Magazyn nurkowy Perfect Diver nr 28

nurkowanie freediving pasja wiedza

nr 28 4(28)/2023

LIPIEC/SIERPIEŃ

cena 30,00 zł w tym 8% VAT

KOSOGONY Z FILIPIN AKTORKA KAROLINA GORCZYCA I NURKOWANIE JAPONIA W MAKRO OBIEKTYWIE

1

2

słowo wstępne

Wojciech Zgoła Redaktor Naczelny

kąd dokąd przepłynęły rekiny kosogony w oko-

S

Kolejny materiał przedstawiają nam wspólnie au-

licach Filipin? Mamy w wydaniu 2 artykuły. Oba

torzy skupieni wokół We Well Diving. Zachęca nas ty-

bardzo ciekawe. W międzyczasie jak odbywały

tuł „Nurkowanie, czyli jak lepiej poznać siebie”. Tekst

się nurkowania w podanych spotach nurkowych, te

ten koresponduje z artykułem Isadory „Nurkowanie

piękne i majestatyczne ryby zmieniły miejsce, a na-

a pewność siebie”, który jest kolejnym w tzw. „Kąciku

wet głębokość, na której można je spotkać.

kobiecym”.

Najcieplejszy okres w Europie trwa, a my w poło-

Na naszych łamach debiutuje Dominik Dopierała,

wie wakacji oddajemy w wasze ręce 28 wydanie na-

z którym odtąd będziemy się spotykać przez jakiś

szego 2-miesięcznika. Znajdziecie w nim mnóstwo

czas. Dominik przygotował dla nas krótkie i treściwe

ciekawych materiałów.

artykuły odnoszące się do szkoleń, kursów, progra-

Kilka kartek dalej, gdy już zakończycie podróż po Filipinach, czeka na was Japonia w obiektywie makro, ale też z pełną humoru i zderzenia kultur opowieścią Marcina Trzcińskiego.

mów nurkowych. Cykl rozpoczynamy materiałem „ Gdzie kończą się granice przygody?”.

Nie wiem, jak wy, ja bardzo lubię maskonury.

Udało mi się je podziwiać na dalekich Lofotach,

Jeśli chcecie poznać nurkową stronę Karoliny

a w tym wydaniu przybliża je Wojtek Jarosz, w swo-

Gorczycy, aktorki teatralnej i filmowej, to zaprasza-

im stylu. Podaje nam widzę na wesoło – koniecznie

my do lektury. Karolina zaczęła nurkować niedawno,

się o tym przekonajcie osobiście :)

jednak pasja mocno ją wciągnęła. W tej rozmowie

Na koniec szczypta wiedzy o adhezji i kohezji oraz

fascynujące spotkanie z rekinem i spojrzenie na wła-

o tym dlaczego podczas nurkowania chce nam się

sne traumy.

do toalety.

Przemysław Zyber dalej fascynuje się jaskiniami

Wydanie zamyka szeroko napisany (nie mylić

z Meksyku, a Łukasz Metrycki pokazuje nam Horkę

z długo!) artykuł Wojtka A. Filipa o sikaniu w czasie

i jej tajemnice. Mamy też kolejną odsłonę spotów

nurkowania.

nurkowych Wielkiej Brytanii.

A już tak zupełnie to wydanie zamyka okładka,

Kolejne firmy świętują swoje okrągłe rocznice.

na której macie informację o Sprzątaniu Świata w dniu

Nam udało się porozmawiać z Dennisem Stivala

16 września w Wągrowcu – świętujemy 30-lecie i ser-

– dyrektorem Fabryki Suchych Skafandrów Bare

decznie zapraszamy – dołączcie do nas i pomóżcie

na Malcie.

nam pozbierać śmieci z dna Jeziora Durowskiego.

Serdecznie zapraszam!

Spodobało Ci się to wydanie? Postaw nam wirtualną kawę buycoffee.to/perfectdiver Odwiedź naszą stronę www.perfectdiver.pl, zajrzyj na Facebooka www.facebook.com/PerfectDiverMagazine i Instagrama www.instagram.com/perfectdiver/

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

3

spis treści

10

26

32

PODRÓŻE 10 16 26

Filipiny. Czwarta rano, tuż przed pianiem koguta Spotkanie z rekinem kosogonem Japonia w makro obiektywie

NASZA ROZMOWA 22 46

Nurkowanie. Inny stan świadomości – rozmowa z Karoliną Gorczycą W fabryce skafandrów BARE – rozmowa z Dennisem Stivala

POD SUFITEM 32

4

Meksykańskie jaskinie

62 WIEDZA 48 52 62 68 69

Nurkowanie, czyli jak lepiej poznać siebie Gdzie kończą się granice przygody?

Nurkowanie a pewność siebie Adhezja i kohezja... Czyli o tym, dlaczego warto pluć do maski Dlaczego, gdy nurkuję, chce mi się siku

SŁODKA WODA 38 42 61

Kamieniołom HORKA. Alles klar (?)

Nurkowa Wielka Brytania. CHEPSTOW Jezioro Niedackie

Wydawca PERFECT DIVER WOJCIECH ZGOŁA ul. Folwarczna 37, 62-081 Przeźmierowo redakcja@perfectdiver.com

ISSN 2545-3319

redaktor naczelny

Wojciech Zgoła

fotograf

Karolina Sztaba

geografia świata i podróże

Anna Sołoducha

archeologia podwodna reklama tłumacze języka angielskiego

Szymon Mosakowski reklama@perfectdiver.com Agnieszka Gumiela-Pająkowska Arleta Kaźmierczak

38

Reddo Translations Sp. z o.o.

Piotr Witek opieka prawna projekt graficzny i skład

Adwokat Joanna Wajsnis Brygida Jackowiak-Rydzak

magazyn złożono krojami pisma

PLANETA ZIEMIA 56

Białoczarni, a kolorowi nurkowie z północy

SPRZĘT 60

Montserrat (Julieta Ulanovsky), Open Sans (Ascender Fonts) Noto Serif, Noto Sans (Google) druk Wieland Drukarnia Cyfrowa, Poznań, www.wieland.com.pl

dystrybucja centra nurkowe, sklep internetowy

preorder@perfectdiver.com

Bare ExoWear

PORADY I CIEKAWOSTKI 70

Chce mi się siku... fotografia na okładce

Adrian Juriewicz miejsce

Filipiny model

Rekin kosogon

www.perfectdiver.com

70

Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, nie odpowiada za treść ogłoszeń oraz zastrzega sobie prawo do skracania, redagowania, tytułowania nadesłanych tekstów oraz doboru materiałów ilustrujących. Przedruk artykułów lub ich części, kopiowanie tylko za zgodą Redakcji. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za formę i treść reklam.

Podoba Ci się ten numer magazynu, wpłać dowolną kwotę!

Wpłata jest dobrowolna.

PayPal.Me/perfectdiver PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

5

redakcja

WOJCIECH ZGOŁA

ANNA SOŁODUCHA

Pasjonat nurkowania i czystej natury. Lubi mawiać, że podróżuje nur-

Absolwentka Geografii na Uniwersytecie Wrocławskim, niepoprawna

kując. Pływać nauczył się jako niespełna 6-cio letni chłopiec. W wieku

optymistka… na stałe z uśmiechem na ustach 

15 lat zdobył patent żeglarza jachtowego, a nurkuje od 2006 roku.

Nurkuję od 2002 roku czyli już ponad połowę swojego życia  Zaczy-

Zrealizował ponad 750 zanurzeń w różnych regionach Świata. Napi-

nałam nurkowanie w polskich wodach, do których chętnie wracam

sał i opublikował wiele artykułów.

w ciągu roku – i sprawia mi to ogromną przyjemność!:) Do Activtour

Współautor wystaw fotograficznych. Orędownik pozostawiania

trafiłam chyba z przeznaczenia i zostałam tutaj na stałe… już ponad

miejsca pobytu czystym i nieskalanym. Propagator nurkowania.

10 lat! Z zamiłowaniem spełniam ludzkie marzenia przygotowując

Od 2008 r. prowadzi swoją autorską stronę www.dive-adventure.eu.

wyprawy nurkowe na całym świecie!  Osobiście – latam i nurkuję

Na bazie szerokich doświadczeń w 2018 roku stworzył nowy Maga-

w różnych morzach i ocenach kiedy tylko mogę, bo to jedna z miło-

zyn Perfect Diver, który od ponad 4 lat, z powodzeniem, wychodzi

ści mojego życia

regularnie co 2 miesiące w języku polskim i angielskim.

swoje wspomnienia z wypraw nurkowych na papier dzieląc się swoją

Od początku istnienia magazynu PD przelewam

pasją z innymi i nie potrafię przestać pisać;) Od 2023 na stałe w redakcji PD – mając nadzieję przynieść jej trochę „świeżej krwi”;) Spełnione nurkowe marzenie: Galapagos! Jeszcze przede mną… Antarktyda! Jeśli nie nurkuję to wybieram narty, tenisa albo mocne, rockowe brzmienia;)! Motto które bardzo lubię to: „Bądź realistą – zacznij marzyć”!:) anna@activtour.pl; www.activtour.pl;

KAROLA TAKES PHOTOS

SZYMON MOSAKOWSKI

Karolina Sztaba, a zawodowo Karola Takes Photos, jest fotografem

Student archeologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w To-

z wykształcenia i pasji. Obecnie pracuje w Trawangan Dive Centre

runiu. Początkujący płetwonurek rozpoczynający swoją przygodę

na malutkiej wyspie w Indonezji – Gili Trawangan, gdzie zamiesz-

z archeologią podwodną. Miłośnik fotografii, przyrody i koszykówki,

kała cztery lata temu. Fotografuje nad i pod wodą. Oprócz tego

a od niedawna również nurkowania.

tworzy projekty fotograficzne przeciw zaśmiecaniu oceanów oraz zanieczyszczaniu naszej planety plastikiem („Trapped”, „Trashion”).

Współpracuje z organizacjami NGO zajmującymi się ochroną środowiska i bierze aktywny udział w akcjach proekologicznych (ochrona koralowca, sadzenie koralowca, sprzątanie świata, ochrona zagrożonych gatunków). Jest również oficjalnym fotografem Ocean Mimic – marką tworzącą stroje kąpielowe i surfingowe ze śmieci zebranych na plażach Bali. Współpracowała z wieloma markami sprzętu nurkowego, dla których tworzyła kampanie reklamowe. W roku 2019 została ambasadorem polskiej firmy Tecline. Od dwóch lat jest nurkiem technicznym.

REKLAMA

KLAUDYNA BRZOSTOWSKA

SYLWIA KOSMALSKA-JURIEWICZ

Ma na swoim koncie ponad 8000 nurkowań. Nur-

Instruktorka nurkowania PADI oraz wideografka.

Podróżniczka i fotograf dzikiej przyrody. Ab-

kuje od ponad 30 lat, a w tym od ponad 20 lat jako nurek techniczny. Jest profesjonalistą z ogromną wiedzą teoretyczną i praktyczną. Jest instruktorem wielu federacji: GUE Instructor Mentor, CMAS**, IANTD nTMX, IDCS PADI, EFR, TMX Gas Blender.

Uczestniczył w wielu projektach i konferencjach nurkowych jako lider, eksplorator, pomysłodawca czy wykładowca. Były to między innymi Britannic Expedition 2016, Morpheus Cave Scientific Project on Croatia Caves, GROM Expedition in Narvik, Tuna Mine Deep Dive, Glavas Cave in Croatia, NOA-MARINE. Zawodowo jest Dyrektorem Technicznym w TecLine w Scubatech, a także Dyrektorem Szkolenia w TecLine Academy.

Większość czasu spędza w wodzie dokumentując fascynujący podwodny świat. Absolwentka ASP na kierunku Projektowania Mody w Łodzi oraz Filmoznawstwa na UAM w Poznaniu, z wykształcenia krawcowa, a z zamiłowania miłośniczka natury oraz sporej dawki adrenaliny. Kocha wszystko co z woda związane. Jej przygoda z nurkowaniem zaczęła się od podroży z plecakiem w 2016 roku.

Podczas pobytu w Tajlandii zanurkowała po raz pierwszy i od tamtego momentu straciła głowę i serce dla tego sportu. Spędzając ostatnie lata i większość swoich dni pod woda, ucząc i pokazując piękno podwodnego świata wierzy, że nurkowanie jest jednością – z samym sobą, naturą i niezwykły-

solwentka dziennikarstwa i miłośniczka dobrej literatury. Żyje w zgodzie z naturą, propaguje zdrowy styl życia, jest joginką i wegetarianką.

Angażuje się w ekologiczne projekty, szczególnie bliskie jej sercu są rekiny i ich ochrona, o których pisze w licznych artykułach oraz na blogu www.blog.dive-away.pl Swoją przygodę z nurkowaniem zaczęła piętnaście lat temu przez zupełny przypadek. Dzisiaj jest instruktorem nurkowania, odwiedziła ponad 60 państw i nurkowała na 5 kontynentach. Na wspólną podróż zaprasza z biurem podróży www.dive-away.pl, którego jest współzałożycielem.

mi stworzeniami. @waterographyk

ŁUKASZ METRYCKI

LAURA KAZIMIERSKA

KURT STORMS

Nurek od 2007 roku. Kierunki wakacyjne zawsze

Obecnie pracuje jako PADI Course Director w Tra-

Zawodowy żołnierz, odkrywca podwodnych jaskiń

wybieram pytając sam siebie – no ok, ale czy jest tam gdzie zanurkować? Fotografia podwodna to wciąż dla mnie nowość, ale z każdym kolejnym nurkowaniem uczę się czegoś nowego. „Od momentu narodzin, człowiek nosi na swych barkach ciężar grawitacji […], ale wystarczy że zanurzy się pod powierzchnię wody i staje się wolny” – J.Y.Cousteau

wangan Dive Centre na indonezyjskiej wysepce Gili Trawangan. Założycielka portalu Divemastergilis – www.divemastergilis.com @divemastergilis Od ponad 7 lat mieszka i odkrywa podwodny świat Indonezji. Jest nie tylko zapalonym nurkiem technicznym, ale także twarzą platformy Planet Heroes oraz ambasadorem marki Ocean Mimic.

Aktywnie przyczynia się do promowania ochrony koralowców i naturalnego środowiska ryb i zwierząt morskich, biorąc udział w projektach naukowych, kampaniach przeciw zaśmiecaniu oceanów i współpracując z organizacjami pozarządowymi na terenie Indonezji. @laura_kazi

i aktywny instruktor nurkowania technicznego/jaskiniowego/rebreatherowego dla IANTD. Karierę nurkową rozpoczął w Egipcie na wakacjach, a pasja trwa nadal. Kurt jest też założycielem i dyrektorem generalnym Descent Technical Diving.

Nurkuje na kilku CCR, takich jak AP, SF2, Divesoft Liberty SM. Kurt bierze udział w tworzeniu dokumentu o nowej kopalni soli w Belgii (Laplet). Projekt ten gościł w wiadomościach w Nationale TV. Prywatnie prawdziwą pasją Kurta są głębokie nurkowania jaskiniowe. Jego żona (Caroline) dzieli pasje męża i również nurkuje w jaskiniach. W wolnym czasie zwiedza belgijskie kopalnie łupków, a kiedy nie eksploruje, zabiera kamerę by dokumentować nurkowania.

REKLAMA

+48 502 138 403 http://www.deepdivingslesin.pl/ baza-nurkowa-honoratka/

stała współpraca

WOJCIECH A. FILIP

stała współpraca

WOJCIECH JAROSZ

JAKUB BANASIAK

AGATA TUROWICZ-CYBULA

Absolwent dwóch poznańskich uczelni – Akademii

Płetwonurek od 2008 r. Pasjonat M. Czerwonego

Od dziecka marzyłam, żeby zostać biologiem

Wychowania Fizycznego (specjalność trenerska – piłka ręczna) oraz Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Wydziału Biologii (specjalność biologia doświadczalna). Z tą pierwszą uczelnią związał swoje życie zawodowe próbując wpływać na kierunek rozwoju przyszłych fachowców od ruchu z jednej strony, a z drugiej planując i realizując badania, popychając mozolnie w słusznym (oby) kierunku wózek zwany nauką. W chwilach wolnych czas spędza aktywnie – jego główne pasje to żeglarstwo (sternik morski), narciarstwo (instruktor narciarstwa zjazdowego), jazda motocyklem, nurkowanie rekreacyjne i wiele innych form aktywności,

ny idei ochrony delfinów, rekinów i wielorybów.

Nurkuje głównie tam, gdzie można spotkać te zwierzęta i monitorować poziom ich dobrostanu.

Członek Dolphinaria-Free Europe Coalition, wolontariusz Tethys Research Institute oraz Cetacean Research & Rescue Unit, współpracownik Marine Connection. Od 10 lat uczestniczy w badaniach

morskim i udało mi się spełnić te marzenia. Skończyłam studia na kierunku oceanografia, gdzie od niedawna rozpoczęłam studia doktoranckie.

Moja przygoda z nurkowaniem zaczęła się, kiedy miałam 12 lat. Kocham obserwować podwodne życie z bliska i staram się pokazać innym nurkom jak fascynujące są podwodne, bałtyckie stworzenia.

nad dziko żyjącymi populacjami delfinów oraz audytuje delfinaria. Razem z zespołem „NIE! Dla Delfinarium” przeciwdziała trzymaniu delfinów w niewoli i popularyzuje wiedzę na temat delfinoterapii przemilczaną bądź ukrywaną przez ośrodki zarabiające na tej formie animaloterapii.

piszą dla nas

a także fotografia, głównie przyrodnicza.

i pelagicznych oceanicznych drapieżników. Odda-

TOMASZ KULCZYŃSKI

ISADORA ABUTER GREBE

MARCIN TRZCIŃSKI

ALDONA DREGER

Dla Tomka nurkowanie zawsze

Entuzjastyczny nurek, naukowiec

Absolwent UW. Fotograf i filmowiec

Zodiakalna waga. Entuzjastka zdro-

było największą pasją. Zaczął swoją

i działacz na rzecz ochrony przy-

podwodny nurkujący od 1995 roku.

wego stylu życia, lubiąca aktywny

przygodę w wieku 14 lat, rozwijając

rody. Isadora bada biologiczne

Współpracownik Zakładu Archeolo-

wypoczynek. Miłośniczka podwod-

się został instruktorem nurkowa-

znaczenie wraków statków dla

gii Podwodnej U.W. Publikuje w pol-

nego świata i fotografii podwodnej.

nia rekreacyjnego, technicznego,

ekosystemów morskich. Kierowana

skich i zagranicznych magazynach

Pracownik HR, a po godzinach In-

Instruktorem pierwszej pomocy

ciekawością chce poznawać przy-

nurkowych.

struktor nurkowania SDI, Mentor Wi-

oraz technikiem branży nurkowej.

rodę, a także „jak zostać lepszym

Właściciel firmy FotoPodwodna bę-

talny, Diet coach. Dzięki pasji zwią-

Aktualnie prowadzi 5* Centrum

nurkiem”. Będąc jeszcze w począt-

dącej Polskim przedstawicielstwem

zanej z psychologią, pracą z ludźmi

Nurkowe COMPASS DIVERS Pobie-

kach swojej nurkowej kariery cieszy

firm Ikelite, Nauticam, Inon, Keldan,

oraz umiejętności słuchania, wie,

dziska koło Poznania, gdzie przeka-

się drogą pokonywania przeszkód

ScubaLamp.

że wszystko zaczyna się w głowie.

zuje swoją wiedzę i umiejętności po-

ucząc się od bardziej doświadczo-

www.fotopodwodna.pl

Niezwykle ceni sobie umiejętność

czątkującym oraz zaawansowanym

nych nurków, używając odpowied-

m.trzcinski@fotopodwodna.pl

podwodnego porozumiewania się

nurkom, co sprawia mu ogromną

niej konfiguracji i ćwicząc.

bez słów. Woda pomogła jej po-

radość i satysfakcję z bycia częścią

@isa_diving_nature

znać, zupełnie nieznane jak dotąd

ich podwodnej przygody…

możliwości ruchowe, a przełamanie własnych ograniczeń, jak i uczenie się czegoś nowego w naturalnym środowisku, w kontekście obcowania z przyrodą, pomogło jej w odbudowaniu kondycji psychicznej.

Autorka strony: https://aldonadreger.pl oraz https://wellbeingproject.pl Wspólniczka szkoły nurkowej: https://wewelldiving.pl

piszą dla nas

DOMINIKA ALEKSANDEREK

PIOTR STÓS

PRZEMYSŁAW ZYBER

DOMINIK DOPIERAŁA

Jednostka wielozadaniowa: łączy

Fotograf, biolog, gawędziarz, SSI In-

Moja przygoda z fotografią zaczęła

Nurkuje od zawsze, nie pamięta

w sobie pasję do literatury, nart,

structor Trainer. Nauczanie nurko-

się na długo zanim zacząłem nur-

swoich pierwszych nurkowań. Jedy-

nurkowania i psychologii. W Nau-

wania na każdym poziomie uważa

kować. Już od pierwszego nurko-

ne co pamięta, że od zawsze nurko-

tice od czasu Wielkiego Wybuchu.

za swój obowiązek. Od zarania dzie-

wania marzyłem, aby towarzyszył

wanie było jego pasją. Całe dzieciń-

W firmie zajmuje się wszystkim,

jów związany z Nauticą nierozerwal-

mi aparat. Wraz z nabieraniem

stwo spędził nad Polskimi jeziorami,

a oprócz tego jest przewodniczką

ną pępowiną współwłaścicielstwa.

wprawy w nurkowaniu mój sprzęt

które do dziś woli od dalekich desty-

nurkową, znawczynią ludzkich po-

Gniazduje na chorwackiej wyspie

do fotografii również ewoluował.

nacji. Z wielkim sukcesem zamienił

trzeb – czyli szefową marketingu,

Vis, na łodziach safari w Egipcie

Od prostej kamerki GoPro poprzez

pasję w sposób na życie i biznes.

inicjuje i prowadzi dalekie wypra-

oraz tam, gdzie pod wodą pięknie,

kompakt oraz lustrzankę do peł-

Ciekawość świata i ciągłe dążenie

wy. Nadal uważa, że Chorwacja jest

jak świat długi i szeroki. Pracuje

noklatkowego bezlusterkowca. Te-

do doskonałości i perfekcji to głów-

najpiękniejsza na świecie. Pracuje

w Nautica Safari.

raz nie wyobrażam sobie nurkować

ne cechy, które na pewno mocno

w Nautica Safari.

nautica.pl

bez aparatu. Mam wrażenie, że fo-

mu przeszkadzają w życiu. Zawodo-

nautica.pl

Piotr.Stos@nautica.pl

tografia podwodna nadaje sens mo-

wy instruktor nurkowania, fotograf,

jemu nurkowaniu.

filmowiec.

www.facebook.com/przemyslaw.

Twórca Centrum Nurkowego DECO,

zyber

Course Director PADI, TecTrimix In-

www.instagram.com/przemyslaw_

structor Trainer TECREC.

Dominika.Aleksanderek@nautica.pl

zyber/ www.deep-art.pl

MICHAŁ CZERNIAK

PIOTR KOPEĆ

AGNIESZKA ROMAŃCZUK

JACEK TWARDOWSKI

Absolwent Politechniki Poznańskiej,

...znany bardziej jako Wąski.

Zawodowo jestem wieloletnim prak-

Wodnik z urodzenia. Amator foto-

finansista, biegły rewident. Nurek

Zawodowo główny specjalista BHP,

tykiem w dziedzinie zarządzania za-

grafii podwodnej.

zafascynowany teorią nurkowa-

inspektor ochrony PPOŻ oraz in-

sobami ludzkimi z 25-letnim stażem

Żeglarz, miłośnik archeologii pod-

nia – fizyką i fizjologią. Zakochany

struktor pierwszej pomocy. Pry-

w renomowanych korporacjach,

wodnej i nurkowania wrakowego.

w archeologii podwodnej pasjonat

watnie mąż i tata swojej córeczki.

od 8 lat w Singapurze. Mieszkałam

Instruktor nurkowania TDI SDI. Za-

historii Starożytnego Rzymu, ak-

Członek stowarzyszenia Bellator

i pracowałam również w Europie

wodowo zajmuje się budowaniem

tywny Centurion w grupie rekon-

Societas, w którym nazywany jest

i USA. Od wielu lat pasjonuję się psy-

osiedli i domów wakacyjnych.

strukcyjnej Bellator Societas (Rzym

Św. Marcinem, bo corocznie wciela

chologią i psychoterapią, problema-

Wspólnik szkoły nurkowej:

I w.p.n.e.). Marzy, by choć raz wziąć

się w postać w trakcie imienin ulicy

mi wypalenia zawodowego i radze-

https://wewelldiving.pl

udział w po dwodnych badaniach

dnia 11 listopada w Poznaniu. Oczy-

nia sobie w zmianie. Ukończyłam

archeologicznych a następnie opi-

wiście od wielu lat zapalony nurek.

studia podyplomowe w zakresie

sać wszystko w serii felietonów.

Uwielbia nurkowanie techniczne,

psychoterapii i uzyskałam Profesjo-

Równie często jak pod wodą spotkać

w szczególności te na wrakach oraz

nalny Dyplom z Psychoterapii w The

go można w Japonii, której kulturą

wszystko, co wiąże się z aktywnością

School of Positive Psychology w Sin-

i historią fascynuje się od blisko

nad i pod wodą :)

gapurze.

trzech dekad.

artykuł sponsorowany

FILIPINY

CZWARTA RANO, TUŻ PRZED PIANIEM KOGUTA Tekst Dominika Aleksanderek

Zdjęcia Piotr Stós

Dzwonnice kościołów wystrzelają w niebo wśród pól ryżowych.

Filipiny to jedyny kraj katolicki w Azji, poza Timorem Wschodnim, i jedyny na świecie (poza Watykanem), gdzie rozwody są prawnie Filipiny

Sumatra

Borneo

Jawa

zabronione. W San Pedro Cutud, w Wielki Piątek, wierni krzyżują się na pamiątkę Męki Pańskiej. A tego samego dnia po drugiej stronie

Celebes

Nowa Gwinea

Filipin, na maleńkiej wyspie Siquijor odbywa się festiwal leczniczy, podczas którego zbierają się animistyczni szamani i w najwyższym punkcie góry odprawiają swoje rytuały.

K 10

raj pełen kontrastów. Jest tłoczno, kolorowo, gło-

życia – wystarczy zanurzyć się w oceanie kilka metrów od brze-

śno. Wysiadając na lotnisku w Manili można dostać

gu. Szykując wyprawę chcieliśmy pokazać różnorodność i PO-

Azją w twarz. Cisza trwa tylko na pustych plażach

CZUĆ odwiedzane miejsca, wiedząc z góry, że taki archipelag

i pod wodą… to tam mieści się nieprawdopodobna obfitość

różnych światów jest nie do ogarnięcia w ciągu krótkiej podróży.

artykuł sponsorowany

Przez lata uważano, że Filipiny składają się z 7 107 wysp, jednak w 2013 roku dzięki nowopowstałej organizacji rządowej NAMRIA, zajmującej się tworzeniem map i statystyk, odkryto kolejnych 500, rozrzuconych na ogromnym obszarze między Morzem Południowochińskim a Oceanem Spokojnym. Jest dobre słowo, które opisuje Filipiny – bezmiar. Tak więc – do brzegu. Posmakujmy Filipin.

Ponad 7 500 wysp rozrzuconych na ogromnej powierzchni oznacza pogodę bardzo zróżnicowaną – całkiem inna pogoda jest na Romblon, a inna na Luzon. Tajfuny najczęściej lądują na wyspach wschodnich Visayas. Najlepszy okres na podróż do tej części Azji trwa od listopada do kwietnia. Wtedy wilgotność powietrza jest stosunkowo niska, rzadko zdarzają się opady deszczu, w nocy temperatura nie przekracza 28 stopni, w dzień 27 do 36. Jeżeli zatem chcemy spędzić część zimy gdzieś, gdzie nie trzeba zbierać chrustu, podróż na Filipiny jest najlepszym wyborem.

Na Filipinach nurkowanie to standardowa pozycja w karcie dań. Przygotowując wyprawę byliśmy jak dzieci przed wystawą cukierni – co wybrać z tego menu? Wiedzieliśmy, że Filipiny to nie jest kraj na jeden raz. Przymierzyliśmy się więc do rankingu Top – trzy najlepsze miejscówki, między którymi nie trzeba będzie długo podróżować. Wygrały kosogony z Malapascua, chmury sardynek z Moalboal i wulkaniczna wyspa Apo. Uzbrojeni w tę, jak nam się zdawało – kompletną – wiedzę, polecieliśmy późną jesienią do Manili. A dalej zapamiętał nam się ciąg soczystych krajobrazów, nieznanych zapachów

co zębami w świetle latarki, przedstawił

i chaotycznych skojarzeń. Bo żałośnie

krótki briefing. Brzmiało to mniej więcej

mało zwykle pamiętamy, mimo zdjęć

tak: pogoda nie jest sprzyjająca, płynie-

i wymiany wspomnień…

my około godzinę pod fale, zmierzamy

Najpierw były kosogony. Nikt nie

do miejscówki Monad Shoal oglądać

przypuszczał, że po męczącej podró-

kosogony i jest szansa, że będziemy

ży będziemy się rwać do wstawania

tam jedyną łodzią. „Czyli będzie bardzo

o 4 rano. W głębokiej ciemności z dom-

huśtało?” – rzucił ktoś żałośnie. „Tak,

ków na plaży wysnuły się na placyk

i powinniście pić dużo wody”. „A to coś

pod palmami somnambuliczne postacie.

pomoże?” – zapytaliśmy. „Nie” – powie-

Nasz przewodnik, błyskając olśniewają-

dział i przesłał nam przyjazny uśmiech.

Manilia

Malapascua

Moalboal Apo

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

11

artykuł sponsorowany

Płochliwe zwykle kosogony podpłynęły blisko, zataczając wokół nas kręgi, łypiąc wielkimi oczyskami i pozwalając oglądać się przez prawie 40 minut!

mało, przenieśliśmy się na Cebu, do Moalboal, po północnej stronie wyspy.

Tu czekał nas prawdziwy rarytas – Sardine Run. To zjawiskowy taniec ogromnych ławic sardynek wędrujących wzdłuż wybrzeża w poszukiwaniu pożywienia. Świadkiem takiego wydarzenia można być w Afryce Południowej. Ale, chociaż South

12

Och, mimo to, było warto! Płochliwe zwykle kosogony

African Sardine Run posiada tytuł największego „sardine run”

podpłynęły blisko, zataczając wokół nas kręgi, łypiąc wielkimi

na świecie, Cebu's Sardine Run trzyma mocne drugie miejsce.

oczyskami i pozwalając oglądać się przez prawie 40 minut!

W dodatku – w przeciwieństwie do RPA, gdzie zjawisko wystę-

Podziwialiśmy ich srebrzystą skórę i grację, z którą zawijały

puje tylko przez kilka tygodni w okresie od maja do lipca, kiedy

długie ogony i znikały w oddali, by po chwili wynurzyć się

temperatura wynosi około 19°C, sardynki w Moalboal pozostają

dosłownie metr za naszymi plecami. Ten taniec powtórzył się

przy plaży przez cały rok. Pierwotnie sardynki mieszkały przy

jeszcze podczas porannych nurkowań tylko raz. Inne miejsca

wyspie Pescador, 20 minut od lądu, ale wyemigrowały w pobliże

nurkowe wokół wyspy, choć oczywiście nie mogły się z tym

brzegu około pięć lat temu. Obecnie sardynki pływają dosłow-

równać, dostarczyły nam pierwszych satysfakcji w poszukiwa-

nie o rzut kamieniem od plaży! Tutaj wszyscy doskonale rozu-

niu kolorowych ślimaków nagoskrzelnych, których jest na Fili-

mieją jakie to przynosi dochody z turystyki i łowienie tamban

pinach zatrzęsienie. Choć Malapascua wydawała się być skoń-

i tuloy – bo tak nazywają je miejscowi – jest surowo zabronione.

czonym rajem, okazało się wkrótce, że można podbić stawkę,

Miliony małych rybek tworzą potężne ławice, które unoszą się

dorzucając do puli wyspę Kalanggaman. Porażająco piękna!

w promieniach słońca, tuż pod powierzchnią wody. Zanurzenie

Zdjęcia to tylko namiastka, ale – próbowaliśmy – dronem,

się w tej falującej masie to jak wejście do innego wymiaru. Sar-

telefonem i wszystkimi zmysłami uwiecznić przynajmniej

dynki formują zwarty front, chroniąc się przed drapieżnikami,

odrobinę tego przepychu. W okolicy Malapascua zrobiliśmy

a ich synchroniczne poruszenia wyprzedzają nas zawsze o je-

po 4 nurkowania dziennie, a ponieważ ciągle było nam jeszcze

den ruch płetwą… Swoją srebrzystą barwę sardynki zawdzię-

artykuł sponsorowany

Jako trzecie miejsce nurkowań wybraliśmy Apo Island – malutką wyspę przy brzegu Negros.

Wody wokół niej ustanowiono w 1982 roku rezerwatem morskim, zamkniętym dla połowów. Dzięki temu mamy tu idealnie zdrową, spektakularną rafę z ponad 400 gatunkami koralowców, mnogość gatunków ryb, dwa gatunki żółwi morskich, kilka gatunków Nemo, mnóstwo ślimaków nagoskrzelnych, mantisy i węże morskie. Te suche informacje, pozyskane przed wyjazdem na forach internetowych i w przewodnikach kompletnie nie oddają bogactwa, na które mieliśmy szczęście natrafić. Oglądaliśmy niezliczone formacje i struktury koralowców, w odcieniach od kremowego po żółty, beżowy i brązowy, rafa kipiała od jaskrawych ukwiałów (tak, tutaj były w iście jarzeniowych odcieniach). Co jakiś czas niespiesznie mijały nas żółwie. Przewodnicy bezbłędnie prowadzili nas do miejsc, w których mieszkały krewetki boksujące i pulsujące kolorami ośmiornice.

Sygnalizowali uderzeniami pointerów w butle każdą atrakcję, i po przecwałowaniu fotografów można było rozkoszować się obcowaniem z tymi wszystkimi tajemniczymi stworzeniami. Następnego nura zrobiliśmy na Coconut, podobno najtrudniejszym nurkowisku na Apo. Na briefingu dostaliśmy informację, że prąd będzie silny do bardzo silnego. Negative entry i po chwili wpadliśmy na autostradę. Przelatując nad rafą notowaliśmy obecność ławic ostroboków i makreli pływających z otwartymi pyszczkami pod silny prąd. Wyglądały jak metalowe, wypolerowane błyskotki. Żałośnie próbowaliśmy zrobić zdjęcia dużemu

czają obecności stratum argenteum – warstwie skóry położonej pod przezroczystymi łuskami, składającej się z odbijających światło kryształów guaniny.

Kryształy występują w dwóch różnych postaciach, a każda polaryzuje światło pod innym kątem. Ryba staje się więc idealnym lustrem! Łuski na grzbiecie każdej sardynki to z kolei odbicie wszystkich lat, które ryba przeżyła – ściśnięte oznaczają surową zimę, większe i luźniej rozłożone – obfite lato. Na głowach każda „banda” sardynek ma określony wzór, złożony z czarnych plamek, dzięki któremu ryby w ławicy łatwiej się rozpoznają. I ta cała doskonale zsynchronizowana ekipa krąży wokół, drażniąc się z nami falą przypływów i odpływów. Przyznaję, że zagrały w nas instynkty łowieckie – goniliśmy za nimi między trzema a dziesięcioma metrami, aż do całkowitego zużycia powietrza, wykończenia kart pamięci w aparatach i skurczów łydek…

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

13

artykuł sponsorowany

wężowi w czarno-białe pasy, ale przemknął tylko koło nas, a my

wodnymi motylami. Te łodzie nie dopływają do samego brzegu,

sunęliśmy, niemal nie poruszając płetwami, jak w wielkim ro-

więc wejście na łódkę przeważnie odbywa się „na mokro”. Przy

lercoasterze, plenery migały przed oczami i znikały za rogiem…

panującej temperaturze 34 stopnie nie jest to jednak niedo-

Ekstazę przeżyłam jednak nad miejscówką „jacuzzi”, gdzie raj-

godnością. Najpierw trzeba, w butach nurkowych, przebrnąć

ska rafa nagle urywa się i przechodzi w połać pofałdowanego

kawałek (w wodzie sięgającej pasa) do trapu, a potem – wspie-

czarnego piasku, z którego wydobywają się drobne bąbelki gazu

rając się na trzymanym przez obsługę jak poręcz bambusowym

– efekt działania pobliskiego wulkanu. Płynęłam w tej zasłonie

kiju – wspiąć się zgrabnie na pokład. Cały sprzęt, a nawet rzeczy

bąbli, popadając w stan bliski hipnozie, łapiąc bąble i zaśmie-

osobiste przenosi załoga. Ona też zmienia butle po każdym

wając się aż do wypadnięcia automatu. „Dorośli ludzie” – pomy-

nurkowaniu. Przy większym zafalowaniu bangka stają dość da-

ślałam (w całkowitej sprzeczności z tym, co od wieków wiemy

leko od brzegu na bojce i dopływa się do nich małymi, płasko-

na temat zachowań dorosłych ludzi) – „tak się nie zachowują”.

dennymi „taksówkami”. Na łodziach są wygodne ławki, miejsce na położenie sprzętu fotograficznego, dystrybutory wody i wc

14

TROCHĘ ISTOTNYCH INFORMACJI O NURKOWANIACH

z dość niskimi ściankami, ale za to z pięknym widokiem na oce-

NA FILIPINACH

an. Po ograniczonym briefingu wskakuje się do wody z dzio-

Niemal każde nurkowanie na Filipinach odbywa się z łodzi. Ło-

bu. Skok wykonuje się z większej wysokości niż na łodziach

dzie z których nurkowaliśmy to tradycyjne filipińskie bangka,

egipskich (ok. 1,5 metra), ale już po dwóch wejściach nie robi

symbol ciepłych wód Pacyfiku. Są wąskie, długie i wyposażone

to żadnego wrażenia.

w stabilizujące, bambusowe pływaki po obu burtach, nadające

Przewodnicy, podobnie jak na całym świecie, bywają różni.

im wygląd niebieskich pająków. Filipińczycy nazywają bangka

Kiedy wiedzą co nas ciekawi (wystarczy powiedzieć, że szukamy

REKLAMA

artykuł sponsorowany

Komu spodobają się wyprawy z Nautica Safari?

wrażliwym obserwatorom życia pod wodą, fotografom podwodnym i filmowcom, osobom lubiącym radosną atmosferę, wytrawnym podróżnikom, którzy chcą dowiedzieć się więcej.

Sipadan ● Filipiny Truk ● Socorro ● Palau Tajlandia z Kambodżą Meksyk ● Malediwy Raja Ampat obiektów makro lub – że kompletnie nas one nie interesują) szukają różnych stworzeń i cieszą się jak dzieci, kiedy udaje im się pokazać na przykład miniaturowego ślimaczka w kolorze szafirowym. Są wśród nich prawdziwi specjaliści, którzy potrafią znaleźć tę jedyną na całej ścianie gorgonię z konikiem morskim.

rezerwacje@nautica.pl 797 025 124

A czasem trafiamy na początkujących przewodników, i to my pokazujemy im mijane okazy. Wszyscy jednak bez wyjątku są uśmiechnięci i starają się być ze wszystkich sił pomocni. W Azji w bazach nurkowych butle mają głównie zawory INT, należy pamiętać o tym przy pakowaniu sprzętu i zabrać adapter.

Na koniec ostrzeżenie: raz traficie na Filipiny, będziecie tam nieuchronnie wracać. Miejscówek jest więcej niż zdołamy zwiedzić w ciągu życia. Taka podróż umożliwia wewnętrzną kalibrację i wzmaga uważność, ale przede wszystkim radośnie wibruje nam hipokamp. Niech wibruje  nie będziemy się z tego leczyć 

nautica.pl PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

15

podróże

SPOTKANIE Z REKINEM KOSOGONEM Tekst Sylwia Kosmalska-Juriewicz

Zdjęcia Adrian Juriewicz

Jedyną stałą rzeczą w życiu jest zmiana

S

Heraklit z Efezu

łońce chyliło się ku zachodowi kiedy niebiesko-biały trimaran niespiesznie zbliżał się do wybrzeży, maleńkiej filipińskiej wyspy Malapascua. Wschodni wiatr niósł ze sobą orzeźwiającą bryzę, która plątała nasze włosy i dawała ukojenie

po upalnym dniu spędzonym w podróży. Jest dzisiaj odpływ, kapitan cumuje łódź w znacznej odległości od brzegu, źdźbła morskiej trawy, wystają ponad taflę wody.

Dalej płyniemy małą łódką wysłaną po nas z resortu.

Wyspa Malapascua, położona jest na morzu Visayas i ma zaledwie 2,5 km długości i około 1 km szerokości. Nie ma portu, ani jeti, do którego przybijają łodzie, jest za to biały koralowy piasek na który schodzimy prosto z łódki.

16

podróże

W pierwszej linii brzegowej oprócz kokosowych palm, któ-

Malapascua nie jest typową „instagramową” wyspą, którą

re nadają temu miejscu iście egzotyczny charakter, ułożono

na wypoczynek wybiorą influencerzy, aby zrobić kultowe fotki

na piasku wygodne pufy i ustawiono niskie, drewniane stoiki.

w jakimś popularnym miejscu rozsławionym przez celebry-

Tak wyglądają lokalne restauracje w tym przepięknym zakąt-

tów. Turyści wybierają tą lokalizację z zupełnie innego powo-

ku świata. Po udanych nurkowaniach nurkowie odpoczywają

du. Mianowicie wyspę Malapascua odwiedzają nurkowie

na komfortowych pufach, delektując się przepysznymi dania-

z całego świata, aby nurkować w jej okolicy ze szczególnym

mi serwowanymi przez lokalnego szefa kuchni, doprawionymi

gatunkiem rekina, rekinem kosogonem (Threser shark). Ten

szczyptą opowieści o podwodnym świecie.

wyjątkowy rekin zwany również „lisem morskim” występuje

Nasz kameralny hotel również usytuowany jest na plaży,

w morzach tropikalnych i można go spotkać w różnych czę-

rozpościera się z niego zachwycający widok na morze i pal-

ściach świata. Jednak nigdzie na świecie nie widziałam go z tak

my kokosowe, których postrzępione liście zaglądają do na-

bliska podczas nurkowania jak tu. Na Filipiny wracamy już piąty

szych okien.

raz i za każdym razem odwiedzamy wyspę Malapascua, aby do-

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

17

podróże

świadczyć nurkowania z tymi przepięknymi rekinami. Kilka razy

nie służy do ozdoby tylko do polowania. Za pomocą ogona,

zdarzyło mi się widzieć zarys sylwetki kosogona np. w Egipcie

który działa jak bicz ogłusza swoje ofiary, małe ryby, przed zje-

podczas safari nurkowego. Jednak to spotkanie trwało zaledwie

dzeniem. Pomimo, że żarłacz zapuszcza się w głębiny, poniżej

kilka sekund.

500 m pod powierzchnię wody najczęściej przebywa pomiędzy

Kosogony są niezwykle zwinne, wytrzymałe i znakomicie

18

15, a 30 m głębokości.

pływają. Ich piękne, zgrabne, opływowe ciała osiągają masę

Do niedawna, aby ponurkować z rekinami kosogonami

do 250 kg i mogą mierzyć nawet do 4 m długości. Prawie poło-

trzeba było wstać przed świtem, o godzinie 4:30 była zbiórka

wę długości ryby stanowi długi, smukły ogon swoim kształtem

w centrum nurkowym, a zaraz po niej wypłynięcie w morze.

przypominający kosę. Ta niezwykle piękna część ciała rekina

Na miejsce nurkowe zwane Monad Shoal (podwodny płasko-

podróże

wyż) dopływaliśmy około godziny szóstej, podczas płynięcia mogliśmy podziwiać przepiękny wschód słońca.

Kapitan cumował łódź do innej łodzi, która przypłynęła wcześniej, a my po kolei wyskakiwaliśmy do wody, zanurzaliśmy się na trzydzieści metrów i tam na specjalnie wyznaczonej do tego skalnej półce czekaliśmy, aż rekin przypłynie. Za każdym razem kiedy odwiedzaliśmy Monad Shoal, gdzie rekiny przypływały, aby oddać się zabiegom pielęgnacyjnym oferowanym przez małe rybki czyścicielki, mieliśmy ogromne szczęście i widzieliśmy nie jednego, a kilka rekinów kosogonów.

Czasami krążyły przed nami zataczając koła, a innym razem wypływały z czeluści i pływały nad naszymi głowami.

Jak podczas każdego nurkowania z rekinami, obowiązują pewne zasady, których należy przestrzegać. Nie można wpływać na „stację czyszczącą”, również korzystanie z lamp błyskowych oraz tych ze światłem stałym jest zabronione. Rekiny są bardzo płochliwe i sztuczne światło mogłoby je spłoszyć.

Filmowcy świata podwodnego zgodzą się ze mną, że bez mocnego światła trudno nagrać, albo zrobić dobre zdjęcie na głębokości trzydziestu metrów. Dlatego do tej pory nie byliśmy do końca zadowoleni z naszych poczynań filmowych z udziałem rekinów kosogonów. Aż do teraz...

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

19

podróże

Tresher shark pojawia się i znika, zatacza koła i odpływa, aby po chwili pojawić się ponownie. (...) Podpływa bardzo blisko, jest na wyciągnięcie dłoni, dokładnie mogę się przyjrzeć jego pięknym, ciemnym, okrągłym oczom.

na nurkowanie po śniadaniu lub chwile przed, aby spotkać te majestatyczne stworzenia. Co z pewnością ucieszy wszystkich, którzy lubią dłużej pospać.

Do Kimud Shoal przypłynęliśmy o godzinie ósmej rano, wskoczyliśmy do wody z lekką obawą czy rekiny rzeczywiście się pojawią? Czy nie jest za późno na nurkowanie z kosogonami, mając na uwadze nasze wcześniejsze doświadczenie i nurkowania przy Monad Shoal.

20

Jakże ogromne było nasze zdziwienie podczas naszego

Do „stacji czyszczącej” znajdującej się na piętnastu metrach

majowego pobytu na wyspie Malapascua, kiedy okazało

dopływamy po dziesięciu minutach płynąc w delikatnym prą-

się, że rekiny kosogony zmieniły swoją lokalizacje i już nie

dzie. Płyniemy nad piaszczystym dnem, z którego wyrastają

przypływają do Monad Shoal. Według informacji, których

koralowce, rafa jest zdrowa i kryje w sobie mnóstwo życia.

udzielił nam manager centrum nurkowego przyczyną zniknię-

Dopływamy do miejsca, które wygląda jak koniec urwiska,

cia kosogonów z podwodnego płaskowyżu było pojawienie się

poniżej którego widać tylko bezmiar oceanu. Zawisamy na ha-

rekina tygrysiego, który jest największym przedstawicielem

kach rafowych i czekamy, kołysani delikatnym prądem. Widocz-

rodziny żarłaczowatych. Jego obecność skutecznie wypłoszyła

ność jest bardzo dobra przekracza 30 m. Po chwili z toni wyło-

rekiny kosogony, które poczuły się zagrożone jego obecnością.

nił się rekin, jego piękne, smukłe ciało zalśniło w promieniach

Tresher Sharki znalazły sobie inną lokalizację zwaną Kimud

porannego słońca. Oczarowani tym, co widzimy praktycznie

Shoal, którą odwiedzają również inne duże zwierzęta takie, jak

przestajemy oddychać i jak zahipnotyzowani obserwujemy

manty czy rekiny młoty. Manager centrum nurkowego zapew-

rekina. Niektórzy ze szczęścia krzyczą w automat inni wyma-

nił nas, że nie ma potrzeby wstawać o godzinie czwartej z minu-

chują rękoma na znak triumfu. To ogromne szczęście móc

tami na nurkowanie z kosogonami. Wystarczy, że wypłyniemy

obserwować te przepiękne stworzenia z tak bliska, w ich natu-

REKLAMA

ralnym środowisku. Tresher shark pojawia się i znika, zatacza koła i odpływa, aby po chwili pojawić się ponownie. Na jego skórze tańczą promienie słońca, tworząc tęczową poświatę. Podpływa bardzo blisko, jest na wyciągnięcie dłoni, dokładnie mogę się przyjrzeć jego pięknym, ciemnym, okrągłym oczom.

Płynie na nas i ociera się o aparat fotograficzny, światło jest dobre do robienia zdjęć i nagrywania filmów. Nagle pojawia się drugi i trzeci osobnik, krążą i nadpływają z różnych stron. To wspaniałe widowisko z udziałem rekinów trwało ponad godzinę, nasz spokojny oddech i niewielka głębokość sprawiły, że zostaliśmy troszeczkę dłużej pod powierzchnią wody niż planowaliśmy.

Ogromnie szczęśliwi, wzruszeni i przede wszystkim zaskoczeni taką ilością rekinów wróciliśmy na łódź.

Nowa lokalizacja Kimud Shoal, w której obecnie pojawiły się rekiny jest znacznie lepsza od Monad Shoal ponieważ kosogony możemy tu spotkać nie tylko o świcie, ale również w dalszej części dnia. Tresher sharki mamy możliwość obserwować pomiędzy 10, a 15 metrem głębokości co sprawia, że również osoby ze stopniem Open Water Diver mogą uczestniczyć w nurkowaniu, a wcześniej nie było to możliwe. Możemy również zrobić lepsze zdjęcia ze światłem zastanym.

U wybrzeży wyspy Malapascua jest dużo miejsc do nurkowania, które warto odwiedzić podczas pobytu na wyspie. Zarówno amatorzy nurkowań z dużymi zwierzętami jak i z macro znajdą tu coś dla siebie.

Ta podróż pełna była spotkań zarówno z dawno niewidzianymi przyjaciółmi, jak i magicznymi stworzeniami zamieszkującymi morze Visayas. Przebywanie w ich przestrzeni to prawdziwy przywilej, za który jestem ogromnie wdzięczna.

Od samego początku każda obudowa SEACAM była wykonywana ręcznie, aby połączyć mechaniczną precyzję i ergonomiczny design.

Z wielką ambicją nadal dążymy do najwyższych standardów jakości i innowacji, inn aby wspierać wyjątkowych fotografów w urzeczywistnianiu ich wizji

nasza rozmowa

NURKOWANIE INNY STAN ŚWIADOMOŚCI WYWIAD Z KAROLINĄ GORCZYCĄ, AKTORKĄ TEATRALNĄ I FILMOWĄ, ABSOLWENTKĄ PWST W KRAKOWIE, KOBIETĄ ROKU GLAMOUR, RÓWNIEŻ AKTORKĄ DUBBINGOWĄ, A OD NIEDAWNA KOBIETĄ NURKUJĄCĄ I ODKRYWAJĄCĄ DRUGĄ STRONĘ LUSTRA WODY. Rozmawia Wojciech Zgoła

Wojciech Zgoła: Dowiedziałem się, że nurkujesz, napisa-

Ostatnio usłyszałam pytanie, jakich 5 miejsc odwiedziłabym

łem do Twojej Agentki, która przekazała Ci moją wiado-

gdybym mogła, bez względu na pieniądze.

mość, a Ty szybko odpisałaś mi, że o nurkowaniu możesz rozmawiać godzinami.

WZ: I co odpowiedziałaś?

Karolina Gorczyca: To prawda, o nurkowaniu lubię i mogę

KG: Wiesz, odkąd zaczęłam nurkować myślę tylko o takich

rozmawiać godzinami.

miejscach, w których mogłabym zejść pod wodę. (śmiech) I to jest trochę przerażające, bo nurkowanie wygrywa z dzie-

WZ: Także dziękuję Ci Karolina, za szybką reakcję

łami sztuki, zabytkami etc. Ale chyba na tym polega pasja

i za spotkanie i przekazuję najnowsze wydanie naszego

nurkowania…

Magazynu Perfect Diver. Słyszałaś o nas?

KG: Nie słyszałam, ale chętnie sobie poczytam.

WZ: Weszła Ci w krew :) KG: Dokładnie. Wcześniej uprawiałam triatlon przez 6 lat.

WZ: Zapraszam. Powiedz kiedy zaczęłaś nurkować?

Pływałam, jeździłam na rowerze i biegałam. Jeżdżę na nar-

KG: Krótko nurkuję. Niespełna rok. Ale bardzo mi się

tach. Chodzę po górach, uprawiałam jogę, skoczyłam nawet

to spodobało. Zaczęłam na początku zeszłorocznych wakacji.

ze spadochronem dwa razy. Jestem typem sportowca. Ale

Najpierw w DeepSpocie, potem kończyłam kurs na Bałty-

nie znam takiego sportu, który by tak szybko „odcinał głowę”

ku, w którym nie bardzo mi się podobało. Tam schodziłam

od spraw codziennych, jak nurkowanie. Zabiera Cię w „tu i te-

na 30 metrów kończąc kurs AOWD. Dookoła było szaro i zie-

raz”, w strefę zen.

lono, bez zwierząt, jedynie jakieś przezroczyste, pojedyncze rybki. No i temperatura 4 stopnie C! Jakoś tak mi się smutno

WZ: I tu rodzi się naturalne pytanie, dlaczego zaczęłaś

zrobiło, że ten nasz Bałtyk jest taki nieciekawy.

nurkować?

KG: Zaczęłam nurkować, bo namówili mnie przyjaciele. Jeden

WZ: Ale w Bałtyku mamy dużo wraków i odradza się

z moich bliskich znajomych opowiadał mi o nurkowaniu,

populacja foki szarej…

jak o innym stanie świadomości. Oddychanie, medytacja,

KG: Wraki mnie na razie nie interesują, chyba nie dojrzałam

jak to się odbywa pod wodą w innej rzeczywistości. Przez

jeszcze do wraków, a foki nie spotkałam, choć czytałam,

to zawsze nurkowanie wydawało mi się takie magiczne. No

że rzeczywiście jest ich coraz więcej, co jest pocieszające.

i w zeszłym roku, Anka Kazejak, moja znajoma reżyserka,

Ja jednak jestem tą nurkinią, dla której ważna jest natura

zaczęła się szkolić, powiedziała: wpadnij na Deep Spot, może

i efekty wizualne :)

sobie zanurkujesz. Byłam wtedy w takim momencie życia, że potrzebowałam wyciszenia i takiego odcięcia od proble-

22

WZ: Czy po kursie nurkowałaś już gdzieś na świecie?

mów tego świata, choć cholernie się tego bałam. Odcięcie

KG: Tak, byłam na safari nurkowym w Egipcie i stacjonarnie

od powietrza oznaczało dla mnie duszenie się i umieranie.

na Malediwach. Jestem zafascynowana ogrodami rafowymi.

Pomimo, że dobrze pływam, to jednak nie ma znaczenia

nasza rozmowa Zdjęcie Franek Przeradzki

KG: Tak, zdecydowałam się i zrobiłam dwa kursy na Bałtyku w sumie. Mam uprawnienia do nurkowania do 40 m.

Zastanawiałam się na samym początku, jak możliwa jest zmiana sposobu oddychania. Jak można oddychać przez usta, kiedy całe życie oddychasz właśnie nosem? A co, jak się tam zakrztusisz, jeśli przez przypadek weźmiesz oddech nosem? Pierwsze 5 metrów było dla mnie dużym wydarzeniem. Jednak niesamowite było to, co zaczęłam obserwować dalej. Człowiek i nasz mózg jest czymś tak niesamowicie elastycznym, że za drugim razem (po pierwszym doświadczeniu 5 metrów) nagle pozwala Ci zejść na 10 metrów. Granica strachu nagle przesuwa się w inne miejsce. I za każdym kolejnym krokiem przesuwa się dalej.

WZ: Zrobię wtręt. Jak Karolina pływałaś w czasie triatlonu, to pływałaś i kraulem i pewnie żabka klasyczną. Czyli nie miałaś problemu z zanurzeniem głowy pod wodę?

KG: Nie, nie miałam, ale też nieszczególnie patrzyłam w tą ciemną otchłań.

WZ: Pytam, bo zdarzają się osoby, które mają psychiczną w divingu. Inna sprawa, że zawsze miałam lęk przed tym,

blokadę z włożeniem głowy pod wodę. Ty takiej blokady

co pod wodą, przed głębią, przed zwierzętami morskimi.

nie miałaś.

Może to traumy z dzieciństwa i skutek oglądania filmów

KG: Nie, takiej blokady nie miałam. Dobrze pływam, uczył

o rekinach?

mnie sam Sebastian Karaś! Czuję się pływacko bardzo dobrze.

WZ: No akurat film „Szczęki” i temu podobne, zrobiły

WZ: I co dalej?

dużo złego straszeniem rekinami. A oglądałaś jako mała

KG: Kolejne zejście na DeepSpocie. Odkrycie, że ja mam

dziewczynka czy nastolatka?

wpływ na swoje traumy. To mnie bardzo zajarało. Oczywiście

KG: Właśnie jako mała dziewczynka. Miałam parę lat. I pewnie ta trauma we mnie została i takie miałam nastawienie.

Jedną z moich trzech największych traum są rekiny (obok choroby moich dzieci i wojny). Na lęk przed wojną i chorobą dzieci nie mam wpływu, ale lęk przed rekinami mogę pokonać. Więc postawiłam sobie za cel rozmontować tę traumę.

Przekroczyć granicę lęku.

WZ: Ale Tobie jest łatwiej, jesteś aktorką. Teatr i film pomagają chyba w takich rzeczach. W pokonywaniu siebie samego i swoich słabości.

KG: Myślę, że lęk to lęk i nie ma to wpływu, czy jestem aktorką, nie łączyłabym tego. Myślę, że każdy człowiek ma swoje strachy, z którymi się mierzy i próbuje sobie z nimi poradzić.

Wracając do rekinów, pomyślałam sobie, że jak już w życiu spojrzę w oczy takiemu rekinowi w środowisku naturalnym, którego tak strasznie się bałam całe życie, to już mnie nic w życiu nie złamie, nie przerazi. A nurkowanie przyszło do mnie właśnie teraz, w trudniejszym życiowo momencie.

WZ: Zdecydowałaś się na zanurkowanie w basenie. Zrobiłaś kurs OWD? Zdjęcie www.instagram.com/ karolinagorczyca_official/ PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

23

nasza rozmowa

chodzi o traumy, na które możemy

że pływałaś i lubiłaś w tym sensie

mieć wpływ. Nurkowanie pokazało

wodę, pomagało Ci to w rolach?

mi, że nurkując – to ja steruję moją

KG: Bardzo fajnie. W dzieciństwie

głową, a nie odwrotnie. Po odkry-

stale mieszkałam naprzeciwko ba-

ciu i przełamaniu psychicznym

senu, więc tam się uczyłam pływać.

zaczęłam odkrywać inne rzeczy,

Uważam, że to jedna z najważ-

które daje nurkowanie. Właśnie

niejszych umiejętności człowieka

to odcięcie, o którym już rozma-

i to powtarzam moim dzieciom. Jeśli

wialiśmy, wyciszenie i korzystanie

chodzi o pracę zawodową, to cze-

z tego stanu odcięcia od wszystkich

kam na propozycję roli, w której

zewnętrznych bodźców.

będę nurkować. Będę miała ograniczoną konkurencję :)

WZ: A masz tak, że jak wchodzisz pod wodę i nawet gdybyś chciała

WZ: Wracam do rekina. Kiedy na-

myśleć o tym, co jest na lądzie, to

stąpiło to spotkanie oko w oko?

nie możesz? Niespłacony kredyt,

KG: W wakacje zrobiłam pierwszy

stresująca rozmowa…

kurs, a w grudniu spotkałam rekiny

KG: Tak, nie myślę o tym

na Malediwach.

pod wodą :) WZ: To jest niesamowite. Nurkuje już kilkanaście lat i wciąż tak mam.

KG: Właśnie to jest wciągające

Właśnie to jest wciągające w tym sporcie.

Jak raz tego doznasz, chcesz do tego wracać, wyciszyć umysł, zawisnąć w toni i poczuć wolność.

w tym sporcie. Jak raz tego doznasz, chcesz do tego wracać, wyciszyć

WZ: Czy to były nurse shark’i, czy inne. Bo czasem można nurkować w miejscu, w którym spodziewamy się jakiegoś rekina konkretnego gatunku, ale nie zawsze się to udaje.

umysł, zawisnąć w toni i poczuć wolność. Pasja, to coś,

KG: To były Tiger shark’i. W moim przypadku nurkowali-

co robisz dla siebie i przeżywasz to duchowo. W nurkowaniu

śmy w miejscu, w którym miały być rekiny tygrysie. W tym

to jest zachwycające, że pod wodą nie ma natręctw myślo-

spocie miejscowi wyrzucają jakieś rybie resztki. Wcześniej

wych. Osiągasz, można powiedzieć, stan zen.

oglądałam mnóstwo filmów na Insta, na temat rekinów, o rekinach i jak zachowywać się w ich obecności. Taki rekin

WZ: A czy ten spokój zostaje zburzony przy spotkaniu

tygrysi, to tak naprawdę maszynka do zabijania. 2 sekundy

z rekinem? Czy udało Ci się spojrzeć rekinowi w oczy?

i jest po tobie. Zeszliśmy pod wodę, mijały minuty, właściwie

KG: W Egipcie na rafie poczułam wolność. Dotarło do mnie,

kończyliśmy już nasze nurkowanie. Instruktor prowadzący

że mogę z tego wszystkiego korzystać. Grupa płynęła obok,

odpiął już nawet bojkę, i nagle dostrzegliśmy ogromnego

a ja niczym Nemo pływałam po rafie, zagłębiając się w zaka-

rekina tygrysiego. Mógł mieć około 5 metrów. Płynął po woli,

marki, oglądałam te disneyowskie obrazy, czułam wolność…

dostojnie. Był piękny. Na szczęście nie umarłam. Za sobą miałam skałki, do których się przykleiłam. Nad nami krążył

WZ: To już wiem dlaczego urodziłaś się w znaku zodiaku

jeszcze jeden mniejszy. Oni wszyscy „ochy i achy”, kamerki,

ryba ;)

aparaty, wręcz oszaleli, a ja byłam „obsrana totalnie”. Rekin

KG: Tak, dokładnie. Może dlatego tak mi to odpowiada.

nie był przyjemny. Zrobił rundkę, kołował i pożarł te resztki

Woda ciągle mi towarzyszyła w życiu. Bałam się jej i ciągnęła

zrzucone. Wydawał się agresywny, podniecony. Popatrzyłam

mnie do siebie.

na instruktorów. Byli spokojni. Rekin nie odpływał, a ja przecież chciałam mu spojrzeć w oczy. Zrobił kolejną rundkę

WZ: No właśnie wyczytałem, że Ty od dziecka, zawsze,

i w momencie jak płynął na mnie, przez krótką chwilę nim

chciałaś być aktorką. Prawda?

skręcił, miałam z nim eye-kontakt. Dla mnie wydawało się

KG: To się nigdy nie zmieniło.

to mega długą chwilą, a to była może sekunda, może dwie.

To było niesamowite! Czekałam na ten moment. Był dla mnie

WZ: Fajnie jest odkryć takie nurkowanie, w którymś

przeżyciem niemal duchowym.

momencie? Bo jesteś aktorką, masz już niezły dorobek

24

różnych ról i wśród nich były takie związane z wodą, np.

WZ: Jeśli masz traumę i ją przełamiesz, to rzeczywiście

w „Huśtawce”, czy w „Miłość na wybiegu”. Czy przez to,

łatwiej jest stawać wobec problemów.

nasza rozmowa

Zdjęcie www.instagram.com/ karolinagorczyca_official/

KG: Na razie jakoś nie. Teraz ciepłe wody. Może to przyjdzie.

Najpierw kurs suchego skafandra. Teraz nurkuję w sprzęcie Maresa i na razie tylko w piance. A polecasz Wojtek jeziora?

WZ: No zobaczyć szczupaka z bliska, czy suma, to też jest sympatyczne. Tym bardziej, że duże szczupaki nie uciekają od nurków za bardzo.

Zdjęcie www.instagram.com/ karolinagorczyca_official/

Kończąc, bo moglibyśmy tak rozmawiać do późnego wieczora, muszę Ci Karolina powiedzieć, że bardzo fajnie

KG: Dokładnie. Przypominasz sobie ten trudny moment

się Ciebie słucha. Od razu widać, że niedawno zaczęłaś

i wiesz, że go przełamałaś. Sam zarządzasz swoją głową.

nurkować, że pasjonuje Cię ten podwodny świat.

KG: To prawda. Teraz szukam czegoś na szybko i niezbyt

WZ: A spotkałaś potem inne rekiny?

drogo.

KG: Tak, jeszcze widziałam nurse sharki już drugiego dnia na Malediwach. Było ich wiele, praktycznie na każdym nur-

WZ: Polecam Magazyn Perfect Diver. Piszemy i pokazu-

kowaniu. Ilość oddechów mi wzrosła, tętno też, a instruk-

jemy fajne spoty nurkowe. Na koniec powiedz jeszcze

tor zaczął w wodzie podskakiwać ze śmiechu. Zwłaszcza,

o swoim marzeniu nurkowym lub marzeniach.

że na łodzi byłam pierwszą Kozaczką do oglądania rekinów.

KG: Na pewno Australia no i Indonezja. Chciałabym ponurkować z rekinami wielorybimi. Polska mnie jakoś na razie

WZ: Cieszę się, że nurkujesz, że udało Ci się przełamać

nie kręci.

traumę. Na łamach naszej gazety pisaliśmy o lęku przed rekinami. Prześlę Ci potem link do konkretnego artyku-

WZ: Dziękuję bardzo za spotkanie i za rozmowę.

łu. A interesuje Cię nurkowanie w jeziorze?

KG: Nie ma sprawy, również dziękuję.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

25

podróże

JAPONIA

W MAKRO OBIEKTYWIE Tekst i zdjęcia Marcin Trzciński

26

podróże

Sapporo

Morze Japońskie

JAPONIA Przylądek Ose Zatoga Suruga Osaka Ocean Spokojny

NA SZKOLENIE DO INONA MIAŁEM POLECIEĆ JUŻ WIOSNĄ 2020 ROKU. I PEWNIE POLECIAŁBYM, GDYBY NIE JAKAŚ PĘKNIĘTA PROBÓWKA W LABORATORIUM W WUHAN… W EFEKCIE NAWET WYJŚCIE DO LASU BYŁO MOCNO UTRUDNIONE, WIĘC O PODRÓŻY DO JAPONII RACZEJ MOGŁEM ZAPOMNIEĆ.

A

le nie zapomnieli o mnie w Ofunie i gdy tylko sytuacja

poświęcenie. Wciśnięcie ENTER na stronie LOT’u stało się dzięki

trochę się poprawiła temat powrócił jak bumerang. Co

temu o niebo łatwiejsze.

prawda prawie 13 godzin lotu w jedną stronę, jet lag

i mega koszty tylko po to, by przez pięć dni rozkręcać lampy,

***

lutować jakieś płytki do obwodów i kalibrować optykę, wyda-

Z dalszej korespondencji mailowej z Takuya-san, odpo-

wało mi się pewną przesadą, ale wyglądało na to, że nie miałem

wiedzialnym za moje szkolenie człowiekiem z Inona wynika-

już innego wyjścia. Pomoc nadeszła z najmniej spodziewanej

ło, że z tymi ciepłymi, oceanicznymi wodami to trochę prze-

strony. Od samego Inona, który w swojej ofercie ma przecież

sadziłem. Podobno w kwietniu woda w zatoce Suruga raczej

nie tylko lampy i obiektywy, ale również i obudowy podwodne.

rzadko przekraczała 16 stopni, co wymuszało użycie suchego

Zupełnie u nas nieznane, ale czemu w ramach szkolenia nie

skafandra. Na szczęście Santi wynalazło już leciutkiego, do-

miałbym ich przetestować? A, że przy okazji trzeba będzie za-

stosowanego do podróży lotniczych Avatara, więc jakoś i ten

nurzyć się w ciepłych wodach Pacyfiku? Byłem gotów na takie

problem ogarnąłem. Teraz od nurkowań dzieliły mnie już tyl-

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

27

podróże

ko długie godziny na pokładzie Dreamlinera, ciągnące się jak

Powietrze z sykiem uciekło przez inflator i woda z cichym

guma w majtkach dni szkolenia i… 200 kilometrów z Ofuny,

chlupnięciem zamknęła się nade mną. Wreszcie! Zaczęło się.

gdzie mieści się biuro Inona, do przylądka Ose – japońskiego

Płynęliśmy przez chwilę nad szarym, monotonnym jak „Nad

raju dla podwodnych fotografów makro.

Niemnem” żwirowym dnem, aż drogę przegrodziło nam olbrzymie, ciągnące sie w obu kierunkach, aż po granicę wi-

***

28

doczności, głazowisko. Widoczność też nie powalała, oscylując

Szeroka, żwirowa plaża zajmowała obszar wzdłuż centralnej

w granicach 10-12 metrów, a białe, drobne farfocle unoszące

części rozległej zatoki, nad którą rozłożyło się ponad dwadzie-

się w toni skutecznie psuły jakość możliwych do uzyskania ka-

ścia centrów nurkowych. Nasze, koncentrujące się na podwod-

drów. Prowadzący nasza trójkę Takehiro przepłynął nad linią

nych fotografach Hamayu Marine Service od lat było testową

głazów i w końcu zaczęliśmy robić głębokość. Tyle że na dnie

bazą Inona. To właśnie tu wszystkie ich produkty nabierały

nadal królowały drobne kamyki. Wyglądało na to, że cały

ostatecznego szlifu przed wprowadzeniem na rynek. A pro-

obiecany świat makro będzie tu rzeczywiście baaardzo

wadzący je Takehiro-san nie wyobrażał sobie wejścia pod wodę

mały, ukryty pomiędzy kamieniami i w z rzadka rozsia-

bez aparatu. Nie mogłem sobie wyobrazić lepszego miejsca.

nych kępkach roślinności. Jakiś ruch z lewej odwrócił moją

Z powodów językowych gadka tak średnio nam się kleiła,

uwagę od ponurych rozmyślań na temat mojej wrodzonej

więc po kilkukrotnej wymianie uśmiechów i głębokich ukłonów

„makro-ślepoty”. Całkiem spory, może i 30 centymetrowy ku-

wzięliśmy się za klarowanie sprzętu. Poszło sprawnie, bo naj-

rek buszował na dnie w poszukiwaniu śniadania. Niesamo-

gorsze – czyli personalizację ustawień aparatu – załatwiłem

wita ryba. Jej pierwsze trzy pary promieni płetw piersiowych

poprzedniego dnia wieczorem. Teraz wystarczyło już tylko

przekształciły się w imitujące odnóża wyrostki, pozwalające

wybrać, który z obiektywów zabrać na pierwsze nurkowanie

na sprawne bieganie po dnie. Ale gdy tylko trochę się zbliżyłem

i zmontować całość. Po krótkiej debacie z Takehiro (poprzez

zirytowana ryba rozłożyła ułożone dotychczas wzdłuż ciała na-

robiącego za tłumacza Takuya) i serii kilku kolejnych głębszych

krapiane na niebiesko płetwy i odpłynęła na bezpieczną w jej

ukłonów zdecydowałem się na RF 100 f/2.8 makro. Jeszcze kil-

mniemaniu odległość. Musiałem jakoś inaczej ją podejść, by

kanaście minut i w końcu weszliśmy z plaży do wody.

mieć dobre ujęcie…

podróże

Moment otworzenia pyska i pochwycenia ofiary zlały się w jedno króciutkie, praktycznie niezauważalne mgnienie oka.

Ledwie skończyłem z kurkiem, który w końcu dał się przekonać do w miarę grzecznego pozowania (choć do końca pozostał nieufny), gdy czekający w pobliżu Takehiro przywołał mnie machaniem ręki. Wskazywał na coś czego początkowo nijak nie mogłem zlokalizować. Cóż, przeskok w skali był olbrzymi, bo żółciutki frogfish miał może z 4 centymetry. Jego sterczące z grzbietu wyrostki kołysały się monotonnie w wodzie naśladując ruchy osłaniającego go od góry liścia. On przynajmniej nie uciekał, więc bez kłopotu mogłem ustawić odpowiedni kadr.

Przypatrywałem mu się już dobrą chwilę gdy nagle znieruchomiał i tylko jego oczy zdradzały że wciąż żyje. Przestały latać jak u Howarda Wolowitza na widok „spódniczki”, koncentrując się na podchodzącej od prawej, nieświadomej niczego krewetce. Żółte ciało rybki wygięło się nieznacznie korygując położenie po czym gwałtownym, trwającym ułamek sekundy skokiem wyrwało do przodu w bezgłośnym ataku. Moment otworzenia pyska i pochwycenia ofiary zlały się w jedno króciutkie, praktycznie niezauważalne mgnienie oka. Po krewetce nie było już śladu i tylko frogfish wzdrygnął się lekko po czym czknął trzykrotnie.

Najwyraźniej był w jakimś rybim odpowiedniku mojej ulubionej, toskańskiej Podere dell’Anselmo. I chyba mu smakowało.

Worek z lokalnymi „skarbami” rozwiązał się na dobre i Takehiro odsyłał mnie od jednego miejsca do drugiego, wskazując coraz to wymyślniejsze obiekty. Z konikiem morskim jakoś sobie poradziłem, ale z kryjącym się w cieniu skały jego pigmejowatym kuzynem nie dałem rady. Po prostu nie byłem w stanie go zauważyć, mimo że nasz przewodnik długim wskaźnikiem pokazywał mi jego aktualną pozycję. Pigmej zamiast siedzieć w jednym miejscu wciąż się poruszał.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

29

podróże

30

I wstyd przyznać, ale był dla mnie za szybki. A ja niestety mia-

W końcu przebiłem głową powierzchnię wody, ale oszo-

łem za mało czasu, by móc mu go poświęcić w wystarczającej

łomiony bogactwem podwodnego świata dopiero po chwi-

ilości. Zamiast tego skupiłem się na dwucentymetrowej kała-

li zauważyłem chmury coraz mocniej otulające widoczną

marnicy uczepionej spodu liścia. Najwyraźniej bardzo głodne

za cyplem górę Fuji. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami

maleństwo kołysząc się w rytm ruchów wody wyciągało swoje

pogodna zaczęła się psuć, choć słońce momentami jeszcze

drobne odnóża usiłując upolować coś w otaczającej je oce-

się przebijało, oświetlając wąskimi snopami promieni zieleń

anicznej zupie.

otaczającego zatokę lasu. To w nim, gdzieś na samym koń-

Ciśnienie powietrza w jakiś tajemniczy sposób spadło do po-

cu półwyspu, kryła się niewielka, niewidoczna z tego miej-

ziomu, przy którym czas było ruszać z powrotem. Ruszyliśmy

sca świątynia. Planowałem do niej pójść przed drugim nur-

niespiesznie ku powierzchni, gdy moją uwagę przyciągnął jakiś

kowaniem, ale najpierw trzeba było coś zjeść. Oglądając te

rytmiczny ruch poniżej. Po chwili już go zlokalizowałem. Cał-

wszystkie polujące pod wodą stwory uświadomiłem sobie,

kiem spora, może z ośmiocentymetrowa osłonica (strunowiec)

że od rana zjadłem tylko dwie kanapki z pastą jajeczną, ku-

podskakiwała śmiesznie w miejscu usiłując przebić się przez

pione przy autostradzie w 7Eleven. Były bardzo dobre, ale

stojącą jej na drodze przeszkodę. Jej pech, że było to dno, więc

teraz mieliśmy już popołudnie i coraz bardziej burczało mi

czekało ją morze pracy. Ale mimo bezsensu swoich starań wy-

w brzuchu. Na szczęście nasze centrum dzieliło pomieszcze-

glądała fascynująco. Przeźroczysty „worek” odsłaniał wnętrze

nia z malutką restauracją, w której stara pani Youko pichciła

z doskonale widoczną, biegnąca przez całą długość ciała stru-

najróżniejsze potrawy. Wybór nie był prosty, bo zamiast ob-

ną „szkieleciku” i narządy wewnętrzne, których zupełnie nie

razkowego menu, do którego zdążyłem już przywyknąć przez

potrafiłem rozpoznać.

ostatnie dni, nad oddzielającym kuchnię od sali blatem zwie-

podróże

szały się zapisane taśmy papieru z wypisanymi nazwami potraw. Krzakami.

I na dodatek w pionie, ale nie robiło mi to już większej różnicy. I tak niczego nie rozumiałem.

Mój kategoryczny sprzeciw wobec owoców morza Takuya przyjął ze stoickim spokojem. Zamówił mi カツカレ Katsukare. Miska ryżu oblanego sosem curry przykrytym dużymi, pieczonymi na ruszcie plastrami polędwicy. Rany, ale to było dobre! Wziąłbym dokładkę, ale porcja była tak olbrzymia, że nie miałem już gdzie wepchnąć choćby jednego więcej ryżowego ziarenka.

Może gdybym miał z dwadzieścia minut na odsapnięcie to dał bym radę niewielkiej dokładce, ale za chwilę mieliśmy zbierać się do wody. Planowaliśmy zanurkować na wschodnim krańcu zatoki, jedynym miejscu, gdzie roślinność wygrała z wulkanicznym podłożem i było podobno bardzo zielono…

A ja chciałem przecież jeszcze pójść zobaczyć świątyńkę. Ten dzień stanowczo miał za mało godzin. Które na dodatek mijały zbyt szybko. Nie wiem, co na to jakieś centra normalizacji, ale na Cape Ose naprawdę było jakieś zakrzywienie czasoprzestrzeni.

REKLAMA

31

pod sufitem

MEKSYKAŃSKIE JASKINIE Tekst i zdjęcia Przemysław Zyber

KOLEJNY ETAP WTAJEMNICZENIA Znane na całym świecie ze swojej pięknej podwodnej topografii, która obejmuje obszerne korytarze, wąskie przejścia, studnie, tunele i komory, liczne formacje skalne, takie jak stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, tworzące piękne i malownicze krajobrazy podwodne. Ale po kolei.

Pierwszy raz w Meksyku i na półwyspie Jukatańskim byłem niedługo po tym, jak rozpocząłem swoją przygodę z nurkowaniem.

Mając uprawnienia AOWD z zachwytem penetrowałem cudowne cenoty i delektowałem się meksykańską atmosferą. Jednak za każdym razem kiedy przepływaliśmy obok tabliczki z trupią czaszką i napisem „ONLY CAVE DIVER” czułem, że kiedyś muszę zdobyć na tyle umiejętności i praktyki, że ta tabliczka będzie tylko informacją, a nie ostrzeżeniem. Minęły 3 lata, 600 nurkowań i całe mnóstwo zdobytych certyfikatów, aż w końcu mogłem

32

pod sufitem

wrócić do Meksyku jako cave diver i rozpocząć nowy rozdział

PŁYNIEMY :)

zwiedzania piwnic Majów.

Trasy w cenotach są odwiedzane przez dziesiątki nurków

Cenoty są fantastyczne, ale mogąc wpłynąć głębiej, dalej i ciaśniej miałem wrażenie, że odkrywam Meksyk na nowo.

dziennie więc z wizurą nie zawsze jest idealnie choć tutejsze wody i tak słyną z klarowności. Jak będzie więc w jaskini?

W poprzednim artykule zilustrowałem fenomen meksy-

Mijam tabliczkę z trupią czaszką i napisem: „ONLY CAVE DI-

kańskich cenotów, przepięknej gry świateł, potężnych krypt

VER” i już na mojej twarzy gości uśmiech. Za płetwami żegnam

oraz na wpół zalanych korytarzy. W tym numerze zagłębi-

ostatnie promienie słońca, bo to, co przede mną wzywa coraz

my się w otchłań daleko, bardzo daleko, w głąb jaskiń gdzie

mocniej.

promienie słońca już nie docierają, a fauna praktycznie nie istnieje.

Oczy otwierają się ze zdumienia! Pływałem już w wielu miejscach i wiem, co to dobra wizura, jednakże krystalicznie

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

33

pod sufitem

czysta woda w jaskiniach Jukatanu powala. Nie masz uczucia,

wodzie, o bardzo przyjemnej temperaturze, znacząco umila

że pływasz – masz uczucie, że latasz w powietrzu.

eksplorację. Jeśli do tego dołożyć niepowtarzalne formacje

Absolutnie, krystalicznie czysta woda bez jednego „fafroszka” wprowadza w osłupienie.

znacie, że warto choć raz tego zakosztować.

Rozglądam się i nie wierzę własnym oczom!!! Formy na-

Nadmienię jeszcze, że często zdarza się, iż meksykańskie

ciekowe – stalagmity, stalaktyty oraz połączone już kolumny,

jaskinie mają więcej niż jedno wejście, co pozwala nurkom

tworzą bajkowy krajobraz. Czystość wapiennej skały i odbija-

na różnorodne trasy i możliwość nurkowania z różnych punk-

jące się od niej światło latarek – potęguje zachwyt.

tów. To otwiera możliwość eksploracji różnych stref jaskini

Już wiem dlaczego jest to Mekka nurków jaskiniowych.

Przyjemność penetracji tych miejsc sprawia, że czas nieubła-

i odkrywania nowych pięknych miejsc.

ganie leci i ani się obrócisz, a tu już godzina minęła i 1/3 gazów

TO NIE PLAC ZABAW!

w butlach skonsumowana, więc czas zawracać.

Piękne formacje skalne, krystalicznie czysta woda i niepowta-

Mrugniesz – a mija druga godzina i dostrzegasz pierwsze

rzalna atmosfera jaskiń tworzą wyjątkowe środowisko do eks-

promienie słońca uświadamiające, że to już koniec tego nur-

ploracji. Jednak zawsze należy pamiętać o bezpieczeństwie

kowania.

i ryzyku związanym z nurkowaniem w tego typu środowisku,

COŚ PIĘKNEGO!

34

skalne, stalaktyty, stalagmity, czy podziemne rzeki – to przy-

dlatego niezwykle ważne jest posiadanie odpowiedniego doświadczenia i certyfikacji przed rozpoczęciem przygody z nur-

Miejscówki nurkowe zazwyczaj znajdują się głęboko w dżungli,

kowaniem w jaskiniach. Nurkowanie jaskiniowe jest jednym

więc obcowanie z niesamowitą, tropikalną fauną i florą jest

z najbardziej wymagających rodzajów nurkowania. Zawężone

po prostu gratis w pakiecie! Nurkowanie w krystalicznie czystej

przestrzenie, brak dostępu do powierzchni – zawsze strop nad

pod sufitem

(...) często zdarza się, iż meksykańskie jaskinie mają więcej niż jedno wejście, co pozwala nurkom na różnorodne trasy i możliwość nurkowania z różnych punktów.

PIERWSZY i zarazem najpiękniejszy dla mnie fotograficznie to jaskinia z wodą słodką, do głębokości, na której znajduje się haloklina.

Haloklina w zależności od jaskini znajduje się na różnych głębokościach. Czasami jest już na 9 metrze, a czasami na 13.

Woda do halokliny jest słodka i można ją śmiało pić. Zresztą Majowie do tej pory wykorzystują cenoty i jaskinie jako źródło

głową, utrata widoczności i potencjalne pułapki są czynnikami,

wody pitnej.

które sprawiają, że nurkowanie jaskiniowe powinno odbywać

Dlaczego najbardziej lubię pływać na głębokości do halokli-

się zawsze zgodnie z procedurami. Bezpieczeństwo powinno

ny – ponieważ słodka woda nie rozpuszcza nacieków skalnych.

być priorytetem, dlatego ważne jest przestrzeganie procedur,

W słodkiej wodzie różnorodność form skalnych jest nieprawdo-

odpowiednie planowanie nurkowań i przygotowanie na różne

podobnie obfita. Strop ustrojony jest tysiącami sopli, kolumny

sytuacje awaryjne.

ulane niczym z wosku skapującego ze świecy, dno jakby bojowy

Dlatego wstęp do jaskiń mają jedynie wyszkoleni nurkowie

jeżozwierz.

jaskiniowi. Tego rodzaju nurkowanie należy do tzw. nurkowa-

Podczas tych płytkich nurkowań praktycznie nie odsuwam

nia technicznego, które obejmuje zaawansowane umiejętno-

aparatu od oka. Najtrudniejszą decyzją jest: kręcić film czy fo-

ści, wiedzę i sprzęt. Nurkowanie w jaskiniach jest poważnym

tografować? Euforii nie ma końca.

przedsięwzięciem, dlatego ważne jest, aby być odpowiednio przeszkolonym i przygotowanym.

MÓJ PODZIAŁ JASKIŃ

DRUGI rodzaj jaskiń to te, w których haloklina przechodzi przez środek, jak np. jaskinia o nazwie Eden. Płynąc na granicy wody słodkiej oraz znajdującej się poniżej wody słonej jest uczucie rozmazanego, nieostrego wzroku. Każdy najmniejszy

Pływając w wielu meksykańskich jaskiniach osobiście dostrze-

ruch na styku wody słodkiej i słonej wywołuje reakcję niczym

gam podział na 3 typy jaskiń:

domino. Woda zaczyna się mieszać pogarszając ostrość widze-

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

35

pod sufitem Aby nurkować w jaskiniach bezwzględnie musisz posiadać certyfikat nurka jaskiniowego, a wraz z nim stosowne jaskiniowe doświadczenie w nurkowaniu.

36

pod sufitem

nia. Uczucie jest niespotykane i ciekawe zarazem. Tym bardziej,

demouncie. Spytałem go „Seba, a Ty jak podzieliłbyś jaskinie

że słona woda jest o 2 do 3 stopnie cieplejsza, więc przeskok ze

w Meksyku?” Bez zastanowienia odpowiedział: na backmoun-

słodkich 24 stopnie do słonych 26 stopni daje potężną różnice

towe (czyli jest na tyle wysoko, że można przepłynąć w rebie

szczególnie w piance.

plecowym) oraz sidemountowe (gdzie strop jest za nisko na ze-

Zabawa z halokliną jest świetna, jedynym minusem jest

staw plecowy). Po tej rozmowie stwierdziłem, że takich podzia-

utrudnione robienie zdjęć przez mieszające się wody o różnej

łów pewnie jest więcej, bo każdy patrzy na eksplorowane jaski-

gęstości oraz temperaturze.

nie nieco inaczej, zawsze ze swojej wyjątkowej perspektywy.

Niestety poniżej halokliny formy naciekowe już są uboższe.

Zarówno woda słodka jak i woda słona są krystalicznie czyste,

PODSUMUJMY

tylko moment wpłynięcia pod haloklinę w bardzo znaczący

Aby nurkować w jaskiniach bezwzględnie musisz posiadać

sposób ogranicza widoczność.

certyfikat nurka jaskiniowego, a wraz z nim stosowne jaski-

TRZECIM rodzajem jaskiń są te pod halokliną z wyłącznie wodą słoną. Formy naciekowe praktycznie tam nie istnieją po-

niowe doświadczenie w nurkowaniu. Jeśli takowe posiadasz to ogromnie polecam meksykańskie jaskinie.

nieważ rozpuściła je sól. Woda jest cieplejsza i równie klarowna

Aby nacieszyć się w pełni Meksykiem, polecam pobyt mi-

jak słodka. Skały wyglądają jak pumeks. Są ostre i często po-

nimum 2-tygodniowy. Wówczas znajdziecie czas nie tylko

dziurawione jak sito. Dominują gładkie białe ściany oraz stropy.

na eksplorację jaskiń, ale także na nurkowanie w Morzu Ka-

Czasami znajdą się jakieś ciekawe miejsca, ale bez porównania

raibskim (np z rekinami), zwiedzanie niezwykle interesujących

z wodą płytką – słodką.

pozostałości kultury Majów. Może uda wam się i w tym czasie

Każdy z typów które wymieniłem powyżej ma swój urok i zalety.

zasmakujecie meksykańskiej „maniany”. („Maniana” – podejście do życia w sposób wyluzowany, spokojny i nieśpieszny;

Spotkałem się niedawno z zaskakującym mnie podziałem,

zgoła inny od europejskiego podejścia). Dlatego warto zapla-

który do tej pory nie przyszedł mi do głowy. Zadzwoniłem

nować kilka dni na relaks – to miejsce po prostu temu sprzyja.

do kumpla, który również był w Meksyku kilka razy. Różnica

Poza tym Meksyk oferuje tak wiele atrakcji poza nurkowaniem,

między nami jest taka, że on nurkuje ma rebreatherze, a ja w si-

że z pewnością każdy znajdzie coś dla siebie.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

37

słodka woda

KAMIENIOŁOM HORKA Alles klar (?)

Tekst i zdjęcia Łukasz Metrycki

P

ołożona jest ona ok. godzinę drogi autostradą A4 od granicy polsko-niemieckiej w Jędrzychowicach, więc z Dolnego Śląska odległość jest bardziej niż akceptowalna. Sama

infrastruktura jest – zgodnie z przypuszczeniami – na wysokim poziomie. Duży parking z losowo ułożonymi kilkoma zadaszeniami, schludne sanitariaty z prysznicem, bar, gdzie można zamówić napoje gorące, zupę, a także standardowe słodkie i słone przekąski. W dzień jak ten, przypadający na naszą wizytę, gdzie słońce nie miało litości, ilość cienia może okazać się niewystarczająca, a na dodatek usłyszałem od stałego bywalca, że ilość odwiedzających jest tego dnia bardzo niewielka

Saksonia obfituje w piękne miejsca nurkowe, a przez swoje atrakcyjne położenie, jest częstym wyborem nurków z Polski. Wiele znanych kamieniołomów, jak Wetro (opisywany przeze mnie w 25 numerze Perfect Diver), Prelle czy Wildschutz, ustępuje niewątpliwie swoją popularnością Horce, zwanej perłą Łużyc.

38

w porównaniu z tym, jak potrafi tu bywać. Zatem, ubieranie się w ocieplacze i suche skafandry, jak sądzę, nie należy na Horce do najprzyjemniejszych – przynajmniej dla tych, którzy zaspali i nie załapali się na odrobinę cienia ;) Z kwestiach organizacyjnych, wstęp dla osoby nurkującej (w tym freediverów) to koszt 15 €, osoby towarzyszącej 2 €, a koszt nabijania butli waha się, w zależności od pojemności od 8 € za butlę 10 L do 12 € za 15 L. Baza oferuje także miejsca noclegowe w postaci kilku pokoi na terenie ośrodka, ale również miejsca dla pojazdów kampingowych oraz namiotów.

słodka woda

Po zejściu po kolejnych schodach – tym razem przyjemnych, bo już w wodzie – od razu dostrzegamy spektakularne

granitowe

formacje. Samo wejście jest łagodne, a dalej po kilkunastu metrach trafiamy na pomost na ok 8 m, gdzie możemy ostatni raz sprawdzić, czy wszystko w naszym sprzęcie gra. Jest to dosyć istotne ponieważ, rozpoczynając nurkowanie wzdłuż ściany po lewej stronie, bardzo szybko osiągamy głębokości ok. 30 m.

Na początku zobaczyliśmy długi stół ze… szpargałami. Znajdziemy tam wszystko i nic, od przeróżnych figurek krówek czy wiewiórek, przez telefony komórkowe, po butelki i zastawę stołową.

Kontynuując nurkowanie dostrzegliśmy znak drogowy „ograniczenie do 30km/h”, a także pozostałości po infrastrukturze kamieniołomu sprzed zalania, czyli resztki budynku oraz fragmenty rurociągów. Temperatura wody przy dnie, na ok.

34 m wynosiła spodziewane 5–6°C. Niestety rysą na szkle była tego dnia wizura. Nie ukrywam, że nasłuchałem się wiele o Horce i jej znakomitej wizurze (ponoć dochodzącej do 15 m), ale już na wstępie – na etapie rejestracji w bazie – zostaliśmy sprowadzeni na ziemię. Poinformowano nas, że przez wzmożone kwitnięcie i żółty pył – który również w Polsce dał się we znaki tej wiosny – wizura nie powala i wynosi mniej niż 5 m.

Wartym odnotowania faktem jest, że mimo to latarki na Horce Aby się dostać do akwenu musimy przekroczyć wąską

są niemal zbędne – ponoć przez kolor skał – i nawet ocierając

i nieutwardzoną drogę prowadzącą na parking bazy nurkowej

się o dno, było dosyć widno. Po zakończeniu nurkowania, zro-

(znak „przejście dla pieszych, z nurkiem w pełnym rynsztunku”

biliśmy zasłużoną przerwę powierzchniową i pokorzystaliśmy

ostrzega kierowcę, że niczym łania, może nagle wyskoczyć mu –

z pięknej pogody łapiąc promienie słońca przed naszą altan-

wcale nieprzygnieciony wagą swojego twinsetu – nurek :)). Tam

ką. Przerwę wykorzystaliśmy oczywiście na nabicie butli, które

czekają na nas dość strome schody prowadzące już do wej-

zawieźliśmy na wózkach do przewożenia sprzętu, wchodzące

ścia (ciekawostka – osobne schody, w celu upłynnienia ruchu,

w skład wyposażenia bazy. Jest to szczególnie pomocne przy

prowadzą do wyjścia) do akwenu z kilkoma miejscami, gdzie

zestawach dwubutlowych.

możemy odsapnąć przed wejściem do wody, po pokonaniu wielu stopni.

Na drugie nurkowanie wybraliśmy trasę ze ścianką po prawej stronie. Po opustówce dotarliśmy do głównej – sztucz-

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

39

słodka woda

nej – atrakcji dla nurków, czyli trzech rekinków ulokowanych na 18 m. Mimo groźnego wyglądu są bardzo przyjacielskie, fotogeniczne i chętne do pozowania :) Po obszernej sesji fotograficznej kontynuowaliśmy nasze nurkowanie, penetrując zatoczki na wschodniej ścianie, która ze swoimi trzema „paluchami”, przypominała nieco kształtem grecki Półwysep Chalcydycki. Głębokość jakiej tam doświadczymy to maksymalnie 14–16 m, a podwodna flora jest niepomiernie bogatsza – niż na odwiedzonej przy okazji pierwszego zanurzenia – ścianie zachodniej. Całe formacje gęstych traw i innych roślin, były pięknie dopełniane przez promienie słońca wchodzące w wodę. Podobnie jak podczas pierwszego nurkowania, nie zostaliśmy uraczeni bogactwem fauny, bo poza kilkoma niedużymi okoniami, nie zobaczyliśmy nic. Jeszcze niedawno można było spotkać szczupaka – stałego bywalca, ale niestety kilka lat temu dokonał żywota, a ponoć gościł na Horce kilkanaście lat (!)

Reasumując, Horka jest bardzo dobrą propozycją dla nurków z południowo-zachodniej ściany Polski z racji jej położenia.

Pozostali – z dalszych części kraju – także rozczarowani nie będą, bo jest to niezwykle urokliwe miejsce, z bardzo dobrą infrastrukturą. Warty rozważenia jest pobyt 2-dniowy i skorzystanie z kilku opcji noclegu, zwłaszcza, że Horka nam to umożliwia.

40

REKLAMA

WYPRAWY NURKOWE NAJPIĘKNIEJSZE PODRÓŻE NURKOWE

WYBÓR ponad

100 WYJĄTKOWYCH DESTYNACJI

SPEŁNIMY TWOJE NURKOWE MARZENIA

WWW.ACTIVTOUR.PL od 2007 Można zaplanować nurkowania w różnych częściach akwenu, spędzić miło czasu z rodziną lub przyjaciółmi przy grillu i zostać na noc w wynajętym domku lub rozbitym namiocie. W kwestii warunków nurkowych – zwłaszcza wizury, na pewno można trafić lepiej niż my i choć uważam, że źle nie było, to liczę, że jeszcze kiedyś uda mi się odwiedzić to miejsce i zobaczyć obiecywany przez wielu kryształ.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

41

słodka woda

NURKOWA WIELKA BRYTANIA

CHEPSTOW Tekst i zdjęcia Tomasz Kulczyński

N

iestety opisywane przeze mnie miejsce nie jest już dostępne do nurkowania. Mam nadzieję, że z biegiem czasu się to zmieni. Chciałem tę informację zostawić

na koniec, jednak doszedłem do wniosku, że i tak się domyślicie ze względu na czas przeszły, którego używam… Mimo wszystko zachęcam do lektury, która wprowadzi Was w historie miejsca, które aktualnie owiane jest mgłą tajemnicy, a działalność tam prowadzona stanowi dobre tło do scenariusza filmu science-fiction.

WITAJCIE W DRUGIM Z SERII ARTYKUŁÓW NURKOWYCH, OPISUJĄCYCH NAJBARDZIEJ POPULARNE I ORYGINALNE MIEJSCA NA PODWODNEJ MAPIE WIELKIEJ BRYTANII. W DZISIEJSZYM NUMERZE ZAPRASZAM WAS DO NATIONAL DIVING & ACTIVITY CENTRE (NDAC), POŁOŻONYM W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ CZĘŚCI WALII.

National Diving & Activity Centre w Chepstow, leży na granicy Anglii i Walii. Akwen słynął z jednej rzeczy, mianowicie był najgłębszym nurkowiskiem w całej Wielkiej Brytanii. Oczywiście oficjalnie, ponieważ nieoficjalnie są miejsca głębsze, na których oficjalnie nie można nurkować – mam nadzieję, że zrozumieliście. Spokojnie poczekajcie na następne artykuły, a wyjaśnię o co chodzi. Jak to zwykle bywa, stare wyrobisko kopalniane zostało przekształcone w miejsce do nurkowania. Wydobywano tam wapień, dzięki czemu woda zawdzięcza swój piękny, lazurowy kolor. Do ciekawego zjawiska dochodzi podczas opa-

42

słodka woda

Bez wahania mogę stwierdzić, że był to jeden z niewielu spotów nurkowych, do którego wracało się dziesiątki razy i zawsze można było odkryć coś nowego.

dów deszczu, którego w Walii nie brakuje. Deszczówka wpa-

następnie wracaliśmy busem do góry. Po krótkim odpoczynku

dająca do zbiornika mętnieje i wygląda tak, jakby ktoś wlewał

ubieraliśmy się w suche skafandry i wracaliśmy z powrotem

do wody mleko. W zbiorniku występowała również duża po-

na dół. Przejażdżka po wąskich dróżkach kamieniołomu sama

pulacja pstrąga tęczowego, który przeżyje tylko w krystalicznie

w sobie stanowiła niemałą atrakcję połączoną z pojawieniem

czystej wodzie.

się dreszczyku emocji u podróżujących.

Maksymalna głębokość nurkowiska to 76 m. Wacha się ona

NDAC Chepstow rozrastał się na moich oczach. Podczas mo-

w zależności od pory roku i od tego jak głęboko jesteś w sta-

ich pierwszych odwiedzin miałem okazję obserwować raczku-

nie włożyć rękę w muł na dnie  Stosunkowo duża głębokość

jącą infrastrukturę. Sprężarkownia wraz z małym blaszanym

przyciągała rzesze nurków technicznych z całej Anglii. Mogli

pomieszczeniem, w którym uiszczało się opłatę za wstęp, par-

tam przekraczać limity nurkowania rekreacyjnego i doskonalić

king i mały bus dowożący nurków w dół – to było wszystko.

swoje umiejętności.

Jednak zmiany zachodziły w bardzo szybkim tempie. Stwo-

Na miejscu znajdowała się ogromna sprężarkownia z do-

rzono specjalne domki tzw. wigwamy, w których można było

stępnym powietrzem, tlenem i helem. Jeżeli chodzi o atrak-

przenocować. Pamiętam jakim udogodnieniem była możliwość

cje nurkowe, to było ich naprawdę sporo. Najpopularniejsze

spędzenia nocy nad wodą. Wokół kamieniołomu znajdowało

z nich to: Helikopter Sea King MK4, wrak samolotu pasażer-

się mnóstwo atrakcji do zwiedzania, co stanowiło wielki plus

skiego BAE 146, autobus double decker tak zwany „Londyński”,

w przypadku rodzin, które ochoczo odwiedzały Chepstow, no

wozy opancerzone, mnóstwo samochodów, etc. Bez wahania

i najważniejsza korzyść ze spania na miejscu – następnego dnia

mogę stwierdzić, że był to jeden z niewielu spotów nurkowych, do którego wracało się dziesiątki razy i zawsze można było odkryć coś nowego. Na maksymalnej głębokości akwenu znajdowała się pokaźnych rozmiarów boja morska, podobna do tych, które obserwuję się podczas regat żeglarskich lub zawodów triathlonowych.

Ten kamieniołom był dosyć specyficzny. Do lustra wody trzeba było zjechać busem, gdyż na dole zabrakło miejsca na parking. W dół prowadziła wąska droga, na końcu której znajdowało się kilka drewnianych palet przykrytych materiałem. To właśnie w tym miejscu można było wyciągnąć sprzęt z busa i dalej przetransportować go do wody. Na powierzchni zbiornika unosił się ogromny pomost. Pomost, który był na tyle długi, że do tej pory pamiętam jaki wysiłek sprawiało mi doniesienie butli twin set i czterech butli stage z przystanku busa do ostatniej stacji na pomoście. Było to na tyle męczące, że wpadliśmy na pomysł, by zaraz po przyjeździe zjeżdżać ze sprzętem na dół,

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

43

słodka woda

Na stronach internetowych oraz social mediach są opublikowane informacje, z których można wyczytać, że cały kompleks NDAC został sprzedany firmie, której celem jest opracowanie sprzętu umożliwiającego ludziom życie głęboko pod wodą…

jesteś pierwszy na nurkowaniu. Ilość domków w okolicy rosła w takim tempie, że ciężko podać mi ich ilość, natomiast robiły wrażenie. Powstała ogromna restauracja z barem, a następnie taras widokowy, z którego rozpościerał się piękny widok na kamieniołom oraz okolicę. Przybyło busów, które kursowały non stop w 10 min odstępach. Małe blaszane biuro zostało

44

zastąpione dużym i w pełni wyposażonym sklepem nurkowym

dodać należy całą infrastrukturę dla freediverów. Naprawdę

oraz szkołą nurkowania.

niesamowitym przeżyciem jest zobaczyć faceta w okularkach

Ukoronowaniem tego wszystkiego były atrakcje dla osób

i mono płetwie na głębokości 70 m! 😉 Z całą pewnością mogę

nienurkujących takie jak: Zip Wire, czyli zjazd na linie przecią-

powiedzieć, że było to miejsce dla nurka z całą rodziną i to nie

gniętej nad całym kamieniołomem, albo ogromna huśtawka

na wypad nurkowy ale na cały weekend lub dłuższy urlop.

(podobna do tych znajdujących się w wesołych miasteczkach)

Dla mnie było to miejsce bardzo sentymentalne. To tutaj

usytuowana na samej górze, na jednej ze ścian kamieniołomu.

zaczęła się moja przygoda z naprawdę dużymi głębokościa-

Cyklicznie na miejscu pojawiał się dźwig, na którym można było

mi. To tutaj zostałem instruktorem nurkowania technicz-

wykonać skok na linie Bungee. Poza tym pojawiła się możliwość

nego i to tutaj prowadziłem przygotowania do głębszych

spróbowania swoich sił we flyboardzie, czyli desce napędzanej

nurkowań. Na moich oczach miejsce to zmieniało się z mie-

wodą pod ciśnieniem – zresztą bardzo efektownie wyglądają-

siąca na miesiąc i to stąd pochodzą jedne z moich najlepszych

cej oraz na dmuchanym placu przeszkód na wodzie. Do tego

wspomnień nurkowych. NDAC przyciągało mnóstwo ciekawych

REKLAMA

i interesujących ludzi. Producentów przeprowadzających ankiety, testujących swój sprzęt nurkowy. Telewizję kręcącą programy dokumentalne. Zawsze była okazja, by spotkać jakąś znajomą twarzy, kursanta lub przyjaciół, którzy podobnie jak ja doskonalili swoje umiejętności nurkowe. Czasami ciężko było wyjechać do domu, zawsze chciało się zamienić z każdym parę słów, podyskutować i poznać opinie o nowym sprzęcie, czy tak po prostu chwilę pogaworzyć.

Zadacie pytanie dlaczego NDAC Chepstow zostało zamknięte? Z oficjalnych doniesień wynika, że pandemia jest przyczyną zamknięcia najgłębszego nurkowiska w Wielkiej Brytanii. Biorąc pod uwagę liczbę pracujących tam osób, nie ma się co dziwić, że stało się, jak się stało. Na stronach internetowych oraz social mediach są opublikowane informacje, z których można wyczytać, że cały kompleks NDAC został sprzedany firmie, której celem jest opracowanie sprzętu umożliwiającego ludziom życie głęboko pod wodą… Jakkolwiek dziwnie i egzotycznie to zabrzmiało uwierzcie mi, po głębszym zastanowieniu, moim zdaniem jest to idealne miejsce na prowadzenie tego rodzaju badań 😉 Oczyma wyobraźni wybiegam w przyszłość i widzę ponowne otwarcie NDAC dla nurków, z możliwością spędzenia nocy pod wodą w wygodnej kapsule z zapierającym dech w piersiach widokiem. To byłoby niesamowite przeżycie.

Resztę zostawiam waszej wyobraźni.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

45

artykuł sponsorowany

W FABRYCE SKAFANDRÓW

BARE

WYWIAD Z DYREKTOREM FABRYKI SUCHYCH SKAFANDRÓW BARE Z MALTY

DENNISEM STIVALA. Rozmawia Wojciech Zgoła

Bare świętuje 50 lat obecności na rynku. To oznacza całkiem spore doświadczenie. Ale jak to się zaczęło? Interesuje mnie te kilka lat lub miesięcy przed założeniem Bare. Czy nazwa „Bare” funkcjonowała od samego początku? I skąd pomysł na taką firmę?

Marka BARE powstała w 1972 roku w małym sklepie na wybrzeżu Kolumbii Brytyjskiej. Dwaj zapaleni i pełni pasji nurkowie komercyjni, Jim Cartwright i Jeremy FitzGibbons, ostatecznie założyli firmę FitzWright, z siedzibą w Langley w Kolumbii Brytyjskiej. Firma FitzWright została później kupiona przez Suunto około 1994 roku. W 1997 roku na Malcie powstał europejski zakład produkcyjny o nazwie FitzWri-

´ Zakup maszyny do krojenia i układania dla pojedynczych rozmiarów.

ght Europe Malta, Ltd., którego celem była produkcja i sprzedaż

´ Zakup najnowocześniejszych maszyn do klejenia termicznego.

kombinezonów i suchych skafandrów bezpośrednio europejskim

´ Modernizacja stołów do testowania szczelności, w tym odpowied-

klientom Suunto BARE. Grupa firm FitzWright (Kanada i Malta) została ostatecznie zakupiona przez Huish Outdoors w 2011 roku.

Jakie innowacje technologiczne wprowadziła fabryka Bare w produkcji suchych skafandrów w ostatnich latach?

W ciągu ostatnich 5 lat dokonano ogromnych inwestycji w najnowszy sprzęt, który daje możliwość produkcji najwyższej jakości suchego

niego oświetlenia i instalacji ciśnieniowych. ´ Modernizacja środowiska pracy poprzez: a) zainstalowanie klimatyzatorów dla wygody pracowników i regulację wilgotności, b) wzmocnienie systemów wyciągu powietrza, aby zapewnić, że jakość powietrza jest taka sama lub lepsza niż wymagają tego normy międzynarodowe.

skafandra na całym świecie. Poniższa lista zawiera niektóre z tych

Jakie kroki zostały podjęte, aby zapewnić jakość i trwałość kom-

inwestycji:

binezonów pod względem technologicznym?

´ Zakup automatycznego cuttera Gerber zapewniającego doskonałą

Przede wszystkim zainwestowaliśmy w zasoby ludzkie i rozbudowa-

jakość cięcia.

liśmy dział jakości, składający się z kierownika ds. jakości i dwóch

´ Zakup maszyny do kontroli tkanin.

inspektorów jakości. Utworzyliśmy również dział inżynieryjny, którego

´ Utworzenie stanowiska do testów prania tkanin do badania

zadaniem jest usprawnienie wewnętrznych procedur produkcyjnych;

nowych materiałów.

a także ścisła współpraca z zespołem projektowym w Kanadzie i Bare Brand Manager w USA w zakresie rozwoju produktu i doskonalenia procesów. Jeśli chodzi o jakość suchych skafandrów BARE, prowadzimy statystyki wyników testów wszystkich nowych suchych skafandrów, które testujemy co tydzień, i z przyjemnością mogę powiedzieć, że 95% wszystkich badanych suchych skafandrów jest wolnych od przecieków w pierwszym teście szczelności.

Jakie były główne czynniki, które przyczyniły się do rozwoju marki Bare na rynku suchych skafandrów?

Trwałość, fantastyczne dopasowanie, szeroka gama rozmiarów, 7-letnia gwarancja na szwy i 6-letnia ograniczona gwarancja na materiały.

A także skuteczna obsługa posprzedażowa i zespół sprzedażowy, który w pełni wspiera naszych klientów na całym świecie.

Wszystkie suche skafandry i ocieplacze Bare są produkowane na Malcie, dlaczego wybrano taką lokalizację fabryki?

46

artykuł sponsorowany

W 1997 roku Suunto i FitzWright szukali w Europie fabryki, która miała już doświadczenie w pracy z produktami z neoprenu. W końcu znaleźli fabrykę zlokalizowaną na Malcie, która miała już takie umiejętności, i zatrudnili dyrektora generalnego do zorganizowania i rozszerzenia działalności produkcyjnej.

Kilka lat temu marka Bare została przejęta przez Huish Outdoors, czy ten ruch coś zmienił i jak wpłynął na rozwój Bare na świecie?

Marka BARE została zakupiona przez Huish Outdoors w 2011 roku.

Dyrektor generalny Huish Outdoors był bardzo zdeterminowany, aby ulepszyć i rozwinąć zarówno markę BARE jako światowego gracza, jak i zakład produkcyjny na Malcie. Dlatego przejęcie BARE przez Huish okazało się bardzo pozytywnym krokiem, który wzmocnił firmę na Malcie. Obecnie nosi nazwę BARE Sports Europe, Ltd. Jak oceniasz polski rynek i rozwój Bare w naszym kraju?

Firma BARE Sports Europe rozpoczęła sprzedaż produktów BARE w Polsce około 23 lata temu. Bardzo się cieszymy, że od samego początku wybraliśmy bardzo wiarygodnych partnerów ECN, co po-

Noszę tylko produkty BARE, ponieważ ufam ich jakości i funkcjonal-

zwoliło marce BARE na szybki rozwój i ugruntowanie dominującej

ności. DNA Bare jest najlepsze w branży nurkowej.

pozycji na polskim rynku.

Zapraszam do zajrzenia do magazynu Perfect Diver. Wy istnieje-

Prywatnie, czy kiedykolwiek nurkujesz w piance lub suchym

cie już 50 lat, a my tylko 5 :)

skafandrze innym niż marki Bare?

Z niecierpliwością czekam na magazyn Perfect Diver!

REKLAMA

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

47

wiedza

NURKOWANIE

CZYLI JAK LEPIEJ POZNAĆ SIEBIE

Tekst Aldona Dreger, Agnieszka Romańczuk Zdjęcia Jacek Twardowski

ARTYKUŁ TEN JEST SKIEROWANY DO OSÓB POCZĄTKUJĄCYCH, KTÓRE MAJĄ OBAWY PRZED NURKOWANIEM, CHCĄ SIĘ ROZWIJAĆ W TYM KIERUNKU, A JEDNOCZEŚNIE ODCZUWAĆ KORZYŚCI ZWIĄZANE Z WYPALENIEM ZAWODOWYM.

O

siebie i co to ma wspólnego z nurkowaniem?

kazuje się, że dorośli Polacy w porównaniu z innymi Europejczykami, czują się na granicy wypalenia zawodo-

No dobrze, ale jakie znaczenie ma tutaj lepsze poznanie

wego (badanie internetowe STADA Health Report 2022).

„Poznanie siebie jest początkiem wszelkiej mądrości”

Pandemia pogłębiła u nas stres. Do tego wojna na Ukrainie

powiedział Arystoteles. A ujmując to prostym językiem, po-

i galopująca inflacja. Po prostu gorzej już chyba być nie może.

znanie siebie jest punktem wyjścia do wszystkiego, do rozwo-

Próbujemy walczyć ze złym samopoczuciem faszerując się

ju, a rozwój to przede wszystkim poszerzanie swoich własnych

witaminami, suplementami i uczęszczając na zajęcia fitness.

zasobów – i te nasze własne zasoby pomogą nam najbardziej

Najmłodsza badana grupa wiekowa 18–24 lata, co stanowi 36%

w stresie i w odczuwaniu pełni życia. Czyli innymi słowy, by

Polaków, uważa, że jest na granicy wypalenia zawodowego. Na-

walczyć ze stresem, lepiej sobie radzić czy nawet poczuć się

tomiast 41% dorosłych Polaków twierdzi, że ich poziom stresu

po prostu szczęśliwszym – warto poznać siebie lepiej i dotrzeć

znacznie wzrósł od początku pandemii COVID-19. Jest to piąty

do naszych zasobów. Poznawanie siebie jest bardzo ważne

najwyższy krajowy odsetek w STADA Health Report 2022 (śred-

w procesie dotarcia do naszych własnych sposobów radzenia

nia badania wyniosła 37%).

sobie w życiu. Zakłada znajomość wszystkich pozytywnych cech i stron własnej osobowości. Niestety, prawda jest taka,

48

https://www.prawo.pl/zdrowie/stres-i-wypalenie-w-badaniach-

że niewiele na swój temat wiemy. Poza tym zwykle bardziej

-polakow-na-tle-europy,516388.html

kładziemy nacisk na wady i negatywne cechy charakteru.

wiedza

Konsekwencją bywa wówczas frustracja, rozgoryczenie, brak akceptacji, brak pewności siebie i wiary we własne możliwości. Nadmierna koncentracja na błędach i negatywach sprawia, że brakuje nam radości, entuzjazmu, harmonii i pogody ducha. Paradoksem jest również, że najmniej cenimy to, co w nas najwartościowsze. Może dlatego, że zbyt wiele rzeczy uważamy za oczywiste. Poznanie siebie zakłada akceptację własnych słabości i ograniczeń, ale także poznanie swoich mocnych stron. W każdym człowieku istnieje swoista dwubiegunowość: dobre i słabe strony. W życiu istotne jest zwłaszcza poznanie najsłabszych punktów, najsłabszego ogniwa. W tych bowiem miejscach jesteśmy narażeni na najczęstsze upadki. W poznaniu siebie nie chodzi o to, by wszystko w sobie zmienić. Ponadto, w życiu nie można wszystkiego zmieniać.

Chodzi raczej o to, by ewoluować we właściwym kierunku, akceptując własne słabości i rozkochując się w naszych mocnych stronach. Każdy z nas ma wiele ograniczeń – często są to ograniczenia, które sami sobie narzucamy. Stając przed trudnym zadaniem mówimy: nie umiem, nie potrafię, nie dam rady – brak nam pewności siebie.

Nurkowanie może być wspaniałą lekcją pokonywania własnych ograniczeń i uczenia się pewności siebie. Ci, którzy zdecydowali się na tę formę rekreacji często na początku

(...) przełamywanie własnych ograniczeń jak i uczenie się czegoś nowego w naturalnym środowisku, w kontekście obcowania z przyrodą, daje nam coś więcej – zmienia się radykalnie nasza pewność siebie, poczucie własnej wartości.

odczuwają strach. Jest to uczucie zupełnie naturalne. Nowe środowisko i samo zejście pod wodę rodzi obawy. Pierwszy oddech pod wodą to zwycięstwo rozumu nad instynktem, kiedy

Nurkowanie jest także fantastycznym sposobem na uczenie

instynkt, odpowiadający za przetrwanie, wyraźnie daje nam

się nowych umiejętności. Woda pomaga nam poznać zupeł-

sygnały, że to co mamy zamiar zrobić jest sprzeczne z naszą

nie nieznane nam dotąd możliwości ruchowe. Zapamiętywa-

naturą, że przecież nie oddychamy pod wodą! Bicie serca, szyb-

nie procedur, języka podwodnej komunikacji itp. – wszystko

ki oddech, kurczowe trzymanie się „stałego lądu” to symptomy

to jest swoistym ćwiczeniem „pokonywania trudności” i jest

strachu. W momencie, kiedy pokonujemy te bariery, zaczyna-

to doświadczenie nieporównywalnie bogatsze od uczenia się

my odczuwać niesamowitą satysfakcję. Wyrównujemy oddech,

jazdy na rowerze.

zaczynamy się poruszać, rozglądać pod wodą, wchodzimy w zupełnie inny wymiar.

CZY TO PRZYGODA DLA KAŻDEGO?

Właśnie te dwie rzeczy – przełamywanie własnych ograniczeń jak i uczenie się czegoś nowego w naturalnym środowisku, w kontekście obcowania z przyrodą, daje nam coś więcej – zmienia się radykalnie nasza pewność siebie, poczucie własnej war-

Oczywiście, że tak! Jest to również świetny pomysł na współ-

tości. Czasami nie zdajemy sobie sprawy czy nawet nie chcemy

pracę grupową.

przyznać, że brak nam pewności siebie. Dopiero w momencie,

„W jednym z obiektów basenowych, nieopodal Warszawy,

kiedy doświadczymy gwałtownej zmiany w tej sferze, dociera

dowiedzieliśmy się, że odbywają się tam warsztaty dla grup

do nas jak dalece nie wierzyliśmy we własne możliwości.

zorganizowanych, na głębokości około 1,5 metra, to niewiele.

„Dodatkowo, warunki pod wodą, chociażby z racji zmiany

Polegają one na wykonaniu prostych zadań z użyciem sprzętu

samego środowiska są trudniejsze niż na powierzchni. Jeżeli

nurkowego, opartych na współpracy, np. na tej głębokości są

widzimy, z czym sobie poradziliśmy, pomimo tych warunków,

zanurzone rury, czy inne elementy, które trzeba zlokalizować,

to co możemy zdziałać na powierzchni? Nagle te trudne sytu-

przenieść, zmontować. Prace te mają za zadanie oswojenie lu-

acje na powierzchni stają się łatwiejsze do rozwiązania. Zanim

dzi, którzy chcą nurkować, z wodą, a sam fakt, że mają zejść

zaczęłam przygodę z nurkowaniem, często brakowało mi pew-

pod wodę ich paraliżuje. Zadaniowość tego ćwiczenia odciąga

ności siebie – z czego tak do końca nie zdawałam sobie sprawy,

ich uwagę od samego faktu przebywania pod powierzchnią

mówili mi o tym inni. Dopiero teraz widzę, że to była prawda

wody. Do tego, to fantastyczny sposób na pracę w grupie, ko-

i dzięki nurkowaniu to się zmieniło. Moja wiara we własną moc

munikację niewerbalną, naukę zaufania” – mówi Aldona, nur-

sprawczą jest na zupełnie innym poziomie i to bardzo pomaga

kująca od 7 lat instruktorka w szkole We Well Diving.

mi w życiu” – mówi Aldona.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

49

wiedza

NURKOWANIE – LEKCJA EMPATII

śmy w tym, co jest i co robimy. W psychologii przepływ można

Nurkowanie jest sportem społecznym, najczęściej nurkuje

określić jako stan uskrzydlenia, któremu towarzyszy uczucie

się w grupie, a między nurkami często wytwarza się swoista

przyjemności i szczęścia.

więź. Uczymy się dużo lepiej rozumieć innych, patrząc na nich i odgadując z wyrazu twarzy czy wykonywanych ruchów ciała możemy lepiej wyczuć nastrój naszego towarzysza.

„Schodząc pod powierzchnię wody następuje dosłowne

„Od zawsze byłam empatyczna. Bardziej jednak w stosunku

odcięcie się na chwilę od świata zewnętrznego. To, czego tak

do innych, mniej w stosunku do samej siebie. W trakcie nur-

trudno dokonać na powierzchni, biorąc pod uwagę ilość i inten-

kowania dostajesz lekcję empatycznej uważności lub uważnej

sywność bodźców, jakie spływają na nas każdego dnia, staje się

empatii (kiedy skupiasz się w pierwszej kolejności na sobie

możliwe pod wodą. Do tego nieważkość powoduje odciążenie

i na tym, jak twoje ciało reaguje na przebywanie pod wodą, nad

stawów, stajesz się lekka, czujesz, że dostajesz skrzydeł. Ta lek-

czym musisz zapanować i mieć oko na partnera, z którym nur-

kość powoduje, że robi się lżej na sercu, więc i lżej zaczynamy

kujesz). Widzisz swój oddech, poprzez bąble, widzisz oddech

oceniać pewne sytuacje, duże problemy stają się mniejsze,

partnera, czy się denerwuje, czy nie, dotykasz jego przedramię,

łatwiejsze do rozwiązania. Tak naprawdę, po prostu patrzy-

żeby poczuł się spokojniejszy. Pod wodą wzrasta poziom od-

my na nie z innej perspektywy. Od momentu, kiedy zaczęłam

powiedzialności za drugą osobę. Słyszałam kiedyś wypowiedź

nurkować częściej doceniam małe rzeczy, tu i teraz – bardziej

matki, która nurkowała z nastoletnimi dziećmi, że kiedy za-

mnie cieszy. Można by powiedzieć nurkowanie mnie uskrzydla,

częli nurkować, poczuła opiekę ich dzieci nad nią, czego nie

a może bardziej trafnie »w płetwach czuję się jakbym miała

doświadczyła wcześniej w życiu codziennym. Czuła się przez

skrzydła«, pod wodą i na powierzchni” – komentuje Aldona.

nich prawdziwie zaopiekowana” – mówi Aldona.

NURKOWANIE A ODCZUWANIE STANU „FLOW”

50

Pod wodą jesteśmy bardziej uważni, skupieni na obecnej chwili, tu i teraz.

Reasumując, nurkowanie może pomóc w poznaniu siebie, w poznaniu tego, co sprawia, że jesteś szczęśliwa/szczęśliwy, w odzyskaniu równowagi, w budowaniu pewności siebie czy

Słowo „flow” (pojęcie to zdefiniował znany psycholog węgier-

empatii. Doskonali nas w różnych aspektach, które sprowa-

skiego pochodzenia Mihaly Csikszentmihalyi) zrobiło ostatnio

dzają się do wspólnego mianownika – naszej lepszej kondycji

karierę i stało się modne. Flow czyli przepływ, oznacza taki stan

psychicznej i ogólnego dobrostanu. Warto zanurkować, by le-

psychiczny, kiedy czujemy się w pełni zaangażowani i jeste-

piej poznać siebie.

wiedza

GDZIE KOŃCZĄ SIĘ GRANICE PRZYGODY? Pamiętam, gdy jako dziecko z zapartym tchem oglądałem w telewizji przygody Indiany Jonesa. Razem z nim odwiedzałem dalekie kraje i nie mogłem się doczekać tego, co mu się za chwilę przydarzy. Filmy przygodowe przyciągały mnie jak magnes.

Tekst i zdjęcia Dominik Dopierała

Ż

ycie nie było tak kolorowe więc szukałem przygód

pytają mnie co takiego fajnego jest w nurkowaniu? I najczęściej

w książkach. Z każdą nową książką i filmem chciałem

muszę sam siebie cenzurować, bo nie można zanudzać godzi-

więcej i więcej. Myślę, że to one obudziły we mnie cie-

nami – tym bardziej, że nigdy nie wiem, czy pytają z grzeczności

kawość świata i niekończący się pęd za nowymi doznaniami.

Nurkowanie od zawsze było dużą częścią mojego życia.

Nie wiem jakie filmy lub książki w Tobie zaszczepiły cie-

Nie patrzyłem na nie jak na przygodę tylko sposób spędzania

kawość świata. Każdy z nas ma swoje. Jednego czego jestem

czasu. Było naturalną częścią jedynych wakacji na jakie wy-

pewien, wiem to po tysiącach nurkowań, setkach wyjazdów.

jeżdżaliśmy z rodziną. Dzięki Tacie Instruktorowi nurkowania

Nikt nie przekona mnie, że jest inaczej. Spotykam się z tym

i prezesowi lokalnego klubu płetwonurków miałem dzieciństwo

na co dzień w zawodowej karierze Instruktora nurkowania. Lu-

pełne wyjazdów, zawodów, spotkań z ludźmi, akcji ratunko-

dzie, którzy zaczynają nurkować są… inni. Ciekawsi. Bardziej

wych. Poznałem wspaniałych ludzi, którzy ukształtowali mnie

głodni świata. Są poszukiwaczami PRZYGÓD.

i wyszkolili na nurka, a potem Instruktora nurkowania.

52

czy to ich naprawdę interesuje.

To ci wszyscy wspaniali ludzie napędzają to, że mam ochotę

Za każdym razem, gdy wydawało mi się, że widziałem

kolejny raz wsiąść w samolot i polecieć setny raz do Egiptu. Czę-

już wszystko, moja przygoda z nurkowaniem dopiero się

sto na swojej drodze spotykam nurków na łodziach, w centrum

zaczynała. Gdy dziś z perspektywy patrzę na kolejne lata widzę

nurkowym, w samolocie. Jadą nurkować. Chcą nurkować. Za-

to, co już dawno powinienem zrozumieć. Moja podróż będzie

inwestowali swój czas w podstawowe szkolenie. Kupili bardzo

jeszcze długa i na pewno nie prosta, i raczej nigdy się nie skoń-

drogi sprzęt. Lecą na drugą półkulę. Szukają przygody.

czy. Największą frajdę sprawia mi pokazywanie tej przygody

Najsmutniejsze jest, gdy Ci ludzie jej nie znajdują. Bardzo

i zaszczepianie jej ducha w moich podopiecznych. Często ludzie

często słyszę, że ja już nie nurkuję. Nie muszę pytać, dlaczego.

wiedza

(...) na początku swoich przygód nie wiecie do końca co jest dla was, a co nie. Ufacie Instruktorom i jest to słuszna droga. Ale nawet najlepszy Instruktor nurkowania nie umie czytać w myślach i zgadywać co Wam się podoba, albo nie.

Odpowiedź prawie zawsze jest taka sama. Ci ludzie nie znaleźli

Instruktorom i jest to słuszna droga. Ale nawet najlepszy In-

tego czego szukali. Niezależnie co to było. Często sami nie wie-

struktor nurkowania nie umie czytać w myślach i zgadywać

dzieli czego szukają.

co Wam się podoba, albo nie. Ja nie wyobrażam sobie nur-

Postaram się w serii artykułów przedstawić wam różne przy-

kować w masce z przezroczystym silikonem, ale Tobie może

gody w nurkowaniu. Wszystkie organizacje szkolące nurków,

podobać się transparentny silikon w masce i niebieska ramka,

mają w swojej ofercie wiele kursów specjalistycznych. Każdy

a co więcej będziesz czuł się bardziej komfortowo, bo więcej

z nich to inna przygoda. Zostały stworzone, żeby ułatwić po-

światła wpadnie do maski. Dopóki Instruktor nie dostanie

czątkującym nurkom zdobywanie doświadczenia, wiedzy i da-

informacji zwrotnej od Ciebie, działa na czuja. Jasne, że nie

wać mnóstwo frajdy. Niektóre z nich są bardzo poważnymi

wiedziałeś, że chcesz mieć auto z klimatyzacją, dopóki nie spró-

szkoleniami inne są łatwe i krótkie. W mojej organizacji szko-

bowałeś i teraz nie kupisz innego. Ale czy na pewno używasz

leniowej program zaawansowany składa się z pięciu różnych

podgrzewania kierownicy?

nurkowań „z Przygodą”. To jak w drogerii dostałbyś pięć róż-

To jak przebiega Twoja kariera zleży nie tylko od Ciebie, ale

nych saszetek kremów, żeby je przetestować. Spróbuj i sam

przede wszystkim od tego, ile zasobów zainwestujesz – czas,

zdecyduj czy ten krem jest dla Ciebie.

którego wszyscy nie mamy, pieniądze i zaangażowanie. Wszyst-

Uważam, że swoje zdanie trzeba wyrobić samemu. Jeśli

kim swoim wychowankom od lat radzę tak samo. Jeśli nie jesteś

czegoś spróbowałeś i wiesz, że to dla Ciebie, to masz szansę to kontynuować. I odwrotnie może ta część nurkowania nie jest dla Ciebie albo nie sprawia Ci frajdy. Jedni zachwycają się kolorowymi rybkami, a inni jak ja fotografią, jeszcze inni wrakami. Ta lista jest naprawdę długa. Możesz połączyć specjalizacje ze swoim szkoleniem zaawansowanym zapytaj o to swojego Instruktora. On na pewno przedstawi Ci wszystkie dostępne opcje.

Ja bardzo często prowadzę rozmowy ze swoimi kursantami na temat ich kariery i tego czego oczekują od nurkowania. Często przytaczam przykład z kupnem samochodu: Klient: Dzień dobry, chciałem kupić samochód!

Sprzedawca: Sportowy, Sedana, Minivan? Kolor? Silnik? Skrzynia biegów?

Sprzedawca może zadać setki pytań, ale jeśli klient nie będzie wiedział czego chce to trudno będzie mu kupić samochód.

Dopóki nie kupiłem pierwszego samochodu z automatyczną skrzynią biegów nie miałem pojęcia, że jest mi niezbędnie potrzebna do życia. Tak jest w nurkowaniu, na początku swoich przygód nie wiecie do końca co jest dla was, a co nie. Ufacie

53

wiedza

szczęśliwcem, który wszystkich zasobów ma pod dostatkiem to powinieneś rozsądnie gospodarować nimi. Zwłaszcza rozwijając się jako nurek. Powinieneś zacząć od szkoleń, na nich nabierzesz doświadczenia. Poznasz ludzi dzielących tą samą pasję. Wyjedź! Nie ważne czy blisko, czy daleko, ale wyjedź na nurkowanie. Najlepiej z ludźmi, których poznałeś na kursie. Spodobało się, zapiszcie się wspólnie na kolejne szkolenie. Znów wyjedź. Jeśli masz ochotę wydać pieniądze na swój pierwszy sprzęt to… wydaj je na wycieczkę.

Po kilku kursach, kilku wyjazdach 30–40 nurkowaniach wyrobisz sobie swoje zdanie. I raczej na pewno odpowiesz już sobie na pytanie co Ciebie zabiera w nurkowaniu. Może dopiero wtedy wybierzesz szkolenie

będziecie się już tylko dobrze bawić. Dostaniecie ogromną

z bogatej oferty na rynku. A może już będziesz po wszystkich,

wiedzę od swojego Instruktora i natychmiast wykorzystacie

które będą Ci potrzebne w realizowaniu swoich marzeń i pla-

ją w wodzie. Wyjdziecie poprawicie swoje błędy, omówcie z In-

nów nurkowych.

struktorem nowe techniki i znów pójdziecie nurkować. Będzie-

Są kursy specjalistyczne, które wydają się niezbędne w rozwoju i takie, które niektórym wydają się zabawne.

cie się uczyć nurkowania przenurkowani. A każde będzie inną ciekawą przygodą.

Każdy z nich został stworzony w jakimś konkretnym celu.

Postaram się w kolejnych odcinkach przekonać Cię do kon-

Przez niejednego Instruktora nurkowania przetestowany. Za-

kretnego szkolenia specjalistycznego. Spróbuję pokazać Ci,

akceptowany przez daną organizację. Wszystkie mają cechę

gdzie w Twojej karierze będziesz mógł wykorzystać umiejęt-

wspólną, która odróżnia je od szkoleń podstawowych. Tam

ności z tego programu. Może mój artykuł pozwoli Ci także zde-

były konkretne umiejętności – zaliczanie, basen i wody otwarte.

cydować, że dane szkolenie jest nie dla Ciebie. I tak odniosę

Egzamin. Na szkoleniu podstawowym Instruktorzy zbudowali

sukces, wyrobisz sobie swoje zdanie. Omówię oczywiście kursy

Wam fundament do nurkowania. Było tam mnóstwo roboty

z serii „must have”, czyli niezbędne dla każdego nurka, który

i wiedzy. Na szkoleniach zaawansowanych, specjalistycznych

chce wyjeżdżać za granicę. Ale podejmę się wyzwania i spróbuję Cię przekonać do każdego kursu. Każde z tych szkoleń prowadziłem wielokrotnie i wykorzystywałem z moimi kursantami wiedzę. Będę się opierał na specjalizacjach w swojej federacji szkoleniowej, w innych federacjach szkolenia, nazwy czy program mogą się troszkę różnić. Ale myśl przewodnia kursu jest taka sama niezależnie od organizacji czy kraju. Trzeba się dobrze bawić w nurkowaniu.

Moje artykuły nie zastąpią Ci szkolenia na kursie specjalistycznym. Ich celem będzie zmotywowanie Ciebie do zainteresowania się danym zagadnieniem.

A jeśli uda mi się skłonić Cię do zapisania się na kurs specjalistyczny u swojego Instruktora, to uznam to za sukces.

W następnym odcinku wezmę na tapetę „nurkowanie głębokie”. Wspólnie sprawdzimy, czy to jest Twoja droga kariery.

54

30.

Akcja Sprzątanie świata-Polska

www.naszaziemia.pl facebook/naszaziemia instagram/naszaziemia

Sprzątanie świata łączy ludzi

Finał Akcji 15-17 września 2023

planeta ziemia

BIAŁOCZARNI, A KOLOROWI NURKOWIE Z PÓŁNOCY Tekst i zdjęcia WOJCIECH JAROSZ

Początek to skok z klifu w przepaść.

Pospieszne, a wręcz wydawać by się mogło, desperackie ruchy niewielkich skrzydeł niespodziewanie pozwalają uniknąć rozbicia o przybrzeżne skały.

To prawda, że lądowanie zazwyczaj szczytem gracji nie jest, ale za moment ptak zanurzy się w głębiny, gdzie okaże się wyjątkowo sprawnym i zgrabnym podwodnym pływakiem.

Maskonury (Fratercula arctica) podobnie jak inne ptaki z rodziny alk (Alcidae) w istocie znakomicie pływają i nurkują.

Wykształciły wiele przystosowań pozwalających im skutecznie polować pod wodą. Posiadają więc cięższe kości niż większość ptaków, co wynika z mniejszej liczby komór powietrznych, a dzię-

C 56

ki czemu łatwiej jest im zanurzyć się po wykonaniu szybkiego o więcej, lot okazuje się na tyle skuteczny, że pozwala

„scyzoryka”. Pod wodą przemieszczają się niezwykle skutecznie,

dolecieć ptakowi tam, gdzie może zapolować na swoje

bo podobnie jak pingwiny używają skrzydeł – wygląda to tak, jak-

ofiary. Bywa, że do pokonania są całe kilometry od ma-

by fruwały pod wodą. Stóp wyposażonych w błony pławne uży-

łego skrawka skały, z którego wyprawa po zdobycz się rozpo-

wają w trakcie nurkowania bardziej do sterowania niż napędu.

częła, ale przelotowa prędkość może sięgać 90 km/h, a więc

W zanurzeniu pozostają przez kilkanaście sekund, ale jeśli trzeba

lotnik to wcale nie taki ostatni. Zabawa zaczyna się na dobre

to minutę i dłużej. Potrafią zejść na 20, 30, a nawet 40 metrów,

po dotarciu na miejsce i wylądowaniu na powierzchni morza.

choć są źródła, według których jeszcze głębiej. Przed oddziały-

planeta ziemia

waniem większego ciśnienia chroni je długi i szeroki mostek oraz

przeczytać w debiutanckim numerze 1 (zresztą nadal mogą –

mocna klatka piersiowa. Ich pióra zabezpieczone solidną por-

przy okazji warto wspomnieć o nowej funkcjonalności strony

cją wydzieliny gruczołu kuprowego nie nasiąkają morską wodą.

PD, gdzie wyszukiwanie artykułów umieszczonych w dowolnym

Skoro już o słonej wodzie, to warto wspomnieć, że podobnie jak

numerze stało się przyjemnością – koniecznie sprawdźcie!). Wy-

wiele innych ptaków morskich świetnie radzą sobie z usuwa-

drzyki często też niepokoją maskonurzych rodziców powraca-

niem nadmiaru soli za pomocą gruczołu nosowego. Wszystkie

jących z pokarmem dla piskląt. Złodzieje zaciekle atakują ptaki

te cechy sprawiają, że maskonury funkcjonują doskonale

powracające z łowisk tak długo, aż te albo im czmychną, albo

w środowisku wodnym. Jeżeli dodamy do tego umiejętność

oddadzą swą zdobycz. Jeżeli nie wybieracie się na nurkowanie

latania i konieczność przebywania na lądzie w trakcie lę-

lub rejs po przybrzeżnych wodach północnego Atlantyku, gdzie

gów, okazuje się, że mamy zwierzęta „trzyśrodowiskowe”

maskonury można spotkać i kibicować im, gdy próbują uciec

– wodno-powietrzno-lądowe! Kolejność nie jest przypadkowa.

wydrzykom, zerknijcie na jeden z odcinków pięknego serialu Błę-

Na lądzie spędzają najmniej czasu. Potrzebują miejsca do zło-

kitna planeta II, w którym o tym procederze pięknie opowiada

żenia jaja. Tak, to nie pomyłka, maskonury składają tylko jedno

David Attenborough. Maskonury w trakcie nurkowania gonią,

jajo w sezonie (czyli przykładając ludzką miarkę, wszystkie ma-

a nawet grupowo zaganiają, niewielkie ryby. Świetnie wychodzi

skonury na świecie są jedynakami!). Czynią to w miejscach, gdzie

im chwytanie np. śledzi, ale i węgorzem nie pogardzą. Potrafią

istnieje możliwość wykopania norki. Poszukują więc klifowych

łapać kolejne ryby, mimo iż w dziobie już kilka trzymają. Spe-

wybrzeży, gdzie zalega warstwa ziemi, w której potrafią drążyć

cjalna konstrukcja wielkiego jak na rozmiary zwierzęcia dziobu,

korytarze metrowej długości. Wszystko po to, by zapewnić bez-

z odpowiednimi wyżłobieniami, pozwala poradzić sobie z utrzy-

pieczeństwo swoim pisklętom. Dostęp z lądu do miejsc gniazdo-

maniem w poprzek 10 i więcej ryb. U rekordzisty naliczono ich

wania jest bardzo trudny, ale czyhających na bezbronne pisklęta

ponad 60!

morskich piratów nie brakuje. Zazwyczaj tereny bliskie kolonii

Po wysiedzeniu swego jaja, choć maskonury akurat na jaju

maskonurów, zresztą innych ptaków morskich też, pilnie patro-

nie siadają, a przykrywają je skrzydłem, i odchowaniu młodego,

lują wydrzyki, o których Drodzy Czytelnicy Perfect Diver mogli

porzucają ląd i przestawiają się na życie na morzu. Młode ptaki,

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

57

planeta ziemia

W okresie godowym, a więc latem, posiada mocno kolorowy dziób (...) Na marginesie dodam, że dziób ten jest fluorescencyjny – świeci w ciemności, co niedawno odkryto, ale nie wiadomo jeszcze jaka jest przyczyna wykształcenia takiej cechy, choć teorii jest parę.

Gdzie spotkać najłatwiej maskonury? Tam, gdzie tworzą swe kolonie, a więc na klifowych wybrzeżach północnej Europy. Największa populacja znana jest z Islandii (ptak ten stał się tam elementem kultury i narodową maskotką, na której Islandczycy próbują również na różne sposoby zarabiać), ale spotkać je można też na Wyspach Owczych, Półwyspie Skandynawskim, Svalbardzie, Grenlandii i w Ameryce Północnej, a nieco bliżej także na Wyspach Brytyjskich i Północnych wy-

58

nim dojrzeją spędzają tak nawet kilka lat. Swe pierwsze lęgi

brzeżach Bretanii. Czy je poznacie? Spójrzcie na zdjęcia. Nie ma

próbują lokować w okolicach, gdzie same przyszły na świat.

możliwości pomylenia maskonura z innym ptakiem. W okresie

Powroty na stałe miejsca dotyczą ponad 90% wszystkich ma-

godowym, a więc latem, posiada mocno kolorowy dziób, który

skonurów. Warto wspomnieć, że ptaki te są stałe w uczuciach

zdecydowanie dominuje w jego obliczu. Na marginesie dodam,

i co roku, po wielomiesięcznej „separacji” odnajdują swe po-

że dziób ten jest fluorescencyjny – świeci w ciemności, co nie-

łówki w tych samych koloniach i próbują rozmnożyć się po raz

dawno odkryto, ale nie wiadomo jeszcze jaka jest przyczyna

kolejny. Może to trwać wiele lat, jako że maskonury dożywają

wykształcenia takiej cechy, choć teorii jest parę. Również nogi

nawet trzydziestu. Zachowania i konwenanse społeczne do-

stają się w sezonie letnim mocno pomarańczowe, co nawet

tyczą nie tylko partnera, ale również sąsiadów w koloniach

z daleka dobrze widać, a już najlepiej w trakcie lądowania. Ze

o znacznym zagęszczeniu. Obserwacje wykazały, że maskonury

względu na wyjątkowe proporcje i kolory, absolutnie wszyscy

poważnie traktują swoje sąsiedzkie relacje i w skomplikowany

nieodwołalnie zakochują się w maskonurach, gdy tylko je zo-

niekiedy sposób potrafią się o nie odpowiednio zatroszczyć.

baczą. Obserwowałem je kilkukrotnie podczas rejsu na pół-

Z ciekawych zachowań tych ptaków, warto wspomnieć o ich

nocnym Atlantyku, i gdy tylko się pojawiały przy burcie jachtu,

umiejętności wykorzystywania patyków, gdy chcą podrapać

na twarzach znajomych Żeglarzy, prawdziwie twardych wilków

się kiedy swędzi je grzbiet. Jak dotąd, to jedyne ptaki morskie,

morskich, pojawiały się oznaki uśmiechu, a wręcz roztkliwienia.

u których takie zdolności zauważono.

Korzystając z okazji serdecznie pozdrawiam wszystkich żegla-

planeta ziemia

REKLAMA

rzy, a szczególnie tych, z którymi wspólnie cieszyłem oko obserwacjami maskonurów. A propos ludzi morza, dawniej wierzono (a może nadal się wierzy?), że maskonury są wcieleniem poległych na morzu marynarzy i żeglarzy. Wracając do samych ptaków i ich pocieszności, nazwa łacińska również wiązana jest z ich wyglądem. Fratercula arctica to w tłumaczeniu z łaciny arktyczny braciszek. Opisywany gatunek bywa nazywany maskonurem zwyczajnym. Posiada on bliskich krewnych należących do dwóch gatunków z tego samego rodzaju.

Są to maskonur złotoczuby (F. cirrhata) i maskonur pacyficzny (F. corniculata), które występują na północnym Pacyfiku. Życzę Wam, byście spotkali maskonury na swej drodze. Gwarantuję, że będziecie zachwyceni.

NURKOWANIE KURSY POLSKIE CENTRUM NURKOWE NA MALCIE OFFICE@DIVEONMALTA.COM

+48604585389

WWW.DIVEONMALTA.COM PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

59

artykuł sponsorowany

BARE ExoWear

Nurkowanie, bez względu czy w ciepłym Egipcie, czy dalekich

Masz możliwość wykorzystania żylety z kapturem. Świetnie

i bardziej rześkich Lofotach, wymaga od nas szeroko rozumia-

sprawdzi się podczas freedivingu czy nurkowania z butlą. Chro-

nego przygotowania się do zaplanowanej, wodnej przygody. Bo

niąc głowę zapewnia pełen zakres ruchu ramion. A temperatura

przecież na pogodę, siłę wiatru i zmienność temperatury wody,

wody, jak wiemy, zmienia się wraz z głębokością i prądami.

nie mamy wpływu.

ExoWear zmniejszy szok wejścia do zimnej wody lub zmiany wywołanej termokliną.

Przecież chodzi o to, by jak najdłużej bawić się w wodzie, by samemu decydować, w którym momencie kończymy i idziemy

W raftingu czy kajakarstwie również się przyda. Szczególnie

na pyszną kolację lub obiad. Chodzi o to, by być tak przygoto-

gdy jest już ciepło, a woda w rzece jest jeszcze zimna. Nigdy nie

wanym, by zastane warunki nie decydowały za nas i nie skracały

wiesz, czy to właśnie ty nie zaliczysz wywrotki do zimnej wody ;)

nam przyjemności pływania Sup’em, surfowania, zwykłego

To samo dotyczy wakesurf’ingu i pływania na sup’ach. Exowear,

pływania w zestawie ABC, nurkowania, kajakowania, czy innych

dzięki swojej wewnętrznej warstwie OmniRed lining pomoże Ci

sportów wodnych.

nie zmarznąć, podtrzyma ciepło wewnątrz i zatrzyma energię ter-

Słyszeliście o ExoWear? Produkty ExoWear są doskonałą,

miczną za każdym razem, gdy wpadniesz do wody. Może bardziej obrazowo :) ExoWear to taki termalny koc, w który

modułową warstwą izolacyjną. Mogą być stosowane niezależnie

jesteśmy owinięci. Chroni od wiatru, pozwala płynąć dalej,

od tego, czy używasz ich razem z mokrym lub suchym skafan-

bo przeszywające zimno może skutecznie zniechęcić do dalszej

drem, czy samodzielnie.

wodnej podróży. A decydować o tym, czy kończymy na dziś przygodę, powinniśmy my osobiście, a nie wiatr, czy zimna woda,

Clou stanowi specjalna wewnętrzna warstwa zatrzymują-

ca ciepło. Jest to OmniRed lining. 13 termoaktywnych

do której wpadliśmy przed chwilą.

minerałów zmienia ciepło promieniujące z ciała w energię termiczną i oddaje ją z powrotem. Różne aktywności fizyczne, różne, często nieprzewidywalne, warunki atmosferyczne, a tu niespodzianka – my wciąż utrzymujemy optymalną temperaturę ciała.

A najciekawsze w tym jest to, że ExoWear umożliwia

wykorzystanie go nie tylko w jednym, zadanym sporcie, ale w jakimkolwiek sporcie wodnym. Materiał jest jednocześnie cienki i ciepły. Zapewnia ochronę, gdy jest nieco zimniej i nie przegrzejesz się, gdy temperatura otoczenia się podniesie.

https://www.nurkowanie-ecn.pl/kategoria-produktu/bielizna-exowear/ 60

artykuł sponsorowany

JEZIORO NIEDACKIE NAJLEPIEJ, JEŚLI NA WŁASNEJ SKÓRZE STWIERDZIMY, JAK PIĘKNIE JEST NAD JEZIOREM NIEDACKIM. ZARÓWNO NAD, JAK I POD WODĄ.

W

arto spojrzeć na walory okolicy i jej

Dole znajduje się Baza i Szkoła Nurko-

cuda natury. Są nimi niewątpliwie

wania GOOD DIVE. Jest bardzo dobrze

obrzeża Borów Tucholskich, malownicze

przygotowana. Można w niej wypożyczyć

łąki, i wiele innych.

sprzęt najwyższej klasy, zarówno mokre,

Nurkowanie jest jednym ze sposobów

jak i suche skafandry, automaty oddecho-

spędzania wolnego czasu w naturze. Oddy-

we, kamizelki wypornościowe, płetwy, ma-

chając pod wodą możemy podziwiać litoral

ski, skutery i oczywiście butle. Na miejscu

zbiornika wodnego, zwierzęta zamieszku-

znajduje się sprężarka oraz bank powietrza

jące akwen ale przede wszystkim możemy

i dostępny jest również nitroks. Baza dys-

zawisnąć w toni i poczuć wolność ptaków

ponuje pontonem napędzanym silnikiem

szybujących po niebie.

elektrycznym (strefa ciszy obejmuje całą

Nad Jeziorem Niedackim, w Twardym

okolicę) i może nas wywieźć na drugą

Dole działa z powodzeniem baza nurkowa

stronę jeziora lub we wskazane miejsce.

Good Dive. Każdy nurek może z niej korzy-

Chcemy np. zacząć zanurzenie od 20 m

stać i podziwiać czystość jeziora, duże ilo-

głębokości (maksymalna głębokość wyno-

ści ryb i piękne podwodne łąki. Istotne jest

si 30 m) i powoli wracać dnem – nie ma

jednak to, że każdy człowiek, który nigdy

problemu.

jeszcze pod wodą nie był, może tu zrobić nurkowanie próbne, tzw. Intro.

To jeszcze nie wszystko :) Można tutaj zrobić intro lub całe szkolenie na rebreate-

Jesteśmy na Kociewiu, w Gminie Zble-

rze Prism2 i można też uprawiać freediving.

wo. Jadąc z miejscowości Zblewo w kierun-

Wtedy oglądamy podwodny świat bez bąbli

ku do Twardego Dołu musimy przejechać

wydychanego powietrza.

około 7 km. Z drogi nr 214 skręcamy w pra-

W wodzie zobaczymy szczupaki, dzie-

wo i jadąc przez las (jakieś 3 km) docieramy

siątki albo nawet setki okoni, leszcze, liny,

do Ośrodka Wypoczynkowego, jedynego

wzdręgi, płotki. Polecamy nocne nurkowa-

nad Jeziorem Niedackim. Podobno jest

nia, na nich mamy szanse na spotkanie

to jeden z najładniej położonych ośrodków

węgorza i większej ilości raków, które pro-

na Kociewiu w Borach Tucholskich. Zbudo-

wadzą nocny tryb życia.

wany niecałe 50 lat temu z kamienia i drew-

Jezioro Niedackie jest akwenem

na, bezpośrednio nad czystym jeziorem,

jasnym, I klasy czystości wód, z dobrą

wśród drzew i krzewów od razu pozytywnie

widocznością pod wodą, sięgającą nie-

nastraja nasz umysł i ciało. Mamy do dys-

kiedy nawet 14 metrów. Podwodne łąki

pozycji niezależne domki lub pokoje w bu-

są gęste, soczyste i różnorodne. Ciągną się

dynku głównym. Jest też pole namiotowe.

daleko w głąb jeziora. Istotą dobrej widocz-

Dla nurków jest to idealne miejsce,

ności jest brak zasiedleń i brak pól upraw-

bo nad samym jeziorem, w Twardym

nych w okolicy jeziora.

Telefon kontaktowy: 573 443 818 E-mail: biuro@good-dive.pl www.good-dive.pl

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

61

wiedza

Y C IE B IK O C K KĄ

NURKOWANIE A PEWNOŚĆ SIEBIE Tekst Isadora Abuter Grebe

Zdjęcie Mocean Images

W dzisiejszym świecie kobiety i dziewczyny zmagają się z wieloma wyzwaniami, które mogą znacznie wpływać na ich samoakceptację i pewność siebie. Rozwój mediów społecznościowych, wpływ celebrytów i nacisk na samodoskonalenie przyczynił się do powstania środowiska, w którym dominuje porównywanie się z innymi i nierealistyczne standardy.

P

latformy mediów społecznościowych często przedstawia-

zwania te mogą negatywnie wpłynąć na pewność siebie. Ale...

ją perfekcyjne życie, pozbawiony wad i świetny wygląd,

jaki to ma związek z nurkowaniem?

a niemożliwe do zrealizowania ideały piękna prowadzą

Nurkowanie to doświadczenie, które może przekształcić na-

do poczucia nieadekwatności i zwątpienia w siebie. Ciągłe

sze życie, ukazując nam wewnętrzną siłę, zachęcając do kulty-

wystawienie na te obrazy i presja związana z koniecznością

wowania samoakceptacji. Ten artykuł opisuje pozytywny wpływ

dostosowania się do społecznych oczekiwań mogą zaszkodzić

nurkowania na kobiecą pewność siebie.

samoocenie i podważyć poczucie własnej wartości.

Chęć osiągnięcia perfekcji i kultura samodoskonalenia mogą tworzyć atmosferę, w której kobiety i dziewczyny mogą

62

*Wyłączenie odpowiedzialności: chociaż ten artykuł skupia się na doświadczeniach kobiet, to nurkowanie wywiera transformacyjny wpływ również na mężczyzn.*

odczuwać konieczność ciągłego porównywania się do innych,

Nurkowanie służy jako silny katalizator dla kobiet budu-

mierzenia swojej wartości w oparciu o zewnętrzną ocenę i czuć

jących pewność siebie i walczących z osobistymi ogranicze-

ciągłą potrzebę spełniania nierealistycznych standardów. Wy-

niami. Poszukiwanie podwodnej przygody wymaga stawiania

wiedza

czoła lękom, wykraczania poza strefę komfortu i rozwija-

swoich ciał, zamiast wyglądu zewnętrznego. Wspierając ciało-

nia nowych umiejętności.

pozytywność, nurkowanie pomaga nam zbudować silniejsze poczucie akceptacji i doceniania siebie.

Istnieje kilka kluczowych czynników przyczyniających się do wzmacniania pewności siebie w przypadku nurkujących

MINDFULNESS I SPOKÓJ

kobiet:

Nurkowanie zachęca do osiągnięcia stanu mindfulness, gdyż

DOSKONALENIE UMIEJĘTNOŚCI

skupiamy się na oddechu, otoczeniu i chwili obecnej. Takie ćwiczenie mindfulness sprzyja dobremu samopoczuciu psy-

Nauka technicznych aspektów nurkowania wpływa na kobiety

chicznemu, łagodzi niepokój, zwiększa jasność umysłu i zwięk-

poprzez poczucie osiągnięcia sukcesu i opanowanie zesta-

sza samoświadomość. Dzięki nurkowaniu kobiety mogą zbu-

wu trudnych umiejętności. Pokonywanie wyjściowej stromo

dować wartościowe mechanizmy radzenia sobie w trudnych

nachylonej krzywej uczenia się i swobodne poruszanie się

sytuacjach, opracowywać schematy dbania o siebie i rozwijać

w środowisku podwodnym buduje poczucie wiary w swoje

odporność emocjonalną.

możliwości.

PRZEZWYCIĘŻANIE STRACHU

Społeczności nurkowe tworzą wspierające i pozytywne środowisko dla kobiet, w którym mogą zawierać znajomości, dzielić się doświadczeniami i inspirować się nawzajem. Atmos-

Stawianie czoła temu, co nieznane, może wydawać się przy-

fera koleżeństwa i jedności w tych społecznościach może przy-

tłaczające. Konfrontując się z lękami, kobiety stają się bardziej

czyniać się do osobistego rozwoju i poczucia siły.

odporne i odkrywają w sobie nową odwagę. Triumf nad lękami przypomina jednoznacznie o naszej zdolności do przezwycię-

WSPÓLNE DOŚWIADCZENIA

żania trudności we wszystkich obszarach życia.

Nurkujące kobiety tworzą więzi dzięki wspólnym wyzwa-

NIEZALEŻNOŚĆ I UMIEJĘTNOŚĆ LICZENIA NA SIEBIE Nurkowanie zachęca do polegania na sobie i do niezależności, gdyż nurkowie muszą przyjmować odpowiedzialność nie tylko

niom, triumfom i zapierającym dech w piersiach spotkaniom pod wodą. Doświadczenia te tworzą trwałe więzi, wspomagają pewność siebie i sprzyjają budowaniu poczucia przynależności.

za swoje bezpieczeństwo i dobre samopoczucie pod wodą,

POZYTYWNE WZORY DO NAŚLADOWANIA

lecz również za bezpieczeństwo i dobre samopoczucie swoje-

Nurkujące kobiety, instruktorki i przewodniczki stanowią przy-

go partnera nurkowego. Zdobywanie umiejętności, takich jak

kłady siły, odwagi i determinacji, stawiając wyzwanie normom

konfigurowanie sprzętu, komunikacja z partnerem nurkowym

społecznym i łamiąc bariery. Może to inspirować kobiety do do-

i rozwiązywanie problemów buduje silną świadomość siebie

strzeżenia swoich własnych możliwości, wytyczając drogę ku

i zachęca do rozwoju osobistego. Od planowania nurkowania

większej pewności siebie i samoakceptacji.

po obsługę sprzętu i zapewnianie bezpieczeństwa, nurkujące kobiety rozwijają w sobie poczucie autonomii i zdolność po-

WSPÓŁPRACA I PRACA ZESPOŁOWA

legania na sobie. Ta niezależność wykracza poza nurkowanie

Nurkowanie wiąże się z przebywaniem w grupie, gdzie pra-

i sięga do innych aspektów życia, zachęcając do rozwoju oso-

ca zespołowa i współpraca są nieodzowne dla zapewnienia

bistego i wzmacniając wiarę we własne możliwości.

bezpieczeństwa i dobrej zabawy. Kobiety rozwijają umiejęt-

JAK POKOCHAĆ SIEBIE

ności komunikacji, budują zaufanie i zdolność do harmonijnej współpracy z innymi. Dzięki pracy zespołowej dowiadujemy się,

Nurkowanie zapewnia kobietom transformacyjne doświadczenie

jakie znaczenie ma wzajemne wsparcie i poleganie na sobie,

zachęcające do zaakceptowania, docenienia i pokochania siebie.

zwiększając poczucie jedności i budując więzi.

W głębinach kobiety odkrywają następujące aspekty, które przyczyniają się do ich rozwoju osobistego i samorealizacji.

CIAŁOPOZYTYWNOŚĆ

Skonfrontuj się ze swoimi lękami i zmień swoje życie. Nurkowanie pomogło mi nie tylko odkryć podwodne życie,

Nurkowanie oferuje kobietom wyjątkową możliwość docenie-

ale również odkryć siebie. Wydawało mi się to niemożliwe.

nia zdolności i cudów, które tkwią w ich ciałach, zamiast skupiać

Zaczęłam od nauki pływania już po trzydziestce. Tak, było to dla

się na społecznych standardach piękna. Pod wodą pływalność

mnie trudne na początku, ale potem zostałam dobrą pływacz-

eliminuje siłę grawitacji, pozwalając nam poruszać się z gracją

ką. Pojechałam do Sharm el Sheikh i mogłam snorklować bez

i swobodą, niezależnie od kształtu ciała i rozmiaru. Środowi-

kamizelki ratunkowej. Wtedy spojrzałam na nurków wokół mnie

sko, w którym ciało nic nie waży, zachęca do jego akceptacji,

i zdecydowałam, że chcę się nauczyć nurkować. Rok później

pozwalając kobietom docenić funkcjonalność i wytrzymałość

zostałam certyfikowanym nurkiem i rozpoczął się nowy etap

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

63

wiedza

Na zdjęciach Iman Haroun, „Oba te zdjęcia dzieli prawie dziesięć lat”

mojego życia. Na początku miałam wiele trudności, tak jak

Poruszanie się, kiedy inni ludzie na mnie patrzą, było dla

każdy nowy nurek, ale z czasem, dzięki praktyce, radziłam sobie

mnie koszmarem. Zanim zaczęłam nurkować, nie mogłam

pod wodą coraz lepiej. Rozumiem również, że nurkowanie to na-

się nawet przebrać w obecności mojej siostry, albo najlepszej

uka i muszę zdawać sobie sprawę z tego, że lepiej unikać ryzyka,

przyjaciółki. Po prostu strasznie się wstydziłam. Dość szybko

aby mieć więcej frajdy. Po 70 nurkowaniach zakochałam się

nauczyłam się, jak sobie z tym radzić. Szczególnie na początku,

w nurkowaniu, co pomogło mi zmienić moje nawyki, na przykład

gdy nadal nurkujesz w mokrej piance, musisz jakoś się prze-

ćwiczyć regularnie co tydzień, zdrowo się odżywiać i uczestniczyć

brać. Nie ważne, gdzie jesteś i kto stoi obok. Z czasem byłam

w sesjach jogi, czytać historie nurkowe i oglądać filmy dokumen-

coraz bardziej zrelaksowana.

talne. Wszystkie te czynniki sprawiły, że zaakceptowałam siebie,

Obecnie rozmawiamy otwarcie o korzystaniu z lejka She-P, albo

jestem pewniejsza siebie, czuję się świadoma nowej dziedziny

o depilacji i dzielimy się dobrymi radami. To byłoby nie do pomy-

i poznałam nowych przyjaciół z różnych krajów. Nurkowanie

ślenia w przeszłości. Teraz wręcz przeciwnie, śmiejemy się razem,

to zdrowy styl życia. Iman Haroun

nawet jeśli coś nam pociekło. Kiedyś nie mogłam nawet wysikać się na łonie natury. To było niemożliwe, ale teraz jest to jedno

Nurkowanie definitywnie pomogło mi zbudować nową, silną

z moich największych osobistych osiągnięć. Nie muszę już się

pewność siebie. Kiedy zaczęłam nurkować w 2019 r., byłam

zastanawiać i tracić czasu na szukanie, gdzie mogę jakoś szybko

raczej nieśmiała we wszystkich sytuacjach życiowych. Miałam

znaleźć toaletę. Podsumowując, mogę powiedzieć tylko, że nur-

trudności z poznawaniem nowych ludzi, nie lubiłam nawiązy-

kowanie definitywnie podniosło moją samoocenę i pewność

wać z nimi kontaktu i wstydziłam się przebierać w obecności

siebie i nie zrezygnowałabym z tego. Alexandra Pischyna

innych ludzi. To zmieniło się kompletnie dzięki nurkowaniu. Zaczęłam umawiać się na nurkowanie z obcymi ludźmi.

Szukałam partnerów nurkowych na różnych grupach na przykład na Facebooku i umawiałam się tam również na randki.

Zaczęłam podróżować samodzielnie.

Spontanicznie szukałam partnerów nurkowych w nowych centrach nurkowych i przyłączałam się do wycieczek grupowych do odległych krajów. Znajdowałam coraz więcej partnerów nurkowych, poznawałam różne osobowości i budowałam dobry, zróżnicowany i coraz szerszy krąg partnerów nurkowych z całego świata. Obecnie bardzo lubię poznawać nowych ludzi i nowe miejsca nurkowe.

Można się tak wiele nauczyć od siebie nawzajem.

Na zdjęciach Alexandra Pischyna

64

wiedza Na zdjęciach Lauren Malamala

Przez całe życie miałam problemy z postrzeganiem mojego ciała i negatywnym mówieniem o sobie. Nurkowanie pozwoliło mi docenić i pokochać moje ciało, czego nie robiłam nigdy wcześniej.

W trakcie mojego własnego kursu OWD zauważyłam, że jestem wystarczająco silna, żeby podnieść butle, mogłam wynurzyć się z wody i wspiąć na drabinkę na łódź, mój egzamin pływacki nie sprawił mi trudności i mogłam bez problemu się przedmuchać bez użycia rąk. Nurkowanie pokazało mi, że nie ma powodu, żeby NIE kochać mojego ciała i to była wielka zmiana w mojej ewolucji w kierunku miłości do siebie. Lauren Malamala Nasz sport przeszedł długą drogę w ciągu ostatnich trzech dekad, często dzięki kobietom. Moja podróż od czasu, gdy zostałam instruktorką nurkowania PADI i zaczęłam pracę jako fotograf/operator filmowy w wielu ekstremalnych okolicznościach na całym świecie, dała mi pogłębiony wgląd w nurkowanie i szkolenie nurków. Jedną z najbardziej satysfakcjonujących rzeczy w uczeniu kobiet jest uczenie ich, by przejmowały kontrolę – nad swoim sprzętem, nawigacją i własnym ciałem. Kobiety są wspaniałymi nurkami, odnajdowanie w sobie siły pozwala im budować pewność siebie i poczucie własnej wartości.

Annie Crawley w „Co każda nurkująca kobieta powinna wiedzieć” (What Every Female Diver Should Know)

OPINIA INSTRUKTORKI NA TEMAT NURKUJĄCYCH KOBIET Mój mąż (który wybrał tę samą ścieżkę) i ja zazwyczaj uczymy wspólnie. W trakcie nauczania naszym głównym celem jest przekazanie kursantom naszej pasji. Bycie starszym oznacza Na zdjęciu Annie Crawley

posiadanie więcej cierpliwości dla kursantów, którzy mają trudności. Ostatecznie to uśmiechy się liczą!

tu, natomiast młoda Rosjanka nie miała żadnego doświadczenia.

Jak doświadczenia kobiet podczas nurkowania intro, albo

Chłopak zachowywał się na wyrost pewnie, nie mógł poradzić

nurkowania na wodach otwartych różnią się od doświad-

sobie ze skonfigurowaniem sprzętu i nie utrzymywał pływalno-

czeń mężczyzn?

ści. Dziewczyna była cicha, ale uważna i prawidłowo wykonywała

W trakcie nurkowań wprowadzających zauważyłam pewne

ćwiczenia. W trakcie omówienia po nurkowaniu zdecydowała się

różnice między mężczyznami a kobietami. Kobiety często

na kurs nurkowania, niezależnie od jego decyzji.

na początku są bardziej nerwowe i przytłoczone aspektami technicznymi. Włożenie głowy pod wodę to dla nich przera-

Jakie czynniki przyczyniają się do różnic w doświadcze-

żający moment. Mężczyźni przeważnie udają twardzieli, ale

niach i wynikach między kobietami a mężczyznami w świe-

przykładają mniej wagi do ćwiczeń i tracą pewność siebie, kie-

cie nurkowym?

dy muszą je powtórzyć. Kobiety są bardzo skupione, uważnie

Częstymi problemami dla kobiet rozpoczynających przygodę

powtarzają ćwiczenia i doskonale radzą sobie z pływalnością.

z nurkowaniem są niepokój, trudności z przystosowaniem

Bardziej prawdopodobne jest w ich przypadku, że zapiszą się

się i radzeniem sobie z emocjami. Niektóre kobiety nie lubią

na kurs OWD i będą bardziej podekscytowane po nurkowaniu.

moczyć włosów ani wkładać głowy pod wodę. Pomagamy im przezwyciężyć te problemy poprzez stopniowe oswajanie ich

Czy możesz podać konkretne przypadki doświadczeń

z wodą i technikami oddechowymi. Nurkowanie nadal jest

zwiększających pewność siebie u kobiet podczas nurko-

sportem zdominowanym przez mężczyzn, ale staramy się,

wania, szczególnie w porównaniu do mężczyzn?

aby kobiety czuły się bardziej komfortowo dzięki kolorowemu

Para młodych osób przyszła spróbować nurkowania. Chłopak

sprzętowi. Kobiety traktują wyposażenie bardziej ostrożnie

wcześniej miał styczność z nurkowaniem, ale nie miał certyfika-

i cenią własny sprzęt.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

65

wiedza Na zdjęciu Ineke van Langeveld

Czy zauważyłaś jakieś częste problemy, z jakimi zmagają się kobiety, rozpoczynając przygodę z nurkowaniem i w jaki sposób mogą je rozwiązać?

Wyobraźmy sobie kurs OWD z trzema młodymi parami i matką, której dwaj synowie otrzymali certyfikat miesiąc wcześniej.

Wszystkie pary wykonały nurkowanie zapoznawcze i były entuzjastycznie nastawione, chociaż jedna z kobiet popłakała się tuż po wyjściu z wody z powodu odczuwanej ulgi. Szybko przytuliliśmy ją grupowo (inni się przyłączyli) i była z siebie bardzo dumna. Skupmy się na niej i jej partnerze. Podczas sesji basenowych był bardzo pomocny i troskliwy względem swojej partnerki: nosił jej butle, pomagał jej skonfigurować sprzęt i dokładnie przeprowadzał sprawdzenie partnerskie. Wszystko szło dobrze, poza umiejętnością zdejmowania i zakładania maski, co w jej przypadku wymagało dodatkowej sesji na basenie.

W pewnym momencie powiedzieliśmy po prostu: „Nie wahaj się, nie rozmyślaj, po prostu ją zdejmij. Jestem tutaj, więc zrób to.” Zrobiła to i wszystko się zmieniło. Podczas sesji na wodach

do jego dziewczyny, w jego przypadku nie pomogła dodatkowa

otwartych (podczas których nie przejmowała się w ogóle zdej-

uwaga. Koniec historii: niedługo później zerwali ze sobą. Nigdy

mowaniem maski) zdałam sobie sprawę, że wszystko stało się

nie było to naszą intencją, ale zastanawiam się, czy jej zwięk-

dla niej jasne. Radziła sobie doskonale z unoszeniem się na wo-

szone poczucie pewności siebie go nie odstraszyło.

dzie i bez problemu ukończyła kurs. Pamiętajmy jednak, że widoczność była na jakieś trzy metry i płynęła ramię w ramię ze

Nurkowanie pomogło mi zaakceptować siebie. Wśród wielu

mną, bez żadnej linki, jakby była przyklejona do mojego boku

sposobów, które pomogły mi pokochać siebie, wyróżnia się

i cieszyła się nurkowaniem. Z kolei jej partner był coraz bardziej

jeden aspekt: nurkowanie wzmocniło moją miłość do naszej

niepewny podczas sesji na wodach otwartych. Jego pływalność

planety. Kiedy zanurzam się w podwodnym świecie, czuję jakby

nie była tak doskonała jak jej, co sprawiało, że podnosił osad

woda delikatnie mnie przytulała, napełniając moją duszę silnym

z dna. Dodatkowy czas pozwolił poprawić jego pływalność, ale

uczuciem miłości i spokoju. Dzięki temu, że zabieram tę miłość

powtarzane wciąż „nie mogę się przedmuchać” (czyli „dener-

i spokój ze sobą na powierzchnię, czuję się bardziej pewnie

wuję się”) było pewnym utrudnieniem. Wszyscy płetwonurko-

i stabilnie, zmagając się z wyzwaniami, jakie stawia przede mną

wie ukończyli kurs i uzyskali certyfikaty, ale w przeciwieństwie

życie. Isadora Abuter Grebe

Zachęcamy do zapoznania się z kącikiem motywujących i inspirujących kobiet w profilu @isa_diving_nature na portalu Instagram.

Dołącz do nas i odkrywaj 

66

Zdjęcie Jon Borg

Zdjęcie Mocean Images

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

67

wiedza

ADHEZJA I KOHEZJA...

CZYLI O TYM, DLACZEGO WARTO PLUĆ DO MASKI Tekst i zdjęcia Michał Czerniak RED

KTÓŻ Z NAS NIE CZUŁ SIĘ ZAŻENOWANY, GDY PIERWSZY RAZ USŁYSZAŁ OD SWOJEGO INSTRUKTORA, IŻ DLA KOMFORTU NURKOWANIA POWINIEN NAPLUĆ DO MASKI? WRAZ ZE WZROSTEM DOŚWIADCZENIA, TA PROCEDURA OCHRONY MASKI PRZED ZAPAROWANIEM ZACZĘŁA WYDAWAĆ NAM SIĘ CAŁKOWICIE NATURALNA.

Czy zastanawialiście się jednak, dlacze-

odciągając jego uwagę od istotnych zda-

powierzchniowego łączyć się w większe

go plujemy do maski? Jakie procesy fi-

rzeń wymagających reakcji.

krople, które grawitacja sprowadzi na dół

zyczne w niej zachodzą?

Z doświadczenia wiemy, że przepłukiwanie maski – wykonane nawet na większych

Zapobiegać parowaniu maski moż-

ki pokryta jest powłokami chemicznymi

głębokościach, gdzie temperatura wody

na na wiele sposobów – pod warunkiem,

pozostałymi po procesie produkcji szkieł.

jest nieco niższa, pomaga tylko na chwilę.

że będą one prowadziły właśnie do obniże-

Bez względu na to, jakie preparaty prze-

nia napięcia powierzchniowego. Środkiem

ciwmgielne zostaną użyte, maska bez

Co powoduje, że szkła maski pokrywają

ogólnie i szybko dostępnym każdemu nur-

oczyszczenia będzie wykazywała ogromną

się mgłą?

kowi, a dodatkowo darmowym, jest właśnie

podatność na pokrywanie się mgłą. Ist-

W trakcie nurkowania, nurek dostarcza

jego ślina, która świetnie sprawdza się

nieje wiele technik przygotowania maski

ogrzane i wilgotne powietrze do maski po-

w roli właściwego specyfiku, przeciwdzia-

do pierwszego nurkowania. Poza gruntow-

przez nos. Szybka maski, obmywana z jednej

łającego efektowi zaparowania. Jeśli wyko-

nym wymyciem jej z zastosowaniem płynu

strony chłodniejszą wodą, posiada zwykle niż-

rzystanie własnej śliny nie leży w naszym

do naczyń, nurkowie szorują szybkę maski

szą temperaturę od temperatury powietrza

guście, na rynku dostępnych jest wiele spe-

pastą do zębów a nawet wypalają resztki

wewnątrz maski. Prowadzi to do kondensacji

cjalistycznych środków przeciwmgielnych.

smarów zapalniczkami. Spotkałem się rów-

pary wodnej zawartej w powietrzu na szkłach

Dla nurków pragnących być „vege”, świet-

nież z metodą moczenia maski w misce

maski czyli pokryciu ich powierzchni mikro-

nym i skutecznym pomysłem zdaje się być

pełnej coca-coli czy płynu do płukania ust.

skopijnymi kropelkami wody. Z czasem war-

posmarowanie szkieł maski przekrojonym,

przygotowania

stwa mgły osiadającej wewnątrz maski tworzy

surowym ziemniakiem.

nowej maski do nurkowania, procedurę

powłokę nie do pokonania przez oko, zmu-

Ale wracając do meritum czyli napię-

przeciwdziałania zaparowywaniu szkieł

szając nurka do przerwania nurkowania lub

cia powierzchniowego wody. To zjawisko

należy powtarzać każdorazowo przed jej

użycia maski zapasowej.

fizyczne powstające na granicy między

Pomimo

68

maski oczyszczając nasze pole widzenia.

Maska nurkowa po opuszczeniu fabry-

świetnego

użyciem. Zaparowana maska nie tylko nisz-

Niewidzialną siłą odpowiedzialną za po-

cieczą a fazą innej substancji. Napięcie po-

czy radość z nurkowania; może stanowić

wstawanie zjawiska zaparowanej maski

wstaje poprzez oddziaływanie sił adhezji

istotny czynnik wpływający na bezpieczeń-

nurkowej jest napięcie powierzchniowe

i kohezji na cząsteczki wody zbudowane

stwo nurka pod wodą. Fizycznie ogranicza

cieczy. Jeśli chcemy zapobiegać parowa-

z atomów wodoru i tlenu. Cząsteczki wody

widoczność i możliwość kontrolowania

niu maski, koniecznym jest obniżenie na-

(te z powierzchni i te wewnątrz cieczy) przy-

komputera i manometru a nade wszystko

pięcia powierzchniowego wody. Kropelki

ciągają się wzajemnie, powodując utworze-

komunikację z partnerem. Wpływa rów-

wody zaścielające szkła naszej maski za-

nie na powierzchni specyficznej błony utrzy-

nież negatywnie na psychikę nurkującego,

czną pod wpływem obniżonego napięcia

mywanej siłą napięcia powierzchniowego.

wiedza Zjawisko to wykorzystywane jest przez

próbując umieścić na powierzchni wody

Kiedy więc następnym razem naplujecie

drobne stworzenia utrzymujące się na po-

monetę. Chętnym do realizacji tego do-

do maski, tj. dodacie naturalnego surfak-

wierzchni wody – np.: nartnika – popularny

świadczenia podpowiem, iż moneta przed

tantu, który dzielnie będzie walczył z siłami

gatunek pluskwiaka wodnego. Sile grawita-

położeniem jej na tafli wody powinna być

adhezji i kohezji, a napięcie powierzchnio-

cji wynikającej z jego masy przeciwstawiana

sucha. Lepiej jest również, gdy moneta nie

we wyrażane siłą styczną do powierzchni

jest siła wynikająca z napięcia powierzch-

jest przesadnie ciężka, tak jak na przykład

cieczy działającą na jednostkę obrzeża

niowego wody.

1 YEN japoński z prywatnej kolekcji autora.

powierzchni tejże cieczy będzie maleć, po-

Napięcie powierzchniowe potrafi mieć

myślcie, ile cudownych zjawisk fizycznych

siłę będącą w stanie zagrozić bezpieczeń-

dzieje się właśnie na waszych oczach!

stwu skoczków do wody. To właśnie dlatego w trakcie ich skoków z trampoliny do basenu, woda wprawiana jest w ciągły ruch, co zapobiega tworzeniu się zbyt dużego jej napięcia powierzchniowego.

Z naukowego punktu widzenia, każdą substancję powodującą relatywnie trwałe obniżenie napięcia powierzchniowego wody nazywamy surfaktantem. Każdy sposób obniżenia napięcia powierzchniowego poprzez dodanie do cieczy surfaktantu zapobiega Badanie siły napięcia powierzchniowe-

kondensacji cząstek wody na szkle wewnątrz

go wody można przeprowadzić w domu,

maski nurkowej, co zapobiega jej parowaniu.

S

iedzieliśmy przy kawce, wygrzewając się na słoneczku, wspominaliśmy zrealizowane tego dnia nurkowania. Jedna

z koleżanek od niechcenia rzuciła, że gdy

zaczyna nurkować, natychmiast chce jej się siku, a chce jej się zdecydowanie nie-

DLACZEGO, GDY NURKUJĘ, CHCE MI SIĘ SIKU Tekst Michał Czerniak RED, Piotr Kopeć Wąski

zasadnie, gdyż zawsze przed wejściem do wody pamięta o odwiedzeniu wiado-

jowych z nóg nurka do wyższych partii jego

mego miejsca.

organizmu. Krew z naczyń skóry i żył przedo-

Chce Ci się siku, bo masz zły trym – rzucił ktoś oskarżycielsko.

PRZEANALIZUJMY DZIŚ TĘ TEZĘ NAUKOWO! Powodów, dla których nurek czuje potrzebę opróżnienia

staje się z nóg do klatki piersiowej – do brzucha i do serca. Ten wzrost objętości krwi powoduje wzrost jej ciśnienia co powoduje rozciągnięcie się ścian przedsionka serca nurka. W sercu znajdują się

pęcherza, może być wiele. Eliminując wszelkie choroby, które mogą

specjalne czujniki zwane medycznie receptorami, które reagują

w ten sposób zaznaczać swoją obecność, powodem może być duża

na wzrost objętości i ciśnienia krwi w sercu. Jeśli ciśnienie to prze-

absorpcja wody tuż przed nurkowaniem, temperatura wody, stres

kracza przyjętą normę, receptory rozpoczynają produkcję hormonu

czy nawet charakterystyka osobnicza danego organizmu. Jest jed-

zwanego peptydem natriuretycznym. Hormon ten odpowiedzialny

nak powód, który wydaje się być dominującym – a mianowicie

jest za cały zespół działań prowadzących w efekcie do wydalenia

wystawienie ciała nurka na działanie ciśnienia wody, co ma wszak

z organizmu nadmiaru płynów a przez to doprowadzenia go do po-

miejsce przy każdym nurkowaniu.

nownej równowagi diuretycznej. Peptyd natriuretyczny wpływa nie

Załóżmy, że nurek podczas realizowanego nurkowania postanowił nie utrzymywać właściwego trymu.

tylko na zwiększenie tempa filtrowania moczu w nerkach, ale także wywołuje wydzielanie w mózgu kolejnego hormonu, odpowiedzial-

Na głowę nurka w naszym przykładzie działa ciśnienie X,

nego za tempo produkcji moczu w organizmie. Przy tak zmaso-

lecz na jego nogi działa już ciśnienie wyższe o wartości Y przy

wanym ataku hormonalnym, nurek musi skapitulować i jego myśli

czym jak wskazałem, X<Y. W medycznym i fizjologicznym uprosz-

zaczynają coraz mocniej krążyć wokół narastającego problemu

czeniu, wyższe ciśnienie Y powoduje przetłoczenie płynów ustro-

związanego z koniecznością oddania moczu.

PERFECTDIVER nr 4(28)/2023

69

porady i ciekawostki ACADEMY

CHCE MI SIĘ SIKU...

Tekst Wojciech A. Filip

Zdjęcia Tecline Academy

SIKASZ BO DUŻO PIJESZ. DUŻO PIJESZ BO NIE CHCESZ MIEĆ DCS’A. CZY WIESZ PO CO SIKAĆ W CZASIE NURKOWANIA?

W czasie kiedy oddychasz z automatu pod wodą, w twoim organizmie przemieszcza się całkiem sporo różnych gazów.

Gaz jest transportowany przez naczynia krwionośne. Im rzadsza będzie Twoja krew, tym proces ten będzie szybszy. W czasie wynurzenia i później, na powierzchni staramy się pozbyć jak

ZACZNIJMY OD PICIA Przed nurkowaniem powinieneś się nawodnić. Nie chodzi o wypicie butelki wody tuż przed wejściem do wody, ale utrzymanie wyższego poziomu nawodnienia przez kilka dni poprzedzających nurkowy weekend.

70

największej ilości gazów zalegających w naszym ciele (To właśnie jest ta osławiona dekompresja!), a dobre nawodnienie, oznaczające m.in. rzadszą krew, znacząco to upraszcza.

Jeżeli po nurkowaniu miewasz bóle głowy, jesteś senny, albo zmęczony, przyczyną może być zbyt małe nawodnienie.

Pijmy na zdrowie!

PO CO?

SIKAJMY NA ZDROWIE!

Nie ma większego znaczenia czy swoje nurkowanie nazwiesz

Sikasz kiedy czujesz, że ci się chce. Co się dzieje, kiedy powstrzy-

bezdekompresyjnym, czy technicznym. Nazwa nie zmieni tego,

mujesz się czując „parcie na pęcherz”? Im dłużej wytrzymasz,

że każde nurkowanie kończy się dekompresją.

tym gorzej, bo lepsze warunki zbudujesz bakteriom, które po-

porady i ciekawostki ACADEMY

wodują infekcję układu moczowego. Jeżeli masz pecha, to dodatkowo przyczynisz się do produkcji kamieni moczowych.

Nie miałeś nigdy zapalenia układu moczowego? To bardzo

— no i kumple… nie uwierzą, że skafander podcieka Ci w tak specyficznym miejscu 😉

dobrze, bo bardzo, naprawdę bardzo nie chcesz go mieć. Pie-

AD. 2

cze, boli, zmusza do sikania co kilka minut nawet, jeżeli nie

Pielucha, nazywana też pieluchomajtkami dla dorosłych. Moż-

masz już czym.

na ją porównać do dziecięcego pampersa. Zakładasz pod bieliznę i sikasz.

WNIOSEK?

Minusy tego rozwiązania?

Warto sikać kiedy czujesz, że chce ci się sikać, również pod wodą.

— mała pojemność: mimo, że producenci deklarują różne rzeczy, to i tak ta największa pojemność wystarcza zwykle na jedno/dwa konkretne siknięcia.

SIKANIE POD WODĄ

— sposób sikania: należy sikać ostrożnie i powoli, aby mocz

Podzielę je na 3 kategorie:

mógł zostać pochłonięty przez absorber pieluchy, a nie wy-

1. Sikanie w piankę

pływał na zewnątrz

2. Sikanie w specjalną pieluchę

Plusy: pieluchy występują w wielu rozmiarach, a producenci

3. Sikanie przy użyciu cewnika i specjalnego zaworu

prześcigają się w różnych dodatkach. Pieluchy są jednorazowego użytku.

AD. 1 Sikanie w piankę nie wymaga specjalnego sprzętu, ani umiejęt-

AD. 3

ności. Na początku może pojawić się wątpliwość w stylu „mam

P-valve (czyt. pi-welw). Pełna swoboda, sikasz kiedy chcesz i ile

nasikać, tzn. mam po prostu sobie siknąć?” Tak, sikasz w gacie

chcesz 🙂 Najbardziej wydajny sposób umożliwiający bezstre-

z pianki i na dodatek nikt tego nie zauważa.

sowe nawadnianie się pod wodą. W czasie długich nurkowań

Po nurkowaniu piankę zdecydowanie warto dokładnie wy-

można pić bez obawy, że nie będzie można sikać zbyt często.

płukać i zadbać o higienę swojej cewki moczowej, bo przez całe

Jak to działa?

nurkowanie moczyłeś ją w roztworze moczu i wody.

Wyprowadzenie moczu na zewnątrz skafandra nie stanowi pro-

Nurkowanie w suchym skafandrze

blemu – dzieje się to przez jednokierunkowy zawór umieszczo-

Kiedy używasz suchego skafandra warto, żeby pozostał su-

ny na nogawce skafandra w okolicach środka uda.

chym. Zalewanie go moczem od środka jest oczywiście moż-

To ta zwykle plastikowa śruba wystająca na zewnątrz skafandra u niektórych nurków.

liwe, ale: — nie będzie już sucho

Montaż zaworu wymaga zrobienia niewielkiego otworu

— po nurkowaniu nieuniknione pranie, suszenie bielizny, ocieplacza, skafandra

w nogawce skafandra. Od środka skafandra, zawór wyposażony jest w elastyczny wężyk, który trzeba podłączyć do twojej cewki moczowej.

P-valve pod wodą

PERFECTDIVER nr 3(27)/2023

71

porady i ciekawostki ACADEMY

Cewka moczowa, to, w dużym uproszczeniu, miejsce,

dociskając do przodu. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest prak-

z którego na zewnątrz wypływa mocz, kiedy sikasz. Mimo zna-

tyka w domu. Można przećwiczyć całość na leżąco, a później

czących zmian ewolucyjnych, nasze ciało nie posiada żadnych

w przysiadzie. Co ważne od razu sprawdzisz szczelność sikając

przyłączy typowo „technicznych” w tym miejscu. Możesz oczy-

na stojąco. She-P ma swoją, damską grupę wsparcia. Warto

wiście oglądnąć swoją cewkę dokładniej niż do tej pory, ale nie

żebyś dołączyła do tej grupy jeszcze przed rozpoczęciem sto-

spodziewam się zaskoczenia: nie kończy się ani gwintem, ani

sowania She-P (FB: The Divine Secrets of the She-P Sisterhood).

nawet szybkozłączem.

She-P jest wielokrotnego użycia, wymaga zatem dokładnej

PRZERABIAMY CEWKĘ MOCZOWĄ – CZYLI JAK BEZ CELOWANIA SIKAĆ W CIENKĄ RURKĘ

dezynfekcji po każdym nurkowaniu.

MĘŻCZYŹNI Stosują medyczne cewniki zewnętrzne. Najłatwiej taki cew-

KOBIETY

nik porównać do prezerwatywy. Jest podobnego kształtu,

Stosują tzw. „She-P” (czyt. szi-pi). Jest to anatomicznego kształ-

z grubszego materiału nie powodującego uczuleń. Tam gdzie

tu, wygodna nakładka wykonana z miękkiego silikonu.

w prezerwatywie znajduje się zbiorniczek na nasienie, w cew-

Zakrywa dokładnie i szczelnie przestrzeń pomiędzy wzgórkiem łonowym, a odbytem czyli również cewkę moczową. Jej

She–P

72

niku jest rurka, którą po założeniu cewnika łączysz z rurką zaworu odprowadzającego mocz na zewnątrz skafandra.

położenie stabilizowane jest specjalnym klejem. Nakładka

Najłatwiej zrobić to przy użyciu prostego szybkozłącza (wte-

zakończona jest krótkim wężykiem, który połączysz w prosty

dy rurkę cewnika warto skrócić o połowę długości – nie będzie

sposób (szybkozłączką) z wężykiem zaworu odprowadzającego

się zaginać). Mimo, że nurkowanie bywa ekscytujące, to cewnik,

mocz na zewnątrz. She-P występuje w kilku wersjach. Najnow-

w odróżnieniu od prezerwatywy, zakładasz w stanie nie zwią-

sza 3.0 ma szerszą część z przodu w porównaniu do wersji

zanym z podnieceniem seksualnym – członek nie powinien być

„Classic”. Obecne wersje wraz ze specjalnym klejem nie wy-

w stanie wzwodu. Oznacza to, że cewnik powinieneś dobrać

magają dokładnej depilacji, a ich założenie nie stanowi kłopo-

w rozmiarze odpowiednim do członka w stanie spoczynku. Nie

tu, bo mimo nałożonego kleju, całość możesz bez problemu

ma z tym problemu, bo produkowane są w wielu rozmiarach.

odklejać i poprawiać położenie. She-P założysz, a raczej przy-

Druga różnica w stosunku do prezerwatywy: cewnik załóż z na-

kleisz zaczynając od tyłu (trochę poniżej odbytu) i stopniowo

pletkiem ściągniętym do przodu, zasłaniając cewkę. Nie zsuwaj

She–P, kolory

Zdjęcie Heleen Graauw

porady i ciekawostki ACADEMY

go do siebie jak w przypadku prezerwatywy – takie założenie cewnika może skutkować jego samosklejeniem, a wtedy sikniesz w skafander. Cewnik dobrze dobrany zachowuje szczelność, która dodatkowo jest zabezpieczana przez klej znajdujący się na jego wewnętrznej stronie. Cewnik jest jednorazowy, więc przed każdym nurkowaniem zakładasz nowy.

Szybkozłączka

ZAWÓR W SKAFANDRZE WYMAGA DEZYNFEKCJI Przeprowadź ją przy użyciu środków bakteriobójczych (takim środkiem nie jest ocet). Pozostawienie wewnątrz cewnika moczu (bakterii) może doprowadzić do infekcji dróg moczowych, a tego jak wiadomo nie chcesz. Czas potrzebny na dezynfekcję całego układu odprowadzającego mocz to kilkanaście sekund.

Całość polega na przelaniu przez wężyk P-valve i sam zawór środka bakteriobójczego rozpuszczającego przy okazji osady. Odpowiednich preparatów jest

Szybkozłączka gotowa

na rynku sporo – wystarczy zapytać w aptece.

Przycinanie cewnika

Przedłużenie

Zawór na zewnątrz

PERFECTDIVER nr 3(27)/2023

73

porady i ciekawostki ACADEMY

Poprosiłem sztuczną inteligencję o krótki tekst dotyczący dbałości o nasz układ moczowy.

Zatem premiera na łamach Perfect Diver!

Zapraszam do lektury uzupełniającej 🙂 (całość, włączając podtytuł, jest dziełem AI)

DBAJ O ZDROWIE SWOJEGO UKŁADU MOCZOWEGO! WPROWADZENIE

CZĘŚĆ 3: REGULARNE ODDAWANIE MOCZU

Czy wiedziałeś, że układ moczowy jest jednym z naj-

Nie zatrzymuj moczu zbyt długo! Regularne opróżnia-

ważniejszych systemów w naszym ciele? Odpowiada on

nie pęcherza jest ważne dla zdrowia układu moczowe-

za usuwanie szkodliwych substancji i nadmiaru płynów,

go. Zatrzymywanie moczu może prowadzić do groma-

dlatego tak ważne jest, aby dbać o jego zdrowie. Dzisiaj

dzenia się bakterii i zwiększenia ryzyka infekcji. Dlatego

porozmawiamy o tym, jak zapobiegać infekcjom układu

pamiętaj, aby oddawać mocz regularnie, gdy odczu-

moczowego u kobiet i mężczyzn.

wasz potrzebę.

CZĘŚĆ 1: HIGIENA OSOBISTA

CZĘŚĆ 4: UNIKANIE ZBYT CIASNEJ ODZIEŻY

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest utrzymanie od-

Noszenie zbyt obcisłej odzieży, zwłaszcza w okolicach

powiedniej higieny osobistej. Dla kobiet ważne jest, aby

intymnych, może ograniczać przepływ powietrza i sprzy-

zawsze czyścić się z przodu do tyłu po oddaniu moczu lub

jać rozwojowi bakterii. Wybieraj luźniejsze, przewiewne

wypróżnieniu. To pomaga uniknąć przeniesienia bakterii

ubrania, które pomogą utrzymać odpowiednią wentyla-

z okolic odbytu do cewki moczowej. U mężczyzn również

cję i zdrowie układu moczowego.

ważne jest dokładne czyszczenie okolic intymnych.

PODSUMOWANIE

CZĘŚĆ 2: PRAWIDŁOWE NAWADNIANIE

Zapobieganie infekcjom układu moczowego jest nie-

Kolejnym kluczowym aspektem jest picie odpowiedniej

zwykle ważne dla naszego zdrowia. Pamiętaj o właści-

ilości płynów. Woda jest najlepszym wyborem! Regu-

wej higienie osobistej, picu odpowiedniej ilości wody,

larne spożywanie odpowiedniej ilości wody pomaga

regularnym oddawaniu moczu oraz unikaniu zbyt

utrzymać nawilżenie układu moczowego i przepłuki-

ciasnej odzieży. Dbanie o swoje zdrowie ma ogromne

wanie ewentualnych bakterii. Ograniczaj natomiast

znaczenie, a te proste kroki mogą pomóc w utrzymaniu

napoje słodzone i kofeinowe, które mogą podrażniać

dobrego stanu układu moczowego. Dbaj o siebie i ciesz

układ moczowy.

się zdrowiem!

MASZ PYTANIA? Z przyjemnością na nie odpowiem.

Chcesz założyć P-valve w swoim skafandrze, poznać Heleen, która wymyśliła She-P, dobrać cewnik, albo porozmawiać o… sikaniu 🙂?

Zapraszam do Akademii Tecline!

WAF

https://teclinediving.eu/pl/akademia-tecline/#/

74

DOŁĄCZ DO DRUGIEGO DNIA FINAŁU AKCJI SPRZĄTANIE ŚWIATA! Wągrowiec 16.09.2023 (sobota) Więcej informacji na profilach Perfect Diver i Fundacji Nasza Ziemia w social mediach.