middenbouw bovenbouw
Inleiding
Primair Onderwijs
Een “En toen…” verhaal is zo gemaakt. Maak een pakkend (deel-) verhaal. Met de hulp van een persoonlijke workshop. Beschrijf een deel van wat je ziet/hoort/voelt/wilt.
•• project Literair
workshops creatief schrijven
Deze lessenserie biedt leerlingen een aantal workshops om samen hun eigen verhaal over wat hen bezighoud te schrijven. Het kan gebundeld in de klas of publiceren op een internet-pagina met leerlingen van andere scholen.
mirjam oldenhave
!
Voorbereiding leerkracht
â—? workshopbeschrijvingen â—? internet:
Bekijk de workshops Kijk de films.
https://vimeo.com/kunstdok/..
circa 1 uur
iNHouD:
emotie
*voorbereiding *instructie *introductie *workshops
verhaal afmaken
tekening maken verhaalherschrijven de "ik" een ander persoon geven
Karakter knippen Vraag vooraf. En een antwoord
Emotie
Droom
workshop nieuws oefenen met knuffels
begin met: wie wat waar? rare woorden plaatje voor je zien
mirjam oldenhave aanleiding gevenverhaal
Naamletters woorden achter elkaar door geven
wil
doe n
de belangrijkste zin eerst
Belangrijk!
‼
instructie leerkracht
Leerlingen schrijven onbelemmerd verhalen te schrijven. Als u geen schrijffoutenverbeteringen aanbrengt geeft dit een grote schrijfstimulans.
In de klas schrijft ieder kind minstens 1 verhaal na het zien van een workshop per vimeo-pagina. Meer mag ook. Alle verhalen zijn goed en worden gebundeld. Een bundel voor in de klas (goedkoop) of één voor elk kind (duurder). Mail de verhalen naar p.kleijn@dekunstlinie.nl en uw klas krijgt een internet-publicatie.
Laat elk kind, of een klein groepje een workshop uitzoeken en bekijken.
Korte verhalen. Niet te lang laten schrijven. Als het niet lukt: stoppen. Andere workshop proberen.
De workshops zijn inspiratie. Als het anders wordt geeft het niet.
Hou de workshops exclusief, bijzonder. Als het niet zo duidelijk is, kan de film nog een keer worden bekeken.
Heeft u genoeg computers dan kan het (in groepjes) tegelijkertijd worden bekeken. En uitgevoerd. Anders na elkaar kijken. Na verloop van tijd is er genoeg tijdsverloop om de hele klas om de beurt te laten kijken.
Voor leerlingen die niet van het schrijven zijn, kan ook worden vertelt. De leerkracht kan uittypen, maar er kan ook een redactiegroep worden ingesteld. Uit de klas, of uit een andere klas. Laat niet te lang en teveel schrijven. Gebruik per workshop een half A4tje. Eerst met pen/potlood. Daarna uitwerken op de computer. Vouw een aantal halve A4tjes en niet samen tot een schrijverskladboekje.
Schrijven is het doel.
http://vimeo.com/15248349 Soms weten kinderen geen antwoord te geven op een vraag, omdat ze zich iets niet meer herinneren. Spoor ze dan aan om een antwoord te bedenken: ‘W at je niet meer weet, mag je verzinnen.’
i
introductie maximaal ½ uur
Vertel wat jullie gaan doen. Laat eerst het filmpje met de instructie voor de leerling zien. Zet de mogelijkheden op een rij. Voor u zelf en uw leerlingen.
● film EnToen Leerling ● www.vimeo.com
Vraag vooraf. En een antwoord De vraag stel je in je tekst aan het begin. Het antwoord mag je gelijk geven, of aan het einde. Wat jij het beste vindt. *opdracht: Denk aan iets wat jij hebt meegemaakt. (Of zelf verzint) Stel jezelf daarover een vraag. Zet deze vraag in 4 zinnen boven aan je stuk tekst. Daarna beschrijf je het antwoord op de vraag.
●www.vimeo.com/15247400 wachtwoord:
aanleiding verhaal
De titel van het verhaal komt niet voor in het verhaal, maar vormt de aanleiding of de rede tot het verhaal. *opdracht: Denk aan iets dat je hebt meegemaakt. Maak daar de titel mee. geven Schrijf daarna wat je daardoor, daarmee (dus met de titel) hebt meegemaakt in je verhaal.
www.vimeo.com/15440765 ● wachtwoord:
workshop 1 circa ½ uur
uur
workshop 0 circa ½ uur
verhaal afmaken
*techniek: Een begin van een spannend verhaal met een verrassend onbekend einde. *opdracht: Schrijf het einde van dit verhaal. T!P Je mag ook een andere omgeving en andere hoofdpersonen bedenken. Schrijf voor iemand anders het begin van een verhaal en laat dat dan afschrijven. Jij schrijft het verhaal van de ander af.
● www.vimeo.com/15439184 ● wachtwoord:
oefenen met knuffels Een verhaal van poppen of knuffels die tegen en met elkaar praten. Probeer wat uit en laat ze lekker tegen elkaar praten en verzin wat ze meemaken. *opdracht: Speel een verhaal met knuffels. Schrijf het op. ● www.vimeo.com/15512890 ● wachtwoord:
circa ½ uur workshop 3
circa ½ uur workshop 2
rare woorden
Rare woorden kun je achter elkaar zetten. Het lijkt dan een beetje op een verhaal. *techniek: rare woorden die een beetje met elkaar te maken hebben, worden door het verhaal met elkaar samen gebracht. *opdracht: Zet veel rare wooorden die je kent op een rijtje. Bedenk woorden zelf. W oorden die misschien niet bestaan of niets betekenen. Schrijf deze woorden op als verhaal.
● www.vimeo.com/15524515 ● wachtwoord: circa ½ uur workshop 5
tekening maken
Een tekening van wat je hebt meegemaakt, of wat je wil mee maken wordt je verhaal.
geven
*opdracht: Maak een tekening. Kijk goed naar je tekening. Maak van deze tekening je verhaal.
● www.vimeo.com/15514190 ● wachtwoord:
circa ½ uur workshop 4
uur
plaatje voor je zien
André leest het verhaal van Puck voor en ziet het voor zich. *techniek: beelden voor je zien engeven beschrijven. *opdracht: Bedenk zelf een ruimte en situatie. Zie ze voor je. Beschrijf dan wat je ziet. ● https://vimeo.com/15522199 ● wachtwoord:
circa ½ uur workshop 7
uur
de "ik" een ander persoon
Geert van Diepen leest een verhaal voor over wat hem zelf is overkomen toen hij jong was. Hij won een prijs in een tekenwedstrijd. *techniek: Geert heeft een andere naam voor zichzelf bedacht. *opdracht: Denk aan iets belangrijks dat jou is overkomen. Schrijf een verhaal met de naam van iemand anders. Vervang je eigen naam!
● https://vimeo.com/15522118 ● wachtwoord:
circa ½ uur workshop 6
begin met: wie wat waar?
T!p!
Bedenk een hoofdpersoon. Wanneer speelt het verhaal zich af? (bijv. in de toekomst, het verleden, enz.) Bedenk wat de hoofdpersonen gaan beleven. Wat of wie ontmoeten de hoofdpersonen? ● Bedenk waar het verhaal zich afspeelt. ● Voor wie ga ik het verhaal schrijven? Ga het verhaal schrijven met behulp van stap 1 t/m 6. ● Laat het verhaal lezen door iemand anders. Vraag wat zij ervan vinden.
.
verhaalherschrijven • Schrap twintig onnodige woorden uit je tekst. Zoals: soms, wel, eigenlijk, maar… Soms moet je een zin een beetje veranderen om hem weer goed te laten lopen. • Maak een nieuwe pakkende beginzin. • Bekijk of alles in dezelfde tijd staat. • Bedenk drie titels voor je verhaal.
workshop nieuws
emotie Kijk naar een kunstwerk. En kies een emotie. *techniek: gebruik bij het schrijven de emotie
*opdracht: Zoek een afbeelding van een kunstwerk. Internet, op straat, in de stad, in een tijdschrift. Schrijf wat je ziet, schrijf wat je hoort, schrijf wat je voelt. â—? geen filmpje!!
circa ½ uur workshop ...
Elke week komen er nieuwe workshops bij. Of jij maakt zelf een mooie workshop! Stuur een mail naar p.kleijn@dekunstlinie.nl en je ontvangt antwoord met een adres van een internetpagina met een workshop. Deze pagina is beveiligd met een wachtwoord.
de belangrijkste zin eerst
workshop 12 De belangrijkste zin eerst | Els Joosten Els heeft een aantal zinnen. De zinnen vormen een kort verhaal. Daar maakt ze een filmpje van. Echt, maar ook in haar hoofd. Daarna husselt ze de zinnen in een andere volgorde. *techniek: zinnen van een verhaal van plaats veranderen *opdracht: die vertelt Els je in de film
https://vimeo.com/20948577
circa ½ uur workshop 12
Belangrijk!
workshop 17 Belangrijk! | Lyanne Lamar Lyanne laat een fragment horen van het boek Hoe overleef ik de brugklas. De eerste zin is erg belangrijk! Ze legt uit waarom en hoe je dat kunt oefenen. *techniek: De eerste zin is zo spannend/leuk dat iemand gelijk aandacht voor je verhaal heeft. Maar hoe maak je zo de eerste zin? Niet erop zitten wachten. Neen. Beginnen met schrijven en achteraf de eerste zin zoeken in de tekst die je al geschreven hebt. *opdracht: Schrijf een verhaal over iets van je lichaam. Sla de eerste zin over! Kies achteraf de eerste zin. circa ½ uur workshop 17
https://vimeo.com/19476207
Karakter knippen
workshop 16: karakter knippen 2 | mirjam oldenhave Kinderboekenschrijfster Mirjam Oldenhave vertelt een stuk van een verhaal van Mees Kees. Ze legt ook uit hoe ze tot een personage in haar verhalen komt. Ze knipt zomaar mensen uit uit tijdschriften en bladen. Dan bedenkt ze allemaal dingen die bij die mensen passen. Dan laat ze verschillende van de verknipte karakters elkaar ontmoeten. *techniek: uitknippen van plaatjes van mensen. Verzinnen van dingen die bij die mensen passen. *opdracht: knip mensen uit en verzin een lijstje van 10 dingen die bij die mensen horen. Daarna gaan uitgeknipte mensen elkaar ergens ontmoeten. Verzin de plek waar ze elkaar gaan ontmoeten. *opdracht: één is wat kwijt en de anderen helpen zoeken.
https://vimeo.com/17762076
circa ½ uur workshop 16
Karakter knippen
workshop 15 karakter knippen 1 | Mirjam Oldenhave Kinderboekenschrijfster Mirjam Oldenhave vertelt een stuk van een verhaal van Mees Kees. Ze legt ook uit hoe ze tot een personage in haar verhalen komt. Ze knipt zomaar mensen uit uit tijdschriften en bladen. Dan bedenkt ze allemaal dingen die bij die mensen passen. Dan laat ze verschillende van de verknipte karakters elkaar ontmoeten. *techniek: uitknippen van plaatjes van mensen. Verzinnen van dingen die bij die mensen passen. *opdracht: knip een mens en verzin een lijstje van 10 dingen die bij dat mens horen. Daarna gaan ze uitgeknipte mensen van anderen ontmoeten.
https://vimeo.com/17761872
circa ½ uur workshop 15
doen
workshop 14: doen | Lotte van Dijck Lotte leest een deel uit verhaal van haar voor. Het verhaal over Ko Piloot. Ko wil piloot worden maar heeft een probleem. Ko ziet de kleur groen niet als groen. Dan mag je geen piloot worden! *techniek: je hoofdpersoon wil iets. Om dat voor elkaar te krijgen moet hij iets 'doen'. Leuk bij een verhaal is dat er een probleem is dat overwonnen moet worden om hetgeen je wilt doen voor elkaar te krijgen. *opdracht: Bedenk wat je hoofdpersoon wil. Bedenk ook een probleem waar je hoofdpersoon mee te maken krijgt. En hoe hij het probleem oplost zodat hij kan gaan doen wat hij wil doen.
https://vimeo.com/17761296
circa ½ uur workshop 14
wil
workshop 10: wil | Lotte van Dijck Lotte leest een stuk van haar verhaal over Tuur en zijn verderkijker. *techniek: Ze vertelt dat het voor iemand in je verhaal goed is als die wat "wil". Als hij niks wil, doet ie niks en heb je geen verhaal. *opdracht: Bedenk iemand die wat "wil". Schrijf dan een verhaal dat jouw persoon gaat proberen te doen wat ie "wil". https://vimeo.com/17210881
circa ½ uur workshop 10
woorden achter elkaar door
workshop 13 woorden achter elkaar door | Dorus Luycks Dorus ziet woorden in zijn omgeving en zet ze achter elkaar. Soms rijmen de woorden. Met een gedicht van Paul van Ostaijen als voorbeeld laat hij horen hoe je met gewone woorden een verhaal / gedicht kan schrijven. *techniek: woorden uit je omgeving achter elkaar zetten. *opdracht: Kijk in jouw omgeving welke dingen je ziet. Schrijf deze achter elkaar op. Maar daarna groepjes woorden op klank en hoe mooi ze bij elkaar passen. Kijk of je er een verhaal, of gedicht mee kunt maken. https://vimeo.com/17113163
circa ½ uur workshop 13
Droom
workshop 11: droom | Patrick Mezas Patrick vertelt een droom. Een spannend verhaal met een hond. Aan het einde vertelt hij dat het maar een droom was, maar in de werkelijkheid heeft hij als hij de deur uitloopt toch scheuren in zijn broek. Net als in zijn droom. *techniek: droom en werkelijkheid door elkaar vertellen / in elkaar verweven, zodat het niet echt is, maar toch wel zo lijkt. *opdracht: een droom van jezelf vermeng je met fantasie, of gewone dingen die je verzint tot een kort verhaal.
https://vimeo.com/17112847
circa ½ uur workshop 11
Naamletters
EnToen workshop 9: naamletters | Maria van Daalen Maria is dichteres. Een gedicht is een bijzonder verhaal. Maria laat zien hoe je met de letters van eigen naam een tekst/gedicht kunt maken. *techniek: beginletters van jouw naam zijn beginletters van de regels van je verhaal. *opdracht: Schrijf de beginletters van je naam onder elkaar. Maak met elke letter een woord dat bij jou past. Maak daarna met elk woord een zin. Schrijf met deze zin als begin nog een paar regels tekst. Dit zijn de alinea's. Versier, of maak de eerste letter van je alinea's dik en groot.
https://vimeo.com/15943323
circa ½ uur workshop 9
Emotie
EnToen Workshop 8: emotie | Franc Heijke Franc Heijke vertelt over hoe hij vroeger alleen piano moest oefenen en van zijn leraar Nederlands ook op een podium alleen moest voorspelen. Hij doet het niet, want hij vond dat helemaal niet leuk. Later ondekt hij dat spelen met anderen in een bandje op een podium wel heel leuk is. *techniek: angstig om alleen te spelen verandert in blij spelen met anderen *opdracht: Waar word jij boos, blij, of verdrietig van? En hoe kan dat veranderen? Schrijf een verhaal waarin je emotie verandert. Dus boos wordt blij, of verdrietig. Bang wordt blij ...
https://vimeo.com/15943153
circa ½ uur workshop 8