PANESSAY
jaargang 26 // nummer 4 // oktober 2012
Faculteitsblad der M.F.V. Panacea
INHOUD het bestuur vertelt u, het zoute tranenspoor nog op de wangen, met verstikte stem Uit ‘t bestuurshok
91
Commissies & onderwijs JV1, IBR1 en IBR2 stellen zich aan u voor. De prijs voor beste
92
Co-outdagen ook masterstudenten zijn studenten. Ook zij rollen dus graag beschonken door de
94
Summer Schools voor wie in z’n zomervakantie eens wat anders wil dan Martini’s nippen in St. Tropez
98
The Iceman wintertenen of sneeuwballen, Wim Hof lacht erom. Dit ijskonijn loopt fluitend in zijn
101
Fotopagina
102
SENSATIONELE introductie speciaal voor alle eerstejaars die sinds de introductie wat amne-
104
Tussen Kunst en Kitsch er was eens een Commissaris Onderwijs die een oud boek afstofte.
106
Onderwijscolumn
107
Het verhaal achter de cijfers
108
Desmond Tutu twee turven hoge held komt in Nederland even dansen op een voetbalveld, aanschuiven
110
Ode aan de chirurg dat chirurgen monosynaptische seksbeluste mannetjes met een godcomplex zijn,
113
Curaçaocolumn vanuit een brandend Curaçao, alwaar een heuse staatsgreep plaatsvindt, ontvingen we
114
en bloedend sporthart over het revalidatieproces na een desastreus verlopen sportzomer commissiestukje van het jaar lijkt nu al door de IBR2 te zijn veroverd
modder tijdens een gezamenlijk dagje uit. En daar moet u dan weer over lezen
of de Loosdrechtse Plassen onveilig maken met wat dinnetjes: de Summer Schools! zwembroek de Mount Everest op. Komt dat zien op de Medische Carrière Dag!
wederom hebben we in samenwerking met de Pan-F een compositie neergezet waarbij zelfs de grootste kunsthater tranen van puur geluk zal schreien sie ervaren, een minutieus verslag van dit festijn uit de pen van een blauwe overall Lees alles over de magische gebeurtenissen die daarna plaatsvonden
nieuw in ons assortiment: de onderwijscolumn, waarin een kopstuk uit het Onderwijsinstituut van zijn troon afdaalt om u, de student, van zijn wereld deelgenoot te maken Marko’s therapeut was het zat. Zijn frequente bezoek zorgde voor slijtplekken op de divan. Nu moet hij zijn ervaringen op papier zetten. Heeft u de tissues klaar?
bij College Tour en een eredoctoraatje ophalen. Christiaan vertelt waarom hij wel en u niet
dat wist u al. Dat ze ook heel graag anoniem zichzelf de hemel inprijzen weet u nu ook
een nieuwe column. Ivo, de hele redactie zit as we speak te bidden dat je hangmat nog heel is
Thuiszorgcolumn tot ons groot verdriet: de laatste thuiszorgcolumn. Jop, onze rampenman, vindt het mooi 116 geweest. Veel plezier in de anesthesiologie, dat je maar veel mensen buiten westen mag krijgen!
Eva, Janyte, Jop, Sietske, bedankt voor jullie jarenlange inzet voor ons blad en jullie vrolijke glimlach tijdens de vergaderingen. Tot in onze alumnicommissie! COLOFON // de PanEssay is het faculteitsblad van M.F.V. Panacea en verschijnt met een beetje mazzel vijf keer per jaar // plaatsing van een stuk houdt niet in dat de redactie de daarin weergegeven zienswijze onderschrijft // de redactie behoudt zich het recht voor taalkundige correcties aan te brengen of stukken niet te plaatsen (tja, soms is het gewoon té erg!) // kopij kan via e-mail of op een gangbaar medium aangeleverd worden bij de redactie // oplage 2850 stuks // druk verzorgd door drukkerij OCC de Hoog, Oosterhout // redactieadres A. Deusinglaan 1 t.a.v. PanEssay 9713 AV Groningen // telefoon 06 24952499 // e-mail panessay@panacea.nl // voorzitter Marko Pol // hoofdredactrice Boukje van der Slik// redactie Jop van den Berg, Hidde Kleijer, Marko Pol, Sietske Poortinga, Eva Salters, Sandor Schokker, Christiaan Serbanescu-Kele, Davith de Vries // lay-out Janyte Holwerda, Joël Mellema, Marko Pol, Sietske Poortinga, Boukje van der Slik, Davith de Vries // omslagfoto Boukje van der Slik // Sluitingsdatum volgende editie: vrijdag 19 november 2012
90
Panacea
Uit het bestuurshok Lieve leden, Voor de vakantie maakten we ons op voor een prachtige sportzomer. Terwijl we ons hulden in Oranje-outfit, keken we uit naar het EK voetbal, de Tour de France en vooral de Olympische Spelen. Helaas waren de eerstgenoemde evenementen niet bijster succesvol, maar gelukkig bezorgde Epke ons toch het oranjegevoel en zorgden de Paralympics voor een medailleregen. Vandaag de dag grijpen weer hele andere zaken de aandacht van Nederland: een nieuw kabinet, Project X in Haren en een dansende Desmond Tutu op het veld van FC Twente. Deze winnaar van de Nobelprijs van de Vrede werd benoemd tot commandeur in de Orde van Oranje Nassau, tot erelid van FC Twente en ontving daarnaast een eredoctoraat van de RUG.
plaats. Tijdens de ALV in november zal het kandidaatsbestuur zich presenteren en daarna start de overdrachtsperiode. Als deze PanEssay op je deurmat valt, vind je daarbij ook de eerste Panacea-jaarkalender. Hang deze op je kamer of op de wc, zodat je zeker weet dat je geen activiteit over het hoofd ziet de komende tijd. Zo staat bijvoorbeeld het Oktoberrevolutiefeest voor de deur. Dit belooft een groots feest te worden op een unieke locatie! Ook komt de MCD (Medische Carrière Dag) eraan, een dag in het UMCG met het thema ‘Toekomst zonder grenzen’. Deze dag is interessant voor zowel de bachelor- als de masterstudenten, met beroemde sprekers als Arjan Erkel (Artsen Zonder Grenzen) en ‘The Iceman’ en workshops van bijna alle specialismen in het ziekenhuis. Kortom, genoeg te beleven, waardoor we die sombere sportzomer zo weer vergeten! Liefs,
Ook Panacea heeft de zomer achter zich gelaten. Na het verwelkomen van meer dan 450 eerstejaars studenten, hebben we een sensationele introductieperiode beleefd. Op de eerste dag liepen nieuwe studenten met gadgets en mentoren in geweldige outfits door de faculteit. Aansluitend volgde een zonnig kampweekend, met als een van de hoogtepunten (voor sommigen een dieptepunt) de ochtendgymnastiek. Als afsluiter werd er om de sportieve eer gestreden op het beachvolleybalveld en feestten we als ‘Vlaamse friet of pizzapunt’ de eerste colleges binnen. Het serieuze leven gaat weer beginnen: colleges, tutorgroepen en tentamens, of de altijd maar doorgaande coschappen, vaardighedentoetsen en het maken van modelstatussen. Gelukkig heeft Panacea genoeg ontspanning te bieden, afgewisseld met leerzame onderwijsactiviteiten.
Het bestuur der M.F.V. Panacea
In oktober is het weer tijd voor de jaarlijkse liftwedstrijd. Ten tijde van schrijven is de eindbestemming nog geheim, maar dat mocht de enthousiastelingen niet deren: binnen vijf minuten zat de inschrijving vol! Waar voor vele lezers het jaar net weer is begonnen, lijkt het voor ons voorbij te vliegen! Op dit moment vindt de zoektocht naar een nieuw bestuur alweer
Panessay • 2012:4 • 91
JV1 JV1
Commissies & onderwijs
Allereerst gefeliciteerd met jullie studieplek geneeskunde in het o zo mooie Groningen! Een studie volgen is al een hele kunst op zich en met het leven als student ernaast kan dat soms erg moeilijk zijn. Daarom moet een studie haalbaar zijn zonder sociaal afgeschermd te worden van de buitenwereld. Met deze opdracht gaan wij voor jullie aan de slag! We bestaan uit drie subcommissies met ieder zijn eigen taken. Als eerste hebben wij de geweldige BlokCie met daarin Tom de Bruin, Sophie Riesmeijer, Jelger Louwsma en Sanne Krol. De BlokCie zal aan het eind van het blok een verslag maken met daarin een evaluatie van de docenten en colleges, om zo het onderwijs te verbeteren. Ook jullie zullen door ons soms benaderd worden voor feedback. Want het onderwijs verbeteren, dat doen we samen! Als tweede hebben wij de super TenCie met daarin Anne-Sophie Enthoven, Esmée Boers, Anouk Smit en Shari Pepplinkhuizen. De TenCie zal na elk tentamen al jullie klachten met liefde in ontvangst nemen om daarna het tentamen te bespreken. Al jullie klachten worden zorgvuldig door hen behandeld om daarna met de blokcoördinator te overleggen, zodat het tentamen eventueel nog aangepast wordt. Want het tentamen haalbaar maken, dat doen we samen! Als derde en laatste, maar zeker niet de minste, de overenthousiaste PRcie met Ilonka de Keijzer en Stefan Warink. Zij zullen zich bezig houden met de promotie en herkenbaarheid van jullie JV. Ook de mooie jaartrui, een super onderwijsactiviteit, de prachtige patiëntencadeaus en een geweldige Docent van het jaar-verkiezing nemen zij onder hun hoede. Mochten jullie nog onwijs leuke ideeën hebben, dan horen wij dit graag. Want het jaar leuk maken, dat doen we samen!
92
IBR1 IBR1
Hey! Here we go! We are the new IBR1, just beginning our mission to improve the IBMG program and represent the IBMG class of 2012. Just as in the past we have three committees: the BlockCee, made up by Naomi, Margot, Sarah and Wesley - who are there for all block related concerns and evaluations. So don’t be surprised when you are asked your opinion on some of the recent lectures, practicals and workshops. Unfortunately they are not becoming increasingly interested in your life (our sincerest apologies), but they have been given a duty to evaluate the lecturers and structure of the program in order to make it more suitable for everyone of us. In the case that you have had issues with various questions on the block tests you can approach Joanna, Valeria or Philip who make up the ExamCee. Their given roles are to mediate between both the examiners and yourselves to make sure the test only covers what is specific to our curriculum. On a final note we’d like to mention the PRCee (or Public Relations Committee) consisting of Tessa, Becca and Simon. The PRCee will not only provide you with your personal IBMG year sweater, one that you can rock at any occasion, but will also organize various activities taking place in Groningen and throughout and around The Netherlands. So be prepared to enjoy another addition to your IBMG experience and feel free to speak to anyone of us to make sure not only yours, but everyone’s study experience in the IBMG program 2012/2013 will be one to remember!
IBR2 IBR2
One might think that IBR stands for I Be Resuscitating. As a paramedic keeps a patient alive, so do we keep the IBMG alive. As a cohesive unit, we breathe and pump new life into the IBMG family. Our diverse group of twelve members performs different but equally important tasks to keep the IBMG body healthy. We have been divided into groups to focus on several functions that need to be addressed: Blockcee = stability, ExamCee = content, GlobalHealthCee = diversity, PRCee = representation. Just like cardiologists, our BlockCee (Sophie, Gaia, Lily, Menelaos) regulates the blood flow of the IBMG. The BlockCee removes the problematic clots thereby reducing resistance and improving circulation by evaluating the block continuously and improving the content of the lectures, practicals and workshops. Our bloody BlockCee is in contact with every part of the body and collects and processes information that comes back with the venous return. The nervous ExamCee acts as our neurologists and is responsible for the smooth transmission of content and complaints when the body encounters a test. Our heads of IBR, Micah and Matilda, encompass and protect the brain, allowing the smooth contact between students and examiners. The wide-eyed GlobalHealthCee opens our eyes, the windows of the IBMG soul, facilitating an international view. On the one hand, the students of the IBMG come into contact with global issues, on the other hand the students can share their vast international background and experience. The main ophthalmological task of Shanice, Murad and Liz is to work closely with the Global Health coordinator to nurture and improve the young global health core of IBMG. The Party Rock Club, known in some circles as the Prosthetic PRCee, fulfills the task of orthopedics. Their mission is to keep the IBMG body moving both on an educational and social level. When the body becomes rigid and spastic with stress and worry, Daniel, Jael and Lynn save the day with awesome activities, thereby lubricating the stiff joints, massaging the muscles and making sure that the IBMG is able to face another day. Together we represent the awesome IBMG year 2! …….Resuscitation successful!
PanEssay • 2012:4 • 93
Emmen Emmen
Co-outdagen
De dag begon met een lekker bakje koffie of thee in het Scheperziekenhuis te Emmen. Uiteraard was er voor zelfgemaakt gebak gezorgd. Daarna vertrok de groep deels richting de gangen van het ziekenhuis of richting het centrum van Emmen voor een Crazy88. Voor de inwendige mens was ook gezorgd door middel van lunchpakketjes. Na vele gekke capriolen uitgehaald te hebben in het centrum van Emmen (op de weekmarkt) voor wat puntjes stond iedereen om 13:00 uur op station Emmen. Vandaar ging het met de bus naar Borger. In Borger kon iedereen zich van zijn actieve kant laten zien, met een kanotochtje, een gps wandeltocht en bij terugkomst allerlei activiteiten zoals boogschieten en klimmen. De dag werd afgesloten met een lekker warm en koud buffet waar ook de prijsuitreiking van de Crazy88 plaatsvond. De filmpjes die elke groep als bewijsmateriaal voor de Crazy88 moest maken worden momenteel nog gemonteerd tot een grote film. Het nakijken alleen was al fantastisch en deze film gaat grandioos worden. (Echter alleen voor intern gebruik. Helaas voor de mensen die niet mee waren).
Friesland Friesland
Vrijdag 29 Juni 2012: de EK deceptie was amper voorbij of Friesland kleurde alweer vol trots Coranje! Waar normaal de Friese coassistenten vol nuchterheid de provincie rondrennen in een witte jas, werden we vroeg in de ochtend gezamenlijk door de ABN AMRO in het oranje gehesen en zo kon de Co-outdag beginnen. Met een volle sportzomer in het vooruitzicht konden we natuurlijk niet anders dan dit te betrekken in het thema: Coranje, Rondje Europa! Met een commissie van 6 man sterk is er maandenlang hard gewerkt aan het uiteindelijke programma. Vol trots konden we dan ook, na enkele subtiele hints, onthullen dat er een heuse zeiltocht op het programma stond! Natuurlijk aangevuld met een goed diner en een spetterend feest, maar ook met enige spanning en onderlinge strijd door toevoeging van onze eigen Gotcha Games! Met een goed gevulde maag en een heerlijk zomerzonnetje is er overdag onder het genot van een drankje gevaren over de Friese wateren, waarbij iedereen zelf kon kiezen voor een actieve of passieve houding op de boten. Terwijl er liggend op het dek kon worden bijgekletst, stonden andere co’s aan het roer of hingen aan de zwaarden om de boten op koers te houden. Na drie uur kwamen we terug aan wal, waar de geliefde buschauffeur ons op stond te wachten en iedereen veilig terug naar Groningen bracht zodat iedereen zich op kon frissen voor het avondprogramma. ’s Avonds werden de mooiste outfits getoond tijdens het diner en feest in het Heerenhuis. Na een heerlijke Bourgondische maaltijd bleek pas het fanatisme van sommige co’s tijdens de Gotcha Games, want er werden de meest sluwe tactieken gebruikt om zoveel mogelijk kaartjes te veroveren. Sietske bleek uiteindelijk de overtuigende winnaar. Toen DJ Marten letterlijk de toon zette en de zaal omtoverde tot een grote dansvloer, werd deze door iedereen ruimschoots benut. Alleen tijdens de prijsuitreiking werd even ruimte gemaakt voor Inge in de mooiste outfit, maar daarna ging het feest net zo hard door. De barman stond versteld van de liters bier die hij stond te tappen en de sfeer zat er goed in! Dat iedereen genoeg te eten had gehad bleek wel toen zelfs de bittergarnituur er niet meer bij paste. De avond werd afgesloten met groepsknuffels en een good old schuifelsessie, dus jullie snappen dat de liefde onder de Friese coassistenten groot is. Als co-outcommissie willen we dan ook iedereen bedanken voor het enthousiasme en de gezelligheid, met elkaar hebben we er een topdag van gemaakt! Zoals onze lieve voorzitter Jozine al had voorspeld: epic! Bijzijn was daadwerkelijk meemaken.
94
Martini Martini
Pand 48 kleurde dinsdagavond 12 juni goud aan. De start van de co-outdag voor zowel het Martini als het UMCG werd hier gevierd met een groots feest. Aan de gouden dresscode werd voldaan in de vorm van pimps, sjeik ali’s, golden boys, engeltjes en nog veel meer! De integratie tussen co’s van verschillende ziekenhuizen verliep vlekkeloos. Met de nodige gratis drankjes en een goede dj kwamen de voetjes van de vloer. Uiteraard werd er door de dokters in spe met mate gedronken, om de volgende dag fit op de brunch te verschijnen. Op het christelijke tijdstip van half twaalf werd er gezamenlijk gebruncht in het ziekenhuis door bijna alle co’s, een enkeling heeft zijn broodje in de bus moeten nuttigen. Hier en daar werd een epiduraal met morfine aangelegd voor SAB gerelateerde symptomen. De luxe broodjes, salades en twintig grote kannen melk en chocolademelk zorgden dat de coassistenten weer enigszins kwiek werden. Opgesteld in rijen van twee alsof we op schoolreisje gingen stonden we te wachten op de twee grote bussen die werden voorgereden. Uitgezwaaid door Marja, Jos, Monique en Femke brachten deze bussen ons richting de geheime locatie Easterein - of all places. Aldaar gearriveerd werden we ontvangen door een vijfkoppig welkomstcomité. Alle co’s werden in het oranje gehesen en in twee groepen verdeeld. Na het easterinerslokje begon de middag iets overenthousiast met een heftig begin. Met scheve gezichten en angst in de ogen voor wat er komen zou keken de co’s elkaar aan. In een geforceerde polonaise begonnen we aan het ‘Ik hou van Hollandspel’, geleid door de halfmannelijke versie van Linda de Mol. Langzamerhand werd een ieder enthousiast, waagden de eerste mensen zich weer aan een biertje en ontstond er een ware competitie tussen de oranje en rood-wit-blauwe teams. Hierin leerden wij dat de laatste Elfstedentocht toch niet in 2012 was en niet Sem maar Sam de meest gebruikte jongensnaam was in 1823. Dat je tegen Lotte geen ‘geen-ja-geen-nee-geenuhh’ moet spelen en dat wij wel een aantal coassistenten kunnen afvaardigen naar het Groot Dictee der Nederlandse taal, maar een ander aantal ook zeker niet. Het was een nek-aan-nekrace maar uiteindelijk kon er maar één de winnaar zijn. Stevig uitgehongerd door het spel werden we verblijd met een barbecue. Ieders BMI steeg met een punt, vooral Mariëlle was het aan te zien. In de zonovergoten tuin werd aan de picknicktafels het spel nabeschouwd en de voetbalwedstrijd voorbeschouwd. Na wat gezellig nazitten werd het oranjestadium geopend en verscheen ons Nederland op het veld. Ondanks nog enige hoop bij aanvang van de wedstrijd, verloor Nederland met 2-1 hopeloos. Gelukkig was de bus snel ter plaatse zodat we ons vlug uit de voeten konden maken. De uitgedeelde goodiebag deed de pijn verzachten, sommige magazines kregen extra aandacht... Dank aan alle sponsoren en aan alle co’s voor deze zeer geslaagde dag!
Panessay • 2012:4 • 95
Deventer Deventer
Het Deventer Ziekenhuis is het oudste affiliatieziekenhuis van Groningen en kent daardoor al een lange geschiedenis van co-outdagen. Elk jaar wordt het weer grootser, gaver en beter. In Deventer begint de codag, in tegenstelling tot de andere affiliaties, direct op donderdag met een dik themafeest tot in de vroege uurtjes. Op dit feest komt iedereen verkleed. Dit jaar was het thema PsyCo! Als gevolg hiervan is iedereen op de echte codag brak, wat de ultieme vorm van teambuilding is. Op vrijdag zijn alle brakke kopjes al vroeg door de rest van het ziekenhuis te bewonderen tijdens het ontbijt in het personeelsrestaurant. Daarna volgt meestal een actief dagprogramma dat de brakke co’s net (of net niet) aankunnen. Dit jaar werd ons programma helaas verstoord door een regenbui die om 9 uur ’s ochtends begon en om 9 uur ’s avonds pas weer ophield. Ondanks dat heeft iedereen toch een topdag gehad. 8 dingen die Deventer Deventer maken: 1. Financiële bijdrage van alle specialisten, 2. Begin met een vette party, 3. Brakke teambuilding, 4. Ultiem genieten, 5. Themafeest waarbij iedereen, maar dan ook echt iedereen goed verkleed komt, 6. Brak ontbijt in het personeelsrestaurant van het Deventer Ziekenhuis, 7. Vermaak in de bus: Ranking the Co!, 8. Afgekocht diner, 9. Afsluiting in de Joffer, want daar is het toffer!
Enschede Enschede
Op 21 en 22 juni waren de Co-outdagen van het MST in Enschede met als thema: ‘Wie is de co? Misdaad in het MST’. 8 zaken die onze Co-out zo fantastisch maakten: 1. Iedereen leefde zich helemaal uit met de themaoutfits: van Superman tot Pink Panther, van terrorist tot Cruella de Vil! 2. Twee dagen lang het overkoepelend spel ‘Wie is de co?’ spelen met uiteindelijk de co als winnaar! 3. Andere kanten van je medeco’s leren kennen. 4. Na een storm de barbecue afbreken en gelijk (om kwart over 9) beginnen met het feest! 5. De oversteek maken naar Duitsland (is het paspoort op de paklijst toch niet voor niets). 6. Vissen in je kano vinden na een paar keer omslaan. 7. Herinneringen aan Groningen bij ‘Het gras van het Noorderplantsoen’. 8. Rennen door Arnhem om maar als eerste met gps het moordwapen te vinden.
96
Panessay • 2012:4 • 97
Summer Schools
Pediatrics Pediatrics
Afgelopen juli vond de 19e ‘Summer School on Pediatrics’ plaats in Groningen. Na een jaar van vele vergaderingen en gezellige avonden was het 7 juli dan eindelijk zover! 27 geneeskundestudenten van over de hele wereld kwamen naar Groningen om samen met ons achten een geweldige tiendaagse cursus kindergeneeskunde in het UMCG te gaan beleven. Door middel van patiëntcolleges, verschillende workshops, rondleidingen in het UMCG, een bezoek aan de traumahelikopter en tal van andere activiteiten hebben de buitenlandse geneeskundestudenten een goede indruk gekregen van de Groningse manier van onderwijs. Dit jaar was de Summer School in tegenstelling tot andere jaren ook meer toegespitst op onderzoek, zodat in de middag vaak een aantal interessante onderzoeken aan de deelnemers gepresenteerd werd. De deelnemers kregen daarbij soms ook de kans om zelf alvast een beetje te ervaren hoe het doen van onderzoek hier in zijn werk gaat. Natuurlijk is er die week voor de studenten veel meer te doen dan alleen het opdoen van medische kennis. We hebben namelijk naast het educatieve programma ook veel sociale activiteiten gedhouen. Om een kleine sfeerimpressie te geven: we hebben gefietst in de keiharde regen op Schier, genoten van de pancakes bij ’t Pannenkoekenschip, een Running Dinner gehouden in de stad, salsa gedanst met SalsaRoy, twee avonden gesmuld tijdens het International Cooking Event, waarbij de studenten hun lokale gerechten klaarmaakten. Niet te vergeten alle avondjes in de kroeg en dan vooral de Rumba-avond en de shotjes van de Chupitos. Als afsluiter van deze week zijn we nog met zijn allen vertrokken naar Amsterdam om ook deze mooie hoofdstad te kunnen laten zien. Tenslotte hebben we op maandag nog een bezoek gebracht aan het AMC en daarna was het dan toch echt tijd om afscheid te nemen van elkaar. Wij als commissie kunnen na een jaar voorbereiden en de tien slopende, maar onvergetelijke dagen samen met de deelnemers zeker terugkijken op een geweldige en bijzonder leerzame Summer School on Pediatrics 2012! We zullen deze week met zijn allen nooit vergeten, en gelukkig hebben we altijd de vele gemaakte foto’s nog.
Neurology Neurology
Afgelopen juli vond de Summer School Translational Neurosciences – Clinical Program 2012 plaats! Na een jaar voorbereiden tijdens gezellige vergaderingen stonden op vrijdag 6 juli toch echt de eerste deelnemers op het station. Het voelt als een grote eer dat 30 medische studenten uit letterlijk de hele wereld naar Groningen afreizen om hier ons programma te volgen! In het weekend leerden de deelnemers Groningen, het studentenleven en de Hollandse regen kennen. Deze regen zou ons overigens nog een week achtervolgen. We beklommen uiteraard de Martinitoren en dwaalden rond in de stad. De hele week werden er in het UMCG colleges gegeven over onderwerpen binnen het gebied van neurologie. Demonstraties, practica en serieuze discussies passeerden de revue. Naast het educatieve programma was er gelukkig ook tijd voor het sociale programma. We maakten de bowlingbaan, Rumba en Kokomo onveilig en genoten van het heerlijke eten dat Groningen ons te bieden heeft. Een memorabele avond was het International Cooking Event. We aten de hele avond onze buiken meer dan rond van een buffet met zelfgemaakte gerechten uit ieders vaderland: Turkije, Chili, Brazilië, Canada, Bahrein, Portugal, Indonesië, China, Zuid-Korea, Egypte, Zuid-Afrika, België, Saoedi-Arabië: een zeer divers gezelschap. Deze cultuurverschillen nodigden elke keer weer uit tot een interessant gesprek. De week werd afgesloten met een weekendje Amsterdam. Een hele ervaring voor sommige deelnemers van andere continenten! Tijdens een Summer School leer je medestudenten van over de hele wereld kennen en deel je dezelfde passie en interesse. Een recept voor blijvende vriendschappen en interessante contacten. Het afscheid was lastig, maar zoals een deelnemer zei: ‘Every goodbye makes the next hello closer’.
98
Global HealthHealth Global
Vanaf oktober zijn we met zes commissieleden druk bezig geweest met het organiseren van een Summer School met als thema Global Health. Na het doornemen van veel motivatiebrieven, mailcontact met studenten, promotie, betalingen, vergaderingen en voorbereidingen voor het onderwijs en het sociaal programma, kon het in juli dan eindelijk beginnen. We hebben tien geweldige dagen achter de rug! Op vrijdag en zaterdag zijn in totaal 29 studenten vanuit de hele wereld gearriveerd in het mooie Groningen: uit Chili, Argentinië, Brazilië, Mexico, Canada, Indonesië, China, Saoedi-Arabië, Zuid-Afrika, Oekraïne, Noorwegen, Turkije, Portugal, Italië, Griekenland, België en Nederland. Meteen vanaf het station konden ze kennismaken met het typisch Nederlandse vervoermiddel de fiets. Voor sommigen was het even wennen of zelfs twaalf jaar geleden dat ze op een fiets hadden gezeten, maar ze zijn allemaal veilig bij de International Housing Office gekomen. De dagen in Groningen zaten goed vol. Op zondag zijn we begonnen met een rondleiding door het UMCG en bij de traumahelikopter. Daarna stond er een bezoek aan de abortuskliniek op het programma. ’s Middags zijn ze vol enthousiasme aan de slag gegaan met een fotospel om Groningen te leren kennen en ’s avonds hebben we de sterren van de hemel gezongen tijdens de karaokeavond. Van maandag tot en met vrijdag was er overdag het, dit jaar volledig vernieuwde, educatieve programma. Elke dag had een eigen thema: Introduction to Global Health themes, Disasters and Health, Reproductive Health, Infectious diseases and chronic diseases/non-communicable diseases. ’s Morgens waren er colleges en ’s middags interactieve workshops en presentaties door onze deelnemers zelf. Daarnaast hebben we natuurlijk nog veel meer leuke dingen gedaan: uit eten in restaurantjes in Groningen, de Rumbaborrel met de andere drie Summer Schools, het International Cooking Event, een pubquiz, barbecueën en natuurlijk stappen in Groningen. We hebben de Summer School afgesloten met een weekend in Amsterdam. Het was een groep met vijfendertig geweldige mensen! We hebben enorm genoten en zullen deze tien dagen nooit vergeten.
PanEssay • 2012:4 • 99
Word als master voor â‚Ź5,00 per jaar lid van de Medische Alumnivereniging Antonius Deusing! Als lid van de vereniging kan je: 1.
Gebruik maken van een netwerk vol kennis en ervaring
2. Hulp kunnen vragen hoe het is om als specialist in een bepaald vakgebied te werken 3. Hulp kunnen vragen om toe te worden gelaten tot een bepaald specialisme. Een keuze maken om bijvoorbeeld eerst onderzoek te gaan doen 4. Na je studie oude bekenden weer te ontmoeten op georganiseerde dagen 5. Verbondenheid met je oude universiteit, omdat deze een belangrijke rol heeft gespeeld voor je toekomst
www.rug.nl/umcg/alumni
100
Ingezonden
Jorrit van Zwieten | MCD
The Iceman MCD Toekomst zonder grenzen Je hebt vast wel eens gehoord over die man die halfnaakt de Mount Everest beklom. Een tijd geleden was deze mijnheer op bezoek bij De Wereld Draait Door. Daarrnaast is hij het onderwerp van documentaires op bijvoorbeeld Discovery Channel (voor de verandering eens niet 100 km above Dutch Harbour). Doodleuk bereikte deze Nederlander in zijn blauw met wit gestreepte onderbroek de top van de hoogste berg ter wereld. Maar hier blijft het niet bij; marathons boven de poolcirkel rennen op blote voeten, urenlang in een bak met ijs zitten, kilometers in water onder het vriespunt zwemmen…. Het heeft allemaal één ding gemeen: het is gewoon echt buitengewoon koud (en het wordt allemaal uitgevoerd in dezelfde blauw met wit gestreepte onderbroek). Voor wie het nog niet in de gaten had: het gaat hier over Wim Hof, beter bekend als The Iceman. Deze ijskoude vent is wereldwijd beroemd om zijn extreme prestaties. Hoe lukt het hem? Doorgestoken kaart? Kan ik dat ook? En vooral: dat is weer eens wat anders dan Mario Kart in je vrije tijd! Medici staan bij het onderzoeken van de Iceman voor een raadsel. Wim zelf vertelt dat hij de gave bezit ‘kou uit te zetten’ in zijn lichaam. Logisch geredeneerd is dit nog niet eens zo’n gek idee. Immers; kou bestaat enkel in het brein. Het is eigenlijk het resultaat van duizenden neuronen die helemaal uit hun dak gaan en uiteindelijk (bij jou en mij) een signaal opwekken met als strekking: ‘Waarom loop ik nu in een blauw met wit gestreepte onderbroek boven de poolcirkel?’ Even voor het beeld, het is wel een bijzonder hippe onderbroek.
Toch is dit volgens hem zelf geen uitzonderlijke prestatie waar alleen hij toe is staat is. De gave is gewoon aan te leren, hij geeft zelfs cursussen! Zou het dan echt kunnen zijn dat controle over het autonome zenuwstelsel mogelijk is? En hoe zou dat dan werken vanuit medisch oogpunt? Vraag het hem! The Iceman spreekt op zaterdag 17 november op de Medische Carriere Dag (MCD) in het UMCG. Deze dag staat in het thema van een Toekomst Zonder Grenzen. Naast The Iceman komen er meer interessante sprekers: arts zonder grenzen Arjan Erkel komt vertellen over ontvoerd worden in Rusland en Gert ‘Dr. Love’ ter Horst laat je zien hoe liefde werkt in je brein.
Kom naar de Medische Carrière Dag!
Bovendien is de MCD hét moment om eindelijk eens te socializen met die knappe chirurg, te netwerken voor een opleidingsplek bij dat boeiende specialisme en meer te weten te komen over een toekomst als arts. Deskundigen van ieder specialisme hebben zich bereid gevonden jullie deze dag meer te vertellen over zijn/haar vakgebied. Er worden vakgerelateerde workshops gegeven, ’s middags krijg je een heerlijke lunch en zo staat er nog veel meer moois op het programma. Graag heten wij (de gelijknamige commissie MCD) jullie allemaal welkom op deze leuke en leerzame dag.
Dit hierboven beschreven alarmsignaal heeft The Iceman dus niet. Autonoom geregelde reflexen om de kou tegen te gaan (bijvoorbeeld trillen) blijven bij hem uit. Waar bij een normaal mens na een half uurtje genieten van het weer op de pool, de vasodilatatie in de huid het opgeeft en plaatsmaakt voor constrictie, blijft het hoofd en lichaam van The Iceman zo rood als een tomaat. Het lijkt wel of Wim daadwerkelijk controle heeft over zijn autonome zenuwstelsel.
Panessay • 2012:4 • 101
Foto’s
102
Panessay • 2012:4 • 103
Verslag
Martijn Brands | PanIC
SENSATIONELE introductie Honderden eerstejaars die de faculteitshal verdwaald kijkend binnenstapten, mentoren die in de gekste outfits wachtten en een zestienkoppige PanIC die in haar gekleurde overalls het overzicht probeerde te houden. Eén ding was zonder meer duidelijk: de introductietijd was begonnen! En de eerste dag zat meteen stampvol. Het programma begon in collegezaal 0061, die voor het eerst sinds een jaar weer gevuld zat met mensen in de meest gestoorde outfits. Van opgerolde wraps tot pinguïns en van mannen in Borat-strings tot aan de PanIC die met een eigen versie van Vinzzent’s Dromendans de introductie opende: het was een bonte boel. Aansluitend presenteerde het bestuur van Panacea zich in mythologische klederdracht en werden de eerstejaars getrakteerd op een aantal onderhoudende praatjes. Vervolgens stond een kennismaking op het programma met alle organen die Panacea rijk is en mee in contact staat. Een lange middag met een waterval aan informatie. Gelukkig werden ieders – totaal niet vermoeide – hoofdjes daarna op de jaarfoto voor het academiegebouw vereeuwigd. Een foto die overigens fantastisch is geworden! Een heerlijke barbecue volgde – “ieh, die worsten zijn nog bevroren” – die naar het einde pittiger werd gemaakt door de zangleraren. Hun zeer gestructureerde zangles viel bij iedereen zeker in
de smaak. De dag was echter nog lang niet ten einde! In de Drie Gezusters danste en zoop iedereen zich erna namelijk helemaal klaar voor het kamp. Een sensationeel begin van de introductietijd, toch? Met samengeknepen oogjes en zeurende benen kwamen de ochtend erna de mentoren en de eerstejaars schuifelend aanzetten. In bussen – die het stereotype van de te laat komende buschauffeurs gelukkig helemáál niet bevestigden – werd iedereen naar het idyllische Ellertshaar gebracht voor een driedaags kamp. Het zonnetje scheen, de lucht was blauw, uitvliegende kledingstukken komen jullie maar gauw! Het legendarische 14-kamp was begonnen. Met een weertje waar we de vorige dag niet op durfden te hopen, waren alle spellen een groot succes. Zeker de waterspellen zorgden voor veel bekijks. Vooral de heren waanden zich in een paradijs met werkelijk waar overal rondhuppelende vrouwen in bikini. De paar mannen die er tussen liepen, kregen natuurlijk honderden hongerige damesogen op zich gericht. Dat zou veel beloven voor het feest die avond! Terwijl buiten over stormbanen werd gerend en mensen elkaar beschilderden, was de PanIC alweer druk bezig met de bereiding van een heerlijke maaltijd. Dit ging in de ene keuken iets geordender dan in de andere. Serieuze verontschuldigingen naar de groepjes die de keuken in de barak schoon moest maken, dat had ik mijn moeder nog niet eens op laten ruimen! Hetzelfde voor iedereen die een overdosis peper heeft binnengekregen: sorry. Nadat iedereen (verassend) lekker gegeten had, was het weer tijd om de keeltjes te schrapen. Enthousiast blèrde iedereen met de zangleraren mee. En de dag was nog niet eens voorbij! Patrick Pickart zorgde nog voor een zeer bijzonder optreden. Nadat ons werd verteld dat er geen sprake was van magie en hij geen speciale gave had – amai mannekes, was dat toch even een opluchting! – volgde een oprecht boeiende show. Niet iedereen was ontvankelijk voor zijn hypnose, maar vrijwilligers die het podium op stapten waren er desondanks genoeg. De show was een aaneenschakeling van bizarre experimentjes. Vrijwilligers die reden in racewagens, zich kapot lachten om een tomaat en losgingen op een elektrische gitaar: het publiek werd er enthousiaster en enthousiaster door. Met als onbetwist hoogtepunt de bijzondere finale waarin Florentien zo stijf als een plank op haar hoofd en één enkel lag. Ongelooflijk!
104
En toen barstte het feest weer los. Voor de tweede nacht op een rij ging iedereen helemaal los. Zweetdruppels vlogen in het rond. Kleding werd snel uitgedaan. Lippen vonden elkaar. Bosjes werden ingewijd. Kortom: een heerlijk geneeskundefeestje! ‘Eèèèèèn zakken maar! Dieper! Dat kan dieper! Ja, lekker wel!’ Ochtendgymnastiek, gegeven door de OffCie in hun extreem sexy outfits, zorgde voor een niet heel subtiele wake-up call. Terwijl de OffCie moeite moest doen om niet van de picknicktafels af te vallen – wat de helft overigens niet is gelukt – deed iedereen vol enthousiasme mee met de Jumping Jacks. Nog steeds respect daarvoor! Na een heerlijk ontbijt was het tijd om te kijken naar het ontbijt van de zangleraren. De grote ontbijtshow was viezer, goorder en ranziger dan ooit tevoren. Terwijl iedereen vol overgave aan het zingen was, werkten de zangleraren onder andere rauwe eieren, haringen en kattenvoer naar binnen. Voor iedereen met een zwakke maag stond er daarna nog een leuke verassing in petto: het EHBO-spel. De eerstehulpkennis werd bikkelhard op de proef gesteld, met gemixt resultaat tot gevolg. Vaker dan eens werden de overtuigende acteurs genoodzaakt hun beste sterfscène op te voeren. En nee, stabiele zijligging is niet op iedere casus het goede antwoord! EHBO werd gevolgd door, rara, zangles. Opnieuw werden keeltjes geschraapt en ontpopten nachtegaaltjes zich hier en daar. Nachtegaaltjes die zich vervolgens mochten volproppen met heerlijke macaroni. Onder begeleiding van een aantal praatjes en een strakke dansroutine werd de maaltijd genuttigd. Het gehalte aan geneeskundegerelateerde activiteiten werd na die dans nog hoger opgevoerd door een zeer boeiende lezing die volgde. De Nederlandse geneeskundestudenten kregen een boeiende lezing van een traumaloog over zijn werk in oorlogsgebieden, terwijl de IBMG’ers een zeer vermakelijke lezing kregen van een seksuoloog, waarbij de verschillen tussen mannen en vrouwen pijnlijk duidelijk werden. Eindelijk brak toen het moment aan waar al het hele kamp naar uit/tegenop werd gekeken: het zangspel. De feestzaal, eettent en chillroom waren allemaal afgeplakt, buiten brak de nacht aan en binnen werden de eerstejaars aangemoedigd om lekker hard te zingen. De PanIC stond buiten met fakkels en begeleidde de eerstejaars groepje voor groepje de eettent in. Mentoren die voorheen zo tof waren, keken nu strak voor zich uit. Dicht op elkaar wachtte iedereen af. Maar ja… geen zangleraren uit Amsterdam; onze drie eigen malloten zorgden voor avondvullend vermaak.
Hopelijk hebben we niemand te bang gemaakt en vond iedereen het achteraf een hele leuke avond! Wij hebben in ieder geval genoten van jullie en jullie fantastische zangkunsten! Driemaal is scheepsrecht: de derde avond waarop flink gefeest werd was fantastischer dan ooit tevoren. De meest exotische outfits werden aangetrokken (en later bezweet weer uitgedaan). Alles wat het feest gisteren had, had dit feest nog meer. Vol extase danste iedereen de benen onder zijn lijf vandaan. Het was genieten! Het eindigen van het feest gaf ook meteen het einde van de laatste grote activiteit op het kamp aan. De ochtend daarna stonden alleen nog een uitputtende ochtendgymnastiek, een vullend ontbijt en – helaas – broodnodige schoonmaakdienst op het programma. Brak, moe en verlangend naar een goed bed werd iedereen vervolgens door dezelfde luxe bussen terug naar Groningen gebracht. Met nog een laatste afsluitende dag vol colleges en kennismakingen met een verscheidenheid aan – hopelijk – interessante specialisten, kwam de sensationele introductieperiode uiteindelijk toch echt tot een einde. Iedereen die zijn steentje heeft bijgedragen willen wij bij deze nogmaals hartelijk bedanken! Aan alle eerstejaars: fantastisch dat jullie allemaal zo enthousiast waren! Wij hebben van jullie genoten! Hopelijk jullie ook van ons.
Panessay • 2012:4 • 105
Introductie
Claire van Nyendaal
Tussen Kunst en Kitsch Van stoffig boek tot onderwijscolumn Misschien vraag je je af waarom de Commissaris Onderwijs je belast met een onderwijscolumn. Nog een column? Onderwijs, wat is dat? Aangezien de meeste studenten niet verder kijken dan hun JoHo of enkel nog de studieadviseur hebben gesproken, geef ik (speciaal voor jullie) een kijkje achter de schermen van ons onderwijs. Het onderwijs dat gegeven wordt aan de geneeskundestudent van de RUG. De mensen achter jouw tentamen, leerstof, boeken, rooster, coschappen, herkansingen en noem maar op. Het idee om een onderwijscolumn te starten kwam via een lange omweg. Op een druilerige zondagavond was ik op het bestuurshok om oude bestuursfoto’s uit almanakken in te scannen voor het oud-besturendiner (welke overigens erg geslaagd was). Na ruim 20 almanakken stuitte mijn oog op iets rood en stoffig. Het was een boek, maar geen almanak. Het was een boek over de ‘Medische Faculteits Vereeniging te Groningen’. Muy interesante. ik blader het boek door en zie mooi ingeplakte foto’s van docenten (met signatuur) en heuse spotprenten. Ik lees fantastische verhalen over deze ‘veereniging’ en over het UMCG tussen 1907 en 1932. Zo behoorde de faculteitsvereniging vroeger tot Vindicat, bestond het eerste jaar uit een kleine 80 studenten, stonden er collegeverslagen in de almanak en werd onderwijs, met name de hoogleraar, vereerd. Wat moet je met zo’n boek? Is het veel geld waard? Ik zag mezelf al staan bij ‘Tussen Kunst en Spotprent uit het Vereenigingsdocument
106
Kitsch’. Ik begon mijn zoektocht bij het Onderwijsinstituut. Na een vergadering met prof. dr. Rob Henning (coördinator bachelorfase en tevens hoogleraar farmacologie) vroeg ik hem bij de w.v.t.t.k.: ‘Mijnheer Henning, wat moet ik met dit boek?’ ‘Misschien moet je eens langs gaan bij drs. Gerard Terwisscha van Scheltinga (studieadviseur/onderwijscoördinator), want hij verdiept zich in geschiedenis.’ Meteen na de vergadering ben ik langsgegaan en liet ik hem het boek zien waarop hij zei: ‘Nou, hier weet prof. dr. Zwierstra (hoogleraar/coaches M1 KTC/oudprodecaan onderwijs) meer van, hij zit in het kamertje hiernaast’. Ik keek om de hoek en zag dat hij niet op zijn hok was. Misschien de week erna maar eens terugkomen. Een week later klop ik braaf aan bij het kamertje van mijnheer Zwierstra en laat trots ‘ons’ boek zien. Hij werd razend enthousiast en begon te vertellen over de geschiedenis van de faculteit en het UMCG. (Ondertussen zag ik de waarde van het boek stijgen) Hij liet oude boekenlijsten zien, wat feitelijk kleine kartonnetjes zijn waarbij bij de helft van de boeken nog geen prijs bekend is. Aan het eind van het gesprek komt de waarheid boven tafel. Is het kunst of kitsch? Zwierstra vertelt verder: ‘Ja, erg leuk dit boek, prof. dr. Kuks (hoogleraar/bekend van ons neurologieboek) heeft er ook zo een, maar dan niet zo afgetakeld.’ (Oké, kitsch dus. Pijnlijk…) Professor Zwierstra: ‘Je moet het boek bewaren: het is erg mooi om te hebben.’ Vroeger was er zoveel aandacht voor de hoogleraar en voor het onderwijs, dat zie je wel aan de lovende verhalen over professoren in het boek. Je kan het geslijm noemen, maar na het inzien van dit boek weet je het zeker, vroeger gold de regel ‘ode aan onderwijs, ode aan onze professoren’. ‘Het was vroeger ook zo mooi, want dan schreven we verhalen in jullie verenigingsblad, een soort onderwijscolumn om de brug te slaan tussen docent en student.’ ‘Goh...’ vervolgde ik, (ik kon nog niet veel uitbrengen omdat ik nog steeds dacht aan het feit dat er meerdere kopieën van ‘ons’ boek waren) ‘wat leuk zo’n column, misschien dat we dat nu wel weer eens kunnen proberen!’. ‘Jazeker,’ zei professor Zwierstra enthousiast en hij begon meteen namen op te schrijven van mensen die allemaal voor de column konden schrijven. ‘Maar met wie moet ik dan beginnen, wie kan een mooie kick-off geven aan de column?’ zei ik. Waarop hij zei: ‘Vraag prof. dr. Borleffs (prodecaan onderwijs en opleiding) maar eens.’
Column
Jan Borleffs
Onderwijscolumn R.I.P. de eeuwige student Dokters maken veel gebruik van afkortingen. Meestal omdat het eigenlijke woord of de combinatie van woorden te lang is, maar soms ook ter vergroting van de mystiek van de vakterminologie voor niet-ingewijden. Maar zo’n afkorting kan ook verwarring geven omdat het in een andere context een totaal andere betekenis heeft. Neem bijvoorbeeld de afkorting R.I.P. Voor dokters is R.I.P. de afkorting van Ruimte Innemend Proces, een gezwel. Maar voor de niet-medici is het de afkorting van Requiescat in Pace, rust in vrede. En op Wikipedia kun je lezen dat R.I.P. de afkorting is van nog minstens drie andere begrippen. In deze column gaat het over de R.I.P. zoals die in overlijdensberichten of op grafstenen wordt gebruikt en die ik gebruik om aan te geven dat de tijd van ‘eeuwig studeren’ voorbij is. Bindend Studie Advies, de harde knip en de langstudeerboete zijn maatregelen die bedoeld zijn om het studiesucces van studenten te vergroten en om grenzen te stellen aan de kosten van het onderwijs.
De maatregelen hebben veel stof doen opwaaien. Met name de langstudeerboete voor studenten die meer dan een jaar extra nodig hebben voor hun bachelorof masterprogramma stuit op veel verzet bij studenten. Voor politici is het een onderwerp waarover hun mening sterk kan variëren al naar gelang hun electorale aanhang in gevaar komt. De gedachte dat een succesvol verloop van de studie het belangrijkste doel voor een student moet zijn, vind ik volstrekt terecht. De tijd van het ‘eeuwig studeren’ is werkelijk voorbij en dat is maar goed ook. Tijd en geld kunnen veel beter besteed worden aan studenten die gemotiveerd zijn dan aan studenten voor wie de studie te weinig prioriteit krijgt. En dat geldt zeker voor studies zoals geneeskunde waar zoveel belangstelling voor is. Ik ben dus niet rouwig over deze maatregelen.
Ik hoop wel dat de eeuwige student in elk geval in vrede mag blijven rusten
Het punt waarop ik de studenten gelijk geef is het moment van invoeren van de langstudeerboete. Het getuigt van fatsoen om de spelregels niet tijdens het spel te veranderen. De huidige student had de kans moeten krijgen om bij de planning van zijn/haar studie en vooral bij de planning van activiteiten naast de studie - die overigens buitengewoon belangrijk kunnen zijn! - rekening te houden met deze maatregel. Dan had je immers willens en wetens kunnen besluiten om iets langer over je studie te doen. Wie weet wordt de langstudeerboete in een volgend kabinet toch weer aangepast aan deze bezwaren. Maar ik hoop wel dat de ‘eeuwige student’ in elk geval in vrede mag blijven rusten. Ik geef de pen voor deze column door aan prof. dr. Rob Henning. Vriendelijke groeten, Jan Borleffs Prodecaan Onderwijsen en Opleidng
Panessay • 2012:4 • 107
Non-fictie Reportage
A. Ouweteur Marko Pol
Het verhaal achter de cijfers ondertitel Voorkomen. In Nederland wordt per jaar bij gemiddeld 35 kinderen een neuroblastoom gediagnosticeerd. De tumor komt vooral voor bij kinderen onder de 5 jaar. Ze was zichzelf niet meer. Na schooltijd meteen op de bank gaan liggen. De quad stond te verroesten in het weiland, de voetbal lag al weken in een struik ergens op het erf. Er waren al lange tijd geen ruiten meer gesneuveld, geen kraaiende haan kreeg haar nog uit bed. Het meisje dat altijd stond te trappelen om te helpen melken had het huis verlaten. Ze was altijd al mager, maar valt steeds meer af. Ze is een schim van zichzelf. Dit kan niet langer. Moeder neemt haar mee naar de huisarts. Pathologie. Een neuroblastoom is een tumor die uitgaat van de sympathische grensstreng of van het bijniermerg. De tumor is voor een groot deel opgebouwd in verschillende ontwikkelingsstadia van neuroblasten tot ganglioncellen. In tweederde van de gevallen bevindt de tumor zich in de lumbale grensstreng of in de bijnier; in eenderde van de gevallen gaat het om de overige lokalisaties van de grensstreng. Het neuroblastoom kan metastaseren naar de huid, de lever, de lymfeklieren, het beenmerg en het skelet. Moeder moest zich niet zo aanstellen, ze is veel te bezorgd. Dat zijn moeders wel vaker, zo legt hij uit aan de coassistent. Je moet ze even de tijd geven, en na een paar weken zien ze wel in dat ze er naast zaten. Meisjes van tien zijn wel vaker moe, opzien tegen school hebben we allemaal wel eens gedaan, buikpijn hoort erbij. Desondanks wordt ze zwakker, vermoeider, slapper. Lopen wordt zwaarder. De weken verstrijken, maar ze wordt niet sterker, niet beter.
Ze kunnen tegenwoordig steeds meer. En je gaat er niet dood aan
Klinische verschijnselen. Verschijnselen als gevolg van een neuroblastoom zijn afhankelijk van de lokalisatie van de tumor: • zwelling in de buik, mogelijk aanleiding gevend tot buikpijn • zwelling in de hals, aanleiding geven tot het syndroom van Horner (ptosis, miosis, enopthalmus)
108
Algemene verschijnselen kunnen zijn: • anorexie, vermagering, lusteloosheid • soms hypertensie, flushing, zweten, atactische bewegingen. Verschijnselen ten gevolge van metastasen kunnen zich manifesteren als huidmetastasen (vooral bij zuigelingen) en als botmetastasen: • gelokaliseerde zwellingen in het schedeldak • protrusio bulbi, exopthalmus • pijn in de extremiteiten (loopproblemen) Moeder meldt zich bij een andere huisarts. Hij grijpt in. Scans en onderzoeken worden uit de kast getrokken. Radiologen buigen zich over haar foto’s, beschrijven haar lichaam in de dictafoon. Conclusie: jeugdreuma. Vervelend, ingrijpend, maar niet onoverkomelijk. Ze kunnen tegenwoordig steeds meer. En je gaat er niet dood aan. Laboratorium. In circa 95% van de gevallen is een verhoogde excretie van catecholamines in de urine aantoonbaar. Een verhoogde excretie maakt de diagnose neuroblastoom zeer aannemelijk. Beeldvormend onderzoek is afhankelijk van de plaats van de tumor en kan bestaan uit: • röntgenfoto’s • echografie van het abdomen • botscan • MIBG-scan • MRI Het gaat steeds beter. Op vakantie naar Turkije. Springen in de golven, dobberen op zee, vrolijk lachen. Spelen met haar zussen, haar kleine broertje vasthouden. Het gewone leven lijkt weer terug te komen. Terug in Nederland gaat het weer bergafwaarts. Hollend bergafwaarts. Nieuwe onderzoeken, meer scans. De radiologen buigen zich nogmaals over haar beelden. Schrik slaat toe. Kinderarts erbij. Een oncoloog. Kanker, uitgezaaid tot in haar botten. Neuroblastoom stadium IV. De behandeling is sterk afhankelijk van de histopathologie, tumorbiologische kenmerken, het stadium van tumoruitbreiding, de leeftijd van het kind. Bij nietgemetastaseerd neuroblastoom (stadium I en II): indien mogelijk curatieve chirurgie. Bij de overige stadia is curatieve chirurgische behandeling meestal niet mogelijk; in dat geval altijd polychemotherapie (zo nodig gevolgd
door stamceltransplantatie), zo mogelijk gevolgd door chirurgie, eventueel in combinatie met radiotherapie of MIBG-bestraling. Met spoed naar het AMC. In een vreemde stad, ver van huis, zal men vechten voor haar leven. Ze mag niet dood, want we hebben chemo’s, bestralingen en fantastische chirurgen. Kuur na kuur, maandenlang. Slechte berichten, moeilijke woorden, slechtere berichten, bedrukte gezichten, uitbehandeld. Niemand kan haar nog helpen. Ze mag naar huis. Om te sterven. Zo ligt ze voor me, omringd door familie en een wijkverpleegkundige. Haar buik is opgezet, overal komen slangetjes uit. Het beetje dunne haar dat ze nog heeft ligt over een schedel waar de blauwe vaatjes een spinnenweb onder haar bleke huid vormen. Het is angstaanjagend, bijna buitenaards. Ze kreunt, mompelt iets. Ik kan het nauwelijks verstaan, maar iedereen is blij. Ze probeert te praten, ze heeft een goede dag. Ik zwijg.
Een zwarte stoet trekt door het dorp. Over de weg, van de kerk lopend naar de begraafplaats. Tegemoetkomend verkeer stopt, zet de motor uit. Ze zien vader, moeder, de kinderen, de kleine kist. Ze slaan een kruis, kijken weg, verzonken blikken, vochtige ogen. Bij de begraafplaats fluit een verdwaalde merel. Haar klas staat om het gedolven graf. Geen bloemen, stilte, alleen het ruisen van de bomen. Het is best een mooie dag. In de auto terug wordt weinig gepraat. Ieder zijn gedachten. Nooit meer samen voetballen, nooit meer door het weiland scheuren, nooit meer op de hooibalen klimmen. Ze wilde zo graag nog eens komen vissen, de laatste keer hadden we niks gevangen. Maar het leven gaat gewoon weer verder. Morgen begint school om 8 uur, zaterdag is er weer een voetbalwedstrijd, over een paar weken is het vakantie. En binnenkort zal iemand me vragen wat ik wil gaan studeren. Cursieve tekst: De Vries. Oncologie voor de algemene praktijk. Tweede gewijzigde druk. Assen: Van Gorcum;2009
Ze heeft dorst, de hele dag. Ze proeft bijna niets meer, ze wil multivitaminesap drinken. Ze lurkt voorzichtig aan een tuitbeker, kan hem bijna niet optillen. Een slangetje dat uit haar keel komt kleurt multivitaminesap-oranje. Ze mag niets binnen krijgen, ze leeft op infuuszakken. De ogen van haar vader zijn die van een dode. Verscheurd tussen woede en verdriet, geen tranen meer, dof. Die grote sterke man ligt hier aan hetzelfde infuus als zijn dochter. Ik wil nooit vader worden. Stichting ‘Doe een wens’. Er komt een speler van Feyenoord langs. Een in plaats van de verwachte drie. Straftraining. Verloren van Sparta. Helaas. Ze is blij met de aandacht, wil niet opgeven, wil haar ouders niet verlaten. Zo gaat het weken door. Tot ik op een vroege ochtend wakker word gemaakt. De prognose van een kind met een neuroblastoom is afhankelijk van: • het stadium waarin de tumor zich bevindt • de leeftijd van het kind • tumorbiologische kenmerken, zoals het aantal N-myc oncogen kopieën in een tumorcel Wanneer een niet-gemetastaseerd neuroblastoom goed te verwijderen is, blijkt de prognose over het algemeen gunstig. Voor de overige stadia is de prognose veel ongunstiger. Wat de leeftijd betreft: hoe jonger het kind, hoe gunstiger de prognose.
Panessay • 2012:4 • 109
Biografie
Christiaan Serbanescu-Kele
Desmond Tutu Het geweten van Zuid-Afrika Zijne Hoogwaardige Excellentie Aartsbisschop in Ruste Desmond Mpilo Tutu brengt een bezoek aan Nederland en dat wordt in de media breed uitgemeten. Waar je ook kijkt, in elke krant staart de beste man je met zijn guitige blauwige cataractoogjes wel aan vanaf een fotootje, vanuit elk TV-scherm dat op het journaal staat giechelt de lieve oude meneer van nauwelijks één meter vijftig je tegemoet vanachter een lessenaar. De beste man reikte de Internationale Kindervredeprijs uit, deed een kek dansje op het veld bij FC Twente, onthulde een standbeeld van zijn collegalegende Nelson Mandela in hofstad Den Haag - waar hij trouwens vanaf een naburig dak werd uitgejouwd door een handjevol miserabele nationaalsocialistische klootzakjes - en, voor ons misschien nog wel het allerleukste, hij kreeg een eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Groningen.
Het is grappig te zien hoe iedereen beweert dat ze die man een geweldige held van epische proporties vinden. Dat is hij ook, daar niet van. Het is alleen zo jammer dat bij doorvragen (‘Wat dééd die man ook al weer?’ - ‘Waar kwam hij eigenlijk vandaan?’) de helft van de mensen antwoordt dat Tutu uit Rwanda komt, in de jaren tachtig vreedzaam tegen de dictatuur van hitlersnordrager Robert Mugabe heeft gestreden of iets te maken had met de kruisvaart van Martin Luther King tegen het diepgewortelde racisme in de US of A. Men prijst Tutu de hemel in, maar slechts weinigen weten wat hij nou eigenlijk heeft gedaan. U voelt de bui al hangen: ik voel mij geroepen met een korte biografie van Desmond te zorgen dat u niet alleen eens en voor altijd weet wie die man was, maar ook nog eens uw (al dan niet nieuwverworven) kennis over zijn persoon aan anderen kunt doorgeven. ‘Het Geweten van Zuid-Afrika’ werd op 7 oktober 1931 geboren in Klerksdorp, een goudmijnstadje in WestTransvaal. De kleine Desmond, kind van een leraar en een huishoudster bij een blindenschool, wilde van kinds af aan eigenlijk al arts worden, maar in het Zuid-Afrika van toen was dat voor een zwart kind van proletarische komaf niet erg haalbaar. Hoewel zijn vader les gaf op een school leefde zijn familie zoals praktisch alle negroïden in die dagen in een belachelijk armoedige toestand aan de rand van het dorp in een sloppenwijk. Tutu werd middelbareschoolleraar literatuur, na aan de Pretoria Bantu Normal College voor zwarten te hebben gestudeerd en in 1955 trouwde hij met Nomalizo Leah Shenxane. Helaas besloot rond deze tijd de apartheidsregering dat zwarten maar beter geen opleiding moesten kunnen genieten, omdat ze daar alleen maar kapsones van zouden krijgen - ze waren veel geschikter voor zware lichamelijke arbeid, zoals de mijnbouw. Zwarte leraren mochten in minder vakken lesgeven, kregen minder betaald en zwarte kinderen kregen nauwelijks nog een fatsoenlijke opleiding. Onder deze omstandigheden werd het voor Desmond Tutu steeds lastiger om les te geven en in 1958 weigerde hij zich nog langer te conformeren aan deze mensonterende omstandigheden: hij nam ontslag. Vanaf nu zou hij zich richten op zijn ware passie in het leven: zijn geloof.
110
Al op middelbareschoolleeftijd ontwikkelde Desmond een diepe liefde voor het christendom, toen hij de Anglicaanse priester Trevor Huddleston leerde kennen. Huddleston - volgens Nelson Mandela was er geen blanke die méér voor Zuid-Afrika had gedaan - probeerde het beste uit de armoedige plaatselijke zwarte bevolking te halen en moedigde ze aan op te staan tegen hun onderdrukking. Desmond raakte al gauw bevriend met de priester, leerde van hem over het geloof en kreeg van hem zelfs de dure studieboeken die hij nodig had om de middelbare school af te maken. Tutu trad toe tot de stand der geestelijken in 1960, na theologie gestudeerd te hebben in Johannesburg en trad zo in de voetsporen van zijn idool Huddleston. Het jaar 1960 werd getekend door het Bloedbad van Sharpeville, toen tientallen zwarte demonstranten met scherp vuur afgeslacht werden door de politie. De internationale kritiek op het bloedbad brachten het apartheidsregime in isolement, maar in ZuidAfrika werd de situatie met de dag erger: arrestaties en martelingen waren aan de orde van de dag. In deze omstandigheden predikte Tutu hoop voor de zelf te realiseren toekomst en deze op de voor hem karakteristieke vlammende wijze gebrachte boodschap viel bij zijn parochie in goede aarde. Toen de segregatiepolitiek van het regime-Verwoerd voorschreef dat zwarte geestelijken door zwarten opgeleid moesten worden, was Tutu de ideale kandidaat - maar hij had nog wel een master nodig. Door een aanbevelingsbrief van zijn voormalig schoolhoofd aan de rector van het King’s College kon Tutu in 1962 met zijn familie naar het nie-vir-gebruik-deur-swartes-nie-bordjesloze Engeland, waar hij vier jaar zou studeren. Na een paar jaar theologieles gegeven te hebben in Zuid-Afrika en in Engeland co-directeur te zijn geweest van het onderwijsfonds van de Wereldraad van Kerken in Kent maakte Tutu in 1975 naam in de wereld door de eerste zwarte deken van Johannesburg te worden. Tutu had algauw door een platform gekregen te hebben dat gewoonlijk ver buiten bereik lag voor zwarte mensen en hij nam zich voor een stem te worden voor de negroïde gemeenschap en al hun sores, zorgen en wensen. Toen hij in 1976 bisschop van Lesotho werd, braken de Soweto-rellen uit: een serie opstandjes tegen het overheidsbesluit om Afrikaans de verplichte taal voor onderricht te maken. Veel direct effect sorteerde het verzet niet, het liep vooral uit op onbeschaamde overheidsrepressie - maar internationaal wierp het een slecht licht over het toch al niet als erg vriendelijk bekend staande apartheidsclubje. Tutu greep het incident aan om de segregatiepolitiek te vergelijken met het discutabele beleid van onze
oosterburen ten tijde van Adolf en dat van andere controversiële politici. Hij spoorde de internationale gemeenschap aan om hun bedrijven uit Zuid-Afrika terug te trekken. Apartheidsführer Vorster kon deze uitgesproken mening niet bepaald waarderen en liet hem verscheidene malen gevangenzetten, maar Desmond wist van geen ophouden en ging onverstoord verder: zijn internationale statuur voorkwam hardere sancties. Absolute heldenbaas als Tutu is, veroordeelde hij niet alleen de regering van Zuid-Afrika, maar ook gewelddadige tactieken van (delen van) anti-apartheidsgroepen, zoals terroristische cellen die zich affilieerden met het African National Congress van Nelson Mandela. Voor zijn ‘rol als verenigende leidersfiguur in de strijd tegen het apartheidsprobleem in Zuid-Afrika’ kreeg de aartsbisschop in 1984 de Nobelprijs voor de Vrede. Tutu’s onvermoeibare kritiek tegen het regime heeft ongetwijfeld flink bijgedragen aan de val van de apartheid rond de jaren ‘90, maar met de verkiezing van Nelson Mandela als eerste democratisch gekozen president van Zuid-Afrika was Desmond Tutu’s rol op het wereldtoneel allerminst uitgespeeld.
Met leuzen als ‘Black and White Together!’ spoorde een fanatieke Tutu de extatische massa’s bevrijde mensen aan
Panessay • 2012:4 • 111
Met leuzen als ‘Black and White Together!’ spoorde een fanatieke Tutu, duidelijk in zijn element, in zijn vele vlammende speeches de extatische massa’s bevrijde mensen aan om gerechtigheid niet in vergelding, maar in verzoening te zoeken. Als hoofd van de Waarheids- en Verzoeningscommissie, een orgaan dat de vele mensenrechtenschendingen onder de apartheidsjaren onderzocht en een manier probeerde te vinden om interraciale vrede te bereiken, verdiende de altijd zo redelijk en rechtvaardig mogelijke Tutu de bijnaam “het geweten van Zuid-Afrika” .
Aartsbisschop Desmond Tutu, 81, is niet minder dan een levende legende, een absolute wereldheld.
Hoewel het apartheidsregime gevallen was, kon Tutu niet stilzitten. Hij gebruikt nog steeds zijn internationale aanzien om te ageren tegen mensenrechtenproblemen en humanitaire problemen wereldwijd - inclusief het falen van regering op regering in Zuid-Afrika om de structurele problemen die dat land teisteren op te lossen. Als hoofd van The Elders, een groep mede-bazen van grootse faam (zoals Kofi Annan en Aung San Suu Kyi), brengt hij al jaren
112
internationale problemen en schrijnende situaties onder de aandacht en draagt hij mogelijke oplossingen voor. Zijn focus op verzoening wordt Tutu niet altijd in dank afgenomen en levert de kritiek op van sommige andere anti-apartheidsbewegingen dat hij te makkelijk de verontschuldigingen van de vroegere heersende klasse zou hebben geaccepteerd. Maar over het algemeen is de consensus dat “Arch”, zoals sommige vrienden hem mogen noemen, een man van buitengewoon hoge statuur is, een ware vormgever van de geschiedenis. Dat eredoctoraat van de RuG hoewel ik bij het uitreiken aanwezig mocht zijn, snap ik eigenlijk nog steeds niet waarom hij dat juist van ónze universiteit heeft gekregen - is naar mijn mening meer dan terecht. Aartsbisschop Desmond Tutu, 81, is niet minder dan een levende legende, een absolute wereldheld. Hulde! Hierdie stukkie is geskryf met die nodige sarkasme en ironie, maar is nie vir die belediging van die volkere van Suid-Afrika of genoemde persone nie. De skrywer respekteer die Aartsbiskop Tutu, en heeft op sy hoogste te veel gezoepn van hierdie fles effe soet witwyn uit die Republiek SuidAfrika, waardeur woorde eventueel gechargeerd oorgekom kan sy.
Lofdicht
Staalplaat
Ode aan de chirurg Ik ben een baas. Ik word chirurg. Dát is pas een specialisme, beste mensen. Soepeltjes wormvormige aanhangsels uit opgezwollen abdomens slopen. Neurochirurg. Niet alleen het ‘euro’ spreekt me aan, nee, zo’n plebejer ben ik niet. Ik snijd door zielen. Ik haal wildgroei weg uit de heilige bloemkool. En niet alleen daar. Als men kermend in een bed ligt te grienen met een hernia, lepel ik de pulp wel even weg. Mensen lopen weer omdat ik dat even voor ze regel. Ik ben een held, ik word thoraxchirurg. Wanneer je rikketik heeft besloten niet meer mooi ‘lubdub’ te zeggen komt deze man in actie. Met een paar behendige streken van mijn scalpel laat ik ouders opgelucht ademhalen, behoed ik kinderen voor een toekomst als wees en geef ik de groenteboer op de hoek weer de gelegenheid nog jaren rottende hompen onkruid te kunnen venten. En mocht echt alles verloren lijken: ik ruk de ijskast met reserveonderdelen open, en verwissel gewoon even die levenspomp des lichaams.
Ik word betaald om aan borsten te zitten. Jawel, plastisch chirurg. Maar ik doe meer. Ik geef mensen hun gezicht terug, laat hun handen weer werken. Mensen durven zich weer te vertonen, kunnen hun kinderen weer vasthouden. Gladde jongen? Mwoah. Met m’n Lacoste in een Porsche Carrera GT? Ja, dat wel. Ik snijd je strot door, want ik ben KNO-arts, hoofdhalschirurg. Ik extirpeer je strottenhoofd, maar wees gerust, met behulp van een sterke maag en een nog sterker ventiel herstel ik je stemgeluid. Met cochlearimplantaten geef ik je weer geluid in de stilte. Doven laat ik horen, stommen laat ik weder spreken. Afgetuigde zintuigen zijn bij mij in goede handen.
Ik ruk de ijskast met reserveonderdelen open, en verwissel gewoon even die levenspomp des lichaams
Ik word chirurg. Ik ga mensen helpen op de meest brute manier. IK BEN GOD!
Sommigen noemen mij bouwvakker, sommigen uit stompzinnigheid, de meesten uit jaloezie. Ik ben orthopeed, wee je gebeente. Met een instrumentarium dat ik voor de helft bij de GAMMA heb gescoord geef ik mensen weer een poot om op te staan. Ik fix elke malformatie, elke rare breuk. Een heup is pas volmaakt nadat ik hem er opnieuw in heb gezet. Ik verdriedubbel levensverwachtingen. Ik ben oncologisch chirurg. Kankercellen gaan spontaan in regressie als ik verschijn. Voor velen ben ik de enige hoop, levens liggen in deze prachtige handen. Ik ga voorop in de strijd tegen de dodelijkste ziekte die we kennen. Want zo ben ik.
Panessay • 2012:4 • 113
Column
Ivo Jansen
Curaçaocolumn Staatsgreep Jullie hebben er vast allemaal van gehoord. Het rommelt in de politiek op Curaçao. De regering is een tijdje geleden gevallen, de Statenvergadering (equivalent van de Tweede Kamer) is ontbonden en naar huis gestuurd en elke keer als een minister een andere tegenkomt ontstaat er zo’n typische donderwolk vol met rondvliegende scheldwoorden, uitroeptekens en apenstaartjes. Misschien is het goed om wat achtergrondinformatie te geven: Curaçao was altijd onderdeel van het land Nederlandse Antillen. Dit land was een onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden en viel onder directe verantwoordelijkheid van Den Haag. Wel had het een eigen regering voor lopende zaken op Antilliaanse niveau. Ook had Curaçao zelf een bestuur op eilandniveau. Op 10 oktober 2010 (hier 10-10-10 genoemd) werd het land Nederlandse Antillen opgeheven. Vanaf dat moment werd Curaçao een eigen land binnen het koninkrijk en kreeg een zelfstandige regering zonder directe invloed vanuit Nederland. Dit is waar Curaçao al jaren van droomde en na honderden jaren onder Nederlands bestuur kreeg het dan ook eindelijk de
kans zichzelf te bewijzen. Dit betekende ook dat ze toch ineens wel echt hun eigen boontjes moesten gaan doppen, met een eigen premier, eigen ministers, eigen parlementsleden en vooral: eigen problemen. In de file naar het ziekenhuis is altijd een goed moment om op de hoogte te blijven van wat binnenlands politiek nieuws. Dan was er weer een minister die weigerde zijn paspoort te laten zien op het vliegveld en kwam er een wet waardoor leden van de ministerraad als enige wapens mee het regeringsgebouw in mochten brengen. Niet lang daarna begonnen er grote ruzies te ontstaan tussen parlementsleden en zelfs ministers. De rode draad was altijd een vorm van corruptie. Kennelijk mag het niet om voor je familieleden allemaal lucratieve baantjes te regelen. Waarom ben je anders de politiek in gegaan?! Uiteindelijk is dus deze LPF-achtige poging van de huidige regering Schotte om de vier jaar vol te houden niet geslaagd en is de regering afgetreden nadat een van de partijen die deelnamen de steun opzegde en niet meer mee wilde doen. Vervolgens is niet lang daarna ook het parlement ontbonden en was de chaos compleet. De minister-president van de afgelopen twee jaar, Gerrit Schotte, verdient even onze speciale aandacht. Hij is een man van een jaar of 35, getrouwd in een rijke familie en met een paar makkelijke baantjes als zakenman op zijn cv. Ik heb hem weleens in het echt gezien: wat een gladde vent zeg, ongelofelijk. Tijdens zijn speeches en tv-spotjes articuleert hij zo goed dat ik er alleen al door naar te kijken pijn van in mijn kaken krijg. Het doet allemaal een beetje Amerikaans aan: veel handgebaren, weinig zeggen met veel woorden en daarna een applaus in ontvangst nemen alsof hij al jaren dit land vlekkeloos door de economische crisis heen trekt. Goed, er was dus een tijdje een mooi evenwicht tussen demissionair kabinet en demissionair parlement. Hier en daar probeerde ze elkaar nog een mes in de rug te steken door een paar gewaagde uitspraken over steekpenningen van drugsbaronnen en dat soort ellende, maar daarnaast bleef het betrekkelijk
Gerrit Schotte, geflankeerd door de ministers van Integratie en van Buitenlandse zaken
114
rustig. Iedereen was druk bezig met campagne voeren voor de verkiezingen die 19 oktober zullen plaatsvinden. Dat gaat hier met veel bombarie: trommelbands, dansen en natuurlijk lekker eten horen allemaal bij de ervaring van de verkiezingen. Eigenlijk is degene die het beste feestje geeft goed aan de weg aan het timmeren. Ook was er nog een andere strijd gaande, - mijn eigen favoriet - de vlaggenstrijd. Overal op Curaçao zijn vlaggen van verschillende politieke partijen opgehangen. Meestal hangt een hele straat of parkeerterrein vol met vlaggen van één partij. Aan de hoeveelheid ervan kan je zien hoe populair een partij is. Prachtig hoe simpel dat eigenlijk is. Maar nu komen de verkiezingen dichterbij en begint het dus ‘onrustig’ te worden. Er is een ‘staatsgreep’ op Curaçao en er is een negatief reisadvies afgegeven. Ik zal jullie precies uitleggen wat er gebeurd is. De ‘staatsgreep’ hield in dat Schotte in het regeringsgebouw ging zitten met een paar ministers. Vervolgens kwam hij met het bericht dat hij uit protest niet meer weg zou gaan uit het gebouw tot aan de verkiezingen
(een goede drie weken dus). Dat was het! Ik lag op het strand en wist het überhaupt pas die avond omdat een vriendin uit Nederland mij sms’te of alles wel in orde was. In de loop van de nacht zijn Schottes maten zelfs naar huis gegaan om even op te frissen, om nooit terug te komen. Toen is Schotte zelf ook maar naar zijn kantoor vertrokken en heeft hij de sleutel van het regeringsgebouw weer netjes ingeleverd. Alleen de mensen die hij een paar Happy Meals had beloofd waren op dat moment nog voor hem aan het ‘rellen’ op straat. Verder had de Antilliaanse bevolking wel wat beters te doen. Nou, als dit als staatsgreep meetelt is het de slapste die ik ooit heb gezien. Het laat wel blijken hoe kinderachtig de jonge Curaçaose politiek is en hoe onwennig het nog allemaal is. Verbazingwekkend genoeg kunnen mensen het toch nog serieus nemen, ze hebben geen andere keuze. Ik volg het maar al te graag, smul ervan, wat een vermaak! Ik kijk al met smart uit naar de verkiezingen, dat zal ook wel weer een pareltje worden!
Panessay • 2012:4 • 115
Column
Jop van den Berg
Thuiszorgcolumn De laatste steunkous Mevrouw van Dael is tof. Ik heb haar pas twee keer ontmoet, maar dat is genoeg om te weten dat ze tof is. Zij is ook een van de weinige cliënten waarbij ik toesta dat ze roken in mijn bijzijn. Ze heeft wel wat van een barones, zoals je die ziet in televisieseries. Een soort Sally Spectra-bitchtype, maar dan wel eentje die voor je door het vuur zou gaan, alhoewel ik haar dat gezien de snelheid van een rollator sterk zou willen afraden. ‘Ach ben je er weer?’ Ik knik en kom binnen. Zoals bij iedereen schud ik haar de hand. Ze vindt me blijkbaar een charmeur, want ze knipoogt terwijl ze even in mijn hand knijpt. Ik grijns en loop naar de woonkamer. Dit moest een mannelijke cliënt eens bij mijn vrouwelijke collega’s proberen. Ik kan er enkel om lachen. ‘Hoe gaat het hier?’ vraag ik beleefd. Een kort gesprekje volgt over - hoe kan het ook anders - vroeger. Dochter Van Dael, op de bank, slaat het komisch duo tegenover haar gaande en kijkt verbaasd naar hoe ik met haar moeder in een idioot gesprek verwikkeld raak. Het raakt kant noch wal, we vliegen van onderwerp naar onderwerp en tot het pijnlijkste onderwerp uiteindelijk ter sprake komt: ‘Je zou toch niet weer komen?’ ‘Klopt, maar ze blijven me maar bellen.’ leg ik uit. Mijn ontslag zou de volgende maand ingaan - enkele dagen van nu -, maar op de valreep blijven ze mij oproepen en zo sta ik keer op keer weer te verkondigen dat dit toch écht de laatste keer is geweest dat ik de steunkousenbrigade uithing.
Mag zo’n oude vrouw ook eens kijken als er zo’n jonge jongen in haar huis komt?’
‘Ik zag je al lopen en ik dacht: goh, wat leuk, komt hij toch nog een keer?’ ‘Bedankt voor het compliment!’ knik ik. ‘Ik word dus begluurd?’ grap ik er snel achteraan. Dan blijft het even stil en kijkt ze me prangend aan. Ze trekt haar gezicht in een plooi en schiet vervolgens in de lach. Lachend zegt ze: ‘Natuurlijk. Op dit moment ook. Mag zo’n oude vrouw ook eens kijken als er zo’n jonge jongen in haar huis komt?’
116
‘Maar natuurlijk,’ antwoord ik grijnzend. Een groter compliment kun je niet krijgen: sjans met een bejaarde… Dit is het dan, bedenk ik mij, de laatste keer Sally Spectra, de laatste keer alle cliënten die ik net bezocht heb. Een ondefinieerbaar gevoel bekruipt mij. Zuchtend plof ik neer op de bank denkend aan de vorige cliënt, die daarvoor en die daar weer voor totdat ik aan het begin van mijn route ben aanbeland in gedachten. Allemaal zeiden ze hetzelfde: ‘Wat jammer dat je weggaat! We zullen je missen!’ Ik hen ook, bedenk ik mij tot mijn grote verbazing: stuk voor stuk. Altijd heb ik mijzelf het fenomeen ‘professionele distantie’ voorgehouden, maar de band met je cliënten is op bepaalde punten niet te distantiëren. Ze hebben mij in vertrouwen genomen, al hun levenswijzen en -behoeften gedeeld en nu verlaat ik ze. Mijn moeder sprak ooit eens uit dat ‘in de gezondheidszorg alle leuke mensen altijd vertrekken, omdat die dan weer een betere functie krijgen’, maar zover wil ik absoluut niet gaan. Ik denk dat al mijn collega’s ‘leuk’ zijn, de een alleen op een andere manier dan de ander. Tenslotte denk ik aan het fabeltje waar het allemaal mee begon: angst voor mannen. Maar het tegendeel werd bewezen. Nu kent iedereen mij: ik ben geen man, ik ben Pieter. Gewoon Pieter en bovenal helemaal niet eng (denken ze). Nu pas merk ik de band die ik in vertrouwen heb opgebouwd met de cliënten, dag in dag uit, op hun beste en slechtste momenten. De charmes van het vak in volle glorie. Plechtig wordt de deur voor mij open gehouden. Ze laat mij nooit uit, dus het ceremoniële karakter druipt van de situatie af. Dan spreekt ze nog een paar plechtige woorden zoals ‘het ga je goed en ik hoop dat als ik ooit dood ga, dat bij jou mag gebeuren.’ (ook zo’n prachtig bejaardencompliment waar het sentiment vanaf druipt) en dan geven we elkaar een hand. Ze knijpt en knipoogt wederom met een ondeugende glimlach. Ik grijns en ineens wordt alles me duidelijk en is het ondefinieerbare gevoel definieerbaar: verliefdheid. In die jaren ben ik verliefd geworden op de bejaarden: op hun charmes, liefde, gekkigheid, geluk en verdriet. Verliefd op een prachtig vak vol zorg en vertrouwen. De thuiszorg, wat een wereld… Bejaarden, wat een volk…
Activiteitenkalender Oktober 18 CuCo Improvisatieworkshop 19 Co-borrel 22 Tentamenlezing 29 Orgie 31 Affiliatiebijeenkomst M1-studenten November 3 Alumnidag 5 Pan-F Fotoworkshop 12 COP filmpdag 12 Masterraad Speeddaten met specialisten 13 Algemene Ledenvergadering 17 Medische Carrière Dag 19 Radiologie Anatomie Workshop 22 Panaceaborrel 30 Co-borrel mÊt wijnproeverij December 10 AkCie Almanakfeest