Raport - 1st Visegrad Cluster Congres

KLASTRY GRUPY WYSZEHRADZKIEJ WSPÓŁPRACA DLA ROZWOJU REGIONU

CLUSTERS OF THE VISEGRAD GROUP COOPERATION FOR THE DEVELOPMENT OF THE REGION

RAPORT

ORGANIZATOR ORGANISER

WSPÓŁORGANIZATORZY CO-ORGANISER

PATRONAT HONOROWY

HONORABLE PATRONAGE

PATRONAT MEDIALNY

MEDIA PATRONAGE

PARTNERZY KONGRESU

PARTNERS OF THE CONGRESS

SPONSORZY

SPONSORS

PARTNERZY

PARTNERS

PARTNERZY PROJEKTU PROJECT PARTNERS

PARTNER WSPIERAJĄCY SUPPORTING PARTNER

ZDJĘCIA | PHOTOGRAPHS: BARBARA ADAMEK - WWW.BARBARAADAMEK.COM

WYDARZENIE FINANSOWANE ZE ŚRODKÓW

EVENT FINANCED BY THE

3 // 68

I-SZY KONGRES KLASTRÓW GRUPY WYSZEHRADZKIEJ JUŻ ZA NAMI… THE FIRST CONGRESS OF CLUSTERS IN THE VISEGRAD GROUP IS BEHIND US...

05

RZECZ O KLASTRACH, CZYLI ABRAKADABRA! THE THING ABOUT CLUSTERS, OR ABRACADABRA!

09

MAMY POTENCJAŁ STAĆ SIĘ MOTOREM NAPĘDOWYM UNII EUROPEJSKIEJ WE HAVE THE POTENTIAL TO BECOME THE DRIVING FORCE OF THE EUROPEAN UNION

12

POLITECHNIKA BIZNESU UNIVERSITY OF TECHNOLOGY OF BUSINESS

16

01|

REINDUSTRIALIZACJA EUROPY ZACZYNA SIĘ W GRUPIE WYSZEHRADZKIEJ THE REINDUSTRIALISATION OF EUROPE BEGINS IN THE VISEGRAD GROUP

19

02|

KLASTRY KLUCZOWE, FINANSOWANIE KLASTRÓW W UE I KRAJACH GRUPY WYSZEHRADZKIEJ, INTELIGENTNE SPECJALIZACJE KEY CLUSTERS, FINANCING OF CLUSTERS IN THE EU AND IN THE COUNTRIES OF THE VISEGRAD GROUP, INTELLIGENT SPECIALIZATIONS

22

03|

KLASTRY A INWESTYCJE ZAGRANICZNE CLUSTERS AND FOREIGN INVESTMENTS

25

04|

INNOWACJE W KLASTRACH INNOVATIONS IN CLUSTERS

27

05|

BIOTECHNOLOGIA I TECHNOLOGIE DLA MEDYCYNY BIOTECHNOLOGY AND TECHNOLOGIES FOR MEDICINE

30

06|

FINANSOWANIE I ROZWÓJ NOWYCH PRZEDSIĘBIORSTW FINANCING AND DEVELOPMENT OF NEW ENTERPRISES

32

4 // 68

07|

PRZEMYSŁ LOTNICZY I KOSMICZNY - INTELIGENTNA SPECJALIZACJA AEROSPACE INDUSTRY - SMART SPECIALIZATION

35

08|

ELEKTROMOBILNOŚĆ I MOTORYZACJA (PRZEMYSŁ 4.0) ELECTROMOBILITY AND MOTORISATION (INDUSTRY 4.0)

37

09|

WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA I EKSPORT INTERNATIONAL COOPERATION AND EXPORT

39

PRELEGENCI SPEAKERS

42

Klastry Polskie, Związek Pracodawców Organizacja powstała w 2012 roku. Reprezentuje ponad 40 polskich klastrów, a także współpracuje czynnie z 16 klastrami, które mają status tzw. Krajowych Klastrów Kluczowych, które Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii wybrało jako najbardziej zaawansowane i wiodące w Polsce. Związek Pracodawców reprezentuje ponad 1500 MSP, które pośrednio poprzez klastry, należą do organizacji. www.klastrypolskie.pl

Polish Clusters, Employers‘ Association The organization was founded in 2012.It represents over 40 Polish clusters, and also actively cooperates with 16 clusters that have the status of so-called Domestic Key Clusters, which the Ministry of Entrepreneurship and Technology chose as the most advanced and leading in Poland. The Employers‘ Association is represented by over 1500 SMEs, which belong to the organization indirectly through clusters. www.klastrypolskie.pl

5 // 68

I-szy Kongres Klastrów Grupy Wyszehradzkiej już za nami…

The first Congress of Clusters in the Visegrad Group is behind us...

Po raz pierwszy środowisko klastrów Grupy Wyszehradzkiej spotkało się, aby razem rozmawiać o roli, jaką organizacje klastrowe odgrywają w rozwoju gospodarek swoich krajów. Rozmawiano o współpracy, sukcesach i problemach z jakimi mierzą się menagerowie klastrów, stwierdzając, że niejednokrotnie sytuacja organizacji w różnych krajach jest niezwykle podobna.

For the first time, the Visegrad Group’s clusters environment met together to discuss the role that cluster organizations play in the development of their countries’ economies. The agenda covered cooperation, successes and problems faced by cluster managers, and it was stated that the situation of organizations in various countries is often very similar.

Działalność klastrów Grupy Wyszehradzkiej rozpoczęła się w podobnym czasie, czyli od 2004 roku, kiedy kraje te wstępowały do Unii Europejskiej. Klastry jako narzędzia wsparcia były w tym regionie zjawiskiem nowym, w odróżnieniu od zachodniej i północnej części Unii Europejskiej, gdzie działalność klastrowa była prowadzona od lat. Dominowało, wówczas, przekonanie, że ta nowa forma oddolnego łączenia środowisk gospodarczych, naukowych i samorządowych ma w sobie ogromny potencjał i może doskonale wspierać innowacyjność i przedsiębiorczość w regionach.

The activity of the Visegrad Group’s clusters started at a similar time, that is from 2004, when these countries joined the European Union. Clusters as support tools in this region were a new phenomenon, in contrast to the western and northern part of the European Union, where cluster activities had been carried out for years. At that time, the conviction prevailed that this new form of bottomup joining of economic, scientific and local-government communities has enormous potential and can perfectly support innovation and entrepreneurship in the regions.

6 // 68

At present, changes resulting from the 4.0 industrial revolution are a challenge for the industry of the member countries, which is why these issues have become the leading theme of the Congress. The industrial revolution 4.0, which causes a drastic reduction in manufacturing costs, will hit primarily the economies, such as the V4 countries, which to date have, to a large extent, based their low competitive advantage on low labour costs. The next industrial revolution will cause that labour costs will become a much less important element, and thus will reduce the competitiveness of V4 region companies.

Representatives of the cluster environment, being coordinators of clusters, maintain close relations with entrepreneurs and the science environment. Thanks to the closeness of this contact, innovations are created, and the absorption of new technologies takes place.

It is an excellent social infrastructure, thanks to which entrepreneurs can more easily and quickly adapt their business to the requirements of Industry 4.0, and therefore clusters should become consultants and organizations implementing new technological solutions of Industry 4.0.

Obecnie, wyzwaniem dla przemysłów krajów członkowskich są zmiany wynikające z rewolucji przemysłowej 4.0, dlatego zagadnienia te stały się wiodącym tematem Kongresu. Rewolucja przemysłowa 4.0, która powoduje drastyczne obniżenie kosztów wytwarzania uderzy przede wszystkim w gospodarki, takie jak kraje V4, które dotychczas swoją przewagę konkurencyjna, w dużej mierze, opierały na niskich kosztach pracy. Kolejna rewolucja przemysłowa spowoduje, że koszty pracy staną się znacznie mniej ważącym elementem, a przez to obniży się konkurencyjność firm regionu V4. Przedstawiciele środowiska klastrowego, będąc koordynatorami klastrów utrzymują bliskie relacje z przedsiębiorcami, i środowiskiem nauki. Dzięki bliskości tego kontaktu powstają innowacje, a także dokonuje się absorbcja nowych technologii. Jest to doskonała infrastruktura społeczna, dzięki której przedsiębiorcy mogą łatwiej i szybciej dostosowywać swoją działalność do wymagań przemysłu 4.0, dlatego klastry powinny stać się konsultantami i organizacjami wdrażającymi nowe rozwiązania technologiczne przemysłu 4.0.

Uczestnicy dyskusji z krajów Grupy Wyszehradzkiej, przedstawiciele środowiska klastrowego są zgodni,

Participants of the discussion from the Visegrad Group countries, representatives of the cluster community agree that the support of central and local administration for cluster activities in the V4 countries is currently small. In the financial perspective 20142020, the scale of assistance from EU funds has been drastically reduced, which has had a very negative impact on the activities of clusters in the V4 countries, as organizations still at an early stage of development.

Compared to other EU members, the policy implemented towards the clusters by the governments of the Visegrad Group countries is very conservative. The European Cluster Observatory report from September 2015 on Cluster Programs in Europe , as well as existing contacts of cluster coordinators from V4 with clusters of Western Europe, show that in other EU countries a whole range of tools is available, which the cluster coordinator and its members can use to ensure financing of their activities. Admittedly, some countries of the Visegrad Group use more advanced methods of supporting cluster operations, such as the Czech Republic, where even beginner clusters and cluster initiatives receive public support, but this does not change the overall picture of neglecting the cluster policy in the V4 countries.

The Polish strategy of using EU funds in the financial perspective for 2014-2020 assumes that only key clusters with high potential for economic development and international position will be supported at the government

7 // 68

że wsparcie administracji centralnej i samorządowej dla działalności klastrowej w krajach V4 jest obecnie małe. W perspektywie finansowej 2014-2020 skala pomocy ze środków UE została drastycznie ograniczona, co odbiło się bardzo negatywnie na działalności klastrów w krajach V4, jako organizacji ciągle pozostających we wczesnej fazie rozwoju.

Na tle innych członków UE, polityka realizowana wobec klastrów przez rządy krajów Grupy Wyszehradzkiej, jest bardzo zachowawcza. Raport European Cluster Observatory z września 2015 r. nt. Cluster Programmes in Europe, jak również dotychczasowe kontakty koordynatorów klastrów z V4 z klastrami Europy Zachodniej pokazują, że w innych krajach UE dostępny jest cały wachlarz narzędzi, z których koordynator klastra oraz jego członkowie, mogą korzystać aby zapewnić finansowanie swojej działalności. Wprawdzie, niektóre kraje Grupy Wyszehradzkiej stosują bardziej zaawansowane metody wsparcia działalności klastrów, jak np. Czechy, gdzie nawet klastry początkujące i inicjatywy klastrowe otrzymują wsparcie publiczne, nie zmienia to jednak ogólnego obrazu zaniedbania polityki klastrowej w krajach V4.

Polska strategia wykorzystania środków unijnych w perspektywie finansowej na lata 2014-2020 zakłada, że na poziomie rządowym będą wspierane tylko i wyłącznie klastry kluczowe, o dużym potencjale dla rozwoju gospodarki i pozycji międzynarodowej. Pomoc dotyczy tylko internacjonalizacji ich działalności Niestety, liczba tych klastrów jest bardzo ograniczona, Uzupełnieniem takiej strategii miało być postulowane przez niemal wszystkie regiony wsparcie klastrów o znaczeniu regionalnym.

Tymczasem w regionalnych programach operacyjnych brakuje finansowania dla klastrów, co może zaprzepaścić wysiłek ostatnich lat w budowaniu struktur, a w najgorszym przypadku spowoduje zanikanie struktur klastrowych.

W niedługim czasie rozpoczną się przygotowania do wprowadzania nowej perspektywy finansowej UE na lata 2021-2027, warto się, więc zastanowić nad przygotowaniem działań oraz programów dedykowanych klastrom, tak aby wesprzeć ich dalszy rozwój i przyspieszyć nadrabianie dystansu między gospodarkami krajów środkowoeuropejskich i zachodnich członków Unii Europejskiej.

level. Aid concerns only the internationalization of their activities. Unfortunately, the number of these clusters is very limited. The support for clusters of regional significance, postulated by almost all regions, was to complement such a strategy. Meanwhile, regional operational programs lack financing for clusters, which may forfeit the effort of recent years in building structures, and in the worst case, it will lead to the disappearance of cluster structures.

In a short time, preparations for the introduction of a new EU financial perspective for 2021-2027 will begin, so it is worth considering the preparation of activities and programs dedicated to clusters so as to support their further development and accelerate the catchingup between economies of Central and Western European Union members.

8 // 68

K

laster stwarza korzystne warunki dla powstawania nowych przedsiębiorstw i rozwijania innowacji. Tworzy również nową wartość dla wszystkich podmiotów, które do niego przynależą – nie tylko firm, lecz także uczelni, instytucji naukowych, lokalnych samorządów i innych organizacji wspierających. Współpraca w ramach klastra pozwala im realizować wspólne prace badawczo-rozwojowe, przyciągać inwestycje i wymieniać doświadczenia, ułatwia nawiązywanie kontaktów handlowych.

C

luster creates favourable conditions for the emergence of new enterprises and development of innovations. It also creates a new value for all entities that belong to it - not only companies, but also universities, scientific institutions, local self-governments and other supporting organizations. Cooperation within a cluster allows them to carry out joint research and development studies, attract investments and exchange experiences and facilitates establishing business contacts.

Krzysztof Krystowski, Prezes Związku Pracodawców Klastry Polskie President of the Employers‘ Association Polish Clusters

9 // 68

Rzecz o klastrach, czyli abrakadabra!

The thing about clusters, or abracadabra!

Klastry są jak Niania McFee z kinowego hitu dla najmłodszych: pojawiają się, kiedy nikt ich nie wzywa, ale wszyscy potrzebują. W tym jednym, z pozoru żartobliwym, haśle, znajduje się zarówno kwintesencja działalności organizacji jakimi są klastry przemysłowo-innowacyjne, jak i stosunku do nich.

Clusters are like Nanny McFee from the blockbuster hit for the little ones: they appear when nobody calls them, but everyone needs them. In this seemingly humorous slogan, both the quintessence of the organization’s activities, such as industrial and innovation clusters, and their attitude are found.

Zacznijmy jednak od początku, czyli definicji klastra. Jest to tak specjalistyczne określenie, że chyba nawet osoby zaangażowane w tego rodzaju działalność wspierającą rozwój gospodarczy mogą mieć problemy z opisaniem tego zjawiska, a cóż dopiero przedsiębiorcy, politycy i zwykli obywatele. Krótko mówiąc ”abrakadabra”.

Ta „abrakadabra” to po prostu skoordynowana współpraca trzech środowisk: nauki, biznesu i lokalnego samorządu, czyli coś co od czasu do czasu dzieje się w różnych zakątkach globu. Okazuje się bowiem, że poszczególne regiony mają swoje naukowe i przemysłowe specjalizacje, którymi konkurują,

Let’s start from the beginning, that is the definition of the cluster.

It is such a specialized term that even those involved in this type of activity supporting economic development may have problems describing this phenomenon, let alone entrepreneurs, politicians and ordinary citizens. In short ”abracadabra”.

This „abracadabra” is simply a coordinated cooperation of three environments: science, business and local self-government, which is something that happens from time to time in different corners of the globe. It turns out that individual regions have their own scientific and industrial specialities, in which they compete, not individual companies, but their aggregates. This

10 // 68

nie pojedyncze firmy ale ich skupiska. Potencjał ten wynika, nie tylko, ze specyficznych lokalnych uwarunkowań, ale z siły współpracy i wiedzy „produkowanej” przez lokalne jednostki naukowe „pompowanej” do przemysłu. Takie skupiska powstają w dużej mierze naturalnie, ale ponieważ udowodniono, że właśnie takie grupy, dzięki skoordynowanej współpracy osiągają znacznie lepsze rezultaty biznesowe, postanowiono relacje między partnerami przyspieszać i nimi zarządzać. Tak pojawili się menagerowie klastrów.

No ale skąd ta Niania? Otóż, tak jak w bajce, w której grupa niesfornych dzieciaków potrzebuje wsparcia, a czasem i dyscypliny, nie wiedząc o tym, tak i przedsiębiorstwa działające na jednym terenie, w jednej lub pokrewnych branżach, także potrzebują współpracy (a nie tylko konkurencji) ze sobą i jednostkami naukowymi, a nie zdają sobie z tego sprawy!

W krajach, które kapitalizm uprawiają odpowiednio długo, aby wyrosnąć z jego wieku dziecięcego (a więc i chorób tego okresu) dawno zrozumiano, że Państwo nie może pozostawiać wszystkiego „niewidzialnej ręce wolnego rynku” i powinno interweniować, zwłaszcza tam, gdzie ta interwencja wiąże się ze wsparciem inicjatyw oddolnych i umożliwia znaczne przyspieszenie procesów zachodzących w gospodarce, w celu przyspieszenia wzrostu. Klasyczni liberałowie, w tym miejscu, mówią zwykle, że jeśli coś jest potrzebne przedsiębiorcom i rynkowi, to niewątpliwie w dłuższym czasie pojawi się samo, jako efekt działalności rynku. Chcę w tym momencie przypomnieć, że w dłuższej perspektywie czasowej wszyscy będziemy martwi.

potential results not only from specific local conditions, but from the strength of cooperation and knowledge „produced” by local scientific units „pumped” to the industry. Such clusters are created to a large extent naturally, but since it has been proven that such groups, thanks to coordinated cooperation, achieve much better business results, it was decided to speed up and manage relationships between partners. And so cluster managers have appeared.

Well, but where’s that Nanny? Well, just like in a fairy tale in which a group of unruly kids needs support and sometimes discipline, without knowing about it, so companies operating on one area, in one or related industries, also need cooperation (and not just competition) with each other and with scientific units, and they do not realize it!

In countries, in which capitalism has been cultivated long enough to grow out of its tender age (and also diseases of this period), it has been understood that the state cannot leave everything to „the invisible hands of the free market” and should intervene, especially where this intervention involves the support of bottom-up initiatives and enables significant acceleration of processes taking place in the economy, in order to accelerate growth. Here, classical liberals usually say that if something is needed by entrepreneurs and the market, it will undoubtedly appear itself in the long run as a result of market activity. At this point, I would like to remind you that we will all be dead in the long run.

The imbalance in access to information, acting especially to the detriment of small and medium-sized enterprises is a fact, while the role of a modern state is to make efforts to support its own entrepreneurs, even by reducing information imbalances.

Meanwhile, the discussion among the „cluster members” of the Visegrad Group leads to a sad conclusion that clusters are just as not much expected by entrepreneurs as their role is generally underestimated by the administration! However, as far as we can forgive entrepreneurs, who are busy with the proverbial „making ends meet”, we cannot forgive governments!

Nierównowaga w dostępie do informacji, działająca szczególnie na niekorzyść małych i średnich przedsiębiorstw jest faktem, natomiast rolą nowoczesnego państwa jest podejmowanie wysiłku w celu wspierania własnych przedsiębiorców, choćby poprzez redukowanie nierównowagi informacyjnej.

From time to time, I take part in conferences or meetings on the economic development policy in Europe, America and Asia, and I must say that the level of knowledge and ideas about industrial policy, the governments of the Visegrad countries (despite significant political changes in recent years) is, simply speaking, „backward” and still anchored in „primitive neoliberalism” of the turn of the 80’s and 90’s of the previous century!

Meanwhile, I am deeply convinced that clusters are one of the best tools to support companies’ competitiveness. Clusters

11 // 68

Tymczasem dyskusja w gronie „klastrowiczów” Grupy Wyszehradzkiej doprowadza do smutnej konstatacji, że klastry są tak samo mało oczekiwane przez przedsiębiorców jak i ich rola jest powszechnie niedoceniana przez administrację! O ile jednak przedsiębiorcom, zajętym na co dzień przysłowiowym „wiązaniem końca z końcem” można to wybaczyć, o tyle rządom już nie!

Od czasu do czasu biorę udział w konferencjach, czy też spotkaniach dotyczących polityki rozwoju gospodarczego w Europie, Ameryce i Azji, i muszę stwierdzić, że poziom wiedzy i wyobrażeń o polityce przemysłowej, rządów krajów Wyszehradzkich (i to mimo istotnych zmian politycznych w ostatnich latach) jest, mówiąc wprost „zacofany” i ciągle zakotwiczony w „prymitywnym neoliberalizmie” przełomu lat 80-tych i 90tych poprzedniego wieku!

Tymczasem jestem głęboko przekonany, że klastry są jednym z najlepszych narzędzi do wspierania konkurencyjności firm.

Klastry są tworzone oddolnie przez samych przedsiębiorców, przez co łatwiej buduje się zaufanie, a animatorzy klastrów działają głównie pro bono. Klastry są organizacjami, które działają efektywne, bowiem bardzo małymi środkami, kilkuosobowymi grupami pracowników, potrafimy robić rzeczy duże. Budujemy tkankę społeczna, zaufanie pomiędzy podmiotami, ludźmi, instytucjami. Wiemy, przecież, że w krajach tej części Europy, wszyscy mamy problem zerwanych więzi społecznych i braku zaufania, przede wszystkim do instytucji publicznych, a także trudności w budowaniu struktur współpracujących ponad „silosami” nauki, biznesu i administracji.

Klastry są miejscem gdzie można te problemy rozwiązywać.

Klastry, zwłaszcza te dojrzałe, bardzo dobrze reprezentują swoich członków w relacjach i z administracja publiczna i z nauką, bowiem stwarzają organizacyjną reprezentację dla małych i średnich przedsiębiorstw, które działając w pojedynkę nie są partnerem dla dużych instytucji, jakimi są uczelnie i uniwersytety, czy lokalny samorząd. Nie chodzi tu jedynie o reprezentację, ale także o koordynowanie działań, czy nawet strategii biznesowej i innowacyjnej, dotychczas rozproszonych firm.

Klastry potrafią zorganizować konkretne wsparcie finansowo-organizacyjne, klastry mogą budować wspólną infrastrukturę badawczą, nabywać wspólnie maszyny i urządzenia i nimi się dzielić, wspólnie reprezentować firmy na targach, organizować misje zagraniczne, prowadzić wspólny marketing, wspólnie przyciągać inwestorów, czy nawet udzielać wsparcia finansowego stowarzyszonym firmom. Dzięki współpracy ze sferą edukacji, nasze organizacje, pomagają znaleźć i rozwijać umiejętności pracowników.

are created from the bottom-up by entrepreneurs themselves, which makes it easier to build trust, and cluster animators work mainly pro bono. Clusters are organizations that work effectively, because with very small resources, small groups of employees, we can do big things. We build social tissue, trust between subjects, people and institutions. We know, that in the countries of this part of Europe, we all have a problem of broken social ties and distrust, above all to public institutions, as well as difficulties in building structures cooperating over „silos” of science, business and administration. Clusters are a place, where these problems can be solved.

Clusters, especially mature ones, represent their members very well in relations with public administration and science, because they create an organizational representation for small and medium enterprises, which acting alone are not a partner for large institutions such as schools and universities or local selfgovernments. This is not only about representation, but also about coordinating activities, or even business and innovation strategies of previously dispersed companies.

Clusters can organize specific financial and organizational support, can build common research infrastructure, jointly purchase machines and equipment and share them, jointly represent companies at fairs, organize foreign missions, run joint marketing, attract investors together, or even provide financial support to affiliate companies. Thanks to cooperation with the sphere of education, our organizations help to find and develop employees’ skills.

All these activities have been conducted for years by the clusters environment, however, unfortunately, more and more often we get the impression that our efforts are not noticed by the regional and central administration, and this is the feeling of clusters representing all the countries of the Visegrad Group.

12 // 68

Wszystkie te działania są prowadzone od lat przez środowisko klastrów, niestety, coraz częściej odnosimy wrażenie, że nasz wysiłek nie jest zauważany przez regionalną i centralną administrację, i jest to poczucie klastrów reprezentujących wszystkie kraje Grupy Wyszehradzkiej.

Jak to często bywa w życiu, zwłaszcza w Europie Centralnej, my, klastry Grupy Wyszehradzkiej, działamy i radzimy sobie we wspieraniu firm, pomimo braku zainteresowania naszą działalnością i przy bardzo małej skali pomocy ze strony Państwa. Jak tytułowa Niania McFee, robimy swoje z niezgorszym skutkiem. Chcemy tylko przypomnieć, że możemy robić znacznie więcej, szybciej i bardziej efektywnie, dla dobra firm i regionów. Oferta jest na stole, drogie rządy Grupy Wyszehradzkiej …

As is often the case in life, especially in Central Europe, we, the clusters of the Visegrad Group, act and cope in supporting companies, despite the lack of interest in our activities and with a very small scale of help from the State. Like the title Nanny McFee, we do our work with a nice effect. We just want to remind that we can do much more, faster and more efficiently, for the benefit of companies and regions. The offer is on the table, dear governments of the Visegrad Group ...

Krzysztof Krystowski, Prezes Związku Pracodawców Klastry Polskie President of the Employers‘ Association Polish Clusters

Mamy potencjał stać się motorem napędowym Unii Europejskiej We have the potential to become the driving force of the European Union

13 // 68

Kongres Klastrów Grupy Wyszehradzkiej jest impulsem do tego, aby rozmawiać na temat rozwoju klastrów przemysłowych i budować potencjał współpracy pomiędzy organizacjami klastrowymi z krajów Grupy Wyszehradzkiej. To również dobra okazja do tego, aby pokazać jaka jest rola klastrów w procesie inteligentnej reindustrializacji oraz transformacji cyfrowej gospodarek państw Grupy Wyszehradzkiej. Dzisiaj Polska, Czechy, Słowacja i Węgry stają przed unikalną szansą budowy w perspektywie najbliższych 10 czy 15 lat innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki, której siłą napędową będzie wykorzystanie zgromadzonych zasobów wiedzy i technologii cyfrowych.

The Congress of Clusters of the Visegrad Group is an impulse to talk about the development of industrial clusters and to build the potential of cooperation between cluster organizations from the Visegrad Group countries. It’s also a good opportunity to show what the role of clusters is in the process of industrialization and intelligent digital transition of economies of the Visegrad Group. Today, Poland, Czech Republic, Slovakia and Hungary are faced with a unique opportunity to build the innovative and competitive economy in the next 10 or 15 years, the driving force of which will be the use of this wealth of knowledge and digital technologies.

Polska Prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej, wśród swoich priorytetów akcentowała potrzebę dialogu i współpracy w zakresie stworzenia na rzecz regionu wiodącego centrum innowacji w ramach Unii Europejskiej. W tym celu zorganizowany został m.in. Kongres Innowatorów Europy Środkowo-Wschodniej, który odbył się w marcu 2017 r. w Warszawie z udziałem szefów rządów krajów Grupy Wyszehradzkiej. W trakcie kongresu została podpisana przez premierów Polski, Czech, Słowacji i Węgier deklaracja warszawska dotycząca współpracy państw Grupy w dziedzinie badań, rozwoju i innowacji, która przewiduje m.in. pomoc dla innowacyjnych firm, dla start-upów i innowacyjności, transformacji cyfrowej na rzecz Grupy V4. Kierunkiem jest tutaj czwarta rewolucja przemysłowa, czyli Przemysł 4.0 który dużo bardziej akcentuje rolę cyfryzacji i robotyzacji procesów produkcji oraz potrzebę zmiany modelu budowania przewagi konkurencyjnej w oparciu o cenę i niskie koszty pracy. To oczywiście wiążę się ze zmianą paradygmatu gospodarczego i dla Polski i dla państw całej Grupy.

W Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju Premiera Mateusza Morawieckiego została zaznaczona bardzo istotna rola reindustrializacji rozumianej, jako pełne wykorzystanie innowacji technologicznych i organizacyjnych w przemyśle oraz skoncentrowanie się na tzw. inteligentnych specjalizacjach.

Wskazanie tzw. smart specialisation i koncentracja na tych obszarach jest czymś, co pozwala na wykorzystanie w pełni zasobów kompetencyjnych, wiedzy, czyli tego czym charakteryzują się klastry przemysłowe. Klastry są tutaj absolutnie partnerem, integratorem, tym co może z nami ten potencjał wspólnie budować.

Wychodząc naprzeciw rekomendacjom Komisji Europejskiej, została wdrożona koncepcja tzw. Krajowych Klastrów Kluczowych (do tej pory zorganizowano dwa konkursy na KKK, trzeci jest w trakcie realizacji), które posiadają istotną rolę dla gospodarki i wysoką konkurencyjność międzynarodową.

The Polish Presidency of the Visegrad Group, among its priorities emphasized the need for dialogue and cooperation in the creation of a leading centre of innovation within the European Union for the region.

For this purpose, among others, the Congress of Innovators of Central and Eastern Europe was organised, which was held in March 2017 in Warsaw with the participation of the heads of governments of the Visegrad Group. During the congress, a Warsaw declaration was signed by the prime ministers of Poland, the Czech Republic, Slovakia and Hungary regarding the cooperation of the Group countries in the field of research, development and innovation, which provides, among others, help for innovative companies, start-ups and innovations, digital transformation for the benefit of the V4 Group. The direction here is the fourth industrial revolution, i.e. Industry 4.0, which emphasizes the role of digitization and robotization of production processes much more and the need to change the model of building a competitive advantage based on price and low labour costs. This, of course, involves changing the economic paradigm for the Polish State and for the entire Group. In the Strategy for the Responsible Development of the Prime Minister Mateusz Morawiecki, the very important role of reindustrialisation, understood as the full use of technological and organizational innovations in industry and the focus on the so-called smart specializations, has been emphasized. Indication

14 // 68

K

raje Grupy Wyszehradzkiej mają podobną strukturę gospodarczą, charakteryzuje je dość duży udział przemysłu. W Czechach przekracza on 30 proc., w Polsce i pozostałych krajach jest to niespełna 30 proc. przy średniej dla krajów starej Unii na poziomie 17 proc. Wciąż jest to jednak przemysł mniej produktywny niż w Europie Zachodniej. Stąd też potrzeba, aby przekierować go na tory nowoczesnego, zasilanego cyfryzacją i robotyzacją Przemysłu 4.0. Rola klastrów jest tutaj ogromna Artur Soboń, Wiceminister Inwestycji i Rozwoju

15 // 68

T

he countries of the Visegrad Group have a similar economic structure and are characterized by a fairly large share of industry. In the Czech Republic it exceeds 30%, in Poland and other countries it is less than 30% with the average at the level of 17% for the old EU countries. Still, this is a less productive industry than in Western Europe. Hence the need to redirect it to the tracks of a modern Industry 4.0. powered by digitization and robotization.

The role of clusters is huge here.

Artur Soboń, Deputy Minister of Investment and Development

Rząd Rzeczpospolitej Polskiej stara się realizować wspieranie inicjatyw klastrowych również poprzez wydatkowanie środków europejskich w ramach POIR 2014-2020, programie w którym jest m.in. poddziałanie umiędzynarodowienie KKK i wsparcie ze strony państwa na rzecz klastrów projektów, które będą realizowane wspólnie z firmami z sektora MMSP po to, aby podnieść zdolność klastra do współpracy z podmiotami z zagranicy.

Wyrażam satysfakcję, że zapoczątkowana w roku 1991 r. współpraca w ramach Trójkąta Wyszehradzkiego ma mocne potwierdzenie zgodnego współdziałania Polski, Czech, Węgier i Słowacji na rzecz budowy przez nasze kraje unikatowego w skali Europy obszaru gospodarczego. Dzięki wdrożeniu bardziej innowacyjnych rozwiązań, innowacyjnego modelu rozwoju, chcielibyśmy aby ta cześć Europy stała się motorem rozwoju całej Unii Europejskiej i całej europejskiej gospodarki. Mamy w tym zakresie potencjał.

of the so-called smart specialization and concentration on these areas is something that enables to fully use the competence resources and knowledge, i.e. what characterize industrial clusters. Clusters are absolutely a partner here, an integrator, a thing that can build this potential together with us.

In order to meet the recommendations of the European Commission, the concept of the so-called National Key Clusters have been implemented (two competitions for the NKC have been organized so far, the third is being executed), which have an important role for the economy and high international competitiveness. The Government of the Republic of Poland is trying to implement support for cluster initiatives also by spending European funds under Smart Growth Operational Programme 20142020, a program which includes, among others, the internationalization of the NKC and state support for projects of clusters that will be implemented jointly with companies from the MSME sector in order to increase the cluster’s ability to cooperate with foreign entities.

I express satisfaction that the cooperation initiated in 1991 within the framework of the Visegrad Triangle has a strong confirmation of the cooperation of Poland, the Czech Republic, Hungary and Slovakia in favour of building a unique economic area in Europe by our countries. Thanks to the implementation of more innovative solutions, an innovative development model, we would like this part of Europe to become a driving force for the development of the entire European Union and the entire European economy. We have potential in this respect.

Artur Soboń, Wiceminister Inwestycji i Rozwoju Deputy Minister of Investment and Development

16 // 68

Politechnika biznesu University of Technology of business

Gliwice, w których odbywa się 1. Kongres Klastrów Wyszehradzkich, to miasto szczególnie predysponowane do tego, aby być gospodarzem pierwszej edycji tego wydarzenia. Przede wszystkim z powodu transformacji gospodarczej, którą region przeszedł w ciągu ostatnich 20 lat. Górny Śląsk przez wiele lat był regionem zdominowanym przez przemysł ciężki i górniczy, którego rozwój miała wspierać utworzona w 1945 r. Politechnika Śląska. W trakcie tych ostatnich 73 lat uczelnia przechodziła transformację, tak samo jak zmieniał się przemysł.

Aktualnie przemysł górniczy jest obecny na Śląsku, ale jest to również region, w którym dominują zaawansowane technologie branży samochodowej i lotniczej.

Gliwice, where 1st Visegrad Clusters Congress is held, is a city particularly predisposed to be the host of the first edition of this event. First of all due to the economic transformation which the region underwent in the course of last 20 years. For many years Upper Silesia was a region dominated by heavy and coalmining industry and Silesian University of Technology, established in 1945, was supposed to support its development. In the course of these past 73 years the university underwent transformation, the same way as the industry was changing. Nowadays coalmining industry is present in Silesia, but it is also a region where advanced technologies of automotive and aviation industry dominate.

Politechnika Śląska (4. uczelnia techniczna w Polsce oraz 9. uczelnia akademicka w naszym kraju) znajduje się w sercu polskiego przemysłu motoryzacyjnego, współpracując na wielu płaszczyznach z dużymi firmami, ale również z małymi i średnimi przedsiębiorstwami.

The Silesian University of Technology (the 4th technical university in Poland and the 9th academic institution of higher education) is in the heart of Polish automotive industry, cooperating in a wide range of areas with big companies, but also with small and medium-sized enterprises.

17 // 68

Jedną z form współpracy pomiędzy uczelnią a przedsiębiorcami są doktoraty wdrożeniowe, które dają możliwość transferu wiedzy z uczelni do firm, sprawdzenia koncepcji, które powstają w firmach, i przeprowadzania badań na aparaturze badawczej, która jest dostępna na uczelni, a często jest niedostępna dla małych i średnich przedsiębiorstw z uwagi na koszty. Obecnie na naszej uczelni realizowanych jest łącznie ponad 140 takich doktoratów. Na Politechnice Śląskiej od kilkunastu lat organizowany jest również konkurs „Mój pomysł na biznes”, gdzie zgłaszające się zespoły, chcące zrealizować swój pomysł na biznes, otrzymują niezbędne wsparcie merytoryczne uczelni, a także mogą wygrać środki finansowe na realizację swoich biznesplanów. Przykładem zwycięskiego pomysłu jest inteligentna ławka na baterię słoneczną, która umożliwia bezprzewodowe ładowanie urządzeń mobilnych w miejscach publicznych – produkt został wdrożony do produkcji komercyjnej.

One of the forms of cooperation between the university and entrepreneurs are implementation doctoral courses, which give the possibility to transfer knowledge from the university to companies, checking concepts created in companies and carrying out studies on study apparatus, which is available at the university and which is often not available to small and mediumsized enterprises because of costs. Presently at our university in total more than 140 of such doctoral courses are being realized. Over the last twelve years at the Silesian University of Technology we also organize the contest “My idea for business”, where the teams that want to carry out their idea for business, receive necessary technical support from the university and also they can win funds for the implementation of their business plans. An example of a winning idea is the solar battery-powered intelligent bench that enables to charge mobile devices without the wire in public places – the product has been introduced into commercial production.

The University of Technology is also open to new forms of education, such as e-learning and project-oriented teaching. The university also cooperates with the Katowice Special Economic Zone and Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster as part of dual studies in the field of Mechanics and Mechanical Engineering. A student, completing such course, apart from higher education, has already got 3-year job seniority, experience and expertise acquired at various positions. It makes him or her more desirable on the labour market. In this way companies can also recruit their future employees.

The university continues to take part in new initiatives connected with implementation of new technologies, such as the Silesian Centre for Competences of Industry 4.0. Last year in Gliwice was also signed the agreement concerning the creation of PolishGerman Centre of Light Hybrid Structures. On the Polish part the Centre is formed by the Silesian University of Technology, the city of Gliwice, the Katowice Special Economic Zone, whose largest sub-zone operates in Gliwice, and the Federation of Aviation Companies “Bielsko” (the Silesian Aviation Cluster). The University of Technology is the connector and the heart of this undertaking.

Politechnika jest także otwarta na nowe formy kształcenia, takie jak kształcenie e-learningowe oraz nauczanie zorientowane projektowo. Uczelnia współpracuje również z Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną oraz Klastrem Silesia Automotive & Advanced Manufacturing w ramach studiów dualnych na kierunku mechanika i budowa maszyn. Student, kończąc takie studia, oprócz wyższego wykształcenia posiada już 3-letni staż pracy, doświadczenie i fachową wiedzę pozyskaną na różnych stanowiskach. Czyni go to bardziej pożądanym na rynku pracy. W ten sposób firmy mogą również rekrutować przyszłych pracowników.

18 // 68

Uczelnia nieustannie włącza się w nowe inicjatywy związane z wdrażaniem nowych technologii, takie jak Śląskie Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0. W ubiegłym roku zostało również podpisane w Gliwicach porozumienie w sprawie utworzenia Polsko-Niemieckiego Centrum Hybrydowych Konstrukcji Lekkich. Ze strony polskiej Centrum tworzą Politechnika Śląska, miasto Gliwice, Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna, której największa podstrefa działa w Gliwicach, oraz Federacja Firm Lotniczych „Bielsko” (Śląski Klaster Lotniczy). Politechnika jest łącznikiem i osią tego przedsięwzięcia.

Politechnika Śląska współpracuje zarówno z małymi i średnimi, jak i dużymi przedsiębiorstwami, prowadzi innowacyjne badania naukowe oraz prace rozwojowe, a także kształci wysoko wykwalifikowane kadry na potrzeby współczesnego przemysłu. Jest inicjatorem wdrażania innowacyjnych rozwiązań technologicznych i biznesowych oraz aktywnie wpływa na rozwój regionu.

The Silesian University of Technology cooperates both with small and medium, as well as large-sized enterprises, carries out innovative scientific research and development work, but also educates highly-qualified personnel for the purposes of contemporary industry. It is the initiator of implementation of innovative technological and business solutions and it has an active influence on the development of the region.

Prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, Rektor Politechniki Śląskiej, the Rector of the Silesian University of Technology

19 // 68

01

Reindustrializacja Europy zaczyna się w Grupie Wyszehradzkiej The reindustrialisation of Europe begins in the Visegrad Group Dzień I – 25 września 2018 r. | 12:00-13:30

Day I – 25 September 2018

Odpowiedź klastrów na wyzwania przemysłu 4.0. Jaki wkład w rozwój UE ma przemysł państw grupy wyszehradzkiej? Jak wykorzystać potencjał firm regionu? Czy klastry są uniwersalnym narzędziem rozwoju regionalnego?

Clusters’ response to Industry 4.0. challenges. What contribution to the development of the EU has the industry of the Visegrad Group countries? How to use the potential of the region’s companies? Are clusters a universal tool for regional development?

KRZYSZTOF KRYSTOWSKI MODERATOR Prezes Związku Pracodawców Klastry Polskie President of the Employers’ Association Polish Clusters

ARTUR SOBOŃ Wiceminister Inwestycji i Rozwoju, Polska Deputy Minister of Investment and Development, Poland

PAVLA BŘUSKOVÁ Prezes, National Cluster Association, Czechy President, National Cluster Association, Czech Republic

MÓNIKA GORTVA-KÓNYA Manager Software Innovation Pole Cluster, Węgry Manager Software Innovation Pole Cluster, Hungary

20 // 68

LUCIA SEEL Communication & Content Manager, European Cluster Collaboration Platform, EU

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

•

•

•

•

Brak współpracy między klastrami V4, przy jednoczesnej silnej potrzebie takiej współpracy - ze względu na wspólnotę interesów ważnego regionu Europy.

Lack of cooperation between V4 clusters, with a strong need for such cooperation - due to the community of interests of an important European region.

Rola V4, jako szybko rozwijającego się rynku w ramach UE (64 mln obywateli, 1 bln euro PKB) i potrzebę zwiększania wysiłków w celu „doganiania” zamożnych krajów.

The role of V4 as a rapidly growing market within the EU (64 million citizens, 1 trillion Euro of GDP) and the need to increase efforts to “catch up” affluent countries.

Istotna rola przemysłu w krajach V4, które należą do pierwszej 5. krajów członkowskich UE o największym udziale przemysłu w PKB).

The important role of industry in the V4 countries, which belong to the first 5 EU member states with the largest share of industry in GDP).

Wzrost gospodarczy w krajach V4 należy do najwyższych w UE, ale obserwowany wzrost wynagrodzeń wymusza poszukiwanie nowych przewag konkurencyjnych. Innowacje są podstawą wdrażania tzw. Przemysłu 4.0 opartego na technologiach ICT, robotyzacji, automatyzacji procesów. Klastry wspierają swoje przedsiębiorstwa w łatwiejszej absorbcji nowych rozwiązań, także dzięki bliskiej współpracy z jednostkami naukowymi. Wsparcie samorządu lokalnego przyspiesza proces innowacji w regionach oraz przyciąganie inwestycji (w tym zagranicznych).

Economic growth in the V4 countries is one of the highest in the EU, but the observed increase in wages enforces the search for new competitive advantages. Innovations are the basis for the implementation of the so-called Industry 4.0 based on ICT technologies, robotics, process automation. Clusters support their enterprises in the easier absorption of new solutions, also thanks to close cooperation with scientific units. Support for local self-government accelerates the process of innovation in regions and attracting investments (including foreign ones).

Przemysł 4.0 opiera się na rewolucji w ICT. Kraje V4 należą obecnie do wiodących gospodarek, także w zakresie wytwarzania oprogramowania. Np. Węgry należą do liderów pod względem liczby zatrudnionych w branży ICT. Industry 4.0 is based on the revolution in ICT. The V4 countries are currently among the leading economies, also in the field of software development. Eg. Hungary is among the leaders in terms of the number of employees in the ICT industry.

Wsparcie administracji centralnej i samorządowej dla działalności klastrów w krajach V4 jest bardzo małe. Po latach intensywnego promowania klastrów, jako narzędzia wspierającego rozwój regionalny, w perspektywie finansowej 2014-2020 pomoc UE została drastycznie ograniczona, co odbiło się bardzo negatywnie na działalności klastrów V4, które ciągle pozostają we wczesnej fazie rozwoju.

Support for central and local government administration for clusters in the V4 countries is very small. After years of intensive promotion of clusters as a tool supporting regional development, in the 2014-2020 financial perspective, EU assistance has been drastically reduced, which has had a very negative impact on the activities of V4 clusters, which are still at an early stage of development.

UE posiada wiele programów intensywnie wspierających klastry uważając, że są one waż-

21 // 68

nym narzędziem pomocy przedsiębiorcom i regionom w podnoszeniu ich konkurencyjności. Klastry mają być też nośnikiem rozwoju inteligentnych specjalizacji regionalnych i krajowych, a poprzez to „kręgosłupem” społeczno-gospodarczym systemu implementacji rozwiązań i technologii z obszaru Przemysłu 4.0.

The EU has many programs that intensely support clusters, believing that they are an important tool to help entrepreneurs and regions to improve their competitiveness. Clusters are also supposed to be the carrier of the development of smart regional and national specialities, and thus the socio-economic backbone of the system of implementing solutions and technologies in the area of Industry 4.0.

22 // 68

02

Klastry kluczowe, finansowanie klastrów w UE i krajach grupy wyszehradzkiej, inteligentne specjalizacje Key clusters, financing of clusters in the EU and in the countries of the Visegrad group, intelligent specializations

Dzień I – 25 września 2018 r. | 14:30-16:00

Day I – 25 September 2018

Jak finansowana jest działalność klastrów w poszczególnych krajach Grupy Wyszehradzkiej, a jak w krajach UE? Co można poprawić w metodach finansowania. Inteligentne specjalizacje przemysłowe i technologiczne sposobem na rozwój silnych stron gospodarek regionu.

How is the operation of clusters financed in individual countries of the Visegrad Group, and how in the EU countries? What can be improved in financing methods. Intelligent industrial and technological specializations as a way to develop the strengths of the region’s economies.

KRZYSZTOF KRYSTOWSKI MODERATOR Prezes Związku Pracodawców Klastry Polskie President of the Employers’ Association Polish Clusters

ROBERT WENZEL Departament Wdrażania Funduszy Strukturalnych, Ministerstwo Przemysłu i Handlu, Czechy Department of Implementation of Structural Funds, Ministry of Industry and Trade, Czech Republic

JAN STANIŁKO Dyrektor Departamentu Innowacji, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Polska Director of the Innovation Department, Ministry of Entrepreneurship and Technology, Poland

BOŻENA LUBLIŃSKA - KASPRZAK Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (w latach 2009-2016), Polska President of the Polish Agency for Enterprise Development (in 2009-2016), Poland

23 // 68

WOJCIECH ZIELIŃSKI Adwokat, Kancelaria KRLZ - Przedstawiciele Klastra Zrównoważona Infrastruktura, status Krajowego Klastra Kluczowego, Polska), prezentacja innowacyjnych rozwiązań w klastrze na przykładzie Energylandia Attorney at Law, KRLZ Law Office - Representative of the Sustainable Infrastructure Cluster, status of the National Key Cluster, Poland), presentation of innovative solutions in the cluster on the example of Energylandia

RADOSLAW SITEK Dyrektor ds. Innowacji, Park Rozrywki Energylandia - Przedstawiciel Klastra Zrównoważona Infrastruktura, status Krajowego Klastra Kluczowego, Polska), prezentacja innowacyjnych rozwiązań w klastrze na przykładzie Energylandia Director of Innovation, Energylandia Park - Representative of the Sustainable Infrastructure Cluster, status of the National Key Cluster, Poland), presentation of innovative solutions in the cluster on the example of Energylandia

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

•

Przez wiele lat klastry były uważane w UE za ważne narzędzie wspierania rozwoju gospodarczego regionów. Pierwsze klastry powstawały już w latach 90. XX w. Przez lata ich finansowanie ze środków publicznych osiągnęło znaczny poziom. Podczas planowania kolejnej perspektywy finansowej UE zmieniono formę wspierania klastrów z finansowania podmiotowego na finansowanie współpracy między klastrami m.in. w celu wsparcia ekspansji zagranicznej firm należących do klastrów.

For many years, clusters have been considered as an important tool for supporting the economic development of the regions in the EU. The first clusters were created already in the 90sof the 20th century. Over the years, their funding from public funds has reached a significant level. When planning the next EU financial perspective, the form of supporting clusters from the subject-based financing to financing cooperation between clusters has been changed to, among others, support the expansion of foreign companies belonging to clusters.

Klastry w krajach V4 powstawały głównie w latach 2005-2015. Wiele z nich pozostaje wciąż w fazie wczesnego rozwoju. Polityka UE, a także sposób jej implementacji przez państwa V4, nie przewiduje wspieranie klastrów w tej fazie Clusters in the V4 countries were created mainly in 2005-2015.Many of them are still in the early development stage. The EU policy, as well as the way it is implemented by the V4 states, does not provide support for clusters in this phase Przedstawiciele klastrów i eksperci podkreślali potrzebę redefinicji polityki państwa wobec klastrów. Przedstawiono różne metody wsparcia przez rządy i samorządy państw V4.

Jednym z przykładów jest program czeskiego rządu, który zakłada wsparcie kwotą od 80 do 200 tys. euro początkujących inicjatyw klastrowych.

Representatives of clusters and experts emphasized the need to redefine the state’s policy towards clusters. Various methods of support by governments and local governments of V4 countries has been presented. One example is the Czech government’s program, which assumes support from 80,000 to 200,000 Euro for beginner cluster initiatives.

Część ekspertów i przedstawicieli klastrów uznało, że obecnie polityka państwa polskiego wobec klastrów nie istnieje - podczas gdy w Europie i na świecie, jest to powszechnie stosowany instrument wzrostu przedsiębiorczości.

Some experts and representatives of clusters acknowledged that currently the policy of the

24 // 68

•

•

Polish state towards clusters does not exist - while in Europe and in the world, it is a commonly used instrument of entrepreneurship growth.

Wykorzystywanie klastrów do realizacji celów komercyjnych odbiera możliwość realizacji misji gospodarczej.

The use of clusters for commercial purposes deprives of the possibility of carrying out an economic mission.

Mimo znacznych trudności w finansowaniu publicznym, poszczególne klastry osiągają sukcesy we wspieraniu działalności swoich członków, zwłaszcza poprzez kojarzenie biznesu z nauką. Jako pozytywny przykład przedstawiono firmę Energylandia, która rozwija z powodzeniem innowacyjną działalność w obszarze rozrywki rodzinnej, dzięki bliskiej współpracy z jednostkami naukowymi.

Despite considerable difficulties in public financing, individual clusters achieve success in supporting the activities of their members, especially by associating business with science. A positive example was presented by Energylandia, which is successfully developing innovative activities in the field of family entertainment, thanks to close cooperation with scientific units.

25 // 68

03

Klastry a inwestycje zagraniczne Clusters and foreign investments

Dzień I – 25 września 2018 r. | 16:00-17:00

Day I – 25 September 2018

Strefy ekonomiczne, ich znaczenie, przyszłość i relacje z działalnością klastra. Czy klastry przyciągają inwestycje zagraniczne? Atrakcyjność krajów wyszehradzkich dla inwestorów zagranicznych, czy klastry ją zwiększają poprzez rozwój technologii, zasobów ludzkich i kapitału społecznego?

Economic zones, their importance, future and relations with the cluster’s activities. Do clusters attract foreign investments? The attractiveness of the Visegrad countries for foreign investors, do clusters increase it through the development of technology, human resources and social capital?

PAVLA BŘUSKOVÁ MODERATOR Prezes, National Cluster Association, Czechy President, National Cluster Association, Czech Republic

ARTUR TERLICKI Szef Zespołu Projektów Międzynarodowych, Polska Agencja Inwestycji i Handlu, Polska Head of the International Projects Team, Polish Investment and Trade Agency, Poland

ŁUKASZ GÓRECKI Manager Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Klaster, Polska Manager of Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster, Polska

JANA ŠMOTKOVÁ CzechInvest, Czechy CzechInvest, Czech Republic

26 // 68

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

•

•

•

Klastry mogą przyciągać inwestycje zagraniczne niczym magnes. Przykładem jest Arabia Saudyjska, gdzie klastry są ważnym elementem promocji kraju.

Clusters can attract foreign investments like a magnet. An example is Saudi Arabia, where clusters are an important element of the country’s promotion.

Obecnie w Czechach i Polsce, klastry jako narzędzie przyciągania inwestorów nie są wykorzystywane przez odpowiednie instytucje, np. CzechInvest, który w ogóle nie uwzględnia klastrów w swoich materiałach promocyjnych. Również kwestia (zdolność klastrów do przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych) nie została zbadana w żadnym badaniu.

Currently, in the Czech Republic and Poland, clusters as a tool for attracting investors are not used by relevant institutions, for example CzechInvest, which does not include clusters in its promotional materials at all. Also, the issue (the ability of clusters to attract foreign direct investment) has not been examined in any study.

W Polsce, przykład Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster, który jest zlokalizowany w Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, ilustruje tezę o naturalnej synergii klastrów i stref ekonomicznych. Szereg firm zagranicznych zostało zaproszonych przez koordynatora klastra do inwestycji w strefie. Klaster pomaga im rozwijać projekty w regionie i stanowi centrum współpracy firm zagranicznych ze szkołami, nauką i innymi firmami.

In Poland, the example of Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster, which is located in the Katowice Special Economic Zone, illustrates the thesis about the natural synergy of clusters and economic zones. A number of foreign companies have been invited by the cluster coordinator to invest in the zone. The cluster helps them develop projects in the region and is a centre of cooperation between foreign companies and schools, science and other companies.

Atrakcyjność kraju dla inwestorów zagranicznych nie może już dłużej opierać się na niskich kosztach pracy i dlatego pożądana jest wartość dodana, taka jak nawiązana współpraca pomiędzy firmami i uczelniami, wspólne korzystanie z potencjału i dostępnej infrastruktury reprezentowanej przez klastry.

The attractiveness of the country for foreign investors can no longer be based on low labour costs, and therefore, added value is desirable, such as established cooperation between companies and universities, joint use of the potential and available infrastructure represented by clusters.

Przedstawiciele obu agencji państwowych (PAIH i CzechInvest) zalecili, aby rząd zwrócił większą uwagę na klastry w zakresie ich promocji, jakości zarządzania, dostępności szkoleń i szerszej świadomości klastrów w ogóle. np. W Czechach klastry nie są powiązane ze strefami ekonomicznymi, co oceniono jako błąd.

Representatives of both state agencies (PAIH and CzechInvest) recommended that the government should pay more attention to clusters in terms of their promotion, quality of management, availability of training and wider awareness of clusters in general. Eg. in the Czech Republic, clusters are not linked to economic zones, which has been assessed as an error.

Atrakcyjność krajów wyszehradzkich dla inwestorów zagranicznych można zwiększyć w oparciu o wspólną politykę klastrową krajów V4, zachęcanie do współpracy międzyklastrowej i międzysektorowej pomiędzy klastrami V4 w obszarze S3.

The attractiveness of Visegrad countries for foreign investors can be increased on the basis of a common cluster policy of V4 countries, encouraging inter-cluster and cross-sectoral cooperation between V4 clusters in the S3 area.

27 // 68

04

Innowacje w klastrach Innovations in clusters

Dzień I – 25 września 2018 r. | 17:00-18:00

Day I – 25 September 2018

Dlaczego klastry stały się miejscami innowacji na świecie, jak to działa w Grupie Wyszehradzkiej.

Co jest kluczowym czynnikiem innowacji? Czy firmy Grupy Wyszehradzkiej są innowacyjne?

Jak zwiększyć konkurencyjność firm regionu?

Why clusters have become places of innovation in the world, how it works in the Visegrad Group. What is the key factor of innovation? Are the Visegrad Group companies innovative? How to increase the competitiveness of the region’s companies?

PAWEŁ NOWICKI MODERATOR Prezes BTM Investmets, BioTechMed Cluster Mazovia, Wiceprezes Związku Pracodawców Klastry Polskie, President of BTM Investmets, BioTechMed Cluster Mazovia, Vice President of the Employers’ Association Polish Clusters

28 // 68

PROF. DR HAB. INŻ. MACIEJ CHOROWSKI Dyrektor, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, Polska Director, National Centre for Research and Development, Poland

TADEUSZ TENDERENDA InPhoTech, Klaster Fotoniki i Światłowodów, Polska InPhoTech, Photonics and Fiber Optic Cluster, Poland

ROBERT WENZEL Departament Wdrażania Funduszy Strukturalnych, Ministerstwo Przemysłu i Handlu, Czechy Department of Implementation of Structural Funds, Ministry of Industry and Trade, Czech Republic

JAROSŁAW BULANDA Dyrektor Zarządzający, Śląski Klaster Lotniczy (status Krajowego Klastra Kluczowego, Polska) Managing Director, Silesian Aviation Cluster (status of the National Key Cluster, Poland)

AGNIESZKA RAJCZUK-SZCZEPAŃSKA Ekspert z obszaru HR, Coachway Partners, Polska HR Expert, Coachway Partners, Poland

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI: MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

Firmy widzą korzyści ze współpracy z nauką. Początkowa współpraca wymaga jednak czasu, zaufania i pieniędzy. Wydatki łączne krajów V4 na badania i rozwój są kilkudziesięciokrotnie mniejsze niż wydatki 5 firm amerykańskich (tzw. FAMAG – Facebook, Apple, Microsoft, Amazon, Google), dlatego trzeba szukać swoich nisz i specjalizacji, w czym wydatnie pomagają klastry.

Companies see the benefits of cooperation with science. Initial cooperation, however, requires

29 // 68

•

•

•

•

time, trust and money. The total expenditures of V4 countries for research and development are several dozen times smaller than expenses of 5 American companies (so-called FAMAG Facebook, Apple, Microsoft, Amazon, Google), so you need to look for your niches and specializations, in which clusters help considerably.

Ważnym aspektem budowania organizacji nastawionych na innowacje jest kapitał społeczny i zaufanie. Im więcej relacji będziemy budować z potrzeby autonomicznej tym bardziej to zaufanie wzrasta. Klaster jest platformą do budowania tego zaufania.

An important aspect of creating organizations focused on innovation is social capital and mutual trust. The more relationships we build from the autonomous need, the more confidence grows. The cluster is a platform for building this trust.

Istotne jest działanie bezpośrednie, w tym na rynkach międzynarodowych. Oprócz idei potrzebne są też środki – przykładem są firmy działające w Śląskim Klastrze Lotniczym, które potrzebują nowych rynków. Klaster otrzymuje wsparcie jako Krajowy Klaster Kluczowy jedynie na „internacjonalizację”, ale brak jest programów sektorowych skierowanych bezpośrednio do firm np. działających w branży lotniczych, jak np. Innolot, który jest aktualnie wygaszany.

Direct action is important, including on international markets. In addition to the idea, resources are also needed - examples are companies operating in the Silesian Aviation Cluster, which need new markets. The cluster receives support as a National Key Cluster only for „internationalization”, but there are no sectoral programs directed directly to companies such as those operating in the aviation industry, such as Innolot, which is currently being terminated.

Istotna jest świadoma polityka finansowania badań podstawowych, po to by mogły się one później integrować w produktach, które będą zdobywać globalną konkurencyjność.

The conscious policy of financing basic research is important, so that they can later integrate in products that will gain global competitiveness.

Niemcy i Francja mają duże doświadczenie z sektorowymi programami, gdzie np. klastry przygotowały własne agendy badawcze i ustalały kamienie milowe (patenty, czy technologie), a rząd podpisywał z klastrem porozumienie (cześć wsparcia finansowego była przeznaczana bezpośrednio na wsparcie technologiczne i rozwój, a część na wsparcie mentalne firm – w Polsce brak takich rozwiązań) Germany and France have extensive experience with sectoral programs, where, for example, clusters prepared their own research agendas and set milestones (patents or technologies), and the government signed an agreement with the cluster (part of financial support was allocated directly to technological support and development, and part for the mental support of companies - there are no such solutions in Poland).

30 // 68

W

ażnym aspektem tworzenia organizacji nastawionych na innowacje jest kapitał społeczny i wzajemne zaufanie. Ludzie mają naturalną potrzebę budowania więzi opartych na zaufaniu i współpracy. W związku z tym, im więcej stworzymy okazji do budowania ich w naturalny sposób, z autentycznej i autonomicznej potrzeby, tym bardziej będzie wzrastać zaufanie. Radość z działania, wynikająca z nastawienia na realizację ważnego celu, potęgowana współpracą z zespołem, na którym można polegać, powodują, że to zaufanie rośnie. Klaster jako przestrzeń autonomicznego działania zrzeszonych w nim organizacji, które wspólnie realizują istotny, wyższy cel, jest właśnie taką platformą do budowania zaufania.

A

n important aspect of creating organizations focused on innovation is social capital and mutual trust. People have a natural need to build relationships based on trust and cooperation. Therefore, the more opportunities we create to build them in a natural way, from a genuine and autonomous need, the more trust will grow. The joy of action resulting from the attitudes towards achieving an important goal, intensified by cooperation with a team you can rely on, makes this trust grow. A cluster as a space of autonomous operation of the organizations associated in it, which together implement a significant, higher goal, is just such a platform for building trust Agnieszka Rajczuk-Szczepańska Ekspert z obszaru HR, Coachway Partners, Polska HR Expert, Coachway Partners, Poland

05

Biotechnologia i technologie dla medycyny Biotechnology and technologies for medicine

Dzień II – 26 września 2018 r. | 09:00-10:00

Day II – 26 September 2018

Jak tradycyjny sektor przekształca się w przemysł innowacji. Nowe rozwiązania technologiczne dla zdrowia i żywienia. Przyszłość inteligentnych specjalizacji biotechnologicznych w krajach Grupy Wyszehradzkiej.

How the traditional sector is transformed into the innovation industry. New technological solutions for health and nutrition. The future of intelligent biotechnology specializations in the Visegrad Group countries.

PAWEŁ NOWICKI MODERATOR Prezes BTM Investments, BioTechMed Cluster Mazovia, Wiceprezes Związku Pracodawców Klastry Polskie, Polska President of BTM Investments, BioTechMed Cluster Mazovia, Vice President of the Employers’ Association Polish Clusters, Poland

31 // 68

DR HAB. ZBIGNIEW NAWRAT Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii im. Prof. Zbigniewa Religi, Klaster MedSilesia (Krajowy Klaster Kluczowy, Polska) Professor Zbigniew Religa Foundation of Cardiac Surgery Development, MedSilesia Cluster (National Key Cluster, Poland)

HANA GABRIELOVÁ HEMPOINT, Czechy HEMPOINT, Czech Republic

PETER BAUER BioINOVIA, Czechy BioINOVIA, Czech Republic

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

Trendy rynkowe w sektorze medycyny – ok. 2 mln ludzi pracuje w domach opiekując się innymi – istnieje potrzeba podniesienia jakości świadczonych usług medycznych - potrzebujemy do tego robotów medycznych, które nie tylko są mechanicznymi urządzeniami, ale również posiadają sztuczną inteligencje.

Market trends in the medical sector - about 2 million people work in homes taking care of others - there is a need to improve the quality of medical services - we need medical robots that are not only mechanical devices, but also have artificial intelligence.

Klastry z krajów Grupy Wyszehradzkiej pod względem nowym rozwiązań technologicznych realnie mają małe szanse na to, aby konkurować z takimi krajami jak Niemcy, czy Belgia. Jest to oczywiście możliwe, i można to robić, ale ważne są, oprócz potencjału ludzkiego, również pieniądze. Należy wygospodarować środki na finansowanie działań, które są długofalowe, gdzie sukces jest odległy w czasie. Ważne są też regulacje prawne w zakresie rozwiązań technologicznych.

Clusters from the Visegrad Group countries have little chance of being in competition with such countries as Germany or Belgium in terms of new technological solutions. This is of course possible, and it can be done, but money is also important in addition to human potential. We should find the funds to finance activities that are long-term, where success is remote in time. Legal regulations in the field of technological solutions are also important.

Istnieje realny potencjał do współpracy klastrów z krajów Grupy Wyszehradzkiej działających w sektorze biotechnologii i technologii dla medycyny, również w zakresie współpracy klastrów z Czech z jednostkami naukowymi z Polski, jak np. z Uniwersytetem Wrocławskim.

There is a real potential for cooperation of clusters from the Visegrad Group countries operating in the biotechnology and technology for medicine sector, also in the field of cooperation of clusters from the Czech Republic with scientific units from Poland, such as the University of Wrocław.

32 // 68

06

Finansowanie i rozwój nowych przedsiębiorstw Financing and development of new enterprises

Dzień II – 26 września 2018 r. | 10:00-11:00

Day II – 26 September 2018

Sposoby finansowania przedsiębiorstw na różnym etapie ich rozwoju. Rozwiązania finansowe, środki zwrotne i bezzwrotne. Finansowanie komercyjne i wsparcie publiczne. Jak nie zagubić się w gąszczu możliwości i … przepisów. Rozwój start-upów, przykłady ich sukcesu wspartego mądrym finansowaniem. Skąd wziąć pieniądze na biznesowy sukces?

Methods of financing enterprises at various stages of their development. Financial solutions, refundable and non-returnable. Commercial financing and public support. How not to get lost in the maze of possibilities and ... regulations. The development of start-ups, examples of their success supported by wise financing. Where to get money from for business success?

DR MAREK SZCZEPAŃSKI MODERATOR Alior Bank S.A. / MWS Consulting, Polska

33 // 68

ALEKSANDRA PODOBIŃSKA-DURKA Dyrektor Działu Funduszy Unii Europejskiej i Programów Publicznych, Alior Bank S.A., Polska Director of the European Union Funds and Public Programs Department, Alior Bank S.A., Poland

HUBERT LEWIŃSKI Kierownik Sekcji Programowania i Rozwoju, Departament Rozwoju Startupów, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Polska Manager of the Programming and Development Section, Start-up Development Department, Polish Agency for Enterprise Development, Poland

TOMASZ PONIŃSKI Prezes, Fundacja Innowacyjna Polska, Fundusz Montis Capital, Polska President, Innovative Poland Foundation, Montis Capital Fund,Poland

MARTIN MOUREK CzechInvest, Czechy CzechInvest, Czech Republic

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

Zauważalna jest poprawa dostępu firm do finansowania zewnętrznego. Dzieje się tak głównie dzięki dużym środkom UE uruchamianym w formie dotacji i instrumentów kapitałowych.

There is a noticeable improvement in the access of companies to external financing. This is mainly due to large EU funds launched in the form of subsidies and equity instruments.

W przypadku oferty finansowania bankowego znaczącym wsparciem są unijne instrumenty gwarancyjne dostępne w ramach programów ramowych (np. Horyzont 2020, COSME) i programów krajowych (przykładem jest gwarancja Biznesmax połączona z refundacją odsetek uruchomiona w polskim programie operacyjnym Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020).

In case of the bank financing offer, significant support is provided by the EU guarantee instruments available under the framework programs (e.g. Horizon 2020, COSME) and national programs (an example is the Biznesmax guarantee combined with the interest refund launched in the Smart Growth Operational Programme 2014-2020).

34 // 68

•

•

•

•

Mimo różnorodnych form dostępnego finansowania ciągle brak jest dostatecznej liczby dobrych, „bankowalnych” projektów.

Despite various forms of available financing, there is still a lack of sufficient, „banking” projects.

Bardzo istotną kwestią – szczególnie dla nowych firm - jest dostęp do profesjonalnego doradztwa i coachingu. Tego typu wsparcie powinno nie tylko ułatwiać rozwój biznesu w początkowej fazie, ale także uświadamiać potrzebę wzrostu firmy (tj. nie zatrzymywania się na etapie start-up).

A very important issue - especially for new companies - is access to professional consulting and coaching. Such support should not only facilitate business development in the initial phase, but also make the company’s need for growth (i.e. not stopping at the start-up stage) more aware.

Fundusze UE dostępne w formie instrumentów kapitałowych stanowią istotny element, który przyciąga do Polski inwestorów.

EU funds available in the form of capital instruments are an important element that attracts investors to Poland.

W polityce spójności EU można zaobserwować stopniowe ograniczanie dotacji dla MŚP na rzecz instrumentów finansowych (pożyczek/kredytów, gwarancji i instrumentów kapitałowych). Można zakładać, że ta tendencja będzie utrzymana w okresie programowania 2014-2020 - organizacje przedsiębiorców powinny aktywnie włączyć się w proces konsultowania projektowanych rozwiązań.

In the EU cohesion policy, gradual reduction of subsidies for SMEs to financial instruments (loans/credits, guarantees and equity instruments) can be observed. It can be assumed that this trend will be maintained in the 2014-2020 programming period - business organizations should actively engage in the process of consulting the proposed solutions.

35 // 68

07

Przemysł lotniczy i kosmiczny - inteligentna specjalizacja Aerospace industry - smart specialization

Dzień II – 26 września 2018 r. | 11:00-12:00

Day II – 26 September 2018

Rozwój przemysłu lotniczego w krajach Grupy Wyszehradzkiej, tradycja, teraźniejszość i przyszłość. Nowe technologie, nowe inwestycje, badania i rozwój. Współpraca międzynarodowa w branży lotniczej. Jak działają klastry lotnicze w regionie i jakie są ich sukcesy?

The development of the aviation industry in the Visegrad Group countries, tradition, the present and the future. New technologies, new investments, research and development. International cooperation in the aviation industry. How do aviation clusters operate in the region and what are their successes?

PETR TOMASEK MODERATOR Moravian Aviation Cluster, z.s., Czechy Moravian Aviation Cluster, z.s., Czech Republic

DR HAB. INŻ. MAŁGORZATA SZYMICZEK Polsko-Niemieckie Centrum Hybrydowych Konstrukcji Lekkich, Politechnika Śląska, Polska Polish - German Centre for Hybrid Lightweight Structures, Silesian University of Technology, Poland

PROF. DR HAB. WOJCIECH MOCZULSKI Politechnika Śląska, Przedstawiciel Śląskiego Klastra Lotniczego, Polska Silesian University of Technology, representative of the Silesian Aviation Cluster, Poland

BOGDAN TRACZYK Prezes, Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju, Polska President, Upper Silesian Agency of Entrepreneurship and Development, Poland

36 // 68

DR. INŻ. ROBERT BOROCH Dyrektor, Polonia Aero, Polska Director of Polonia Aero, Poland

JANA ŠMOTKOVÁ CzechInvest ESA-BIC, Czechy CzechInvest ESA- BIC, Czech Republic

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

Istnieje potrzeba współpracy wewnątrz sieci klastrów ze względu na złożoność projektów lotniczych. Klastry zazwyczaj pomagają MŚP w znalezieniu partnerów do rozwiązywania konkretnych problemów. Połączenie uniwersytetów, ośrodków badawczych, dużych firm i MŚP w klastrach jest bardzo pomocne dla przemysłu. Przykładem takiej współpracy jest Niemiecko-Polskie Centrum Hybrydowych Konstrukcji Lekkich, dedykowane do badań w lotnictwie i innych branżach, które działa w ramach Politechniki Śląskiej i jest częścią Śląskiego Klastra Lotniczego.

There is a need for cooperation within the clusters network due to the complexity of aviation projects. Clusters usually help SMEs find partners to solve specific problems. The combination of universities, research centres, large companies and SMEs in clusters is very helpful for the industry. An example of such cooperation is the German-Polish Centre for Hybrid Lightweight Structures, dedicated to research in aviation and other industries that operates as part of the Silesian University of Technology and is part of the Silesian Aviation Cluster.

Współpraca międzynarodowa jest koniecznością w lotnictwie, ponieważ każdy kraj ma własne doświadczenia w różnych dziedzinach i sektorach lotnictwa. Zarówno Polska jak i Czechy, to kraje o dużych tradycjach lotniczych. Węgry i Słowacja rozwijają kompetencje w technologiach materiałowych. Współpraca międzysektorowa powinna zostać wzmocniona z firmami z tych krajów.

International cooperation is a must in aviation, because every country has its own experience in various fields and sectors of aviation. Both Poland and the Czech Republic are countries with high aviation traditions. Hungary and Slovakia develop competences in material technologies. Intersectoral cooperation should be strengthened with companies from these countries.

Lotnictwo potrzebuje silnego wsparcia ze strony władz regionalnych i państwowych ze względu na długie i kosztowne badania. Przykładem udanej współpracy przemysłu i nauki, przy wsparciu państwa i funduszy UE, jest laboratorium badawcze Polonia Aero w Zielonce k. Warszawy. Jest to najnowocześniejszy zakład testowania turbin na świecie.

Aviation needs strong support from regional and national authorities due to long and expensive research. An example of successful cooperation between industry and science, with the support of the state and EU funds, is the Polonia Aero research laboratory in Zie-

37 // 68

•

08

lonka near Warsaw. It is the most modern turbine testing plant in the world.

Lotnictwo jest sektorem o wysokiej wartości dodanej, i często nawiązywanej współpracy wewnątrz klastrów, w krajach jak i na arenie międzynarodowej. Dlatego jego obecność w RIS3 jest zdecydowanie potrzebna. Również RIS3 i jego części poświęcone lotnictwu i kosmonautyce powinny być omawiane wewnątrz V4, aby znaleźć podobieństwa.

Aviation is a sector with high added value, and often established cooperation within clusters, in countries and internationally. That’s why its presence in RIS3 is definitely needed.

Also RIS3 and its parts devoted to aviation and astronautics should be discussed inside the V4 to find similarities.

Elektromobilność i motoryzacja (Przemysł 4.0) Electromobility and motorisation (Industry 4.0)

Dzień II– 26 września 2018 r. | 12:00-13:00

Day II – 26 September 2018

Nowe oblicze motoryzacji. Elektromobilność, technologie kompozytowe, współpraca międzynarodowa w regionie wyszehradzkim. Czy samochody elektryczne staną się specjalnością regionu, na równi z tradycyjnym przemysłem motoryzacyjnym, w którym już dziś kraje Grupy Wyszehradzkiej należą do czołówki UE? A new face of the automotive industry. Electromobility, composite technologies, international cooperation in the Visegrad region. Will electric cars become a speciality of the region, on par with the traditional automotive industry, in which the countries of the Visegrad Group belong to the EU leaders today?

DR HAB. INŻ. ANNA TIMOFIEJCZUK, PROF. NZW. W POL. ŚL MODERATOR Dziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego, Politechnika Śląska, Polska Dean of the Faculty of Mechanical Engineering, Silesian University of Technology, Poland

MAREK WŁODARCZYK Członek Zarządu URSUS S.A., Polska Member of the Management Board of URSUS S.A.,Poland

IWONA OCHOCKA Śląskie Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0, Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A., Polska Śląskie Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0, Katowice Special Economic Zone , Poland

38 // 68

MIROSŁAW PACHUCKI Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster, Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A., Polska Silesia Automotive & Advanced Manufacturing Cluster, Katowice Special Economic Zone, Poland

DR HAB. MAŁGORZATA DOBROWOLSKA, PROF. POL. ŚL Politechnika Śląska, Polska Silesian University of Technology, Poland

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI:

•

MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

•

•

W Polsce pojawiają się inicjatywy polegające na przygotowaniu kadr i przemysłu dla nowych technologii. Jedną z nich jest Śląskie Centrum Kompetencji i Przemyslu 4.0, które zostało utworzone jako konsorcjum pomiędzy Politechniką Śląską a Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną. Głównym celem Centrum jest promocja Przemyslu 4.0. Centrum ma za zadanie prowadzić przedsiebiorcę poprzez wszystkie etapy transformacji cyfrowej.

In Poland there are many initiatives consiting in the preparation of personnel and industry for new technologies. One of them is the Silesian Centre of Competence and Industry 4.0, which was established as a consortium between the Silesian University of Technology and the Katowice Special Economic Zone. One of the activities of the Centre is promoting the Industry 4.0. The main goal of the Centre’s activity is supporting Polish entrepreneurs in the introduction of new technologies and their integration, but also supporting digital transformation of companies.

Jeszcze kilka lat temu nikt nie słyszał o ogniwach tytanowo-jonowych, których nie trzeba doładowywać do 100 proc. Z punktu widzenia eksploatacji to bardzo pożyteczna cecha, ale przyszłością jest wodór. W Polsce nie ma jeszcze firmy, która produkowałaby wodór o parametrach wymaganych przy ogniwach paliwowych wodorowych (taki wodor produkowany jest w m.in. w Niemczech).

Only a few years ago nobody heard about titanium-ion cells which need not to be recharged to 100 percent. From the point of view of exploitation this is a very useful feature, but the future belongs to hydrogen. In Poland yet there is no company which would produce hydrogen of parameters required by fuel hydrogen cells (such hydrogen is produced, among others, in Germany).

Problemem jest to aby infrastruktura nadążała za tym, co jest wytwarzane w labolatoriach (w przypadku innowacyjnych pojazdów).

The problem is arriving at the situation when the infrastructure of charging the battery which handles vehicles with the propulsion other than fuel keeps up with the things that are produced in laboratories (in case of innovative vehicles).

Sektorowa rada ds. kompetencji w przemyśle motoryzacyjnym (z uwzględnieniem elektromobilności), która została powołana kilka miesięcy temu przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, ma wypracować potrzeby przedsiębiorców przemysłu motoryzacyjnego oraz wspomagać szkoły średnie i uczelnie wyższe, w procesie tworzenia nowych programów i ich doskonalenia.

Sector Council for Competences in Automotive Industry (including electromobility), which was set up a few months ago by the Ministry of Entrepreneurship and Technology, is to work out the

39 // 68

•

09

needs of entrepreneurs of automotive industry and support secondary schools and universities in the process of creation of new programs and improving them.

Rozwój postępu technologicznego i społecznego powinien być zrównoważony. Wprowadzenie nowych technologii redukuje problem braku kadry. W przyszłości rynek pracy będzie związany z zawodami, które będą tymczasowe lub będą to nowe zawody. Bez edukacji i przygotowywania społeczeństwa na korzystanie z nowych technologii, same zachęty nie spowodują ze zaczniemy korzystać z nowych dóbr.

The development of technological and social progress should be balanced in such a way in order not to cause the imbalance in the labour market. Introduction of new technologies in a certain sense reduces the problem of the lack of personnel. However, it is also connected with the fact that new competences will be needed. It is possible that in the future labour market will be connected with professions which will be temporary or there will be new professions. Without education and preparing society for using new technologies, the incentives alone will not have the effect that we will start to use new goods.

Współpraca międzynarodowa i eksport International cooperation and export

Dzień II– 26 września 2018 r. | 15:00-16:00

Day II – 26 September 2018

Czy klastry mogą być dobrym narzędziem wspierania eksportu? Platforma klastrów europejskich jako narzędzie współpracy międzynarodowej w przemyśle i nauce. Klastry nie tylko w Grupie Wyszehradzkiej i UE, ale także poza tymi organizacjami.

Can clusters be a good tool for supporting exports? Platform of European clusters as a tool for international cooperation in industry and science. Clusters not only in the Visegrad Group and the EU, but also outside these organizations.

40 // 68

MÓNIKA GORTVA-KÓNYA MODERATOR Manager, Software Innovation Pole Cluster, Węgry Manager, Software Innovation Pole Cluster, Hungary

MONIKA ANTONOWICZ Departament Analiz i Strategii, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Polska Department of Analyses and Strategy, Polish Agency for Enterprise Development, Poland

ARTUR TERLECKI Szef Zespołu Projektów Międzynarodowych, Polska Agencja Inwestycji i Handlu, Polska Head of the International Projects Team, Polish Investment and Trade Agency, Poland

NATALIE KVACHANTIRADZE Georgian Tourism Association, Gruzja Georgian Tourism Association, Georgia

ATILLA GURABI Dyrektor Zarządzający, Hirros Supplier Cluster, Węgry Managing Director, Hirros Supplier Cluster, Hungary

GŁÓWNE ZAGADNIENIA DYSKUSJI: MAIN ISSUES OF THE DISCUSSION:

•

Ważna jest internacjonalizacja klastrów - firm działających w klastrach, choć nie jest to łatwe (konieczne są środki finansowe na internacjonalizację, nawiązywanie kontaktów z podmiotami z zagranicy i trwała współpraca). Ważna jest innowacyjność, oferowanie produktów, które są atrakcyjne dla odbiorów zagranicznych.

The internationalization of clusters - companies operating in clusters is important, although it is not easy (financial resources are needed for internationalization, establishing contacts with foreign entities and lasting cooperation).Innovation is important, offering products that are at-

41 // 68

•

•

•

•

tractive to foreign customers.

W ciągu ostatnich trzech lat Polska więcej eksportuje niż importuje – kraj cały czas się rozwija. Kierunki otwierania biur handlowych PAIH są niekiedy odległe, egzotyczne, ale o to chodzi, aby pomagać polskim przedsiębiorcom i inwestorom w ekspansji na rynki zagraniczne. Misje wyjazdowe, targi – biura zagraniczne PAIH wpierają również klastry.

In the last three years, Poland exported more than imported - the country is constantly developing. The directions of opening PAIH commercial offices are sometimes remote and exotic, but that is what it is to help Polish entrepreneurs and investors expand into foreign markets. Away missions, fairs - foreign PAIH offices also support clusters.

Ważne jest, aby wstępnie ocenić, czy firma jest gotowa do internacjonalizacji. Klastry mogą wspierać członków w ich widoczności dla potencjalnego rynku.

It is important to pre-assess whether the company is ready for internationalization. Clusters can support members in their visibility for the potential market.

Firmy muszą być gotowe do zmiany strategii, aby znaleźć sektor, który może być rynkiem dla rozwoju ich produktów.

Companies must be ready to change strategies to find a sector that can be a market for the development of their products.

Klastry muszą same ocenić czy są gotowe na ekspansję międzynarodową. PARP w 2015 r. przeprowadził badanie: Inwentaryzacja Klastrów. W badaniu 134 podmioty zostały uznane za klastry, z czego aż 63 organizacje klastrowe deklarowały prowadzenie działalności międzynarodowej. Polskie klastry najchętniej współpracują z krajami sąsiednimi – klastry chcą się rozwijać i wzmacniać współpracę w ramach UE, ale również chcą rozwijać współpracę z krajami poza europejskimi. Kluczowe Klastry otrzymują instrument 2.3.3. POIR, który ma pomagać 16 najlepszym klastrom rozwijać eksport i działalność umiędzynarodowienia klastrów (targi, wystawy itp.) - budżet na to działanie to 33 mln euro. Są plany prowadzenia konsultacji z klastrami odnośnie modyfikacji tego instrumentu. MPiT organizuje grupę roboczą ds. polityki klastrowej, gdzie wspólnie będą prowadzone rozmowy w jakim kierunku powinno pójść działanie 2.3.3., ale i cała polityka klastrowa w Polsce.

Clusters must assess themselves whether they are ready for international expansion. The Polish Agency for Enterprise Development in 2015 conducted the study: Inventory of Clusters. In the study, 134 entities were considered clusters, of which as many as 63 cluster organizations declared conducting international activities. Polish clusters are most willing to cooperate with neighbouring countries - clusters want to develop and strengthen cooperation within the EU, but also want to develop cooperation with countries outside Europe. Key Clusters receive the instrument 2.3.3.Smart Growth Operational Programme, which is to help 16 best clusters develop export and internationalization activities of clusters (fairs, exhibitions, etc.) - the budget for this activity is 33 million Euro. There are plans to consult with clusters regarding the modification of this instrument. The Ministry of Labour and Social Policy organizes a working group on cluster policy, where discussions will be held in which direction the 2.3.3 measure should go, but also the entire cluster policy in Poland.

42 // 68

Prelegenci

MONIKA ANTONOWICZ

POLSKA AGENCJA ROZWOJU

PETER BAUER

BIOINOVIA

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Ekspertka Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w zakresie kreowania i realizowania polityki klastrowej, wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności. Bierze udział w tworzeniu i wdrażaniu instrumentów wpierających MŚP, a także w procesie przedsiębiorczego odkrywania Krajowych Inteligentnych Specjalizacji. Koordynuje m.in. projekt ClusterFY, mający na celu włączenie polskich klastrów w globalne łańcuchy wartości, zwiększenie ich zdolności do komercjalizacji wiedzy, tworzenia oraz wdrażania przełomowych innowacji, szczególnie w ramach KETs. W PARP od 2001 r. W latach 19982001, stworzyła i kierowała Centrum Euro Info w Toruniu przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.

PAVLA BŘUSKOVÁ

PRESIDENT OF THE NATIONAL CLUSTER ASSOCIATION

Peter Bauer ukończył studia w 1999 roku, a doktorat uzyskał w 2005 roku na Uniwersytecie Karola w Pradze. W latach 2002-2008 pracował w Instytucie Nauk o Mózgu RIKEN w Japonii, koncentrując się na badaniach nad zaburzeniami neurodegeneracyjnymi. W 2009 roku otrzymał nagrodę Visiting Fellow w National Cancer Institute of the National Institutes of Health w USA, gdzie jego praca nad glejoblastomami skierowała jego uwagę na komórki macierzyste guza, embrionalne, jak również iPSC. W 2011 roku przyjął stanowisko badawcze w Klinice Neuronaukowej Mayo Clinic, gdzie łączył swoje doświadczenie z dziedziny neurodegeneracji i badań nad komórkami macierzystymi w badaniach nad patomechanizmami choroby ALS i choroby Parkinsona oraz strategiami terapeutycznymi. W 2014 roku został adiunktem nauk o neurobiologii.

Od lipca 2016 roku pracuje jako prezes zarządu spółki Bioinova, s.r.o.

Posiada bogate doświadczeniem w restrukturyzacji przemysłu i rozwoju regionalnym, zaangażowana w rozwój koncepcji klastra w Republice Czeskiej od jego początku w 2002 roku. W 2003 r. uruchomiła pierwszą czeską organizację klastrów w sektorze maszynowym; przygotowywała Krajową Strategię Klastra 2005-2008; przeprowadziła mapowanie klastrów oraz pomogła w utworzeniu szeregu organizacji klastrowych.

Od 2010 roku prezes National Cluster Association (www.nca.cz). Jako członek zespołu badawczego Faculty of Management and Economics at the Tomas Bata University in Zlin (2011-2015) współautorka Certified Methodologies for Regional and National Cluster Policies (2013) oraz innych publikacji poświęconych klastrom. Jako ekspert w dziedzinie klastrów prowadzi konsultacje i szkolenia dla interesariuszy klastrów, moderatorów i menedżerów klastrów na arenie międzynarodowej.

Obecnie NCA jest czeskim partnerem w projektach DanuBioValNet (DTP) i KETGATE (CE).

43 // 68

Speakers

MONIKA ANTONOWICZ

POLISH AGENCY FOR ENTERPRISE

PETER BAUER

BIOINOVIA

DEVELOPMENT

Expert of the Polish Agency for Enterprise Development in the area of managing and realising cluster policy, supporting entrepreneurship and innovativeness. Participates in creation and implementation of instruments supporting small and medium enterprises, also in the process of discovery of National Intelligent Specialisations.

Coordinates, e.g. the ClusterFY project, having the purpose of involving Polish clusters in global value chains, increase of their ability for knowledge commercialisation, creation and application of breakthrough innovations, in particular within KETs. Has been involved in the agency since 2001, Within the years 1998-2001, created and headed the EuroInfo Centre in Toruń in the Toruń Agency for Regional Development.

PAVLA BŘUSKOVÁ

PRESIDENT OF THE NATIONAL CLUSTER ASSOCIATION

Peter Bauer graduated in 1999 and obtained his PhD in 2005 at Charles University in Prague. Between 2002 and 2008, he worked at RIKEN Brain Science Institute in Japan, focusing his research on neurodegenerative disorders. In 2009, he was awarded by a Visiting Fellow position at National Cancer Institute of the National Institutes of Health in the USA, where his work on glioblastomas directed his attention toward stem cells – tumor, embryonic as well as iPSCs. In 2011, he accepted a research position at the Department of Neuroscience at Mayo Clinic, where he combined his experience from neurodegeneration and stem cell research fields in studying ALS and Parkinson disease pathomechanisms and therapeutic strategies. In 2014, he became assistant professor of Neuroscience. Since July 2016, he works as CEO of Bioinova, s.r.o.

Has much experience in restructuring of industry and regional development, engaged in the development pf the cluster concept in the Czech Republic since its beginning in 2002. In 2003, she launched the first Czech cluster organisation within the machine sector; prepared the National Cluster Strategy for 2005-2008; carried out the mapping of clusters and helped in creating a number of cluster organisations.

Since 2010, she was the President of the National Cluster Association (www. nca.cz). As a member of the research team at the Faculty of Management and Economics at the Tomas Bata University in Zlin (2011-2015) co-author of Certified Methodologies for Regional and National Cluster Policies (2013) and other publications devoted to clusters. As an expert in the area of clusters, she handles consultations and trainings for the users of clusters, moderators and managers of clusters on an international level. Currently, NCA jis a Czech partner of DanuBioValNet (DTP) i KETGATE (CE).

44 // 68

JAROSŁAW BULANDA

PROF. DR HAB. INŻ.

MACIEJ CHOROWSKI

ZWIĄZEK PRACODAWCÓW KLASTRY

DYREKTOR NARODOWEGO CENTRUM BADAŃ

POLSKIE, DYREKTOR ZARZĄDZAJĄCY

I ROZWOJU

DR HAB. MAŁGORZATA DOBROWOLSKA POLITECHNIKA ŚLĄSKA

ŚLĄSKIEGO KLASTRA LOTNICZEGO

Ekspert z zakresu organizacji powiązań klastrowych, doradztwa ekonomicznego zarządczego. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, studiów podyplomowych realizowanych na Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu i Politechnice Wrocławskiej. Od 2000 Prezes Zarządu Facility Management Experts Sp. z o.o. Działalność wykładowa w ramach m.in. współpracy z IFMA Polska w zakresie: zarządzania nieruchomościami, audytów energetycznych, zarządzania kontraktami.

Koordynator merytoryczny projektów dofinansowywanych ze środków publicznych, w tym unijnych, w tym m.in. w ramach działań 5.1 POIG, 2.3.3 POIR, 2.2 POWER.

Absolwent Wydziału Mechaniczno Energetycznego Politechniki Wrocławskiej (specjalność chłodnictwo). Po ukończeniu studiów kontynuował karierę naukową na tej uczelni, gdzie pełnił funkcję, m.in. Prodziekana Wydziału Mechaniczno-Energetycznego ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej (20022005), Dziekana Wydziału Mechaniczno-Energetycznego (2005-2012), Dyrektora Instytutu Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych (w latach 20122014), a od 2014 r. – Kierownika Katedry Inżynierii Kriogenicznej, Lotniczej i Procesowej.

Od 1998 r. współpracował z CERN, m.in. jako członek kadry (Member of Personnel), w latach 1996-1997 na stanowisku Scientific Associate. W 2007 r. był Pełnomocnikiem MNiSW ds. infrastruktury badawczej w CERN. Ceniony ekspert, członek m.in. Komitetu Sterującego NCBR, Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP, Komitetu Wykonawczego Fusion for Energy (F4E) i Komitetu Finansowego CERN. W latach 2009-2015 kierował ponad 20 projektami badawczymi krajowymi i europejskimi.

Jest autorem lub współautorem 171 publikacji, 5 patentów oraz 55 prac niepublikowanych.

Psycholog pracy i organizacji, pracownik akademicki, profesor nadzwyczajny. Autorka m.in. 6 monografii, w tym 5 w języku angielskim na temat rozwiązywania problemów społecznych i zawodowych oraz ponad 100 artykułów naukowych w wysokopunktowanych czasopismach i pracach naukowych. Zainteresowania naukowe skoncentrowane są wokół problematyki postępu społeczno-technologicznego, problemów społeczeństwa 4.0.

Dodatkowym obszarem zainteresowań naukowych są zagadnienia ekonomiczno-socjalne, w szczególności związane z problematyką rozwiązywania problemów społecznych, przestrzennych i zawodowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym na poziomie regionalnym, krajowym i ponadnarodowym.

Kierowała m.in. kilkunastoma projektami badawczymi krajowymi, uczestniczyła w wielu międzynarodowych projektach naukowo-badawczych oraz współpracowała w opracowaniu i wdrożeniu projektów implikacyjnych, które dotyczyły problemów rozwoju społeczno-ekonomicznych, starzejącego się społeczeństwa, zmian świadomości społecznych i postępu społeczno-technologicznego.

45 // 68

JAROSŁAW BULANDA

PROF. DR HAB. INŻ.

MACIEJ CHOROWSKI

POLISH CLUSTERS - ASSOCIATION OF

DIRECTOR OF THE NATIONAL CENTRE FOR

EMPLOYEARS, MANAGING DIRECTOR OF THE

RESEARCH AND DEVELOPMENT

DR HAB. MAŁGORZATA DOBROWOLSKA SILESIAN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY

SILESIAN AVIATION CLUSTER.

Expert in the area of organising cluster associations, managerial and economic consultancy. Graduate of the Wrocław University, post-graduate studies realised in the Academy of Economy in Wrocław and Wrocław University of Technology. Since 2000 - President of the Management Board of Facility Management Experts Sp. Z o.o. Lecturer, cooperating e.g. in IFMA Polska in the areas of: property management, power generation audits, contract management.

Expert coordinator of projects financed from public funds, including EU funds, e.g. within 5.1 POIG, 2.3.3 POIR, 2.2 POWER.

Graduate of the Faculty of Mechanics and Eneegetics at the Wrocław University of Technology (specialised in refrigeration). After graduation, he continued the academic career at the same university, where he served as e.g. Vice-Dean of the Faculty of Mechanics and Energetics for Science and International Cooperation (2002-2005), Dean of the Faculty of Mechanics and Energetics (2005-2012), Director of the Institute of Aviation, Process and Power Generation Machines Engineering (2012-2014), and since 2014 - – Head of the Department of Cryogenic, Aviation and Process Engineering.

SInce 1998 he cooperated with CERN, e.g. as a Member of Personnel, during the years 1996-1997 - at the position of Scientific Associate. In 2007, he was the Representative of the Ministry of Science and Hiher Education for the research infrastructure in CERN. Well-respected expert, member of e.g. the Steering Committee at the National Centre for Research and Development, National Development Council for the President of Poland, Fusion for Energy Executive Committee (F4E) and Financial Committee at CERN. During the years 2009-2015, he headed more than 20 research projects, both on the national and European level. He is an author or co-author of 171 publications, 5 patents and 55 unpublished works.

Psychologist of labour and organisation, academic worker, university professor. Author of e.g. 6 monographs, including 5 mongraphs in English on solving social and professional problems and of more than 100 academic papers in highly valued magazines and scientific works. Her academic interests are concentrated on social and technological progress and the problems of the 4.0. society. An additional area of her academic interests Dare social and economic issues, in particular those related to solving social, spatial and professional problems of people facing a threat of social exclusion, on local, national and international level.

Leader, e.g. of more than a dozen of national research projects, participated in many international academic and research projects, she cooperated in development and application of implication projects, which concerned the social and economic development, ageing society, changes in social awareness and social and technological progress.

46 // 68

HANA GABRIELOVÁ

HEMPOINT

MÓNIKA GORTVA-KÓNYA

SOFTWARE INNOVATION POLE CLUSTER

ŁUKASZ GÓRECKI

KATOWICKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A.

Jej kariera obejmuje różne dziedziny polityki, organizacje pozarządowe i organizacje non-profit. Prowadziła rzecznictwo i inicjatywy polityczne zarówno w UE, jak i na arenie międzynarodowej. Kiedy nie jest w samolocie lub na scenie, można ją znaleźć w Biofarm Sasov na pięknych wzgórzach czeskiej wsi, gdzie jej firma Hempoint ma swoją siedzibę. Hempoint uprawia i przetwarza konopie organiczne oraz zajmuje się dystrybucją różnych produktów żywnościowych z konopi. Oferuje również doradztwo i dystrybucję nasion konopi dla rolników na całym świecie.

Hana używa Hempointa jako narzędzia współpracy z różnymi organizacjami non-profit, w tym EIHA, FAAAT, KOPAC i IMCPC. Dodatkowo Hana pracuje nad rozwojem standardów przemysłu konopi indyjskich we współpracy z ICCI nad projektem o nazwie Patient Focused Certification. Od czerwca 2018 roku została prezesem klastra CzecHemp.

Menedżer klastra Software Innovation Pole Cluster na Węgrzech. Jej głównym obszarem zainteresowania jest zarządzanie klastrami w celu budowania międzynarodowego partnerstwa wspierającego międzynarodową ekspansję członków klastra. Ukończyła studia ekonomiczne, posiada 15-letnie doświadczenie w rozwoju projektów i realizacji projektów krajowych/międzynarodowych jako kierownik projektu, kierownik ds. komunikacji. Miała okazję pracować jako stażystka w Representation of Hungarian Regions and European Parliament in Brussels.

Jest członkiem założycielem i prezesem (2018/19) Rotary Club Szeged Dom. Więcej informacji o klastrze: www.portanovum.hu

Związany od 13 lat z Katowicką SSE, zajmował się obsługą inwestycji krajowych i zagranicznych, inwestycjami infrastrukturalnymi związanymi z przygotowaniem terenów pod inwestycje przemysłowe. Aktualnie Manager motoryzacyjnego klastra Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM), odpowiada za budowanie sieci współpracy pomiędzy przemysłem motoryzacyjnym a instytucjami naukowo-badawczymi, sektorem edukacji i nowoczesnych usług. Członek Rady Śląskiego Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0 i koordynator projektu Sektorowej Rady ds. Kompetencji w Motoryzacji w Katowickiej SSE. Prywatnie miłośnik motoryzacji i sportów motorowych.

47 // 68

HANA GABRIELOVÁ

MÓNIKA GORTVA-KÓNYA

HEMPOINT

SOFTWARE INNOVATION POLE CLUSTER

Her career spans the gamut of policy, NGO and for-profit organizations. She has led advocacy and policy initiatives both in the EU and international arenas.

When she’s not on a plane or a stage you can find her at Biofarm Sasov in the beautiful rolling hills of the Czech countryside, where her seed-to-shelf company Hempoint is headquartered.

Hempoint grows and processes organic hemp and distributes a variety of hemp food products. They also offer consulting and distribute hemp seeds for farmers around the world. Hana uses Hempoint as a vehicle for her policy work with various non profit organizations including EIHA, FAAAT, KOPAC and IMCPC. Additionally Hana is working on the development of cannabis industry standards with ICCI on a project called Patient Focused Certification.

From june 2018 she become prezident of CzecHemp cluster.

Manager of Software Innovation Pole Cluster na Węgrzech. Her main areas of interest include management of clusters in order to build international partnership supporting international expansion of the members of clusters.

Graduate of economy, has 15 years of experience in the development of project and realisation of local/international projects as project manager or communication manager. Has had an opportunity to work as an apprentice in Representation of Hungarian Regions and European Parliament in Brussels.

She is a founding member and president (2018/19) of Rotary Club Szeged Dom. More info about the cluster: www. portanovum.hu

ŁUKASZ GÓRECKI

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE

For 13 years, associated with Katowice Special Economic Zone, involved in the management of national and international investments, infra-structural invesments related to the preparation of terrain for industrial investments. Currently - manager of an auto-motive cluster named Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM), responsible for building a cooperation network between the auto-motive industry and research and development institutions, and between the sector of education and modern services. Member of the Council of the Silesian Centre for Competences in the 4.0. Industry and coordinator of a project of the Sector Council for Competences in the Auto-Motive Industry in Katowice Special Economic Zone. Personally, a fan of the auto-motive and motor sports.

48 // 68

ATILLA GURABI

HIROS SUPPLIER CLUSTER

KRZYSZTOF KRYSTOWSKI

PREZES ZWIĄZKU KLASTRÓW POLSKICH,

NATALIE KVACHANTIRADZE

GEORGIAN TOURISM ASSOCIATION

PREZES ŚLĄSKIEGO KLASTRA LOTNICZEGO, VCE PREZES PRACODAWCÓW RP ORAZ

Hiros Supplier Cluster - Węgry działający jako konsultant TPS (Toyota Production System) consultant Grade 4.

Pracuje i zarządza własną firmą konsultingową, jako niezależny konsultant, trener, wykładowca i trener. Pracownik Instytutu Kaizen na Węgrzech, jako konsultant i trener. Od tego roku rozpoczął studia podyplomowe na wydziale inżynierów coachingu jako starszy wykładowca na Uniwersytecie w Debreczynie. Oprócz trenera i doradztwa jest menedżerem i organizatorem Hiros Supplier Cluster w Kecskemét. Klaster zrzeszający od 2008 roku ponad 30 firm z branży przetwórczej. Członkowie Hiros Supplier Cluster głównie zaangażowani w przemysł samochodowy, ale niektórzy z nich reprezentują również najwyższy poziom przemysłu 4.0.

WICEPREZES LEONARDO HELICOPTER DIVISION (WŁAŚCICIEL PZL-ŚWIDNIK S.A.).

Od ponad 15 lat związany z branżą lotniczą i obronną. Menager w sektorze prywatnym i publicznym, a także lider społeczno-gospodarczy. W latach 2012-2013 Prezes Zarządu Grupy Bumar (później Polskiego Holdingu Obronnego). W latach 2008–2012 prezes Avio Polska, członek Rady Głównej PKPP Lewiatan, Narodowej Rady Ekologicznej przy Prezydencie RP oraz Rady Przemysłowo–Obronnej przy Ministrze Obrony Narodowej. W latach 2003 – 2006 Wiceminister w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (potem w Ministerstwie Gospodarki i Pracy).

Absolwent Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Polish Open University wraz z Oxford Brookes University (MBA) oraz Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (studia doktoranckie).

Chairperson of Georgian Tourism Association(GTA) i jeden z założycieli w 2005 roku. GTA z 78 członkami jest największym stowarzyszeniem turystycznym w Gruzji. Jest właścicielem Travel and Real Estate Company Harmony od 2005 roku. Posiada duże doświadczenie w branży turystycznej i jest zaproszonym członkiem rady doradczej ds. turystyki w Ministerstwie Gospodarki Gruzji.

Od 2014 roku Natalie jest szefem Komitetu Technicznego Turystyki gruzińskiej Narodowej Agencji Norm i Metrologii.

Posiada Art Expert diploma of the Technical University of Georgia and small Academy of Georgia.

49 // 68

ATILLA GURABI

HIROS SUPPLIER CLUSTER

KRZYSZTOF KRYSTOWSKI

PRESIDENT OF THE POLISH CLUSTERS

NATALIE KVACHANTIRADZE

GEORGIAN TOURISM ASSOCIATION

ASSOCIATION, PRESIDENT OF THE SILESIAN AVIATION CLUSTER, V-CE PRESIDENT OF

Hiros Supplier Cluster - Węgry acting as a consultant of TPS (Toyota Production System) consultant Grade 4.

Works and manages his own consulting company, as an independent consultant, trainer, lecturer and coach.

Worker of the Kaizen Institute in Hungary, working as a consultant and trainer.

This year, he started his post-graduate studies at the department of coaching engineers as senior lecturer at the University of Debrecen. Apart from being a trainer and coach, he is a manager and organiser of Hiros Supplier Cluster w Kecskemét. Cluster gathering more than 30 companies from the processing industry in 2008. Members of Hiros Supplier Cluster, mainly engaged in the car industry, but some of them represent also the highest level of industry 4.0.

POLISH EMPLOYERS AND V-CE PRESIDENT OF LEONARDO HELICOPTER DIVISION (OWNER OF PZL-ŚWIDNIK S.A.)

For more than 15 years, he has been associated with aviation and military industry. Manager in private and public sector, and social and economic leader.

During the years 2012-2013 the President of the Management Board of Grupa Bumar (later: Polish Defence Holding).

During the years 2008–2012 - the President of Avio Polska, member of The General Council of PKPP Lewiatan, National Ecological Council acting for the President of the Republic of Poland and the Indudtria and Military Council for the Minister of National Defence. During the years 2003 – 2006 - vice-minister in the Ministry of Economy, Labour and Social Policy (later: in the Ministry of Economy and Labour).

Graduate of the Academy of Economy in Wrocław, Polish Open University and Oxford Brookes University (MBA) and Warsaw School of Economics (PhD studies).

Chairperson of Georgian Tourism Association( GTA) and one of the founders in 2005. GTA, together with 78 members, is the biggest tourist association in Georgia. She is the owner of Travel and Real Estate Company Harmony since 2005. Has much experience in the tourist industry and is an invited member of the advisory board for tourism affairs in the Georgian Ministry of Economy. Since 2014, Natalie has been heading the Technical Committee for Tourism in the Georgian National Agency of Norms and Metrology. Has an Art Expert diploma of the Technical University of Georgia and small Academy of Georgia.

50 // 68

HUBERT LEWIŃSKI

BOŻENA LUBLIŃSKA KASPRZAK

POLSKA AGENCJA ROZWOJU

PREZES POLSKIEJ AGENCJI ROZWOJU

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI (W LATACH 2009-

PROF. DR HAB. INŻ.

ARKADIUSZ MĘŻYK PROF. ZW. W POL. ŚL. REKTOR POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

2016)

Kierownik Sekcji Programowania i Rozwoju w Departamencie Rozwoju Startupów w PARP. Z PARP związany od 2010 roku, głównie w zakresie rozwoju sieci funduszy kapitału zalążkowego współfinansowanych ze środków publicznych. W ramach swoich obowiązków przeanalizował blisko 500 idei biznesowych zgłaszanych do funduszy, inkubatorów i akceleratorów, a w ostatnich latach zaangażowany jest w tworzenie mechanizmów wsparcia startupów poprzez programy inkubacyjne, akceleratory, czy bezpośrednie wsparcie finansowe. Szeroko współpracuje z ekosystemem wspierania startupów, zwłaszcza na wczesnych etapach rozwoju tych przedsięwzięć.

Ekonomistka, posiadająca ugruntowaną wiedzę i doświadczenie praktyczne zdobyte w na stanowiskach kierowniczych i nadzorczych w biznesie i administracji w zakresie planowania strategicznego i operacyjnego, zarządzania zasobami ludzkimi, zarządzania finansowego, audytu i kontroli. Uczestniczyła w przygotowywaniu, negocjacji i wdrażaniu programów wspierania przedsiębiorczości i innowacyjności.

Inicjatorka wielu innowacyjnych projektów w polskiej administracji m.in. projektu „Polskie Mosty Krzemowe”.

Z sukcesem nadzorowała duże, międzynarodowe projekty promocji polskiej gospodarki.

W latach 2009-2016 Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, zarządzającej budżetem 37 mld zł oraz Członek Zarządu Europejskiego Stowarzyszenia Agencji Innowacyjności (TAFTIE). Obecnie Expert Biznes Center Club (Minister ds. Przedsiębiorczości i Innowacyjności w Gospodarczym Gabinecie Cieni) oraz doradca biznesowy.

Ukończył studia na kierunku mechanika i budowa maszyn na Politechnice Śląskiej w 1987 r. Tytuł doktora uzyskał w 1994 r., a doktora habilitowanego w 2002 r. Tytuł profesora uzyskał w 2007 r.

Za osiągnięcia w dziedzinie naukowej otrzymał m.in. indywidualną Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej (1995), nagrodę Wydziału IV PAN (2003), zespołową Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (2005). W 2011 r. został nagrodzony prestiżową nagrodą TARCZA BUMARU. W 2008 r. powołany w skład Rady Naukowej Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Urządzeń Mechanicznych OBRUM w Gliwicach, gdzie od 2009 roku był dyrektorem ds. technicznych, a następnie dyrektorem ds. rozwoju (do 2011). Jeden z inicjatorów utworzenia na uczelni Centrum Zaawansowanych Technologii Bezpieczeństwa i Obronności, którym kierował w latach 2014-2015. Dziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego w latach 2012-2016.

W 2018 r. otrzymał godność doktora honoris causa Gheorghe Asachi Technical University of Iaşi.

51 // 68

HUBERT LEWIŃSKI

BOŻENA LUBLIŃSKA KASPRZAK

PROF. DR HAB. INŻ.

ARKADIUSZ MĘŻYK, PROF. ZW. AT THE SILESIAN UNIVERSITY.

POLISH AGENCY FOR ENTERPRISE

PRESIDENT OF THE POLISH AGENCY FOR

RECTOR OF THE SILESIAN UNIVERSITY OF

DEVELOPMENT (PARP)

ENTERPRISE DEVELOPMENT (DURING THE

TECHNOLOGY

YEARS 2009-2016)

Head of the Programming and Development Section in the Department of Startup Development in the PARP. Associated with PARP since 2010, mainly in the area of development of networks of seed capital funds, co-financed with public funds. As part of his duties, he analysed almost 500 business ideas notified for the funds, incubators and accellerators, and within the last years, he was engaged in creating startup support mechanisms such as incubation programmes, accellerators or direct financial support. Cooperates to a great extent with the startup support eco-system, in particulat at early stages of development of those undertakings.

Economist, having well-grounded knowledge and practical experience acquired on managerial and supervisory positions in business and administration as to strategic and operational planning, management of human resources, financial management, audit and control. Participated in preparation, negotiation and implementation of programmes of supporting entrepreneurship and innovation. Initiator of numerous innovative projects in Polish administration, e.g. project called „Polish Silicon Bridges”. With much success, she has been supervising big international projects promoting Polish economy.

During the years 2009-2016 - President of the Polish Agency for Enterprise Development, managing a budget of 37 billion PLN and a Member of the Board of the European Association of Innovativeness Agencies (TAFTIE). Currently, Expert Biznes Center Club (Minister of Entrepreneurship and Innovativeness in the Economic Shadow Cabinet) and an economic consultant.

Graduate of mechanics and machine construction at the Silesian University of Technology in 1987. Received a degree of „doktor” (PhD) in 1994, and „doktor habilitowany” in 2002. Nominated as professor in 2007.

For his achievements as a scientist, he was awarded, e.g. with the Award of the Minister of National Education (1995), Award of 4th Department of PAN (2003), collective Award of the Minister of National Education and Sport (2005).

In 2011 he was awarded with a prestigious award of TARCZA BUMARU. In 2008, he was appointed to the Academic Council of the OBRUM Centre of Research and Development for Mechanical Devices in Gliwice, where, since 2009, he was the technical director, and then director for development (until 2011). One of the initiators of opening the college’s Centre of Advanced Technologies of Safety and Defence, which he headed during the years 2014-2015.

Dean of the Department of Mechanics and Technology during the years 20122016.

W 2018 r. he was awarded a honorary degree by Gheorghe Asachi Technical University of Iaşi.

52 // 68

PROF. DR HAB. WOJCIECH MOCZULSKI

POLITECHNIKA ŚLĄSKA

MARTIN MOUREK

CZECHINVEST

PROF. ZBIGNIEW NAWRAT

FUNDACJI ROZWOJU KARDIOCHIRURGII IM. PROF. ZBIGNIEWA RELIGI, KLASTER MEDSILESIA

Pracuje jako profesor zwyczajny w Instytucie Podstaw Konstrukcji Maszyn Politechniki Śląskiej. Jego zainteresowania naukowe dotyczą rozwoju systemów mechatronicznych, wehikułów autonomicznych (w tym dronów), zastosowań metod sztucznej inteligencji, diagnostyki technicznej oraz modelowania układów fizycznych i przetwarzania i analizy sygnałów. Jest współzałożycielem spin-outu SkyTech Research oraz SkyTech Products sp. z o.o., członków Śląskiego Klastra Lotniczego. Jest inicjatorem powołania w roku akademickim 2017/18 studiów lotniczych na 3 wydziałach Politechniki Śląskiej. Prywatnie jest licencjonowanym pilotem małych samolotów jednosilnikowych.

Kierownik projektu i kierownik finansowy w międzynarodowym projekcie startupowym MY GATEWAY w agencji rządowej, której celem jest wspieranie start-ups and SME´, a także inwestycji i rozwoju biznesu. Praca w czeskim ekosystemie startupów i MŚP jest doskonałym wynikiem jego wykształcenia (magister administracji publicznej i rozwoju regionalnego oraz ekonomii) oraz praktycznego doświadczenia w połączeniu z naturalnym zainteresowaniem.

Jestem również odpowiedzialny za zarządzanie działaniami klastrów i MŚP w Republice Czeskiej, jak również za udział w koordynowaniu praskich wydarzeń ESA BIC oraz innych projektów wewnętrznych w ramach programu CzechInvest.

Naukowiec, wynalazca, nauczyciel, wizjoner. Fizyk teoretyk z wykształcenia, doktorat ze sztucznego serca, habilitacja z robotyki chirurgicznej, profesor Instytutu Protez Serca Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. Prof. Zbigniewa Religi (www.frk.pl), adiunkt w Katedrze Biofizyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Kieruje IPS FRK, na SUM wykłada sztuczne narządy. Zaprojektowane przez niego komory wspomagania serca POLVAD ratują od 25 lat pacjentów. Pionier robotyki medycznej oraz metod planowania operacji. Jest ojcem rodziny polskich robotów chirurgicznych Robin Heart. Prezydent International Society for Medical Robotics (www. medicalrobots.eu), redaktor czasopisma Medical Robotics Reports (www. medicalrobticsreports.com).

Twórca i organizator konferencji: BioMedTech Silesia (www.biomedtech.eu), Roboty Medyczne, Warsztaty Chirurgiczne, Konfrontacje (www.konfrontacje.info.)

53 // 68

PROF. DR HAB. WOJCIECH MOCZULSKI

SILESIAN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY

MARTIN MOUREK

CZECHINVEST

PROF. ZBIGNIEW NAWRAT

ZBIGNIEW RELIGA FOUNDATION FOR THE DEVELOPMENT OF CARDIOSURGERY MEDSILESIA CLUSTER

Employed as a university professor in the Institute of Basics of Machine Construction in the Silesian University of Technology. His academic interests concern the development of mechatronic systems, autonomic vehicles (including drones), use of the AI methods, technical diagnostics and modelling physical systems and processing and analysing signals. Co-founder of spinouts: SkyTech Research and SkyTech Products sp. z o.o., members of the Silesian Aviation Cluster. He has initiated the creation of aviation studies on 3 Departments of the Silesian University of Technology in the academic year of 2017/2018. Personally, he is a licenced pilot of small single-motor planes.

Project manager and financial manager in an international startup project called MY GATEWAY in a governmental agency whose purpose is to support start-ups and SME’, and to support investments and business development.

Working in the Czech ecosystem of startups and small and medium enterprises is an excellent result of his education (master’s degree in public administration and regional development and economy) and practical experience connected with natural interest.

Responsible also for management of clusters and small and medium enterprises in the Czech Republic, as well as for the participation in coordinating Prague’s ESA BIC events and other internal projects within the Czechinvest programme.

Scientist, inventor, teacher, visioary Educated as theoretical physicist, got a PhD degree on the basis of a dissertation on artificial heart, univeristy professor on surgical robotics, professor of the Institute of Heart Implants at the Zbigniew Religa Foundation for the Development of Cardiosurgery (www.frk. pl), assistant professor in the Department of Biophysics at the SIlesian Medical University. Head of IPS FRK, lecturer of artificial organs at master-level studies. The POLVAD heard support chambers designed by him have been saving the lives of the patients for 25 years. Pioneer of medical robotics and surgery planning methods. Father of a family of Robin Heart - Polish surgical robots.

President of International Society for Medical Robotics (www.medicalrobots. eu), editor of Medical Robotics Reports (www.medicalrobticsrepor ts.com).

Creator and organiser of a conference: BioMedTech Silesia (www.biomedtech. eu), Medical Robots, Surgical Workshops, Confrontations (www.konfrontacje.info.)

54 // 68

PAWEŁ NOWICKI

IWONA OCHOCKA

MIROSŁAW PACHUCKI

BTM INVESTMENTS SP. Z O.O., KLASTER

KATOWICKA SPECJALNA STREFA

KATOWICKA SPECJALNA STREFA

BIOTECHMED MAZOVIA, ZWIĄZEK

EKONOMICZNA S.A.

EKONOMICZNA S.A.

Od 8 lat związana z Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną S.A., odpowiedzialna za: obsługę inwestora, kontrolowanie przedsiębiorców strefowych w wypełnianiu warunków zezwolenia - wydawanego na prowadzenie działalności na terenie KSSE, współpracę z klastrem Silesia Automotive and Advanced Manufacturing oraz realizację projektu edukacyjnego pn. K2 - „Kariera i Kompetencje”. Obecnie pełni funkcję Managera Śląskiego Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0, działającego w ramach umowy konsorcjum pomiędzy KSSE S.A. a Politechniką Śląską. Uczestniczy w projekcie „Digital Innovation Hub”, realizowanym na zlecenie Komisji Europejskiej, a także w projekcie pilotażowym: „Analiza Modelu Funkcjonowania Digital Innovation Hub”, ogłoszonym przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii.

Kierownik Działu Organizacyjno Prawnego Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A., posiada 20 letnie doświadczenie w zakresie zasad i warunków udzielania pomocy publicznej, w szczególności pomocy udzielanej w ramach ulg i zwolnień podatkowych.

Autor publikacji z tego zakresu. Oprócz kierowania Działem Organizacyjno -Prawnym Katowickiej SSE S.A. zaangażowany jest rozwój działalności Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM) oraz Śląskiego Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0. Prywatnie bilardzista oraz maratończyk

PRACODAWCÓW KLASTRY POLSKIE

Z wykształcenia ekonomista Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Zajmuje się budowaniem i zarządzaniem relacjami z przedsiębiorstwami, partnerami naukowymi oraz publicznymi, tworzeniem konsorcjów naukowo–przemysłowych i negocjowaniem warunków umów. Przeprowadził komercjalizację wyników badań naukowych m.in. z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN i Instytutu Kardiologii w Aninie. Doprowadził do powstania kilku firm technologicznych m.in. Simplicardiac Sp. z o.o. z udziałem inwestorów oraz firmę doradczą BM Consulting Sp. z o.o.

Jeden z pomysłodawców powołania Klastra BioTechMed Mazovia oraz współzałożycielem Fundacji Innowacyjna Polska. Wcześniej związany z Instytutem Nenckiego, gdzie odpowiadał za transfer technologii i współpracę z przemysłem. Absolwent programu TOP 500 Innovators na Uniwersytecie Stanforda.

Członek komisji ds. klastrów innowacyjnych przedsiębiorstw w Polsko-Amerykańskiej Radzie ds. Innowacji.

55 // 68

PAWEŁ NOWICKI

BTM INVESTMENTS SP. Z O.O., BIOTECHMED

IWONA OCHOCKA

MIROSŁAW PACHUCKI

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE

For 8 years, she has been associated with the Katowice Special Economic Zone, responsible for: investor service, controlling zone’s entrepreneurs in complying with the terms and conditions of permit - issued for running the business in the Katowice Special Economic ZOne, cooperation with the Silesia Automotive and Advanced Manufacturing Cluster and for realising an educational project named K2 - „Career and Competences”.

Currently works as the Manager of the Silesian Centre for Competences for Industry 4.0., acting under a consortium agreement between Katowice Special Economic Zone and Silesian University of Technology. Participates in a project named “Digital Innovation Hub”, realised at the order of the European Commission, and a pilot programme named: “Analysis of the Model of Functioning of Digital Innovation Hub”, announced by the Ministry of Entrepreneurship and Technologies.

Head of the Organisation and Legal Department in Katowice Special Economic Zone, has more than 20 years of experience in terms and conditions of granting public aid, in particular public aid granted in the form of tax reliefs and exemptions. Author of publications in that area. Apart from heading the Organisation and Legal Department in Katowice Special Economic Zone, he is engaged in the development of the Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM) and the Silesian Centre for Competences for Industry 4.0. Privately, snooker player and marathon runner.

MAZOVIA CLUSTER, POLISH CLUSTERS ASSOCIATION OF EMPLOYERS

Educated as an economist in the Warsaw School of Economy. Specialises in building and management of relationships with enterprises, academic partners and governmental partners, creating of academic and industrial consortia and negotiating the terms and conditions of contracts. He commercialised the results of the academic research, e.g. from Warsaw Medical University, Institute of Experimental Biology at PAN (Polish Academy for Sciences) and the Institute of Cardiology in Anin. Succeded in creating several technological companies, e.g. Simplicardiac Sp. z o.o. with the participation of investors and a consultancy company named BM Consulting Sp. z o.o.

One of the authors of the idea of forming the BioTechMed Mazovia cluster and co-founder of the „Innovative Poland” Foundation. Previously associated with the Nencki Institute, where he was responsible for the technology transfer and cooperation with industry. Graduate of the TOP 500 Innovators programme at the Stanford University. Member of the committe for clusters of innovative enterprises in Polish-American Innovation Council.

56 // 68

ALEKSANDRA PODOBIŃSKA-DURKA

TOMASZ PONIŃSKI

AGNIESZKA RAJCZUK-SZCZEPAŃSKA

ALIOR BANK S.A.

VC MONITIS CAPITAL

COACHWAY PARTNERS

Dyrektor Działu Funduszy Unii Europejskiej i Programów Publicznych w Alior Banku.

Odpowiedzialna za wdrożenie i sprzedaż instrumentów finansowych oraz produktów kredytowych wspierających przedsiębiorców w korzystaniu z dotacji.

Ukończyła Akademię Koźmińskiego.

Posiada blisko 15 letnie doświadczenie w bankowości, które zdobyła w takich instytucjach jak: GE Bank Mieszkaniowy, GE Money Bank, Bank BPH, ING Bank Śląski oraz Alior Bank.

Partner zarządzający w funduszu VC Montis Capital, inwestującego w projekty: Industry 4.0, IoT oraz Life Science.

Ekspert w obszarze inwestowania i rozwoju biznesowego projektów technologicznych. Od 2008 roku pełni także funkcję prezesa zarządu Orenore Sp. z o. o., spółki inwestycyjnej tworzącej grupę kapitałową, działającą w obszarach: life science/biotechnologii oraz IT. Jest prezesem Fundacji Innowacyjna.

Pl, ekspertem d.s. komercjalizacji przy klastrze BTM Innovations oraz w Instytucie Wysokich Ciśnień PAN. Absolwent Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, kierunków Zarządzanie oraz Finanse i Bankowość.

Ekspert w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi, rozwoju przywództwa i organizacji. Wieloletni dyrektor HR, również w roli wiceprezesa zarządu oraz pełnomocnika ds. strategii. Posiada kilkunastoletnie doświadczenie w opracowywaniu programów rozwoju dla pracowników, zespołów i firm różnej wielkości. Menedżer, trener i mentor kadry kierowniczej, doświadczony asesor w badaniach potencjału metodą AC&DC. Uruchamiała, nadzorowała i zarządzała projektami, które miały na celu zbudowanie i wdrożenie nowych rozwiązań w obszarze HR oraz wprowadzenie zmian w całej organizacji, służących budowaniu wartości firmy.

Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (psychologia organizacji i zarządzania), studiów podyplomowych w zakresie zarządzania kadrami oraz prawa pracy na Akademii Koźmińskiego w Warszawie. Członek Stowarzyszenia Interim Managers w Polsce oraz współzałożycielka Polskiego Stowarzyszenia HR. Od 2012r. Właścicielka COACHWAY PARTNERS.

57 // 68

ALEKSANDRA PODOBIŃSKA-DURKA

TOMASZ PONIŃSKI

AGNIESZKA RAJCZUK-SZCZEPAŃSKA

ALIOR BANK S.A.

VC MONITIS CAPITAL

COACHWAY PARTNERS

Director of the Department of EU Funds and Public Programmes in Alior Bank.

Responsible for implementation and sales of financial instruments and credit products supporting the entrepreneurs in using the grants.

Graduate of the Koźmiński Academy.

Has almost 15 years of experience in banking, which she gained in the following institutions: GE Bank Mieszkaniowy, GE Money Bank, Bank BPH, ING Bank Śląski and Alior Bank.

Managing partner in VC Montis Capital, investing in projects such as: Industry 4.0, IoT and Life Science.

Expert in the area of investing and business development of technological projects. Since 2008 roku, serving as the president of the management board of Orenore Sp. z o. o., an investment company forming a capital group, operating the area of life science/biotechnology and IT. President of Innowacyjna.Pl, expert for commercialisation in the BTM Innovations cluster and in the High Pressure Institute of the PAN. Graduate of the Warsaw University of Technology in Warsaw, specialising in Management and Finances and Banking.

Expert in the area of management of human resources, development of leadership and organisation. For many years, she served as HR director, also in the capacity of vice-president of management board and representative for matters of strategy. Has more than a dozen years of experience in creating development programmes for employees, teams and companies of various sizes. Manager, trainer and mentor of the managerial staff, experienced assessor in assessment of potential with the AC&DC method. Launched, supervised and managed projects which had the purpose of building and implementation of new solutions in the area of HR and introduction of changes in the entire organisation, serving for the improvement of the company’s goodwill.

Graduate of the Wrocław University (psychology of organisation and management), post-graduate studies in the area of HR management and labour law at Koźmiński Academy in Warsaw. Member of Interim Managers in Poland and co-founder of the Polish HR Association.

Since 2012, owner of COACHWAY PARTNERS.

58 // 68

LUCIA SEEL

EUROPEAN CLUSTER COLLABORATION

JANA ŠMOTKOVÁ

CZECHINVEST

PLATFORM

Communication and Content Manager of the European Cluster Collaboration Platform (www.clustercollaboration.eu), utworzonej przez Komisję Europejską i finansowanej przez EASME. Bazując na swoim ponad 25-letnim doświadczeniu w sprawach międzynarodowych, projektach, komunikacji i programach europejskich, założyła w 2011 r. własną firmę koncentrującą się m.in. na rozwoju i/lub zarządzaniu projektami europejskimi, wspieraniu międzynarodowej współpracy w dziedzinie innowacji i klasteringu.

Jest znanym mówcą i moderatorem na międzynarodowych konferencjach i warsztatach, ewaluatorem KE w programie COSME, certyfikowanym ekspertem ds. Benchmarking’u klastra ESCA oraz Assessor Gold Label, a także ambasadorem Creative Business Cup. Lucia ukończyła magna cum laude the Academy of Economic Sciences in Bucharest/Romania.

Założycielka i pierwsza prezes AIESEC w Rumunii. W 2012 roku założyła inicjatywę ClusterWene - ClusterWomenEuropeanNEtwork. Jest członkiem kilku dużych sieci, takich jak TCI - The Competitiveness Institute Global Network, Marketing Club Linz i Clustero (Rumuńskie Krajowe Stowarzyszenie Klastrów).

ARTUR SOBOŃ

WICEMINISTER, MINISTERSTWO INWESTYCJI I ROZWOJU

Jana pracuje jako kierownik projektów kosmicznych w CzechInvest Agency for Business Incubation Centre of European Space Agency - ESA BIC Prague.

Jest odpowiedzialna za projekty związane z obserwacją przestrzeni kosmicznej i obserwacji Ziemi oraz projekty wsparcia MŚP. W ESA BIC Praga skupia się na obserwacji startupów i konkurencji technologicznej oraz innych wydarzeniach z zakresu wiedzy i innowacji, takich jak hakatony, szkolenia z zakresu danych itp. Pracując jako główny członek Krajowego Sekretariatu GEO/ Copernicus - odpowiada za przyjmowanie użytkowników Copernicus w Republice Czeskiej.

7 lutego 2018 r. powołany na stanowisko Sekretarza Stanu w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju. Od 2001 roku związany z Urzędem Miasta Świdnik, początkowo kierował Wydziałem Strategii i Rozwoju, następnie od 2006 roku na stanowisku Sekretarza Miasta. W latach 2006-2010 radny powiatu i społeczny członek zarządu powiatu świdnickiego.

W okresie 2010-2015 radny sejmiku województwa lubelskiego. Od 2015 roku Poseł na Sejm RP. W ramach aktywności poselskich pełni funkcję Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu ds.

Reindustrializacji Polski oraz Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu Przyjaciół Lotników Polskich. Członek komisji obrony narodowej i finansów publicznych.

Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, a także studiów podyplomowych z zakresu prawa Unii Europejskiej na UMCS oraz rachunkowości i finansów na KUL.

59 // 68

LUCIA SEEL

EUROPEAN CLUSTER COLLABORATION

JANA ŠMOTKOVÁ

CZECHINVEST

PLATFORM

Communication and Content Manager of the European Cluster Collaboration Platform (www.clustercollaboration.eu), created by the European Commission and financed by EASME. Basing on her more than 25 years of experience in international matters, projects, communication and European programmes, she founded her own company in 2011, concentrating e.g. on the development and/or management of European projects, supporting international cooperation in the area of innovation and clustering.

She is a well-known speaker and moderator during international conferences and workshops, evaluator for the EC in the COSME programme, certified expert for Benchmarking of ESCA cluster and Assessor Gold Label, as well as an ambassador of Creative Business Cup. Lucia graduated magna cum laude from the Academy of Economic Sciences in Bucharest/Romania.

Founder and first president of AIESEC in Romania. In 2012, she fstarted a ClusterWene initiative - ClusterWomenEuropeanNEtwork. She is a member of big networks such as TCI - The Competitiveness Institute Global Network, Marketing Club Linz and Clustero (Romanian National Cluster Association).

ARTUR SOBOŃ

VICE-MINISTER, MINISTRY OF INVESTMENT AND DEVELOPMENT

Jana works as Space projects manager at CzechInvest Agency for Business Incubation Centre of European Space Agency- ESA BIC Prague. She is responsible for space/earth observation related projects and SME’s support projects. At ESA BIC Prague she focuses on start-up scouting and technological competition and other knowledge & innovation events like hackathons, data trainings etc. She is responsible for Copernicus user uptake in the Czech Republic while working as the core member of National Secretariat of GEO/Copernicus.

7 February 2018 appointed as the Secretary of State in the Ministry of Investment and Development. Since 2001, associated with Świdnik City Council, initially head of the Department of Strategy and Development, then, since 2006, appointed as the City Secretary.

During the years 2006-2010 councillor of the poviate and member of the board of Świdnik poviate. During the years 2010-2015, councillor of the parliament of the Lublin region.

Since 2015, MP in the Sejm of the Republic of Poland. As an MP, he serves as the Head of the Parliamentary Team for Reindustrialisation of Poland and Head of the Parliamentary Team of Supporters of Polish Aviators. Member of the National Defence and Public Finances Committee.

Graduate of the Catholic University of Lublin and of the College of Entrepreneurial Sciances at the Warsaw School of Economics, graduate of post-graduate studies in European Law at the Maria Skłodowska Curie University In Lublin and of finances and accounting at the Catholic University of Lublin.

60 // 68

JAN FILIP STANIŁKO

MINISTERSTWO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

DR MAREK SZCZEPAŃSKI

ALIOR BANK S.A.

I TECHNOLOGII

DR HAB. INŻ.

MAŁGORZATA SZYMICZEK

POLSKO-NIEMIECKIE CENTRUM HYBRYDOWYCH KONSTRUKCJI LEKKICH, POLITECHNIKA ŚLĄSKA

Ekspert w dziedzinie zarządzania rozwojem nowych produktów, polityki przemysłowej oraz ekonomii politycznej.

W MPIT kieruje sprawami związanymi z Polityką Innowacyjności, Polityką Przemysłową, Regulacjami Przemysłowymi, Zieloną Gospodarką oraz Gospodarką Cyrkularną. Obecnie koncentruje się na utworzeniu Platformy Przemysłu Przyszłości, Polityce Zakupowej, oraz aktualizacji Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki - Strategia Produktywności.

Przed objęciem stanowiska Dyrektora w MPIT pełnił m.in. funkcję członka zarządu Instytutu Sobieskiego, był Dyrektorem Programu Industrializacja 3.0 w Warszawskim Instytucie Studiów Ekonomicznych, a także prezesem Instytutu Studiów Przemysłowych. W latach 2011-2013 główny organizatorem Kongresu Polska Wielki Projekt. Publikował na łamach m.in. „Rzeczpospolitej” oraz „Forbes”.

Od 2016 r. prowadzi firmę MWS Consulting zajmującą się specjalistycznymi usługami doradczymi i szkoleniowymi.

Doradza między innymi Alior Bank S.A. (w zakresie wykorzystania funduszy UE).

Wcześniej pełnił funkcję Wiceprezesa Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. W latach 2009-2015 pracował w Banku Gospodarstwa Krajowego, najpierw jako dyrektor departamentu, a następnie dyrektor zarządzający nadzorujący pion funduszy unijnych. Od 2007 do 2009 roku kierował firmą konsultingową. W latach 2003-2005 pełnił funkcję podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki i Pracy, odpowiadając m.in. za wdrażanie funduszy UE. Wcześniej był dyrektorem departamentów zarządzających funduszami UE w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej oraz w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Warszawskim.

Pracę doktorską w dyscyplinie nauki o zarządzaniu obronił na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Pracownik Zakładu Mechaniki Kompozytów Polimerowych w Instytucie Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej. Autorka wielu publikacji z technologii przetwórstwa, badania własności i aplikacji materiałów polimerowych i ich kompozytów. Aktualnie współpracuje z Polsko – Niemieckim Centrum Hybrydowych Konstrukcji Lekkich, powstałym na kanwie współpracy pomiędzy Politechniką Śląską, TUB Freiberg, ILK Dresden, KSSE Katowice, FFL Bielsko- Biała oraz miastem Gliwice, które oferuje m.in. wsparcie przy opracowaniu i wdrożeniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych (Projekty B+R), dostęp do nowoczesnej aparatury badawczej, zindywidualizowaną ofertę szkoleń prowadzonych przez polsko-niemiecki zespół wysokiej klasy specjalistów.

61 // 68

JAN FILIP STANIŁKO

MINISTRY OF ENTREPRENEURSHIP AND

DR MAREK SZCZEPAŃSKI

ALIOR BANK S.A.

TECHNOLOGY

DR HAB. INŻ.

MAŁGORZATA SZYMICZEK

POLISH-GERMAN CENTRE OF HYBRID LIGHT CONSTRUCTIONS, SILESIAN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY

Expert in the area of managing the development of new products, industrial polict and political economy.

In the Ministry, he manages affairs related to the Innovation Policy, Industrial Policy, Industrial Regulations, Green Economy and Circular Economy.

Currently concentrates on creating the Future Industry Platform, Purchasing Policy and updating the Strategy for Innovation and Effectiveness of Economy - Productivity Strategy.

Before being appointed as Director in the Ministry, he served as: a member of the management board of Sobieski Institute, he was the Director of The Industrialisation 3.0. Programme in the Warsaw Institute for Economic Studies, and the president of the Institute of Industrial Studies. During the years 2011-2013 - main Organizer of a congress named Poland - Great Project. Published in e.g. „Rzeczpospolita” and „Forbes”.

Since 2016 runs a company named MWS Consulting dealing with specialist consultancy and training services. Consultant of e.g. Alior Bank S.A. (as to the use of EU funds).

Previously, served as Vice-President of Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (Agency for Industrial Development).

During the years 2009-2015, he was working in Bank Gospodarstwa Krajowego, first as a department director and then as a managing director supervising the area of EU funds. During the years 20072009, head of a consultancy company.

During the years 2003-2005, he served as vice-secretary of state in the Ministry of Economy and Labour, being responsible, e.g. for implementation of the EU funds. Previously, a director of departments managing the EU funds in the Ministry of Labour and Social Policy and in the Polish Agency of Enterprise Development.

Graduate of the Faculty of Law and Administration at the Warsaw University. His PhD dissertation in management was defended at the Leon Koźmiński Academy in Warsaw.

Employee of the Department of Mechanics of Polymer Composites in the Institute of Theoretical and Applied Mechanics and the Faculty of Mechanics and Technology at the Silesian University of Technology. Author of many publications in the area of processing, examining the properties and application of polymer materials and their composites. Currently cooperates with the Polish-German Centre of Hybrid Light Constructions, created on the basis of the cooperation between the Silesian University of Technology, TUB Freiberg, ILK Dresden, KSSE Katowice, FFL Bielsko- Biała and the City of Gliwice, which offers e.g. support in development and application of modern technological solutions (B + R projects), access to modern research machinery, personalised offer of trainings organised by Polish and German team of high-level specialists.

62 // 68

TADEUSZ TENDERENDA

INPHOTECH SP. Z O.O., KLASTER FOTONIKI

DR HAB. INŻ.

ANNA TIMOFIEJCZUK PROF. PŚ

PETR TOMASEK

POLITECHNIKA ŚLĄSKA

MORAVIAN AEROSPACE CLUSTER

Dziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej, prezes zarządu Śląskiego Centrum Kompetencji Przemysłu 4.0. Absolwentka Politechniki Śląskiej kierunku Automatyka i Robotyka, specjalność budowa i eksploatacja maszyn. Główne zainteresowania naukowe to: diagnostyka techniczna, analiza sygnałów i obrazów oraz metody sztucznej inteligencji oraz zagadnienia związane z technologiami Przemysłu 4.0. Autorka publikacji z zakresu wnioskowania diagnostycznego z uwzględnieniem kontekstu i metod analizy sygnałów niestacjonarnych bazujących na metodach czasowo-częstotliwościowych. Wraz z zespołem opracowała koncepcję i utworzyła, pierwsze w Polsce centrum kompetencji Przemysłu 4.0 oraz infrastrukturę dydaktyczną, pozwalającą na demonstrowanie technologii Przemysłu 4.0 i ich integrację.

Jest także autorką programu szkolenia Liderów Przemysłu 4.0, który został zrealizowany przez Politechnikę Śląską wraz z MPiT.

Absolwent Civil aviation program at Institut of Transportation under Faculty of mechanical engineering of the Technical University of Ostrava.

Następnie pracował dla Air Navigation Services Czech Republic, a obecnie pracuje dla Moravian Aerospace Cluster przez ponad 3 lata. Dorastał w ścisłym związku z lotnictwem i ma silne powiązania i zainteresowanie tym sektorem.

Posiada głęboką wiedzę na temat czeskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego, a także europejskiego łańcucha dostaw dla przemysłu lotniczego. Koncentruje się na projektach o wysokiej wartości dodanej, które są realizowane przez wiele firm w różnych branżach.

I ŚWIATŁOWODÓW

Ekspert w dziedzinie fotoniki, telekomunikacji nowej generacji oraz zaawansowanych technologii, szczególnie światłowodowych. Absolwent Politechniki Warszawskiej, pracował jako inżynier R&D między innymi w Corning Polska.

W 2011 r. rozpoczął współpracę z firmą InPhoTech. Początkowo prowadził dział badawczo-rozwojowy, a obecnie kieruje działem Business and Technology Development oraz jest członkiem zarządu firmy. Posiada kilkunastoletnie doświadczenie w realizacji projektów badawczo-rozwojowych w obszarze fotoniki. W spółce InPhoTech odpowiedzialny m. in. za wdrażanie rozwiązań czujnikowych oraz telekomunikacyjnych wykorzystujących światłowody specjalne.

63 // 68

TADEUSZ TENDERENDA

INPHOTECH SP. Z O.O., PHOTONICS AND

DR HAB. INŻ.

ANNA TIMOFIEJCZUK PROF. PŚ

PETR TOMASEK

SILESIAN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY

MORAVIAN AEROSPACE CLUSTER

Dean od the Department of Mechanics and Technology at the Silesian University of Technology, president of the management board of the Silesian Centre of Competence for Industry 4.0. Graduate of the Silesian University of Technology, specialising in Automatics and Robotics, in construction and exploitation of machines. Her main academic interests involve: technical diagnostics, analysis of signals and images and artificial intelligence methods and issues related to the technologies of Industry 4.0. Author of publications in the area of diagnostic reasoning, taking into account the context and methods of analysing mobile signals basing on temporal and frequency methods. Together with her team, she developed the concept and created, as first in Poland, a centre for Competence for Industry 4.0. and the didactic infrastructure, allowing for demonstration of the technologies of the Industry 4.0. and their integration.

She also is an author of a programme of training the Leaders of Industry 4.0., which was realised by the Silesian University of Technology, together with the Ministry of Entrepreneurship and Technologies.

Graduate of Civil aviation program at Institut of Transportation under Faculty of mechanical engineering of the Technical University of Ostrava.

Later, he worked for Air Navigation Services Czech Republic, and currently he has been working for Moravian Aerospace Cluster for more than 3 years. Has grown up in close relationship with aviation and has close connection and much interest in that sector. He has extensive knowledge on the Czech aviation and space industry, and on the European supply chain for the aviation industry.

He concentrates on projects with much added value, which are realised by numerous companies in various sectors.

OPTICAL FIBRE CLUSTER

Expert in the area of photonics, new generation of telecommunication and advanced technologies, in particular based on optical fibre. Graduate of Warsaw University of Technology, worked as a R&D engineer e.g. in Corning Polska. In 2011 he started cooperating with InPhoTech.

Initially, he headed the research and development department, and currently he is heading the Business and Technology Development Department and he is a member of the company’s management board. He has more than a dozen years of experience in realising research and development projects in the area of photonics. In InPhoTech, responsible e. g. for implementation of detecting and telecommunication solutions using a special optical fibre.

64 // 68

BOGDAN TRACZYK

ROBERT WENZEL

WOJCIECH ZIELIŃSKI

PREZES, GÓRNOŚLĄSKA AGENCJA

MINISTERSTWO PRZEMYSŁU I HANDLU

ADWOKAT (PARK ROZRYWKI

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I ROZWOJU SP. Z O.O.

REPUBLIKI CZESKIEJ

ENERGYLANDIA, KLASTER ZRÓWNOWAŻONA INFRASTRUKTURA)

Absolwent Wydziału Mechanicznego, Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej na kierunku „lotnictwo” i specjalności – „konstrukcja śmigłowców”.

W latach 80 był konstruktorem w Przedsiębiorstwie Doświadczalno – Produkcyjnym Szybownictwa „PZL – Bielsko”. Na przełomie lat 80 i 90, jako inicjator i przewodniczący Regionalnego Porozumienia Samorządów Pracowniczych doprowadził do powstania spółki AQUA S.A.- w latach 90 był jej Prezesem Zarządu. W 1998 roku objął funkcję Prezydenta Miasta Bielska-Białej. Po upływie kadencji powrócił do pracy w AQUA S.A.. W latach 2004-05 dyrektor w firmie Aqua System Sp. z o.o. W 2006 roku szef zespołu ekspertów kontraktu „Oczyszczanie ścieków na Podhalu”. Od 2007 roku Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Lokalnego Sp. z o.o. w Gliwicach.

Z końcem 2013 roku doprowadził do powstania Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. w Gliwicach, do której aktywów należą m. in. Centrum Edukacji i Biznesu „Nowe Gliwice”, parki przemysłowe w Bytomiu i Żorach.

Kierownik programu w departamencie programów badawczo-rozwojowych i innowacyjnych w ramach Sekcji Funduszy UE (Ministerstwo Przemysłu i Handlu, Republika Czeska). Od 2007 r. odpowiedzialny za projektowanie i wdrażanie programów rozwoju organizacji klastrowych i platform technologicznych. Odpowiedzialny za przygotowanie nowego programu klastrów, koncentrującego się na badaniach zbiorowych i internacjonalizacji. Odpowiedzialny za wprowadzenie programu partnerstwa na rzecz transferu wiedzy w Republice Czeskiej.

W 2006 roku ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Specjalizuje się w prawie gospodarczym, cywilnym, planowaniu podatkowym transakcji, w prawie nieruchomości oraz prawie zamówień publicznych. Posiada wieloletnie doświadczenie w prawnej obsłudze programów pomocowych wsparcia Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie rozliczania dotacji przyznawanych beneficjentom UE. Prowadzi kompleksowe doradztwo m.in. w najbardziej prestiżowych inwestycjach turystycznych dofinansowanych z funduszy UE na terenie Polski.

Jego praktyka obejmuje również pomoc prawną w postępowaniach przed organami administracyjnymi – w szczególności w sprawach związanych z reprezentacją beneficjentów programów pomocowych UE, takimi jak PARP S.A., NCBiR, Ministerstwo Rozwoju czy Europejski Urząd ds.

Zwalczania Nadużyć Finansowych (European Anti Fraud Office – OLAF). Z Parkiem rozrywki Energylandia związany od samego początku jego powstawania, współorganizator departamentu innowacyjnych technologii i rozwoju polskiej myśli technicznej w nowo projektowanych urządzeniach branży rozrywki.

65 // 68

BOGDAN TRACZYK

ROBERT WENZEL

WOJCIECH ZIELIŃSKI

PRESIDENT, GÓRNOŚLĄSKA AGENCJA

MINISTRY OF INDUSTRY AND COMERCE OF

ATTORNEY (ENERGYLANDIA ENTERTAINMENT

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I ROZWOJU SP. Z O.O.

THE CZECH REPUBLIC

PARK, SUSTAINABLE INFRASTRUCTURE CLUSTER)

Graduate of the Department of Mechanics, Energetics and Aviation at the Warsaw University of Technology, specialising in “aviation” and “helicopter construction”.

In the 80s, he was a constructor in an Aviation Experimental and Production Enterprise “PZL - Bielsko”. At the break of the 80s and the 90s, as an initiator and head of the Regional Association of Employee Self-Governments, he succeeded in creation of a company named AQUA S.A.- in the 90s, he was the President of the Management Board. In 1998, he was appointed as the President of Bielsko-Biała. After the expiry of his term, he returned to AQUA S.A.. During the years 2004-05, he was a director in Aqua System Sp. z o.o. In 2006, he was a leader of a team of experts for a contract named “Sewage purification in Podhale”. Since 2007, President of the Management Board of Agencja Rozwoju Lokalnego z o.o. in Gliwice. At the end of 2013, he succeeded in creation of Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. in Gliwice, whose assets include e. g. Centre for Education and Business “Nowe Gliwice”, industrial parks in Bytom and Żory.

Programme manager in the department of research and development and innovative programmes in the Department of EU Funds (Ministry of Industry and Commerce, Czech Republic). Since 2007. responsible for design and implementation of programmes for the development of cluster organisations and technological platforms. Responsible for preparing a new programme of clusters, concentrating on collective research and internationalisation.

Responsible for implementing a new partnership programme for transfer of knowledge in the Czech Republic.

In 2006, he graduated from a law school at the Faculty of Law and Administration at the Jagiellonian University in Cracow. Specialises in company law, civil law, tax planning of transactions, real property law and public procurement law. Has many years of experience in providing legal assistance for EU aid programmes, in particular as to the settlement of grants granted to the beneficiaries of the EU. Provides comprehensive consultancy e.g. in the most prestigious tourist investments financed with the EU funds within the territory of the republic of Poland. His practice also involves legal assistance in proceedings before administrative bodies - in particular in matters related to the representation of beneficiaries of EU aid programmes, such as PARP S.A., NCBiR, Ministry of Development or European European Anti Fraud Office – OLAF. Associated with Energylandia Entertainment Park from its very beginning, co-organiser of the department of innovative technologies and development of Polish technical ideas in newly designed machines in the entertainment induastry.

66 // 68

Notatki Notes

Organiser:

Employers’ Association Polish Clusters, 1/3 Ksiecia Bolesława Street, 01-452 Warsaw, Poland poczta@klastrypolskie.pl

„Internacjonalizacja produktów Śląskiego Klastra Lotniczego poprzez działania promocyjno-biznesowe przedsiębiorców Klastra”

Internacjonalizacja?

Zainteresowany?

Sprawdź więcej na: www.aerosilesia.eu