Uitgave van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk
Nr. 39
VERENIGING MOLENVRIENDEN LAND VAN CUIJK BESTUUR VOORZITTER
Mari Goossens Tel. 0485-573815 Don Werts Tel. 0485-322460 Fax 0842-110623 Perry Hendriks Tel. 0485-322872 Frits Harteman Tel. 0485-572271 Hans Heijs Tel. 0485-571463
D. Boutsstraat 25 5831 VN BOXMEER Straatkantseweg 28 5443 NC HAPS E-mail: d.werts@wxs.nl De Vang 20 5437 BP BEERS Bilderbeekstraat 23 5831 CW BOXMEER Bilderbeekstraat 26 5831 CX BOXMEER
ARCHIEFCOMMISSIE
Tel. 0485-371622
Hoogeindse Kampen 5 5447 PS RIJKEVOORT
LEDENADMINISTRATIE
Tel. 0485-322460 Straatkantseweg 28 Fax 0842-110623 5443 NC HAPS GIRONUMMER: 4008385 onder vermelding adres penningmeester
MOLENARCHIEF LAND VAN CUIJK
Tel. 0485-313647
BIOTOOPWACHT LAND VAN CUIJK
Tel. 0485-313298
SECRETARIS
PENNINGMEESTER BESTUURSLEDEN
COMMISSIES
Isabellalaan 30 5431 GW CUIJK Eenieder kan na afspraak het archief raadplegen Moleneind 4 5431 HW CUIJK
DE MOLENVRIEND 39
Colofon Jaargang 15, nummer 1, mei 1999, verschenen in juli 1999 Lijfblad van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk, opgericht in 1984. De Molenvriend wordt gratis toegezonden aan de leden van de vereniging. De contributie hiervoor is Ć’ 20,-. Aanmelding kan geschieden door het bewuste bedrag te storten op de girorekening van de vereniging. De Molenvriend is een advertentiemedium. REDACTIE
Frits Harteman
Don Werts
REDACTIEADRES
Bilderbeekstraat 23
5831 CW BOXMEER
VERDER WERKTE(N) MEE
Jacqueline van Bergen, Harry Daverveld, Hans Heijs & Jos Verberk
ILLUSTRATIES
Perry Hendriks, Ludger Pauls & Don Werts
VOORPAGINA
De oude standerdmolen van Beugen (met dank aan familie Meulensteen)
In dit Nummer pagina 2 pagina 3 pagina 4 pagina 5
pagina 7
pagina 10
pagina 12
pagina 13
pagina 16
Colofon In dit nummer Van de Redactie Mededelingen van het Bestuur Een Molen in Noord-Limburg een actueel verhaal over de molen te Ven-Zelderheide door: Frits Harteman Jaarverslag 1998 van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk het reilen en zeilen van onze club in het afgelopen jaar door: Don Werts Op Molentocht door de Anjou in Frankrijk een reisverslag over moulin caviers en andere molens door: Jos Verberk Aan de Licht een rubriek waarbij individuele molenaars zichzelf voorstellen door: Harry Daverveld Verleden en Heden een andere visie op molens door: Jacqueline van Bergen Molens in de Regio de stand van zaken omtrent onze 13 molens door: Hans Heijs
Van de Redactie Het is gebruikelijk dat u in De Molenvriend een woordje “Van de Redactie” aantreft. Een onderwerp dat hierin steeds terugkeert is ons verzoek om toezending van kopij. In ons vorig nummer schreven wij dat wij hoopten het blad dit jaar 3 à 4 keer te kunnen laten verschijnen. Deze hoop hebben wij nog steeds maar het wordt helaas steeds twijfelachtiger of we dit kunnen verwezenlijken, want zoals reeds vaker gememoreerd blijft het een moeilijke aangelegenheid voor de redactie om aan voldoende kopij te komen. Om ons verenigingsblad toch een beetje tijdig te laten verschijnen zijn we helaas genoodzaakt om in plaats van 24 genoegen te moeten nemen met 20 pagina’s in dit nummer.
Misschien moeten we wel overgaan tot het verzenden van een eenvoudige nieuwsbrief. Desalniettemin vertrouwen wij erop dat de inhoud van dit nummer u zal bevallen en hopen gaarne op toezending van kopij voor het volgende nummer van de Molenvriend.
Wat de toekomst van de Molenvriend zal brengen is voor ons een vraagteken, maar onze verwachtingen zijn dienaangaande niet erg hoog gespannen.
De Molenvriend 39, mei 1999
pagina 3
Mededelingen van het Bestuur De video over de Molens in het Land van Cuijk begint vastere vormen te krijgen. De heer Huiskes is verscheidene malen in het Land van Cuijk op bezoek geweest, om telkenmale videosessies van 2 tot 3 molens te realiseren. Als alle molens op film staan, volgt nog een heel proces van knippen en plakken en zal er een tekst moeten komen. Op deze tekst zal de komende tijd de aandacht gevestigd zijn binnen het bestuur. Ook moet nog passende muziek uitgezocht worden. Al met al moge duidelijk zijn dat de oorspronkelijke streefdatum (zomer 1999) niet gehaald gaat worden en dat deze verlegd is naar de jaarwisseling. Ook met de ansichtkaarten van alle molens lopen we achter op schema. Hier hebben we ook de medewerking van de molenaars zelf nodig, aangezien zij de geschikte momenten voor fotografie moeten aangeven. Toch is de bedoeling dat aan het eind van het zomerseizoen alle molens op de gevoelige plaat zijn vastgelegd.
ingang van volgend jaar. Vanaf 2000 zal de contributie Ć’ 22,04 bedragen. Dit komt exact overeen met 10 Euro, zodat we meteen voorbereid zijn op de komst van deze nieuwe munteenheid. Eind maart was er de traditiegetrouwe gezamenlijke maaltijd. Wederom was het dit jaar te doen bij onze “stamkroegâ€? De Zwaan in Haps. Het was opnieuw een volle bak en dus een groot succes! De vereniging is door de Molenstichting NoordBrabant benaderd een afvaardiging in het bestuur te laten plaatsnemen. Via lokale vertegenwoordigingen wil de stichting op deze wijze meer betrokken raken. De stichting is op dit moment bezig een nieuw beleidsplan te maken, waarbij bijdragen van ons welkom zijn. De vertegenwoordiging van onze vereniging wordt concreet ingevuld door ondergetekende.
de secretaris Een ander project dat op stapel staat is de aanschaf van een partij meelzakken met eigen opdruk, omdat de plastic zakken van distributeur Nutreco als lelijk en onhandig ervaren worden. Men kan het meel nu opvangen in mooie meelzakken of de meelzakken gebruiken als overzak. Na inventarisatie bleek dat er voldoende belangstelling is voor aanschaf van een vijftig- tot honderdtal zakken. Voor de opdruk zal er gekozen worden voor een standaard-molenlogo met de tekst Molens in het Land van Cuijk. Op de verenigingsagenda stonden relatief weinig activiteiten begin dit jaar. De jaarvergadering vond begin maart plaats en was met 14 personen niet eens zo slecht bezocht als werd gevreesd. Er werd een vernieuwd huishoudelijk reglement van kracht en tevens is een contributieverhoging afgesproken met
Bij overname van artikelen en/of foto's, auteur en eventuele bron(nen) vermelden. Tevens hiervan melding maken bij de uitgeefster of redactie van dit blad.
pagina 4
De redactie stelt zich niet aansprakelijk voor eventueel gemaakte fouten of anderszins ontstane ongemakken.
De Molenvriend 39, mei 1999
Een Molen in Noord-Limburg “Rust na Arbeid” te Ven-Zelderheide In het verleden hebben we onder de rubriek “Molens in het Land van Cuijk” een aantal molens voor het voetlicht gehaald. Met bovengenoemde molen willen we nu eens een uitstapje over onze regio-grens - de Maas - maken en komen dan in de kop van NoordLimburg terecht. Ons doel is het dorp Ven-Zelderheide. Ik ga ervan uit dat de meeste leden wel weten waar dit dorp gelegen is, maar ik kan me ook voorstellen dat er onder hen zijn die deze naam nog nooit zijn tegengekomen. Welnu: Ven-Zelderheide is op korte afstand van de Nederlands-Duitse grens gelegen aan de weg van Gennep naar Kleef.
Reus” te Ottersum en “Gerarda” te Heijen in erfpacht ondergebracht in een stichting genaamd: Molenstichting Gennep. Als alles goed verloopt en de financiering rond is, hetgeen er op het ogenblik naar uitziet, dan kan met de restauratie in 1999 gestart worden. Hierbij dient te worden vermeld dat de Molenstichting veel hulp heeft ontvangen van de Limburgse Molenstichting.
De molen is in 1881 in opdracht van E. van de Boogaard gebouwd en heeft sindsdien een achttal molenaars/eigenaars gekend. In 1969 heeft de laatste eigenaar/molenaar Adrianus Kock het bedrijf stilgelegd waarna de molen langzamerhand in verval is geraakt. De ruimte onder de molen, het voormalige pakhuis, heeft tot 1969 als zodanig dienst gedaan maar na dat jaar is deze ruimte ingericht voor bewoning en een pottenbakkerij. Na verkoop in 1977 zijn er voorzieningen getroffen om er een restaurant of iets dergelijks van te maken. Van deze plannen is niets terecht gekomen, gelukkig zullen we maar zeggen. De funktie voor de bewoning van het voormalige pakhuis is echter gebleven. Je herkent er geen pakhuis meer in. De huidige bewoners en eigenaar zijn ons lid Ludger Pauls met diens echtgenote Kirsten en zoontje Jurgen, die de molen gekocht hebben in 1997. Ludger loopt op het ogenblik stage op de molen “Martinus” te Beugen en hoopt als het aan hem ligt zo spoedig mogelijk zijn molen te kunnen bedienen. Voor het echter zover is moet er nog het een en ander aan de molen gebeuren. De molen verkeert namelijk in een erg vervallen staat en wacht dringend op restauratie. De vooruitzichten hierop zijn gunstig. Om een weg te vinden voor de hiervoor benodigde financiën is de molen samen met de molens “De
De Molenvriend 39, mei 1999
De molen van Ven-Zelderheide gedurende de afgelopen winter. Komende winter zou het wel eens een heel ander plaatje kunnen opleveren, als de restauratie volgens planning een aanvang heeft genomen.
pagina 5
Het koppel stenen in afwachting van zijn nieuwe behuizing.
Enige jaren geleden is de kap van de molen door molenmaker Harrie Beijk nog gedeeltelijk ver-nieuwd, doch de rest van de kap zoals voeghouten etc. moet ook dringend vernieuwd worden. Hierbij moet nog aan worden toegevoegd dat het gevlucht niet meer aanwezig is en het interieur van de overige zolders eveneens ontbreekt of voor een groot gedeelte niet meer bruikbaar is. Het hoeft dan ook geen betoog dat dit voor een aanzienlijk kostenplaatje zorgt, temeer daar de romp door het slechte voegwerk en scheuren in een erbarmelijke staat verkeert en daardoor door bij ons op de molen gekscherend ‘’de watermolen van het Ven” wordt genoemd. Als het abnormaal veel heeft geregend moet Ludger alle zeilen (niet die van het gevlucht) bijzetten om het water uit zijn woonhuis te houden.
pagina 6
Wat het gevlucht betreft; dit was tot 1943 oudhollands opgehekt. In dat jaar werd het voorzien met Van Bussel-stroomlijnwieken. Het ligt in de bedoeling dat het nieuwe gevlucht wordt uitgevoerd met dit stroomlijn systeem. Bijgaande foto’s geven u hopelijk enig inzicht in de toestand waarin de molen op het ogenblik verkeert. Maar zoals gezegd, er gloort licht aan de horizon en als de verwachtingen uitkomen, kunnen we u hopelijk voor de eeuwwisseling een ander beeld tonen; namelijk een draaiende en malende molen. Waarbij dan het accent meer op Arbeid dan op Rust zal liggen, want nu is het nog een en al Rust wat de klok slaat. Tekst: Frits Harteman Foto’s: Ludger Pauls
De Molenvriend 39, mei 1999
Jaarverslag 1998 Het verslag van de activiteiten in en om de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk bestaat uit een verslag van de diverse geledingen. Daarom zullen achtereenvolgens het bestuur, de verenigings-organen, de molenaars en de leden en begunstigers de revue passeren. De activiteiten op de diverse molens in het Land van Cuijk gedurende 1998 werden behandeld in de rubriek Molens in de Regio in het tijdschrift De Molenvriend en derhalve zal daar niet verder op ingegaan worden.
Het Bestuur Evanals andere jaren kende het bestuur van de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk gedurende 1998 een vijftal leden. Op de matig bezochte jaarvergadering in maart moesten we helaas afscheid nemen van Ben Verheijen als voorzitter en bestuurslid. Deze vacature werd ingevuld door Mari Goossens. In totaal werd er door het bestuur 9 maal vergaderd, afwisselend bij de bestuursleden thuis en eenmaal in de comfortabele doch voor dit doeleinde ietwat krappe verblijfsruimte in de molen van Sint Hubert. De belangrijkste, terugkerende agendapunten bestonden uit de organisatie van de Molendag Land van Cuijk, mobilisatie van de molenaars ten behoeve van gezamenlijk projecten, de uitgifte van ansichtkaarten van alle molens en het realiseren van een video over de molens in het Land van Cuijk. Nieuw bij de bestuursvergaderingen was de introductie van een besluitenlijst naar aanleiding van elke vergadering, zodat eenieder duidelijk kan zien wat van hem verwacht wordt en er aldus enige continuïteit in bepaalde projecten gecreëerd kan worden. De Molendag Land van Cuijk werd op zondag 8 maart een dag om nooit te vergeten. De belangstelling overtrof alle verwachtingen, het weer speelde mee en de gezamenlijke maaltijd (met maar liefst 39 deelnemers) ter afsluiting, zorgden ervoor dat we kunnen terugkijken op een succesvol evenement dat tezijnertijd weer voor herhaling vatbaar is. Eind 1998 werd er een begin gemaakt aan een tweetal promotionele projecten. Het eerste betreft het idee om van alle molens in het Land van Cuijk
De Molenvriend 39, mei 1999
ansichtkaarten uit te geven, omdat de meeste molens nu zonder zitten (of ze dat binnen afzienbare tijd zal overkomen). Bovendien kan een leuke set gemaakt worden van alle molens en kan aldus enige verkoop gegenereerd worden. Er zijn diverse offerteaanvragen gedaan en uiteindelijk is min of meer duidelijk met welke firma we in zee gaan. We kunnen volstaan met een oplage van 1000 kaarten per molen tegen een aantrekkelijke prijs. In het tweede project zit meer beweging. De bedoeling is dat we een video over de molens in het Land van Cuijk gaan realiseren. Een videohobbyist met kennis van zaken heeft dit aangeboden tegen reiskosten. Het bestuur draagt zorg voor een draaiboek, teksten, muziek en een stem. Een hele opgave dus! Verder werd er binnen het bestuur veel gepraat over de “probleemmolens”. De molen te Mill kwam in het nieuws door gestarte woningbouwactiviteiten rond en tegen de molen. In dezelfde gemeente baarde de molen van Sint Hubert ons zorgen, omdat plotseling was gebleken dat één der voeghouten was gebroken en daardoor een draailoze situatie ontstond. Deze situatie is medio 1998 opgelost, mede dankzij een gesprek met de gemeente. In de buurgemeente Cuijk werd eerder het jaar een mijlpaal bereikt in een gesprek met de gemeente naar aanleiding waarvan duidelijk werd dat Piet Peters zijn molenaarsschap zou beëindigen en overdragen aan onze vereniging. Na veel geduld en wachten is dan weer een molen “ten prooi” gevallen aan de vrijwilligers Interne zaken die aan bod kwamen, waren de wijziging van het huishoudelijk reglement naar aanleiding van het besluit om niet langer begunstigers in onze verenigingsstructuur op te nemen. Een concept is gemaakt en zal op de jaarvergadering over 1998 behandeld worden. Voorafgaand aan de Molendag Land van Cuijk was er op de zaterdag de molenmarkt van vereniging De Hollandsche Molen. Een soort kleine beurs van molenorganisaties tijdens de jaarvergadering van genoemde vereniging. Het werd een succes. Vele ansichtkaarten werden verkocht en een off-line versie van onze Internet-site kleedde het geheel aan. Dit laatste promotiemiddel werd later in het jaar
pagina 7
nogmaals gebruikt voor een open dag van de Volksuniversiteit te Boxmeer. Deze bood dit jaar wederom cursussen aan over de cultuur in het Land van Cuijk met het onderdeel molens. Helaas kon de cursus in tegenstelling tot het jaar ervoor geen doorgang vinden in verband met gebrek aan belangstelling. De stand mocht dit jaar ook nog een keer uitrukken en wel in het voorjaar tijdens een manifestatie in Boxmeer ter kennismaking van het cultureel erfgoed (in de ruimste zin des woords) in de vernieuwde gemeente Boxmeer.
De Verenigingsorganen Tweemaal is er door de Archiefcommissie een knipen plakavond belegd. Naast sorteren was er daadwerkelijk tijd om de schaar en lijmpot te hanteren. Duidelijk is dat er nog veel tijd in het Archief gestoken moet worden. Traditiegetrouw vond vroeg in het jaar de kascontrole over 1997 plaats. Ditmaal uitgevoerd door Peter Simons en Theo van Bergen. Op de jaarvergadering in maart werd Theo opgevolgd door Ben Verheijen. Overigens moesten Peter en Theo nog het kasboek doorspitten, maar het nieuwe team kan straks optimaal profiteren van de automatisering van de boekhouding, waarbij een druk op de knop zal volstaan. De redactie van ons tijdschrift “De Molenvriend” is driemaal bijeen geweest en heeft aldus de nummers 36 t/m 38 mogen verwezenlijken. De A3-laserprinter blijft daarbij een fantastisch gereed-schap. Ook dit jaar wederom weinig tot geen kopij, zodat weer een zwaar beroep werd gedaan op de creatieve vermogens van de redactieleden.
keer, maar daar kan in 1999 verandering in komen. Overigens is vanuit het Gilde gekozen voor een nieuwe aanpak, waarbij het “volgen” van de leerling centraal staat. Een en ander geschiedt via een speciaal formulier. Ook de vereniging wordt dankzij deze aanpak meer bij de diverse leerlingen en planningen betrokken. Teneinde de molenaars ook hun echte werk te laten doen en dat is in deze streek nog altijd graan malen, werd op initiatief van Mari Goossens een collectieve distributie van maalgoed opgestart. Eenieder die wil malen, kan zodoende bij een (centrale) molen graan halen, het vervolgens malen op zijn eigen molen en tenslotte in de hoedanigheid van meel terugbrengen naar de verzamelmolen. Alhoewel nog niet op volle sterkte werd deelgenomen, leek succes eind 1998 toch al verzekerd! Er werd naast de Jaarvergadering maar liefst vier maal een molenaarsvergadering gehouden. Niet allemaal in het vertrouwde “De Zwaan” te Haps, maar ook eenmaal in een comfortabele kantine bij de buurman van ondergetekende. Uiteraard werden de gezellige praatjes afgewisseld met de een of andere molenvideo of diaserie. Een ander evenement waar de harde kern van de molenaars zich lieten zien was de jaarlijkse excursie. Ditmaal werd ons andere buurland met een bezoek vereerd. Reisdoel was de pas gerestaureerde getijdenmolen van Rupelmonde onder de rook van Antwerpen. Onder deskundige begeleiding van molenmaker Johan de Punt werd deze bijzondere met vier koppels maalstenen uitgeruste molen bewonderd.
Alhoewel de molenbiotopen steeds meer aandacht moeten gaan krijgen in verband met een alsmaar groeiende bedreiging, zijn gedurende 1998 buiten de gebruikelijk controles door onze biotoopwachter Ben Verheijen geen noemenswaardige activiteiten ontplooid.
Verder deed binnen de molenaarswereld een nieuwe term zijn intrede, namelijk mobilisatie. Niet zozeer moet teruggegaan worden naar oorlogstijden maar hier wordt bedoeld het gezamenlijk aanpakken van projecten en klussen. Een aanzet werd eind 1998 gegeven bij de molen van Gassel, waar op verzoek van molenaar Jan van Haren diverse bomen niet aan de hakmessen en zagen van enthousiaste molenaars ontkwamen.
De Molenaars
Leden en Begunstigers
Dankzij de aanwinst van Haps in het rijtje draaivaardige molens, moesten er elf molens in het Land van Cuijk draaiende gehouden worden. Dit werd uitgevoerd door zo’n 21 molenaars. Hiervan zijn er 11 gediplomeerd via het Gilde van Vrijwillige Molenaars. Geen nieuwe aanwas van geslaagden deze
Was er in 1997 nog sprake van een afname van het ledental, in 1998 werd dat meer dan goed gemaakt met een forse groei in het ledental van maar liefst 12 nieuwe leden. Één afvaller kon de pret niet drukken! Aldus telde de computer begin januari 65 leden en
pagina 8
De Molenvriend 39, mei 1999
aan het eind bleef de cursor onderaan hangen op 76. De wervingsactie voor vrijwillige molenaars eind 1997 en de evenementen begin 1998 zullen hieraan een niet onbelangrijke bijdrage hebben geleverd. In ieder geval is zo’n groot draagvlak een hele mooie stimulans om met frisse moed een nieuw
verenigingsjaar in te gaan! Don Werts, secretaris Molenvrienden Land van Cuijk
Gedicht over Molens In nummer 38 van de Molenvriend hebben wij u kennis laten maken met een stukje proza over de molen “Jan van Cuijk” te Cuijk. Op een folder-omslag van Beijk Molenbouw B.V. te Afferden troffen wij een gedicht aan over het onderwerp molen waarvan wij denken dat het een toepasselijk gedicht is, niet omdat
het gelukkig niet op de molens in het Land van Cuijk slaat ,- overigens wat niet is kan nog komen -, maar wel omdat we waakzaam moeten blijven. Het doet ons dan ook een genoegen dat we met toestemming van de firma Beijk het onderstaande gedicht integraal mogen plaatsen.
De Oude Molen In den polder, tusschen weidevlakken, in de roerlooze gestrektheid van het land, staat de oude molen te verzakken. Een wiek rijst nog als een gave hand naar den hemel, maar de ander kruimde weg onder den last van weer en wind, zijn verminkt karkas zwaait door de ruimte als een doode, die geen rustplaats vindt en nu eeuwig tusschen lucht en aarde hangen moet en er komt geen respijt, tot een stomme kreet, een onverklaarde uitspraak werd hij van de eeuwigheid. De hemelen spannen hun gewelven, de wolken pluimen en verzwerven, de molen wankelt in den wind, zichzelven vergeten staat hij droomloos weg te sterven.
woekert de nacht; vlagen als hongerige gieren bespringen hem; hij huivert slechts en wacht, zonder te weten wat hem is beschoren, zonder te hunkeren of te rouwen; den hemel zal hij niet behooren en op aard niet kunnen bouwen. Geen hemel zal hem toebehooren, tusschen de velden staat hij opgericht, en wankelt en gaat niet verloren, want immer wordt een nieuwe dag geboren en nooit groeien de einders dicht. M. Mok
Zijn lichaam scheurt en door de kieren
De Molenvriend 39, mei 1999
pagina 9
Op Molentocht door de d’Anjou in Frankrijk Het regent licht als ik woensdagavond 21 oktober bij Robbert Verkerk aanbel. Reden voor het bezoek is om informatie in te winnen over molens in Frankrijk; in het bijzonder de moulins cavier in het gebied d’Anjou. Robbert noemt de molens met hun bijzonderheden zonder haperingen op. Gewapend met ‘Les moulins de France’, ‘Moulins d’Anjou’, de Michelin ‘Wegenatlas van Frankrijk’ en drie velletjes kladblaadjes met daarop de te bezoeken molens verlaat ik een kleine twee uur later Robbert. Vrijdagochtend 23 oktober half vijf gaat de wekker. We willen vrij snel vertrekken om voor zeven uur bij de Kennedy-tunnel te zijn. Twintig over vijf wordt de auto gestart; de kilometerteller staat op 14.963,5. Rond tien voor zeven passeren we de Kennedy -tunnel. Om kwart voor acht zien we de eerste molens: ‘Moulin des Olieux’ en ‘Moulin à Farine’ in
Villeneuve-d’Ascq (Nord). De eerste molen is een olie-standerdmolen die natuurlijk van binnen bekeken moet worden. Er komt iemand aanlopen. Met mijn (zeer gebrekkig!) Frans vraag ik aan hem: “C’est le moulin ouvri?” “Qui, c’est ouvri.” Nu heb ik een probleem want de deur is dicht. De man ordent wat papieren op z’n bureau en trekt een lade open. Hij haalt er een sleutel uit en staat op. Zou het de sleutel van de molen zijn? Het is de sleutel van de molen. In een veel te rustig tempo lopen we de trap op en wordt de sleutel in het slot gestoken. De deur wordt geopend. Het interieur is adembenemend mooi. Links van me staat een rij imposante stampers met ‘appelpotten’, recht voor me staat een fornuis met een bodemloze pan en een roerwerk. Het is te donker voor de automatische scherpstelling van de fotocamera. De man is vrij ongeduldig dus maak ik snel een paar foto’s op handinstelling. Na een ‘verplicht’ bezoek aan de bij de molens gevestigd museum rijden we naar Parijs. Op de rondweg nemen we de afslag ‘Porte d’Orleans’. Hier nemen we echter een verkeerde invoegstrook zodat we op de snelweg richting Lyon terecht komen. Een discussie volgt: schuld van chauffeur of bijrijder? In ieder geval wisselen we van plaats; José rijdt en ik lees kaart. Het is drie uur, we hebben een kleine 600 kilometer gereden en staan voor de standerdmolen van Maison (Eure-et-Loir). De molen heeft een dwarsgetuigd gevlucht of ‘construit au XVe siècle’ zoals de Fransen ‘t zo mooi omschrijven. De molen is gesloten en we rijden langs de molen van Ouarville (Eure-et-Loir) en Levesville-la-Chenard (Eure-et-Loir) Deze laatste molen heeft een ‘duwstaart’. De volgende molen is niet ver rijden. Het is ‘Moulin de Chesnay’ in Moutiers-en-Beause (Eure-et-Loir). Bij deze open standerdmolen met Berton gevlucht is de molenaar aanwezig. De man is verrast door ons bezoek en we mogen de molen bezichtigen. We bekijken de vele foto’s en ansichtkaarten die in de molen hangen. We zien vele Nederlandse molens waaronder een poster met de molen van Geffen. De molenaar vertelt enthousiast
pagina 10
De Molenvriend 39, mei 1999
over de molen waar zijn vader de laatste beroepsmolenaar was. Nu maalt hij een mengsel van graan, erwten en maïs. Om het bovenwiel zit een zeer smalle stalen bandvang. Het luiwerk bestaat uit een wiel om de bovenas waarover een lederen riem ligt. Door deze te spannen wordt het luiwerk bediend. Met het Berton gevlucht geheel ‘gesloten’ (of is ‘in’ een beter woord?) maalt de molen op een aardige snelheid. Op de vraag of we het Berton systeem in werking kunnen zien wordt dan ook negatief beantwoord. De molenaar moet m’n teleurstelling hebben gezien want hij gebaart dat ik naar onder moet en de camera in de aanslag moet houden. Langzaam ‘ontvouwd’ het gevlucht zich, de molen trekt meteen aan. Snel wordt het gevlucht weer gesloten. Met dit weer is deze demonstratie boven verwachting. Het weer is er niet beter op geworden, jagende lage bewolking trekt onder de hoge bewolking door. Na de standerdmolen van Ymonville en de torenmolen van Artenay zoeken we een tankstation op waar we tevens de ergste modder van de auto kunnen wassen. We overnachten in Saumur. Zaterdagochtend besluiten we om eerst het kasteel te bezichtigen. Het motregent licht als we op zoek gaan naar een ruïne van een moulin chapelle. We weten dat het boven het wijnhuis Gratien & Meyer moet liggen maar we kunnen het niet vinden. Een medewerkster van het wijnhuis weet het ook niet en gaat het aan haar manager vragen. Deze komt verbaasd naar wie er interesse heeft kijken. We stellen ons voor en we worden uitgenodigd in zijn kantoor. Hier komt zowaar een schets met omschrijving en een doorsnede te voorschijn. Het moet een heel complex geweest zijn. Met een nieuwe routebeschrijving gaan we een half uur later weer op pad maar niet nadat we een paar flessen wijn hebben ingeslagen. Nog vinden we het niet gemakkelijk. Maar het blok stenen achter de wijnranken moet het zijn. Een klei pad loopt erheen. Na alle regen is het onbegaanbaar. Desondanks wagen we het erop. De wielen slippen op de vette klei en de wagen is zo goed als onbestuurbaar. Als we vast komen te zitten hebben we een probleem. Op een stukje gras laat ik de wagen staan. Bij de moulin chapelle kruipen we door een gat naar binnen. Hoewel er weinig meer staat dan een blok stenen is het een ervaring om niet te vergeten. De gewelven waarop de ondertorens van de molens hebben gestaan zijn nog duidelijk herkenbaar evenals de stookplaats met oven. José heeft het al lang bekeken en uiteindelijk realiseer ik me dat ik alles ook al meerdere malen heb bekeken. We gaan. Het keren op de grasmat is een hele klus evenals het rijden
De Molenvriend 39, mei 1999
over, of beter door, de klei. De reis kan na deze ervaring niet meer stuk. Om van de fijne Franse keuken te genieten gaan we eten bij McDonald’s.
Figuur 1: Doorsnede moulin chapelle Moulins cavier en Berton wieksystemen beginnen al haast gewoon te worden maar toch zijn we nog niet in een moulin cavier geweest. Dit moet ‘Moulin de la Herpinière’ worden, een museummolen. Bij de molen woont een kunstenaar welke een route heeft uitgezet door de molen. Deze begint echter in zijn atelier... Toch geeft deze molen een goede indruk hoe men vroeger in deze molen geleefd heeft. De molenaar heeft alle tijd voor een praatje (er zijn natuurlijk geen andere mensen die met dit weer molens gaan bekijken). Zo weet hij te vertellen hoe je van de molen een zelfkruier maakt. Bindt een ezel vast aan de staartbalk. Aangezien het beest niet graag in de tocht (wind) staat zal hij net zo lang heen en weer lopen totdat hij precies uit de wind staat. En zo staat de molen precies op de wind! Waar of niet het is een leuk verhaal. Vanaf deze plek kijken we uit over het landschap en kunnen meer dan tien ruïnes van moulins cavier zien. We rijden naar een op het eerste gezicht redelijk intact exemplaar. Aangekomen blijkt de bovenas, wielen, koningsspil en koppel stenen nog aanwezig te zijn. Foto’s maken dus. Met ‘Moulin Blue’ eindigen we om 16.38 uur de molentocht. Onderweg regen, regen en nog eens regen. We stoppen bij een tankstation omdat ik denk dat de benzinemeter kapot is. Als ik uit wil stappen waait de deur bijna van de auto. We worden eenvoudig naar huis geblazen! Drie uur ‘s nachts komen we in Boxmeer aan. De teller blijft staan op 16.750,3 km. We hebben bijna 1.800 km gereden en zijn doodmoe. Een paar dagen later ontkurken we een fles Gratien & Meyer Délice en bekijken we de foto’s. Wanneer de wijn op is hebben we een smoes om weer terug te gaan...
Tekst en illustraties: Jos Verberk
pagina 11
Aan de Licht Harry Daverveld Waarom belangstelling voor molens? Reeds een jaar geleden vroeg Don Werts mij om een stukje te schrijven over mijn belangstelling voor en het omgaan met molens en mijn hobby’s. Ook Mari Goossens vroeg mij om een bladzijde in te vullen voor het blad de Molenvriend, bij deze dan. Mijn naam is Harry Daverveld, 63 jaar en geboren en getogen in Sint Hubert. Mijn hobby’s zijn muziek, knutselen, tekenen en schilderen, alsmede de natuur en het omgaan met molens. Muziek; al vanaf 1946 ben ik lid van de Harmonie uit Sint Hubert, waarbij ik vanaf 1947-1958 ook nog als trompettist meegespeeld heb bij de Harmonie van Mill. Van 19671981 heb ik opleiding gegeven aan het trompetterkorps Topido uit Wilbertoord en later vanaf 1987 tot heden aan het dweilorkest “de Heigalmers” uit Wilbertoord. Hiermee hebben we al enkele muzikale optredens verzorgd bij “de Heimolen” in Sint Hubert. Verdere hobby’s zijn tekenen en schilderen, waarvoor ik nog elke week naar de cursus ga. Dan nog elke eerste en derde zondagmorgen van de maand een natuurwandeling met enkele vrienden en bekenden. Eind 1995 ben ik gestart met de opleiding voor vrijwillig molenaar bij de vereniging Molenvrienden Land van Cuijk. Belangstelling voor molens is er altijd wel geweest. Wanneer ik naar mijn werk fietste kwam ik langs de Heimolen en dat was ± 39 jaar 4 maal per dag. Wanneer er dan werkzaamheden verricht werden aan de molen, was ik erbij om misschien een handje te kunnen helpen. Het was in 1966 dat er een nieuwe roe in de askop werd gestoken waarbij ik de lier heb helpen draaien, die zo’n 15 tot 20 meter van de molen was opgesteld. Ook als schooljongen ging ik naar de molen of ik moest van thuis uit een zak graan laten malen voor het enig varken dat we thuis hadden. Maar hoe de molen er van binnen uitzag dat wist ik niet, want je kwam van molenaar Piet Vereijken de trappen niet op.
pagina 12
Wat de opleiding voor molenaar betreft, dat vond ik nogal een heel karwij, de praktijk viel nog wel mee, maar de theorie, om die er op deze leeftijd nog in te stampen viel niet mee. Op 6 december 1995 ben ik begonnen met mijn opleiding en op 22 september 1997 heb ik mijn opleiding getuigschrift als molenaar in mijn bezit gekregen, met heel veel steun van Theo van Bergen. Knutselen is ook een van mijn hobby’s. Er was om en rond de Heimolen nog veel te doen. De belt kaal gemaakt van al het struikgewas en opnieuw ingezaaid. De oude Potroe een mooi plekje gegeven zodat deze goed zichtbaar is en gebruikt kan worden als picknickbank. De bouten van de staartschoren en de kruilier vastgedraaid zodat er bij het kruien al veel speling werd weggenomen. Voorts een vaste pal gemaakt op de kruilier zodat je niet meer met de losse pen hoeft te werken. Ook een geleider onder de kruilier gemaakt, waardoor de molen ook weer gekruid kan worden over de toog van de inrijpoort. Een betere bevestiging gemaakt om de molen in en uit zijn werk te zetten alsmede een nieuwe lagering aan de muurzijde van de luias gemaakt. In verband met de veiligheid van de bezoekers is een hekwerk geplaatst rond de luitafel en een hekje rond het trapgat van de luizolder. Een tochtvrij verblijf gemaakt op de meelzolder waar het in de winter goed toeven is. Op het achterkeuvelens een windvaantje aangebracht en nog vele andere dingen gerepareerd en verbeterd. En daarbij ook nog werkzaamheden verricht op de molens van Katwijk, de Vooruitgang van Oeffelt, Martinus te Beugen, Luctor et Emergo te Rijkevoort en te Wanroij op de Hamse Molen. Dus er is belangstelling voor molens in overvloed en nu tot slot maar afwachten wanneer de Heimolen wordt gerestaureerd, zodat ik met een gerust hart wat graan kan malen en niet altijd voor de prins hoef te (werken) draaien.
De Molenvriend 39, mei 1999
Verleden en Heden Vroeger.....
Nu..
Vroeger, als we bij ons thuis aan de keukentafel zaten, keken wij uit op de Sambeekse molen. Ongeveer 300 meter bij ons thuis vandaan stond hij daar, meestal fier te draaien op die grote bult.
Wie had ooit gedacht dat ik nog eens een partner zou krijgen die een verwoed molenliefhebber zou zijn. Mijn Hans, tweemaal per week gaat hij trouw met een vriend naar “zijn” molen in Beugen. Gesticht door zijn voorvader, Bartholomeus Heijs, (1868) waar hij geweldig trots op is. Wanneer de wind het toelaat staat hij wekelijks fier te draaien op de Beugense bult. 1,5 cent per omwenteling is de opbrengst tegenwoordig.. Wel een verschil met vroeger....!
Ja, in de beginjaren ’40, ik werd me toen pas bewust van zijn bestaan, werd er veel gemalen en de boerenkarren met paard reden af en aan. Als we daar speelden, wat we vaak hebben gedaan, vooral verstoppertje, moesten we uitkijken voor al dat drukke karren verkeer. We kregen dan ook vaak een waarschuwing: “Pas op, aan de kant jongens” , of; maar dat was dan vaak tegen ons jongens (= mijn broers, ik had er 6!) “ maak dat je weg komt, snotjonge.” Maar één keer zijn we werkelijk heel erg geschrokken. Met onze vriendinnetjes probeerden wij wel eens op een kaar te klimmen als hij in de molen vol geladen was. Vaak mochten we ook wel een stukje meerijden, dat was feest! Totdat op een dag Mantje Crouwers z’n kar had vol geladen en m’n vriendin en ik heel netjes vroegen of wij op de kaar mochten meerijden. Maar Mantje was die morgen blijkbaar met het verkeerde been uit bed gestapt. Hij werd gruwelijk kwaad en schreeuwde: “Maak dat je weg komt, snotapen, anders duw ik jullie in de paardekont!” Totaal verbrouwereerd vlogen wij aan de kant. Zoiets hadden wij nog nooit gehoord! Dit moest snel thuis verteld worden en dit moesten wij ook aan onze schoolvriendinnetjes vertellen. Mantje Crouwers werd zo “de” grote boeman van Sambeek en alom gevreesd!! Ook op de “bult” werd veel gespeeld, maar alleen als de wieken stilstonden. De jongens glipten nog wel eens tussen de draaiende wieken door...Ze maakten er zelfs een spelletje van, maar dat moest natuurlijk stiekem gebeuren, want als een boer of molenaar Verhofstad dat zagen.., jongens, dan was het zwaar weer... Wij meisjes waren niet zo waaghalzerig! Wel rolden wij graag van de bult, van boven naar beneden. Na de oorlog stond de Sambeekse molen er nog wel, maar zwaar gehavend. Ten dele is hij weer opgebouwd, maar ik heb het altijd betreurd dat hij niet volledig is gerestaureerd. Hij staat er nog, zonder z’n bult, zonder wieken en zonder maalderij er in. Een molen zonder ziel...
De Molenvriend 39, mei 1999
Nostalgie is het nu, maar een nostalgie waar we zuinig op moeten zijn. Een nostalgie die bij meerdere mensen leeft, gelukkig!. Ik heb kennis met ze gemaakt, met de molenaars van Oeffelt, Cuijk, Katwijk, Haps, Rijkevoort, Wanroij, Beers, Gassel, VenZelderheide en Sint Hubert. Zonder uitzondering zijn ze trots op “hun” molens. Het onderhoud is vaak liefdewerk-oud papier. De subsidies erg laag, of, wanneer men wat aangevraagd heeft bij de diverse gemeenten voor groot onderhoud, komt men meestal in een onoverzichtelijke papiermolen terecht. Maar dit mag de pret niet drukken, de molenaars gaan stug door, petje af!! Op 20 maart jl. was een bijeenkomst van de molenaarsvereniging. Met hun partners hadden we een gezellige bijeenkomst met warm buffet in De Zwaan te Haps. Hier kwam ik in de gelegenheid met iedereen wat nader kennis te maken. Een genoeglijke avond, waarbij ik constateerde dat ook de dames met het werk van hun mannen begaan zijn. Een must, heb ik wel gemerkt, want zonder dit thuisfront zou het voor de mannen moeilijk worden zo’n hobby vol te houden. Het vergt te veel vrije tijd. Ook mijn interesse is gewekt, vooral de historie van de Beugense molen, waarvan zoveel bewaard is gebleven. Jammer dat deze molen in 1978 een naamswijziging heeft ondergaan. Bartholomeus Heijs koos voor de naam ”Zeldenrust”, waarom werd deze veranderd in “Martinusmolen”? Tot mijn blijdschap kwam ik in het boek “Molens van Nederland” van Herman Besselaar, de Beugense molen tegen onder z’n oorspronkelijke naam “ZELDENRUST”. In de toekomst zal ik het molengebeuren nauw blijven volgen. Ik wens alle molenaars veel windkracht! Jacqueline van Bergen
pagina 13
Kerkhovense Molen Oisterwijk Onlangs is een leuk boekwerk verschenen over de molen te Oisterwijk. Deze molen is na een jarenlange restauratie in mei weer in gebruik genomen. Ter gelegenheid hiervan duiken de auteurs Jan Scheirs en Wim de Bakker in de geschiedenis van de molen en wordt ook stilgestaan bij de genoemde restauratie. Het boekje omvat 32 pagina's, rijk geĂŻllustreerd met oude foto's en (bouw)tekeningen (beiden zwart-wit), dit alles omgeven door een kleurenkaft op glanspapier. U kunt dit boek bestellen door overmaking van Ć’ 15,op postbank nummer 5432797 t.n.v. J. Scheirs, rekening werkgroep, Loostraat 2 te Hilvarenbeek.
Officieuze Openingsborrel Mariamolen Haps Op 27 maart was er voor de molenaars in de regio een borrel op de Mariamolen te Haps. Dit ter gelegenheid van het feit dat de molen weer kon draaien (het kruiwerk was onlangs gerepareerd) en de benoeming van de nieuwe molenaar .
pagina 14
U ziet een korte fotoimpressie van binnen en buiten de molen.
De Molenvriend 39, mei 1999
Derde Kempische Molendag Op zondag 3 oktober 1999 zal voor de derde keer de Kempische Molendag georganiseerd worden. Drie vrijwillig molenaars (Minke Bozuwa, Gerard van Baardwijk en Hans Tielemans) uit deze Brabantse streek hebben de koppen weer bij elkaar gestoken en deze dag op poten gezet. Door deze dag willen zij de aandacht vestigen op de verscheidenheid en de mogelijkheden van molens in deze streek. In de Nederlandse Kempen vindt men één standerdmolen, één grondzeiler, twaalf beltmolens, vier stellingmolens en zeven water(rad)molens. Verschillende van deze 25 molens zijn nog regelmatig in bedrijf. 20 Molenaars hebben hun medewerking toegezegd en zullen dan draaien en/of malen. Een enkeling kan of mag helaas niet draaien.
WATERMOLENS Eindhoven-Tongelre Nuenen-Neerwetten Oirschot-Spoordonk Dommelen Valkenswaard
Collse molen Hooidonkse molen Spoordonkse molen Dommelse molen Venbergse molen ??? ( In restauratie)
Van 11.00 tot ± 16.00 uur zullen deze molenaars u graag ontvangen en vertellen over de werking en het werk op de molens. Ook de historie van de molens zal uitgebreid aan bod komen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
De deelnemende molens zijn: J.H.Tielemans Zomerland 104 5663 HW Geldrop Tel. 040-2863567 (na 17.00 uur)
WINDMOLENS Standerdmolen Bergeyk
Standerdmolen
Stellingmolens Budel schoot Budel Oerle Hamont (België)
Janzona Nooit Gedagt Sint Jan Napoleonsmolen???
Grondzeiler Hapert
Hapertse molen
Beltmolens Aalst Borkel Budel Geldrop Heeze Luyksgestel Nuenen Veldhoven Vessem
De Molenvriend 39, mei 1999
Aalstermolen St.Antonius Abt Zeldenrust ‘t Nupke St.Victor De Grenswachter??? ( In restauratie) De Roosdonk De Adriaan De Jacobus
pagina 15
Molens in de Regio De Vooruitgang te Oeffelt Op de “Vooruitgang” te Oeffelt is het koppel stenen opnieuw uitgericht, door een zijde 8 mm op te vullen. Zo ook de spilbalk. De leerling-molenaars Harry Kaak uit Gennep en Ger Smits uit Ravenstein worden sinds kort voorbereid op het molenaarstentamen.dat in januari 2000 zal plaatsvinden.
De Bergzicht te Gassel
nieuws” voor deze molen helaas niet opgaat. Zie hiervoor vorige uitgaven van “De Molenvriend”.
De Jan van Cuijk te Cuijk Aan de molen worden op dit moment diverse schilderswerkzaamheden uitgevoerd. Bovendien is de kap opnieuw geteerd. Het steenkoppel is opnieuw afgesteld. Jammer genoeg zijn er weer enkele ruiten ingegooid.
Hier zijn twee nieuwe zeilen aangebracht. Ook de grote deuren zijn vernieuwd. De molen wordt voorzien van een nieuwe omheining. De molenaar is hier reeds mee begonnen.
De molen te Katwijk Van deze molen is er weinig nieuws te vermelden; alleen worden de oude zeilen van de molen van Oeffelt die voor deze molen bestemd zijn, opgeknapt. Veel succes!
De Heimolen te Sint Hubert De gemeente zal binnenkort de “Heimolen” in de schijnwerpers zetten. Verder zijn de oude zeilen verwijderd, maar waar blijven de nieuwe?
De Korenbloem te Oploo Hier is de bonte knaagkever fors aangepakt door middel van een verhittingsproces. Molenmaker Beijk is nu bezig met onderhoud en reparaties.
Een medewerker van de firma Beijk, bezig met het schilderen van de windborden op de meelzolder binnenin de molen.
De Hoop te Beers Van deze romp is op het ogenblik geen nieuws voorhanden.
De Martinus te Beugen Ook over deze molen is geen nieuws te melden. Hoewel het spreekwoord “geen nieuws is goed
pagina 16
De Mariamolen te Haps De molen is onlangs geheel onder handen genomen voor wat betreft het schilderwerk. Zo zijn de romp en de kap opnieuw geteerd en zijn de staart en het gevlucht geschilderd. Het raam in het achterkeuvelens is vernieuwd. Onlangs is het waterhol afgebroken. Of dit ook nog
De Molenvriend 39, mei 1999
binnen de restauratie wordt meegenomen, valt nog te bezien. Verder zijn de kammen en staven van het gaande werk van een bedenkelijke kwaliteit.
De Luctor et Emergo te Rijkevoort De molenaars hebben het luiwerk gerepareerd. De kruibok is in afwachting van een definitief herstel met draadeinden vastgezet. Er zit echter nog wat beweging in.
De Korenbloem te Mill De toestand van deze molen is nog hetzelfde als beschreven in ons vorige nummer.
De Hamse Molen te Wanroij
Het bijna-eindresultaat van de Mariamolen te Haps. De zeilen hangen nog veilig over de achter-zoom heen, maar de molen heeft zijn kleur weer terug gekregen.
De Molenvriend 39, mei 1999
Ook de bonte knaagkever in de Hamse molen is uitgestorven. Evenals in Oploo is hier het verhittingsproces toegepast. Helaas is hierbij door de hitte de standerd enigszins scheef getrokken. Verder zijn er nieuwe kruipalen geplaatst. Twee kruisplaten en twee steekbanden zijn gerepareerd. De molenmakers zijn begonnen met het opnieuw bekleden van het dak.
pagina 17
Molenbezoek Land van Cuijk Ronde stenen bergmolen “Martinus” te Beugen Openingstijden: zaterdagmiddag van 14:00 tot 17:00 uur Molenaar(s): Frits Harteman; Hans Heijs; Marko Sturm en Ludger Pauls Telefoonnummer(s): resp. 0485-572271; 0485-571463; 0485-573616 en 0485-515789 Ronde stenen bergmolen “Jan van Cuijk” te Cuijk Openingstijden: zaterdagmorgen van 09:00 tot 12:00 uur Molenaar(s): Ben Verheijen Telefoonnummer(s): 0485-313298 Achtkante bergmolen “Bergzicht” te Gassel Openingstijden: zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur Molenaar(s): Jan van Haren Telefoonnummer(s): 0485-331241 Zeskante bergmolen “Mariamolen” te Haps Openingstijden: zaterdagmiddag van 14:30 tot 18:00 uur Molenaar(s): Don Werts Telefoonnummer(s): 0485-322460 Achtkante stellingmolen te Katwijk Openingstijden: zaterdagmorgen van 09:30 tot 12:30 uur Molenaar(s): Peter Simons en Perry Hendriks Telefoonnummer(s): resp. 0485-313673 en 0485-322872 Ronde stenen bergmolen “De Korenbloem” te Mill Openingstijden: niet geopend voor bezoek Molenaar(s): geen Telefoonnummer(s): Ronde stenen bergmolen “De Vooruitgang” te Oeffelt Openingstijden: zaterdagmorgen van 09:00 tot 13:00 uur Molenaar(s): Theo van Bergen en John Houben Telefoonnummer(s): resp. 0485-361718 en 0485-320994 Standerdmolen “De Korenbloem” te Oploo Openingstijden: zaterdagmorgen van 09:00 tot 12:00 uur Molenaar(s): Jan van Riet en Piet Geenen Telefoonnummer(s): resp. 0485-383551 en 0485-382891 Watermolen te Oploo Openingstijden: eerste zaterdagmorgen van de maand van 09:00 tot 12:00 uur Molenaar(s): Jan van Riet en Piet Geenen Telefoonnummer(s): resp. 0485-383551 en 0485-382891 Ronde stenen stellingmolen “Luctor et Emergo” te Rijkevoort Openingstijden: zaterdagmiddag van 14:00 tot 17:30 uur Molenaar(s): Robbert Verkerk en Valerie Aben Telefoonnummer(s): resp. 0485-313647 en 0485-371622 Ronde stenen bergmolen “De Heimolen” te Sint Hubert Openingstijden: zaterdagmiddag van 14:00 tot 17:00 uur Molenaar(s): Harry Daverveld Telefoonnummer(s): resp. 0485-453353 Standerdmolen “De Hamse Molen” te Wanroij Openingstijden: zaterdag van 14:00 tot 17:00 uur Molenaar(s): Jan Selten en Jos Verberk Telefoonnummer(s): resp. 0485-452587 en 0485-578243
N.B. De openingstijden zijn slechts een indicatie. In sommige gevallen is/zijn de molenaar(s) niet of op een ander tijdstip aanwezig. Wilt u zeker zijn van een bezoek aan de molen, dan adviseren wij u telefonisch contact op te nemen met de desbetreffende molenaar(s).
pagina 18
De Molenvriend 39, mei 1999
(advertentie)
(advertentie)
(advertentie)
Beijk Molenbouw BV Rimpelt 15a 5851 EK AFFERDEN tel. 0485-531910 fax 0485-532305
De Molenvriend 39, mei 1999
pagina 19