstkansen voor kinderen in ontwikkelingslanden, werft Plan Nederland fondsen bij

6.2.7 Nieuwe partnerschappen

particulieren, bedrijven en bij institutionele donoren, zoals

Nieuwe partnerschappen sloot Plan Nederland in het

de EU en de Nederlandse overheid. Om de continuïteit

verslagjaar met adviesbureau voor commercieel vastgoed

te bewaken, streeft Plan Nederland naar operationele

CBRE (een onderwijsprogramma in Sierra Leone voor

efficiëntie, een gedifferentieerd inkomensmodel en een

meisjes en kinderen met een handicap), Turing Foundation

duurzame bedrijfsvoering. Plan Nederland is lid van de

(en onderwijsproject in Sierra Leone) en Stichting Social

Vereniging Fondsenwervende Instellingen (VFI) en houdt

Economic Investments (SEI). SEI voert commerciële

zich bij de fondsenwerving aan de gedragscodes van

projecten uit, maar keert de winst uit aan goede-doelenor-

de VFI. Deze zijn gestoeld op de basiswaarden respect,

ganisaties, waaronder Plan.

openheid, betrouwbaarheid en kwaliteit. Plan Nederland

6.3 Allianties en samenwerkingsverbanden Plan Nederland heeft met een aantal strategische partners

blijft, onder meer door lidmaatschap van de VFI en van de branchevereniging Partos, op de hoogte van nieuwe brancheontwikkelingen en in contact met andere organisaties in de sector.

een samenwerkingsverband (alliantie), gebaseerd op een gemeenschappelijk doel. Door expertise te bundelen,

6.4.2 CBF-Keur

kunnen de doelgroepen in de programmalanden beter

In de bedrijfsvoering voldoet Plan Nederland aan de

worden gesteund.

Code voor Goed Bestuur, conform de richtlijnen van

Jaarverslag Plan Nederland

de Commissie Wijffels uit 2005. Deze code is in 2008

deze werkwijze gebaseerd.

vervlochten met het reglement van het Centraal Bureau

In het kader van een lerende organisatie en continu

Fondsenwerving (CBF). Als drager van het CBF-Keur

verbeteren is in 2012 begonnen met een herziening van

hanteert Plan Nederland bij de fondsenwerving ook de

het kwaliteitssysteem op basis van onderkende verbeter-

gedragscode van het CBF.

mogelijkheden. Dit heeft onder meer geresulteerd in de volgende zaken: • Herziening van het kwaliteitshandboek en proces-

Plan Nederland heeft het CBF-Keur sinds januari 1998. Na een hertoetsing is het keurmerk opnieuw toegekend voor

beschrijvingen in ‘slankere’ vorm, die hanteerbaarder en

een periode van drie jaar, tot 1 oktober 2016.

toegankelijker is voor medewerkers en managers.

• Herziening van kwaliteitsrapportages en integratie hiervan

6.4.3 Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI)

in de reguliere besturing van Plan Nederland.

Plan Nederland beschikt sinds de invoering in januari 2008

geïntegreerd in de reguliere kwartaalreviews en

over een ANBI-verklaring. Deze verklaring garandeert dat

kwartaalrapportages van de planning- en controlcyclus

de Belastingdienst Plan Nederland erkent als Algemeen Nut

van Plan Nederland. Hiermee beoogt Plan Nederland het

Beogende Instelling (ANBI). Dit biedt fiscale voordelen voor

kwaliteitssysteem en het kwaliteitsdenken verder te

zowel sponsors als Plan Nederland.

integreren in de dagelijkse besturing en meer recht te

In het verlengde hiervan is de managementreview

doen aan het principe van een continu lerende organisatie.

6.4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem

• Betere opvolging van verbeteracties en een andere opzet

Plan Nederland is sinds februari 2006 ISO:9001-2008-

van de verbeteradministratie in de PDCA-cyclus (Plan Do

gecertificeerd. Het kwaliteitsmanagementsysteem is op

Check Act ). Meer nadruk wordt gelegd op Check Act.

Overzicht verbetermaatregelen FY13-FY14 50 40 30 20 10

25 -10 -2 01 2 25 -11 -2 01 2 25 -12 -2 01 2 25 -0 120 13 25 -0 220 13 25 -0 320 13 25 -0 420 13 25 -0 520 13 25 -0 620 13 25 -0 720 13 25 -0 820 13 25 -0 920 13 25 -10 -2 01 3 25 -11 -2 01 3 25 -12 -2 01 3 25 -0 120 14 25 -0 220 14 25 -0 320 14

0

25-10- 15-11- 26-11- 14-01- 01-02- 19-03- 29-04- 06-05- 05-06- 24-07- 16-09- 24-10- 20-11- 15-01- 15-042012 2012 2012 2013 2013 2013 2013 2013 2013 2013 2013 2013 2014 2014 2014

aantal over deadline aantal binnen deadline aantal openstaand

22 27 49

14 22 36

21 9 30

9 7 16

10 3 13

8 3 11

3 10 13

2 13 15

4 11 15

5 14 19

5 15 20

5 13 18

7 7 14

7 0 7

5 0 5

71

72

Jaarverslag Plan Nederland

In het vastgestelde kwaliteitsbeleid van FY15 zet Plan

zijnde de mate waarin en wijze waarop wordt voldaan

Nederland in op het verder borgen van het kwaliteitsdenken

aan de eisen, verwachtingen en wensen van klanten en

in de lerende organisatie en verdere integratie van kwaliteits-

opdrachtgevers en betalende sympathisanten;

management en risicomanagement in de reguliere planning-

-- De verbrede benadering van het begrip ‘klacht’ van

en control-cyclus bij Plan Nederland. In het auditverslag van

klanten, waardoor het mogelijk is om alle signalen,

de laatste externe audit van Lloyds van 18 en 19 juni 2014

suggesties, vragen, opmerkingen en klachten te

staat het volgende in de management summary vermeld.

voorzien van een oorzaakanalyse, bepaling van impact en reikwijdte en een eventuele preventieve maatregel;

Beoordelingsresultaat

-- Een sterk ontwikkeld risicobewustzijn en daarop

De organisatie is tijdens dit focusbezoek steekproefsgewijs

gebaseerd management, dat vooral preventief werkt

getoetst op het certificatieschema ISO 9001:2008. De

waar het gaat om business-risico’s en reputatieschade;

organisatie is gericht op continu verbeteren om te kunnen voldoen aan de eisen en wensen die klanten stellen.

Conclusie: de organisatie voldoet aan de normen van het

-- De internalisatie van systematisch werken als voorwaarde voor het realiseren van kwaliteit; -- Ontwikkelingskracht, waardoor innovatie of ‘nuttige

certificatieschema. Er zijn geen non-conformaties vastge-

vernieuwingen voor de klant’ een reële optie is binnen

steld.

Plan Nederland.

Organisatiekenmerken

Op 1 december 2011 is de ISO-certificering 9001:2008 van Stichting Plan Nederland verlengd tot 30 november

Duidelijkheid in strategie en ambities/aspiraties

Zichtbare acties die verandering ondersteunen

2014. Inmiddels, vlak voor de publicatie van dit jaarverslag is een hercertificeringsaudit van Lloyds op 22 en 23 oktober succesvol afgerond. Wederom zijn geen nonconformaties vastgesteld. Hiermee wordt op 1 december 2014 de ISO-certificering ISO 9001:2008 van Stichting Plan

Transparant performance management

Nederland verlengd tot 30 november 2017.

Integratie van kwaliteitsmanagement en risk management in P&C cyclus

Ambitieuze targets t.a.v.

KPI’s

Decentrale organisatie P&C reviews (KPI’s Ò output)

Kwaliteitsreviews (KPI’s Ò proces control)

Continu verbeteren • De organisatie is in staat om te voldoen aan de eisen die door de klanten (sponsors, corporate partners, institutio-

Risk reviews (mitigate risks)

nele donoren) en wet- en regelgeving worden gesteld.

• De organisatie werkt aan de realisatie van haar beleid, doelstellingen en relevante prestatie-indicatoren.

• Business-risico’s worden zodanig afgedekt dat de organisatie in staat is om ononderbroken levering van producten en diensten te garanderen.

6.4.5 Duurzaamheid

• Het managementsysteem genereert zinvolle en betrouw-

Plan Nederland wil maatschappelijk verantwoord onder-

bare informatie die de organisatie in staat stelt op feiten

nemen en werkt aan maatschappelijke, economische en

gebaseerde beslissingen te nemen.

ecologische duurzaamheid om kernrisico’s in de bedrijfs-

• Positieve punten van de bedrijfsvoering en voorbeelden

voering en de keten te verlagen en via kostenreductie,

van klantgerichte verbeteringen zijn:

innovatie en groei bij te dragen aan een meer duurzame

-- Een sterk ontwikkeld besef en bewustzijn van ‘kwaliteit’,

wereld.

Jaarverslag Plan Nederland

Maatschappelijke duurzaamheid

(bedragen x € 1.000) Maatschappelijke duurzaamheid Aantal gesponsorde kinderen Zerotolerancebeleid tegen fraude, belangenverstrengeling en schending van rechten van kinderen Fraude- en sanctierapportage ontvangen van Plan International (zie pagina 58)

Maatschappelijke betrokkenheid

Werkelijk

FY14 Begroting

Verschil

71.207

73.639

-3%

76.591

6

3

3

3

FY13 Werkelijk

Aantal bezoekers website Plan Nederland

322.926

240.000

54%

Aantal scholen betrokken bij acties van Plan Nederland

300

400

-25%

301

Aantal vrijwilligers betrokken bij Plan Nederland

288

300

-4%

288

Twitter

11.691

8.000

46%

3.847

LinkedIn

1.248

1.200

4%

9.685

Facebook

37.532

25.000

50%

17.012

Social Media

Naamsbekendheid en imago bij het NL publiek

190.776

Spontaan

11%

10%

1%

15%

Geholpen

42%

39%

3%

40%

Betrouwbaar

39%

37%

2%

42%

Werkelijk

Begroting

Verschil

Economische duurzaamheid

Fondsenwerving

629 8.113 50.705 15

825 12.222 60.000 20

-24% -34% -15% -25%

815 5.656 2.284 20

64.408 27.145 8,9%

66.135 32.260 9,0%

-3% -16% -1%

70.398 25.667 9,0%

Economische duurzaamheid

FY14

(bedragen x € 1.000)

FY13 Werkelijk

Aantal nieuw gesponsorde kinderen Aantal nieuwe structurele projectsponsors Aantal eenmalige projectsponsors Ingediende voorstellen Institutionele donoren Relatiemanagement

Aantal kindsponsors Aantal structurele projectsponsors Uitstroom kindsponsors

Uitstroom structurele projectsponsors Aantal relaties corporate partners Operational Efficiency

12,3% 24

15,0% 24

-18% 0%

20,7% 24

Percentage kosten eigen fondsenwerving (VFI-gemiddelde ‘Internationale hulp’ 7%, gemiddelde bij andere fondsenwervende organisaties 15%, CBF-norm 25%)*

9,6%

11,4%

-16%

9,6%

Percentage beheer & administratie (VFI-gemiddelde ‘Internationale hulp’ 3%)*

2,6%

2,8%

-7%

3,2%

Doelstellingsbesteding (VFI-gemiddelde ‘Internationale hulp’ 90%)*

89,3%

89,4%

0%

88,6%

12

12

0%

11

Governance, compliance en kwaliteit Aantal uitgevoerde interne en externe (ISO) audits

*Bron VFI-gemiddelden ‘Internationale hulp’: Goede Doelen Rapport 2012, VFI, p. 18.

73

74

Jaarverslag Plan Nederland

Ecologische duurzaamheid

Kalenderjaar2013

(bedragen x € 1.000)

Werkelijk

Ecologische duurzaamheid

Begroting

Kalenderjaar 2012 Verschil

Werkelijk

614

500

-19,0%

471

0%

100%

-100%

0%

100%

100%

0%

100%

23,5%

25,0%

0%

17,6%

Ton CO2-uitstoot Plan Nederland

Groene stroom Gebruik FSC-papier Vermindering gebruik kantoorpapier FY11 basisjaar

Begroting gehaald Begroting niet gehaald

Duurzaamheidsbeleid Plan Nederland

300 ton. Deze doelstelling is niet gerealiseerd. In FY14

De draagkracht van de aarde wordt ernstig bedreigd door

is de CO2-uitstoot door vliegreizen toegenomen met

factoren als bevolkingsgroei, uitputting van hulpbronnen,

129 ton. De uitstoot door vliegreizen is op 30 juni 2014

consumptiepatronen, armoede en klimaatverandering. De

daardoor gestegen tot 434 ton.

gevolgen daarvan zijn overal voelbaar, maar hebben meer impact in ontwikkelingslanden, waar natuurrampen steeds

Verlagen CO2-uitstoot

vaker voorkomen. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de

De CO2-uitstoot van Plan Nederland is het afgelopen jaar

kinderen en families voor wie Plan werkt en ondermijnt de

met 120 ton toegenomen.

programma’s en projecten om hen te steunen.

De voornaamste oorzaak hiervan is de toename van het

Een van de uitgangspunten in het werk van Plan Nederland

aantal vliegreizen door intensievere projectmonitoring

is dan ook ecologische duurzaamheid. Plan International

en -begeleiding, persreizen en sponsorreizen. Dit resul-

heeft al in 1996 vastgelegd dat Plan in alle programma’s

teert in een hogere CO2-compensatie om als organisatie

gelijkwaardige en duurzame toegang tot en gebruik van

CO2-neutraal te kunnen opereren. Groene stroom is nog

natuurlijke bronnen bevordert.

niet gerealiseerd in het huidige bedrijfspand. Hierover is

Plan Nederland levert daarom naar vermogen een bijdrage

Plan Nederland in gesprek met de verhuurder en met de

aan de oplossing door:

andere huurders.

1. Bedrijfsvoering met een zo laag mogelijke CO2-uitstoot en compensatie van de resterende uitstoot; 2. De ontwikkeling van gecertificeerde klimaatadaptatie- en mitigatieprojecten in samenwerking met andere Plankantoren.

Om de CO2-uitstoot te reduceren, treft Plan Nederland de volgende maatregelen: • Plan Nederland ontmoedigt het gebruik van de auto.

Medewerkers maken zoveel mogelijk gebruik van het

De CFO van Plan Nederland, tevens belast met facility

openbaar vervoer of de fiets. Plan stelt twee fietsen en

management, adviseert het managementteam en begeleidt

een elektrische scooter ter beschikking voor zakelijke

de implementatie van het klimaatbeleid.

afspraken.

• Plan Nederland biedt de medewerkers fiscaal voordeel bij

Doelstellingen ecologische duurzaamheid

aan alternatief voor de auto bij het woon-werkverkeer,

In 2012 is een aantal doelstellingen voor ecologische duur-

bijvoorbeeld een OV-abonnement.

zaamheid gedefinieerd.

• 100 procent FSC-papier. Deze doelstelling is ook voor FY14 gerealiseerd.

• Afname van papierverbruik met 25 procent in FY14 ten

• Door de introductie van het ‘nieuwe werken’ is de CO2-uitstoot door woon-werkverkeer in z’n totaliteit afgenomen.

• Plan Nederland past waar mogelijk online-conferencing

opzichte van het verbruik in FY13. Ook deze doelstelling

toe om vliegreizen zoveel mogelijk te vermijden en

is gerealiseerd.

hierdoor de CO2-uitstoot te reduceren. Van deze

• De CO2-uitstoot door vliegreizen in 2013 verlagen naar

mogelijkheden is nog onvoldoende gebruik gemaakt.

Jaarverslag Plan Nederland

Resultaten reductie CO2-uitstoot kalenderjaren 2011-’13 CO2-uitstoot (ton)

dragen ertoe bij dat gemeenschappen weerstand kunnen

2013

2012

2011

elektriciteit

39

74

92

conflictsituaties.’ Plan is medeondertekenaar van het INGO

verwarming

78

20

25

7

9

10

accountability charter, dat Plan verplicht om ‘internationale

OV

43

33

28

auto

14

31

50

434

305

337

614

472

542

papier

vliegreizen totaal

bieden aan natuurrampen, degradatie van het milieu en

en nationale wetgeving voor de mensenrechten, bescherming van het ecosysteem, duurzame ontwikkeling en ander openbaar goed te ondersteunen‘.

Beperkingen duurzaamheidsmaatregelen huisvesting

Gecertificeerd klimaatproject

In het huidige bedrijfspand is Plan Nederland niet in staat

Plan Nederland heeft zich gecommitteerd om de reste-

om duurzaamheidsmaatregelen te treffen voor het herge-

rende CO2-uitstoot volledig te compenseren. Dit doet Plan

bruik van (regen)water.

Nederland door het compensatiebedrag te investeren in het Plan-project ‘Light up our Lives’ in Ethiopië. Dit project

Global Reporting Initiative

heeft onder meer tot doel In hetb programmagebied

Plan Nederland rapporteert volgens de richtlijnen van het

gedragsverandering te bewerkstelligen ten aanzien van het

Global Reporting Initiative (GRI) www.globalreporting.org

gebruik van duurzame energie en natuurlijke hulpbronnen.

op applicatieniveau G3.1C. Deze rapportage heeft betrekking op de mate van detail waarop Plan Nederland rappor-

Noodsituaties

teert en de duurzaamheid meet en inzichtelijk maakt. Plan

In 2009 accordeerde Plan een strategie voor noodsituaties.

Nederland onderzoekt de mogelijkheid om op

Daarin staat onder andere: ‘De programma’s van Plan

applicatieniveau G4 te gaan rapporteren.

Samenvatting Dashboard Global Reporting Initiative (GRI) GRI-Richtlijn

Informatie/Waar te vinden

Profile Strategy and analysis

Deze zijn te vinden in het jaarverslag (hoofdstuk Strategie en beleid) en de jaarrekening.

Reporting Parameters

Bevat gegevens over de periode 01-01-2013 tot en met 31-12-2013

Report Scope and Boundaries

Het jaarverslag heeft uitsluitend betrekking op Stichting Plan Nederland. De inhoud wordt bepaald door de richtlijnen die Plan Nederland volgt van het CBF, VFI, GRI, et cetera. Een samenvatting van het duurzaamheidsbeleid is in het jaarverslag geïntegreerd.

Governance, Commitments and Engagement

Governance en Commitments Verantwoordingsverklaring, Governance, Verslag van Raad van Toezicht en de Ondernemingsraad.

Stakeholders engaged by Plan Kindsponsors, projectsponsors, major donors, institutionele donoren (inclusief de Nederlandse overheid), corporate partners, scholen, jongeren, alliantiepartners Girl Power-programma, personeel, Raad van Toezicht, Raad van Advies, vrijwilligers, leveranciers en kantoren van Plan International.

Performance indicators

Jaarrekening, ecologische duurzaamheid.

Labor Practices and Decent Work

Plan Nederland en Human Resources.

Human Rights

Risicomanagement (bescherming van kinderen), door training aan personeel op het gebied van richtlijnen en procedures. Plan Nederland via projecten van Plan International op het voorkomen van kinderarbeid en andere vormen van gedwongen arbeid en uitbuiting.

Society

Corruptiebeleid en risicomanagement.

Product Responsibility

Door Governance.

Een uitgebreide GRI-contentindex is te vinden in de Bijlagen bij dit jaarverslag.

75

76

Jaarverslag Plan Nederland

6.4.6 Risicomanagement

Voorkomen van calamiteiten in de bedrijfsvoering

Net als iedere andere organisatie heeft Plan Nederland te

Om de continuïteit van de bedrijfsvoering te garanderen,

maken met risico’s die afbreuk kunnen doen aan het werk.

bijvoorbeeld bij brand, bij het uitvallen van de elektriciteit

Plan heeft daarom een risicobeleid, om de kans op fouten

of het niet kunnen innen van sponsorgelden, is een crisis-

zo klein mogelijk te maken, alert en proactief te zijn op het

managementprocedure vastgelegd.

managen van mogelijke risico’s, mogelijke zwaktes van de organisatie te monitoren en bij te sturen om zo het afbreuk-

Financiële risico’s

risico zo klein mogelijk te maken.

Ieder kwartaal wordt in geval van belangrijke financiële mee- of tegenvallers een aangepaste forecast opgesteld om

Bescherming van kinderen -

tijdig financieel te kunnen bijsturen.

Gedragscode Kindbescherming Plan bestrijdt schendingen van kinderrechten en confor-

Anticorruptie, fraude en integriteit

meert zich hierbij aan de richtlijnen van het Sphere Project

Plan Nederland voert een zerotolerancebeleid tegen fraude.

(Minimum Standards in Disaster Response) en Do No Harm

Bij vermoedens van oneigenlijk gebruik van financiële

(het voorkomen van negatieve gevolgen van

middelen volgt Plan Nederland de procedures die door

conflictsituaties voor kinderen).

Plan International zijn vastgelegd in de Anti Fraud and Anti

Corruption Policy en het Field Operations Book: Reporting In de eigen bedrijfsvoering hanteert Plan wereldwijd een

Fraud.

reglement voor de bescherming van kinderen: de Child Protection Policy. Alle medewerkers van Plan Nederland

Het sanctieregister van Plan Nederland voor FY14 bevat

en iedereen die op enigerlei wijze aan Plan Nederland is

zes nieuwe meldingen van incidenten, die allemaal zijn

verbonden - zoals vrijwilligers, sponsors die hun sponsor-

opgevolgd in lijn met de procedures uit het sanctiebeleid.

kinderen gaan bezoeken of journalisten of fotografen die

• De afhandeling van de vermeende fraude in Nicaragua

naar het veld gaan om verslag te doen van Plan-projecten

uit FY13 is nog lopende, in afwachting van de uitkomst

- zijn gehouden aan de Gedragscode Kindbescherming en

van het gerechtelijk onderzoek.

moeten deze ondertekenen. Wie bij of voor Plan Nederland

• Een melding uit Bangladesh betrof een incident, waar het

wil werken, moet een Verklaring Omtrent het Gedrag

contract met een partner is ontbonden na beschuldig-

(VOG) van de gemeente overleggen.

ingen van fraude, en een geval van niet-naleving van de gedragscode door medewerkers van de partner-organ-

Reputatierisicomanagement

isatie. De betrokken medewerkers zijn na onderzoek

Imagoschade is een groot risico voor een fondsenwer-

ontslagen.

vende organisatie als Plan Nederland. Om dit risico zo klein mogelijk te houden, heeft Plan Nederland een calamiteitenen communicatieplan.

• Een melding uit Ethiopië betrof non-compliance bij een partnerorganisatie, waarna het contract met de partnerorganisatie is ontbonden.

• Twee meldingen kwamen uit Liberia. Het ging om een

Operationele en veiligheidsrisico’s

geval van niet-naleving van de gedragscode, waarna

Het werk van Plan in ontwikkelingslanden brengt onvermij-

de medewerkers zijn ontslagen. De tweede melding

delijk een aantal risico’s met zich mee. Plan’s wereldwijde

betrof vermeende fraude bij een partnerorganisatie; het

Safety & Security-beleid beperkt de veiligheidsrisico’s van

contract met deze partnerorganisatie is ontbonden.

medewerkers en bezoekers die in het kader van hun werk naar programmalanden van Plan reizen. Medewerkers van Plan Nederland krijgen een Safety & Security-training, die hen beter in staat stelt om te gaan met ongewone situaties in ontwikkelingslanden.

• Een geval in Malawi van vermeende fraude bij een partnerorganisatie leidde tot ontbinding van het contract met deze partnerorganisatie.

• Uit Kenia kwam een melding van non-compliance bij een partnerorganisatie, waarna het contract is ontbonden.

• De totale omvang van fraude en non-compiance in FY14 is € 86.221 op een totale besteding van € 43.697.000, een percentage van 0,2%.

Jaarverslag Plan Nederland

Spreiding van inkomstenbronnen Om te grote afhankelijkheid van één inkomstenbron te voorkomen, streeft Plan Nederland naar een zo groot mogelijke spreiding van inkomstenbronnen.

Contractuele verplichtingen Om juridische risico’s voortvloeiend uit contractuele verplichtingen tot een minimum te beperken, werkt Plan Nederland zoveel mogelijk met standaardcontracten en algemene inkoopvoorwaarden. Contracten met een waarde hoger dan 25.000 euro of met een relatief hoog risicoprofiel worden extern juridisch getoetst.

Verdere ontwikkeling van het risicomanagement Behalve verdere integratie van kwaliteitsmanagement en risicomanagement in de reguliere planning- en controlcyclus heeft Plan Nederland in het verslagjaar een begin gemaakt met het integreren van risicomanagement in de dagelijkse besturing van de organisatie.

Concrete voorbeelden hiervan zijn: • Het integreren van risicofactoren (landenrisico, projectrisico en partnerrisico) bij de beoordeling van acquisitie-inspanningen (in samenwerking met de externe partner Laluz).

• Het integreren van risicofactoren in PME en financial control. In het kader hiervan kijkt Plan Nederland naar een bestaande, geautomatiseerde tool van Plan International. Het voornemen is deze tool geïmplementeerd te hebben in FY15.

77

78

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

7. Doorkijk naar 2015

79

80

Jaarverslag Plan Nederland

7. Doorkijk naar 2015 In 2015 blijft Plan Nederland zich richten op de eerder vast-

het gebied van kindgerichte armoedebestrijding, gender

gelegde meerjarendoelstellingen. Hieronder leest u wat dat

en de situatie van meisjes en jonge vrouwen in ontwik-

concreet betekent in verslagjaar 2015.

kelingslanden benutten om zich te profileren om zo de

7.1 Internationale Programma’s • Het komende verslagjaar wordt spannend omdat de

naamsbekendheid van Plan Nederland te vergroten en het imago als inhoudelijke expert verder te verbeteren.

overheidssubsidie voor het Girl Power-programma, de

Ook wil Plan Nederland de politiek en beleidsmakers

MFSII-financiering, eindigt en Plan Nederland

op de ministeries en bij de Europese Unie ontvankelijk

tegelijkertijd werkt aan een strategisch partnerschap met

maken voor de missie van Plan.

het ministerie van Buitenlandse Zaken. Naar verwachting in het verslagjaar 2015-2016 geboekt. Dat betekent een

7.2 Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving

verwachte terugval in inkomsten. Komend jaar werkt

• Ook in het komende verslagjaar gaat Plan Nederland

worden inkomsten in dat kader - mits toegekend - pas

Plan Nederland ook intensief aan de acquisitie van

werken aan de bekendheid van het merk, als fundament

nieuwe corporate partners.

voor fondsenwerving en om deelnemers voor

• Efficiëntere samenwerking tussen de programmamanagers in de programmalanden en de themadeskundigen bij Plan Nederland moet leiden tot beter programmabeheer,

evenementen te activeren, onder meer met de voortzetting van de landelijke campagne.

• In het komende jaar gaat Plan Nederland de inhoudelijke

zowel inhoudelijk als financieel. De trend van decentrali-

standpunten en de impact van de programma’s van Plan

satie van fondsen wordt voortgezet. In dat kader zoekt

meer benadrukken in position papers, eigen onderzoek,

Plan Nederland nog meer dan voorheen naar samenwerking met de collega’s in de programmalanden (de

en in alle eigen media.

• De ontwikkelde strategie voor klantcontacten wordt in

Country Offices) om lokaal fondsen te werven (bijvoor-

verslagjaar 2014-2015 voor het eerst volledig toegepast.

beeld bij ambassades en lokale subsidieverstrekkers) en

Plan Nederland verwacht daarmee meer sponsors langer

met andere fondsenwervende Plan-kantoren (de National Offices) om verstrekkers van zogenaamde megagrants,

te behouden.

• Voor de tweejaarlijkse landelijke scholierenactie

zoals de VN, de Bill and Melinda Gates Foundation of de

Schaatsen en Zwemmen voor Water is een nieuw, jaarlijks

Wereldbank gecoördineerd te benaderen.

concept ontwikkeld, in samenwerking met de Koninklijke

• Plan Nederland stemt de ontwikkeling en uitvoering van programma’s komend verslagjaar intensiever af met andere fondsenwervende Plan-kantoren. Dat is een van de manieren waarop de focus op samenwerking zich uit.

• Plan Nederland gaat kennis beter managen, onder

Nederlandsche Schaatsenrijdersbond (KNSB). De eerste editie van Schaatsen voor Water gaat in november 2014 van start.

• Voor het komende jaar staan meer experimenten gepland voor werving ten behoeve van kindsponsoring en de

andere door meer aandacht te besteden aan de

ontwikkeling van nieuwe fondsenwervende producten.

theoretische onderbouwing van de expertise in het veld.

Ook de investering voor projectsponsoring wordt geïn-

Deze kennis wordt ook meer gedeeld in externe

tensiveerd. Nieuwe verdienmodellen en kanalen zoals de

publicaties en presentaties.

vernieuwde website en platforms voor crowd funding

• Bijdragen aan naamsbekendheid en imago – Plan Nederland gaat de jarenlange ervaring en expertise op

spelen hierbij een belangrijke rol.

Jaarverslag Plan Nederland

7.3 Human Resources • FY2015 staat in het teken van de nieuwe beoordelingscyclus, het verder efficiënter inrichten van de HR-administratie, voorbereidingen op de nieuwe wetgeving ten aanzien van de flexwet en focus op de gezondheid van de medewerkers.

• HR is in gesprek met de branchevereniging en collegainstellingen om flexibele inhuur van medewerkers of bijvoorbeeld zzp’ers beter te stroomlijnen om zo sneller de juiste kandidaten te vinden.

7.4 Financiën en Bedrijfsvoering • Verdere integratie van business control en risicomanagement om goed in te spelen op de nieuwe initiatieven van Plan Nederland in de richting van social venturing en samenwerkingsvormen als publiek-private partnerschappen.

• ICT-innovatie en nauwe samenwerking met de afdelingen Internationale Programma’s en Communicatie, Marketing en Particuliere Fondsenwerving om de organisatie zo efficiënt mogelijk te laten werken en de nieuwe online mogelijkheden ten volle te benutten.

• Leveranciersmanagement, met als doel om van bestaande en nieuwe leveranciers echte business partners te maken en in dat verband zo efficiënt en effectief mogelijk langdurig samen te werken.

• Optimalisatie facility management, met als doel het flexwerken en de projectorganisatie in een prettige omgeving zo ecologisch duurzaam mogelijk te faciliteren.

81

82

Jaarverslag Plan Nederland

Jaarverslag Plan Nederland

8. Kort overzicht financiĂŤn

83

84

Jaarverslag Plan Nederland

8. Kort overzicht financiĂŤn 8.1 Staat van baten en lasten voor het jaar eindigend 30 juni 2014 Toelichting Baten fondsenwerving Baten uit eigen fondsenwerving - Kindsponsoring - Projectsponsoring - Eenmalige giften - Acties - Corporate partners - Giften in natura - Nalatenschappen

13,2

Subsidies van overheden Subsidies Nederlandse overheid Subsidies - Europese Unie Overige subsidies

13,3

Som der baten Lasten Besteed aan doelstellingen Doelstelling programma-ontwikkeling en -beheer (A1) Doelstelling Girl Power Alliance (A2) Doelstelling voorlichting en bewustwording (B) Doelstelling internationale afdracht (C)

2013/2014 Begroting

20.673 2.415 644 436 2.034 108 1.179 27.489

20.689 2.552 950 600 2.500 150 1.500 28.941

22.604 2.386 226 1 1.880 65 1.590 28.752

54 4.701 4.755

2.700 2.700

32 2.700 2.732

14.349 988 1.238 16.575

13.009 1.400 2.800 17.209

12.935 1.376 1.949 16.260

122 122 48.941

200 200 49.050

160 160 47.904

5.156 3.760 3.939 30.842 43.697

2.501 4.336 3.208 33.811 43.856

3.273 3.719 3.526 31.942 42.460

2.625 111 633 3.369

3.310 85 722 4.117

2.758 113 640 3.511

1.265

1.382

1.531

48.331 610 610 1.588 -978 610

49.355 -305

47.502 402 402 330 71 -64 337

9,6% 89,3% 90,4% 2,6% 76,0

11,4% 89,4% 88,9% 2,8% 70,9

13,1

Baten uit acties van derden - SHO - Postcode Loterij

Overige baten Netto resultaat liquide middelen

â&#x201A;Ź * 1.000 2012/2013

2013/2014

13,4

14,1

Werving baten Kosten eigen fondsenwerving Kosten acties derden Kosten verkrijging subsidies overheden

14,2

Beheer en administratie Kosten beheer en administratie

14,3

Som der lasten Resultaat Resultaatbestemming Bestemmingsreserves Bestemmingsfondsen Rechtstreekse vermogensmutatie i.v.m. IAS 19R Totale mutatie reserves en fondsen Kernratio's Kostenpercentage eigen fondsenwerving Bestedingspercentage (t.o.v. de baten) Bestedingspercentage (t.o.v. de bestedingen) Beheerskosten als % van de totale lasten Gemiddeld aantal personeelsleden, gemeten in FTE

14,4 9

-

9,6% 88,6% 89,4% 3,2% 81,7

Jaarverslag Plan Nederland

Toelichting op de inkomsten

Projectsponsoring Bij projectsponsoring structureel hebben we een aantal

Particuliere Fondsenwerving

slechte maanden gehad, door wisseling van straatwer-

Plan Nederland is gematigd tevreden over het

vingsbureau in het tweede kwartaal, waarmee nog niet de

resultaat Eigen Fondsenwerving. Hoewel we een nieuwe

gewenste revenuen worden behaald. Uiteindelijk waren

weg zijn ingeslagen met een nieuwe strategie ten aanzien

de opbrengsten 5% lager dan begroot. Het werkelijke

van fondsenwerving en wij dankzij een beter behoud van

aantal is 27.145 geworden; ten opzichte van de forecast van

kindsponsors dan voorzien ons budget voor kindsponsoring

32.260 blijft dit in aantal achter met 5.115. Het gebruik van

realiseerden, bleven de resultaten op projectsponsoring en

meerdere door-to-door-bureaus heeft een positieve invloed

eenmalige giften achter. De oorzaken zijn wel duidelijk en

op de aantallen nieuw geworven sponsors in het laatste

daar is de aanpak voor FY14 inmiddels op aangepast: eer-

kwartaal van FY14. Voor FY15 is een hogere investering in

der opstarten van door-to-door-werving voor projectspon-

werving van projectsponsors ingezet, waarbij structureel

soring, invoeren van nieuwe scripting voor straatwerving,

wordt samengewerkt met 2 buro’s op meerdere thema’s.

meer focus op eenmalige donaties bij evenementen en

minimaal één grote noodhulpactie ondersteunen. Er is nog

Eenmalig

onvoldoende verbinding tussen evenementen, campagnes

De post projectsponsoring eenmalig was € 306.000 lager

en inzet van fondsenwervende kanalen. De resultaten van

dan begroot. De voornaamste oorzaak is het langzamer

de verschillende fondsenwervende online en DM-kanalen

opschalen van nieuwe producten. Het is lastig om een exact

zijn nog niet op peil, hoewel we aan effectiviteit win-

onderscheid te maken tussen de verschillende inkomsten-

nen. Bekendheid bij het Nederlandse publiek met merk

lijnen, omdat nieuwe producten zowel betrekking hebben

en propositie is toegenomen, maar de gepercipieerde

op nieuwe verdienmodellen als op kanaalontwikkeling,

betrouwbaarheid blijft nog achter. Dit is een hoge drempel

zoals crowdfunding. Zo wordt bij nieuwe evenementen ook

voor de geefbereidheid, vooral bij moeders en senioren.

met nieuwe kanalen gewerkt. De effecten zijn dan lastig

De resultaten van social media zijn positief: we hebben een

te isoleren. Wel is een goed fundament gelegd, zodat de

grote sprong voorwaarts gemaakt tijdens de kindhuwe-

effecten van nieuwe verdienmodellen in FY15 zichtbaar

lijkcampagne en in de loop van FY13 hebben we succes-

worden.

sen geboekt met de ColorRun. Gekoppeld aan een hoger

free-publicity-bereik neemt de zichtbaarheid van Plan toe,

Nalatenschappen

ook al gebeurt dit met kleine stappen. Dat stemt hoopvol.

FY14 had een goede start, maar daarna volgden maanden

Inmiddels is ook een nieuw KPI-tracking systeem geïntro-

waarin er nauwelijks iets binnenkwam. Inkomsten uit nala-

duceerd, waardoor de resultaten van fondsenwerving beter

tenschappen zijn moeilijk voorspelbaar. De inspanningen

kunnen worden gevolgd en bijgestuurd.

ten aanzien van nalatenschappen zijn opgevoerd, maar de

effecten zijn in FY14 niet direct merkbaar. Uiteindelijk is

Resultaten specifiek

€ 1.179.000 ontvangen, 21% minder dan begroot

Kindsponsoring

(€ 1.5 miljoen) We gaan in FY15 door met een grotere

De opbrengsten kindsponsoring zijn conform de begroting

investering in nalatenschappen.

voor FY14. Het aantal sponsorkinderen is 71.207. Dit is

1.469 sponsorkinderen onder de begroting, die 72.676

Acties

was. De hogere opbrengst per sponsor maakt het verschil

Aan de actie Schaatsen en Zwemmen voor Water (SZvW),

in aantal goed. De fiscale ruimte voor schenking is gebruikt

die in november 2013 plaatsvond, hebben minder scholen

om een pilot te doen onder sponsors met 1 sponsorkind.

deelgenomen dan begroot. Dit heeft geresulteerd in 27%

Met een 5-jarige schenkingsovereenkomst mogen zij de

(€ 164.000) minder inkomsten (in totaal € 436.000), dan

donatie aftrekken. Zo kunnen zij 2 kinderen sponsoren

begroot (€ 600.000). Voor de editie in FY14 staat een

voor hetzelfde netto bedrag van 1 sponsorkind. Bovendien

nieuw jaarlijks concept klaar, in samenwerking met de

neemt de loyaliteit toe door het 5-jarige contract. Deze

Koninklijke Nederlandse Schaatsenrijders Bond (KNSB),

pilot is positief afgesloten. We zien een licht toenemende

waarbij naast scholen ook verenigingen en organisaties

belangstelling voor kind-sponsoring in de online aanvragen.

voor buitenschoolse opvang worden meegenomen in het

Voor FY15 staan meer experimenten gepland met werving.

fondsenwervende model.

85

86

Jaarverslag Plan Nederland

Resultaten specifiek

De baten corporate partners van € 2.034.000 bestaan in

Voorlichting & Bewustwording

FY14 grotendeels uit inkomsten van Accenture

De programmabestedingen bij Voorlichting & Bewustwording

(€ 1.012.000), Adessium (€ 200.000), GSRD Foundation

lopen -15% achter. De uitvoeringskosten liggen +43% hoger,

(€ 118.000) en ASN Bank (€ 200.000). Andere major

vanwege investeringen in de merkcampagne. Voor heel FY14

donors en corporate partners droegen voor € 504.000

zijn de totale uitgaven voor Voorlichting & Bewustwording

bij. Voor heel FY14 zijn wij 19% lager uitgekomen dan de

+23% hoger uitgekomen. Per saldo is 300.000 meer

begroting. Dit heeft vooral te maken met de timing van 2

besteed aan de merkcampagne dan gepland.

Accenture-donaties. Een additionele derde grant van Accenture (betreffende een aanvraag van oorspronkelijk

Beschikbaar gesteld aan Plan International

€ 5.100.000 en nu circa € 3.600.000 voor een periode van

Kindsponsoring en programmabestedingen zijn 9% lager

3 jaar) in de regio ROA betreffend steun aan het

dan begroot. 6% hiervan heeft te maken met overma-

rehabilitatieprogramma ‘Skills to Succeed’ in de Filipijnen,

kingen naar Nederlandse partners, die verantwoord zijn

valt door timing in FY15. Gifts in kind voor een bedrag van

onder Programmabestedingen Nationaal.

€ 108.000 betreffen de pro bono bijdragen van Accenture.

Baten uit acties van derden Baten uit acties van derden bestaat op dit moment bijdragen van de Postcode Loterij. De inkomsten van de Postcode Loterij (€ 2,7 miljoen) worden in maart 2014 ontvangen. In maart 2014 ontvingen wij tevens een extra donatie van € 2 miljoen uit de Extra Trekking van de Postcode Loterij voor het project Menstrual Hygiene Management in Uganda.

Inkomsten van institutionele partners, in totaal € 16.575.000, zijn 4%, (€ 634.000) onder de begroting.

Bij het Girl Power-programma en de EU was sprake van onderbesteding in het vierde kwartaal van FY14. Ook zijn er lokale fondsen van de ambassades van Ethiopië en Mali binnengehaald, in lijn met de diversificatiestrategie van Plan Nederland.

Toelichting op de uitgaven Programmabestedingen nationaal De nationale programmabestedingen, waaronder reizen, uren en leeragenda, zijn met € 2.987.000, 273% hoger dan begroot. De oorzaak hiervan is met name de overmakingen naar (niet-MFS-)partners voor een bedrag van € 2.008.000 die waren begroot onder Beschikbaar gesteld aan Plan International.

Jaarverslag Plan Nederland

8.2 Balans per 30 juni 2014 (na resultaatbestemming) €* 1.000 Toelichting

30 juni 2014

30 juni 2013

Activa Materiële vaste activa - Immateriële vaste activa - Materiële vaste activa

4 5

Vorderingen en overlopende activa - Toezeggingen van kindsponsors - Rekening courant met Plan International - Overige vorderingen

6 7

Liquide middelen Totaal activa Passiva Reserves

656 191

19 399 909

895 244

62 438 1.839 1.327 13.418 15.592

8

2.339 10.834 14.312

9

- Bestemmingsreserves

10.879

9.291 10.879

Fondsen - Bestemmingsfondsen Totaal reserves en fondsen Voorzieningen - Pensioenvoorziening - Jubileumvoorziening

-

9.291 978

10.879

978 10.269

10 32

29 32

Kortlopende schulden - Crediteuren - Loonbelasting en sociale premies - Overige schulden

11

Totaal passiva

836 137 3.708

29 731 184 3.099

4.681 15.592

4.014 14.312

Vermogensbeleid

gebeurt bij een bank met een zo hoog mogelijke rating,

Plan Nederland kiest ervoor geen vrije reserves aan te

bij voorkeur een AAA rating. Het vermogensbeleid van

houden, zoals een continuïteitsreserve, en de bijdragen

Plan is dat er bewust voor gekozen wordt niet te beleggen

van sponsors/institutionele donoren zo spoedig mogelijk

(bijvoorbeeld in aandelen). Alle gelden zijn direct opeisbaar.

te besteden aan de doelstelling. Plan parkeert beschikbare

De liquide-middelenpositie is gedurende het boekjaar

liquide middelen op een spaarrekening of depositoreke-

toegenomen met € 2,6 miljoen. Dit wordt met name

ning bij meerdere banken (de Rabobank of de ASN Bank)

veroorzaakt door de toegekende bijdrage aan Menstrual

na periodieke toetsing via ‘de eerlijke bankenwijzer’. Dit

Hygiene project in Uganda van de Postcode Loterij.

87

88

Jaarverslag Plan Nederland

8.3 Totale lasten De totale som van de bovenstaande lasten is als volgt samengevat:

Werkelijk 2013/2014

Subsidies en bijdragen Afdrachten Uitbesteed werk Publiciteit en communicatie Personeelskosten Huisvestingskosten Kantoor- en algemene kosten Afschrijving en rente Totaal

doelstellingen werving beheer werkelijk begroting 2013/2014 2013/2014 2013/2014 2013/2014 2013/2014 % € * 1.000 € * 1.000 € * 1.000 € * 1.000 € * 1.000 3.803 3.803 2.628 45% 30.842 30.842 33.811 -9% 2.715 2.715 1.906 43% 2.416 1.208 45 3.669 3.763 -2% 2.584 1.423 804 4.811 4.710 2% 131 73 41 245 269 -9% 1.007 556 313 1.876 1.705 10% 199 109 62 370 563 -34% 43.697 3.369 1.265 48.331 49.355 -2%

2012/2013 € * 1.000 3.879 31.942 1.058 2.928 5.285 378 1.666 366 47.502

Het gemiddelde aantal personeelsleden, gemeten in

Kernaspect hiervan is het sluiten van partnerschappen met

voltijdsformatieplaatsen, is gedurende het boekjaar gedaald

inidividuele sponsors, corporate partners en institutionele

met 5,7 FTE ten opzichte van vorig jaar. In de begroting

donoren, innovatie van het aanbod, en strategische samen-

was rekening gehouden met een daling van 10,8 FTE. Dit

werking en allianties. Tot slot is het aanpassingsproces van

verschil kan worden verklaard uit het feit dat gedurende

de organisatie aan de veranderende digitale omgeving een

het verslagjaar extra investeringen zijn gedaan in nieuwe

van de speerpunten. In de meerjarencijfers zijn tevens nog

organisatie-initiatieven. De totale baten per personeelslid

te realiseren nieuwe subsidies verwerkt. Plan Nederland

zijn met 12% toegenomen ten opzicht van vorig jaar

hanteert bij de budgettering een bandbreedte tussen de

(tot € 644.388) en 7% afgenomen ten opzichte van de

8-15% als kostenpercentage eigen fondsenwerving, 3-5%

begroting, omdat er in FTE is geïnvesteerd.

beheer- en administratiekosten als percentage van de totale

De huisvestingskosten zijn 9% lager dan de begroting

lasten en 80% als bestedingspercentage. De organisatie

(als gevolg van een correctie op de huurkosten

hanteert de budgetteringsnorm van 9% algemene kosten-

voor de huurvrije periode en de verhuizing naar de

vergoeding ten aanzien van de subsidies van de overheid en

Stadhouderskade) en 35% lager dan vorig jaar. Kantoor- en

7% ten aanzien van EU-subsidies.

algemene kosten zijn inclusief druk- en portokosten, welke

ook betrekking hebben op sponsorpost. De kosten waren

Investeren in vertrouwen, omzet en gedrag

10% hoger dan de begroting. Afschrijvingskosten zijn 34%

Ondanks een aantal zichtbare verbeteringen in FY14,

lager dan begroot vanwege investeringen die niet hebben

merken we dat we ons nog niet altijd conform de gefor-

plaatsgevonden, en vrijwel gelijk aan vorig jaar.

muleerde organisatiewaarden gedragen. Na een grondige analyse van in- en externe factoren is het Directie-overleg

Toekomstinformatie

in FY14 tot de conclusie gekomen dat ‘groei in inkomsten’

In FY15 blijft Plan Nederland zich onveranderd inzetten

alleen mogelijk is als Plan Nederland groeit in vertrouwen,

in het kader van de gemaakte strategische keuzes. De

omzet en gedrag.

geleerde lessen en opgedane nieuwe inzichten zullen

daarbij richting geven aan het scherper en gerichter

Plan Nederland zal investeren in vertrouwen door de

uitvoeren van beleid dat uit deze keuzes voortvloeit.

bekendheid te vergroten, de resultaten uit het veld te laten

Uitgangspunt is dat Plan Nederland voorzichtig wil groeien.

zien en te communiceren, te investeren in omzet door

successen te maximaliseren, in dialoog te gaan met de klant

De financiële weerslag van de meerjarendoelen, visie en

(onder andere verhalen van trotse sponsors), te focussen op

missie van Plan Nederland (zoals deze voor de afdelingen

servicepakketten en te investeren in gedrag door commit-

en staf in het meerjarenbedrijfsplan is vastgelegd) zijn weer-

ment van alle Plan-medewerkers te bewerkstelligen.

gegeven in de meerjarenbegroting van Plan Nederland.

Jaarverslag Plan Nederland

Eigen Fondsenwerving

Beleid bij Plan Nederland is om ontvangen inkomsten zo

Verwacht wordt dat het natuurlijke verloop van de kindspon-

snel mogelijk overeenkomstig de doelstelling te besteden,

sors tot lagere baten zullen leiden. Omdat de inkomsten

de (tijdelijke) fondsen en reserves zo laag mogelijk

uit nalatenschappen lastig te voorspellen zijn, wordt deze

te houden en om geen vrije reserves aan te houden.

conservatief ingeschat. De giften en schenkingen zullen

bedragen.

vanaf verslagjaar FY15 stijgen via alternatieve wijzen van

fondsenwerving (onder andere crowd funding). Het aandeel

Kostenontwikkeling

kindsponsoring daalt naar 33% in verslagjaar 2018.

Voor de komende jaren is een normale kostenontwikkeling voorzien, rekening houdend met de noodzakelijke capaciteit

Acties van derden

en inflatie. Als percentage van de baten zal het kostenper-

Het aandeel in acties van derden betreft de Postcode

centage eigen fondswerving stijgen van 9,6% in FY14 naar

Loterij. Voor de komende jaren verwacht Plan Nederland

12,4% in FY15 vanwege extra investeringen in naamsbe-

een aandeel van € 2,7 miljoen in de baten. Tevens zullen

kendheid en imagoverbetering. Dit is nog steeds ruim onder

er jaarlijks extra projectaanvragen worden ingediend bij de

de norm van het CBF, die een normpercentage van 25%

Postcode Loterij.

hanteert. De beheer- en administratiekosten zijn de komende

jaren begroot tussen de 2,3 en 2,5 %.

Subsidies van overheden In de meerjarenbegroting is de subsidie MFSII opgenomen.

Tot en met kalenderjaar 2015, nog een jaar dus, ontvangt Plan Nederland € 12 miljoen per jaar (90% van dit bedrag in kalenderjaar 2015). Daarnaast wordt ingezet op een groeiende bijdrage uit EU- en vermogensfondsen. De totale fondsen beschikbaar voor de doelstellingen stijgen komend jaar met € 1,2 miljoen (+7%).

Doelstellingsbestedingen Volgend jaar zal relatief meer via Plan International dan via partners in Nederland worden besteed. In FY14 neemt de bijdrage aan Plan International toe met € 1,3 miljoen ten opzichte van FY14 vanwege hogere inkomsten uit subsidies van overheden. De hierop volgende jaren zal de afdracht rond de € 34 miljoen.

89

90

Jaarverslag Plan Nederland

8.4 Meerjarenbegroting FY15-FY18 *) Gecombineerde staat van baten en lasten

Fondsenwerving Baten uit eigen fondsenwerving -- Kindsponsoring -- Projectsponsoring -- Eenmalige giften -- Acties -- Corporate partners -- Vermogensfondsen -- Giften in natura -- Nalatenschappen Baten uit acties van derden -- SHO -- Postcode Loterij Subsidies van overheden -- Subsidies Nederlandse overheid (MFS) -- Subsidies Europese Unie -- Subsidies overig Overige baten -- Rente en overige baten Som der baten Lasten Besteed aan doelstellingen -- Doelstelling ondersteuning projecten en programma's (A) -- Doelstelling Girl Power desk (A2) -- Doelstelling voorlichting en bewustwording (B) -- Doelstelling internationale afdracht (C) Werving baten -- Kosten eigen fondsenwerving -- Kosten acties van derden -- Kosten verkrijging subsidies overheden Beheer en administratie Kosten beheer en administratie Som der lasten Resultaat Resultaatbestemming Vrij besteedbaar vermogen Vastgelegd vermogen Overrendement fondsbeleggingen Totale mutatie reserves en fondsen Kernratio's Kostenpercentage eigen fondsenwerving Bestedingspercentage (t.o.v. de baten) Beheerskosten als % totale lasten Gemiddeld aantal personeelsleden, gemeten in FTE

Werkelijk 2013/2014 FY14 € * 1.000

Begroting 2014/2015 FY15 € * 1.000

Begroting 2015/2016 FY16 € * 1.000

Begroting 2016/2017 FY17 € * 1.000

Begroting 2017/2018 FY18 € * 1.000

20.673 2.415 644 436 2.034 108 1.179 27.489

19.053 2.776 1.170 660 3.100 500 300 1.300 28.859

18.313 3.150 1.698 750 3.200 500 250 1.300 29.161

17.078 3.553 2.470 830 3.850 600 250 1.450 30.081

16.045 3.806 3.065 910 4.400 600 250 1.700 30.776

54 4.701 4.755

2.700 2.700

3.700 3.700

620 3.200 3.820

550 3.200 3.750

14.349 988 1.238 16.575

13.127 1.750 1.200 16.077

8.917 2.500 2.050 13.467

7.000 2.900 2.350 12.250

8.000 3.500 1.950 13.450

122 48.941

107 47.743

120 46.448

139 46.290

150 48.126

5.156

2.656

2.470

1.893

1.732

3.760 3.939

3.369 3.681

1.223 3.672

3.531

3.442

30.842 43.697

32.120 41.826

33.304 40.669

35.266 40.690

37.339 42.513

2.625 111 633 3.369

3.585 109 991 4.685

3.583 112 908 4.603

3.509 111 893 4.513

3.482 114 916 4.512

1.265 48.331 610 610

1.165 47.676 67

1.175 46.447 1

1.101 46.304 -14

1.098 48.123 3

12,4% 87,6% 2,4% 81,8

12,3% 87,6% 2,5% 78,5

11,7% 87,9% 2,4% 75,4

11,3% 88,3% 2,3% 74,9

1.588 -978 610 9,6% 89,3% 2,6% 75,9

*) Op deze meerjarenbegroting is geen accountantscontrole toegepast.