TRADUCCIÓN A LA LENGUA HÑÄHÑU DEL DECRETO DE REFORMA 224, 225 DEL CÓDIGO PENAL PARA EL ESTADO DE HIDALGO NGETHO NUꞋÄ BI HMAA, NUNA HMUNTSꞋÄ KOHITSꞋU̱THUI, XÄ HÑETI GE XÄ HÑOꞋÄ DÄ GU̱KÄ NUNA: MꞋE̱PÄTꞋO̱TꞋE GE PATIꞋU̱ NUꞋU̱ YÄ MꞋE̱PI 224 NE 225 RÍ ꞋÑEꞋÄ RÄ TꞋU̱KÄKOHI GÁ NGU̱TꞋÄTHAI RI ꞋÑEPIꞋÄ RÄ MUTꞋÄHAI HÑU̱NTHE. MꞋE̱PI SE̱HE̱. Di ꞋBATIꞋU̱ yä mꞋe̱pi 224 ne 225 rí ꞋñeꞋä rä MutꞋäntꞋofo X rá Thuhu YotoꞋä rä MfistꞋofo Yoho rí ꞋñeꞋä rä TꞋu̱käkohi gá ngu̱tꞋäthai rí ꞋñepiꞋä rä MutꞋähai Hñu̱nthe, ge njaua dä gohi:
MFISTꞋOFO YOHO RÄ THUHU YOTO YÄ NTSꞋOKÄTE TꞋO̱TUÄBIꞋU̱ YÁ MꞋE̱TSI NꞋAA MUTꞋÄNTꞋOFO X RÄ MFAXÄNTꞋÄGI MꞋe̱pi 224.- NuꞋä rä jäꞋi ge ngätsꞋi ge dä tꞋo̱tꞋä nꞋa rä mfepäbi nuꞋä te pe̱tsi nꞋaa ha ge madi himbi mfaste, ge dä hñani, dä dai, dri hä ha nuꞋbu̱ hina ge di ägi nuꞋä xä mfe, ha ge di pädi rá ntsꞋoꞋä rí Ꞌñehe dä thutsuäbi hñuuꞋu̱ yá goho xe̱niꞋä rä njutꞋäthai ge xa tsꞋokuäbiꞋä dä thutsuäbi nuꞋä rä ntsꞋokäte. MꞋe̱pi 225.- NuꞋbu̱ ge nuꞋä rä jäꞋi ge bi hñani, bi dai ha nuꞋbu̱ hina nuꞋbu̱ bi me̱tsä nuꞋä rä mfe, himbi bädi ge nuꞋä rí Ꞌñehe ha nꞋa rä tꞋotꞋe ge hingä geꞋä, ngetho ge himbi jaꞋä rä njamasu ma hyonibi ge dä bädi xä hño ge nuꞋä rä jäꞋi ge bi umbäbi mi pe̱tsiꞋä rä nse̱ki ge dä ja ue̱nda, dä thutsuäbi ma deeꞋä rä njutꞋäthai mangä nuna mꞋe̱pi bi thogi. Ha nuꞋu̱ yá zo̱xä tsꞋe̱diꞋä rä mutꞋäntꞋofo bi thogi, dä fädi ge xa bi tꞋo̱tꞋä nuꞋu̱ yä jamansu ma hyonibi ge nuꞋbu̱ ge nixi to mi ja me̱tithoꞋä di mañhuua, di pe̱tsiꞋu̱ yá he̱Ꞌmi ge dri ja ma juäni toꞋo rá ue̱ndaꞋä ha nuꞋbu̱ hina toꞋo pe̱tsiꞋä ha nuꞋbu̱ rí ñeꞋu̱ yä bo̱jä di mbu̱ni, nuꞋu̱ toꞋo ma hyonibi ge dä hñaiꞋu̱ yä he̱Ꞌmi ge di ja ma juäni ge nuꞋä rä bo̱jä hinxä mfe ha ge go xä uniꞋä rä tsꞋu̱thui ge go rí Ꞌñepäbi ge dä hyoni dä tꞋo̱tꞋeꞋä rä hño gá tsꞋu̱thui ha rä MutꞋähai ha nuꞋbu̱ hina nuꞋä rä he̱Ꞌmi ma hye̱giui ge uniꞋä rä tsꞋu̱thui gá Ngu̱ꞋtätsꞋu̱thui.
YÁ THOGITHO RÁ MU̱DI. Nuna MꞋe̱pätꞋo̱tꞋe dä gu̱ rá tsꞋe̱di, rí hyaxꞋä rä pa ge drä ju̱ki ha nuꞋä rä Rä MfisntꞋohni gá xangä noya rä tsꞋu̱thui nꞋa pa ngu nꞋa pa ha rä MutꞋähai hñu̱nthe.
RÁ YOHO.- NuꞋu̱ yä mu̱di ntꞋani, yä nju̱he̱Ꞌmi gá ntꞋani ne gá nte̱nätꞋo̱tꞋe gá ntsꞋokäte ge xä fu̱tiꞋu̱ nuꞋbu̱ ge nixi xki mu̱diꞋä rá tsꞋe̱di nuna mꞋe̱pätꞋo̱tꞋe, nuꞋu̱ dä za dä tꞋo̱ꞋtuäthoꞋu̱ yá thoni ne dä tꞋo̱tꞋe ngu rí Ꞌñepäbi nuꞋä rä yaꞋä ge bi tꞋo̱tꞋeꞋä rä ntsꞋokäte nguꞋä rí ꞋñepiꞋä rá Ꞌyu̱u̱Ꞌä ge bi japi bi tꞋo̱tꞋe. RÁ HÑUU.- NuꞋä rá Dängä TsꞋu̱thuiꞋä rä MutꞋähai ri Ꞌñehe nuꞋä rá nꞋate ma Ꞌre̱tꞋa yä pa rí Ꞌñehni ge dä gu̱ rá tsꞋe̱di nuna MꞋe̱pätꞋo̱tꞋe, pe̱ste dä jaꞋu̱ yä tꞋo̱tꞋe ma hyoni ge dä xani nuꞋu̱ ja ha nuna mpadi, ngetho ge ma hyoni ge dä Ꞌbe̱tꞋo xipäbiꞋu̱ yä jäꞋi ngetho ge njabu̱ dä za dä Ꞌyo̱tꞋä yä njamasuꞋu̱ rí Ꞌñepi nuꞋbu̱ sti dangä nꞋa rä mbu̱na bo̱jä, ha njabu̱ dä ñhäki ge dä Ꞌyo̱tꞋä nꞋa rä tꞋo̱tꞋe hingi ho ha nuꞋbu̱ hina go dä tꞋo̱ꞋtuäbiꞋu̱ ma Ꞌraa. NUꞋÁ RÄ TSꞋU̱THUI GÁ MUTꞋÄHAI, NGETHOꞋU̱ YÁ TSꞋE̱DIꞋÄ RÄ MꞋE̱PI 51 NUꞋÄ RÄ NTꞋU̱IKOHI GÁ MꞋE̱PÄBIꞋU̱ YÄ MUTꞋÄHAI HÑU̱NTHE.- GE BI THOGIꞋÄ HA NUꞋÄ RÄ XE̱NI GÁ HMUNTSꞋIꞋU̱ YÄ HYOKÄ KOHITSꞋU̱THUIꞋÄ RÄ MUTꞋÄHAI, HA NUꞋÄ RÄ HNINI NJU̱NTHEꞋÄ SOTO, HÑUN ̱ THE, RÍ ꞋÑEꞋU̱ YÁ ꞋRET ̱ ꞋÄ MA YOTO YÄ PA NUꞋÄ RÁ ꞋRET ̱ ꞋA MA NꞋA RÄ ZÄNA YO MꞋO NE NꞋATE MA NꞋAA. HYOKÄ KOHITSꞋU̱THUI JOSÉ ANTONIO HERNÁNDEZ VERA RÄ NDÄ RÄ NSIHNA THUHU
RÄ HYOKÄ KOHITSꞋU̱THUI JUANA VANESA ESCALANTE ARROYO SECRETARIA NSIHNA THUHU
RÄ HYOKÄ KOHITSꞋU̱THUI EDGAR HERNÁNDEZ DAÑU SECRETARIO NSIHNA THUHU
NGU RÍ ꞋÑEꞋU̱ YÄ MꞋE̱PÄTE GE ꞋRAKÄGIꞋÄ RÄ MꞋE̱PI 71 RÄ XE̱NI I NUꞋÄ RÄ NTꞋU̱IKOHI GÁ MꞋE̱PÄBIꞋÄ RÄ MUTꞋÄHAI, NE NGU DÄ THETI NUꞋÄ MÄNGÄ NUꞋÄ RÄ MꞋE̱PI 5º NUꞋÄ RÁ KOHITSꞋU̱THUIꞋÄ RÄ MFISNTꞋOHNI GÁ XANGÄ NOYA RÄ TSꞋU̱THUI NꞋA PA NGU NꞋA PA HA RÄ MUTꞋÄHAI HÑU̱NTHE, RÍ ꞋÑEKI XÄ HÑO GE GÄ JU̱KÄ NUNA MꞋE̱PÄTꞋO̱TꞋE, HÄNGE NJABU̱, DI PE̱HNI GE DÄ TꞋOFO, DRÄ JU̱KI DÄ TꞋUDI NE DÄ SANIꞋÄ NGETHOꞋÄ RÁ HOGÄ NTHETI NE RÁ TꞋO̱TꞋE NGU RÍ ꞋÑEHE. GE BI JA HA NUꞋÄ RÁ NGU GÁ TSꞋU̱THUIꞋÄ RÁ NDÄ RÄ TSꞋU̱THUI NTHE̱GISE̱ NE NSE̱HE̱SE̱ꞋÄ HA HÑU̱NTHE, NUꞋÄ RÁ ꞋRE̱TꞋÄ MA HÑATO YÄ PA NUꞋÄ RÁ ꞋRE̱TꞋA MA NꞋA RÄ ZÄNA YO MꞋO NE NꞋATE MA NꞋAA. NUꞋÄ RÄ NDÄ GÁ NTꞋU̱IKOHI GÁ MꞋE̱PÄBIꞋU̱ YÄ MUTꞋÄHAI HÑU̱NTHE
ÑÄNTE OMAR FAYAD MENESES NSIHNATHUHU