De Penseelstreek Wijkkrant Hoogkamp * Sterrenberg * Gulden Bodem Arnhem
NOORD
APRIL 2017 NR. 80
ZUID
OOST
2 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Colofon
redactioneel
‘De Penseelstreek’ is de wijkkrant van wijkvereniging ‘De Penseelstreek’. Verspreiding: 4x per jaar huis aan huis in de buurten Hoogkamp, Sterrenberg en Gulden Bodem te Arnhem. Oplage: 1950 ex. Verspreiding: Redactieleden: Redactieadres: E-mail:
Arno Vonk Mesdaglaan 36 06 81462782
Vormgeving: Druk:
Nannieke Swart Cécile Bruisten Chella van der Sanden GLD Grafimedia
Artwin Nuhn Maartje van den Berg Judith Klaasse Vincent Muller Reinier Zweers Valeri Berns Bert Krikke Mesdaglaan 27 6813 GL Arnhem 026 4437663 redactie@penseelstreek.nl
Advertenties: Christiaan van der Sanden 026 3708877 / 06 14477799 advertentie@penseelstreek.nl De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden stukken in te korten of, in overleg met het bestuur, niet te plaatsen. Bestuur wijkvereniging: Secretariaat:
Paul Breuning (vzt) Mariette van Vlerken (secr) Hans Alink (penn.m) Frank Jibben Jeannine Witteveen Mark Elbers Karolien de Bruine Bosboomstraat 17 6813 KB Arnhem bestuur@penseelstreek.nl 026 4435265
Lidmaatschap 2017: € 12,50 per gezin Donateur: minimaal € 12,50 per jaar Girorek.: NL67 INGB 0007 8197 30 Bankrek.: NL44 RABO 0303 9960 99 t.n.v. Wijkvereniging ‘De Penseelstreek’ te Arnhem Redactie website: Mariette van Vlerken E-mail webredactie: redactie@penseelstreek.nl
Website: www.penseelstreek.nl
INLEVEREN KOPIJ Inleveren kopij uiterlijk vr. 23 juni 2017. Verspreiding volgende wijkkrant: 7 t/m 14 juli 2017. Het schema voor 2017 is op de website onder het menu wijkkrant te vinden. Aanleveren kopij bij voorkeur per e-mail, anders op cd-rom, op Mesdaglaan 27. Teksten graag in Word/Pages, digitale foto’s in een zo hoog mogelijke resolutie (300 dpi).
Door Artwin Nuhn, redactie
Paardenkracht Niet aan gedacht, maar na de redactievergadering viel het me plots te binnen: ik jubileer. Al 25 jaar verkeer ik nagenoeg wekelijks in de directe buurt van een paard. Dat krijg je met paardminnende dochters. Ondanks al die honderden uren paardengezelschap heb ik nog steeds weinig - correctie: geen behoefte om erop te klimmen. Ze boezemen me angst in. Zo groot. Zo sterk. Met van die enorme ogen. In galop een indrukwekkend bonkende massa spieren. Luidruchtig gebries. En dan die lucht. Nee, dank je. Maar thuis zeggen ze: “Wij vinden ze lekker ruiken”. Tja… En zo denken een heleboel buurtgenoten erover. Rien Poortvliet schreef en tekende het vele tientallen jaren geleden al: de wereld van het paard is zo eigen als het paard zelf. Heel eigen dus. En voor een leek niet goed te begrijpen. Maar in dit nummer proberen we het toch. Want deze wijk kent nogal wat paardrijders, paardbezitters, paardinstructeurs, paardverhuurders, paard… eh, eters vast ook. Dus hesen twee redactieleden – veteraan en starter - zich in het zadel en gingen te paard door de wijk op zoek naar de geheime aantrekkingskracht van de trouwe viervoeter. Uitgerust met strontzakje natuurlijk, want de kwaliteit van onze leefomgeving doet ertoe (zie pagina 4). Maar u leest ook over wat meer sinistere kwesties als bomenkap, hardlopen tegen kinderkanker, natuurbegraven bij de buren, en een uiterst intrigerend beroep dat twee echtelieden van de Jacob Marislaan op een wel heel bijzondere manier verbindt. Veel plezier.
Bij de voorpagina In vroeger tijden waren het de stadsmuren en stadspoorten die de contouren van de stad markeerden. Op zoek naar de contouren van De Penseelstreek vond ik in elke windrichting een markant object en daarbij de poortwachters van de wijk. Noord: dichtbij de monumentale eik aan de noordelijke punt van de Joris van der Haagenlaan woont Selina Hoeree (12). Genoeg ruimte om te spelen; wie speelt er mee? Oost: aan de oostkant raakt De Penseelstreek de Zypendaalseweg. In het sprookjesachtige huisje daar, in Park Gulden Bodem, woont Agnes Mulders (61). Haar nog jonge herder brengt het geleerde op de training al aardig in praktijk wanneer hij mee op de foto mag. Zuid: de Heilig Hartkerk markeert de zuidpunt van de wijk. Vanuit verschillende richtingen is deze al van verre te zien. Yvo Donders (87) uit de Gerard Douweg ging jarenlang trouw naar deze kerk. Hij vindt het spijtig dat het pand niet langer als kerk in gebruik is. West: Madelief Bakker (14) kijkt vanuit haar huis aan het eind van de Mesdaglaan op tegen de hoogspanningsmast die de westpunt van De Penseelstreek markeert. Even op de voet van de mast gaan staan is geen punt, er in klimmen is natuurlijk uit den boze. (Tekst en fotografie: Jan Zwartjes)
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 3
van de bestuurstafel Door Paul Breuning, voorzitter wijkvereniging
Politiek café? Op 14 maart jl. dachten wij met een kring van geïnteresseerde buurtbewoners onder het genot van een glaasje van gedachten te wisselen over de organisatie, het waartoe en waarheen van de wijkvereniging. Toen wij die datum vaststelden, realiseerden wij ons onvoldoende dat de meeste Nederlanders op de avond voor de Kamerverkiezingen in de regel bezig zijn met het waartoe en waarheen op landelijk niveau. Een ongekend aantal kiezers was op die avond nog zwevende en het was duidelijk dat een glaasje met de wijkvereniging die zweverigheid niet weg zou nemen. Als we er nu een politiek café, met overal schermen en monitoren van gemaakt hadden… Was u dan wel gekomen? Misschien een idee voor de volgende keer. Statuten besproken Toch was er die avond, naast de aanwezige bestuursleden, één wijkbewoner die de moeite had genomen de statuten en het huishoudelijk reglement zorgvuldig door te lezen en voorstellen ter verbeteringen te formuleren. Wij hebben dat zeer gewaardeerd. Daarnaast was het ook in kleine kring heel gezellig. Nu worden we een echte vereniging In de uitnodiging voor 14 maart was al vermeld: “De belangrijkste verandering als gevolg van het oppoetsen van de statuten zit hem dus niet in de statuten zelf, maar in het feit dat wij gaan doen wat er in staat. Wij vragen u nu om lid te worden van de Penseelstreek (artikel 4), elk lid heeft stemrecht op de Algemene Ledenvergadering (ALV)”. De brief die binnenkort uitgaat aan alle wijkbewoners, zal dus niet - zoals in het verleden - alleen vragen om een donatie, maar zal u ook vragen om lid te worden van de wijkvereniging. Mocht u daar niet voor voelen maar toch de vereniging een warm hart toedragen, dan kunt u ook een donatie doen aan de vereniging. Maar als donateur kunt u niet stemmen op de algemene ledenvergadering. Benoeming bestuursleden en goedkeuring statuten Op 10 mei zullen de dan aanwezige leden de bestuursleden benoemen in hun functie. Het dan rechtsgeldig benoemde bestuur kan de gewijzigde statuten voorleggen aan de leden, ter goedkeuring. Om de zaak praktisch te houden, zullen wij de gewijzigde statuten twee weken tevoren publiceren op de website, en vanaf dat moment kunt u ook een gedrukt exemplaar opvragen bij Mariette van Vlerken. Benoeming nieuwe bestuursleden Zowel Hans Alink als Frank Jibben zijn reglementair aftredend en niet herkiesbaar. Maar het is ons nog steeds niet gelukt goede opvolgers te vinden. Frank Jibben treedt af als bestuurslid. Hans Alink wil aanblijven tot
een geschikte opvolger is gevonden. Derhalve willen we de leden vragen om in te stemmen met continuering van zijn bestuurslidmaatschap. En de gebruikelijke afwikkeling Het bestuur rapporteert in vogelvlucht over de activiteiten in de werkgroepen, legt verantwoording af over de financiën en de kascommissie brengt verslag uit over de controle. Het bestuur presenteert het activiteitenplan en de begroting voor 2017 en u bent aan het woord met wat verder ter tafel komt. Wij hopen op een grote opkomst op 10 mei van verenigingsleden-wijkbewoners
OPROEP
Hierbij nodigt het bestuur van de wijkvereniging alle wijkbewoners uit voor de jaarvergadering op 10 mei 2017 Dit wordt een belangrijke jaarvergadering, omdat we besluiten over de aanpassing van de statuten en het huishoudelijk reglement. De stukken voor de vergadering zijn vanaf 20 april in te zien op onze website www.penseelstreek .nl. De vergadering begint om 17.00 uur in de Stadsvilla in Park Sonsbeek. Na afloop van de vergadering zal de parkbeheerder ons tijdens een wandeling alles vertellen over het park.
KOMT ALLEN
4 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Samen voor een betere leefomgeving Plaats van handeling is het clubhuis van Tennisvereniging Hoogkamp. Het bestuur van de wijkvereniging en de werkgroep Leefomgeving van de Penseelstreek overlegt met de vertegenwoordigers van de gemeente. Inzet: hoe kunnen we samen de leefomgeving in onze wijk verbeteren en hierbij de inwoners meer betrekken? Reden genoeg voor de redactie van de Penseelstreek om haar oor te luister te leggen. Tekst: Bert Krikke
De gemeente is bezig met een nieuwe ronde van visievorming voor de stad en vertaalt deze uiteindelijk ook door naar onze wijk. Omdat de gemeente ‘de wijk’ graag wil laten meebepalen wat er in onze wijken gebeurt qua gemeentelijke investeringen in de leefomgeving, roept dit natuurlijk de vraag op wat dan die strategie is en op welke wijze we als wijk mee kunnen praten. Dit moet dan allemaal zijn weerslag vinden in een wijkprogramma.
Complex geheel
‘De gemeente heeft een aanpak gekozen om eerst de hoofdlijnen van het beleid op een A4tje te zetten. Dit is eind maart vertaald naar een aantal grote thema’s die een algemene aanpak beschrijven. Die worden op hun beurt tussen april en september weer vertaald naar speerpunten en concrete acties voor de wijk’. Aan het woord zijn Els van Outvorst en Fred de Bruijn, samen verantwoordelijk voor onze wijk vanuit het wijkteam Leefomgeving van de gemeente Arnhem. ‘Arnhem is onderverdeeld in 24 wijken die liggen in 8 gebieden. Hier is Noordwest er één van. Voor de aanpak de leefomgeving worden de Penseelstreek door de gemeente benaderd in samenhang met de Burgemeesterswijk en Transvaal.’ Al met al een complex geheel, maar dat hoort natuurlijk bij een middelgrote stad als Arnhem.
Fysieke leefomgeving
De gemeente heeft met haar programma 'Van Wijken Weten' een nieuwe lijn ingezet waarmee zij dichter bij de inwoners wil komen. Deze nieuwe werkwijze wordt
vanaf 2017 gevolgd, waarbij 2017 vooral een jaar is om de nieuwe werkwijze onder de knie te krijgen. Ook wordt de begroting voor 2018 opgesteld, waarin al accenten van de wijkaanpak zichtbaar worden. We borduren voort op het wijkactieplan uit 2016 waarin de volgende punten leidend waren: • Sociale veiligheid (waaronder buurtpreventie); • Verkeersveiligheid (uitvoeren schouw en nemen van maatregelen); • Wonen voor ouderen (leegstaande gebouwen geschikt maken en creëren van een ontmoetingspunt); • Inrichting openbare ruimte (uitvoeren schouw en opstellen actieplan); • Sociaal culturele activiteiten (behoefte aan wijkcentrum). Bovenstaande punten worden dus gedeeltelijk wel weer meegenomen in het nieuwe wijkprogramma; het wijkteam Leefomgeving gaat zich voornamelijk richten op de fysieke leefomgeving, maar dit kan bijvoorbeeld ook een collectieve voorziening zijn die vanuit sociaal oogpunt van belang is. Dit blijkt goed aan te sluiten bij de visie van de Werkgroep Leefomgeving van de Penseelstreek, al wil de Werkgroep ook de sociale kant (waaronder veiligheid, voorzieningen voor verschillende leeftijden en problemen als hangjongeren) zeker niet uit het oog verliezen.
Meebeslissen
Tot nu toe klinkt het, toegegeven, allemaal een beetje abstract. Waar gaat het nu eigenlijk echt om? De gemeente formuleert het op haar website als volgt:
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 5
Rituelen
Els van Outvorst en Fred de Bruijn van het team leefomgeving van de gemeente in gesprek met de Werkgroep Leefomgeving Penseelstreek (Mark Elbers, Ad Nederhof en Peter van Unnik) en een afvaardiging van het bestuur van de wijkvereniging (Mariette van Vlerken en Paul Breuning). Speciale gast: Simone van Klaveren van de Commissie Leefomgeving Burgemeesterswijk.
Met de teams leefomgeving brengen we ook geld en beslissingsbevoegdheid naar de wijken. De teams beslissen over zaken op het gebied van groenonderhoud, speeltuinen, veiligheid, welzijn, participatie, sport en cultuur in de wijk. Met ingang van 1 januari 2017 zijn verschillende gemeentelijke producten en diensten met de bijbehorende budgetten - in totaal ca. 101 miljoen euro - overgeheveld naar de acht wijkprogramma's. De teams leefomgeving hebben zeggenschap over deze budgetten. Zij beslissen hierover, in samenspraak met inwoners en andere betrokkenen.
Ideeën welkom
Dat geeft al wat meer duidelijkheid. We kunnen dus als wijk samen met het team leefomgeving van de gemeente projecten formuleren waarmee we een beroep kunnen doen op de 101 miljoen euro die de gemeente in totaal ter beschikking stelt. Maar om wat voor projecten gaat het? Els van Outvorst geeft aan dat alle ideeën vanuit de wijk op dit moment welkom zijn. Dat kunnen dus concrete voorstellen zijn als het plaatsen van een bank, een verkeersbord of speeltoestel tot meer strategische projecten die op de hele wijk of zelfs een groter gebied betrekking hebben. Voor de Werkgroep Leefomgeving Penseelstreek blijft het nog wel zoeken op welk moment van de planvorming van de gemeente zij in moet schieten, met wat voor type projecten en hoe zij die projecten ‘ophaalt’ in de wijk. Aan haar dus de taak om samen met het bestuur de wijk te mobiliseren en ideeën voor het nieuwe wijkprogramma te bedenken. Hoe ze dit gaat doen, samen met het team leefomgeving van de gemeente, is nu de volgende stap. De werkgroep komt naar verwachting medio april met meer informatie. De volgende stap zal snel moeten worden gezet. We hebben als wijk tot net na de zomer de tijd, als de begroting voor 2018 wordt afgerond.
Vorige week vroeg één van onze kinderen aan tafel: ‘Mam, gaan we weer een ei zoeken in het bos?’ De bergen paaseitjes bij de AH waren haar niet ontgaan. En toen herinnerde zij zich dat de redactie van dit blad ooit ter gelegenheid van Pasen een groot gouden ei ergens in de wijk had verstopt. De vinder kreeg een taart. Dus gingen wij met het hele gezin op speurtocht. Wij winnen nooit wat. Nu ook niet. Zo gaat dat. Dus stond in het blad erop iemand anders op de foto met die taart. En dat zit de jongste hier thuis nog steeds niet lekker. Ik vond die actie mooi. Het was een ritueel. De kracht daarvan is groot. Dat weten we allemaal. Vorige week nog viel me op dat één van de teamgenoten van onze oudste twee rondjes om zijn as draaide voordat het knulletje het hockeyveld op liep. Anders zou hij niet scoren. Tikje vreemd. Maar hij scoort vaak dus het zal wel werken. Voetballers zitten er vol mee, wist mijn oudste te vertellen. Aha. En ik dacht: heb ik dat ook? Ja, ik heb dat ook, moest ik bekennen. De donkere handdoeken liggen altijd onderop de stapel, de lichte boven. Dat moet. Ik snuit 's morgens mijn neus, of er nu wat in zit of niet. Dat moet. Ik trek bij een stoplicht altijd op in de tweede versnelling, de eerste is taboe, anders slaat de motor af (echt waar!). En uit een pak koekjes pak ik altijd een even aantal. Eh… waarom weet ik eigenlijk niet, maar dat moet. Dus eigenlijk, zei mijn man vanmorgen aan het ontbijt toen hij die kwestie even aan een verstandig onderzoek onderwierp, komen rituelen in de praktijk vaak neer op bijgeloof. Of ze groeien uit tot dwangneurosen. En dus zijn rituelen helemaal niet zo mooi. Dat doet hij nu altijd: nuchter ontleden, weg alle magie. Tja… Maar ik vind ze nog steeds mooi, zei ik koppig. Ik weet nu ook plots waarom. Ze geven houvast in een onvoorspelbare wereld waarin onheil altijd zomaar uit de struiken kan springen. Figuurlijk dan natuurlijk. En er zijn ook gewoon heel waardevolle rituelen, zoals thee drinken samen als de kinderen thuis komen. Slingers ophangen als iemand jarig is. En Studio Sport kijken op zondagavond, beet ik manlief nog even toe tijdens het afruimen van de ontbijttafel, waarvoor hij overigens ook een vaste volgorde aanhoudt (maar dat heb ik maar voor mij gehouden; dat vond ik kinderachtig). Dus loop ik op komende Paasochtend gewoon weer in het bos met de kinderen, op zoek naar het Gouden Ei. Of de redactie dat nu verstopt heeft of niet. Maakt ook niet uit. We winnen toch nooit wat…
Erica
6 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Rond onze wijken ligt de groene ruimte overvloedig tegen de heuvels aan geplakt. Bos, maar ook weiland. En op een weiland in Noord horen paarden. Koeien zijn voor Zuid. Paarden? Ja, een heleboel paarden. Want Penseelstrekers – zo blijkt – zijn liefhebbers. Misschien zelfs wel paardengek. Daarom gingen Valeri en Maartje op onderzoek, liepen een heuse paardenroute, bezochten typische paardenplekken, en spraken vier echte fans. Duik mee in de bijzondere paardenwereld.
Gepoetst, gewassen en ingevlochten Lyve Driessen (13) met pony Elvin Lyve kreeg de paardenliefde met de paplepel ingegoten. Haar moeder had vroeger pony’s en ook Lyve was al jong niet weg slaan bij deze dieren. Op haar 4e jaar begon ze met ponywandelen bij Stal Mansour. Een jaar later startte ze op dezelfde manege met Voltige (gym op het paard), weer wat later met ponyrijlessen en ponykamp. Ze kreeg er geen genoeg van! De ponygekte begon pas écht toen zij drie jaar geleden haar verzorgshetlander Anouk kreeg. Deze staat in Schaarsbergen aan de Kemperbergerweg achter Pannenkoekenhuis Arnhem. Al een tijdje zag ze deze schattige shetlander in de wei staan en vroeg aan de eigenaar of ze haar mocht verzorgen. Dat mocht! Ze richtte Anouk zelf af en leerde haar voor de slee en een koetsje lopen. Inmiddels is Anouk te klein voor haar en wordt er alleen nog met haar gewandeld. Lyve heeft inmiddels een eigen grotere pony (Elvin) die ze van haar eigen geld heeft gekocht en waarmee ze inmiddels L-dressuurwedstrijden rijdt. Dressuur begin met de B (begin), dan de L (licht), M (middel) en Z (zwaar). Springen kan Elvin ook, maar nog niet zo goed dat hij aan wedstrijden mee kan doen. Met de trailer gaat ze naar wedstrijden in Heteren, Heelsum, Arnhem en Didam. De dag voor de wedstrijd wordt Elvin gepoetst, gewassen en ingevlochten. Als ze naar wedstrijden gaat, zit de auto net zo vol als wanneer ze met haar familie op vakantie gaat. Zo veel dingen moeten er mee! Elvin staat bij de Henriette Hoeve, een pensionstalling in Wolfheze. Door de week oefent Lyve de dressuurproefjes in de binnenbak of rijdt met haar moeder over de Ginkelse hei of Planken Wambuis. Lekker crossen.....
Dromen van een eigen pony Bente (10) en Jula (8) en hun paardenverzameling Bente en Jula zitten op de Pieter Brueghel School en zijn gek op hun verzameling Schleich paardjes. Ze kunnen er eindeloos mee spelen en hun fantasie helemaal in kwijt. Voor de haard in de gezellige woonkamer aan de Frans Halslaan staat hun verzameling uitgestald: verschillende stallen, een rijbak, een trailer en tientallen miniatuurpaardjes. En ook echte ruitertjes die op de paarden en pony’s kunnen zitten. Net echt allemaal. De meisjes kennen alle rassen en ook bijna alle paardjes hebben een naam. Om het compleet te maken, zijn de meisjes creatief. Van stof knippen ze zadeldekjes, maken ze piepkleine oornetjes en kleurige dekentjes voor de paarden en pony’s. Bente laat me trots het zelfontwikkelde naaipatroontje van haar paardendeken zien. Ook de stallen en rijbak maakten ze zelf met hun vader. Jula vindt het vooral heel handig dat het dak van de stal af kan, zo kan je er goed bij en krijg je minder ruzie. De meisjes hebben natuurlijk ook hun favorieten. Bente haar lievelingspaardje is een mooie gitzwarte steigerende hengst die Shadow heet. De lieveling van Jula is een schattig bruin veulentje met
de naam Speedy. De kamers van de meisjes hangen, zoals je kan verwachten, vol paardenposters. Ook hangen er hoefijzers en hangt er een creatieve lamp waar ook al paardjes aan hangen. Iedere twee weken kijken de meisjes uit naar het ponymagazine Penny waar zij al jaren op geabonneerd zijn. Bente rijdt iedere week op dinsdag pony bij manege De Waterberg en droomt van een eigen pony. Al is een verzorgpony om te beginnen ook goed. Het liefst praat ze de hele dag over paarden. In de klas wordt ze paardenfreak genoemd. Dat vindt ze niet erg maar juist wel leuk!
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 7
Paardenvakken doceren
Sandra van Iwaarden, Lecturer Equine Performance aan Hogeschool van Hall Larenstein in Velp. In Europa zijn miljoenen mensen actief in de paardensector. Denk aan de fokkerij, sport, vrije tijd of zakelijke activiteiten op alle verschillende niveaus. De paardenindustrie groeit wereldwijd snel en Nederland speelt in deze industrie internationaal een belangrijke rol. Hogeschool van Hall Larenstein in Velp speelt hier goed op in met het aanbieden van de Engelstalige HBOopleiding met de major Equine, Sports & Business aan studenten. Sandra van Iwaarden uit de Jan Vethstraat woont nog niet zo lang in onze wijk en is docent Paardenvakken aan deze Hogeschool. Ze doceert vakken rondom voeding en trainingsleer en houdt zich bezig met vragen als: hoe leert een paard? Wat gebeurt er fysiologisch in een paard waardoor het sterker en gespierder wordt? Hoe voorkom je blessures? Welke voedingsstoffen heeft een sportpaard nodig? Vol passie vertelt ze me over wat ze doet en hoe ze in deze bijzondere baan terecht is gekomen…. een droom van menig paardenmeisje.
Lekker tutten en vrij rijden Judith de Boer (15) met leasepony Doortje Dat je een auto kunt leasen weet iedereen. Maar wist je ook dat je een pony kunt leasen? Judith de Boer uit de Van Goyenstraat leaset haar pony Doortje bij Manege De Waterberg. De pony is van de manege maar Judith rijdt op twee vaste dagen in de week op Doortje. Dan is het ‘haar’ pony en rijdt niemand anders erop. Het voordeel is dat je wel de lusten maar niet de lasten (ziek, kreupel, dagelijkse verzorging) van de pony hebt. Ideaal dus! Iedere dinsdag en zaterdag gaat Judith naar De Waterberg. Op zaterdag heeft ze dressuurles, op dinsdag kan ze vrij rijden. In de zomer rijdt ze ook buiten. Op beide dagen kan Judith eindeloos met Doortje tutten: vlechten, poetsen, wassen. Doortje is al 26 jaar maar nog zo fit als een jonge merrie. Als je ze met zijn tweeën in de manegebak ziet galopperen, zou je niet zeggen dat het paardje al zo op leeftijd is. Judith heeft leren rijden op Aruba
Op haar achtste begon Sandra met paardrijden en droomde sinds die tijd van een baan in de paardenwereld als dierenarts of als paardentrainer. Ze koos voor de MBOopleiding Paardenhouderij in Deurne en ging na haar afstuderen aan de slag bij een stal in Duitsland. Hier hielp zij paarden zadelmak te maken en af te richten. Na korte tijd gewerkt te hebben als assistente bij een dierenarts ging ze opnieuw studeren en startte met de HBOopleiding waar ze nu zelf docent is. Ze liep internationale stages in Amerika en Engeland en deed daar later ook onderzoek. Bij toeval zag ze een advertentie staan voor de functie van docent aan de MBO Paardenopleiding in Deurne. Ze solliciteerde en rolde zo het onderwijs in. Na nog een Internationale Master in Edinburgh werd ze vijf jaar geleden docent aan Hogeschool van Hall Larenstein. Op mijn vraag wat Sandra nu het mooiste vindt aan haar werk, antwoordt ze: “Ik vind het geweldig dat ik me met een ontzettend interessant vakgebied bezig kan houden en werk met mensen (studenten en collega's) die mijn enthousiasme voor paarden delen”. waar ze van haar 3e tot haar 10e jaar woonde. Ze leerde daar vanaf haar 6e Western rijden, een vrijere vorm van paardrijden. Bij Western gaat het vooral om behendigheid, het onder controle hebben van je paard en ‘erop blijven zitten’. Western rijden is minder aan regels gebonden en wordt ook in Nederland steeds populairder. Bij manege De Waterberg heeft Judith netter leren rijden. Eerder deed ook ze met Doortje mee aan onderlinge wedstrijden die de manege organiseert. Van het competitieve kreeg Judith echter een beetje genoeg. “Ik rijd vooral voor de ontspanning; op de rug van je paard, vergeet je alles. Heerlijk!” Valeri Berns
8 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Het Parallelle Paarden Universum
Een paardenroute
lweer jaren geleden daagde er in mijn gezin een potentieel Groot Probleem. Onze oudste dochter vond namelijk paarden leuk. Dit was weer eens één van die grote raadsels van de genetica. Want voor zover ik weet is de enige link die wij met paarden hebben, te ontwaren bij mijn vader in wiens jeugd lang geleden op de boerderij (we hebben het over de late jaren ‘40 van de vorige eeuw in Brabant) een enigszins schonkig paard voor de maaimachine liep. Maar ik heb mijn vader nooit op enige affectie voor paarden kunnen betrappen (overigens in tegenstelling tot de meeste andere diersoorten). En mijn moeder en schoonmoeder lopen er al helemaal met een grote boog omheen. Maar goed. De tactiek ‘aandacht afleiden’ (beproefd recept bij jonge kinderen) werkte een paar jaar. Daarna, ons meisje moet 7 of 8 geweest zijn, raakte ik gezegend met een lieve collega met een eigen paard, waar onze dochter af en toe op en aan mocht zitten. Die lieve collega bleek ook een moeder te hebben – ik ben haar eeuwig dankbaar – en zij vertelde ernstig aan ons kind dat ze écht beter kon wachten met paardrijden tot ze tien was. Want dan was ze groter en sterker en zou ze het nóg leuker vinden. Ons meisje luisterde met grote ogen – deze mevrouw was immers een Deskundige - heel anders dan haar eigen moeder.
En natuurlijk de buitenritten, waar onze omgeving uitermate geschikt voor is (en ik zelf inmiddels ook redelijk). Samen met de shetlanders Anouk en Brownie hebben wij voor u een paarden-themaroute uitgezet door onze omgeving, langs een aantal bekende paardenadressen, waar veel medewijkbewoners regelmatig komen. Bij twee maneges bent u ook als paardenleek welkom voor een kop koffie.
Van uitstel kwam in dit geval geen afstel. Op haar tiende verjaardag kreeg ze eindelijk de paardrijlessen waar ze al zo lang van had gedroomd. Ze is nu bijna vijftien en rijdt nog steeds met veel plezier. En ik ga dus al vijf jaar trouw met haar mee. Tijdens de vele uren die ik aan de bakrand doorbracht, heb ik trouwens wel iets ontdekt. Er blijkt namelijk een wonderlijk parallel paardenuniversum te bestaan. Grotendeels bevolkt door a) meisjes tussen 8 en 14, b) oudere meisjes, aan gene zijde van ruimschoots 35, met een stevig achterste (mijn eigen categorie helaas), en c) af en toe een loslopende heer met een ernstig te strakke broek. Een erg ondiverse wereld met specifieke gespreksonderwerpen (zoals ‘aan het bit lopen’ of het fijne karakter van haflingers), bijzondere tijdsbestedingen (zoals F-proeven of ponyversieren), en weinig geldgebrek.
Anderhalf jaar geleden ben ik dan toch voor de bijl gegaan. Ik weet nog dat ik dacht: ‘Laat ik het zelf ook eens proberen’. Je moet het tenslotte een keer hebben gedaan om er een mening over te kunnen hebben. En de rest is geschiedenis - ondanks mijn scepsis was ik snel verkocht. Paardrijden is namelijk gewoon heel leuk om te doen. Iets nieuws leren, de illusie van snelheid, het gevoel dat je echt sámen met een ander levend wezen iets aan het doen bent waar je beiden plezier aan beleeft (ik geef toe, dat laatste overkomt mij als groentje nog niet zo heel vaak).
Gaat u mee?
Bosrit vanuit Stal Mansour
Nou ja – alles is relatief, en in het huidige tijdsgewricht zullen we het bestaan van dit parallelle paardenuniversum opvatten als een beetje vreemd, maar verder grotendeels onschuldig. Men steunt op deze manier ook nog de lokale middenstand. En - in ieder geval op mijn keurige manege - is nog geen man met blote bast op het paard à la Poetin gesignaleerd; de cursus boogschieten te paard is het meest gewelddadige dat ik kan ontdekken. Laten we hopen dat dat zo blijft. Maartje van den Berg
Lyve Driessen met haar beide pony’s op de hei
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 9
Start |
Eindpunt van de route: Kemperbergerweg 613.
Manege Arnhem / Stal Van Laar Kemperbergerweg 723a, Arnhem www.manegearnhem.nl Stal Mansour Kemperbergerweg 793, Arnhem www.mansour.nl
De Maesberg Harderwijkerweg 2, Arnhem www.demaesberg.nl
Manege en pensionstalling met leuke ponykampen voor de gevorderde jeugd. Manege met lessen en activiteiten op elk niveau, buitenritten en pony-weken voor de jeugd. De paarden wonen in een grote kudde in een bewegingsstal en er is een gezellige kantine met terras. Holistisch trainingscentrum en bewegingsstal, prachtig gelegen
Papendal – Outdoor Gelderland Papendallaan 3, Arnhem www.outdoorgelderland.nl
Hét paardensport evenement van het jaar, woensdag 28 juni tot en met zondag 2 juli 2017.
Stal van Loenen Bakenbergseweg 310
Pensionstalling, prachtig gelegen.
Stal van Westeneng Schelmseweg 67, Arnhem www.stalvanwesteneng.nl
Pensionstalling, prachtig gelegen.
Equikids & coaching Schelmseweg 67, Arnhem www.equikidscoaching.nl
Activiteiten met paarden, leuk en leerzaam, met als doel om paardentaal te leren verstaan én aan je eigen vaardigheden te werken.
Arnhems Hippisch Centrum De Waterberg Schelmseweg 95, Arnhem www.dewaterberg.nl
Manege en pensionstalling met gezellig eetcafé.
10 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Als het buiten ook mooi mag zijn Design vogel(voeder)huis van topkwaliteit • Arnhems ontwerp • persoonlijke levering binnen 5 werkdagen (in Arnhem) • Bestellen op: www.fvdsontwerp.nl
frank van der snee mauvestraat 6 6813 jl arnhem t 026 - 370 11 37 e info@fvdsontwerp.nl i www.fvdsontwerp.nl
øntwerp
Onafhankelijk erkend a.p.k. keuringstation kornmann personen auto ’ s bestel
/ campers
/
benzine / diesel
Eduard van beinumlaan 2 Openingstijden: 6815 GD Arnhem ma. t/m vr. 8.00-17.30 uur tel. 026 442 51 03 Fax 026 370 25 68
meubelmakerijverduijn Heb je een origineel idee voor jouw interieur? Op zoek naar advies of een bijzonder ontwerp? Wil je een meubel dat precies past in jouw stijl? Meubelmakerij Verduijn maakt meubels, keukens en interieurs op maat.
rk e w t a a m creatief in
0624427466 www.meubelmakerijverduijn.nl info@meubelmakerijverduijn.nl
Van der Staaij Ambachtelijke Restauratie
Uw bent bij ons aan het juiste adres voor: Glas in lood Glas in lood tussen isolatieglas Monumentale beglazing Isolatieglas voor stalen kozijnen Isolatieglas HR++
Dun isolatieglas 10 mm dik voor monumenten Spiegels - geslepen glas Douchewanden Nieuwe authentieke ramen Beschermende voorzetbeglazing
U vindt ons in het Oosterbeekse Koningsdal. Het adres is Utrechtseweg 172a (achter Glaskunstgalerie De Glorie), Oosterbeek.
www.vanderstaaij.nl Manuele therapie Handtherapie Oedeemtherapie CranioFaciaaltherapie Handspalken Dry Needling Medical taping Kaakfysiotherapie Rugscholing en -training Groepstraining(jong en oud) Begeleiding bij kanker Sportblessures
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 11
S92 80919798 adv240x335_001
21.01.2013 13:07:50
Pdf_Hein
Uw huis verdient het mooiste bord!
H K
M
Hans Mini Klus Geen klus te klein om belangrijk te zijn
Ook voor al uw huishoudelijke klussen Voorrijtarief incl. eerste kwartier werk € 14,25 incl. BTW Werktijd wordt per kwartier berekend € 7,13 (€ 28,50 p/u). Huidige prijspijl zijn incl. BTW, excl. materiaal en toeslag voor: spoed/vies/gevaarlijk/extreem zwaar werk.
Hans Streng v. Lawick v. Pabststraat 119 6814 HD Arnhem telefoon: 06 - 22011961 internet: www.hansminiklus.nl De ‘Light of Being’-Yoga Het woord yoga betekent in verbinding zijn, samenzijn met dat wat je wezenlijk bent. De ‘Light of Being’-Yoga is een sensitieve en meditatieve yogavorm die steeds weer uitnodigt om met je wezen in verbinding te zijn, waardoor de levensenergie weer vrij door het lichaam kan stromen. Informatie : Willemijn de Wit 026-3704464 E mail : dewit.willemijn46@gmail.com
12 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Jan Willem Leeuwis en Natalja Leeuwis-Fedorovich: twee klinisch pathologen, één huishouden Tekst: Jeanne Ram | fotografie: Jan Zwartjes
Ze leerden elkaar twee decennia geleden kennen tijdens hun studie in het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Inmiddels hebben ze twee kinderen in de leeftijd van vijf en drie jaar en wonen ze sinds januari 2016 in Arnhem aan de Jacob Marislaan. Natalja werkt als klinisch patholoog in het Deventer Ziekenhuis, Jan Willem oefent hetzelfde specialisme uit in Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Daar houden ze zich bezig met het stellen van diagnosen door cel- en weefselonderzoek waarvan de preparaten worden bekeken onder een microscoop. Voor alle duidelijkheid: ze staan niet in een kille grijze kelder complexe gerechtelijke secties te verrichten om de doodsoorzaak te achterhalen na een mogelijk misdrijf. Dit soort onderzoek wordt in Nederland alleen verricht door forensisch pathologen. Het is een hardnekkig misverstand dat pathologen voornamelijk met obducties, het achterhalen van de doodsoorzaak, bezig zijn. In werkelijkheid gaat het veelal om oncologisch weefselonderzoek van patiënten om vast te kunnen stellen of het om kanker gaat. Klopt dat? Natalja: “Wij doen weliswaar klinische obducties, maar dat is slechts een beperkt onderdeel van ons vak. Er kan om diverse redenen een pathologie-onderzoek plaatsvinden. In veel gevallen gaat het om onderzoek naar kanker, maar de aanvragend arts kan ook een beroep op de patholoog
doen in het geval van ontstekingsprocessen, bijvoorbeeld in de huid. Na het onderzoek worden de bevindingen in een verslag vastgelegd en gaan de gegevens naar de betreffende arts. Dat kan bijvoorbeeld de chirurg zijn, de hematoloog of dermatoloog. Het komt ook voor dat de casus van een patiënt in een multidisciplinaire bijeenkomst wordt besproken opdat er een zo compleet mogelijk beeld ontstaat.” Jan Willem: “Er kan eveneens een beroep op ons worden gedaan als de chirurg aan het opereren is en er tijdens de operatie een spoedonderzoek moet plaatsvinden. Ik heb het over de zogeheten ‘vriescoupes’, een methode om snel een diagnose te geven. Het weefsel wordt vanuit de operatiekamer met spoed naar het pathologielaboratorium gebracht. Daar wordt een monster uit het weefsel bevroren dat onderzocht moet worden. Het is dan hard en kan direct gesneden en gekleurd worden. Op die manier is het mogelijk een coupe te maken binnen ongeveer twintig minuten. Je kunt bijvoorbeeld bij iemand met longkanker bij wie een kwab verwijderd is, vaststellen of het laatste randje dat is weggehaald tumorvrij is. De chirurg kan naar aanleiding
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 13
werkdag uitloopt, is er over en weer begrip, de ander pikt het onmiddellijk op.” Je wordt in dit vak met veel narigheid geconfronteerd. Daar zijn jullie uiteraard tegen bestand. Toch kan ik me voorstellen dat je diep geraakt kunt zijn door een bepaalde casus, er al dan niet wakker van kunt liggen. Jan Willem: “Als patholoog communiceer je met andere artsen en heb je geen direct contact met patiënten. Dat maakt het voor ons gemakkelijker dan voor degenen die in de kliniek werken en te maken hebben met verdrietige patiënten en familie. Wij werken, vanuit de patiënt gezien, achter de schermen. Anderzijds ben je meerdere malen per dag kanker aan het diagnosticeren. Dat betekent dat wij een hoge concentratie aan ellende zien, maar ik kan het makkelijk loslaten, net als Natalja.” (Het is even stil.) Natalja: “In de eindfase van mijn zwangerschap moest ik een obductie doen op een bijna voldragen baby. Toen ik zag dat de uitgerekende datum van het kindje gelijk liep aan de uitgerekende datum van mijn nog ongeboren kind, werd ik heel droevig.”
van de uitslag van het onderzoek stoppen met opereren of indien nodig de operatie voortzetten.” Jullie oefenen hetzelfde beroep uit. Praten jullie er thuis veel over? Natalja: “Na een werkdag nemen de kinderen een grote plaats in, dan ben je totaal met andere dingen bezig. Wanneer ze naar bed zijn praten we natuurlijk weleens over ons werk, over de ontwikkelingen binnen ons vak, wat er gaande is in ‘het landschap’ van de pathologie, of over mensen die we gezamenlijk kennen, want het wereldje is klein. Er zijn ongeveer vierhonderd pathologen in Nederland.” Jan Willem: “Zelf werk ik in een team dat uit acht pathologen bestaat. Je hebt een bepaalde dynamiek binnen de groep, daar heb je het soms over. Natalja en ik bespreken af en toe een casus maar relatief niet zoveel. Overigens heb je weinig woorden nodig om elkaar iets uit te leggen. Dat is het voordeel als je hetzelfde beroep uitoefent; de ander begrijpt meteen waar je het over hebt. Ook wanneer een
Ik zie dat het je weer raakt nu het ter sprake komt. “Ja, het drukt je met de neus op de feiten. Ook hier had men zich verheugd op de komst van een baby, een wiegje klaargezet en alles wat erbij hoort. Als zo’n kindje na een bijna voldragen zwangerschap alsnog komt te overlijden door bijvoorbeeld een placentatekort, ziet een baby er gaaf en prachtig uit. Dat is confronterend, omdat er in wezen niets mis is gegaan met het kindje zelf.” Jan Willem: “Ik kan een enkele keer wakker liggen, omdat ik bij herhaling alles naloop omtrent een bepaalde diagnose. Dat overkomt iedere patholoog weleens, denk ik, want een diagnose stellen kan heel ingewikkeld zijn. Je moet in dit vak grondig en vasthoudend zijn. Een stukje weefsel moet je eerst met het blote oog kunnen beoordelen om vast te stellen waar de afwijking zit, vervolgens onderzoek je het relevante deel met de microscoop. Het kan dagen, soms zelfs een paar weken duren voordat je een diagnose kunt stellen.” >
“Wij krijgen een hoge concentratie ellende te zien, maar ik kan dat gemakkelijk loslaten”
14 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
De technologische vernieuwingen gaan snel. In hoeverre wordt het vak ‘vergemakkelijkt’ door de ontwikkeling van digitale en moleculaire diagnostiek? Jan Willem: “Digitale pathologie zorgt ervoor dat we onze bevindingen laagdrempeliger en sneller kunnen voorleggen aan collega’s elders, en analyse van weefsel beter en mogelijk objectiever kan plaatsvinden. Daarnaast kunnen we met digitale beelden onze diagnose illustreren en verduidelijken.” Natalja: “Moleculaire diagnostiek in de pathologie maakt gebruik van moleculaire technieken om specifieke afwijkingen in tumorcellen te bepalen. Het doel is om tot een optimale diagnose, prognose en tot een gerichte therapie te komen. Kort samengevat is moleculaire diagnostiek een verzamelnaam voor een aantal laboratoriumtechnieken die gebruik maakt van de detectie van nucleïnezuren (DNA en/of RNA). Deze technieken vormen een belangrijke aanvulling op de reguliere klinische pathologie.” In jullie beroep moet je visueel zijn ingesteld. Hebben jullie dat van nature meegekregen? Natalja: “Ik ben zeer visueel ingesteld en gevoelig voor esthetiek. Kijk maar om je heen (lacht), we hebben een goed ingericht huis. Ik ga graag naar musea, ben geïnteresseerd in fotografie. Maar mijn interesse gaat vooral uit naar beeldende kunst. Ik heb minder affiniteit met toneel. Voor mij geldt: één beeld zegt meer dan duizend woorden. Wanneer iemand mij een verhaal vertelt, heb ik er meteen beelden bij. Ik beschik ook over een fotografisch geheugen, dat was met name handig tijdens mijn studie.” Jan Willem: “Natalja is opgegroeid in Rusland, daar heeft ze cultuur als vanzelfsprekend meegekregen. Kinderen worden er vaak door hun ouders meegenomen naar bijvoorbeeld ballet- en toneelvoorstellingen.” Natalja: “Ik ben op 14-jarige leeftijd in Nederland komen wonen omdat mijn moeder, die wis- en natuurkunde heeft gestudeerd, een aanstelling kreeg bij het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) in De Bilt.” Jan Willem: “Om terug te komen op je vraag: vergeleken met Natalja ben ik minder visueel ingesteld. Maar in mijn werk ben ik heel precies, erg detaillistisch. Verder ben ik sportief, ik fiets bijvoorbeeld graag.” Natalja: “In dat opzicht is het ook fijn dat we hier zijn komen wonen. De omgeving is prachtig, je bent zo in de natuur. We voelen ons thuis in Arnhem.” Jan Willem en Natalja moeten aan het eind van het interview, of ze willen of niet, daadwerkelijk op de voorgrond. De fotograaf concentreert zich, drukt af, er is geen ontkomen aan.
... VAN DE SNEEUW Het begint een beetje een ‘running gag’ te worden. Altijd als een familielid meldt dat het in Groningen/Nijmegen/ op de Hommelseweg flink gesneeuwd heeft tegenwoordig gaat dat meestal via een leuk fotootje op de app kunnen wij dat vanuit de Weissenbruchstraat per kerende elektronische post overtroeven. Bij ons ligt namelijk tot nu toe, in de vijf winters die we hier hebben meegemaakt, áltijd méér sneeuw. Nu is mijn familie natuurlijk in het geheel geen statistisch verantwoorde steekproef. Maar wij zijn niet de enigen die het opvalt; we horen het ook van buren en kennissen uit de buurt. Ik ben er eens op gaan letten. En jawel hoor, van Arnhem met de trein naar Utrecht: minder sneeuw. Sterker nog, van de Weissenbruchstraat met de fiets naar Arnhem Centraal station: minder sneeuw! De ontrafeling van dit mysterie begint met dank aan Weeronline: ‘In de Randstad en in de hoger gelegen delen van Nederland valt meer neerslag’. Op de neerslagkaart van de Bosatlas tekent de Veluwe zich helder af als natste deel van Nederland. Dat komt volgens Alterra zowel door de hoogte van het Veluwemassief (Stijgregens! Weet u het nog van de aardrijkskundeles?) als door het vele bos waarboven turbulentie ontstaat, die neerslag kan veroorzaken. Op sommige delen van de Veluwe valt (vooral in de winter!) wel 17% méér neerslag dan elders. Ook boven stedelijke gebieden kan meer neerslag vallen door turbulentie en stijgende lucht. Vervolgens bevestigt een al wat ouder maar zeer degelijk KNMI-rapport dat de Veluwe weliswaar niet het grootste aantal sneeuwdagen heeft van Nederland (die eer gaat naar Eelde en Maastricht), maar dat op de Veluwe wel vaker een heel dik pak sneeuw te vinden is, dat ook nog eens lang blijft liggen. Van de aardrijkskundeles herinner ik mij dat de temperatuur gemiddeld 0,6 graden daalt per 100 meter hoogtestijging. Dat lijkt niet veel, maar als de temperatuur rond het nulpunt ligt, kan die 0,6 graden wel het verschil maken tussen smelten of blijven liggen. Kortom… de combinatie van de stad Arnhem, een bosrijke omgeving, en de hoge stuwwal waarop wij wonen, zorgt ervoor dat er in onze wijken vaker en méér sneeuw ligt dan bijna overal elders in Nederland. Die dan ook nog eens langer blijft liggen. Het is dus echt waar. Mysterie opgelost. Maartje van den Berg
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 15
Kinderboekwinkel naar buurtgenoot Dankzij een tip van de buurvrouw kon voor Ilse Bloemen (41) van de Van Heemstralaan een lang gekoesterde wens in vervulling gaan: een eigen kinderboekwinkel. Bart en Carole de Mooij van de Arnhemse kinderboekwinkel gingen na vele jaren met pensioen, en Ilse mocht de zaak overnemen. Dat was een hele stap voor haar. Ze is moeder van vier kinderen die ze graag voorleest. Ze heeft een achtergrond in strafrecht en had een carrière bij PostNL. Van de boekenwereld had ze niet veel verstand. Maar ze is vol enthousiasme. “Ik heb veel geluk met de medewerkers die hier al jaren werken. Zij leren mij de kneepjes van het vak. Ik had al wel ervaring met leidinggeven. Bij PostNL stuurde ik 300 postbodes aan. En de administratie vind ik leuk om te doen.” Over de vraag wat er zo speciaal is aan een kinderboekenwinkel hoeft ze niet lang na te denken. “Er hangt een fijne sfeer in een kinderboekwinkel. Je kunt er een hele middag in rondstruinen. En heerlijk allerlei boeken bekijken. En lezen.” Ilse heeft veel plannen met de winkel. Er komen knutselmiddagen, ontmoetingen met kinderboekschrijvers en tekenaars, voorleessessies, kindertheatergroep Terra komt met een voorstelling over het boek Raad Eens Hoeveel Ik Van Je Hou. “Er is een mooie grote ruimte boven de winkel. Ik ben nu nog bezig met het ordenen van die ruimte. Maar als het klaar is, kunnen daar allerlei activiteiten georganiseerd worden die met kinderen en kinderboeken te maken hebben.” Daarnaast heeft ze het assortiment uitgebreid met kleine cadeauartikelen die een link hebben met kinderboeken. In april start de landelijke actie ‘Ik wil een Prentenboek’. Het prentenboek De Gruffalo is dan voor € 2,- te koop. “Het is een mooi verhaal over een muis die met zijn angst leert omgaan door zijn verzonnen griezelvriend De Gruffalo. Kinderen kunnen tijdens die actie de Gruffalo hier in het echt ontmoeten.” Kan een winkel in deze tijd van online shoppen nog wel concurreren met bedrijven als Bol.com? Ilse antwoordt bevestigend. “Boekenprijzen liggen vast. Dus een zaak als Bol.com kan niet gaan stunten met de prijzen. En mensen komen hier omdat ze hier persoonlijk advies krijgen. Dat krijgen ze online niet.” (Marie-Louise Markhorst)
16 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
KO RT E Bomen in het najaar vervangen
KWASTJES Kindercoach Jaycee Ik help u en uw kind(eren) graag om verschillende obstakels in het leven van uw kind op te lossen. Ik help u ook graag om uw kind weer sterk in zijn schoenen te laten staan, samen gaan we ervoor! Ook bied ik mindfulness lessen voor kinderen aan. In deze lessen bied ik uw kind kracht, rust en zelfvertrouwen. Uw kind gaat dan vertrouwen op zijn eigen lichaam en zijn eigen kracht. Voor meer info: www.kindercoachjaycee.nl Levensverhalen voor nu? Een geïllustreerd boek over jezelf of een dierbare? Ik maak ze. In heldere taal en historisch perspectief. Zeer persoonlijke verhalen. Vijf plezierige gesprekken en foto’s bladeren zijn voldoende. Inez Vereijken, 06-55371454, www.levensverhalennu.nl
TE HUUR Te huur in Estartit aan de Costa Brava in Spanje: 6 pers woning, 3 slaapk, 2 badk.., garage. Zonneterras, zwembad voor de deur. Van alle gemakken voorzien. Prachtig uitzicht. Zee, zon, cultuur, golf en natuur. Voor- en naseizoen: 3 weken = 2 betalen. Tel.: 026 4426212 | h.broekhuizen49@ upcmail.nl
Dit zijn helaas de laatste kwastjes. Deze rubriek houdt op te bestaan. Reden: Er is minder behoefte aan door de komst van Nextdoor, de populaire buurtapp.
Dit stuk gaat over de voorgenomen bomenkap aan de Schelmseweg. Bomenkap.. dat is niet leuk. Zo heb ik het erover in een gesprek met Gerrit Pleijter, projectleider van het Geldersch Landschap op kasteel Zypendaal. Dat is dan trouwens wel weer leuk op deze locatie op een mooie lente-ochtend. Maar terzake. Alle beukenbomen aan weerzijden van de Schelmseweg op het stuk tussen de Amsterdamseweg en restaurant Trix zijn aan vervanging toe. Dit mede naar aanleiding van een in 2015 onafhankelijk uitgevoerd bomenvitaliteitsonderzoek. Overigens is er toen direct al een noodkap van circa dertig beuken uitgevoerd. Dit was noodzakelijk, omdat de verkeersveiligheid acuut in geding was. De vitaliteit van de 150 jaar oude bomen gaat hard achteruit. Met pijn in het hart is door Geldersch Landschap en de gemeente Arnhem (deels eigenaar) besloten om ze allemaal te vervangen. Dat is vrij drastisch, maar let op: het gaat alleen om de beukenbomen aan weerzijden van de weg. Dat betekent dat de eikensingel die direct aan het fietspad staat, zal blijven bestaan. Vanaf de Hoogkampzijde blijft er dus zicht op deze eikensingel. Ook aan beide kopeinden zal een groep met vitale oude bomen behouden blijven. Daarachter zullen volgens het principe van kappen, opruimen en inplanten 648 nieuwe beukenbomen worden geplant in elk twee rijen. En allen op een onderlinge afstand van de zogenaamde Rijnlandse Roede, zoals de oude beuken ook waren aangeplant. Historisch verantwoord dus. Een Rijnlandse Roede komt overeen met 3,76 meter. Dus de nieuwe bomen zullen snel een vrij dichte bomenrij worden. Hierdoor zal het laankarakter behouden worden van deze oude Schurkenweg. De nieuwe beukenbomen zullen vuistdik en circa 2,5 meter hoog zijn. En een aantal van de oude bomen zal wellicht gebruikt worden door Burgers Zoo in het apenverblijf. Dus als u daar nog eens bent in 2018.. Naast ‘ons’ uitzicht is ook aan de daar verblijvende vleermuizen gedacht. Zij zullen moeten verhuizen. Daar is onderzoek naar gedaan. In 2016 zijn naar aanleiding van dat onderzoek vleermuizenkasten in de omgeving gehangen, die de vleermuizen nu al kunnen gebruiken. Hopen op een stressloze verhuizing dus. De formele kant dan. De vergunningprocedures moeten bij het schrijven van dit artikel nog gestart worden, maar bij deze dus al de eerste informatie. Op 27 juni a.s. is er een informatieavond gepland in restaurant Trix met het Geldersch Landschap, de gemeente en het onderzoeksbureau. De uitvoering van het werk staat gepland voor het najaar van 2017. Voor meer informatie over het plan kunt u contact opnemen met Gerrit Pleijter van het Geldersch Landschap: g.pleijter@glk.nl. (Reinier Zweers)
Nummer 80 79 DE PENSEELSTREEK 17
N KLEIN Hardlopen tegen kinderkanker
In 2013 leerden Annemarieke en ik elkaar kennen. Onze dochters Fay en Lotje kwamen bij elkaar in de klas. De klik was er direct. Gezelligheid in combinatie met sportiviteit. Samen lopen we wekelijks hard door onze prachtige wijk en landgoed Warnsborn. Onze eerste halve marathon (21,1 km) hebben we in Vlieland gelopen. Deze prestatie willen we nu gaan verdubbelen. Als extra stimulans lopen we voor Kika dat zich inzet voor de strijd tegen kinderkanker. Dit spreekt ons enorm aan. Een kind hoort te spelen, te genieten en niet ziek te zijn. Wanneer wij die twee samenbrengen, komen we vanzelf bij de New York Run for Kika Marathon (42,2 km). Wij zouden het fantastisch vinden wanneer u via ons de strijd tegen kinderkanker steunt. Elk kind dat geconfronteerd wordt met deze ziekte is er echt één teveel! Nog steeds verliest één op de vier kinderen de strijd. Laten we Kika helpen richting hun doel: 95% kans op genezing! Aan onze inzet zal het niet liggen. Doet u ook mee? Steun team Miek & Lou via https://www.runforkikamarathon. nl/miek-lou. (Marlou Geurts)
Bijzonder concert
Op 13 mei a.s. geeft Muziekvereniging Eendracht Schaarsbergen in Musis Sacrum een bijzonder concert. De muziekvereniging begeleidt die avond de Belgische zangeres Micheline van Hautem en bastrombonist Jos Jansen in hun Brel & Brass-vertolking van de werken van Jacques Brel. Kaarten zijn verkrijgbaar via de website www.arnhemsepodia.nl. Donateurs van Muziekvereniging Eendracht Schaarsbergen ontvangen binnenkort onze uitnodiging met daarin een kortingscode voor deze kaarten. Ook donateur worden en nog gebruik maken van deze korting? Kijk dan snel op de website www.eendrachtschaarsbergen.nl. Verder staat De Eendracht dit jaar met een volle kraam op de Koningsmarkt met voor ieder wat wils; leuke en praktische hebbedingetjes, een verloting met mooie prijzen en iedereen jong en oud - is van harte welkom een instrument uit te proberen! Kom dus zeker een kijkje nemen.
Kijken op school
Op woensdag 3 mei a.s. is het Open Dag op basisschool ’t Panorama aan de Mesdaglaan! Voor alle ouders die staan voor de schoolkeuze van hun kind. Of het kind nou al snel vier jaar wordt of dat het misschien nog een tijdje duurt. Ook voor ouders die denken aan veranderen van school, staan de deuren van ’t Panorama open. Van 9.00-11.30 uur is er de mogelijkheid om in gesprek te gaan met een leerkracht, intern begeleider en onze directeur. Ook zullen leerlingen rondleidingen geven door hún school en staan zij open voor vragen. De andere basisscholen in de wijk en de Heijenoordschool organiseren geen open dagen. Maar u kunt bij belangstelling altijd een afspraak maken voor een bezoek en een rondleiding krijgen.
Shell… voor de grote was Voor een aanhangertje kon je er al terecht. Maar nu biedt Shell aan de Bakenbergseweg ook het gebruik van wasmachines en wasdrogers aan. Voor de de grote was, dat wel. Tot 18 kilo kunnen de machines aan. Slaapzakken, dekbedden, grote hoeveelheden vuil sportgoed… het kan er allemaal in. Of het een beetje aanslaat? “Wat heet”, zegt Theo. “Het loopt storm. Gisteren stonden ze hier in de rij.” Het zijn niet alleen particulieren die voor hun grote wasstukken terugvallen op de industriële machines bij de Shell. Ook schildersbedrijven en sportverenigingen maken er grif gebruik van. “En permanente bewoners van de campings achter op Schaarsbergen doen hier ook hun was. Da’s goedkoper dan zelf een machine aanschaffen.” Overigens exploiteert Shell niet zelf de wasvoorziening. Het bedrijf dat het initiatief nam, huurt de grond en draagt een deel van de omzet af aan het benzinestation. “En als er iets is, geven wij even een belletje. Dan staan ze zo op de stoep.” Interesse? Je kunt er voor €8,- tot 18 kilo in kwijt. Bediening is bloedsimpel. Betalen doe je met contant geld of via een pinautomaat. Een kind kan de was doen… (Artwin Nuhn)
MAKELAARS 18 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
201 6 WID BM
Samen beter verkopen
MAKELAARS
NWWI
MAKELAARS
Velperplein 11 (naast de Mediamarkt) 6811 AG Arnhem 026 750 2 750
Sleutel & Slotenservice
www.openmakelaars.nl BEL ONS NIET ALS U EEN TRADITIONELE MAKELAAR ZOEKT!
arnhem@openmakelaars.nl
NWWI
MAKELAARS
Inbraak beveiliging
Inbraakwerende veiligheidssloten met SKG keurmerk voor deuren, schuifpuien, ramen en dakvensters. Cilindertrekken, de nieuwe inbraakmethode! Vervang uw cilinders voor de nieuwe serie, vanaf € 38,- p.st. Buitenverlichting, met schemerschakelaar of bewegingsmelder. Alarmsystemen met automatische doormelding naar bijvoorbeeld uw mobiele telefoon.
Muller Techniek Arnhem Al meer dan 30 jaar beveiligingsspecialist Gratis vrijblijvende offerte
Bakenbergseweg 11-1 6814 MA Arnhem Telefoon (026) 351 06 31 Email info@mtabeveiliging.nl
Lengtes inkorten v.a. € 8.50, Rits vervangen v.a. € 10,Tailleren v.a. € 12,50, Mouwen inkorten v.a. €12,50
Inbreng en verkoop van 2e hands damesmode
Dinsdag gebracht, donderdag ophalen Donderdag gebracht, dinsdag ophalen Contact: (naast Mantel) Tel: 026-3794415 www.madebyestrella.nl info@madebyestrella.nl
van Lawick van Pabststraat 97
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 19
BEZOEKADRES
Mercatorweg 18 6827 DC Arnhem
T F
+31 (0)26 384 01 84 +31 (0)26 384 01 80
POSTADRES
postbus 5235 6802 EE Arnhem
E I
info@gldgrafimedia.nl www.gldgrafimedia.nl
Garage cranevelt • • • • •
onderhoud en reparatie van alle merken auto’s laswerk grote en kleine beurten rep. van schade-auto’s apk
eduard van beinumlaan 2 6815 gd arnhem tel 026 - 4458214/4425103 fax 026-3702568
tuinaanleg
tuinmaatwerk
tuinonderhoud
Schelmseweg 67 6816 PA Arnhem T 026 4431474 of 06 54310459 info@totaaltuin.nl www.totaaltuin.nl Openingstijden: zaterdag 09.00-17.00 uur. Wilt u op andere dagen of liever ‘s avonds langskomen, geen probleem! Bel of mail gerust voor het maken van een afspraak.
In de burgemeesterswijk in Arnhem vindt u deze gezellige winkel met prachtige kledingcollecties van o.a. Tramontana, By-Bar en Yaya - sieraden van Jules Bean en Biba - Biologische doucheproducten - Djeco speelgoed
ELKE DAG EEN BELEVENIS KDV Wiplala - Van Lawick van Pabststraat 69
KDV Petteflet & BSO Zaza - Colenbranderstraat 15
dagopvang buitenschoolse opvang 0 tot 12 jaar uitdagende binnen- en buitenruimten afwisselende activiteiten professionele medewerkers 0900 - 235 75 27 skar.nl
20 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Bij de buren
Heidepol: begravend terug naar de natuur Tekst: Reinier Zweers | foto's: Heidepol
Op een mistige doordeweekse dag trok ik richting Natuurbegraafplaats Heidepol voor een derde kennismaking. Dat zit zo… Ik ben een Wageningse planoloog van huis uit. Via mijn werk bij de Provincie kreeg ik een tijd geleden te maken met een plan om een begraafplaats te ontwikkelen in de natuur, die uiteindelijk als natuurgebied weer opgeleverd zou worden en tussendoor een sluitend businessmodel moest leveren. Maar ik verliet kort daarna de wereld van de ruimtelijke planning. Daarna beleefde ik Heidepol veel persoonlijker, tijdens een begrafenis vanuit de intiemere vriendenkring. Dat was mooi. Voor mij genoeg aanleiding om me eens verder te verdiepen in deze nabijgelegen ‘buur’ aan de Koningsweg naast ’s Koningsjacht... Ik werd ontvangen door locatiemanager Nikki Broersen en Kees Benthem, de natuurbeheerder. Van beiden hoop ik wat op te steken over de begrafenisbranche en het natuurbeheer op deze plek. De onze wijk omringende landgoederen zijn tenslotte (al dan niet trimmend, fietsend of anderszins) het verlengstuk van onze Hollandse postzegeltuinen. Dus een assessment op zijn tijd bij de buren kan geen kwaad!
Voor eeuwig
Natuurbegraven is vanuit Engeland overgewaaid naar Nederland en krijgt de laatste jaren steeds meer belangstelling, vertelt Nikki Broersen. Heidepol is één van de eerste natuurbegraafplaatsen in Nederland en werd geopend in 2012. Kenmerkend voor natuurbegraafplaatsen is onder meer dat er geen grafstenen zijn maar alleen houten gedenktekens, die plat in het gras liggen en ooit zullen vergaan. Verder koop je een graf voor eeuwig en krijg je dus altijd durende grafrechten. Dit betekent dat de natuurbegraafplaats na verloop van tijd vol zal zijn. Die wordt dan in de toekomst alleen als openbaar natuurgebied gebruikt, waarbij de graven niet meer herkenbaar zullen zijn. Maar ze blijven traceerbaar met behulp van de coördinaten van de plek en een hiervoor ontwikkelde app.
Verder verarmen
Bij natuurbegraven gaat het om het werken in een balans tussen begraven en natuurontwikkeling. Dit laatste is leidend voor het beheer van het terrein, vastgelegd in een natuurbeheerplan. Dat mikt, vertelt Kees, de eerste jaren
op het verschralen van het gebied, zodat het landgoed weer de oorspronkelijke arme Veluwse grond zal krijgen. De bestaande maïsvelden, waar veel op gemest werd, zijn daarom weggehaald en deels afgeplagd. Dat betekent dat de bovenste laag grond eraf is gehaald. Op deze percelen zijn vervolgens inheemse bloemen gezaaid om de grond verder te verarmen. Zo ontstonden de eerste twee jaar grote velden met tarwe, klaproos, bolderik en korenbloem. Momenteel wordt er niet meer actief ingezaaid. Nu worden de bloemen geoogst die spontaan kwamen aangewaaid, zoals wilde margrieten, vijfdelig kaasjeskruid (malva), biggenkruid, herfstleeuwentand, muizenoortje en het zandblauwtje. De groei van deze laatste is een teken dat het de goede kant op gaat met de verschraling van het terrein, leer ik van Kees.
Eenmalig begraven
Er zijn op het terrein van 17 hectaren 7.250 graven te vergeven, verspreid over het hele terrein. De graven worden eenmalig benut voor begraven, zodat er zo weinig mogelijk verstoring van de bodem plaatsvindt. Bij de keuze van graflocatie spelen de natuurwaarden een selectieve rol. Zo liggen graven rondom bomen bijvoorbeeld op een afstand van vijf meter van de takkenomtrek van die boom. Mijn bezoekerswandeling die ik aan het interview heb gekoppeld, is dan ook als een wandeling in de natuurgebieden om onze wijk heen: een landschap met afwisselend open en dichte stukken, met onder het bos her en der nieuwe begroeiing die het resultaat is van bewust natuurbeleid van Heidepol. De vorige eigenaar wilde namelijk doorzicht on-
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 21
der de bomen en liet alles onder de bomen weg knuppelen, zoals dat in beheerstermen heet. Ik heb dan ook geen zeehondje meer gezien...
Voor jezelf
Maar Heidepol is nu nog natuur én begraafplaats. De begrafenissen op Heidepol zijn zo georganiseerd, dat je als begravende het terrein voor jezelf hebt. Er zijn maximaal drie begrafenissen op één dag; per week zijn het er ten meeste negen. Eén collega van het team van Heidepol begeleidt een begrafenis en opent het graf (dit doet een gespecialiseerde grafdelver), vertelt Nikki Broersen. De begrafenissen zijn natuurlijk wel allemaal uniek. Dat bijzondere komt onder andere tot uiting in de koffietafels. Die krijgen op Heidepol een heel diverse invulling, variërend van champagne met oesters, een borrel met bitterballen, een uitgebreide picknick, en een Amerikaanse maaltijd tot een geheel verzorgd buffet. Het Landgoed biedt er de ruimte voor in verbouwde stallen en de omliggende natuur. Ook kan het graf zelf gedicht worden, meestal in besloten kring en met een flink aantal batsen. Mensen kunnen dus zelf invulling geven aan het afscheid in de breedste zin.
Eindig
Maar al het werk dat nu met begraven gemoeid is, houdt ergens in de toekomst op, vertelt Nikki. Op een bepaald moment zijn alle graven immers vergeven. En daarna komt het moment dat de laatste begrafenis heeft plaatsgevonden. De graven worden notarieel met coördinaten vastgelegd in het kadaster, want de houten gedenktekens zullen in de loop van de tijd vergaan en dus niet meer herkenbaar zijn. Uiteindelijk is Heidepol dan een openbaar landgoed - waar de graven onderdeel van zijn en blijven met natuurlijke begroeiing bos en heide van het type caluna en erica, met herinneringen, wandelaars en wild als vos, ree en das… En ik… Ik heb er nu al herinneringen. Ook benieuwd? Heidepol is gedurende de dag vrij te bezoeken aan de Koningsweg. Vivat, crescat, floreat.
22  DE PENSEELSTREEK  Nummer 80
Monument de sterrenberg van adelvilla tot kinderdagverblijf Tekst: Inez Vereijken | Fotografie Rudolf Jekel
De villa aan de Tooropstraat 41 is sinds 2000 gemeentelijk monument vanwege architectuur, adellijke bewoners, latere functies van het pand en de parkachtige tuin. Deel 1 ging over architectuur en bouwgeschiedenis, nu deel 2 over de bewoners en diverse functies van het landhuis.
De historie van Huis de Sterrenberg staat beknopt beschreven op het informatiebord, dat op een pilaar bij de toegang hangt. Het bord is mogelijk gemaakt door de ANWB. Zowel de architectuur als de historische bewoners komen kort aan de orde. De uitgebreide informatie staat op de website van de wijkvereniging.
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 23
Voor het bordes staat een ruim twee eeuwen oude beuk. Als die eens kon vertellen… Want het monument ademt geschiedenis. Het binnenhuis illustreert het deftige leven van weleer. Gigantische sfeervolle ruimten, sporen van verbouwde balzalen. Op de begane grond authentieke marmeren en houten vloeren, bewerkte lambriseringen en metershoge geprofileerde kozijnen en deuren. In de huiskamer staat een bijzondere, grote marmeren schouw. Een prachtig trappenhuis naar de eerste verdieping. Vervolgens een ruime zolderetage. Het huis is helemaal onderkelderd, een gewelfd souterrain met uitgebreide keuken, bergingen, stookruimten en veel vertrekken. Hier leefden vroeger de meiden en knechten. Op het landgoed De Muysenberg bouwt mr. Umbard Umbgrove in 1801 een landhuis op restanten van fundamenten van het huis van zijn overgrootvader. Rondom het huis worden beukenlanen in de vorm van een ster aangelegd. Het landgoed Muysenberg krijgt de naam Sterrenberg. Van 1822-1849 woont hier de familie Van Riemsdijk. Hierna volgt tot 1902 de familie Van Luden. Van 1910-1922 bewoont graaf W.R.A.C. van Rechteren-Limpurg de villa. Rond 1922 wordt jonkheer ir. H.H. Sandberg Boelens eigenaar. Hijzelf woont op het landgoed in een prachtig huis De Hooge Kamp aan de Bakenbergseweg, waar nu flats staan met de rode rododendrons. Dit huis is door Duitsers bij hun vlucht in 1945 in brand gestoken. Huize Sterrenberg blijft vanaf 1922-1938 onbewoond. Sandberg Boelens is vooral geïnteresseerd in verkaveling van het landgoed. De Maatschappij tot Exploitatie van het Landgoed De Sterrenberg wordt opgericht. Rond 1930 start de verkaveling. Architect Diehl ontwerpt een stratenplan rond huize Sterrenberg. Hij houdt de bestaande paden aan. De fraaie bochten in het stratenpatroon van de wijk Sterrenberg zijn het eindresultaat, inclusief de bebouwing van landgoed De Sterrenberg. Villa De Sterrenberg verliest haar uitzicht, omringd door de vele nieuwbouwwoningen op het voormalig riante landgoed. In 1938 betrekken zusters van Onze Lieve Vrouw De Sterrenberg. In september 1944 - gedwongen tot evacuatie - geeft moeder-overste omwonenden, waaronder de familie Van Woerden, toestemming het huis als onderduikadres te gebruiken. Met zes kinderen en dienstmeisje betrekt de familie het huis. Buurtbewoners volgen. Het gewelfde souterrain biedt voldoende woonruimte aan 28 bewoners
met aan drie kanten de mogelijkheid tot vluchten. Ook Duitsers trekken in en maken vanuit een dakraam een uitkijkpost. Op de hoek Tooropstraat-Weissenbruchstraat stationeren ze een batterij artillerie om geallieerden in de Betuwe onder schot te nemen. Een zoon van Van Woerden studeert astronomie en bepaalt de exacte locatie. Een onderduiker, Jan Hesselink, speelt deze gegevens door aan de ondergrondse. Snel volgt bericht dat beide doelen op een avond om 18.00 uur worden beschoten. De andere onderduikers weten van niets. De informanten zorgen dat alle bewoners veilig in de kelder blijven. De astronomische plaatsbepaling blijkt feilloos. De eerste granaat slaat in het dak van De Sterrenberg en de batterij krijgt een voltreffer. Het verzetsdoel is bereikt. De Duitse batterij en uitkijkpost worden opgeheven. Op 9 december 1944 moeten de nog aanwezige bewoners het gebouw verlaten. Van 1945-1950 is De Sterrenberg noodvoorziening voor het door de Duitsers verbrande Diaconessenziekenhuis. Tot 1966 vestigt de stichting Insula Dei hier een rusthuis. Hierna, tot 1970, volgt het opleidingsinstituut Ziekenverzorgenden Insula Dei. In 1970 nemen Missionaires du Sacré-Coeur hun intrek. Ze stellen het souterrain iedere woensdag beschikbaar voor een kookgroep van de SWOA, zodat ouderen hier hun maaltijd kunnen nuttigen. De paters genieten van het prachtige huis. Maar de onderhoudskosten zijn enorm. Wat zal er gebeuren als zij ooit vertrekken?, vragen ze zich bezorgd af. De paters vertrekken. De villa wordt kantoor en hulpverleningsgebouw. Instellingen zoals het Centraal Bureau van het Regionaal Expertise Centrum Groot Gelre, de Centrale diensten van Scholengemeenschap Mariëndael en het Taborhuis (Helen Dowling Instituut) vinden er tijdelijk huisvesting. En nu? Op dit moment worden op de zolderetage drie appartementen verhuurd en is er in het souterrain en op de begane grond een kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang verzorgd door de Montessori kinderopvang Arnhem Sterrenberg. De riante eerste verdieping staat leeg. Helaas. Het prachtige gemeentelijke monument staat nog fier als historisch hart van De Sterrenberg. Wat zal de toekomst brengen?
24 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Voor uw complete woning stoffering, ook voor stuc- en schilderwerk, badkamers en keukens. Tapijt, parket, laminaat, pvc en vinyl gordijnen, binnen- en buitenzonwering.
Op het plein bij de Praxis en Lidl. Voor de deur gratis parkeren.
Amsterdamseweg 115 6814 GC ARNHEM T 026 44 50 218 E info@amelink.nl I www.amelink.nl
Voor al uw voorkomende schilderwerkzaamheden o.a. Buiten- en binnenschilderwerk Houtrot- en lekkagereparatie Plafond witten, muren sauzen Altijd vakwerk tegen de laagste prijs Voor meer info: www.huiscare.nl | 06 42067014 HuisCare Schilders voor een mooiere wereld!
Theo Hegeman Arnhem
Salvatorplein/Bakenbergseweg Z. Tel. 026 - 32 111 77 N. Tel. 026 - 44 33 876
Helen van der Meijden voedingsadvies en leefstijlcoaching
Gezonde leefstijl? Doen! M 06-10141699 info@helenleefstijlcoaching.nl www.helenleefstijlcoaching.nl
Nummer 79 80 DE PENSEELSTREEK 25
Hoogkamp Energie afgetrapt! Dat de bewoners van de Hoogkamp zo massaal zouden warmlopen voor duurzame energie hadden we als organisatie natuurlijk wel gehoopt maar niet direct verwacht. Op 16 februari jl. verzamelden zich toch al gauw 70 bewoners bij tennisvereniging De Hoogkamp, deze keer niet om energie kwijt te raken maar om het te besparen. Thema van deze eerste bijeenkomst van de werkgroep Hoogkamp Energie is isolatie. En dat is niet voor niets, isolatie is namelijk de eerste stap op weg naar een duurzame energievoorziening, zo werd in de loop van de avond wel duidelijk. Mieke Hegge, een van de initiatiefnemers van Hoogkamp Energie, trapt de avond af. Onze wijk mag er dan netjes bijliggen, de energielabelatlas denkt daar heel anders over. Deze atlas geeft code rood voor vrijwel alle woningen, waar groen voor velen van ons toch veel wenselijker is. Het doel van de werkgroep is dan ook eenvoudig: De Hoogkamp samen groen kleuren! In de week voorafgaand aan de bijeenkomst zijn we met een grote groep wijkbewoners (wel 60 in totaal!) de huizen langsgegaan met warmtecamera. Een mooie uitvinding die met duidelijke plaatjes de energielekken genadeloos vastlegt. Al snel bleek dat die leuke jaren-dertigwoningen ook op een koude winterdag nog een heel behoorlijke uitstraling hebben. Muriël Denayer, onze buurtbegeleider, vertelt wat Buurkracht voor ons kan betekenen. Natuurlijk is daar de website voor onze wijk: https://buurkracht.nl/buurten/hoogkamparnhem waar je jezelf kunt aanmelden en kunt voorzien van handig advies. Binnen nu en 13 weken krijgt ook iedereen in de wijk een slimme meter aangeboden waarmee je je verbruik kunt bijhouden. Christiaan Hollander schetst een routekaart naar een duurzame wijk. De truc: met kleine stapjes en binnen je eigen wensen en ambities verbeteringen aanbrengen in je wooncomfort en in het energiegebruik. Iemand die dit pad al eens afgehinkeld heeft is Sanne Meelker. Zij leverde het bewijs dat zelfs een vooroorlogs huis om te toveren is tot een energiearme woning. Tenslotte neemt Bauke Geuzenbroek ons mee in de wondere wereld van de isolatiematerialen. Eerst een stukje geschiedenis en theorie over warmteverlies en warmtetransport om dan snel concreet te worden: wat kunnen wij doen en wat is het effect ervan? Je ziet het hieronder.
Spouwmuurisolatie
Dakisolatie
Vloerisolatie
Wat kan ik nu al doen? 1. Meld je (vrijblij-
vend) aan op https://buurkracht. nl/buurten/ hoogkamp-arnhem 2. Vraag een slimme meter aan (je krijgt hier een brief over) 3. Vul de inventarisatiekaart in die je per post hebt ontvangen dan kijken we waar we mee aan de slag kunnen. 4. Neem contact op met Mieke (info@miekehegge.nl) of Paul (paul@vlaar. nu) voor info of ideeën
Bijeenkomsten om alvast te noteren •
•
• Energiebesparing • Comfortabel en behaaglijk
• • woonklimaat • • Snel en eenvoudig binnen 1 • dag aan te brengen
• Direct besparen op uw energiekosten
• Isolatie van de spouw heeft •
een terugverdientijd van 3 tot 5 jaar Geluidisolerend
•
Hoge isolatiewaarden Comfortabel binnenklimaat Hoge energiebesparing Warmteopslagcapaciteit (in de zomer blijft je huis langer koel) Geluidisolerend
• Je krijgt een comfortabel •
• • • •
en behaaglijk aanvoelend huis Vloerisolatie brengt de temperatuur van de vloer voelbaar omhoog tot wel 4 °C Geen koude vloer meer Geen last meer van optrekkend vocht uit de kruipruimte De temperatuur wordt beter verdeeld, dus je hoeft minder hard te stoken Een droger huis is sneller warm
•
11 Mei 2017: Zuinig energie gebruik 21 September 2017: Zelf energie opwekken 23 November 2017: Warmtevoorziening van de toekomst
(data zijn nog onder voorbehoud)
26 DE PENSEELSTREEK Nummer 80
Schoonheidssalon
Carmen
Van Ruisdaelstraat 35, 6814 KV Arnhem, tel. 026 - 442 22 25
Specialisaties Diverse gezichts- en lichaamsbehandelingen Kuurbehandelingen: hydrolifting, minilift, speciale bindweefselmassage fruitzuurbehandeling, algo-maskers, acne-behandeling
Elektrisch ontharen Verwijdering fibromen Camouflage Couperose-behandeling Make-up
CARMEN SCHOONHEIDSSALON
SCHILDERSBEDRIJF • Onderhoud • Nieuwbouw BOUWK. ONDERHOUD • Renovatie • Betonreparatie Postbus 2050 • Isolerende beglazing 6802 CB Arnhem • Plafond- en wandafwerking Tel 026 - 44 325 50 • Gevelreiniging Fax 026 - 44 585 58 • Plaatsen ramen en deuren • Politie keurmerk hang- en sluitwerk • Kozijn renovatie
Speciale momenten verdienen speciale bloemen Oremusplein 4, 6815 DN Arnhem, T 026 3517148 bestel@flowbloemisten.nl Kijk ook eens op www.flowbloemisten.nl als u een mooi boeket wilt laten bezorgen
Wijnkoperij Henri Bloem Amsterdamseweg 126, 6814 GJ Arnhem Tel.: 026 – 4455220 E-mail: arnhem@henribloem.nl Zie voor aanbiedingen: www.henribloem.nl
Nummer 80 DE PENSEELSTREEK 27
diep arnhem / ontwerpen is keuzes maken
ontwerp en communicatie// dieparnhem.nl diep arnhem kleine studio / groot werk mauvestraat 13 / buiten kantooruren sickeszplein 5 / tijdens kantooruren Info@dieparnhem.nl
Marcel te Brake en zijn team.
FRED MENSINK
Adv. Diep Arnhem goede 2016.indd 4
Machinale timmerwerkplaats ramen • deuren • kozijnen
24-06-16 14:27
Het Bericht De redactie van de Penseelstreek verwondert zich regelmatig over lokale berichten en annonces, bijvoorbeeld op het groeiende online burenplatform NextDoor of op het prikbord van de grootgrutter. Hier vindt u de wereld achter het bericht.
Nextdoor van dichtbij Een aantal weken geleden stond de volgende vraag op Nextdoor: ‘Wie weet raad voor oude kapotte radio?’ Bij de tekst stond een foto van een oude Philips radio met druktoetsen. Mijn belangstelling was gewekt. En de vraag die meteen opkwam was waarom iemand een vijftig jaar oude radio wil laten repareren. Daar moet een geschiedenis achter zitten. De eigenaresse en de reparateur Aan tafel zit behalve Tamara Linnartz uit de Johannes Vermeerstraat ook Jacques Hermans. Jacques woont aan de Paulus Potterstraat en is medeoprichter van de Nederlandse Vereniging voor de Historie van de Radio. Hij weet werkelijk alles van oude radio’s, oude tv’s, over het technische deel en over de historie. Hij is degene die de oude Philips heeft gerepareerd. Een tweede radio Tot mijn verrassing staat er nòg een radio op tafel. Een radio die in de veertiger jaren is gemaakt. Tamara vertelt dat haar vader in de oorlog moest onderduiken. Hij kwam in een gezin terecht waar hij het diploma radiotechnicus heeft gehaald. Ze vermoedt dat hij in die periode deze radio heeft gebouwd. Of er in ieder geval mee is begonnen. Jacques onderschrijft dit vermoeden, want hij heeft gezien dat er vooroorlogse onderdelen in zitten. Het omhulsel van de radio is waarschijnlijk ooit van de draadomroep van de PTT geweest. Binnenin zitten wat buizen en aan de achterkant zit een knop om zenders te zoeken. Jacques gaat ervan uit dat hij met zijn expertise ook deze radio weer aan de praat krijgt. Tamara herinnert zich ook nog de oude televisie van haar oma: een prachtige houten kast met een klein bol schermpje en een laatje met een rode en een witte knop voor Nederland 1 en 2. Deze tv staat nu in het Omroepmuseum. En voor we het weten hebben we het over onze eerste tv thuis en de programma’s die er toen waren zoals de Verrekijker, Ivanhoe en Floris. Heerlijk nostalgisch. Waarom dus die reparatie? Het geluid van de oude Philipsradio is Tamara dierbaar, al klinkt het wat doffer dan het hedendaagse geluid; ze is ermee opgegroeid! Het brengt de tijd en de sfeer van vroeger een beetje terug. Bovendien handelt ze daarmee in de geest van haar ouders: waarom iets (moois) klakkeloos weggooien en vervangen als het ook gerepareerd kan worden? Anjo de Bos