Alternatibong Wakas sa El Filibusterismo
Kasawian Si Matanglawin ay naging pangalan ng sindak sa mga lalawigan. Hindi na siya basta tao sa bibig ng mga magsasaka. Isa na siyang aninong dumaraan sa mga bukid at kabahayan. Kung saan siya patungo ay may naiiwang hinagpis at takot. Sinasabi ng ilan na siya raw ay si Kabesang Tales, ang magsasakang inagawan ng lahat hanggang sa pati ang kaniyang katauhan ay tila nawala na rin. Labis siyang kinain ng paghihiganti, at marahil ay hindi na niya kayang akuin ang dating pangalan. Isang tanghali, sa daang paliko sa gilid ng bundok, may isang hanay ng mga lalaking nakagapos na pinapalakad ng mga guardia. Bagama’t hindi lahat sa kanila ay tulisan, mariin pa rin ang pagpapahirap sa kanila. Ang ilan ay napagbintangan lamang, ang ilan ay nahuli dahil mahirap, at ang ilan ay isinama dahil hindi marunong sumagot sa paraang ikalulugod ng nagtatanong. Sa likuran nila ay naglalakad si Carolino, isang sundalong pagod na ang mata ngunit hindi pa lubos na patay ang budhi. Sa unahan, si Mautang ay walang tigil sa paghampas at pagmumura, na para bang ang bawat palo ay patunay ng kaniyang katapatan sa kapangyarihan. Nang magmakaawa ang isa sa mga bihag, muling itinaas ni Mautang ang pamalo. Hindi na napigil ni Carolino ang sarili. “Husto na, Mautang,” ani Carolino. “At bakit?” sagot ng guardia. “Tao lamang sila katulad natin.” “Napaghahalataan kang baguhan, Carolino,” puna ng guardia. “Nararapat lamang ito para sa mga salot na katulad nila.”