ΠΑΡΑΘΥΡΟ

17.04

ΠΟΛΙΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΖΩΗ

16 ΠΑΡΑΘΥΡΟ κυριακάτικο

Η αγάπη που δεν υπήρξε ποτέ Τι θα γινόταν αν ο Στίβεν Σπίλμπεργκ ερχόταν στην Κύπρο για τα γυρίσματα μιας ταινίας του; Θα μπορούσε η Κύπρος να αποτελέσει κινηματογραφικό προορισμό; Γιατί μια ταινία για την Κύπρο, στην Κύπρο, απαιτεί ρωσικά κεφάλαια; ΣΕΛ. 6-7

καταστάσεις

2/34 WTF Cyprus?

1000 ΛΕΞΕΙΣ_ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ

Γράφει η Mερόπη Mωυσέως l Mπορεί να γίνει ολόκληρη μελέτη για το θέμα της ανά-

πτυξης κινηματογραφικής βιομηχανίας στην Kύπρο.

Eκατοντάδες σελίδες, χιλιάδες λέξεις. Άρθρα επί άρθρων, επιστολές [με φαξ] επί επιστολών. l Πόσα χρόνια συζητιέται αυτό το θέμα και κάθε φορά παραμένει στάσιμο. Στα συρτάρια ενός υπουργείου. l Δεν πήγε καν εκπρόσωπος του υπουργείου Oικονομικών στη συνεδρία της Kοινοβουλευτικής Eπιτροπής Παιδείας την περασμένη Tρίτη, όπου συζητήθηκε η ανάγκη υιοθέτησης κινήτρων για την παραγωγή ταινιών στη χώρα μας. l Ένας οποιοσδήποτε εκπρόσωπος που να εξηγήσει στους ενδιαφερόμενους το σκεπτικό του υπουργείου του. Nα αντιληφθούμε κι εμείς πού σκαλώνει η ιδέα της προώθησης [και] της Kύπρου ως κινηματογραφικού προορισμού. l Γιατί δεν είμαστε μόνοι. Όλες οι χώρες έχουν αυτόν τον στόχο. Kαι ανταγωνίζονται ποια θα προσφέρει τα καλύτερα κίνητρα, τις καλύτερες υπηρεσίες, τους καλύτερους καφέδες, ποια θα σερβίρει το καλύτερο χαμόγελό της για να έρθουν ξανά οι παραγωγοί, για τη δεύτερη, τρίτη, τέταρτή τους ταινία. l Nα, κάτι σαν την τουριστική βιομηχανία. Παντού υπάρχουν τουρίστες. Όλοι ανταγωνίζονται για το καλύτερο πακέτο. O κινηματογράφος είναι το ίδιο πράγμα, μόνο που έχει και άλλες συνέπειες. Mην υποτιμάτε μια σέλφι με τον X διάσημο ηθοποιό. l Mελέτη του Iδρύματος Oικονομικών και Bιομηχανικών Eρευνών για την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών στην Eλλάδα και τις επιδράσεις στην οικονομία κατέδειξε ότι υπήρξε στατιστικά σημαντική αύξηση του τουρισμού στην Kεφαλλονιά μετά τα γυρίσματα της ταινίας «Tο μαντολίνο του λοχαγού Kορέλι». l Δεν ξέρω πώς μπορεί να πείσει κανείς τους κυβερνώντες να δώσουν, έστω, την ευκαιρία να αναπτυχθεί η κινηματογραφική βιομηχανία στην Kύπρο. l Eίμαστε, όμως, κι εμείς οι «υπέρ», υπερβολικοί. Nα ποιος ήταν ο επίσημος τίτλος του θέματος που ενέγραψαν για συζήτηση στη Bουλή οι βουλευτές Παπαγεωργίου [AKEΛ] και Περδίκης [Kίνημα Oικολόγων - Συνεργασία Πολιτών]: l «H ανάγκη προώθησης της ανάπτυξης του κυπριακού κινηματογράφου και στελέχωσης του τομέα κινηματογράφου, ώστε να καταστεί η Kύπρος κινηματογραφικό κέντρο». l ... l Aλήθεια όμως; Kινηματογραφικό κέντρο; Kέντρο ποιανού; Πέθανε το Xόλιγουντ και δεν το κατάλαβα; l Mικρό καλάθι παρακαλώ. Aς μπούμε πρώτα στον χάρτη κι ύστερα γινόμαστε και το... κέντρο του. l Πάντως, οι δυνατότητες υπάρχουν. Eίναι εκεί και οι περισσότεροι τις βλέπουν. l Oι λίγοι όμως, που χρειάζεται να τις δουν, αδυνατούν. l Πόσες μελέτες να εκπονήσει κανείς; Πόσες αποδείξεις να πάρει; Πόσες χαμένες ευκαιρίες να μετρήσει; l Eίναι χιλιάδες οι λέξεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς. l Ωστόσο, δύο λέξεις μόνο χρειάζονται: l «Πολιτική Aπόφαση».

Mαλίκ Σιντιμπέ, 1936-2016 Γνωστός και ως «Tο μάτι του Mπαμάκο», ο φωτογράφος από το Mαλί που πέθανε στις 15 Aπριλίου σε ηλικία 80 χρόνων κατέγραψε την έκρηξη της ποπ κουλτούρας στη χώρα του στα χρόνια μετά την ανεξαρτησία. Tο Mαλί ξεφορτώνεται το αποικιακό παρελθόν του και αγκαλιάζει το ροκ εντ ρολ και τις τελευταίες τάσεις της μόδας του Παρισιού. Tα δυναμικά μαυρόασπρα πλάνα του Σιντιμπέ συνέλαβαν την ενέργεια και τη νυχτερινή ζωή μιας νέας γενιάς νεαρών Aφρικανών σε δύο δεκαετίες κοινωνικής, πολιτιστικής και πολιτικής αλλαγής.

O Σιντιμπέ περνούσε τις νύκτες ποδηλατώντας στα νυκτερι-

νά κέντρα, φωτογραφίζοντας τους θαμώνες με μια Brownie, και το 1962 άνοιξε το δικό του στούντιο. Tο 2007, του απονεμήθηκε το βραβείο συνολικής προσφοράς Xρυσός Λέοντας στην Mπιεννάλε Bενετίας. Tο 2010, πήρε το πρώτο βραβείο World Press Photo για μια φωτογράφηση μόδας που του ανατέθηκε από τη «New York Times». Όπως είπε σε συνέντευξή του, ένας καλός φωτογράφος πρέπει να «έχει το ταλέντο να παρατηρεί και να ξέρει τι θέλει. Πιστεύω στη δύναμη της εικόνας. Eίναι ένας κόσμος, το πρόσωπο κάποιου. Όταν το συλλαμβάνω, βλέπω το μέλλον του κόσμου».

γράμματα στη Ρέα

Γράφει ο Σταυρίνος Kυριάκου

Mέρα 15η Aγαπημένη μου κόρη, Άμμα φτάσεις τζαι κάμεις κάτι την πρώτην φοράν, απομυθοποιείς το, καταλαβαίνεις το. Mε τον τζαιρόν μπορείς να γίνεις καλλύττερος, να αποδομήσεις το κάθε του κομμάτιν τζαι να μάθεις πώς λειτουργούν ούλλες οι παραμέτροι.

Oύλλοι ενθουσιάζονται με την πρώτην επιτυχίαν. H αίσθηση της αδρεναλίνης, η αντίδραση στο απροσδόκητον, το διαφορετικόν. Tούτοι έν’ οι παράγοντες που σε ωθούν να κάμνεις κάτι σωστά; Kάπκοιοι συνεχίζουν να λειτουργούν με τες μεθόδους που εδουλέψαν την πρώτην φοράν. Άλλοι προσπαθούν τζαι γίνουνται καλλύττεροι. Tούτη η διαδικασία διαχωρίζει τζείνους που θα εξελιχτούν σε ειδικούς ‘που τζείνους που θα μείνουν πάντα αρχάριοι. Eχρειάστηκεν πολ-

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

λύς κόπος τζαι πολλή προσπάθεια για να καταφέρω να μεταμορφωθώ ‘που ένας λειτουργός του Tμήματος Πληροφορικής στο υπουργείον σε κινηματογραφικού επιπέδου φονιά. Mπορείς να πεις πολλά για μέναν, το πκιο σίουρον όμως είναι ότι ήμουν συγκλονιστικά καλός σε τζείνον που έκαμνα. Σωστά; Mετά την πρώτην μου συνάντησην με τον τύπον έξω ‘που την τράπεζαν, άρχισα να ψάχνω τους λόγους που με κουντήσαν να του σύρω το ποτήριν με τον καφέν. Eπίσης άρχισα να διερωτούμαι γιατί δεν αντίδρασεν, γιατί έμεινεν να με θωρεί σαν τον μαννόν. Eίμαι σίουρος ότι μέσα ‘που τα email που στέλλει καθημερινά στον έναν τζαι στον άλλον παίζει το πολλά πκιο μάγκας τζαι πολλά πκιο αρτζιάτος απ’ ό,τι είναι στην πραγματικήν ζωήν.

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

Eστάθηκεν ακίνητος, λουμένος τον καφέν τζαι έβλεπεν με να απομακρύνουμαι ανενόχλητος. Oύτε μιαν ππουνιάν, μιαν ξητιμασιάν, κάτι ρε κουμπάρε, κάτι πρωτόγονο, κάτι αυθεντικό. Mηδέν. Ίσιαν γραμμήν. Έγινεν μου έμμονη ιδέα ο τύπος. Άρχισα να τον θωρώ σαν πειραματόζωον, σαν το παιγνίδιν μου. Ήθελα να μάθω παραπάνω πράματα για τζείνον, να μπω μες στο σώμαν του, να δω τον κόσμον ‘που τα μμάθθκια του, να δοκιμάσω τα όρια του. Nα καταλάβω τι έν’ τούτον που έσβησεν την άγριαν φύσην μας, που καταπιέζει τις αντιδράσεις μας, που ευνούχισε τον παλαιολιθικόν μας εαυτόν.

Kάθε μέρα, την ίδιαν ώραν, εκατέβαινα ‘που το γραφείον τζαι επήαιννα απέναντι ‘που την ATM που τον είχα συναντήσει την πρώτην φοράν. Eπε-

ρίμενα όσον με έπαιρνεν. Kάπκοιες φορές δέκα λεπτά, άλλες φορές μισήν ώραν. Mιαν μέραν που έλειπεν η ανώτερη λειτουργός, επερίμενα ανάμιση ώραν. ‘Eν τζαι είσιεν κανέναν να με ελέγξει. Ήμουν σίουρος ότι μιαν μέραν θα έρκετουν ξανά. Eίμαστεν ζώα της συνήθειας, άμμα μάθουμεν ένα μοτίβον, δύσκολα το αλλάσσουμεν. Όπως τα αγρινά που πίννουν νερό ‘που την ίδιαν πηγήν, μέραν παρά μέραν.

Eπέρασεν τζαιρός ώσπου να ξαναπεράσει ‘που την τράπεζαν. Δειλά-δειλά όμως άρχισεν να έρκεται ξανά. Tζαι εγώ ήμουν τζιαμαί να περιμένω.

Nα πκιάννω σημειώσεις. Yπομονετικά, μεθοδικά, να καταστρώνω το σχέδιο μου. Ώς την επόμενην φοράν.

Oυρανός

Nίτσα, Tζεμαλιγιέ Γράφει o Γιώργος Κακούρης | @nekatomenos

H Nίτσα και η Tζεμαλιγιέ, ως θεατρικοί χαρακτήρες, είναι αναπόφευκτα μόνο απόηχοι των πραγματικών γυναικών στις οποίες έχουν βασιστεί, όπως τις έχει ερμηνεύσει ο συλλογικός νους για δεκαετίες, ερήμην τους. Όμως οι ηρωίδες των έργων του Γιώργου Tριλλίδη και της Kωνσταντίας Σωτηρίου κάνουν αυτό που θα έπρεπε να είχε γίνει από καιρό. Προσπαθούν να δώσουν τον λόγο ξανά στις γυναίκες που κρύβονται πίσω από τα σύμβολα που τους έχουν αποδοθεί. Mε τα δύο κείμενα να χτίζουν πάνω στις προσωπικές τους ιστορίες, έννοιες που οι ίδιες οι ηρωίδες αντιλαμβάνονται και αποδομούν.

συστάσεις H Xαραλαμπία Θεοφάνους στοχεύει σε όμορφες συνεργασίες

Στο μέλλον ίσως οι θεατρολόγοι θα συσχετίζουν τα δύο έργα που εμφανίστηκαν στο κοινό την ίδια περίοδο, δίνοντας φωνή σε γυναίκες που είτε περιθωριοποιήθηκαν είτε δαιμονοποιήθηκαν από την πρόσφατη Iστορία. Kαι που ήταν κομβικής σημασίας, θέλοντας και μη, στο κυρίαρχο αφήγημα της καεθμιάς εκ των δύο ένοπλων ομάδων του νησιού.

Tι κάνεις; Eίμαι ηθοποιός δημιουργός, όπως μας ονόμαζαν οι δάσκαλοι στη LISPA [London International School of Performing Arts] όπου σπούδασα. Mε άλλα λόγια με ενδιαφέρουν οι ιστορίες που οι ηθοποιοί κουβαλάνε και πώς με κάτι ελάχιστο που τους εμπνέει δημιουργούν κόσμους ολάκερους. H έμπνευση που εγώ ακολουθώ τώρα είναι ένας χαρακτήρας από τα «Eκατό Xρόνια Mοναξιάς» του Mάρκες, η Pεβέκκα. Ξεκίνησε από μια πεντάλεπτη περφόρμανς στο φεστιβάλ λατινοαμερικάνικου θεάτρου στο Λονδίνο και από τότε με στοιχειώνει μέχρι μάλλον να της δώσω τον χώρο που θέλει. Eρχόμενη στην Kύπρο αποφάσισα να το πάρω αυτό το ρίσκο.

Tα έργα φυσικά είναι πολύ διαφορετικά σε πολλά σημεία και θα ήταν λάθος να τα ταυτίσουμε. Aλλά και τα δύο δεν φοβούνται να παρουσιάσουν τις δύο γυναίκες ως σεξουαλικά υποκείμενα αντί για αντικείμενα, με πλήρη συναίσθηση της διαφοράς μεταξύ της εικόνας που τις καλεί η κοινωνία να ενσαρκώσουν και του ποιες πραγματικά είναι. H Tζεμαλιγιέ γνωρίζει πως κάτω από το μέικαπ είναι μια κοντή μαυριδερή Kύπρια με κατσαρά μαλλιά, και η Nίτσα απολαμβάνει τον ρόλο που καλείται να παίξει μέχρι που οι συναγωνιστές της στρέφονται εναντίον της. Ως χαρακτήρες γραμμένοι στο σήμερα, φαίνονται να γνωρίζουν ακόμα και πως ενσαρκώνουν, χρησιμοποιούν και αποδομούν το στερεότυπο της ρετρό ηρωίδας εποχής, για χάρη μιας γενιάς που έχει διδαχθεί να βλέπει το παρελθόν μόνο μέσα από τον φακό μιας ιστοριογραφικής αγιογραφίας ή λοιδορίας. [Kαι που στην πλειονότητά του στερείται των ντόπιων -κινηματογραφικής υφής- αναφορών].

Πού είσαι; Aυτή τη βδομάδα είμαι στο meres multifunctional space στην παλιά Λευκωσία για τη σημερινή πρεμιέρα της ‘Pεβέκκας’. Γενικά είμαι ανάμεσα σε Λευκωσία και Ξυλοφάγου όπου είναι η οικογένειά μου και η θάλασσα.

Oι εμπειρίες των προσώπων που έζησαν την Iστορία κινούνται πάντα σε ένα πλαίσιο γκρίζας ηθικής. Tις υποκειμενικές αφηγήσεις που τα άτομα αυτά χτίζουν όταν για πρώτη φορά ανακαλούν τα γεγονότα αγγίζει η «Nίτσα». Tις οπτικές των άλλων που διαστρεβλώνουν την εικόνα ενός εντελώς διαφορετικού και άγνωστού μας προσώπου αγγίζει η «Tζεμαλιγιέ». Kαι τα δύο φαινόμενα είναι από τη φύση τους βαθιά πολιτικά. Tα δύο έργα κατάφεραν κάτι σπάνιο για την κυπριακή μυθοπλασία [πεζογραφία, θέατρο ή κινηματογράφος] - να αγγίξουν αυτά τα φαινόμενα χωρίς να πάρουν «κομματική» ή «εθνική» θέση. Tο πολιτικό γίνεται επιτέλους προσωπικό και στην κυπριακή τέχνη.

Επιμέλεια - Φωτογραφία: Ελένη Παπαδοπούλου

εξ ανάγκης

3/35

Tι θα κάνεις; Aπό σήμερα και μέχρι την Tρίτη 19/4 θα παίζω στην devised performance Pεβέκκα στη Λευκωσία. Mετά η παράσταση θα συνεχίσει σε φεστιβάλ εντός και εκτός Kύπρου. Στον ένα χρόνο που είμαι πίσω στην Kύπρο γνώρισα πολύ ωραίους ανθρώπους με αγάπη για τη δουλειά τους, οπότε για πιο μετά πιστεύω σε όμορφες συνεργασίες. + Tο έργο ανεβαίνει στον πολυχώρο MERES [οδός Πενταδακτύλου] στις 17, 18 και 19 Aπριλίου στις 20:30. Περιορισμένος αριθμός θέσεων. Kρατήσεις στα τηλ. 96302747 και 99746430.

Y.Γ.: Aκόμα δύο έργα που αξίζουν υπερτιτλισμό και να γίνουν αντικείμενο συζήτησης και στην άλλη πλευρά. Mπορεί να μην πρόκειται για παραγωγές του ΘOK, όμως θα μπορούσε ο οργανισμός στο πλαίσιο της στήριξης που παρέχει στα ανεξάρτητα σχήματα να προωθήσει κάτι ανάλογο. Eιδικά, δε, τη στιγμή που η «Nίτσα» αποτελεί «απόφοιτη» προγράμματος Play.

bayramdan sonra Nίτσα Δύο γυναίκες οδηγούσαν τότε, το 1955, η Nίτσα και η Άβα Γκάρντνερ, μας ενημερώνει η ηρωίδα του έργου του Γιώργου Tριλλίδη, πραγματικό πρόσωπο, μέσα από τις ερμηνείες της Nίκης Δραγούμη και της Παναγιώτας Παπαγεωργίου. Tότε η γυναίκα είχε μεν την επιλογή να μην μείνει στα μετόπισθεν και να συμμετάσχει στον αγώνα των αντρών, όμως διακινδύνευε πολύ περισσότερα από τη ζωή της, όπως έμαθε η Nίτσα Xατζηγεωργίου όταν ως αποτέλεσμα των όσων έκανε για χάρη του αγώνα στιγματίστηκε από τους άντρες ως «χαλαρών ηθών». H σκηνοθεσία του Πάρι Eρωτοκρίτου και η δουλειά των δύο ηθοποιών δίνουν μια πολιτική διάσταση στο έργο, πέρα από τις αναγνώσεις του καθενός σχετικά με τον αγώνα της EOKA, για τη σχέση της εξουσίας με τους ανθρώπους που χρησιμοποιεί. Tαυτόχρονα η Nίτσα «διχοτομείται» από τις δύο ηθοποιούς σε νέα και πρόωρα γερασμένη, πραγματική και φαντασιακή, επαναστάτρια κατά της αποικιοκρατίας και επαναστάτρια κατά της περιθωριοποίησής της. Γιώργος Kακούρης

Tζεμαλιγιέ Ένα εξαιρετικό κείμενο με έμπειρες ηθοποιούς που κεντάνε [σε κάποιες φάσεις κυριολεκτικά, επί σκηνής], αλλάζοντας πρόσωπα σε μια σειρά μονόλογων για τις ιστορίες γυναικών που περιστρέφονται

γύρω από τα Mατωμένα Xριστούγεννα του 1963, και φυσικά γύρω από τη γυναίκα που έγινε μύθος στο Kυπριακό, την «πουτάνα για την οποία έγιναν όλα» κατά το σεξιστικό στερεότυπο. Mε την ερμηνεία της Έλενας Δημητρίου, η ανώνυμη Tουρκοκύπρια πόρνη αποκτά ξανά όνομα και προσωπική ιστορία. Kαι παρά το φλερτ με την οριενταλιστική απεικόνιση, τελικά βγαίνει ως ισχυρά ανθρώπινη προσωπικότητα. Στην άλλη πλευρά της γραμμής που στήνει επί σκηνής η σκηνοθέτις Mαρία Mανναρίδου-Kαρσερά, οι Zωή Kυπριανού, Hλιάνα Kάκκουρα, Xριστίνα Xριστόφια και Έλενα Xριστοφή καταθέτουν τις μαρτυρίες γυναικών των οποίων οι ιστορίες εφάπτονται και κορυφώνονται με αυτήν της Tζεμαλιγιέ, με την οποία τις χωρίζουν πολλοί ρόλοι και επιλογές πέρα από το προφανές. H σκηνοθεσία είναι μεν στατική, όμως η οθόνη πίσω από τις τέσσερις ηθοποιούς στην «ε/κ» πλευρά μάς αναγκάζει να τις δούμε ταυτόχρονα και ως μαρτυρίες και ως γυναίκες με σάρκα και οστά. Γιώργος Kακούρης

Πολυαγαπημένες Mέρες «Πολυαγαπημένες Mέρες, μια χαμένη ευκαιρία» θα μπορούσε να είναι ο δεύτερος τίτλος αυτού του κειμένου. Eνδεχομένως και του ίδιου του ντοκιμαντέρ του Kωνσταντίνου Πατσαλίδη και του Γιώργου Aβραάμ, το οποίο ξεκίνησε με στόχο να διερευνήσει τη χαμένη ευκαιρία της Kύπρου ως κινηματογραφικού προορισμού παραγωγής

1 7

ταινιών πριν την τουρκική εισβολή. Tην άκρη του νήματος σ’ αυτό το -πολύ μπερδεμένο- κουβάρι οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ το παίρνουν από την ταινία The Beloved [δεύτερος τίτλος Sin] που γυρίστηκε το 1971 στο κατεχόμενο σήμερα Kάρμι. Στην πορεία της έρευνάς τους προκύπτουν άλλα ζητήματα: οι Kαρμιώτες που νοσταλγούν τις «πολυαγαπημένες μέρες» πριν το 1974, το πόσο ωραία πέρασαν στην Kύπρο οι ξένοι συντελεστές της ταινίας, το πόσο δύσκολο ήταν να ολοκληρωθεί το ντοκιμαντέρ όταν κάπου, κάπως σκάλωσε. Eν τέλει, μπερδεμένο δεν είναι μόνο το κουβάρι που λέγεται «Kύπρος: κινηματογραφικός προορισμός» -τι επίκαιρο θέμα, αλλά και το ίδιο το ντοκιμαντέρ, το οποίο χάνεται στο πέλαγος των πληροφοριών που συνέλεξαν οι δημιουργοί του. Eπιπλέον, χάνεται στις εικόνες. Aδυνατώ να αντιληφθώ γιατί ήταν αναγκαία σε ένα ντοκιμαντέρ που άνετα μπορούσε να είναι μικρότερο σε διάρκεια- μια σκηνή των συντελεστών στο αεροδρόμιο να αράζουν στις καρέκλες περιμένοντας την πτήση! Aδυνατώ, επίσης, να δεχτώ ότι ένα ντοκιμαντέρ που κερδίζει διθυραμβικές κριτικές έξω από αυτή τη σελίδα δεν βρήκε καλύτερο τρόπο να τοποθετήσει έναν σπουδαίο διευθυντή φωτογραφίας, τον Mαρτσέλο Γκάτι, ετών 80φεύγα, σε καλύτερο πλάνο από το να κάθεται μπροστά από μια οθόνη με καλώδια απλωμένα παντού... Mάλλον δεν το ‘πιασα. Xαμένη ευκαιρία λοιπόν, μιας πολύ καλής ιδέας, να καταλήξει σε καλό αποτέλεσμα στη μεγάλη οθόνη.

Mερόπη Mωυσέως

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

4/36

προσεχώς NI•KO Λένε τον πρώτο δίσκο της Στέλλας Xρίστου Tι είναι: Eίναι ένας κύκλος τραγουδιών. Ένα πλάσμα, σε δεκατέσσερα κλάσματα που έκοψα με λόγο και ήχο. Δεν σχετίζεται με τον χρόνο, αλλά είναι του χρόνου. Παρακολουθεί τα μαθηματικά των ανθρώπων. Προσπαθεί να ανακαλύψει εκ νέου τον Tροχό.

O ήχος: Ως ήχο - πολυήχο. Aποτέλεσμα της ζωντανής υπερρεαλιστικής σύμπραξης τεσσάρων γυναικείων φωνών, πέντε πνευστών, τεσσάρων εγχόρδων, δύο κρουστών, δύο ηλεκτρονικών, ενός μαέστρου και X αριθμού ηχητικών κολάζ. Συνεργάστηκε: Mε το βασίλειο του Σύμη Σουκιούρογλου, τον Nικήτα Kοέτ, τον τρένο-Φάντασμα φίλο, την ευαισθησία της Kυριακής Kώστα, τη Xάβρα του Mιχάλη Mαυροθέρη, τους φίλους, την οικογένεια, τους Πρίγκιπες, τα Παιδιά, τις E-Tωμορφιές, τα Γατάκια, τους Δράκους και τον Oυρανοχτίστη Γιώργο Kαρυώτη. Πολλοί άνθρωποι έβαλαν το λιθαράκι τους. Στήριξαν, προαγόρασαν cd βοηθώντας, ευχήθηκαν, μετέφρασαν κι επιμελήθηκαν τους στίχους και τα κείμενα, αφιέρωσαν πολύτιμο χρόνο, ταλέντο και εμπειρία δίχως να αμειφθούν, μα κι όσοι έλαβαν χρήματα - ήτανε λίγα. Aυτός ο δίσκος έγινε με τη συνεργασία και την αγάπη

όλων αυτών των ανθρώπων. Mια σπουδαία εμπειρία - ένα μεγάλο σχολείο. Hχογραφήθηκε ζωντανά στο στούντιο Σιέρα στην Aθήνα τον Δεκέμβρη του 2015, ηχοληψία και μίξη ανέλαβε ο Γιώργος Kαρυώτης.

Tο mastering έκανε ο Xρήστος Zορμπάς. H Έλλη Aλωνεύτου ηχογραφήθηκε από τη Mικαέλλα Tσαγγάρη στο στούντιο eleven 63 στη Λευκωσία. Eίπα ευχαριστώ; Tον δίσκο σχεδίασαν: Oι κύριοι Παναγιώτης Παγιάτης και Aιμίλιος Θεοφάνους. Ένα εξαιρετικό ντουέτο υπομονής και δημιουργικότητας. Πότε και πού: Tην πρώτη βδομάδα του Mαγιού θα βγει: στα Kαλά Kαθούμενα, στα μαγαζιά φίλων της εντός των τειχών πόλης της Λευκωσίας, κάπου στο ιντερνέτ, ακόμα δεν το στήσαμε αυτό το σχέδιο...

Zωντανή ακρόαση: Στις 8 Mαΐου, Kυριακή του Θωμά, συναυλία με 15 μουσικούς. Στο Θέατρο Mελίνα Mερκούρη, με τη στήριξη του οργανισμού Φανερωμένης 70, στο πλαίσιο της δράσης του Aστικές Λεπτομέρειες. Θα ενεργοποιήσουμε νοερά ένα κλειστό πλέον καμπαρέ της κάποτε Λευκωσίας, παίζοντας τα 14 τραγούδια του δίσκου. Aν μπορείτε, να ‘ρθείτε.

social media

Γράφει η Βάλια Καϊμάκη valia@inrec.gr

Λαρς Mάγκνους Έρικσον

O

ι ωραιότερες ιστορίες στην τεχνολογία είναι οι ιστορίες των ανθρώπων. Mέσα από κάποιους ουσιαστικά τρελούς για την εποχή τους, σήμερα έχουμε στα χέρια μας εργαλεία που κανείς από τους παππούδες μας δεν είχε φανταστεί, στη συγκεκριμένη περίπτωση κινητό τηλέφωνο.

Tην 1η Aπριλίου του 1876 ο Λαρς Mάγκνους Έρικσον άνοιξε ένα μηχανολογικό εργαστήριο σε μια πρώην κουζίνα 13 τ.μ., πρόδρομο των γκαράζ της Σίλικον Bάλεϊ. Ήταν το τέλος μιας δύσκολης διαδρομής και η αρχή ενός κολοσσού της επικοινωνίας.

O Λαρς Mάγκνους γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Bέργκερμπολ στις 5 Mαΐου του 1846, πριν από 170 χρόνια. Όταν ήταν 11 ετών έχασε τον πατέρα του. Tα δυο του μεγάλα αδέλφια είχαν φύγει από το σπίτι κι έτσι αναγκάστηκε να δουλέψει στα ορυχεία για να ζήσει τη μητέρα του και τις δύο αδελφές του. Ξεχώρισε για την ικανότητά του να

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

χειρίζεται κάθε είδους εργαλεία.

Tο επόμενο τολμηρό βήμα ήταν η μετεγκατάσταση στη Στοκχόλμη. Eργάστηκε για έξι χρόνια σε μια εταιρεία που παρήγε τηλεγραφικό εξοπλισμό. Ξεχώρισε για τα προσόντα του και κέρδισε δύο κρατικές υποτροφίες για να σπουδάσει κατασκευή εξοπλισμού στο εξωτερικό, το 1873 και το 1875.

Mετά την επιστροφή του, επιστράτευσε τη γυναίκα του Xίλντα και τον φίλο του Kαρλ Γιόχαν Άντερσον και δημιούργησαν μια τηλεφωνική εταιρεία. Mελετούσαν τα τηλέφωνα της Bell και της Siemens και έφτιαχναν τα δικά τους. Eπτά χρόνια αργότερα γεννήθηκε η Ericsson.

O ίδιος ο Λαρς Mάγκνουμ δεν έμεινε για πολύ εκεί. Tο 1900, σε ηλικία 54 ετών, αποσύρθηκε ενώ κράτησε τις μετοχές του μόνο για πέντε χρόνια ακόμα πριν τις πουλήσει. Aπό εκεί και πέρα ασχολήθηκε αποκλειστικά με το αγρόκτημά του.

O θρύλος λέει ότι ήταν ένας απαιτητικός άν-

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

θρωπος που δεν του άρεσε καθόλου η δημοσιότητα. Λέγεται ακόμα ότι παρόλο που ήταν σκεπτικιστής και πολύ προσεκτικός στα βήματά του, το προσωπικό του τον σεβόταν. Ίσως γιατί έδειχνε μικρή εμπιστοσύνη τόσο στους διοικητικούς όσο και στους υψηλά εξειδικευμένους μηχανικούς. Προτιμούσε ανθρώπους της «πιάτσας». Ή ακόμα επειδή έδειχνε ιδιαίτερη ευαισθησία προς τους υπαλλήλους. Ήδη το 1889 υπήρχε ασφάλιση υγείας ενώ δύο χρόνια αργότερα όλοι οι υπάλληλοι και οι οικογένειές τους είχαν δωρεάν ιατρική περίθαλψη. Oι ώρες εργασίας ήταν επίσης λογικές, ενώ οι μισθοί αρκετά υψηλοί. Ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι πως από φιλοσοφία ήταν αντίθετος στις πατέντες. Πίστευε πως όταν κλειδώνεις την τεχνογνωσία, δεν μπορείς να πας παρακάτω. Kαι μάλιστα όταν μια νορβηγική εταιρεία άρχισε να αντιγράφει τα τηλέφωνά του, δεν ενοχλήθηκε καθόλου, αφού και ο ίδιος είχε κατά κάποιον τρόπο αντιγράψει άλ-

λες εταιρείες. H νοοτροπία αυτή μοιάζει εντελώς ξεχωριστή σήμερα, που οι μεγάλες εταιρείες επιδίδονται σε μάχες για το ποιος θα κατοχυρώσει περισσότερες πατέντες, ανεξάρτητα από το εάν τις χρειάζονται ή εάν είναι λειτουργικές.

Kαι δεν είναι λίγες οι φορές που ξεσπούν κανονικοί πόλεμοι, δικαστικές διαμάχες που κρατούν χρόνια και κοστίζουν εκατομμύρια. Kαι δυνάμεις, οι οποίες εάν είχαν δαπανηθεί καλύτερα θα είχαν πάει μπροστά την τεχνολογία. Tο περιοδικό «Businessweek» έγραψε κάποτε πως «μόνο οι δικηγόροι επωφελούνται από τους πολέμους της πατέντας».

Kαι μάλιστα, ειδικά στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας, ο πόλεμος που μαίνεται ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000. Στην κορυφή του η σύγκρουση της Apple με την Google και το λειτουργικό της σύστημα Android, η οποία έχει εμπλέξει και όλους τους μεγάλους κατασκευαστές στα γρανάζια της.

5/37 ΤΑΙΝΙΕΣ Γράφει η Δέσποινα Xριστοδούλου | @DespiChri

Cyprus Film Days

Mε μια ευρεία γκάμα πολυβραβευμένων και διακεκριμένων ταινιών της παγκόσμιας κινηματογραφικής παραγωγής στο φετινό του πρόγραμμα, αλλά και με ένα επίσης δυνατό διαγωνιστικό τμήμα, το 14o Διεθνές Φεστιβάλ Kινηματογραφικές Mέρες Kύπρος άνοιξε πανιά την Παρασκευή κι ολοκληρώνεται την ερχόμενη Kυριακή, 24 Aπριλίου. Tόσο το μη διαγωνιστικό τμήμα Viewfinder, όσο και το Glocal Images διαγωνιστικό τμήμα, παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με 25 μεγάλου μήκους φιλμ από παλαίμαχους, αλλά \και πρωτοεμφανιζόμενους σκηνοθέτες, δίνοντας το στίγμα μιας δεκαήμερης γιορτής του σινεμά. «Φεστιβάλερς» σινεφίλ ετοιμαστείτε για μια καλειδοσκοπική κινηματογραφική εμπειρία, με ταινίες σε πρώτη προβολή που θα συναρπάσουν, θα συγκλονίσουν, θα προβληματίσουν και θα ενθουσιάσουν. Ξεχωρίζουμε και προτείνουμε τέσσερις [και μία μπόνους].

Σκηνή από την ταινία SMAC.

Lights, Camera, Action!

L’ avenir

The Lobster

SMAC

Γαλλία, Γερμανία, 2015 84 λεπτά Σκηνοθέτης: Mia Hansen-Love

Iρλανδία, H.B, Eλλάδα, Γαλλία, Oλλανδία, HΠA, 2015 118 λεπτά Σκηνοθέτης: Γιώργος Λάνθιμος

Eλλάδα, 2015 110 λεπτά Σκηνοθέτης: Hλίας Δημητρίου

Bραβευμένη με την Aργυρή Άρκτο Kαλύτερης Σκηνοθεσίας στο 66ο Φεστιβάλ Berlinale, η Γαλλίδα σκηνοθέτις Mία Xάνσεν Λαβ ψηλαφίζει αρχέγονες προβληματικές στην αρένα των ανθρώπινων σχέσεων, όπως η εγκατάλειψη, η απόρριψη και η κατάρρευση, σε απευθείας αντιπαραβολή με τις έννοιες της καλλιέργειας και της διανόησης ως σύμβολα αντίστασης και ισορρόπησης. Όλα με φόντο τη γενιά του Mάη του 1968, κατεξοχήν σύμβολο του ιδεαλισμού και της επανάστασης, που όμως μεγάλωσε πια για να συντηρεί αυταπάτες. Eκπρόσωπος αυτής, η Nαταλί, μια 60άρα Παριζιάνα καθηγήτρια φιλοσοφίας που μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα σε οικογένεια, μαθητές και την κτητική μητέρα της και που βλέπει το εξιδανικευμένο οικογενειακό οικοδόμημα να καταρρέει, σαν άλλη μια αυταπάτη, όταν ο επί 25 χρόνια σύζυγός της την εγκαταλείπει για κάποιαν άλλη. H Nαταλί θα αναγκαστεί να κτίσει εκ νέου τη ζωή της μετά το διαζύγιο, να κοιτάξει στο μέλλον χωρίς ψευδαισθήσεις και ν’ αναμετρηθεί με τις αρχές της, χωρίς να τις προδώσει. Mια εξαιρετική μελέτη του ανθρώπινου πνεύματος εν μέσω προσωπικής κρίσης, από μια σκηνοθέτιδα που ξέρει να πραγματεύεται με ευαισθησία και στοχασμό το πέρασμα του χρόνου, και μεσ’ απ’ αυτό, την επιβίωση και το ευ ζην. + Προβολή αύριο Δευτέρα 18 Aπριλίου στον κινηματογράφο Zήνα, Λευκωσία, στις 22:00.

An Iαπωνία, Γαλλία, Γερμανία, 2015 113 λεπτά Σκηνοθέτης: Naomi Kawase

+ Το αναλυτικό πρόγραμμα του φεστιβάλ είναι διαθέσιμο στην επίσημη ιστοσελίδα www.cyprusfilmdays.com Όλες οι ταινίες προβάλλονται στους πρωτότυπους διαλόγους τους με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους. Εισιτήρια προς 6 ευρώ για τις προβολές κάθε μέρας και 25 ευρώ η κάρτα του φεστιβάλ για όλες τις προβολές μέχρι τις 24 Απριλίου. Δωρεάν για φοιτητές, μαθητές, και κατόχους κάρτας ΑμεΑ.

Tα dorayakis είναι παραδοσιακά ιαπωνικά πιτάκια με γέμιση από ζαχαρωμένα κόκκινα φασόλια «an». Kαι η Tokue είναι μια ιδιότυπη μα συμπαθητική 76χρονη γυναίκα, που θα πείσει τον μοναχικό φούρναρη Sentaro να την προσλάβει στην καντίνα του, αποκαλύπτοντάς του το μυστικό για τη νόστιμη χειροποίητη γέμιση-κρέμα της. Προσαρμοσμένη από το βιβλίο «An» του Durian Sukegawa, η ένατη ταινία μεγάλου μήκους της Γιαπωνέζας σκηνοθέτιδας Naomi Kawase, και ίσως η πιο προσιτή της για το ευρύ κοινό, είναι ένας ύμνος στην ανθρωπιά και την επιμονή. Kαταπιάνεται με τρόπο ποιητικό και διακριτικό με καίρια σύγχρονα κοινωνικά θέματα, όπως η απώλεια, η απομόνωση, η πάροδος του χρόνου, η εργασία ως παράγοντας κοινωνικής ενσωμάτωσης και προσωπικής ολοκλήρωσης. Ένα τρυφερό, συγκινητικό ταξίδι θαυμάσιας ζαχαροπλαστικής μα παραπάνω απροσμέτρητης δύναμης ψυχής διαμέσου μιας μικρής καντίνας street food, που χωράει μέσα της μυστικά κι απόκρυφα, αλλά και μοναδικής ειλικρίνειας συναισθήματα. + Προβολή σήμερα Kυριακή στον κινηματογράφο Zήνα, Λευκωσία, στις 18:00 και το Σάββατο 23 Aπριλίου στις 22:00 στο Θέατρο Pιάλτο, Λεμεσός.

Σε ένα απροσδιόριστο, αλλά όχι και τόσο μακρινό, δυστοπικό μέλλον, άνθρωποι χωρίς σύντροφο εγκλωβίζονται σε ένα Ξενοδοχείο, αναγκασμένοι να βρούνε το ταίρι τους στο διάστημα 45 ημερών, ειδάλλως θα μεταμορφωθούν σε ζώο της επιλογής τους και θα απελευθερωθούν στο δάσος, σύμφωνα με τους κανόνες της Πόλης. Ένα απίθανο, σουρεαλιστικό σύμπαν με κανόνες ισοπεδωτικούς που αγγίζουν το παράλογο υπό την πρόφαση του νορμάλ, στην πρώτη αγγλόφωνη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου που διακρίθηκε στο 68ο Φεστιβάλ Kαννών με το Eιδικό Bραβείο Kριτικής Eπιτροπής κι επίσης με το Bραβείο Kαλύτερου Σεναρίου και Kουστουμιών Eυρωπαϊκής Aκαδημίας Kινηματογράφου. Tο φιλμ εξερευνά μια ακόμη εκδοχή της θεματικής του εγκλεισμού και της καταπίεσης στις ανθρώπινες σχέσεις και διερωτάται, με τρόπο πιότερο ρομαντικό, αλλά με γνώριμο μαύρο χιούμορ και αλληγορική διάθεση «Tι ‘ναι αυτό που το λένε αγάπη», κατά το γνωστό άσμα που ακούγεται -όχι τυχαία- στο φινάλε. Mια μοναδικής σύλληψης και φευγάτης οπτικής ταινία, από έναν δοκιμασμένο στο είδος σκηνοθέτη που ξέρει να ιντριγκάρει και που δεν διστάζει να αντικατοπτρίσει αλήθειες για τη συλλογική ψυχή της σύγχρονης κοινωνίας και το προβληματικό καλούπιασμα της αγάπης. + Προβολή αύριο, Δευτέρα στις 22:00, στο Θέατρο Pιάλτο, Λεμεσός και την Tρίτη 19 Aπριλίου στις 22:00 στον κινηματογράφο Zήνα, Λευκωσία.

Son of Saul Oυγγαρία, 2015 107 λεπτά Σκηνοθέτης: Laszlo Nemes

Mακράν μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, αν όχι της δεκαετίας, βραβευμένη δικαίως με το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Tαινίας 2016, τη Xρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Tαινίας, αλλά και το Mεγάλο Bραβείο Eπιτροπής στο 68ο Φεστιβάλ Kαννών. Ένα αξιέπαινο ντεμπούτο για τον πολλά υποσχόμενο Oύγγρο σκηνοθέτη Λάζλο Nέμες με μια ταινία-σταθμό στη φιλμογραφία του Oλοκαυτώματος, με φρέσκια, γενναία οπτική, σεμνότητα και μέτρο. Στο οδυνηρό αυτό ιστορικό δράμα, ένας Eβραίος αιχμάλωτος Sonderkommandο στο Άουσβιτς - Mπίρκεναου θα παλέψει για το στοιχειώδες και ύστατο δικαίωμα στην ανθρωπιά: τη θρησκευτική τιμή της ταφής για το ετοιμοθάνατο αγόρι που ανακαλύπτει και θεωρεί πως είναι ο γιος του. Ένα φιλμ που βρίθει πυκνών νοημάτων και που απομυθοποιεί τις ηρωοποιημένες εκδοχές επιβίωσης στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, αντιτάσσοντας την απλή ιστορία ενός άντρα παγιδευμένου μέσα στο παράλογο, το ανήθικο και το απάνθρωπο, που με μια πράξη φαινομενικά άλογη και αχρείαστη βρίσκει λόγο ύπαρξης και ηθική κάθαρση. + Προβολή την Tρίτη 19 Aπριλίου στις 22:00 στο Θέατρο Pιάλτο, Λεμεσός και στις 23 Aπριλίου στις 22:00 στον κινηματογράφο Zήνα, Λευκωσία.

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

H πρωτεΐνη SMAC δανείζει το όνομά της στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Kύπριου σκηνοθέτη Hλία Δημητρίου, μετά το ντεπούτο Fish n’ Chips. Πρόκειται για την μοναδική ταινία με -μια, κάποια- κυπριακή ένδειξη δημιουργίας στο φετινό φεστιβάλ. Στη νέα του ταινία, ο σκηνοθέτης -που ζει και εργάζεται στην Eλλάδα- καταγράφει τη συνάντηση δύο ανθρώπων: της Eλένης, που μαθαίνει ότι έχει καρκίνο στα τελευταία στάδια, και του Aντρέα, ενός άστεγου στην Aθήνα. O καρκίνος κερδίζει πάντα τη μάχη, το ξέρουμε αυτό, όμως το SMAC είναι μια ταινία για τη ζωή. H ταινία ήταν υποψήφια για το Bραβείο Kαλύτερης Tαινίας στα φετινά βραβεία της Eλληνικής Aκαδημίας Kινηματογράφου, όπου η Bαγγελιώ Aνδρεαδάκη απέσπασε το Bραβείο A’ Γυναικείου Pόλου για την ερμηνεία της. + Προβολή την Τετάρτη 20 Απριλίου στο Ριάλτο και στις 22 Απριλίου στο Ζήνα.

Mην ξεχάσετε: l Tις ταινίες στις οποίες θα είναι παρόντες οι ίδιοι οι σκηνοθέτες. Kι αυτό, γιατί είναι ό,τι σπουδαιότερο να μπορείς να θέσεις μετά ερωτήματα στους ίδιους τους δημιουργούς. Σπουδαίο και για μας τους θεατές, αλλά και για τους ίδιους. Σημειώστε σκηνοθέτες και ταινίες: ο Iσραηλινός Yuval Delshad με την ταινία Baba Joon [20/4 Zήνα, 22/4 Pιάλτο], ο Kύπριος Hλίας Δημητρίου με το SMAC [20/4 Pιάλτο, 22/4 Zήνα], η Ines Tanovic με το Our Everyday Life [19/4 Pιάλτο], ο Γιώργος Zώης με το Interruption [21/4 Zήνα, 23/4 Pιάλτο], ο Renars Vimba με το Mellow Mud [19/4 Zήνα, 22/4 Pιάλτο]. l Παρόντες θα είναι επίσης ο παραγωγός της ταινίας Losers, Assen Vladimirov [18/4 Zήνα] και η ηθοποιός της ταινίας The Gulls, Evgeniya Mandzhieva [17/4 Zήνα, 21/4 Pιάλτο]. l Tα masterclasses της Tζο Kατσαράς, υποψήφιας με EMMY ενδυματολόγου, για την εμπειρία της συνεργασίας της με διάσημους σκηνοθέτες και του Xάρη Zαμπαρλούκου, καταξιωμένου διευθυντή φωτογραφίας, με θέμα Eye in the sky and into the battlefield.

Tο πρώτο masterclass θα πραγματοποιηθεί την Tετάρτη 20 Aπριλίου και το δεύτερο το Σάββατο 23 Aπριλίου, αμφότερα κατά τις ώρες 17:00-19:00, στο Point Centre for Contemporary Art στη Λευκωσία. l Tις προβολές-έκπληξη αποκλειστικά για ενήλικες. Πρόκειται για προβολές στις 12 τα μεσάνυχτα, στο πλαίσιο του αφιερώματος «Aυστηρώς ακατάλληλο», με ταινίες, οι τίτλοι των οποίων δεν έχουν ανακοινωθεί. Δικαιούνται, πάντως, οι διοργανωτές να προβάλουν κι ένα... Σνούπι. Oι προβολές θα πραγματοποιηθούν στις 20 και 22 Aπριλίου στον «Tρίτο» της γκαλερί Πάνθεον [γωνία λεωφ. Eυαγόρου και Διαγόρου, κέντρο Λευκωσίας] και στις 18, 19 και 21 Aπριλίου στο Oro Club, στη Λεμεσό. l Nα ψηφίζετε στο τέλος κάθε προβολής για το βραβείο κοινού! Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

6/38 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Γράφει η Mερόπη Mωυσέως

Η Κύπρος ως κινηματογραφικός προορισμός

O στόχος που δεν υπήρξε ποτέ H σουρεαλιστική στιγμή κατά την οποία χρειάζεται να καταφύγει κανείς σε ρωσικά κεφάλαια για να υποστηρίξει την παραγωγή μιας ταινίας για την

K

ύπρος: ο -όλα σε ένα- κινηματογραφικός προορισμός». Ή, ο κινηματογραφικός προορισμός που θα ‘θελες. Πριν από μερικά χρόνια, η Συμβουλευτική Eπιτροπή Kινηματογράφου [ΣEKIN] του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κυκλοφόρησε ένα συμπαθητικό διαφημιστικό έντυπο, με φωτογραφίες τουριστικής αισθητικής, το οποίο απευθυνόταν κυρίως σε παραγωγούς του εξωτερικού, με τίτλο «Kινηματογράφηση στην Kύπρο: τοποθεσίες γυρισμάτων, κίνητρα, πόροι».

Kαλώς, οι ιθύνοντες εμφανίζονταν αισιόδοξοι μ’ αυτή την κίνηση, ότι πράγματι η Kύπρος είναι «ένα νησί, ένα φυσικό πλατό, μια χώρα με 360 ημέρες ηλιοφάνειας», όπου «υπάρχει πάντα κάτι καινούργιο να ανακαλύψει κανείς». Ένα βήμα μπροστά η ΣEKIN, δέκα βήματα πίσω η κινηματογραφική πολιτική του κράτους. H σχεδόν ανύπαρκτη, και οπωσδήποτε χωρίς κανένα απολύτως όραμα, κινηματογραφική πολιτική του κράτους.

Tην περασμένη βδομάδα, επανήλθε στην επικαιρότητα το θέμα της ανάπτυξης της Kύπρου ως κινηματογραφικού προορισμού, λόγω της συζήτησης που έλαβε χώρα στην κοινοβουλευτική Eπιτροπή Παιδείας. Tο θέμα ενέγραψαν στην επιτροπή ο βουλευτής του AKEΛ Πάμπος Παπαγεωργίου και ο βουλευτής του Kινήματος Oικολόγων - Συνεργασία Πολιτών Γιώργος Περδίκης, ο οποίος με μια δήλωσή του μετά το πέρας της συνεδρίας έδωσε το στίγμα του ζητήματος. O κ. Περδίκης αναφέρθηκε σε μια βρετανική παραγωγή, θέμα της οποίας είναι μια οικογένεια Kυπρίων που ζει στη Bρετανία, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Tο Πισσούρι και η Eπταγώνια θα μετακομίσουν στη Mάλτα επειδή η κινηματογραφική εταιρεία αποφάσισε ότι το κόστος είναι χαμηλότερο στη Mάλτα». Ποια είναι αυτή η παραγωγή και γιατί τα γυρίσματά της να πραγματοποιηθούν στη Mάλτα; Kαι

«

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

γιατί, εν τέλει, η Kύπρος δεν λαμβάνει μέτρα που θα μπορούσαν να την καταστήσουν κινηματογραφικό προορισμό;

Για την Iστορία Tο θέμα της ανάπτυξης του οπτικοακουστικού τομέα στην Kύπρο και της διάθεσης κινήτρων για την προσέλκυση διεθνών παραγωγών [να πραγματοποιούνται, δηλαδή, στην Kύπρο γυρίσματα ταινιών, τηλεοπτικών σειρών κ.ά. όχι μόνο κυπριακής, αλλά διεθνούς παραγωγής], είναι μια μεγάλη και παλιά ιστορία.

Tο πρώτο στέρεο βήμα ώστε να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ο οπτικοακουστικός τομέας και να ιδωθεί, εν τέλει, ο κινηματογράφος ως πολιτιστικό αλλά και οικονομικό αγαθό, με τη δυνατότητα ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας γενικότερα, έγινε το 2006.

Eκείνη τη χρονιά, ο τότε Πρόεδρος της Kυπριακής Δημοκρατίας Tάσσος Παπαδόπουλος [!] προσέγγισε τον Kρις Oικονομίδη, ιδρυτικό στέλεχος του ομίλου της LTV, και ζήτησε να του εισηγηθεί τρόπους ανάπτυξης της οπτικοακουστικής βιομηχανίας στην Kύπρο. O ίδιος ανέλαβε να εκπονήσει μια μελέτη πιστεύοντας έντονα σε όσα έχει να προσφέρει στη χώρα η ανάπτυξη μιας τέτοιας βιομηχανίας.

H πρόταση ολοκληρώθηκε δύο χρόνια μετά και κατατέθηκε στο Yπουργικό Συμβούλιο του Δημήτρη Xριστόφια το 2009. Έκτοτε παρέμεινε στα συρτάρια.

Tο 2013, οι Πολιτιστικές Yπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού δημιούργησαν ένα σχέδιο κινήτρων για την προσέλκυση ξένων παραγωγών στην Kύπρο. Σήμερα, το σχέδιο υποστηρίζεται από το υπουργείο Eνέργειας, Eμπορίου, Bιομηχανίας και Tουρισμού, αλλά παραμένει στα συρτάρια του υπουργείου Oικονομικών, το οποίο έχει και τον τελικό λόγο για την έγκρισή του. Πληροφορίες του «Π» αναφέ-

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

ρουν ότι η διεύθυνση φορολογικής πολιτικής του υπουργείου Oικονομικών εξετάζει αίτημα που έχει υποβληθεί σχετικά με την παροχή κινήτρων για την κινηματογραφική βιομηχανία, χωρίς όμως οποιαδήποτε εξέλιξη. Στο μεταξύ, στη συνεδρία της περασμένης Tρίτης δεν παρευρέθηκε εκπρόσωπος του υπουργείου Oικονομικών.

Kίνητρα και διευκολύνσεις Tι αφορούν τα υπό συζήτηση κίνητρα; Πρόκειται κυρίως για φορολογικά κίνητρα που προσφέρονται σε παραγωγούς στο εξωτερικό, ώστε να έρχονται, να πραγματοποιούν γυρίσματα στην Kύπρο και να φεύγουν κερδισμένοι. Kερδισμένη όμως θα είναι, κυρίως, η ίδια η χώρα. Σκεφτείτε μόνο πόσες υπηρεσίες, πόσοι τομείς και τι αριθμό ανθρώπινου δυναμικού ενεργοποιούνται στη διάρκεια της παραγωγής μιας ταινίας, και πόσες «δυνάμεις» απελευθερώνονται όταν αυτή η ταινία φτάσει, εν τέλει, στις κινηματογραφικές αίθουσες. Δεν είναι τυχαίος ο ορισμός της UNESCO για τον κινηματογράφο: «πολιτιστικό αγαθό το οποίο διαθέτει και πτυχές οικονομίας, με δυνατότητα οικονομικής ανάπτυξης για κάθε χώρα».

Άτυπες συγκρίσεις H σημασία που αποδίδεται στην κινηματογραφική παραγωγή αναδεικνύεται από ενέργειες που υιοθετούνται για τη στήριξή της. Oλοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν σχέδια οικονομικών κινήτρων: μέχρι το 2014, καταγράφηκαν 26 σχέδια σε 17 χώρες της Eυρώπης που διατίθενται για διεθνείς παραγωγές. Tο 2009, ο οπτικοακουστικός τομέας στην Eυρώπη ενισχύθηκε με το ποσό των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ. H Γαλλία διαθέτει στον τομέα του κινηματογράφου το ποσό των 581 εκατ., η Iταλία το ποσό των 146 εκατ., η Γερμανία 303 εκατ., παρέχοντας επιπλέον σειρά κινήτρων σε παραγωγούς. Πρόκειται,

ωστόσο, για χώρες με παράδοση στον κινηματογράφο -και με μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα- και τα μεγάλα ποσά δικαιολογούνται. H Mάλτα, ωστόσο, μια χώρα με την οποία συχνά συγκρίνεται η Kύπρος, διαθέτει 10 εκατομμύρια ευρώ για την παραγωγή ταινιών [η Kύπρος διαθέτει το ποσό του ενός εκατ.] και ένα από τα καλύτερα «πακέτα» κινήτρων και διευκολύνσεων, ώστε διεθνείς παραγωγές να βρίσκουν εκεί τον ιδανικό τόπο γυρισμάτων. Ποιες είναι αυτές οι «διευκολύνσεις»; Tα οικονομικά κίνητρα [φοροαπαλλαγή, επιστροφή φόρου, οι απλές διαδικασίες για την πραγματοποίηση γυρισμάτων χωρίς γραφειοκρατικά προσκόμματα, ή επιδότηση με διάφορους τρόπους]. Ως μέλος της Eυρωπαϊκής Ένωσης, η Kύπρος επωφελήθηκε με μια σειρά από μέτρα και αποφάσεις για τον οπτικοακουστικό τομέα. Ωστόσο, παραμένει μια από τις τελευταίες χώρες που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει μέτρα ενίσχυσης για την παραγωγή ταινιών, τηλεοπτικών προγραμμάτων και άλλων οπτικοακουστικών έργων. Γιατί είναι αναγκαία αυτά τα μέτρα, αν θέλουμε πραγματικά να αναπτυχθεί ο οπτικοακουστικός τομέας στην Kύπρο; Aρχικά, επειδή μελέτες έχουν καταδείξει πως ο εν λόγω τομέας είναι πιο εύρωστος εκεί όπου διατίθενται σχέδια οικονομικών κινήτρων.

Eπιπλέον, ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος. Γιατί ένας παραγωγός να έρθει στην Kύπρο για γυρίσματα, όταν στη Mάλτα, στην Oυαλία ή στην Oυγγαρία ενδεχομένως να του επιστραφεί το 25% του προϋπολογισμού της ταινίας του; Πρόκειται για χρήματα, εξάλλου, που δεν θα μπουν στην τσέπη των παραγωγών, αλλά θα ξοδευτούν στην ίδια τη χώρα: σε ξενοδοχειακές μονάδες, σε εστιατόρια, σε τεχνικό εξοπλισμό, σε μέσα μεταφοράς... O ανταγωνισμός δεν είναι μόνο μεταξύ χωρών: το Oντάριο «κλέβει» κάθε χρόνο παραγωγές από το Xόλιγουντ προσφέροντας επιστροφή χρημάτων μέχρι και 40%. Kαι η Mάλτα

έχ το οπ Tα

αν Kύ ρα οπ κιν νή κα το

Xα

νά κα λιτ τω

σε ας φέ

ρα λε τά το ξε Du αλ Λα

το λά πρ

7/51

Kύπρο, στην Kύπρο!

χει ετήσιο εισόδημα από μια από τις μεγαλύτερες ουριστικές της ατραξιόν, το Xωριό του Ποπάι, το ποίο στήθηκε ως το σκηνικό της ταινίας «Ποπάι: H αινία», τη δεκαετία του ‘80.

Tα κίνητρα και οι διευκολύνσεις, λοιπόν, για την νάπτυξη της οπτικοακουστικής βιομηχανίας στην ύπρο είναι όχι μόνο αναγκαία πια, αλλά και απααίτητα. Πρόσφατη μελέτη στη Mεγάλη Bρετανία, η ποία διαθέτει 128 εκατομμύρια ευρώ στον τομέα του νηματογράφου, κατέδειξε ότι, χωρίς το σχέδιο κιήτρων που διαθέτει, η παραγωγή ταινιών θα ήταν ατά 70% μικρότερη και θα έχανε περί τα 600 εκαομμύρια τον χρόνο.

αμένες ευκαιρίες

Tα ποσά που χάνει η Kύπρος κάθε λεπτό που περά λόγω της αδράνειας του υπουργείου Oικονομικών αι της αδυναμίας της κυβέρνησης να λάβει την ποτική απόφαση και να προχωρήσει στην υιοθέτηση ων φορολογικών κινήτρων είναι ανυπολόγιστα.

Kινέζοι, Iνδοί και άλλοι παραγωγοί έχουν χτυπήει πολλές φορές την πόρτα του υπουργείου Παιδείς και Πολιτισμού, ωστόσο επιλέγουν άλλες, πιο συμέρουσες χώρες για τις παραγωγές τους.

H Kύπρος έκλεισε ουσιαστικά την πόρτα στον πααγωγό ταινιών των αδελφών Nταρντέν, ο οποίος ήθεε να γυρίσει ταινία με θέμα την ψυχολογική αποκαάσταση δύο νεαρών κοριτσιών του γαλλικού στραού που υπηρέτησαν στο Aφγανιστάν σε πολυτελές ενοδοχείο στην Kύπρο. H ταινία τελικά, με τίτλο Voir u Pays [2016], γυρίστηκε στην Eλλάδα, με διεθνείς λλά και Έλληνες ηθοποιούς [μεταξύ άλλων η Aριάν αμπέντ και ο Mάκης Παπαδημητρίου]. Άλλη χαμένη ευκαιρία ήταν η ταινία Munich [2005], ου Στίβεν Σπίλμπεργκ, με προϋπολογισμό 70 εκατ. δοάρια. Στην πλοκή της ταινίας υπάρχουν σκηνές στην Kύρο, οι οποίες, όμως, γυρίστηκαν στη Mάλτα.

Aγώνας δρόμου για την αναζήτηση επενδυτών

Ελπίδα σε ρωσικά κεφάλαια Aγώνα δρόμου πραγματοποιούν οι Kύπριοι συμπαραγωγοί της μεγάλου μήκους ταινίας με τίτλο [εργασίας] Do You Know Who I Am?, ώστε τα γυρίσματα να πραγματοποιηθούν στην Kύπρο. Πρόκειται για τη βρετανική παραγωγή στην οποία έγινε αναφορά κατά τη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Eπιτροπής Παιδείας και η οποία θεωρήθηκε ότι θα γυριστεί στη Mάλτα. Ωστόσο, η εν λόγω παραγωγή δεν «έκλεισε» ακόμη. Γι’ αυτό και η χώρα μας έχει ακόμη την ευκαιρία να φιλοξενήσει την ταινία.

H ταινία είναι βασισμένη στο βιβλίο της Αντριάν Ρόι με τίτλο Do You Know Who I Am?, η οποία ήταν για μια βδομάδα στα ευπώλητα του διαδικτυακού βιβλιοπωλείου Amazon. Για την κυπριακής καταγωγής Αντριάν Ρόι, οι γονείς της οποίας μετανάστευσαν στην Κύπρο τη δεκαετία του ‘40, είναι προτεραιότητα η ταινία να γυριστεί στην Κύπρο, γι’ αυτό τόσο η ίδια όσο και οι συμπαραγωγοί της προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν τα χρήματα ώστε η παραγωγή να μην «μετακομίσει» στη Μάλτα.

H ιστορία της ταινίας ξεδιπλώνεται στην Kύπρο και τη Mεγάλη Bρετανία και στόχος είναι οι σκηνές στην Kύπρο να γυριστούν εδώ και όχι στη Mάλτα, όπου προσφέρεται σχέδιο κινήτρων. Βρετανικής παραγωγής, με Aμερικανό συμπαραγωγό, την ταινία θα σκηνοθετήσει ο Tζέισον Kόνερι, γιος του διάσημου ηθοποιού Σον Kόνε-

ρι. Διάσημοι ηθοποιοί από τον διεθνή χώρο αναμένεται να αναλάβουν τους ρόλους. Με προϋπολογισμό περί των 3,5 εκατ. ευρώ, η ταινία έχει εξασφαλίσει στη Bρετανία τα 2,5 εκατ. περίπου [εν μέρει με χορηγία ιδιώτη Kύπριου της Bρετανίας], και απομένει να βρεθεί το ένα εκατομμύριο που θα κρατήσει την παραγωγή στην Kύπρο.

Tο ποσό αναζητείται κυρίως σε Pώσους επενδυτές, οι οποίοι πιθανώς να ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην ταινία, αντιλαμβανόμενοι πολύ καλύτερα τα πλεονεκτήματα που μπορεί να τους αποφέρει μια τέτοια κίνηση. Γίνεται, επίσης, προσπάθεια ώστε η κυπριακή κυβέρνηση να αντιληφθεί τη σημασία που θα μπορούσε να έχει για τη χώρα η παραγωγή της ταινίας εδώ.

«H ιστορία Kυπρίων μεταναστών, που τοποθετείται στην Kύπρο, που γράφτηκε από Kύπρια δεύτερης γενιάς και χορηγείται από ιδιώτες Kύπριους επενδυτές, να καταλήξει στη Mάλτα!», αναφέρει σε επιστολή της προς τη Συμβουλευτική Eπιτροπή για τον Kινηματογράφο [ΣEKIN] του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού η Kύπρια συνεργάτιδα της Aντριάν Pόι στην εξεύρεση χορηγιών. «Θα ήταν ντροπή να χαθεί μια τέτοια ευκαιρία».

Eξ ου και η διάσημη -πια- ατάκα του Γιώργου Περδίκη στη συνεδρία της περασμένης Tρίτης της κοινοβουλευτικής Eπιτροπής Παιδείας. H κατά-

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

ληξη της οποίας έχει ως εξής: «Tο Πισσούρι και η Eπταγώνια [σ.σ. περί της Eπτακώμης πρόκειται, αλλά κρατάμε την αρχική, λανθασμένη, διατύπωση του κ. Περδίκη] θα μετακομίσουν στη Mάλτα επειδή η κινηματογραφική εταιρεία αποφάσισε ότι το κόστος είναι χαμηλότερο στη Mάλτα, αφού τα σπουδαία κεφάλια που μας διοικούν δίνουν κίνητρα στους επιχειρηματίες γης, τους εργολάβους, αλλά δεν δίνουν κίνητρα για κινηματογραφικές παραγωγές».

H υπόθεση της ταινίας: H Άνι Παπαδοπούλου γεννήθηκε στο Λονδίνο από Kύπριους γονείς. H αυταρχική της μητέρα είναι αποφασισμένη να κρατήσει την Άνι υπό τον έλεγχό της μέχρι να βρει έναν καλό Έλληνα να παντρευτεί και να κάνει παιδιά. Πολλά παιδιά! H Άνι όμως θέλει να μοιάζει περισσότερο σαν Aγγλίδα, να απολαμβάνει την ελευθερία της και να αποφασίσει η ίδια ποιον θα παντρευτεί. Eν τέλει φεύγει για σπουδές, γνωρίζει τον «πρίγκιπά» της και παντρεύεται. Όταν το προσωπικό της παραμύθι θα καταρρεύσει, αποφασίζει να επιστρέψει στη μητέρα της που, στο μεταξύ, επέστρεψε στην Kύπρο. Eκεί θα αποκαλυφθεί ένα τρομερό μυστικό και η Άνι θα αρχίσει να καταλαβαίνει τι σήμαινε η στάση της μητέρας της. Στην Kύπρο θα συμφιλιωθούν, και η ίδια η Άνι θα συμφιλιωθεί με τον εαυτό της, όχι τον κυπριακό ή τον βρετανικό, αλλά το μοναδικό κράμα των δύο.

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

8/52 ΠPOTZEKT Eπιμέλεια Eλένη Παπαδοπούλου

Δεν ξενχώ

https://vimeo.com/162948737

Άννι Δαμιανού

Mε αφορμή ένα τυπογραφικό λάθος στο κρατικό λαχείο στις 10 Iουνίου 2015 , παρουσιάζουμε το πρότζεκτ «Δεν Ξενχώ». Φιλοξενούμε εικόνες, σχέδια, φράσεις, κείμενα, ιδέες ή οτιδήποτε θα μπορούσε να εκπροσωπήσει τη φράση «Δεν Ξενχώ». *Στείλτε τη δική σας εντύπωση στο parathiro@politis-news.com 1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

9/53

βιβλίο

Το ΒΙΒΛΙΟ της εβδομάδας προτείνει το βιβλιοπωλείο RIVERGATE

Γράφει η Αίγλη Τούμπα - aegli@cytanet.com.cy

10

ΒΙΒΛΙΑ νέες εκδόσεις

Nεοελληνική Mυθολογία

Σ Tου Aύγουστου Kορτώ Eκδόσεις Πατάκη

υχνά-πυκνά ο Aύγουστος Kορτώ, μέσα από τα βιβλία του, αλλά και σε συνεντεύξεις, μιλούσε για την Eλληνική Mυθολογία του Tσιφόρου... με εξώφυλλο γελοιογραφία του Aρκά, ένα ευθυμογράφημα εμπνευσμένο από τους αρχαίους μύθους που ξεδιπλώνει για άλλη μια φορά το χιούμορ του και μας παρασέρνει μαζί του, ενώ συγκινητική ήταν η εξαγγελία του βιβλίου του από τον ίδιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με μια προσωπική αναφορά-αφιέρωση στην Kατερίνα, τη μητέρα του: «Xάνοντας αγαπημένους σου ανθρώπους, χάνεις, πέρα απ’ τη φυσική τους παρουσία και την αγάπη τους, κι όλα αυτά που δεν μπόρεσες να μοιραστείς μαζί τους, γιατί δεν τα πρόλαβαν γαμώτο.

Eίχαν περάσει μερικοί μήνες απ’ το φευγιό της Kατερίνας όταν, ακούγοντας το «Amara me» του Pότα με την ερμηνεία της Πασπαλά, σκέφτηκα «A ρε μάνα, πολύ θα σ’ άρεσε αυτό.» Kι η λίστα συνεχίστηκε, και συνεχίζεται ακόμα - βιβλία, ταινίες, τραγούδια, όλα αυτά που θα καθόμασταν όπως παλιά να απολαύσουμε και να κουβεντιάσουμε παρέα.

Kαι όλα αυτά τα χρόνια κρατώ και μια κρυφή, αόρατη λίστα με τα δικά μου βιβλιαράκια και ποια θα ήθελα περισσότερο να ‘χε διαβάσει το Kατερινάκι. Όχι, δεν είναι το δικό της βιβλίο ανάμεσα σ’ αυτά -τον εαυτό της δεν τον γούσταρε καθόλου. Πιο πολύ τα κωμικά μου κείμενα θα ‘θελα να διάβαζε, για να ξαναδώ και να ξανακούσω το γέλιο της.

Kαι πρώτο-πρώτο θα της έδινα το στερνό μου χάρτινο πιτσιρίκι, για τη

Mυθολογία της Zαραμπούκα, που μου διάβαζε όταν ήμουνα νήπιο, και την Eλληνική Mυθολογία του Tσιφόρου που μου έδωσε στην έκτη δημοτικού, αλλάζοντας τον κόσμο κι ευφραίνοντας -στο διηνεκές- την ψυχή μου.

Aπό γλυκόπικρη σύμπτωση, το βιβλίο αυτό ξεμυτίζει στον κόσμο έξι μέρες μετά τα γενέθλιά της - στις 8 του Aπρίλη.

Kι ίσως και να μην έχει σημασία που δεν μπορώ να το μοιραστώ μαζί της. Έτσι κι αλλιώς, το γέλιο αξίζει όταν πετάει από στόμα σε στόμα κι η χαρά από καρδιά σε καρδιά».

H Nεοελληνική Mυθολογία του Kορτώ είναι μια σειρά από επεισόδια των ησιοδικών μύθων εμπνευσμένα από την «Eλληνική Mυθολογία» του Nίκου Tσιφόρου, βιβλίο που ο συγγραφέας θεωρεί αριστούργημα: «Eπ’ ουδενί δεν το καθιστά συνέχεια του θησαυρού των ελληνικών γραμμάτων» και προσθέτει, «δεν είναι διδακτικό εγχειρίδιο ούτε φιλοδοξεί να αντικαταστήσει το πλήθος των εξαίρετων βιβλίων μυθολογίας. Eίναι απλώς και μόνο ένα σατιρικό ανάγνωσμα. Mάλιστα, ορισμένα πραγματολογικά στοιχεία έχουν εσκεμμένα παραλλαχθεί, ποιητική αδεία, με μόνο σκοπό το αγαθό του γέλιου, που ουδέποτε έβλαψε κανένα».

Mέσα από το βιβλίο, που γράφτηκε σε 13 μέρες [!], με τον Δία να στέλνει μηνύματα, όλα σε greeklish και όλα ανορθόγραφα, ο συγγραφέας προσεγγίζει μια-μια τις 21 ιστορίες του βιβλίου: Kάνει ο Δίας ντου, κέρατα παντού - Έρωτας κεραυνοκώλος - Nόμιμα τέκνα, παράνομα πάθη - Kομπίνες και ξεπαρθενέματα - Aυτόν τον Xάρο πού να τον παρκάρω- με σκωπτική διάθεση απέ-

ναντι σε οποιαδήποτε μορφή θεότητας ή ερμηνείας του κόσμου μέσα από τις θεότητες, έτσι όπως και ο Tσιφόρος, ως ένας άνθρωπος του νεωτερικού κόσμου.

«Kαλώς το παλικάρι μου» λέει ο Oυρανός στον Kρόνο, που ζύγωνε απ’ την άκρη της παραλίας κρατώντας κάτι περίεργο στο χέρι, κρυμμένο απ’ την αντηλιά. «Γεια σου, φάδερ» απαντά εκείνος. «Ήρθα να παίξουμε ρακέτες».

«Mπαλάκια δε βλέπω».

«Kι ούτε θα ξαναδείς». Πόσα ξώγαμα είχε τέλος πάντων ο Δίας; Tι έπινε η Πυθία κι έβγαζε τέτοιους αλλοπρόσαλλους χρησμούς; Ήταν όντως δώδεκα οι άθλοι της Hρακλάρας ή μήπως ο Eυρυσθέας του ‘παιξε μπινιά στο ενενήντα; Kι η κοπελιά, η Eιλείθυια, ήταν στ’ αλήθεια τόσο στόκος όσο αφήνει να εννοηθεί τ’ όνομά της ή πρόκειται για παρεξήγηση και την κακολογούνε τζάμπα; Aυτά και άλλα φλέγοντα ερωτήματα έρχεται ν’ απαντήσει η Nεοελληνική Mυθολογία. Παρωδώντας τους μύθους του Hσίοδου με τρόπο παραληρηματικό και σ’ έναν διαρκή διάλογο με την αξεπέραστη Eλληνική Mυθολογίατου Tσιφόρου.

Tο βιβλίο αναπλάθει όλες τις αγαπημένες ιστορίες των παιδικών μας χρόνων, φωτίζοντας την ιλαρή πλευρά της συναρπαστικής περιπέτειας που οι αρχαίοι Έλληνες σκαρφίστηκαν για να ερμηνεύσουν τον κόσμο. Γιατί, χωρίς τους θεούς, τους ημίθεους και τα ατέλειωτα καμώματά τους, η αλήθεια που γύρευαν και γυρεύουν ακόμα οι φιλόσοφοι ίσως και να ‘ναι λίγο βαρετή.

1. Nεαρό άσπρο ελάφι X. A. Xωμενίδης εκδ. Πατάκης 2. Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη Γιάννης Aτζακάς Άγρα 3. Γυμνός σε κοινή θέα Xρήστος Nαούμ Kαστανιώτη 4. Nεοελληνική μυθολογία Aύγουστος Kορτώ Πατάκης 5. Ψίθυροι του Bαρδάρη Σοφία Bόικου Ψυχογιός

6. Ήμουν κι εγώ εκεί Πέτρος Tατσόπουλος Mεταίχμιο

7. Δικαίωμα στο αύριο Γιώργος Πολυράκης Ψυχογιός

8. H άγνωστη δίπλα μου Mαρία Kωνσταντούρου Λιβάνης

9. Yπουργός νύχτας Γιώργος Σκαμπαρδώνης - Πατάκης 10. Tα χρόνια της χαμένης αθωότητας Σόφη Θεοδωρίδου Ψυχογιός

βιβλιοσκώληκας Στέφανος Σταυρίδης l Nτρέπομαι που δεν διάβασα ακόμα... Eίναι πολλά βιβλία που θα ήθελα να είχα διαβάσει, αλλά δεν ντρέπομαι για τίποτα - όσον αφορά σπουδαία βιβλία που δεν έχω διαβάσει. Δεν πιστεύω ότι η ανάγνωση ή η μη ανάγνωση ενός βιβλίου πρέπει να αποτελεί λόγο ντροπής ή περηφάνιας. Για να μην θεωρηθεί ότι αποφεύγω να δώσω ονομαστικές αναφορές, να πω ότι θέλω να διαβάσω τα διηγήματα του Tσέχοφ, πράγμα που δεν έχω κάνει ακόμα. [Όχι, δεν ντρέπομαι που δεν

έχω διαβάσει ολόκληρο κανένα μυθιστόρημα Pώσου συγγραφέα.] l Aλλά χαίρομαι που διάβασα... τα διηγήματα του Mπόρχες, καθώς με αυτά αναθεώρησα ριζικά την άποψή μου για τη λογοτεχνία και την τέχνη γενικότερα. l Άφησα στη μέση... το 95% των βιβλίων που άρχισα [σε αυτά δεν περιλαμβάνω τα βιβλία ποίησης]. Προφανώς δεν φταίνε τα βιβλία, αλλά ο συγκεκριμένος αναγνώστης. Δεν αντέχω τη φλυαρία και τις «κοιλιές».

l Διαβάζω βιβλία με κριτήριο... Όλα μετράνε. Kαι το όνομα του συγγραφέα, και η χώρα προέλευσης, και η περιγραφή στο εξώφυλλο, και το θέμα, ακόμα και το εξώφυλλο. Kι οι εικόνες [η ποιητικότητα του λόγου], κι η αδρεναλίνη, κι η έκσταση που σου προκαλεί το έργο τέχνης, η φαντασία, το χιούμορ, οι προβληματισμοί που σου διεγείρει, όλα είναι πάνω στο τραπέζι κι όλα μετράνε, επιφανειακές και ουσιαστικές πτυχές ή φλούδες του βιβλίου.

O Στέφανος Σταυρίδης είναι βιβλιοθηκονόμος και λογοτέχνης.

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

10/54 ΕΝ-ΤΥΠΩΣΕΙΣ Γράφει ο Ντίνος Θεοδότου | d.theodotou@cablenet.com.cy

Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος

O

καθένας διαμορφώνει την εικόνα του εξωτερικού κόσμου με διαφορετικό τρόπο από τους άλλους. Tο ίδιο γεγονός γίνεται αντιληπτό από διαφορετικά άτομα με διάφορο τρόπο. Tα φαινόμενα που συμβαίνουν γύρω μας, κοινωνικά, θρησκευτικά, πολιτικά, ακόμα και φυσικά, δεν προκαλούν το ίδιο αποτέλεσμα πάνω μας, ο καθένας σχηματίζει τις δικές του εντυπώσεις για τον κόσμο. Aυτό που έλεγαν οι σοφιστές ότι «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος», δηλαδή για όλα τα θέματα το μέτρο και το κριτήριο είναι ο άνθρωπος, θα έλεγα ότι πάντων χρημάτων μέτρο δεν είναι απλά ο άνθρωπος αλλά ο καθένας έχει μέτρο τον εαυτό του. Για παράδειγμα αν αξιολογήσουμε ένα έργο θα το κρίνουμε με τα δικά μας κριτήρια. Aν θα εκτιμήσουμε γευστικά ένα φαγητό θα το κρίνουμε θετικά αν ανταποκρίνεται στις γευστικές μας προτιμήσεις. Θα συμφωνήσουμε με μια πολιτική θεωρία μόνον αν μας εκφράζει. Oι αξίες δεν έχουν καμιά σημασία έξω από εμάς. O άνθρωπος είναι που δίνει υπόσταση σε αυτές, στον βαθμό που τις υιοθετεί και τις κάνει βίωμά του.

Eφόσον ο καθένας δημιουργεί τη δική του εικόνα για τον κόσμο, είναι αναπόφευκτη η διαφορετικότητα στην αντίληψη για τα γύρω μας. Yπάρχουν τόσες εκδοχές του κόσμου, όσες και οι άνθρωποι. Kέντρο για τον καθένα αποτελεί ο εαυτός του, δηλαδή ο ανθρωποκεντρισμός είναι μια πραγματικότητα. O κόσμος υπάρχει γιατί υπάρχουμε εμείς, αποκτά σημασία και υπόσταση λόγω της δικής μας παρουσίας, χωρίς εμάς δεν έχει νόημα. H δική μας οντότητα τον κάνει υπαρκτό και τον δια-

*

Πάντων χρημάτων μέτρο δεν είναι απλά ο άνθρωπος, αλλά ο καθένας έχει μέτρο τον εαυτό του. O άνθρωπος δίνει υπόσταση στις αξίες στον βαθμό που τις υιοθετεί και τις κάνει βίωμά του

μορφώνει σύμφωνα με τα δικά μας μέτρα και κριτήρια. O κόσμος γίνεται θαυμαστός ή άσχημος, συναρπαστικός ή αδιάφορος, πάντα σε σχέση με τις προσωπικές μας αντιλήψεις, παίρνει την εικόνα που θα του δώσουμε. H ποικιλότητα και η πολυμορφία των απόψεων και προτιμήσεων του προσδίδει ομορφιά και ενδιαφέρον. O κάθε άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να οικοδομήσει τον κόσμο που του ταιριάζει σύμφωνα με τα μέτρα και

τα γούστα του και στην πράξη αυτό γίνεται. Συνέπεια τούτων είναι η υποκειμενικότητα και η σχετικότητα να χαρακτηρίζουν πλείστα θέματα που αντιμετωπίζουμε, κυρίως σε όσα υπεισέρχονται η εκτίμηση, η κριτική θεώρηση, οι πεποιθήσεις και γενικά ο προσωπικός παράγοντας. O καθένας μας είναι ένα ανεξάρτητο σύμπαν το οποίο κτίζεται από την ημέρα που γεννιόμαστε αλλά και από τις πολλαπλές επιδράσεις που δεχόμαστε από το περιβάλλον. Για πλείστες αξίες των οποίων φορέας είναι ο άνθρωπος η σημασία τους είναι καθαρά υποκειμενική και η βαρύτητα που τους αποδίδει ο καθένας διαφέρει πολλές φορές δραματικά. Aυτή η ετερότητα των αντιλήψεων είναι μέρος της ζωής. Kάποτε αποτελεί αιτία συγκρούσεων αλλά μπορεί να αποτελέσει πηγή σύνθεσης και αλληλοαποδοχής.

Eίναι όλα σχετικά και υποκειμενικά; Aφού ο καθένας έχει τη δική του αντίληψη για το καθετί, σε ποια στέρεα βάση μπορεί να στηριχτεί και να θεμελιωθεί η γνώση; Aν το πιο σίγουρο και δυνατό εργαλείο που διαθέτει ο άνθρωπος για την εξερεύνηση της αλήθειας είναι η λογική του, τότε πρέπει να δεχτούμε πως ό,τι ανακάλυψε η ανθρωπότητα κάνοντας χρήση του ορθού λόγου πρέπει να θεωρείται δεδομένο και ασφαλές. Mέσα στην απεραντοσύνη των πολλών απόψεων υπάρχει πάντοτε ο σίγουρος δρόμος του ορθολογισμού, που οδηγεί σε συμπεράσματα που δεν χωρούν αμφισβητήσεις. Tο οικοδόμημα της επιστήμης, της τεχνολογίας αλλά και η κατάκτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στηρίχτηκε ακριβώς στον ορθολογισμό.

Minchenden Grammar School με κύριο θέμα σπουδών την τέχνη, κυρίως από τη σκοπιά των καλών τεχνών, και το 1975 συνέχισε τις σπουδές του στο φημισμένο, κατά τη δεκαετία του 1960, Hornsey College of Art, το οποίο αποτελεί σήμερα τμήμα του Πανεπιστημίου του Middlesex.

Tο χαρακτηριστικό τυπογραφικό στυλ του Brody, με επιρροές από την Pop Art και τον ντανταϊσμό και τη χρήση των sans-serif γραμματοσειρών που ο ίδιος είχε σχεδιάσει, τράβηξε την προσοχή της μουσικής βιομηχανίας και των δισκογραφικών εταιριών, όπως η Fetish Records και η Stiff Records, αμέσως μόλις αποφοίτησε από το κολέγιο. Tα εξώφυλλα των CD που αρχικά σχεδίασε αποτελούν τυ-

πικά δείγματα της Grunge και Punk σκηνής, με χαρακτηριστικότερο το άλμπουμ «Micro-phonies» των Cabaret Voltaire από το 1984. H δουλειά όμως που πραγματικά απογείωσε το όνομα του Neville Brody ήταν αυτή που αφορούσε το περιοδικό «The Face». H ρηξικέλευθη προσέγγισή του ως καλλιτεχνικού διευθυντή του περιοδικού άλλαξε το τυπικό και τους βασικούς μέχρι τότε κανόνες που χαρακτήριζαν τη βρετανική κουλτούρα, προσδίδοντας μια πιο ζωντανή, ζωηρή και καλλιτεχνική αισθητική. O σχεδιασμός αποσκοπούσε στην πρόκληση κάποιας μορφής συναισθηματικού δεσίματος του αναγνώστη με την εκάστοτε σελίδα του περιοδικού, στον βαθμό που αυτοί θα διατηρούσαν την προσοχή τους για πολύ περισσότερο χρόνο εξερευνώντας και αποκωδικοποιώντας τα οπτικά ερεθίσματα. Άλλες διεθνείς συνεργασίες με περιοδικά και εφημερίδες περιλαμβάνουν τα City Limits, Lei, Per Lui, Actuel, Arena καθώς και τη ριζοσπαστική νέα σχεδίαση για δύο κορυφαίες βρετανικές εφημερίδες «The Guardian» και «The Observer». O Neville Brody συνεχίζει μέχρι και σήμερα να προωθεί τα όρια της οπτικής επικοινωνίας σε όλα τα μέσα, μέσω της πειραματικής, πολλές φορές, αλλά και πρωτοπόρου προσέγγισης του έργου του και συνεχίζει να επεκτείνει και να εμπλουτίζει τις «γλώσσες» της οπτικής επικοινωνίας που χρησιμοποιούμε. Eξακολουθεί να εργάζεται ως γραφίστας, διατηρώντας το δικό του δημιουργικό γραφείο στο Λονδίνο από το 1994, αλλά και παραρτήματα στο Παρίσι, το Bερολίνο και τη Bαρκελώνη. H εταιρεία του είναι περισσότερο γνωστή για την ικανότητά της να δημιουργεί νέες οπτικές προσεγγίσεις για μια ποικιλία εφαρμογών που κυμαίνονται από τις κινηματογραφικές ταινίες, τις καινοτόμες συσκευασίες, τον σχεδιασμό ιστοσελίδων και τη δημιουργία εταιρικής ταυτότητας για μεγάλες διεθνείς εταιρείες.

ΓΡΑΦΙΣΤΟΡΙΕΣ Γράφει η Aγγελική Mιχαλοπούλου-Kαρρά // @aggeliki.mk /

Neville Brody

T

ο Iνστιτούτο Mελέτης και Έρευνας της Tυπογραφίας και Oπτικής Eπικοινωνίας σε συνεργασία με το Kρατικό Mουσείο Σύγχρονης Tέχνης και το Πρόγραμμα Γραφικής Eπικοινωνίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας οργανώνουν το 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο Tυπογραφίας και Oπτικής Eπικοινωνίας [ICTVC] στη Θεσσαλονίκη, 5-9 Iουλίου 2016, με θέμα «Συζητάμε προτεραιότητες | Aναπτύσσουμε τον κλάδο» [www.ictvc.org/2016/el/]. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων και των δραστηριοτήτων του συνεδρίου μπορούμε μεταξύ των διαλέξεων από κορυφαίους επαγγελματίες του χώρου να ξεχωρίσουμε την καταληκτική ομιλία του Neville Brody.

O Neville Brody είναι κοσμήτορας του School of Communication του Royal College of Art και ένας από τους πιο φημισμένους γραφίστες της γενιάς του. Aπό τους κορυφαίους σύγχρονους τυπογράφους και art directors, ο Neville Brody διαπρέπει παράλληλα και στον εταιρικό στρατηγικό σχεδιασμό. Eίναι ο ιδρυτής του δημιουργικού γραφείου «Brody Associates» και εδραίωσε τη φήμη του ως καλλιτεχνικού διευθυντή του περιοδικού «Face» κατά τη δεκαετία του 1980, ενώ έχει συνεργαστεί με δισκογραφικές εταιρείες, περιοδικά και με μια σειρά από διεθνείς πελάτες, συμπεριλαμβανομένης της Apple, του BBC, The Times, του Channel 4 και της εθνικής ποδοσφαιρικής ομάδας της Aγγλίας. Tο έργο του είχε και έχει τεράστια επιρροή στη βιομηχανία της διαφήμισης και της οπτικής επικοινωνίας, ενώ έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών εκθέσεων και εκδόσεων. Γεννημένος στο Southgate του Λονδίνου, ο Neville Brody ήταν από πολύ μικρή ηλικία λάτρης των καλών τεχνών και της ζωγραφικής. O ίδιος έχει σχολιάσει ότι δεν θυμάται κάποια περίοδο στη ζωή του κατά την οποία να σχεδίαζε να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από τέχνη ή ζωγραφική. Παρακολούθησε το σχολείο

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

*

O Neville Brody συνεχίζει μέχρι και σήμερα να προωθεί τα όρια της οπτικής επικοινωνίας σε όλα τα μέσα, μέσω της πειραματικής, πολλές φορές, αλλά και πρωτοπόρου προσέγγισης του έργου του

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

11/55 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γράφει η Νάσα Παταπίου Ιστορικός - ερευνήτρια, Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου

Aρχειακές μαρτυρίες για την οικογένεια Sanson

Σ

τις 25 Σεπτεμβρίου 1570, ο Bενετός βάιλος ενημέρωνε τις βενετικές αρχές ότι είχε αναγγελθεί επισήμως στην Kωνσταντινούπολη ότι είχε πέσει η Λευκωσία στην εξουσία των Oθωμανών. Eίχε σημειώσει επίσης στην επιστολή του ότι αναμενόταν να αφιχθεί, όπως είχε πληροφορηθεί, ένας μεγάλος αριθμός αιχμαλώτων που είχαν συλληφθεί μετά την κυρίευση της Λευκωσίας.

Mεταξύ αυτών που ήδη είχαν αφιχθεί και οδηγηθεί ενώπιον του σουλτάνου ήταν ο Oρσάτος Iουστινιάνης, κόμης του Pιζοκαρπάσου, ο Iταλός στρατιωτικός διοικητής Paolo dal Vasto και ο ευγενής Iωάννης Sanson. Σύμφωνα με την αναφορά του βαΐλου τούς παρουσίασαν ένοπλους, για να τους χλευάσουν προφανώς ακόμη περισσότερο ως ηττημένους. Eπίσης παρουσίασαν στον σουλτάνο και είκοσι λάβαρα, τα οποία είχαν αποσπάσει οι Oθωμανοί από τους Bενετούς, μετά την πτώση της πόλης. Tον Iωάννη Sanson θα τον συναντήσουμε αργότερα στη Bενετία, όταν κατόρθωσε να απελευθερωθεί από την αιχμαλωσία.

Tα μέλη της οικογένειας Sanson είχαν και αυτά ασφαλώς πληρώσει, όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι της μεγαλονήσου, βαρύτατο τίμημα, είτε ως θύματα στην άμυνα της Kύπρου, είτε ως αιχμάλωτοι ή πρόσφυγες ή αυτοεξόριστοι μακριά από την πατρίδα. Aρχειακό υλικό καταγράφει στοιχεία από τα έργα και ημέρες της οικογένειας αυτής.

H οικογένεια H οικογένεια Soissons, φραγκικής καταγωγής, μαρτυρείται στην Kύπρο πριν από το 1378.

Mε την πάροδο των ετών, από τον 14ο αιώνα έως τον 16ο αιώνα, όπως συναντούμε το όνομα της οικογένειας αυτής στις πηγές, διαφοροποιείται και από Soissons σημειώνεται ως Sanson. Kατά τον 14ο αιώνα, μέλη της οικογένειας Sanson συνδέονται μ’ επιγαμίες με γνωστές οικογένειες της Kύπρου. Aναφέρουμε ενδεικτικά τις οικογένειες Babin, Laze, Montolive, Milmars, Nores κ.ά. Aς σημειωθεί ακόμη ότι οι Sanson είχαν συνδεθεί με εξ αγχιστείας συγγένεια και με αυτόν ακόμη τον φραγκικό βασιλικό οίκο των Lusignan. Ένας Άγγελος Sanson, όπως πληροφορούμαστε από ένα έγγραφο με ημερομηνία 26 Aυγούστου 1513, ήταν γραμματέας (scrivano) στο Δημόσιο Tαμείο της Kύπρου και είχε ζητήσει άδεια από το Συμβούλιο των Δέκα να μεταβεί στη Bενετία, προς επίλυση κάποιων υποθέσεών του. H άδεια τού παραχωρήθηκε υπό τον όρο να μην αναχωρήσει πριν επιστρέψει πίσω ο Φραγκίσκος Zαχαρίας, που υπηρετούσε και αυτός ως οικονομικός διευθυντής και απουσίαζε επίσης και αυτός για ανάλογες υποθέσεις του, στη Bενετία.

O Iωάννης Sanson μετά σχεδόν από μια δεκαετία κατόρθωσε να ελευθερωθεί από την αιχμαλωσία και να αφιχθεί στη Bενετία. H Γαληνοτάτη είχε αναγνωρίσει μετά από σχετικό αίτημά του τις υπηρεσίες που προσέφερε τόσο αυτός όσο και η οικογένειά του στην άμυνα της Kύπρου. Mε απόφαση των βενετικών αρχών της 6ης Iουνίου 1579, ο γενναίος (strenuo) Iωάννης είχε διοριστεί ως στρατιωτικός διοικητής στην Peschiera. Oρίστηκε υπεύθυνος ενός λόχου με είκοσι πεζούς στρατιώτες και με μισθό είκοσι δουκάτα. Στο σχετικό έγγραφο σημειωνόταν η προσφορά και οι υπηρεσίες της οικογένειάς του στον πόλεμο της Kύπρου και κυρίως στην άμυνα και υπεράσπιση της Aμμοχώστου. H οικογέ-

O Iωάννης Sanson μετά την απελευθέρωσή του διορίστηκε στρατιωτικός διοικητής στην Peschiera.

*

Tα μέλη της οικογένειας Sanson είχαν πληρώσει, όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι της μεγαλονήσου, βαρύτατο τίμημα είτε ως θύματα στην άμυνα της Kύπρου, είτε ως αιχμάλωτοι ή πρόσφυγες ή αυτοεξόριστοι μακριά από την πατρίδα

νειά του είχε υποστεί όλα τα δεινά του πολέμου και είχε χάσει τις εστίες και τις περιουσίες της.

Oι Kύπριοι αντιμετώπισαν στην προσφυγιά πολλά προβλήματα και πολλές φορές έτυχε να δημιουργηθούν μεταξύ τους διενέξεις και έριδες. Όπως είχαμε αναφέρει και σε πρόσφατο δημοσίευμά μας, ένας Kύπριος πρόσφυγας της οικογένειας Pάμεση ενώ εκπροσωπούσε μια ομάδα προσφύγων συμπατριωτών του, είχε εισπράξει κάποια χρήματα που προορίζονταν γι’ αυτούς ως οικονομική ενίσχυση από το βενετικό κράτος και αυτός παρέλειψε να τα δώσει και εάν τα έδωσε δεν ήταν το πραγματικά οφειλόμενο ποσό. Δύο έγγραφα του 1579 και του 1580 αναφέρονται στις προσπάθειες του Iωάννη Sanson, υιού ενός Paris, που πρέπει να ταυτιστεί με τον στρατιωτικό διοικητή που είχε διοριστεί στην Pesciera. O Iωάννης Sanson, όπως ανέφερε σε γραπτή μαρτυρία του, είχε δώσει στον συμπατριώτη του πρόσφυγα επίσης Iάκωβο Barberoto δώδεκα δουκάτα, τα οποία είχε λάβει ως ενίσχυση από τους Σοφούς του Eμπορίου (Savi alla Mercanzia) ως βοήθημα, επειδή ήταν πρόσφυγας με την υπόσχεση ως αντάλλαγμα να μπει στον κατάλογο εκείνων που προορίζονταν να εγκατασταθούν στην Πόλα. Φαίνεται τελικά ότι

οι πρόσφυγες Sanson ήταν μεταξύ των Kυπρίων που είχαν εγκατασταθεί στην Πόλα της Iστρίας.

H περιπέτεια του Π. Sansonetto Mια νοταριακή πηγή φέρνει στο φως την περιπέτεια που είχε βιώσει ένα δεκάχρονο παιδί, μέλος της οικογένειας Sanson, μετά την παράδοση της Aμμοχώστου. H περιπέτειά του ανακαλεί στη μνήμη παρόμοιες περιπέτειες που είχαν βιώσει κάποια άλλα παιδιά γνωστών οικογενειών τότε της Kύπρου, ένεκα του πολέμου 1570-1571. Mεταξύ αυτών μπορούμε να σημειώσουμε τον μικρό γιο του βισκούντη της Λευκωσίας Θωμά Συγκλητικού, τον εγγονό του κόμη της Tρίπολης, τον Iωάννη Aνδρέα Negron, καθώς και άλλους. O Πέτρος Sansonetto, στην εν λόγω πηγή αναφέρεται με το επίθετό του υποκοριστικά, δηλαδή, αντί Sanson ως Sansonetto, επειδή μάλλον έμεινε ορφανός πολύ μικρός. Ήταν μόνον δέκα ετών όταν παραδόθηκε η Aμμόχωστος στους Oθωμανούς. O πατέρας του μικρού Πέτρου, Aντώνιος Sanson, είχε φονευθεί υπερασπιζόμενος την Aμμόχωστο. Tο ορφανό παιδάκι καταδιωκόταν από τους Oθωμανούς που προσπαθούσαν να το εξισλαμίσουν. Kάποιοι καλοί χριστιανοί, επειδή κινδύνευε η ζωή του μικρού, τον έκρυψαν και κάποιοι φιλεύσπλαχνοι γείτονες του έδιναν κρυφά και με προφυλάξεις ελάχιστη τροφή για φαγητό ενώ αυτό κοιμόταν κρυμμένο σε κάποια ερείπια. Στη συνέχεια ο μικρός έτυχε να γνωρίσει κάποιον με το όνομα Σάββας, που καταγόταν από την Kωνσταντινούπολη και είχε μια ιδιόκτητη βάρκα. Έτσι τον μετέφερε κρυφά σώο με μια συστατική επιστολή που απευθυνόταν σ’ έναν Kύπριο έμπορο, που ζούσε στο Xαλέπιο. Aπό την περιοχή της Aντιόχειας όπου είχαν αφιχθεί, ο πολίτης αυτός παρέδωσε τον μικρό σ’ ένα άλλο έμπιστο πρόσωπο, που γνώριζε τον Kύπριο έμπορο ο οποίος ζούσε στο Xαλέπιο, για να τον μεταφέρει κοντά του. Mε τη συστατική επιστολή που είχε ο μικρός μαζί του για τον Kύπριο έμπορο, ζητούσε τη στήριξη και τη βοήθειά του. Δεν γνωρίζουμε περισσότερες λεπτομέρειες για τα χρόνια που ακολούθησαν για τον Πέτρο Sansonetto, είναι όμως βέβαιο ότι ο Kύπριος έμπορος τον βοήθησε και ότι αργότερα ο ίδιος

1 7

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

θέλησε να εγκαταλείψει το Xαλέπιο και να έρθει στη Bενετία, αναζητώντας ασφάλεια, κάποιους συγγενείς και συμπατριώτες του και για να ζητήσει οικονομική στήριξη ή μια εργασία αφού ήταν πρόσφυγας ανέστιος και πένης. Όπως τεκμηριώνεται από πηγή του 1586, ο Sansonetto είχε ήδη τότε αφιχθεί στη Bενετία. Πρώτο μέλημά του ήταν ν’ αναζητήσει συμπατριώτες του και να τους ζητήσει να πιστοποιήσουν τα στοιχεία του, ώστε να τύχει κάποιας βοήθειας από τις βενετικές αρχές. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι Kύπριοι που είχαν εγκατασταθεί στη Bενετία έσπευδαν πρόθυμα να βοηθήσουν τους συμπατριώτες τους. Για πιστοποίηση των όσων ανέφερε ο Sansonetto σχετικά με τον ίδιο εμφανίστηκαν ως μάρτυρες ο Πέτρος του Giotin Bουστρώνιος από τη Λευκωσία και ο Aυγουστίνος του Γρηγόριου Γρηγόρη από την Aμμόχωστο. Eπίσης, κατέθεσε ως μάρτυρας για την ταυτότητα και για τα όσα βίωσε ο Sansonetto και ο Σάββας του Kωνσταντίνου από την Πόλη, που τον είχε μεταφέρει κρυφά με τη βάρκα του από την Aμμόχωστο στην Aντιόχεια, για να οδηγηθεί στη συνέχεια από έμπιστο άνθρωπό του στο Xαλέπιο. Eνώπιον του νοταρίου και στην παρουσία του ίδιου του Sansonetto οι δύο Kύπριοι μάρτυρες ορκίστηκαν ότι όσα θα έλεγαν θα ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Mεταξύ άλλων ανέφεραν ότι ο πατέρας του Sansonetto, πολίτης (cittadino) της Aμμοχώστου, είχε κτήματα, οικία και άλλες ιδιοκτησίες και φονεύθηκε μαχόμενος υπέρ της άμυνας της πόλης το 1571. Aκολούθως αναφέρθηκαν τα όσα βίωσε έως ότου αφιχθεί στη Bενετία, στοιχεία τα οποία πιστοποιούσε ο τρίτος μάρτυρας από την Kωνσταντινούπολη.

H Sansona Sanson Aρχειακές μαρτυρίες μάς γνωστοποιούν ότι οι Sanson είχαν σχετιστεί μ’ επιγαμίες και με έναν από τους δύο κλάδους των Παλαιολόγων, που είχαν εγκατασταθεί στην Kύπρο κατά τα χρόνια της βενετικής κυριαρχίας. Στις 5 Mαρτίου 1608 είχε ληφθεί απόφαση από τις βενετικές αρχές για το αίτημα μιας Kύπριας. H Kύπρια αυτή είχε καταγράψει στο αίτημά της τις υπηρεσίες, τις οποίες είχε προσφέρει στη Γαληνοτάτη τόσο η δική της οικογένεια όσο και αυτή του συζύγου της. Eπρόκειτο για τη Sansona Sanson Παλαιολόγου. Παρατηρούμε εδώ ότι για μια ακόμη φορά κατά την εποχή αυτή το επίθετο μιας οικογένειας μάς παρουσιάζεται ως βαπτιστικό γυναικείου ονόματος, όπως: FicardoFicarda, Denores-Dionora, Lusignan-Lusignana, Sanson-Sansonα κ.ά.

H Sansona ήταν τότε 67 ετών, και όπως έγραφε ήταν προχωρημένης ηλικίας. Στο αίτημά της εκλιπαρούσε εις αναγνώριση των όσων προσέφεραν οι δικοί της, αλλά και η οικογένεια του συζύγου της, δηλαδή οι Παλαιολόγοι, όπως της παραχωρηθεί ένα ποσό μηνιαίο ώστε να ζήσει αξιοπρεπώς το υπόλοιπο της ζωής της. Oι βενετικές αρχές ανταποκρίθηκαν στο αίτημα της Sansona και της παραχώρησαν μια σύνταξη ανερχόμενη στα έξι δουκάτα μηνιαίως. H Sansona δεν επέστρεψε ποτέ στην πατρίδα της, Kύπρο. Eίναι βέβαιο ότι πέθανε σε άξενα μέρη όπως ήταν η περιοχή της Πόλας με τα λιμνάζοντα ύδατα και τον αφιλόξενο κόσμο...

Aστραπιαία πέρασαν εικόνες από το μυαλό μου των προσφυγικών συνοικισμών μας, μετά το 1974.Yπάρχει μια φράση του Tουργκένιεφ που λέει: «Kαι ο Θεός να φυλάει τους άστεγους και περιπλανώμενους...».

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

17-20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016

12/56

ατζέντα ΑΠΡ

ΑΠΡ

17

17

ΚΥΡΙΑΚΗ

ΚΥΡΙΑΚΗ

Tο πρωινό της Kυριακής είναι αφιερωμένο... στα πουλιά!

Eκατόν πενήντα τρία πουλιά παρουσιάζονται στην Tάφρο της Πύλης Aμμοχώστου σήμερα, ανάμεσα στα οποία το χελιδόνι, ο μελισσοφάγος, ο πουπούξιος και το αηδόνι. Aπό τις 11 το πρωί μέχρι τις 2 το μεσημέρι, ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Kύπρου διοργανώνει μία εκδήλωση με τραγούδια, παραμύθια και χρωματιστά μολύβια για να ζωγραφίσουμε τα αποδημητικά πουλιά που φτάνουν με την άνοιξη. Aρχή με την Xαραλαμπία Θεοφάνους [δες σελ. 3!] και τη Bερόνικα Aλωνεύτη, που θα μας ταξιδέψουν στον μαγευτικό κόσμο των πουλιών με ένα παραμύθι. Eίσοδος ελεύθερη. Πληροφορίες τηλ. 22455072.

ΑΠΡ

ΑΠΡ

17

18

ΚΥΡΙΑΚΗ

ΔΕΥΤΕΡΑ

Tο νέο βιβλίο της Φλωρεντίας Kυθραιώτου “O Άρτος της γιορτής, τα εορταστικά ζυμώματα της Πάφου” παρουσιάζεται σήμερα στις 16:00 στο Λαϊκό Mουσείο Γεροσκήπου, στη διάρκεια της ομώνυμης εκδήλωσης που πραγματοποιεί η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Eυρώπης Πάφος 2017. Θα πραγματοποιηθεί επίσης διαγωνισμός στολίσματος παννυχίδας και θα προσφερθούν παραδοσιακά ζυμώματα και τοπικό κρασί, συνοδεία ζωντανής μικρασιατικής και κυπριακής μουσικής από τον Παύλο Mιχαηλίδη και τον Hλία Kουλουμή.

ΑΠΡ

“Xάρτινες Θρησκευτικές Eικόνες” είναι ο τίτλος της έκθεσης που εγκαινιάζεται αύριο στην Πινακοθήκη του Iδρύματος Aρχιεπισκόπου Mακαρίου Γ’ στη Λευκωσία. Πρόκειται για την πρώτη συνεργασία της Πινακοθήκης με το Mουσείο Xαρακτικής Xαμπή, από τη συλλογή του οποίου προέρχονται τα χαρακτικά που θα δούμε στην έκθεση. Tα θρησκευτικά θέματα που απεικονίζονται στα χαρακτικά φανερώνουν την επίδραση που είχαν τα εικονογραφικά πρότυπα των χαρακτικών στη δημιουργία πινάκων και τοιχογραφιών. H έκθεση εγκαινιάζεται στις 19:00 και θα παραμείνει στην Πινακοθήκη μέχρι τις 30 Iουλίου 2016.

ΑΠΡ

18

18

ΔΕΥΤΕΡΑ

ΔΕΥΤΕΡΑ

Ξεκινώντας από αύριο, η Mαργαρίτα Zορμπαλά και ο Bασίλης Λέκκας ερμηνεύουν τραγούδια που έγραψε ο Mάνος Xατζιδάκις για το θέατρο. Θα ακουστούν τραγούδια από τις παραγωγές “Παραμύθι χωρίς όνομα”, “Λεωφορείο ο πόθος”, “Mατωμένος γάμος”, “Oδός ονείρων”, “Πορνογραφία”, “Mαγική πόλη” κ.ά. H πρώτη συναυλία θα δοθεί αύριο στο Πολιτιστικό Kέντρο Tρακασόλ, στη Λεμεσό, η δεύτερη την Tρίτη στο Δημοτικό Θέατρο Λάρνακας και η τρίτη την Tετάρτη στο Δημοτικό Θέατρο Στροβόλου. Συμμετέχει το φωνητικό σύνολο “Διάσταση” υπό τη διεύθυνση της Aντριάνας Σεργίδου και την καλλιτεχνική επιμέλεια του Bάσου Aργυρίδη. Oι συναυλίες ξεκινούν στις 20:30.

Tο Θέατρο Pιάλτο παρουσιάζει στην Kύπρο τον μονόλογο “Black Out / Mια μικρή διαμαρτυρία” όχι στην σκηνή του θεάτρου, αλλά στο ταβερνείο Άρης Λεμεσού, στην πλατεία Hρώων. Πρόκειται για ένα έργο βασισμένο σε δύο διηγήματα του Xρήστου Oικονόμου, σε σκηνοθεσία Eιρήνης Mαργαρίτη. Θα δοθούν τρεις παραστάσεις τη Δευτέρα, την Tρίτη και την Tετάρτη, στις 20:30. Πληροφορίες τηλ. 77777745.

ΑΠΡ

ΑΠΡ

18

20

ΔΕΥΤΕΡΑ

TETΑΡTh

O Θοδωρής Kωστιδάκης είναι ο καραγκιοζοπαίχτης πίσω από την παράσταση “Άνθρωποι και σκιές”, που πραγματοποιείται αύριο και την Tρίτη στο Παλιό Ξυδάδικο της Λεμεσού. Σε αυτήν την παράσταση, η αφήγηση από την ταλαντούχα Mαρίνα Kατσαρή συναντά τη δράση στον μπερντέ και τη ζωντανή μουσική από τους Άλκη Aγαθοκλέους στο νέυ και τον Bαγγέλη Γέττο στο λαούτο, σε μια παράσταση για ενήλικες, όπου “οι σκιές κυριαρχούν θεματικά, αλλά και ως εκφραστικό μέσο”. Tα κείμενα της παράστασης υπογράφουν οι Bαγγέλης Γέττος και Θοδωρής Kωστιδάκης. Oι παραστάσεις ξεκινούν στις 20:30. Πληροφορίες και κρατήσεις τηλ. 96845705.

1 7

Tελευταία μέρα σήμερα για τα Aνοιχτά Eργαστήρια στη Λεμεσό, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Hμέρα Tέχνης. Περισσότεροι από 40 καλλιτέχνες ανοίγουν τα εργαστήριά τους στην παλιά πόλη της Λεμεσού και το κοινό καλείται να τα εξερευνήσει, ακολουθώντας τον χάρτη που ήδη κυκλοφορεί σε διάφορα σημεία της πόλης. Tην δράση των Open Studios επιμελούνται ο Eύης Mιχαηλίδης και η Έλενα Kοτασβίλι.

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 6

Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

Τ Η Σ

H ηθοποιός Mάρα Kωνσταντίνου συμπράττει με πέντε βιρτουόζους μουσικούς και ερμηνεύει τραγούδια της τζαζ από τις 20 Aπριλίου και για έξι Tετάρτες, στη μουσική σκηνή Down Town Live, στη Λευκωσία. Eμβόλιμα θα ακούγονται μικρές ιστορίες γυναικών, γραμμένες από τον βραβευμένο θεατρικό συγγραφέα Kώστα Mαννούρη. Στο πιάνο και τη διασκευή των τραγουδιών ο Σάββας Σάββα. Oι παραστάσεις ξεκινούν στις 21:00. Πληροφορίες και κρατήσεις τηλ. 99744227.

Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η Σ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ZΗΝΑ ΠΑΛΑΣ: 14ο Διεθνές Φεστιβάλ «Κινηματογραφικές Μέρες Κύπρος 2016» μέχρι 24 Απριλίου. Πλήρες πρόγραμμα www.cyprusfilmdays.com Κ-Cineplex 1 (77778383): MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 20:00, 22:15 KAI Σ/Κ 15:15, 17:30, 20:00, 22:15 Κ-Cineplex 2: DIRTY GRANDPA 17:30, 19:50, 22:10 KAI Σ/Κ 15:20, 17:30, 19:50, 22:10 K-Cineplex 3: BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 22:00 / HEIDI 19:45 KAI Σ/Κ 15:15, 17:30, 19:45 K-Cineplex 4: CRIMINAL 19:45, 22:15 / KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 15:30, 17:30 K-Cineplex 5: BEFORE I WAKE 22:10 / BELOVED DAYS 20:15 / ZOOTOPIA (ΕΛΛ) 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 15:20, 17:30 K-Cineplex 6: HARDCORE HENRY 22:10 / 10 CLOVERFIELD LANE 19:50 / KUNG FU PANDA 3 (ΑΓΓΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 15:30, 17:30 Τhe Mall 1 (77778383): MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 17:30, 20:00, 22:15 KAI Σ/Κ 11:15, 13:15, 15:15, 17:30, 20:00, 22:15 Τhe Mall 2: DIRTY GRANDPA 19:50, 22:10 / KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:15, 15:30, 17:30 Τhe Mall 3: BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 22:00 / ΠΟΛΥΑΓΑΠΗΜΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ 20:15 / HEIDI 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:10, 15:15, 17:30 The Mall 4: CRIMINAL 19:45, 22:15 / ZOOTOPIA (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:10, 15:20, 17:30 Τhe Mall 5: BEFORE I WAKE 22:10 / HARDCORE HENRY 19:50 / KUNG FU PANDA 3 (ΑΓΓΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:15, 15:30, 17:30

ΛΕΜΕΣΟΣ ΘΕΑΤΡΟ ΡΙΑΛΤΟ (77777745): 14ο Διεθνές Φεστιβάλ «Κινηματογραφικές Μέρες Κύπρος 2016» μέχρι 24/04.

RIO 1 (25871410): DIRTY GRANDPA 19:45, 22:00 KAI Σ/Κ 15:30, 17:30, 19:45, 22:00 RIO 2: MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 (ΕΛΛ) 19:45, 22:00 KΑΙ Σ/Κ 15:30, 17:30, 19:45, 22:00 RIO 3: KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) Σ/Κ 15:30, 17:30 / CRIMINAL 19:45, 22:00 RIO 4: HEIDI Σ/Κ 15:30, 17:30 / BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 19:30, 22:15 RIO 5: ZOOTOPIA (ΕΛΛ) Σ/Κ 15:30, 17:30 / BEFORE I WAKE 19:45 / HARDCORE HENRY 22:00 RIO 6: ALVIN AND THE CHIPMUNKS 4 Σ/Κ 15:30 / BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 17:15 / EDDIE THE EAGLE 19:45 / 10 CLOVERFIELD LANE 22:00 K-Cineplex 1: (77778383): MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 20:00, 22:15 KAI Σ/Κ 15:15, 17:30, 20:00, 22:15 K-Cineplex 2: DIRTY GRANDPA 19:50, 22:10 / KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 15:30, 17:30 K-Cineplex 3: BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 22:00 / ΠΟΛΥΑΓΑΠΗΜΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ 20:15 / HEIDI 17:30 KAI Σ/Κ 15:15, 17:30 K-Cineplex 4: CRIMINAL 19:4, 22:15 / ZOOTOPIA (ΕΛΛ) 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 15:20, 17:30 K-Cineplex 5: BEFORE I WAKE 22:10 / HARDCORE HENRY 19:50 / KUNG FU PANDA 3 (ΑΓΓΛ) 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 15:30, 17:30

ΛΑΡΝΑΚΑ K-Cineplex 1 (77778383): MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 17:30, 20:00, 22:15 KAI Σ/Κ 15:15, 17:30, 20:00, 22:15 Κ-Cineplex 2: DIRTY GRANDPA 17:30, 19:50, 22:10 ΚΑΙ Σ/Κ 15:20, 17:30, 19:50, 22:10 Κ-Cineplex 3: BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 22:00 / HEIDI 17:30, 19:45 ΚΑΙ Σ/Κ 15:15, 17:30, 19:45 Κ-Cineplex 4: CRIMINAL 19:45, 22:15 / KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 15:30, 17:30 K-Cineplex 5: BEFORE I WAKE 22:10 / BELOVED DAYS 20:15 / ZOOTOPIA (ΕΛΛ) 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 15:20, 17:30 K-Cineplex 6: HARDCORE HENRY 22:10/ 10 CLOVERFIELD LANE 19:50 / KUNG FU PANDA 3 (ΑΓΓΛ) 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 15:30, 17:30

ΠΑΦΟΣ KINGS AVENUE MALL 1 (77778383): DIRTY GRANDPA 17:30, 19:50, 22:10 KAI Σ/Κ 11:00, 13:10, 15:20, 17:30, 19:50, 22:10 KINGS AVENUE MALL 2: BATMAN VS SUPERMAN: DAWN OF JUSTICE 22:00 / HEIDI 17:30, 19:45 KAI Σ/Κ 11:00, 13:10, 15:15, 17:30, 19:45 KINGS AVENUE MALL 3: CRIMINAL 19:45, 22:15 / KUNG FU PANDA 3 (ΕΛΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:15, 15:30, 17:30 KINGS AVENUE MALL 4: BEFORE I WAKE 22:10 / ΠΟΛΥΑΓΑΠΗΜΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ 20:15 / ΖΟΟΤOPIA 17:30 ΚΑΙ Σ/Κ 11:00, 13:10, 15:20, 17:30 KINGS AVENUE MALL 5: HARDCORE HENRY 22:10 / 10 CLOVERFIELD LANE 19:50 / KUNG FU PANDA 3 (ΑΓΓΛ) 17:30 KAI Σ/Κ 11:00, 13:15, 15:30, 17:30 KINGS AVENUE MALL 6: MY BIG FAT GREEK WEDDING 2 17:30, 20:00, 22:15 KAI Σ/Κ 11:15, 13:15, 15:15, 17:30, 20:00, 22:15

EKΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ (22300150): «Θραύσματα», έκθεση ζωγραφικής της Θέκλας Παπαδοπούλου μέχρι 26/04. ΓΚΛΟΡΙΑ (22762605): Έκθεση ζωγραφικής του Αλέξανδρου Γ. Μιχαηλίδη μέχρι 23/04. ΘΚΙΟ ΠΠΑΛΙΕΣ (99824520): «Hopelessly Devoted To You» του Peter Eramian μέχρι 15/04 / «Flamingo Theatre» του Στέλιου Καλλινίκου 22/04-20/05 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΚΑΙΤΕ (22674608): Έκθεση φωτογραφίας «Νέα Γερμανική Τέχνη Φωτογραφίας 2015/16» μέχρι 22/04. ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΑΓΟΡΑ ΛΑΝΙΤΗ (25342123): Έκθεση φωτογραφίας «Josef Koudelka, Vestiges 1991-2016» μέχρι 28/04. ΛΕΒΕΝΤΕΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ (22668838): Περιοδική έκθεση «Νίκη Μαραγκού 19482013, Εις Μνήμην» μέχρι 09/05 / «Αλίκη και Νέστωρ Τέλογλου» μέχρι 5/09/2016.

OPUS 39 (22424983 ): «Δρόμοι στο τετράγωνο», έκθεση φωτογραφίας της Αναστασίας Αδαμίδου μέχρι 27/04. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ (22128157): «Βαλεντίνος Χαραλάμπους: από πηλό, από γυαλί, από φωτιά, στοργή κι αγάπη» μέχρι 30/09/2016.

ΘEATPO ΑΝΕΜΩΝΑ (70007721): «Ψύχωση 4:48» κάθε Τετάρτη και Παρασκευή στις 20:30.

ALPHA SQUARE (96846462): «Ο Καραγκιόζης» κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή στις 20:30 στο Ίδρυμα ARTος. ΕΘΑΛ (25877827): «Η εξαίρεση και ο κανόνας» στον Τεχνοχώρο ΕΘΑΛ. Τακτικές παραστάσεις κάθε Σάββατο στις 20:30 και Κυριακή στις 18:30.

FRESH TARGET (70007027 ): «Νίτσα», κάθε Πέμπτη μέχρι Κυριακή, μέχρι 24/04 στις 20:00 στο Σπούτνικ, Λευκωσία. ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΝΥΣΟΣ (22818999): «Οι ράγες πίσω μου», πρεμιέρα 15 Απριλίου. ΘΕΑΤΡΟ ΕΝΑ (22348203): Killer Joe, κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 / «Myra» 19-21, 26-27/04 στις 20:30 ΘΟΚ (77772717): «Η Τάξη Μας», κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 20:30 στη Νέα Σκηνή ΘΟΚ μέχρι 23/4 / «Γλυκό πουλί της νιότης» στην Κεντρική Σκηνή ΘΟΚ κάθε Παρασκευή και Σάββατο 20:30 και Κυριακή 18:00 (περιοδεία τον Μάιο). ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΜΙΤΟΣ (99985232): «Ήμουν η Λυσιστράτη» παραστάσεις στις 16/04, 4-5/05 στο πρώην πολυκατάστημα Ε&S Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό / περιοδεία: 22-24/04 στο Θέατρο Δέντρο Λευκωσίας. ΣΑΤΙΡΙΚΟ (22421609): «Σα’ ναν εχτές» κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 μέχρι 8/05 ΣΚΑΛΑ (24652800): «La Nonna», τακτικές παραστάσεις κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 / περιοδεία: Τρίτη 19 Απριλίου στις 20:30 στο Σατιρικό Θέατρο.