Editie 3 Jaargang 2017
PARALLAKS ‘Party Gone Wild’
Alles over kunstmatige hart en longen In Medische apparaten van vroeger Wat zijn de favoriete vakantie bestemmingen van de redactie In favoriete vakantiebestemmingen Sudoku of woordzoeker voor op vakantie In puzzels
Start van je studie
Op kamers
VAN EEN MEDISCH STUDENT
Gratis lidmaatschap VvAA. Omdat student zijn al duur genoeg is. Voordelen VvAA lidmaatschap Netwerk van 115.000 (para)medici Regioborrels: netwerken met andere leden 1x per jaar groots studentenevenement Seminars en vaardigheidstrainingen 11x per jaar Arts en Auto 4x per jaar studentenspecial Speciale studentenverzekeringen Advies rondom afstuderen Studentenraad Lees meer en word lid op www.vvaa.nl/student facebook.com/vvaastudent
Stage
Afstuderen
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 4 Van de Voorzitter 5 Redactioneel 6 Goed verhaal, lekker kort Medische apparaten van vroeger Kunstmatig hart en longen
8
10 Tropen ziekten
Verschillende ziekten uit de tropen
12 Festival Tips
Van fantastische trips naar dinsdagdips
14 Paradoks Inside
Alles om en rond de vereniging
18 Puzzels
Met o.a. Sudoku en woordzoeker
Bizarre buitenlandse medische verhalen Zeldzame ziekten uit het buitenland
20 Festivals
De populaire festivals in Nederland
16
21 Partydrugs
Verschillende partydrugs op een rijtje
22 De Kater
Wat is het en hoe kom je er van af
23 Hier op de UT
De ervaring van een buitenlandse student
vakantiebestemmingen 24 Favorieten De verhalen van Roos, Bas, Annabel en Silvano Ziekte uitgelicht Zonnesteek
26
COLOFON REDACTIE:
Roos Bulthuis (Hoofdredacteur) Cindy Rikhof (Hoofd-vormgeving) Bas Schilder (Vormgeving) Kevin Klein Gunnewiek (vormgeving) Saskia Yperlaan (Vormgeving) Thomas van Kuipers (Secretaris en Redacteur) Silvano Gefferie (Redacteur) Annabel Groenenberg (Redacteur)
Parallaks is de periodiek van S.V. Para- LEES PARALLAKS ONLINE: doks en wordt samengesteld door een De Parallaks is online te lezen. Ga naar: commissie van vrijwilligers. Heb je ideeÍn, www.paradoks.utwente.nl/parallaks suggesties, vragen of wil je om een andere reden contact, spreek een commissieCORRESPONDENTIE: lid aan of mail naar het correspondentie parallaks@paradoks.utwente.nl e-mailadres vermeld aan de rechterzijde. DRUK: T-Point, Enschede Š Copyright 2017
Editie 3 Jaargang 2017
3
Van de Voorzitter
De Afsluiting Lieve lezers,
JOOST HERIJ GERS
Dit is de laatste Parallaks editie van dit collegejaar en dus ook alweer de laatste keer dat ik de Parallaks mag openen met de “Van de voorzitter”. Tijd voor een (soort van) terugblik op recente en algemene gebeurtenissen van dit collegejaar. Vorige keer schreef ik over mijn verwachtingen voor de Batavierenrace, vooral met betrekking tot mijn eigen conditie. Van tevoren had ik zo mijn twijfels over in hoeverre dit goed zou gaan, maar ik was na afloop toch erg tevreden. Ik had het voorrecht om de slotetappe te lopen, wat een onvergetelijke ervaring is geworden. Vooral op de campus was het briljant om te zien hoeveel mensen langs de kant stonden te juichen, voor alle strijdende lopers. Daarnaast is er in de afgelopen periode de Battle geweest tegen Protagoras, welke wij met overmacht gewonnen hebben. Na een winkelwagenrace, het bouwen van een kast (welke te bewonderen is in de PK), een smaaktest, een pubquiz en meerdere adtjes hebben wij met 6-1 gewonnen. Alleen tijdens de smaaktest hebben we een gelijkspel moeten noteren, waardoor Protje toch nog met een puntje naar huis kon. Daarnaast moest natuurlijk ook de felbegeerde 2eplaatstrofee mee naar Eindhoven. Na deze activiteiten aan het begin van het vierde kwartiel, komt het einde van het collegejaar in
4
‘Party Gone Wild’
zicht. Nog even de laatste weken strijden voor die deadlines en tentamens, terwijl ook de laatste activiteiten plaats gaan vinden. Voor ons als bestuur zijn het de laatste weken dat we dagelijks in de PK zijn om daar aan het werk te gaan. Vanaf volgend collegejaar wordt het weer de ultieme plek om maximaal te chillen. Vanaf volgend jaar zullen wij de eervolle taak van het besturen van S.V. Paradoks als het goed is overdragen aan onze opvolgers, welke inmiddels al even bekend zijn. Nu de laatste weken zijn aangebroken is er nog maar kort de tijd om te genieten van het eerste mannenbestuur in lange tijd, het veel afspelen van het topnummer “Der alte dessauer”, het dagelijkse beasten en het kaartspel van de maand. Het bestuursjaar werd gekenmerkt door veel gezellige momenten in de PK en veel mensen op borrels, feesten en andere activiteiten. In dit jaar hebben Kees, Tom, Roderik, Hein en ik velen van jullie mogen leren kennen en hebben we veel leuke momenten met jullie meegemaakt. Ik heb genoten van het afgelopen jaar en voel me dan ook bevoorrecht om dit jaar meegemaakt te mogen hebben! Namens het volledige 38e bestuur der S.V. Paradoks, “Uniformis Inaequitatis” Joost Herijgers
‘Party gone wild’ Lieve lezers, Er is alweer een studiejaar voorbij. De laatste tentamens komen er aan, misschien daarna nog een hertentamen, maar de meesten van ons zitten al met het hoofd in de vakantie. Zelf heb ik deze zomer nog geen vakantie gepland, maar wie weet komt er nog een spontaan tripje aan. Deze editie brengt mij in ieder geval alvast in de feeststemming; dit keer lees je alles over festivals en feestjes, maar ook de (wat serieuze) gevolgen van teveel alcohol en teveel zon. Ben je iemand die graag een festival meepakt? Lees dan vooral de tips van Silvano, met zijn 6 tips wordt het ineens een stuk makkelijker en leuker om lekker te genieten op een mooi feestje! Weet je nog niet waar je heen wilt? Blader dan even naar het overzicht van festivals in Nederland, misschien staat er nog een onbekend pareltje tussen! Uiteraard hebben we ook nog wat meer studiegerelateerde artikelen in onze vaste rubrieken: Medische apparaten van vroeger is geschreven door Thomas, en Ziekte uitgelicht behandelt deze keer de zonnesteek. Ook tropenziekten komen aan bod en Kevin heeft een mooi overzicht gecreeërd over partydrugs. Als je op dit moment lekker onderuitgezakt zit op een van de banken in de PK en je bladert een beetje ongeïnteresseerd door deze
Redactioneel
Parallaks editie, blader dan ook even door naar de puzzels van Bas en prikkel je hersenen nog even met een woordzoeker en rebus. Ook de sensatieverhalen van Annabel zijn geschikt voor dit moment! Lijkt het jou nou leuk om artikelen te schrijven, heb je leuke ideeën voor volgende edities, wil je jezelf uitdagen door met InDesign aan de slag te gaan? Als nieuw lid van de redactie heb je erg veel vrijheid; de Parallaks verandert continu en jij kunt daaraan een grote bijdrage leveren! Wie weet ben je een echt InDesign—talent en druk je jouw stempel op de lay-out. Nieuwe redactieleden zijn altijd welkom. Bovendien is het mogelijk om een freelanceartikel (oftewel geheel vrijblijvend) te schrijven over een onderwerp dat jij interessant vindt. Je kunt bij de redactieleden of het bestuur je interesse aangeven, of even mailen naar parallaks@ paradoks.utwente.nl!
ROOS BULTHUIS
Namens de hele redactie wens ik jullie heel veel succes met de laatste tentamens en projectdeadlines. Als geen ander weten wij hoe het is om te stressen voor een deadline, maar wij weten ook dat het uiteindelijk altijd goedkomt (het bewijs hiervoor heb je in je handen!). Geniet daarna van je vakantie en we zien je graag in september in de PK! Groetjes, Roos Bulthuis Hoofdredacteur
Editie 3 Jaargang 2017
5
Goed verhaal, lekker kort
De kunstmatige cel
Bronnen: https://www.deingenieur.nl/artikel/nederlanders-gaan-kunstmatige-cel-bouwen
Onderzoekers van verschillende universiteiten in Nederland willen graag een kunstmatige cel produceren. Deze willen ze zelf gaan fabriceren door verschillende componenten van de cel samen te laten werken. Gelukkig hebben ze al enige kennis voor het maken van een cel. Zo is het maken van een fosfolipiden membraan al gelukt, evenals het maken van kunstmatig DNA en het synthetiseren van eiwitten en vetten. De grootste uitdaging is om de losse onderdelen aan elkaar te koppelen, omdat de onderdelen onderling met molecuulinteracties erg veel invloed op elkaar hebben. Het is dan ook de taak om de componenten zo samen te stellen dat ze gaan samenwerken en niet elkaar
tegen werken. Het onderzoek naar deze kunstmatige cel kan heel erg veel kennis opleveren. Zo zou er beter en gerichter medicijnen kunnen worden toegepast, maar ook zouden ze de cel zo kunnen programmeren dat deze een bepaald soort polymeer synthetiseert of juist een kleine fabriek is voor het produceren van biobrandstoffen. Stel dat je een cel zo zou kunnen programmeren dat het heel goed is in één bepaalde stof synthetiseren, waardoor milieuonvriendelijke processen en lange batchprocessen niet meer plaats hoeven vinden. Het project heeft een budget van zo’n 25 miljoen euro.
, ! l t a r a o h k r r e e v k lek Goed Misschien niet je favoriete vakken, maar het belang blijkt toch maar weer. Deze maand is in Nederland een jongen van twaalf jaar oud in het gelijk gesteld nadat hij aan had gegeven geen behandelingen meer te willen tegen de hersentumor, terwijl zijn vader wel eiste dat hij dat zou doen. David uit Alkmaar heeft besloten na alle zware behandelingen niet meer verder te willen. Omdat je in Nederland vanaf twaalf jaar wilsbekwaam bent, mag je over het algemeen zelf beslissen over je lichaam. In dit geval dus ook. Verschillende artsen en psychologen oordelen dat David autonoom en verantwoordelijk genoeg is, waardoor hij dus in staat is zelf een goede beslissing te maken over zijn ziekte.
6
‘Party Gone Wild’
Rechtzaak
Bronnen http://www.volkskrant.nl/wetenschap/david-12-heefteen-hersentumor-maar-weigert-chemo~a4494116/
Goed verhaal, lekker kort In de Radboud universiteit te Nijmegen heeft neurowetenschapper Anke Marit Albers wel een heel gaaf onderzoek gedaan: ze heeft onderzocht of je fantasiebeelden via je visuele cortex zó kunt inbeelden, dat de hersenen zich gaan gedragen alsof dat beeld echt is. En dat was dus te zien op MRI. De visuele cortex werd afgebeeld en een computer werd daarbij zo geprogrammeerd dat deze bepaalde hersenactiviteit kon koppelen aan bepaalde fantasiebeelden. Bijvoorbeeld een raster voorstellen, een beeld in je gedachten moeten roteren: de computer kon op basis van je hersenactiviteit voorspellen welke kant de rotatie/rasterstrepen heengingen. Een nieuw soort gedachtenlezen lijkt het wel!
Gedachten lezen met MRI
Bronnen: http://www.ru.nl/ptrs/chps/vm/agenda/phd-defences/ social-sciences/2017/mrt/mental-images-early-visual-cortex/ http://www.volkskrant.nl/wetenschap/ons-brein-kleurtechte-beelden-met-fantasiebeelden~a4477206/
, ! l t a r a o h k r r e e v k lek Goed Zon heeft ook zo zijn voordelen
De afgelopen jaren is met enige regelmaat in de media geschreven over de toename van het aantal huidkankergevallen. Dit zou komen doordat mensen meer blootgesteld worden aan zonlicht en dus de schadelijke Uv-straling. Ondanks dat zonlicht het DNA beschadigt, kan de mens ook niet zonder onze zon. Zo wordt onder invloed van zonlicht vitamine D aangemaakt uit cholesterol. Vitamine D zorgt ervoor dat kalk zich hecht aan botten, waardoor deze sterker worden. Tekort kan dus ook leiden tot botontkalking. Daarbij zorgt deze vitamine er ook nog voor dat het lichaam beter kan reageren op ontstekingen en infecties. Vitamine D3 doodt bepaalde bacteriën waardoor huidziekten zoals psoriasis en acné behan-
deld kunnen worden. Ook blijkt zonlicht een positief effect te hebben op de bloeddruk, trombose, hartaanvallen en beroertes. Dit effect lijkt los te staan van de aanmaak van vitamine D, maar het is niet precies bekend hoe het wel zit. Wel laat onderzoek zien dat de bloeddruk al na een uur van blootstelling aan Uv-licht daalt. Verder regelt het licht van de zon natuurlijk nog je biologische klok. Onder invloed van zonlicht wordt de aanmaak van het slaaphormoon melatonine geremd. Waar het uiteindelijk op neer komt is dat de mens niet zonder de zon kan leven. Maar het advies blijft: Geniet ervan, maar zorg dat je niet verbrandt! usa vel id milit, sus qui is et re, autem
Editie 3 Jaargang 2017
7
Artikel door Thomas Medische apparaten van vroeger
Kunstmatig hart en longen
De hart-longmachine is een medisch apparaat dat wordt gebruikt bij operaties waarbij het hart stilgelegd moet worden. Door de hart-long machine op een arterie, vaak de aortaboog, aan te sluiten en op een vene, vaak de vena cava, blijft de bloedcirculatie behouden. Daarnaast wordt het bloed door een oxygenator geleid, waar zuurstof aan het bloed wordt toegevoegd en kooldioxide uit het bloed wordt gehaald. Met dit apparaat zijn openhartoperaties en bijvoorbeeld hart- en longtransplantaties mogelijk geworden. De hart-longmachine wordt dan ook dagelijks gebruikt over de hele wereld. Het probleem van bloed is dat het buiten het lichaam direct de neiging heeft te gaan stollen. Hierdoor was het lange tijd niet mogelijk om een hart-longmachine te gebruiken. Met de ontdekking van heparine, een antistollingsmiddel, werd een stap gezet richting het eerste gebruik van de hart-longmachine. Het principe van zuurstofuitwisseling naar het bloed, lijkt sterk op het principe wat wordt toegepast bij nierdialyse. Door diffusie gaat zuurstof het bloed in. Pas vanaf de jaren 50 kon dit proces efficiënt genoeg gedaan worden om daadwerkelijk operaties uit te voeren. Op 6 mei 1953 opereerde de Amerikaanse arts John Gibbon een vrouw met een afwijking aan het atrium, gebruikmakend van dit proces. Ook in Nederland werd er gewerkt aan een hartlongmachine. De hoogleraar Jacob Jongbloed ontwikkelde na de Tweede Wereldoorlog een hartlongmachine. Het hart kon met deze machine bloedleeg gemaakt worden, waardoor operaties direct aan het hart mogelijk werden. Ook was het mogelijk om patiënten met acuut hartfalen aan de machine te leggen, zodat tijdens herstel de hartfunctie werd overgenomen.
8
‘Party Gone Wild’
Tegelijk met Jacob Jongbloed werkte er ook een andere Nederlander aan de ontwikkeling van een hartlongmachine. Echter besloot deze onderzoeker, Willem Kolff genaamd, te emigreren naar Amerika, omdat daar meer onderzoeksmogelijkheden waren. Immers de Tweede Wereldoorlog was hier net voorbij en er waren weinig middelen voor onderzoek beschikbaar. In 1956 bracht Kolff de eerste hart-longmachine op de markt in de Verenigde Staten en werd het mogelijk om mensen met een hartinfarct te opereren. Tegenwoordig wordt er veel gebruik gemaakt van de hart-longmachine. Echter, staat de ontwikkeling van deze machine nog lang niet stil. Waar er vroeger vooral gebruik werd gemaakt van een rollerpomp, zie je nu steeds vaker een zogenaamde centrifugaalpomp. Een rollerpomp laat rollers een slang dichtdrukken en rolt zo als het ware het bloed voorwaarts. Het nadeel hiervan is dat zo het bloed ingedrukt wordt, waardoor schade ontstaat aan bloedcellen. Verder raken door de druk op slang, microdeeltjes plastic los die in het bloed en patiënt terecht komen. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld stolsels ontstaan. Verder is er risico op scheuren van de slang.
Artikel door Thomas Medische apparaten van vroeger
om meer inzicht te krijgen in wat een non-pulsatiele flow voor invloed heeft op het lichaam en of met een pulsatiele pomp het aantal complicaties verminderd kan worden. Inmiddels is er al wel meer inzicht verkregen in waarom pulsatiele flow beter zou zijn voor het lichaam. Als eerste genereert het hart natuurlijk een puls. Door die puls wordt er extra energie afgegeven aan het bloed, waardoor de capillairen in de microcirculatie open gaan staan. Hierdoor daalt de weerstand van het vaatbed en vindt er betere doorbloeding plaats. Meer bloed in de microcirculatie betekent meer zuurstoflevering aan het omliggende weefsel, waardoor bijvoorbeeld hypoxie in nieren voorkomen wordt. Ook is er gevonden dat capillairen, ook tijdens een non-pulsatiele flow, pulserende bewegingen maken. Hiermee lijkt aangetoond dat heel het systeem op een pulsatiele flow gebaseerd is en dus erg belangrijk. De centrifugaalpomp heeft ten opzichte van de rollerpomp het voordeel dat het bloed niet wordt samengedrukt en dus ook geen celschade optreedt. Daarentegen is het gebruik van deze pomp wel een stuk duurder. Sommige ziekenhuis kiezen daarom toch voor de rollerpomp. Andere ziekenhuizen kiezen voor beide, waarbij de rollerpomp voor korte operaties wordt gebruikt en de centrifugaalpomp bij grote operaties. Ook zijn er ziekenhuizen, zoals het MST, die alleen de centrifugaalpomp gebruiken. Toch heeft het gebruik van de centrifugaalpomp niet alleen maar voordelen voor het bloed. Doordat het bloed in aanraking komt met de pompkop, kunnen er stolsels ontstaan. Deze kunnen vast gaan zitten in de oxygenator, waardoor de weerstand van het circuit zal stijgen. Hierdoor stijgt het risico op het optreden van hemolyse. Ook kunnen stolsels de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide belemmeren Een nadeel van beide pompen is, dat ze de puls van het hart niet goed na kunnen doen. In plaats van een puls, geven ze een flow af die constant is, ook wel nonpulsatiel genoemd. Uit onderzoeken blijkt dat een nonpulsatiele flow voor een verminderde microcirculatie zorgt. Dit kan leiden tot veel verstoorde processen in het lichaam, maar de grootste complicatie blijkt nierfalen te zijn. 20% in de patiĂŤntengroep ontwikkelt nierfalen en 4% moet uiteindelijk aan de nierdialyse. Een kostbare en intensieve behandeling. Het is dus zaak
Toch bestaat de pomp die in de toekomst gebruikt gaat worden misschien al. Dit is een zogenaamde ventriculaire pomp. In feite kun je deze al goed vergelijken met het hart. De pomp bevat kleppen die bij een bepaalde druk opengaan en heeft een membraan dat het bloed kan wegduwen. In feite simuleert dit dus de hartkleppen en samentrekken van de hartspier. Echter wordt deze pomp nu nog niet veel gebruikt. De pomp is erg duur en nog niet geschikt om op hart-longmachines aan te sluiten. Er wordt wel gezegd dat deze de huidige pompen snel zal vervangen, als de interesse in dit soort pompen toeneemt. De afgelopen eeuw is de ontwikkeling van de hartlongmachine snel gegaan. Het hart van patiĂŤnten kan stilgelegd worden zonder dat hij of zij overlijdt. Helaas blijkt nierfalen na een operatie met de hartlongmachine nog een veelvoorkomende complicatie. Onderzoekers denken dat dit te wijten is aan de non-pulsatiele flow die de huidige pompen genereren. Dit geldt voor de rollerpomp en centrifugaalpomp. Beide pompen worden nog veel gebruikt, maar dit kan verschillen per ziekenhuis. Onderzoek naar pulsatiele flow en nonpulsatiele flow wordt nog gedaan en het lijkt erop dat pulsatiele flow van groot belang is voor de fysiologie van de microcirculatie. Wie weet zijn er over een paar jaar technische geneeskundigen en biomedische technologen die dit probleem kunnen oplossen!
Editie 3 Jaargang 2017
9
Artikel door Thomas Thema: Party Gone Wild
Tropenziekten Bij vakantie denk je vooral aan mooi weer, hoge temperaturen, blauwe zee, witte stranden, maar bovenal: geen zorgen. Helaas zijn er tal van virussen, parasieten en bacteriën die de vakantie van menig vakantieganger verpesten. Factoren zoals irritant zoemende muggen, verkeerd bereid voedsel of vuil water verhogen het risico op besmetting. Deze ziekten kunnen grote schade aanrichten in je lichaam, maar kunnen gelukkig vaak wel behandeld worden of voorkomen door vaccinatie. Daarom is het belangrijk dat je je goed voorbereidt welke ziektes in jouw vakantieland voorkomen. Zo kun je je laten inenten tegen deze ziektes of bijvoorbeeld pillen halen als preventieve maatregel. In dit artikel worden een aantal van de meest voorkomende tropische aandoeningen kort behandeld. Malaria Malaria is een ziekte die wordt veroorzaakt door een parasiet. De overdracht van deze parasiet gebeurt door besmette muggen, die tijdens het prikken de parasiet inbrengen in het lichaam. Malaria kan niet overgedragen worden van mens tot mens. De parasiet heeft de naam Plasmodium, waarvan er meerdere soorten zijn. Vaak treden de eerste verschijnselen na 10 – 14 dagen op, maar van sommige parasieten bestaat ook een ‘slapende’ variant. De parasieten verblijven in de lever en worden soms na jaren actief en veroorzaken dan pas ziekteverschijnselen. Symptomen waaraan malaria herkent kan worden zijn koorts, koude rillingen, spierpijn, hoofdpijn en een grieperig gevoel. Malaria kan voorkomen worden door niet gestoken te worden door besmette muggen. Met huidbedekkende kleding, gebruik van muskietennetten en antimuggenspray, zoals Deet, verklein je het risico op besmetting. Vaak wordt er naar een risicogebied malariapillen gegeven aan de reiziger. Deze moeten nauwkeurig ingenomen worden voor een optimaal resultaat. Mocht de reiziger gestoken worden door een besmette mug, dan is de kans op besmetting minimaal. Indien iemand toch besmet is geraakt en de diagnose snel wordt gesteld, is alsnog behandeling mogelijk.
Cholera Cholera is een ernstige acute infectie van het maagdarmstelsel, veroorzaakt door een bacterie, vibrio cholerae. De besmetting vindt veelal plaats via water of voedsel. De uiting van de ziekte is vrij snel, na 1 - 5 dagen. De meeste mensen die besmet zijn, worden uiteindelijk niet ziek. Symptomen van cholera zijn braken, diarree en buikpijn. De diarree is heel erg waterig en een zieke kan tot wel 40 keer per dag naar het toilet moeten. Door het vele vochtverlies loopt een patiënt het risico op uitdroging en uiteindelijk kans op shock. Cholera komt in Nederland gelukkig niet voor. Maar in landen met een slechte hygiënische omstandigheden, zoals in een vluchtelingenkamp, kan de ziekte zich snel verspreiden. Raak je toch besmet een cholera infectie? Dan is het belangrijkste dat je uitdroging voorkomt, door water en zouten aan te vullen. ORS is een goed middel om dit voor elkaar te krijgen, maar je kunt dit eventueel ook zelf maken door 8 theelepels suiker en 1 theelepel zout in 1 liter schoon water op te lossen. Drink bij ernstige diarree veel! Door langs te gaan bij een arts kun je eventueel een antibioticumkuur krijgen en bij een hele heftige infectie een infuus met vocht. Zorg vooral dat je geen besmet water drinkt, maar water dat gekookt is, flesjes met een dichte dop en geen rauwe groente die gewassen is.
10 ‘Party Gone Wild’
Artikel door X Thema:
Hepatitis A Hepatitis is een virale infectie die een ontsteking van de lever veroorzaakt. Tot de tweede wereldoorlog kwam hepatitis A ook veel voor in de Westerse wereld, maar door betere hygiëne komt hepatitis nog weinig voor. Het virus verspreidt zich namelijk via menselijke ontlasting. In andere landen komt het virus daarom nog veel voor en is iedereen boven te tien jaar vrijwel besmet geweest. Na besmetting is iemand de rest van zijn leven immuun. Door de infectie kunnen levercellen beschadigd raken en kan de leverfunctie afnemen. Over het algemeen heeft hepatitis A een gunstig beloop. Kleine kinderen gaan vaak zonder veel klachten de infectie door. Hoe ouder een patiënt, hoe groter het risico op ernstigere klachten. Een aantal klachten die bij hepatitis voor kunnen komen zijn pijn in de buik, algehele malaise, koorts, hoofdpijn, vermoeidheid en icterus. Door besmet voedsel, water of bijvoorbeeld borden uit de weg te gaan kan een infectie met hepatitis voorkomen worden. Ook kun je je laten inenten tegen het virus. Hondsdolheid
Dengue
Hondsdolheid, of rabiës, is een virusinfectie van de hersenen. Het virus wordt overgedragen door dieren, zoals vossen, vleermuizen, maar het vaakst door honden. Een besmetting met het virus wordt veroorzaakt door het rabiësvirus dat door bijvoorbeeld een beet in het lichaam komt. Na enkele weken komt het virus in het centrale zenuwstelsel, waardoor neurologisch afwijkingen ontstaan. Hondsdolheid komt over heel de wereld voor, maar in tropische landen komt het virus vaker. Symptomen die na een besmetting kunnen optreden zijn koorts, algehele malaise, braken en hoofdpijn. Na aankomst bij het centrale zenuwstelsel kunnen ook neurologische afwijkingen plaatsvinden. Door slikproblemen kan er schuim rond de mond komen. Zonder behandeling zal iemand in coma raken en uiteindelijk overlijden. Na mogelijke besmetting is het daarom zaak om zo snel mogelijk te starten met behandeling voordat er klachten zijn. Maak zelf de wond goed schoon met water en zeep en ontsmet met alcohol of jodium. Zoek altijd medische hulp. Met een serie van 5 vaccins en injectie met antiserum moet er voorkomen worden dat iemand ziek wordt. Deze injecties worden binnen een maand gegeven en zijn goed verkrijgbaar in Nederland.
Dengue, ook wel knokkelkoorts genoemd, is een virale ziekte die net als malaria wordt overgedragen door muggen. Met name in Zuidoost-Azië, Middenen Zuid-Amerika en het Caribisch gebied komt de ziekte voor. Symptomen die passen bij de ziekte zijn een grieperig gevoel met koorts tot 41 graden, spierpijnen en huiduitslag. Ook kunnen gewrichten pijnlijk en gezwollen zijn. In zeldzame gevallen treden er complicaties op, wat kan duiden op een ernstigere vorm van Dengue. Hieraan overlijdt 10%. Dengue is een ernstige ziekte, maar heeft over het algemeen wel een gunstig beloop. Op dit moment is er geen behandeling tegen het virus. Behandeling bestaat daarom vooral uit het onderdrukken van de klachten en symptomen. Om niet besmet te raken, is het belangrijk om muggenbeten te voorkomen. Door antimuggenmiddelen te gebruiken en huidbedekkende kleding brengt het risico omlaag. Ook een klamboe boven het bed kan muggenbeten voorkomen. Bij besmetting is het goed om voldoende te drinken en rusten. Pijn en koorts kunnen met paracetamol bestreden worden. Kijk uit met aspirine aangezien dit effect heeft op de bloedstolling. Indien er opnieuw koorts optreedt of bloedinkjes onder de huid ontstaan, schakel medisch hulp in.
In dit artikel zijn een aantal tropische aandoeningen beschreven. Helaas zijn dit er maar een paar uit velen. Het belangrijkste is dat je goed voorbereid op vakantie gaat en je je laat inenten waartegen dat mogelijk is. Probeer op vakantie zelf besmetting te voorkomen door bijvoorbeeld geen besmet water te drinken en insectenbeten te voorkomen. Voorkomen is nog altijd beter dan genezen!
Editie Jaargang 2017 11
Artikel door Silvano Thema:
Van fantastische trips naar dinsdagdips - hier de beste festivaltips! De dagen worden langer, de broeken / rokjes worden korter en iedereen lijkt het leven van een net iets zonnigere kant te bekijken. Bij het uitkomen van deze editie van de Parallaks zijn we alweer een flink eind op weg in de lente. Ook de zomer zal dus niet meer al te lang op zich laten wachten en hopelijk lees je dit artikel lekker relaxt in het zonnetje (kunstlicht van een TL-buis in de Horstkelder voldoet ook). Maar naast studie-ontwijkend gedrag vertonen, wespen van je afslaan en uiteraard de Parallaks in het zonnetje lezen is er natuurlijk nog een activiteit die uiteraard niet kan ontbreken in de zomer. We hebben het hier over evenementen als “ons eigen” Freshtival bij ’t Rutbeek en Have a Nice Day-festival bij onze achterburen in Eibergen. Ook Green Vibrations op de UT-campus zelf is in dit rijtje niet te missen. Festivals dus! De een vindt het helemaal niets, maar de ander leeft er als het ware voor. Letterlijk ‘voor’ waarschijnlijk, want voor menig festivalganger is het soms lastig voor te stellen of ze zich nadien nog wel op deze aardkloot bevinden. Wat gelukkig meestal wel zeker is, is de topervaring die ze rijker zijn en laten we zeggen dat het om deze kleine dingetjes in het leven gaat. Voor dit type ontzettende levensgenieter, maar ook de twijfelaars die nog over de streep getrokken moeten worden, hier zes waardevolle festivaltips! Doe er vooral je voordeel mee.
makkelijker maakt), is het waarschijnlijk dat je met een vriend, vriendin of een hele groep een festival bezoekt. Een WhatsApp-groep is dan natuurlijk onmisbaar. Maak er dus op tijd eentje aan! Op tijd ja, want op die manier kan die ene festivalganger die zijn enthousiasme niet kan onderdrukken lekker de rest lastigvallen in aanloop naar het festival. En wordt elkaar kwijtraken tijdens het daadwerkelijk festival een klein beetje lastiger. Mooi meegenomen.
Tip #1 – Maak een WhatsApp-groep aan Alhoewel sommige mensen echt buitengewoon sociaal zijn en zo met wildvreemden aan de praat raken (al dan niet door een middeltje dat dat misschien iets
Tip #3 – Water, water en nog eens water! Wellicht een van de belangrijkste tips voor het festival minnend publiek onder ons. Water. Je lichaam bestaat er voor zo’n 45 tot 60% uit. Niet meer dan logisch dus om
12 ‘Party Gone Wild’
Tip #2 – Oordopjes Klinkt misschien in eerste instantie wat vreemd in de oren. Oordopjes mee naar een festival? Maar; je wil de muziek toch juist goed kunnen horen? Correct en tevens juist! Maar als je überhaupt op langere termijn (zeg maar, voor de rest van je leven) nog van muziek wil kunnen genieten, is het misschien nog niet eens zo’n heel slecht idee die oordopjes mee te nemen. Zo kun je gehoorbeschermers meenemen. Deze zijn tegenwoordig vaak zelfs op festivals zelf te vinden (al dan niet tegen een afzetprijs). Natuurlijk kun je ook juist oordopjes meenemen die je in kunt doen net voor het slapen gaan op een meerdaags festival. Op die manier hoef je bijvoorbeeld niet mee te genieten van hetgeen er zicht in de tent naast jou afspeelt. Ideaal, toch?
Artikel door X Thema:
ervoor te zorgen dat de consumptie ervan tijdens een festival op pijl blijft. Tijdens een festival heeft je lichaam namelijk wel eens de neiging om flink wat water te verliezen. Zweten en bepaalde substanties die uitdroging in de hand werken (en dan heb ik het niet over het oh zo onder studenten geliefde cafeïne) zijn reële gevaren voor de fanatieke danser of de ultieme chiller op een festival. 1 á 2 glazen water per uur wordt daarom aangeraden. Maar pas op! Don’t overdo it. Watervergiftiging ligt al snel op de loer wanneer je (waarschijnlijk) plastic bekertjes iets te snel achterover tikt. Een doodsoorzaak onder festivalgangers die nog wel wat vaker voorkomt dan uitdroging. Probeer de aanbevolen hoeveelheid daarom dus niet te overschrijden. Tip #4 – Eet goed (en gezond) Een festival vraagt veel van je lijf. Uren staan dansen, hoogstwaarschijnlijk weinig slaap en magere festivalmaaltijden zijn de meeste niet onbekend. Daarom bij deze de belangrijke tip om goed en gezond te eten voorafgaand aan en ook zeker na afloop van een festival. Voorafgaand, omdat het wel handig is om een en ander qua reserves te hebben opgebouwd voor je er flink tegenaan wil gaan, en na afloop omdat je juist die geplunderde reserves weer wat zou willen aanvullen. Probeer genoeg vitamines (welke tevens vaak werken als antioxidant, wat goed van pas komt als je veel van je lichaam vraagt), mineralen (waarvan je sommige tezamen met zweten verlies) en andere belangrijke bouwstoffen binnen te krijgen. Zo kun je er de volgende
dagen weer stevig tegenaan en met veel enthousiasme vertellen over die fantastische festivalherinneringen. Tip #5 – Houd rekening met het weer Niets is zo onvoorspelbaar als ons eigen Nederlandse weer. Misschien ben je wel het zonnestraaltje in huis maar een flinke bui houd je met één zonnestraaltje meestal niet tegen. Ook een hittegolf (zij het door het er altijd goed uitziende festivalpubliek) tijdens het festivalseizoen is echter niet geheel ondenkbaar. Zorg er dus voor dat je de nodige voorbereiding op het gebied van kleding treft en houdt rekening met het onverwachte. Zonnebrillen om je eigen ogen tegen die grote brandende gasbol (of de festivalgangers tegen jouw sloopkogels) te beschermen zijn geen overbodige luxe. Maar ook warmere kleding, zonnebrand en een poncho voor als het weer je helpt met afkoelen zijn aan te raden. Tip #6 – Geniet… Een festival is voor velen vaak een plek en tegelijk een moment om even aan de waan van de dag te ontsnappen. Probeer hier met volle teugen gebruik van te maken. Zet die telefoon wat vaker uit (of op stil), zoek je beste vrienden bij elkaar en maak er een onvergetelijke ervaring van. Vaak is er nog wel een lid van de groep die wat dichter bij de grond is gebleven tijdens het festival of een held die in plaats van het podium zijn telefoon met camera in zijn of haar zicht had. Herinneringen maak je het beste samen.
Editie 3 Jaargang 2017 13
Artikel door Bestuur Paradoks Inside
14 ‘Party Gone Wild’
Paradoks inside
Artikel door Bestuur Paradoks Inside
In de afgelopen maanden hebben er weer veel activiteiten plaatsgevonden, zowel gezelligheids- als studiegerelateerde activiteiten. Zo hadden we het jaarlijkse symposium, maar zijn er ook weer verschillende borrels en feesten geweest. Het symposium van dit jaar, met het thema “Motion to the Future”, was weer goed bezocht. Rondom dit thema waren veel sprekers aanwezig om vanuit verschillende invalshoeken het thema te bespreken. Zo werd er ingegaan op prothesen, de revalidatie na het verlies van de onderbenen en nog vele andere onderwerpen. De symposiumcommissie kan trots zijn op de dag die ze neer hebben gezet, want het was een leerzame dag met veel nieuwe inzichten voor de aanwezige studenten. Ook waren er ook genoeg mogelijkheden om tussendoor te netwerken. Daarnaast heeft de A.C.T.I.E. drie verschillende activiteiten georganiseerd in de afgelopen periode. De eerste van deze activiteiten was de scavengerhunt. Tijdens deze activiteit konden de deelnemers hun volledige creativiteit kwijt op de woonboulevard, waarna er in de Vestingbar een terugblik op de dag plaatsvond. Daarnaast is er geboulderd met een groep leden, waarbij iedereen zijn innerlijke aap naar boven kon laten komen, zodat de wand beklommen kon worden. Tot slot was er ook het jaarlijkse Stef stuntpiloottoernooi, waar menig lid kon laten zien dat zij vaardig zijn in dit spel (of juist niet). Na veel rondes, met bijbehorende adtjes, was er een spannende finale waarbij de titelverdediger niet bezweek onder de druk en zijn titel prolongeerde. Ook is de beste docent van Paradoks verkozen, welke dit jaar voor zowel BMT als TG dezelfde winnaar opleverde als vorige jaar. De docenten werden dit jaar uitgedaagd om een minicollege te geven over een willekeurig voorwerp. Deze voorwerpen waren vooraf geselecteerd door de commissies. Na de minicolleges was er nog de mogelijkheid om met de deelnemende docenten een biertje te doen in de borrelkelder en werd er hier en daar ook nog een spelletje gespeeld. In de maand april heeft Paradoks weer meegedaan aan de Batavierenrace, waar een keurige 113e plaats veroverd is door de 25 lopers van Paradoks. Met veel gezellige ploegen en gemotiveerde lopers was het een mooie Bata. Na het intensieve sporten was het ook tijd voor een barbecue met onze zusjesvereniging Protagoras. Diezelfde zusjesvereniging hadden we eerder die week gezien voor de jaarlijkse Battle, welke plaatsvond in Enschede. Met het thuisvoordeel aan onze zijde hebben we gestreden voor de titel, met uiteindelijk een schitterende 6-1 overwinning tot gevolg. Hierbij wonnen we vier van de spellen en eindigde een spel gelijk. De trofee is dus weer te bewonderen in de Paradokskamer! Ook hebben de laatste feesten van dit collegejaar weer plaatsgevonden in de Aspen Valley en is er een feest georganiseerd in samenwerking met Stress in ’t Bölke. Met de thema’s Freak in het Wild, Dirty Disney en Braxiliaans Carnaval konden de leden zich weer op een creatieve manier uiten. Al deze feesten waren goed bezocht en hebben weer vele nieuwe goede verhalen opgeleverd, net als de andere activiteiten in de afgelopen periode!
Editie Jaargang 2017 15
Artikel door Annabel Thema: Party Gone Wild
Bizarre buitenlandse medische verhalen Dat vakantie de meest ultieme ontspanning is, geldt niet voor iedereen. Sommige mensen houden aan een vakantie een bijzonder vreemd medisch verhaal over, wat alles behalve ontspanning kan betekenen. Lees maar mee. Een duik in het diepe Mark Chenoweth was geboren met de aandoening spina bifida, waarbij zijn neurale buis in de ontwikkeling niet gesloten is en hij dus permanente schade aan zijn rugzenuwen had. Hierdoor zat hij dan ook in een rolstoel, omdat zijn zenuwen niet goed genoeg werkten om hem te kunnen laten lopen. Ondanks zijn aandoening wilde hij erg graag duiklessen. Nadat hij bij 6 verschillende dokters geen ondertekend briefje had gekregen om te mogen duiken, heeft hij wat feiten weg gelaten en is via een niet compleet legale manier toch het water in gekomen in een duikpak. Dit gebeurde op zijn vakantie in Minorca. Mark vond het erg leuk en begon steeds verder en dieper te duiken. Toen gebeurde er wat vreemds. Toen hij op een dag zo’n 17 meter diep had gedoken, kon hij die avond een tijdje lopen! Iedereen was stomverbaasd. Men denkt dat het komt doordat de druk vanaf die diepte een bepaald positief effect heeft op de zenuwgeleiding in de rug van Mark waardoor hij tijdelijk weer kan lopen. Hoe dieper hij dook, hoe langer hij kon blijven lopen. Ondertussen is Mark geschoold om zo’n 300 meter diep te mogen duiken, waarmee hij dus maandenlang een na-effect behoudt op zijn zenuwen. De wonderen zijn de wereld nog niet uit! Jerusalem-Syndroom Een religieuze reis kan buiten verlichting ook zorgen voor een ziekte zelf. Het Jerusalem-Syndroom is een psychische stoornis die kan zorgen voor waanideeën en een obsessie met religie. Sommigen denken dan dat zij de nieuwe messias van hun tijd zijn, anderen krijgen ronduit obsessieve ideeën over een religie. Een “epidemie” van dit syndroom kwam voor in de laatste jaren voor het nieuwe millennium. Veel mensen dachten dat in het jaar 2000 de wereld ten onder zou gaan en bezochten gemiddeld veel meer mensen een religieuze plek. Daardoor kwam er ineens een piek in het aantal gevallen. Vaak hebben mensen met dit syndroom al eerder in hun leven te maken gehad met psychische stoornissen. Je bent om op te eten Het “Lachsyndroom” wordt zo genoemd omdat een van de pathologische symptomen lachuitbarstingen zijn. De oorzaak erachter is echter minder grappig. Deze ziekte ontstaat door het eten van menselijke breinen. Het komt dan ook voor bij kannibalen van de Fore-stam in Papoea Nieuw-Guinea. De officiële naam van de aandoening is de ziekte van Kuru en het is een vergelijkbare ziekte als de gekkekoeienziekte, die ontstaat bij het eten van rauw, geïnfecteerd vlees.
16 ‘Party Gone Wild’
Welterusten De Afrikaanse slaapziekte is een parasitische aandoening. Deze wordt vaak veroorzaakt door het drinken van vervuild water. Hierin bevindt zich de Tsetse vlieg welke vaak drager is van een parasiet van de Trypanosoma familie. Zodra een slachtoffer gebeten wordt door deze vlieg kan hij met de parasiet besmet worden. Dit gebeurt bij zo’n 10.000 personen per jaar, vooral in Afrikaanse landen onder de Sahara. De gevolgen van deze besmetting zijn desastreus, zeker omdat daar de klinische mogelijkheden beperkt zijn. Het ziekteverloop bestaat uit twee fases: de haemolymfatische fase en de neurologische fase. In de haemolymfatische fase geeft de huid een ontstekingsreactie op het binnendringen van de parasiet, waardoor de huis ontstoken raakt en de lymfeklieren in de nek opzwellen. Ook kun je koorts, hoofdpijn en gewrichtspijn krijgen.
Artikel door Annabel Thema: Party Gone Wild
De tweede fase, de neurologische fase, is nog heftiger. De parasieten kruipen door de bloedhersen barrière, komen in de cerebrospinale vloeistof terecht en richten in het centrale zenuwstelsel heftige schade aan. Dit kan leiden tot verandering in gedrag, concentratie en tot zware vermindering van de coördinatie. Verder wordt spreken veel lastiger en wordt het hele slaapritme van het slachtoffer in de war gegooid, waarbij deze overdag slaapt en klaarwakker is in de nacht. Hier komt de naam “slaapziekte” vandaan. Zonder behandeling is deze ziekte fataal. Deze ziekten zijn maar een kleine greep uit al het naars wat onze wereld te bieden heeft. Van spinnen die onder je huid kruipen en daar eitjes leggen tot smerige bloedzuigers, dieren zijn vaak van grote invloed op de overdracht van een ziekte. Let daarom goed op als je op reis gaat, bekijk welke risicofactoren er zijn en hoe je je daar het beste tegen kunt beschermen. Vaak is er plaatselijk advies, maar zodra je twijfelt kun je het beste zo snel mogelijk een arts inschakelen. Liever safe than sorry.
Bronnen: http://redseacollege.com/dive-to-walk/ https://nl.wikipedia.org/wiki/Jeruzalemsyndroom http://zidbits.com/2010/12/top-10-strangest-exotic-diseases/ http://www.yourgenome.org/facts/what-is-african-sleeping-sickness
Editie 3 Jaargang 2017 17
Artikel door Redactie Thema: Party Gone Wild
Puzzels Parallaks rebus -ki + e
-to
Samurai sudoku
18 ‘Party Gone Wild’
+
+
Artikel door Redactie Thema: Party Gone Wild
Paradoks woordzoeker
Beast Enschede Parallaks Uniformis
• • • •
Benedenpeil Inaequitatis Party Vakantie
• Bestuur • Paradoks • Smoelenboek
Oplossing rebus: Wie leest dit eigenlijk?
• • • •
Editie 3 Jaargang 2017 19
Artikel door Roos Thema: Party Gone Wild
Festivals in Nederland Nederland wordt ook wel het festivalland genoemd. Festivals, groot en klein, schieten als paddestoelen de grond uit, elk met een eigen stijl. Natuurlijk ken je de grote festivals zoals Lowlands, Mystery Land, en Pinkpop wel, maar er is dit voorjaar en deze zomer veel meer te zien en te beleven, zelfs hier in de regio. Een steeds populairder wordend festival hier in Enschede is Food Truck Festival TREK. Dit festival vindt plaats van 23 tot en met 25 juni in het Volkspark. Zoals de naam doet vermoeden draait het voornamelijk om eten, maar er zijn ook bijzondere acts van lokale muziek- en theatertalenten. Dus houd je van lekker bourgondisch eten, of juist alternatieve en bijzondere muziek dan ben je hier op de juiste plek! Festival TREK: 23 t/m 25 juni, gratis entree, https://www.festivaltrek.nl/food-truck-festival-trek-enschede/ Een van de bekendste festivals van het oosten is de Zwarte Cross in Lichtenvoorde (in de Achterhoek). De Zwarte Cross is een bizarre mix van motorcross, muziek, stunts, theater, humor en veel gekte en spektakel. Ruim 150 bands en 1000 theaterartiesten staan er op het programma en er is voor iedereen wat wils. Dit jaar staan onder andere Chef’Special, De Likt, Golden Earring en Raccoon op het hoofdpodium. Zwarte Cross: 13 t/m 16 juli, dagkaarten voor vrijdag kosten 30 euro, de rest is al uitverkocht, https://www.zwartecross.nl/home/ Dichterbij huis kun je genieten van voornamelijk Nederlandse artiesten bij Fields of Joy in Oldenzaal. Dit festival in het Hulsbeek vindt plaats op 22 juli en presenteert een hele diverse line-up: bandjes, techno, house dj’s, singer/songwriters, hiphop, maar ook lekkere feestmuziek. Voorbeelden zijn Ali B, Nielson, Miss Montreal en de Staat. Daarnaast ligt er een nadruk op goed en lekker eten, kortom, echt genieten dus. Fields of Joy: 22 juli, dagkaarten kosten 42 euro, https:// fieldsofjoyfestival.com/ Houd je meer van hardstyle? Dan kun je op 5 augustus genieten van het bijzondere Airforce Festival op de Militaire Vliegbasis Twente. Zoals de naam doet vermoeden draait het bij dit festival om de hardste muziek met een militair tintje op het terrein. De hoofdact van dit festival is Denekamps Gespuis en zal de avond afsluiten.
20‘Party Gone Wild’
Artikel door Kevin Thema: Party Gone Wild
Partydrugs Nu de festivals er weer aan komen, kan er weer lekker kauwend met grote pupillen gestampt worden op muziek. Naast het drinken van de belachelijk dure lauwe en dode festivalpilsjes, zijn er ook mensen die een pilletje nemen of een ander verdovend middel gebruiken. Dit kan natuurlijk erg leuk zijn, maar op zo’n festival kan het ook tot gezondheidsproblemen leiden. In dit artikel gaan we in op de effecten van verschillende drugs op je lichaam en de do’s and don’ts van het gebruik van drugs op een festival. Van alle drugs is het werkingsmechanisme ongeveer hetzelfde. De werkzame stof kan via verschillende manieren in de bloedbaan raken en zo naar de hersenen en andere organen worden vervoerd. Een werkzame stof komt in de hersenen in de synaptische spleten terecht en kan daar op verschillende manieren de signaaloverdracht beïnvloeden. Dit heeft tot gevolg dat je je ontzettend rustig kan voelen, maar ook juist erg actief en alert.
Amfetamine Amfetamine, ook wel speed of pep genoemd, werd in 1887 al voor het eerst gesynthetiseerd. Het werd in eerste instantie voorgeschreven voor astmatische patiënten, omdat het verlichting zou bieden. Al snel kwam men erachter dat er veel meer bijwerkingen zijn. Ook is amfetamine altijd veel gebruikt door soldaten. Amfetamine is een sympathicomimeticum: het stimuleert het sympathische zenuwstelsel. Je zal dus veel actiever en alerter zijn dan gewoonlijk. Je hartslagfrequentie en je lichaamstemperatuur stijgen. De activering van het sympathische zenuwstelsel vindt normaal gesproken pas plaats in een stresssituatie. Bij veelvuldig gebruik kunnen erectieproblemen ontstaan en kunnen hart, lever en nieren problemen ondervinden. Daarnaast is het gevoel net als andere drugs erg verslavend. Een trip kan wel 5 tot 8 uur duren. Een bijkomend verschijnsel is dat je erg dorstig bent en weinig honger hebt.
Cocaïne Het witte cocaïne poeder, een zout, kent iedereen. Cocaïne wordt gewonnen uit de bladeren van de cocaplant en wordt al erg lang gebruikt door de mens. Het werkt erg stimulerend en wordt vaak gesnoven. Cocaïne wordt vaak gebruikt door mensen die moeten presteren. Het stimuleert de afgifte van noradrenaline en dopamine. Net als amfetamine, verhoogt cocaïne ook de hartslag. Dit is bij cocaïne extra gevaarlijk, want de stof stimuleert de contractie van de hartspier. Dit heeft vele gevolgen. Er komen door cocaïne relatief jonge mensen op de spoedeisende hulp met pijn op de borst na gebruik. Het eerste uur na cocaïnegebruik heb je een 24 keer zo groot risico op het krijgen van een hartinfarct. Cocaïne is dan ook geen geschikte partydrug, want het is duur en daarnaast houden de effecten slechts ongeveer een half uur aan. Er is geen veilige aan te raden dosis. Deze drug is dus zeker af te raden.
GHB GHB is goed bekend onder jongeren als partydrug, maar staat ook in een kwaad daglicht. Het pilletje dat in je drankje gegooid wordt zodat je wat losser bent dan normaal en makkelijker bent in je doen en laten. Het is moeilijk om GHB in een drankje te herkennen, vooral omdat je smaakpapillen door alcohol vaak verdoofd zijn. GHB is geen vloeibare XTC, al wordt het soms wel als vloeibare XTC verkocht. GHB wordt puur gedronken of gemixt met frisdrank. Je merkt na ongeveer 15 tot 30 minuten de effecten. Na 30 tot 45 minuten zit je ongeveer op de top. Deze effecten houden dan 2 tot 3 uur aan. GHB komt op een lege maag harder aan dan op een gevulde maag, omdat in een lege maag de GHB sneller wordt opgenomen. Daardoor is de hoeveelheid GHB in het bloed hoger bij een lege maag. Als je GHB op een volle maag neemt, kan het langer duren voordat je de effecten merkt. GHB is zeer kort aantoonbaar. Als iemand wil laten onderzoeken of hij stiekem GHB toegediend heeft gekregen, moet voor alle zekerheid direct urine worden afgenomen. Plas direct na het voorval. Na enkele uren is het in de meeste gevallen al te laat. GHB is snel verdwenen. Het is in bloed maximaal 8 uur aantoonbaar en in urine maximaal 12 uur.
XTC XTC draagt onder de jongeren wel echt de naam van partydrug. Je wordt er euforisch en energiek van. De werkzame stof in XTC is MDMA. MDMA behoort ook tot de amfetaminefamilie. De naam ecstasy is eigenlijk ten onrechte gegeven. Na het nemen van MDMA groeien juist gevoelens voor empathie. MDMA veroorzaakt een tijdelijk sterk verhoogde vrijgave van serotonine in de synaptische spleet. Dit effect houdt 3 tot 6 uur aan. De gevaren van MDMA zijn dat ook bij deze drug de eetlust wordt onderdrukt, maar het dorstgevoel wel toeneemt, ook wanneer er geen watertekort is. Hierdoor gaat de partyganger te veel gaat drinken en kan hij watervergiftiging oplopen. Ook kan je out gaan als je suikergehalte te laag wordt. Daarom wordt altijd aangeraden om 1 à 2 glazen water te drinken per uur. Dit is ook afhankelijk van de temperatuur en om geregeld wat te eten. Al die danspasjes nemen aardig wat energie in beslag.
Editie 3 Jaargang 2017 21
Artikel door Roos Thema: Party Gone Wild
De Kater Elke student heeft het vast wel eens meegemaakt: na een avondje stappen word je wakker met hoofdpijn, een droge mond en een misselijk gevoel, oftwel je hebt een kater. Iedereen heeft zo zijn eigen manieren om dit brakke gevoel te verminderen, maar hoe komt het precies dat die paar biertjes jou zo rot laten voelen? De belangrijkste oorzaak van een kater is vochtverlies. Alcohol stimuleert de vochtafdrijving waardoor het lichaam uitdroogt. Dit doet het door het antidiuretisch hormoon (ADH) te remmen. ADH reguleert het vochtgehalte van je lichaam door de terugwinning van vocht uit je nierkanaaltjes te controleren. Hierdoor komt er minder water in je urine en hoef je dus minder te plassen. Bij het drinken van alcohol is er minder ADH aanwezig en wordt er minder vocht ontrokken aan de urine, daarom moet je tijdens een avondje stappen veel plassen en heb je de volgende ochtend symptomen van uitdroging zoals hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid. Daarnaast kan ook je maagvlies geĂŻrriteerd raken van het drinken van alcohol, waardoor misselijkheid kan optreden.
ADH speelt ook een rol bij agressie, de regulatie van bloeddruk en lichaamstemperatuur en mogelijk ook de vorming van herinneringen. Dit zou dan juist invloed hebben op hoe je je voelt tijdens het avondje stappen.
Bij de afbraak van alcohol ontstaat de giftige stof acetaldehyde. Het lichaam probeert deze stof zo snel mogelijk af te breken, maar als je veel drinkt ontstaat er relatief veel van deze stof. Bij de vorming van aceetaldehyde ontstaat ook NADH, dat een verschuiving in metabole reacties teweegbrengt. Door een verhoogde NADH-concentratie kan de lever namelijk minder glucose produceren en bovendien produceert de lever meer melkzuur. Hierdoor krijg je hoofdpijn, word je moe, kunnen je spieren gaan trillen en zul je een verminderde concentratie hebben. Als laatste kunnen de symptomen van een kater veroorzaakt worden door stofjes die foezelalcoholen heten. Deze foezelalcoholen zijn veel gevaarlijker dan gewone alcohol (ethanol) omdat ze giftig zijn en trager worden afgebroken. Daarom kunnen ze de volgende dag nog steeds aanwezig zijn. De bekendste
22‘Party Gone Wild’
Alcoholisten krijgen wel eens medicijnen voorgeschreven die de afbraak van acetaldehyde remt. Hierdoor worden zij doodziek na het drinken van alcohol en dit moet ervoor zorgen dat ze minder alcohol drinken.
en meest giftige foezelacohol is methanol. Methanol kan hoofdpijn en misselijkheid versterken. Gelukkig zit in de meeste alcoholische dranken weinig methanol, maar wil je veel alcohol drinken zonder al te veel methanol binnen te krijgen, kies dan wodka. Een kater kan zelfs voorkomen zonder dat je jezelf echt dronken hebt gevoeld. De grens voor een kater is echter lastig te bepalen en verschilt van persoon tot persoon. Over het algemeen hebben vrouwen sneller last van een kater dan mannen en zijn ouderen ook gevoeliger voor een kater. Regelmatige drinkers zullen minder snel een kater oplopen (echter zullen alcoholisten juist sneller een kater hebben), net als iemand die fit is (maar als je op hoog niveau sport, is alcohol natuurlijk een slecht idee). Wil je een kater voorkomen? Drink dan geen alcohol! Kun je de drank toch niet laten staan? Drink dan genoeg water (deze heb je vast al vaker gehoord) tussendoor en met name aan het einde van de avond. Gun je lichaam de tijd om te herstellen na een avondje drinken en eet gezond, dan ben je er zo weer bovenop!
Hier op de UT Artikel door Roos
Hello there, fellow students. I was asked to put together a few thoughts about this university and the Netherlands. But first I guess I should introduce myself.
Introduction: My name is Niko, doing the Biomedical Engineering Master’s program, first year. I am from Montenegro (kudos to those that can find it on a map without using google), but I did my bachelor’s in London. So as you can imagine, when I first came here I was very unfamiliar with the Dutch and their way.
The first thing I will mention is that Enschede is a small town, practically in the middle of nowhere. And I love it. After the constant hub-bub and chaos of a metropolis such a London, this quaint town in Overijssel is a welcome change. After three years of traffic, constant streams of pedestrians and excessively crowded public transport, Enschede’s quiet, relaxed atmosphere is soothing. The fresh air also does wonders to the lungs. As an international student, I am very happy to see many other international students at UTwente. However, I did notice a rift between international students and Dutch students. Whether it be the language and cultural barrier, the fact that many Dutch students may know each other from before or something else entirely; it is clear to me that international students tend to stick with other internationals, while Dutch students form their own groups. I feel this separation is unfair to both sides, as many opportunities to meet brilliant people could be lost. About festivities and parties, they cannot be compared to London in terms of extravagance. However, having been to many parties since I came here (the Kick-In, the week of King’s Day and the Bata to name a few) I can say one thing: the Dutch know how to party, better and cheaper than in London. They enjoy a night (or three) out, while guzzling copious amounts of alcohol, regret being born and then suffer from a hangover, all with a smile from ear to ear.
Drinking culture aside, I love the amount of festivities in the center. Especially during the summer period, every week there is something different going on. New decorations and crowded streets and vendors selling their wares. From bands, to techno-art, to gooseparades. The town never ceases to surprise me and enjoy myself. It seems the locals try to take any excuse to have fun. One of the great things I find here, is the sense of community. Both in and out of the campus. People tend to be friendly and helpful. Students are actively encouraged to join one of the many associations, nurturing friendships. Speaking of associations, I believe there is an association for anything. And I am almost certain that most (if not all) involve a lot of drinking. Seriously, guys, you enjoy drinking a bit too much. I approve. But back on topic, I sense that a lot of aspects of this university are run for the students, by the students. And this is a great approach, since who knows best what students want? Other students. Overall, I have to say I love this big village, for all its charms and the people involved. The many events, organized by the students, the university or the town itself, mean that there is never a dull week. I have had a lot of time in my brief time here, and coming to this university is one of the best choices I have made.
Editie 3 Jaargang 2017 23
Artikel door Redactie Thema: Party Gone Wild
Favoriete vakantiebestemmingen van redactieleden Silvano in Zweden
Je mag proberen deze foto’s via Google Image Search ergens op het wereldwijde web terug te vinden. Of misschien wil je de ansichtkaart waarop de afbeelding staat waarvan je gokt dat dit een regelrechte kopie is verkrijgen. Beide acties zullen je weinig opleveren, want dit is namelijk een foto die ‘gewoon’ van de camera van mijn mobiel afkomstig is. Een mooie foto die waarschijnlijk ergens in de avond genomen zal moeten zijn, hoor ik jullie al denken. Think again. Geloof het of niet, maar deze foto is rond 3 uur á half 4 in de middag genomen. Waar anders dan in Stockholm (of nog noordelijker) waar zoiets mogelijk is. Gedurende mijn tripje naar Zweden een daar studerende vriend op te zoeken hebben wij deze mooie hoofdstad, naast de steden Göteborg en Halmstad, aangedaan. Een onmogelijk te missen onderdeel van je tripje naar Zweden. Niet voor niets dat deze stad zichzelf (uiteraard geheel objectief verder) als dé hoofdstad van Scandinavië bestempelt. ergens gefotografeerd zal zijn vanaf een brug. Misschien En of dat zo is. Je merkt aan de hele atmosfeer meteen wel een van mijn best gelukte foto’s en een baken van rust dat je in het hoge noorden zit. Het uitstapje vond plaats in deze veel te wilde Parallaks … in december, dus de kou was zeker aanwezig (maar dan wel eerder in de vorm van een grijze lucht en gure wind dan een dik pak sneeuw). Terug naar de foto. Te zien dus een kanaal door de stad dat halverwege de middag
Bas in Florence In de vijfde klas van de middelbare school ben ik anderhalve week in Italië geweest. De eerste week was in Rome, de laatste halve week was in Florence. Na de drukke week in Rome, waar je ronddwaalde in ruïnes van de oudheid, was Florence een verademing, met architectonische hoogtepunten in de bouwkunst, zoals de Balilica di Santa Maria del Fiore, beter bekend als de Dom. De Dom is van binnen beschilderd met onder andere een afbeelding van Dante Alighieri en zijn Divina Commedia. Naast mooie gebouwen staat Florence ook bekend om de kunst die werd gemaakt in de Renaissance. Gedurende deze periode was een rijke bankiersfamilie, genaamd de’ Medici, aan de macht. Zij hebben met hun geld ervoor gezorgd dat Florence opbloeide tot zwaartepunt van Europa. Bekende kunstenaars waren Raphael, Michelangelo, Leonardo da Vinci en Donatello (niet te verwarren met de Ninja Turtles). Een aantal van hun werken staan in het Uffizi, een gebouw van de de’ Medici familie dat is omgedoopt tot museum.
24 ‘Party Gone Wild’
Tot slot kent Florence ook een groot scala aan leuke barretjes en cafés met een hele relaxte sfeer in het centrum van de stad. Hier kan je uiteraard een rijke keus is aan diverse soorten bier aantreffen
Artikel door Redactie Thema: Party Gone Wild
Roos in Polen Samen met mijn broertje heb ik een rondreis met de trein gemaakt door Polen, van Warschau, naar Krakau, Wroclaw en Gdansk. Vier prachtige steden met een hoop historie, mooie musea, fijne parken en pleinen, chille hostels en vooral ook goedkoop eten en drinken! Mijn favoriet van deze vier is Gdansk. Gdansk ligt in het noorden van Polen, vlakbij de kust. De temperaturen in de zomer zijn ideaal tussen de 20 en 25 graden en het is minder toeristisch dan bijvoorbeeld Krakau. Op een warme dag kun je lekker naar het strand in Sopot op 10 minuutjes met de trein, de iets koelere dagen zijn ideaal om de stad te ontdekken met bijvoorbeeld een Free Walking Tour. Het oude centrum is heerlijk om rond te slenteren, maar ook het Solidarnosci museum is zeer de moeite waard (en kost slechts een euro met je studentenpas). Wil je wat eten? Zoek dan naar een van de Poolse kantines die pierogi serveren, of een van de straatverkopers met zapiekanki! Ben je iemand die juist ’s nachts leeft? Gdansk heeft ook een fantastisch nachtleven met de ‘Bunkier Club’ als hoogtepunt; een
enorme club in een oude bunker uit WOII. Voor een slaapplaats is het High 5 Hostel aan te raden, daar zijn altijd mensen met tips over verborgen barretjes, nachtclubs en feesten.
Vakantietip van Annabel: Sziget festival!
Als we het hebben over gave plekken om heen te gaan in de vakantie, kan ik jullie Budapest zeker aanraden! Beter nog, Budapest tijdens het meest awesome, grootse festival van Europa, Sziget festival! Dit festival vindt plaats op een eiland van ongeveer één bij anderhalve kilometer, midden in de Donau. Dit hele eiland is een soort festivalwonderland voor volwassenen. Hierop zijn zo’n 12 stages, kunst- en cultuurtenten, een strand, wijntuin, hele winkel- eetstraatjes, verborgen open plekken met hangmatten, een chillgarden, reuzenrad, skybar en ga zo maar door! Sziget noemt zichzelf “the island of freedom” en zo voelt het ook. Over verschillende culturen worden door het hele eiland kunststukken neergezet, zoals speciale banken of wipwappen, tientallen soorten eten
uit overal ter wereld worden je voor een paar euro voorgeschoteld. Het beste aan Sziget is nog wel de sfeer. Iedereen is blij, iedereen accepteert elkaar en voor elk persoon, rock, chill, rasta, goth, LBGT of gewoon een simpele vakantiestudent is wel wat wils. En iedereen vindt dat prima. De line-up is hier tijdens Sziget niet de prioriteit. Verder is Budapest zelf ook prachtig! Bezoek de badhuizen of de “Ruïn Bars”, waar oude verlaten panden tot hippe bars en clubs zijn omgetoverd. Wandel door de prachtige oude straten en eet all-in, superluxe in een chique restaurant voor 10-15 euro per persoon. Want mán, wat is alles daar goedkoop! De enige tip die ik kan geven: Bij twijfel, GAAN!
Editie 3 Jaargang 2017 25
Artikel door Dafne Ziekte uitgelicht
Zonnesteek
Warme zomerse dagen met tropische temperaturen zijn voor ons Nederlanders een goede reden om de hele dag buiten te vertoeven. Je smeert je lichaam goed in met zonnebrand en draagt een zonnebril om je ogen te beschermen. Klaar om van het mooie weer te genieten, zul je denken. Helaas ligt er, naast een verbrande huid en beschadigde ogen, een ander gevaar op de loer: een zonnesteek, ook wel hitteberoerte genoemd. Oorzaken
De oorzaak van een zonnesteek is een ontregeling in het warmtecentrum van de hersenen en heeft eigenlijk niet zozeer met de zon te maken, als wel met de warmte. Deze warmte kan ontstaan door een te warme omgeving, maar ook door te inspannende activiteiten. Een tekort aan vocht, water of schaduw kan ook een rol spelen. Daarnaast kan het zoutverlies door zweten ook invloed hebben. Je warmtecentrum kan ontregeld raken doordat het lichaam een te hoge temperatuur (hoger dan 40 °C) bereikt heeft. Dat kan komen door te veel blootstelling aan de zon of te veel warmte rondom het hoofd en de nek. Naast het cytotoxische effect van de warmte, reageert het menselijk lichaam alsof er een ontsteking is, waardoor de symptomen ontstaan. Doordat het warmtecentrum van de hersenen ontregeld raakt, is iemand niet meer voldoende in staat om hitte en warmte af te voeren. Dit kan uiteindelijk lijden tot bewusteloosheid. Een zonnesteek treedt op in twee fases, de eerste fase is nog goed te behandelen, maar in de tweede fase is het van belang om professionele hulp in te schakelen, om te voorkomen dat het slachtoffer blijvende schade oploopt. De reactie op warmte is echter individueel bepaald, sommige mensen vertonen slechts milde symptomen, terwijl andere slachtoffers wel een zware zonnesteek ontwikkelen met de gevaarlijke symptomen die daarbij horen.
Eerste fase
Wanneer het lichaam een te hoge temperatuur bereikt heeft, reageert het met een aantal symptomen. Deze symptomen worden veroorzaakt door een gecoördineerde reactie van endotheelcellen, leukocyten en epitheelcellen. Het is van belang om de symptomen te herkennen en daar adequaat op te reageren, om verergering van de situatie te voorkomen. Daarnaast is het vermijden van de warmte na behandeling vereist om herhaling te voorkomen. De eerste fase heet ook wel de acute fase, is goed te behandelen en relatief onschuldig, maar voorkomen is beter dan genezen. Symptomen 1e fase Er zijn verschillende symptomen bij een eerste fase zonnesteek: • Lichaamstemperatuur hoger dan 40 °C • Hoofdpijn • Duizelingen • Misselijkheid
26 ‘Party Gone Wild’
• • • • • •
Óf een hete, droge en rode huid Óf een klamme, koude en transpirerende huid Snelle hartslag Verwijde pupillen Oppervlakkige ademhaling Spierpijn
Behandeling 1e fase Het is belangrijk om het slachtoffer te beschermen tegen nog meer warmte. Dat kan op de volgende manieren: • Het slachtoffer neerleggen in een rustige en koele omgeving • Het slachtoffer beschermen tegen de zon, door een deken boven het slachtoffer te houden • Het slachtoffer koele (sport)drank laten drinken • Eventueel verkrampte spieren koelen
Tweede fase
De tweede fase, de ‘hitte-shock’, is gevaarlijker en ook minder goed zelf te behandelen dan de eerste fase. Tijdens de hitte-shock worden er hitte-shock-, of stressproteïnen geproduceerd. Het gedrag kan veranderen, je kunt bijvoorbeeld verward raken. Het is daarom van belang dat iemand anders je helpt om tot actie over te gaan. Symptomen 2e fase Er zijn verschillende symptomen bij een tweede fase zonnesteek: • Verwardheid
Artikel door Dafne Ziekte uitgelicht
• • • • • • • •
Bizar gedrag Kans op bewusteloosheid Kans op epileptische aanvallen Kans op shock (indien niet tot behandeling over wordt gegaan) Onregelmatige hartslag Snelle hartslag Koorts Niet goed kunnen bewegen
Behandeling 2e fase Het is belangrijk om professionele hulp in te schakelen en het slachtoffer te koelen totdat de professionele hulp arriveert. Aanvullend op de behandeling van de eerste fase, kunnen de volgende acties ondernomen worden: • Het slachtoffer actief koelen door ventilatoren en natte handdoeken • Indien het slachtoffer bewusteloos is, mag het niet drinken
• • • • •
Tussen 12:00 en 15:00 de zon vermijden Een zonnebril dragen Een zonnehoud of zonnepet dragen Regelmatig onder een parasol plaatsnemen Drink geen cafeïne, alcohol en dranken met veel suiker • Spray water op je lichaam en gebruik natte doeken • Vermijd lang koken achter een warm fornuis • Douche koud of lauw • Blijf niet te lang in de auto • Dunne en lichte kleding dragen • Met zonnewering, ventilatoren en airconditioning je woning koelen Naast het vermijden van teveel hitte en genoeg drinken, kun je jezelf ook trainen om beter te kunnen functioneren in extreme temperaturen. Dit duurt echter meerdere weken en vereist training van het cardiovasculaire systeem en een verandering in de zoutregulatie.
Flauwvallen bij hitte
Een van de symptomen van een zonnesteek is flauwvallen. Zeker bij patiënten met een lage bloeddruk kan dit een risico vormen. Bij extreme hitte stroomt het bloed in de aderen naar de huid met als doel om af te koelen en te kunnen functioneren in deze hitte. Echter betekent dit ook, dat er minder bloed naar het hart en de hersenen stroomt, waardoor er een zuurstoftekort kan ontstaan. Dit zuurstoftekort kan ervoor zorgen dat je flauwvalt. Flauwvallen door hitte is vrij onschuldig, zolang het slachtoffer binnen 1 à 2 minuten weer bijkomt. Nadat het slachtoffer bijkomt is het belangrijk om hem rustig te laten liggen, water te laten drinken en iets te laten eten.
Kwetsbare groepen
Bij baby’s, jonge kinderen, zieken en ouderen geven de eerste symptomen van een zonnesteek al aanleiding om contact op te nemen met de huisarts of huisartsenpost. Voor deze groep mensen kan een milde zonnesteek al levensbedreigend zijn. Een zonnesteek kan ook verergeren bij mensen die een probleem hebben met het aanpassen van hun cardiovasculaire systeem aan de hitte. Een normale reactie zou zijn om de cardiac output te vergroten tot ongeveer 20 liter per minuut. Personen die deze reactie op hitte niet vertonen, hebben een grotere kans om een zonnesteek op te lopen. Sommige individuen vertonen daarnaast heftigere ontstekingsreacties en ook voor hen kan een zonnesteek erg gevaarlijk zijn.
Preventie
Tijdens warme, zomerse dagen kan een zonnesteek op vele manieren vermeden worden: • Minimaal 2 liter water drinken per dag • In de zon het hoofd en de nek bedekken • Met enige regelmaat de schaduw opzoeken
Editie 3 Jaargang 2017 27
TOP TECHNOLOGY FOR PATIENTS WWW.UTWENTE.NL/MIRA