PANESSAY jaargang 25 // nummer 4 // oktober 2011
Nu
oo k
bi jj
aa
r2
en
3o
p
de
m
at !
Faculteitsblad der M.F.V. Panacea
INHOUD Uit ‘t bestuurshok
3
Commissies & onderwijs
4
Introdag
7
na een lange zomervakantie was het na 8 maanden dan eindelijk zo ver voor het bestuur; het PanIC introkamp. de splinternieuw samengestelde commissies vertellen wat ze het komende collegejaar voor jou in petto hebben.
Het PanIC verslag van de onweerstaanbare introductiedagen; van veertienkamp tot patiëntcollege.
IFMSA Ontwikkelingsstage
een stage doen in het tropisch buitenland staat voor veel geneeskundestudenten op het verlanglijstje. Lees hier het verslag.
8
Lullige manieren om het hoekje om te gaan
10
Neologismen
13
Coschappen in Japan
16
X-thorax
19
de dood is voor ons allen een zekerheid, maar de manieren waarop deze mensen zijn heengegaan, zijn hoogstbijzonder.
na een lange sabbatical zijn Placebo en Renegade weer teruggekomen uit de kelders van New York. het laatste senior-coschap van onze co-columnist was in Japan; hij vertelt in geuren en kleuren over zijn oosterse stage en vakantie.
ons curriculum heeft veel gaten, waaronder medische beeldvorming. Onze redacteurs proberen deze af en toe te vullen; een handleiding en zakkaartje over aflezen van een X-thorax.
Foetenscanner
21
S and the City
22
ook ons heilig vodje heeft wel eens nieuwe redacteurs nodig, we geven u een klein verslagje van onze wervingsactie op de facultaire introductie. onze carrièretijger is weer terug op Hollandse polderklei, maar kijkt voor een laatste keer nog even terug op zijn laatste belevingen aan de andere kant van die grote plas.
De Nederlandse Hersenbank
hoewel hersenen nog nooit getransplanteerd zijn, kun je ze wel doneren. Wat dat voor nut heeft, vertelt onze neurochirurg-in-spe no. 2
Vrouwe Panacea
Oh wat was het toch een heerlijke zonnige zomer voor Vrouwe Panacea, afgesloten met een enerverende terugkomst in ons polderlandje.
26 28
Wereldwijd online via www.panacea.nl > Media > Publicaties COLOFON // de PanEssay is het faculteitsblad van M.F.V. Panacea en verschijnt met een beetje mazzel vijf keer per jaar // plaatsing van een stuk houdt niet in dat de redactie de daarin weergegeven zienswijze onderschrijft // de redactie behoudt zich het recht voor taalkundige correcties aan te brengen of stukken niet te plaatsen (tja, soms is het gewoon té erg!) // kopij kan via e-mail of op een gangbaar medium aangeleverd worden bij de redactie // oplage 2700 stuks // druk verzorgd door drukkerij OCC de Hoog, Oosterhout // redactieadres A. Deusinglaan 1 t.a.v. PanEssay 9713 AV Groningen // telefoon 06 13959484 // e-mail panessay@panacea.nl // voorzitter Hidde Kleijer // hoofdredacteur Davith de Vries // redactie Jop van den Berg, Maarten Jalink, Hidde Kleijer, Marko Pol, Sietske Poortinga, Eva Salters, Sandor Schokker, Christiaan Serbanescu-Kele, Davith de Vries // lay-out Janyte Holwerda, Joël Mellema, Marko Pol, Sietske Poortinga, Boukje van der Slik, Davith de Vries // omslagfoto Klaas-Jan Lammers // Sluitingsdatum volgende editie: vrijdag 18 november 2011
Laat je boeken thuisbezorgen of haal ze af bij het boekenbureau. Het boekenbureau is iedere dinsdag en donderdag open van 12.00 - 14.00 uur (in de eerste 4 weken van ieder blok).
2
Panacea
Uit het bestuurshok Introductietijd Lieve leden, Het is maandagmorgen 9.00u in week ‘-1’, de week vóórdat het collegejaar van start gaat. De studentengang is leeg, maar vanuit het Panaceahok klinkt gelach. Voor ons is het jaar weer begonnen! Na een lange vakantie, met voor ieder bestuurslid een week vakantiedienst, zitten we fris en fruitig rond de vergadertafel. Na héél veel ‘persoonlijke mededelingen’ over vakanties in de bergen, de Ardennen, het UMCG, op een eiland of gewoon op de kroeg, beginnen we weer voor ’t echie. En nu nog in rust... Want dinsdagochtend om 7.15u begint het festijn. PanIC-ers lopen druk door de ruimtes van de faculteit, mentoren in de bruutste outfits verzamelen zich in de ontvangsthal. Met B100, Pikachu, de scouting, het stel Duck en vele anderen wordt de ons zo bekende faculteit onweerstaanbaar gemaakt. De echte vroege vogels onder de eerstejaars melden zich al aan.
Als in een roes gaan de dagen van deze week voorbij. We komen van de eerste facultaire introdag terecht op een sprookjesachtig feest waar we als pinocchio’s vaak bij de neus worden genomen. Na 3 uur slaap kunnen we ons gelukkig de volgende –brakke- dag nuttig maken voor het Boeken- en Reductiebureau om daarna op vrijdag het hoogtepunt van de intro te bereiken: het kamp. De eerste dag in Ellertshaar komen we zwetend door: van ’s middags op de veertienkamp tot in de vroege uurtjes in de feestzaal bij Volonté-op-locatie, waar we tezamen met special guests als Caesar, Einstein, Ötzi en Lolo Ferrari een mooi feestje vieren. Naast een hoop gezelligheid hebben we ook wat nuttige dingen geleerd tijdens het EHBO-spel en op de tweede facultaire introdag tijdens de simulatietutorgroepen. Met als spetterende afsluiting het PanIC eindfeest wanen we ons na de regenachtige zomer nog even in zomerse sferen. Gelukkig hebben de eerstejaars ook dit jaar weer een mooi beeld mogen krijgen van wat wij te bieden hebben: Panacea, never a dull moment! PanIC, bedankt voor deze mooie tijd. Bestuur 2011
Panessay • 2011:4 • 3
Commissies & onderwijs
LustrumCie LustrumCie
MusicalCie MusicalCie Na een jaar hard werken met bloed, zweet en tranen is het 3 november zover: de Panaceamusical Footloose staat op de planken van Martiniplaza! Deze spectaculaire dansmusical Footloose is gebaseerd op de Amerikaanse film uit 1984. De musical vertelt het verhaal van de jonge Ren die met zijn moeder van het bruisende Chicago verhuist naar het saaie plattelandsplaatsje Bomont. Ren doet niets liever dan dansen, maar de dominee van Bomont heeft alle moderne muziek en dans verboden in het dorp. Ren zet alles op alles om de dominee er van te overtuigen dat deze wet moet komen te vervallen en hij organiseert een groot eindfeest, maar dit gaat niet zonder tegenslag…
Footloose is een dansmusical vol liefde, passie, muziek en romantiek die zijn weerga niet kent. Met de bekende nummers: Footloose, Holding out for a hero en Let’s hear it for the boy. Geneeskundestudenten uit Groningen vormen gezamenlijk de cast, crew, organisatie en het orkest. Zij allen zijn begeleid en opgeleid door professionals tot echte musicalsterren! Kaarten zijn vanaf 1 oktober te bestellen via www.panacea.nl/ footloose. Dus Cut Footloose! en kom 3 november naar Martiniplaza. For all the IBMG students: the original English musical songs will be played, so order your ticket on www.panacea.nl/footloose (ticket sale starts on the 1st of October). It’s time to go Footloose!
4
Begin dit jaar begonnen wij aan het grote avontuur om de grootste activiteit van de M.F.V. Panacea ooit te organiseren. We zijn 9 maanden verder en inmiddels over de helft van onze voorbereidingstijd en hard op weg naar het 5e Lustrum.
Je hebt ons de afgelopen maanden met geen mogelijkheid kunnen missen. Van de kleurenbekendmaking (PAARS en GROEN) tijdens het AkCie Eindfeest tot het introkamp met onze prachtige paarse en groene suikerspinnen. Zonder twijfel heb je ons ook in onze jassen en shirts zien lopen en zelfs de doorgewinterde collegebezoeker heeft ons niet kunnen missen bij de collegepraatjes. En houd je oren en ogen goed open, tot het einde van het 5e Lustrum zullen jullie ons tegen blijven komen! Begin maart is het dan eindelijk zover: zes dagen vol met bijzondere, spannende, leerzame en vooral mooie activiteiten. Voor ieder wat wils, voor iedereen plezier. Alles wat geneeskunde in Groningen studeren mooi maakt in één fantastische week. Dus knoop de datum goed in je oren: 5 t/m 10 maart zal geneeskundestuderend Groningen tijdelijk al haar andere activiteiten stilleggen om samen met ons te vieren dat de M.F.V. Panacea 25 jaar geleden het levenslicht zag! Zeer binnenkort laten we jullie weer meer weten! De onthulling van het thema zal er snel aankomen, dus let goed op. Ondertussen gaan wij door met het grootste feest van de afgelopen 25 jaar organiseren!
AlmanakCie AlmanakCie Hierbij alsnog het stukje van de AlmanakCie ’11, bedoeld als papieren voorstelrondje voor de leden van Panacea die zich na alle andere commissiestukjes nu natuurlijk afvragen wie er verantwoordelijk zijn voor de almanak van komende november. Allereerst willen wij de PanEssay nog even bedanken voor hun eeuwige geduld. Terecht werd ons al gevraagd of onze creativiteit op was. Als kunstenaars onder elkaar kunnen we denk ik wel zeggen dat de creativiteit nooit op is, alleen geldt dat helaas niet altijd voor onze tijd. Je kunt ook zeggen dat het een kwestie van prioriteiten is, maar dat klinkt ook weer zo lullig (hoewel we onze eigen commissie allemaal het belangrijkst vinden, nietwaar?). Sinds najaar 2010 eten en vergaderen wij elke week met z’n achten en in die tijd heeft de almanak steeds meer vorm gekregen. Na het eindeloze geouwehoer en de vele vruchteloze brainstormsessies in het begin zijn we nu zover dat we elke dag aan de slag zijn en de afgewerkte pagina’s elkaar in rap tempo opvolgen. Onze voorzitter, Annerieke, weet ondanks haar drukke, ambitieuze en sportieve schema toch altijd tijd te maken om de werkzaamheden in goede banen te leiden, een taak waarin ze haar leiderschapstalent vol overgave laat zegevieren. Kritiek van haar is kritiek die je kunt hebben en serieus neemt. Margriet kan urenlang naar de juiste woorden zoeken als ze aan het mailen is naar de verschillende partijen van wie wij graag een stukje willen hebben. Deze mailtjes worden uiteindelijk altijd kleine taalkunstwerkjes die ze ondertekent met “Margriet, ab Actis” (of “gewoon secretaris externe”). Onze penningmeester Jannes, de vroegwijze Albertiaan, weet alles van begrotingen, bonnetjes, wiebetaaltwat en goede feesten. Dan hebben we nog Laura en Lisanne, ons charmante en koppige duo dat met deze houding de meest uiteenlopende partijen van hun belang bij een advertentie in de almanak weet te overtuigen.Tenslotte hebben we nog de lay-outers: Robbert-Jan, de techneut met de vele stopwoordjes, Hanneke, de Doetinchemse die altijd commentaar heeft op Friezen, en Tjitske, samen met Margriet meestal de Friezen in kwestie, en degene die dit stukje voor u typte. Voorlopig zijn wij nog even druk bezig, maar we hopen jullie allemaal te ontmoeten op het almanakfeest en aldaar het resultaat van al onze inspanningen aan jullie uit te reiken!
MCD MCD
Op 19 november a.s. vindt de jaarlijkse Medische Carrière Dag plaats in het UMCG. Deze dag is voor jou de ideale kans om je vroeg in de studie te kunnen verdiepen in je toekomstige bestaan als arts. KNO, neurologie, plastische chirurgie, ouderengeneeskunde en vele andere disciplines zullen workshops geven in de hoop jou te enthousiasmeren! Verder zal er een ochtendsessie plaatsvinden met diverse plenaire sessies. Zo komt Healthy Ageing aan bod en we hebben een speciale spreker gestrikt die een veelbelovende lezing zal geven. De dag wordt afgesloten met cabaret en niet te vergeten zal er een overheerlijk diner plaatsvinden na afloop van de dag! Leden van de M.F.V. Panacea betalen voor de dag slechts 3 euro entree en voor het dagprogramma inclusief diner 8 euro. Niet-leden betalen voor zowel dag als diner 1 euro extra. De kaartverkoop zal in november plaatsvinden via www.panacea.nl. Wil jij dit mooie evenement niet missen, geef je dan vooral op en wees er 19 november bij!
PanEssay • 2011:4 • 5
AkCie AkCie
Ondanks het aflassen van het weekend in mei konden we het weekend van 10 en 11 september toch in onze bootjes los gaan. Op het station misten we - uiteraard - nog een aantal brakke mensen, maar we gingen met heel veel zin het Leeuwarder treintje in. Aangekomen in Heeg stapte iedereen lekker enthousiast hun bootjes in en wilden er maar zo snel mogelijk vandoor gaan. Het was perfect weer, een chill windje en ook nog zon! Iedereen heeft de hele dag lekker rondgevaren op het meer om daarna rond zeven uur lekker met z’n allen frietjes te gaan eten. De elf emmers friet bleken meer dan genoeg, dus we konden snel terug naar het eiland om eens een lekker feestje te bouwen. Natuurlijk moesten eerst de tenten en boten klaargemaakt worden, maar alle deelnemers bleken shiners in dit vak dus dit was binnen no time gepiept. ’s Avonds hebben we lekker bij het kampvuur Schulti’s naar binnen geramd waardoor de sfeer mooier en mooier begon te worden. MAAR TOEN. KABLAAAM. In de verte: onweer met een hoofdletter ‘O’. In lichtelijke paniek en vanwege de regen en intens harde wind, hebben we het kampvuur verlaten om gezellig in onze tentjes verder te feesten. Uiteindelijk bleek het onweer om ons heen te gaan en konden we weer lekker uitwaaien op het eiland. Een groot aantal ging daarop naar bed, om de volgende ochtend weer fris te kunnen syljen. Anderen vonden dit een minder idee en kwamen op het idee de nachtrust van anderen lekker verstoren. De volgende dag met wat ontbijt achter de kiezen konden we het onstuimige Heegermeer weer aan. Vol goede moed vertrokken de bootjes om nog een dagje op het meer te zeilen. Het weer was beduidend minder,maar dat mocht de zeilpret niet drukken. Om vier uur werden alle boten schoongemaakt en wel weer ingeleverd. Het was een topweekend, en dat mede door de sporadische aanwezigheid van de Zwarte Snaeck.
ALS AIOS KUN JE WEL EEN PREFERRED BANKER GEBRUIKEN Als AIOS zit u in de fase van uw carrière waarbij alles samenkomt. Een druk privéleven. Promoveren. Het inkopen in een maatschap. Uw (eerste) koopwoning. Allemaal belangrijke zaken die u moet combineren met extreem lange werkweken. Om het leven makkelijker te maken, doen wij u een exclusief aanbod. Als AIOS kunt u voortaan gebruik maken van een Preferred Banker. Zo heeft u één aanspreekpunt voor al uw financiële zaken. Een expert die thuis is in de medische wereld. Ontdek wat Preferred Banking voor u als AIOS te bieden heeft.
GA VOOR MEER INFORMATIE OVER DE VOORDELEN VAN PREFERRED BANKING NAAR ABNAMRO.NL/AIOS
210008661 1921_210x148 VO FC.indd 1
20-09-10 15:44
Commissies
PanIC
Introkamp Een ONWEERSTAANBARE introductie Met het eindfeest in Huize Maas zijn we alweer aan het einde van de ONWEERSTAANBARE introductie gekomen van PanIC’11. In eigenlijk een week tijd is alles uitgevoerd waar we met de commissie maanden aan hebben gewerkt. Het was een groot succes. We hebben zelf erg genoten maar we willen ook iedereen erg bedanken voor alle complimenten. De eerstejaars deden echt leuk mee en ook de mentoren hebben erg geholpen deze introductie tot een geweldige ervaring te maken voor iedereen!
de strenge, doch rechtvaardige jury uit Amsterdam, die ervoor heeft gezorgd dat alle liederen nog steeds nadreunen in de hoofden van de eerstejaars. Het dak ging er nog af met het feest ‘de tijdmachine gaat hard, ga dit jaar met de PanIC van start!’. Hierna zocht iedereen zijn bedje (of die van iemand anders) vroeg of laat op om nog een nacht te maken voordat het terrein spik en span gemaakt moest worden en de fietstocht terug kon beginnen. Op de vroege maandagmorgen konden de eerstejaars genieten van hun eerste patiëntcollege en verschillende sprekers. Als afsluiting werd er kennis gemaakt met tutorgroepen en verschillende specialismen binnen de geneeskunde. We willen nogmaals iedereen heel hartelijk bedanken, het was een ervaring om nooit te vergeten!
Het begon op 30 augustus op de faculteit toen de eerstejaars hun fantastisch verklede mentoren ontmoetten, van ons een “handige” supersize tas in handen gedrukt kregen en kennismaakten met de rest van hun groepje. Na een dag kennismaking met Panacea en aansluitend de jaarfoto, was er de legendarische barbecue bij de Hoornse Plas met de eerste zangles. Later op de avond ging het helemaal los tijdens het integratiefeest in café Het Feest. Na een paar dagen bijkomen was het zover: het ONWEERSTAANBARE introkamp. We hebben erg veel mazzel gehad met het weer: het was aangenaam warm met een zonnetje, ideaal weer om te fietsen en voor de veertienkamp. Met al het gesport bij de veertienkamp was het zo warm dat menig eerstejaars in badkleding te bewonderen was en absoluut niet bang was om vies te worden. Dat is nou lekker fanatiek! Dit jaar kreeg het avondprogramma op vrijdag een nieuwe dimensie door Patrick Pickart, een hypnotiseur. Het was erg amusant iedereen te zien losgaan op zijn commando’s. Aansluitend was het cluedospel, Albert Einstein was vermoord en de Klonie was afgeladen met excentrieke personen uit het verleden. Zaterdag was het alom geroemde EHBO-spel, waar de eerstejaars weer de meest spectaculaire cases tegenkwamen en er veelal niet in slaagden de slachtoffers te redden. ’s Avonds gaf professor Georgiadis een komisch, interactief én leerzaam college over seks, toegelicht met een aantal verhelderende filmpjes op het diascherm. Vervolgens was het zangspel met
Panessay • 2011:4 • 7
Verslag
IFMSA
IFMSA Ontwikkelingsstage Geneeskunde, een studie met vele mogelijkheden! Dat is wel waar ik de afgelopen jaren tijdens mijn bachelor ben achter gekomen. Naast alle leuke commissies en werkgroepen bij IFMSA en Panacea en de vele studentenverenigingen in Groningen, kun je ook prachtige ervaringen opdoen in het buitenland. Vanaf het eerste jaar was ik geïnteresseerd in de stages die IFMSA organiseert. Ontwikkelingsstages, onderzoeksstages en klinische stages: voor ieder wat wils. In mijn derde jaar was het dan eindelijk zover, ik heb een motivatiebrief ingeleverd voor een klinische stage en nadat ik hoorde dat ik was geselecteerd, was het nog afwachten in welk land ik terecht zou komen. Uiteindelijk is het Ghana geworden!
Ghana
Ik heb me voor Ghana ingeschreven omdat ik graag naar Afrika wilde en ik van vele mensen erg goede verhalen had gehoord over Ghana. Als de meeste landen relatief onbekend voor je zijn, kan je je keuze niet op veel meer baseren dan op verhalen. Daarnaast is Ghana politiek stabiel, wat natuurlijk vooral belangrijk is voor het thuisfront. Samen met een goede vriendin ben ik in juli naar Ghana afgereisd. Het mooie aan een IFMSA stage is dat het georganiseerd wordt door studenten en dat ze naast een stageplek ook zorgen voor huisvesting, een
8
maaltijd per dag en een heel leuk sociaal programma! Ook zul jij niet de enige buitenlandse student zijn, waardoor je veel nieuwe internationale contacten opdoet.
Cultuurshock
Ik heb weinig tijd nodig gehad om te wennen aan het straatbeeld, de Ghanese mensen en het Ghanese ritme. Ik denk dat dit komt omdat het was zoals ik het verwacht had. Natuurlijk zie je ontzettend veel armoede op straat, kinderen die snoepjes en water verkopen en volgestouwde busjes, maar daarnaast is het een prachtig land met heel aardige, warme en behulpzame mensen. Hierdoor voel je je meteen welkom. Waar ik wel van ben geschrokken, zijn de grote verschillen die er zijn tussen Europese en Afrikaanse studenten als het gaat om de onderwerpen geloof en relaties. Iedereen in Ghana is gelovig; de meerderheid is Christen, een deel is moslim of gelooft in Afrikaanse goden. Het is voor hen dus moeilijk om te begrijpen dat je atheïst bent. Ik heb vooral veel moeite gehad met de kerk in Ghana. Deze is groot en rijk en de boodschap is duidelijk: als je maar in God gelooft en geld geeft aan de kerk, dan zul je gezond en welvarend zijn. Als ik dan om mij heen kijk en zoveel armoede zie, voelt dit ontzettend hypocriet.
Ik heb vooral veel moeite gehad met de kerk in Ghana
Seks & Relaties
De Ghanese meisjes schijnen erg ‘hard to get’ te zijn, waardoor alle jongens een beetje losgeslagen waren toen er 20 Europese studenten arriveerden.
Wij verbleven namelijk op het studentencomplex en leefden tussen de Ghanese medische studenten. Dit was erg leuk, omdat je op deze manier echt deel kon uitmaken van het Ghanese studentenleven. Maar naast dat de jongens erg aardig en behulpzaam waren,
De Ghanese meisjes schijnen erg ‘hard to get’ te zijn was het op een gegeven moment duidelijk dat zij ook graag iets meer van de Europese meisjes wilden. Helaas waren wij toch wat moeilijker dan zij hadden verwacht, waardoor sommige jongens op een geven moment afhaakten. Met de rest van de groep hebben we gelukkig wel een heel leuke tijd gehad. Daarnaast is vreemdgaan aan de orde van de dag. Iedereen geeft dit toe. Het is normaal als een man, naast zijn vrouw, meerdere vriendinnen heeft. Door de introductie van het Christendom christendom mogen ze, behalve de moslims, niet meer met meerdere vrouwen trouwen, waardoor ze het dus anders ‘oplossen’. De specialisten in het ziekenhuis praten er open over en een van de specialisten was net twee keer vader geworden; eerst van het kind van zijn vriendin, en een paar weken later van zijn vrouw.
Het ziekenhuis
Ik liep stage op de afdeling Obstetrie & Gynaecologie (O&G) in het universitaire ziekenhuis van Kumasi. Hoewel ze een prachtige en moderne SEH hebben, is de rest van het ziekenhuis erg vervallen en armoedig. Veel patiënten liggen met meerderen op matrassen op de grond en de polikliniek is van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat gevuld met honderden mensen. De meeste artsen in Ghana genieten namelijk geen vervolgopleiding, waardoor de lokale ziekenhuizen alle lastige gevallen doorstuurt naar het universitaire ziekenhuis. O&G is een grote afdeling in het ziekenhuis, aangezien het gemiddelde aantal kinderen per vrouw in Ghana op vijf staat. De meeste patiënten die ik heb gezien hadden pre-eclampsie, extra-uteriene graviditeit, abruptio placentae, placenta previa, kanker en fertiliteitsproblemen. Aangezien ik als derdejaars studente een groentje was, moest ik het meeste qua lichamelijke onderzoek hier in de praktijk nog leren. Gelukkig heb ik een erg leuke vrouwelijke arts leren kennen die mij veel heeft geleerd en ook veel zelf heeft laten doen. Naast dat ik tweemaal een 24-uurs dienst heb gedraaid, was het hoogtepunt het zelf doen begeleiden van een bevalling! Alle vijfdejaars studenten moeten daar een aantal bevallingen doen, dus vond mijn arts het vanzelfsprekend dat ik dat ook zou doen. Na een aantal keer meekijken, mocht ik om half 7 ’s ochtends, na een lange nacht, zelf een bevalling doen. Het ging allemaal heel
erg snel en was een geweldige ervaring. Mijn stage was geslaagd! Het was echter niet altijd gemakkelijk, omdat je veel moet wachten en de specialisten daar weinig rekening met je houden. Je moet je dus assertief opstellen om veel te kunnen zien en leren. Hier leer je enorm veel van en ik kan niet wachten om in Nederland aan mijn coschappen te beginnen!
Het sociaal programma
Elk weekend werd er een leuk tripje voor ons georganiseerd. We zijn naar een aapjes sanctuarium geweest, we hebben watervallen bezocht, olifanten en krokodillen gezien in het national park, de forten bezocht waar o.a. Nederlanders West-Afrikaanse slaven naar Amerika hebben gescheept, van de zee genoten en over bruggen gelopen boven het regenwoud. Naast onze groep van twintig Europese studenten ging er ook altijd een groep Ghanese studenten mee, wat ontzettend gezellig was. We hebben daarnaast ook zelf tripjes georganiseerd en een aantal feestjes gehad, waarbij we kennis hebben gemaakt met de Ghanese muziek en dans!
Reizen
Het vervelendste deel is het afscheid nemen van alle andere uitwisselingsstudenten, die alweer naar huis keren. Wij zijn nog gaan reizen en hebben op deze manier een hele andere kant van het land gezien. Want nu maken wij gebruik van de lokale busjes en reisden dus op de Ghanese manier. Dit betekent ook met acht mensen in een kleine taxi of met eenentwintig mensen in een busje waar maar twaalf mensen in passen. Het kan allemaal in Ghana en we hebben er hard om gelachen. Na zes weken Ghana was het fijn om weer naar huis te gaan. Want zes weken douchen met koud water, vieze kleren en geen groenten kunnen eten was wel genoeg. Maar ik wil zeker nog eens terugkomen. Dit land heb ik in mijn hart gesloten. Het is zo bijzonder om een land op deze manier te leren kennen. Je maakt deel uit van het dagelijks leven en je bent niet zomaar een toerist die twee weekjes om de hoek komt kijken en alleen de toeristische attracties bezoekt.
Dus...
Iedereen die op stage is geweest, zal hetzelfde zeggen als ik: het is een ervaring om nooit te vergeten! Dus kom naar de stage-informatieavond van IFMSA-Groningen op 11 oktober aanstaande of bezoek de website voor meer informatie: www.ifmsa.nl/groningen
Panessay • 2011:4 • 9
Eva Salters
Lullige manieren om het hoekje Eerste deel: begin van het Einde Doodgaan is geen pretje, als men de media moet geloven. En de media kan het weten. Daarom streven de meesten van ons ernaar om het zo lang mogelijk uit te stellen. Net als met al het andere leed is doodgaan ook iets dat we liever anderen zien doen, er is immers geen beter vermaak dan leedvermaak. Niet voor niets zijn de Darwin-awards in het leven geroepen, mijns inziens een soort heilige graal van het leedvermaak. Begrijp me niet verkeerd, ik ben geen mensenhater. Maar soms is het verfrissend om te bedenken dat, hoe ik dan ook uiteindelijk de pijp uit zal gaan, het vrijwel onmogelijk zal zijn om dat op schaamtelijker wijze te doen dan onderstaande historische figuren. Mocht je er nou wel naar streven om op unieke wijze je laatste adem uit te blazen, dan weet je nu in ieder geval alvast wat je allemaal níet meer kunt doen. Niet alles op deze lijst is onomstotelijk bewezen, maar zoals de Italianen zo mooi zeggen: Se non è vero è ben trovato.
Dood door lol
Chrysippus was een Stoïcijnse filosoof die in de 3e eeuw voor Christus leefde. De filosofie van de Stoïcijnen hield in dat de grootste deugd van allen controle over de eigen emotie was. Zoals bij volgelingen van deze leer te verwachten valt, was Chrysippus geen lachebekje. Dit maakt zijn dood des te mooier: volgens de overlevering zag Chrysippus een dronken ezel een poging doen vijgen te eten, wat schijnbaar zo hilarisch was dat de arme man zich dood lachte. Hij is overigens niet de enige historisch significante figuur die zich volgens de overlevering heeft doodgelachen: Thomas Urquhart, een Schots edelman, bekend als de eerste man die Rabelais vertaalde, lachte zich dood toen hij hoorde dat Charles II de troon had bestegen. Martin de 1e van Aragon kwam op eenzelfde wijze aan zijn einde, door de ongelukkige combinatie van forse dyspepsie en een hysterische lachbui (aspiratiepneumonie). Ole Bentzen was een verder totaal onopvallende Deen die nooit bekend was geworden als hij niet zo hard om de film A Fish Called Wanda had gelachen dat hij een hartaanval kreeg.
Tycho Brahe overleed door niet te urineren
Dood door etiquette
De snelweg A1 en de spoorlijn blijven voorlopig droog.
Bwahahaha-Kepler
10
Tycho Brahe, een bekend Deens edelman en astronoom – en al 5 eeuwen voor MJ de drager van een neusprothese, maar dat is een ander verhaal – overleed volgens de overlevering nadat hij bij een belangrijk banket in Praag niet van tafel had willen gaan om het toilet te bezoeken. Tijdens het diner de tafel verlaten om te urineren is immers not done. Na thuiskomst had hij echter helemaal niet meer kunnen urineren, en verloor bij uitzondering en met zeer veel pijn wat vocht. Na elf dagen ziek op bed te hebben gelegen kwam Tycho Brahe aan zijn einde. Men heeft lang gedacht dat zijn dood te wijten was aan uremie, maar recent onderzoek toont aan dat hij waarschijnlijk is overleden door kwikvergiftiging, mogelijk hem toegediend door zijn collega en concurrent Johannes Kepler. Kepler ging overigens na de dood van Brahe met diens werk verder, mogelijk na maniakaal lachend met een glorieuze straal over het graf van Brahe gepist te hebben.
om te gaan gezicht, en de bokser vertrok. Wat de bokser echter niet wist was dat Houdini een acute appendicitis had. Houdini was hiervan wel op de hoogte, maar weigerde behandeling. De klappen die Houdini kreeg waren mogelijk de druppel, en Houdini overleed een week later aan peritonitis als gevolg van een appendixruptuur.
Dood door drank
Dat men zich kan dooddrinken mogen we als bekend veronderstellen. De lijst met mededingers is dan ook talrijk, de volgenden kregen van mij een eervolle vermelding: In 1814 sprong in hartje Londen een biervat in een brouwerij. De ontstane biergolf sloeg ook andere vaten stuk, waardoor de nabijgelegen straten met een tsunami van anderhalf miljoen liter bier overspoeld werden. Acht mensen waren op slag dood, een negende overleed een dag later aan de gevolgen van alcoholvergiftiging. In 1919 gebeurde hetzelfde op grotere schaal in Boston, toen een tank met 8,7 miljoen liter molasses (onder andere een grondstof voor rum) uit elkaar viel. Eenentwintig mensen overleden.
Jennifer Strange deed mee aan de ´Hold your wee for a Wii´-wedstrijd
Chrysippus, Lolbroek
Dood door hubris
Geen onbekend thema in de wereldmythologie, dus het mag ook hier niet ontbreken. Sigurd Eysteinsson, ook wel bekend als Sigurd de Machtige, was de 2e Viking die heerste over Orkney, het huidige NoordSchotland. De Viking-overheersing ondervond veel weerstand van de lokale bevolking, en zo kwam het dat Sigurd op een dag Máel Brigte, de koning van Moray, het gebied ten zuiden van Orkney, uitdaagde tot een duel. Ze mochten ieder veertig man meenemen en dan zou er voor eens en voor altijd bepaald worden wie de baas was. Sigurd speelde vals en zette twee krijgers op ieder paard. Hij versloeg Máel, maar zijn overwinning mocht niet lang duren. Het afgehakte hoofd van Máel werd als trofee aan zijn zadel gebonden. Helaas verwondde Sigurd zich bij zijn triomftocht terug naar huis aan de tanden van Máel (die ook wel bekend stond als Máel met de Hazentanden) en overleed kort daarop aan een wondinfectie.
De straten werden overspoeld met een tsunami van anderhalf miljoen liter bier Harry Houdini werd ook het slachtoffer van overmoed: hij ging er prat op dat hij iedere klap boven de gordel zou kunnen opvangen zonder er nadelige effecten van te hebben. Een amateurbokser wilde deze claim testen, waar Houdini mee instemde. Na enkele klappen trok Houdini voor de show een gepijnigd
Jennifer Strange was een Amerikaanse die, met vele landgenoten, meedeed aan de ‘Hold your wee for a Wii’-wedstrijd, waar eenieder die meedeed liters water moest drinken en niet mocht urineren. Ze overleed aan een watervergiftiging. Het huis-rendier (ja, echt) van eerdergenoemde Tycho Brahe krijgt de poedelprijs omdat hij stomdronken van de trap viel en aan de gevolgen daarvan overleed. Voor een mens niet bijzonder, voor een rendier iets meer. En als laatste mag George Plantagenet, Duke of Clarence, die is vereeuwigd in Richard III van William Shakespeare. De reden: wegens het smeden van snode plannen tegen zijn broer, Koning Edward IV van Engeland, werd George veroordeeld tot de doodstraf. Het verhaal wil dat hij in besloten kring in een vat van zijn favoriete wijn de verdrinkingsdood is gestorven, op eigen verzoek. Mogelijk is dit verhaal ontstaan als grap, omdat George volgens de overlevering een stevige drinker was. Bewijs tegen dit verhaal is echter nooit gevonden, dus ik laat het mooi zo. Tot zover mijn eerste morbide lijstje, maar niet getreurd kinders, volgende keer weer meer !
Panessay • 2011:4 • 11
Ben jij onze medisch specialist van straks? Wij hebben bij verschillende specialismen opleidingsplaatsen beschikbaar voor 2011 en 2012. Heb je je studie Geneeskunde (bijna) afgerond en wil je je specialiseren? Dan ben je van harte welkom in het UMCG!
Het Universitair Medisch Centrum Groningen is de grootste opleidingsregio in Nederland en verzorgt alle erkende medisch specialistische opleidingen volgens de nieuwste curricula. In onze opleidingen wordt veel gebruik gemaakt van ons hypermoderne skillslab.
AIOS voor meerdere specialismen
Naast patiĂŤntenzorg en onderzoek zijn onderwijs en opleiding onze kerntaken. We vinden het belangrijk dat onze medewerkers alle ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Dat kan bijvoorbeeld bij een van onze speerpunten: Healthy Ageing. Daarin vervullen we regionaal, nationaal en internationaal een voortrekkersrol.
Kijk op www.werken.umcg.nl voor het actuele overzicht van de beschikbare opleidingsplaatsen, een kennismaking met de opleiders en nog veel meer informatie. Of volg ons op Twitter, LinkedIn en Hyves.
Naast een inspirerende werkomgeving biedt de universiteitsstad Groningen ook een goede woon- en leefomgeving. Het UMCG is altijd op zoek naar bewezen en onbewezen talent dat ruimte kan gebruiken om te groeien. Universitair Medisch Centrum Groningen Bouwen aan de toekomst van gezondheid
12
Column
Placebo en A. Renegade Ouweteur
Neologismen Zo, dat is even schrikken! Na een afwezigheid van meer dan een jaar zijn er weer neologismen. Placebo en Renegade zaten in New York en dronken zoveel Vodka Soda dat ze vergaten wáárom ze überhaupt aan het drinken waren, namelijk om neologismen te schrijven. Maar nu ze weer terug zijn, Osama dood is en Geert Wilders geen droom blijkt te zijn maar realiteit, zat de sfeer er al snel goed in en hebben ze zich met Hooghoudtje, Sterretje, Hagel en Donder eens even goed bezat en zijn de volgende pareltjes voor het nageslacht opgetekend. Zaaddodende tandpasta: het nieuwe voorbehoeds-
middel voor vrouwen die geloven dat ze zwanger kunnen worden van orale seks. Snikkelhard: lijkt hard, maar valt toch altijd beetje tegen en duurt niet al te lang voor slapte weer de overhand neemt. Ridiculopathie: Centraal zenuwstelsel‘ziekte’ bedacht door van die glutenvrije aanstellers, die te belachelijk voor woorden is. Mintworm: je ideale gewicht in no-time en een prettige lucht aan zowel de voor- als de achterzijde. Flashmof: Duitser die spontaan en plein public in dansen, zingen, springen, vechten of iets anders ludieks uitbarst. Pulling strings: op onconventionele (of conventionele wijze, het is maar net hoe je het bekijkt) door middel van het betere slipjes graaiwerk hogerop komen. Vergelijkbaar met inlikken. Polder model: leuk geprobeerd, maar net niet. Cry baby face: leuk koppie, maar stelt zich wel continu aan. Exon mobil: gendeletie die extreme olie-afhankelijkheid veroorzaakt: endemisch in VS. XOXO-benen: door seksueel gedrag veroorzaakte orthopedische aandoening bij Gooische/Upper East Side personen. Labour fou: van dat werk waar je eigenlijk heel goed weet dat het slecht is, maar het voelt zo lekker (of, op afstand, omdat de trui uit Thailand zo lekker zit). Polyglottitis: gelijktijdig een spraakgebrek hebben in alle talen die je beheerst.
Choreagrafie: bezigheidstherapie en moderne dans in één.
Volvulus: na wilde seks vastgedraaide penis die chirurgisch uit de darmen verwijderd moet worden. Doctors without borderline: illusie. X-factor: zangprogramma voor Turners . Telepathetic: iemand die zelfs op afstand erg sneu is. Griekse yoghurt: mooie van dit katern is dat soms door de context van de neologismen een alledaags woord zonder uitleg al van al zijn onschuld ontdaan wordt. Vingerverf: voor een vrolijk gekleurde poes. Vingerbakje: 1) tool om je handen schoon te maken na het vingerverven 2) tool om je handen schoon te maken als je met je vieze tengels ergens anders in gezeten hebt. Braak liggend terrein: stuk grond buiten een loods waar een lustrumfeest van Vindicat of Albertus plaats heeft gevonden. Spermafrost: sociale laag gekenmerkt door lelijke ijskonijnen waar zelfs semen bevriest. Spongebob Chi Squarepants: in de jaren ‘90 door de firma SPSS gebruikt animatiefiguurtje om statistiek populair te maken bij kinderen. Het bleek een significante mislukking te zijn. Orthopedofiel: persoon met een bovengemiddelde pathologische interesse in kinderledematen. Suikermelanoompje: gulle lievelingsoom met Cote-d’azurteint die jou in zijn testament heeft laten opnemen. Knippernichtrelatie: instabiele Griekse taferelen met de dochter van je oom dan wel een man. Hedgefunzig: ranzig rijke mensen. Cock-halsreflex: deepthroatgraadmeter. Kruisbesmetting: SOA. Remi Winehands: iemand die moederziel alleen met twee flessen wijn op de bank zit (komt in alle lagen van de bevolking voor). Extra Virgine Olie: geperste Vestaalse maagden. Huntingtongen: door onwillekeurige bewegingen gecompliceerde zoenpartij. Vappentap: de geldautomaat van de Friesland Bank op de Grote Markt. Je detestament: verklaring opgesteld bij notaris waarin een natuurlijk persoon aangeeft aan wie hij/zij een hekel heeft. Het Zwitsalleven gevoel: lekker zacht en wél betrouwbaar. DysThimo: persoon genaamd Thimo met een bijzonder treurig leven.
Panessay • 2011:4 • 13
‘HET IS HEEL DANKBAAR WERK’ Brede ontwikkeling als algemeen militair arts
In een ziekenhuis zie je op de eerste hulp veel trauma ’s voorbijkomen. Maar het soort spoedgevallen in een uitzendgebied is toch heel andere koek. Dat biedt dus genoeg uitdagingen voor Godelief (32), algemeen militair arts bij de landmacht. ‘Het is voor mij de ideale combinatie van een brede opleiding, afwisselend werk en veel ervaring opdoen. Zeker op uitzending is het mooi werk; je kunt een bijdrage leveren om de ellende die je ziet, beter te maken. ’
‘De ervaring met traumaopvang die je tijdens een uitzending in vier of vijf maanden opdoet, krijg je in Nederland lang niet zo snel. ’ Aan het woord is Godelief, militair arts voor de Koninklijke Landmacht. ‘Tijdens je opleiding tot algemeen militair arts draai je ook een halfjaar mee op de eerste hulp, maar tijdens mijn uitzending naar Afghanistan kregen we continu heftige trauma ’s binnen. Dan merk je pas hoe belangrijk het is om een goed team te hebben. Gelukkig hadden we een hele toffe groep. In een ziekenhuis heb je ook wel teamgevoel, maar op uitzending, waarbij je constant dicht op elkaar zit en veel trauma ’s voorbij ziet komen, val je toch meer op elkaar terug. Dat maakt het veel intensiever.
14
KL-488-advertorial_godelief_v2.indd 1
Ik heb er hele goede vrienden aan overgehouden. ’
AFWISSELING
Inmiddels is Godelief al vijf jaar aan de slag als militair arts, een keuze waar ze geen moment spijt van heeft gehad. ‘Na mijn opleiding geneeskunde wist ik dat ik uiteindelijk als specialisatie zou kiezen voor huisarts of spoedeisendehulparts. Maar daar vond ik mezelf toen nog veel te jong voor en ik had eerlijk gezegd op dat moment ook weinig trek in alleen het
15-06-11 14:41
ziekenhuiswereldje. Ik wilde afwisseling en dat vond ik bij de landmacht in de opleiding tot algemeen militair arts. Deze opleiding is leuk en heel breed: naast huisarts- en spoedeisende geneeskunde krijg je les in sport-, forensische, luchttransport-, bedrijfs- en tropische geneeskunde. Na de opleiding word je tewerkgesteld op een gezondheidscentrum op de kazerne waar je hoofdzakelijk voor eerstelijnszorg wordt ingezet. Doordat je regelmatig op oefening gaat, wordt het werk niet snel saai. Bovendien kun je uiteindelijk op uitzending het “echte ” werk doen waarvoor je bent opgeleid. Niet alleen leer je daar heel veel van, het is ook heel dankbaar werk. ’
PASSIE
‘Ik ben begonnen in een gezondheidscentrum op de kazerne, maar die medische problematiek
vond ik na een paar jaar toch minder uitdagend. Je ziet alleen jonge, relatief gezonde mensen en heel veel klachten aan het bewegingsapparaat, vooral sportblessures. Nu ben ik via een pilot van de landmacht in het ziekenhuis van Tilburg bezig met de opleiding voor eerstehulparts, want daar ligt toch mijn passie. Daarin leer je spoedeisende geneeskunde op allerlei gebieden, zoals traumatologie, cardiologie, neurologie, chirurgie, interne geneeskunde, kindergeneeskunde. Deze opleiding duurt drie jaar en wordt door Defensie betaald. Dat betekent wel dat ik daarna nog vijf jaar moet werken voor de landmacht. Dan ben je acht jaar verder, dus daar heb ik wel even over moeten nadenken. Maar het is de opleiding die ik altijd al wilde doen en ik vind het mooi dat ik straks mijn opgedane kennis in uitzendgebieden kan inzetten. Daarbij is Defensie altijd een goede werkgever geweest voor mij, dus eigenlijk was de keuze niet eens zo moeilijk. ’
kunnen nemen en geven aan verpleegkundigen en gewondenverzorgers. Aan de andere kant moet je zelf ook exibel zijn; je hebt het namelijk niet altijd voor het zeggen als het gaat om je plaatsing of wanneer je op oefening of uitzending gaat. En natuurlijk moet je het ook leuk vinden om militair te zijn, en dat betekent dus oefeningen, de hindernisbaan of slapen in het bos. Dat is trouwens niet alleen leuk, maar zorgt ook voor (veel) goodwill bij je patiënten en commandanten. ’ Wil je meer weten over het werken als arts bij de landmacht? Kijk dan op www.werkenbijdelandmacht.nl/ artsen of stuur een e-mail naar specialisten@koninklijkelandmacht.nl. Je kunt ook met onderstaande QR-code de website bezoeken.
LEIDING NEMEN
‘Wat je in huis moet hebben om hier te kunnen werken? Je moet je mannetje kunnen staan, een eigen mening hebben en die durven verdedigen. Je moet ook leiding
KL-488-advertorial_godelief_v2.indd 2
15-06-11 14:42 Panessay • 2011:4 • 15
Column
Maarten Jalink
Coschappen in Japan Orandateki na igakusei wa Nihon he kimashita! Sugoi ne? Wie had ooit gedacht dat ik coschappen zou gaan lopen in Japan? Ik niet: als je mij aan het begin van mijn coschappen had verteld dat ik tijdens mijn studie Japans zou gaan leren om in het grootste ziekenhuis van Osaka op de OK te staan, dan had ik je nooit geloofd! Toch bleek het helemaal niet lastig om zo’n geweldig avontuur te realiseren. Een prachtige ervaring en een kans die eigenlijk iedere co aan zou moeten grijpen! Het is nog maar een jaartje geleden dat ik naar dr. Huizenga, (coördinator internationalisering) stapte met het idee om “iets”, het liefst op chirurgisch vlak, in het buitenland te gaan doen. Aanvankelijk dacht ik dat ik alleen naar een land kon waar ik de taal sprak, zoals Zuid-Afrika of Suriname. De suggestie “Osaka, Japan” draaide dit idee al snel de nek om: zolang je daar maar met de mensen kan communiceren is het geen probleem. Prima! Ondanks een lange lijst met bevriende universiteiten om uit te kiezen bleef ik geïnteresseerd in Japan. Naast de eigen cultuur, historie en taal is er natuurlijks niets interessanter dan een land waar ook
Japanners richten zich tegenwoordig alleen nog maar op Japan
Lost in Translation: drie maanden lang was ik de enige blonde persoon in het Osaka University Hospital
16
Seppuku – in Nederland vaak nonchalant “hara-kiri” genoemd – was één van de eerste vormen van abdominale chirurgie in Japan en kende een buitengewoon hoge mortaliteit
op medisch vlak alles anders wordt gedaan dan bij ons. De mooiste technische snufjes komen immers uit het land van de rijzende zon! “Maar hoe doe je dat dan met de communicatie?” is de vraag die ik altijd als eerste krijg. Aanvankelijk lijkt die andere taal een groot probleem, maar na het eerste contact werd al snel duidelijk dat ik een volledige begeleiding in het Engels kon verwachten. Vrijwel alle specialisten spreken goed Engels. De leeftijd bleek hiervoor een goede indicatie: veel oude artsen hebben namelijk onderzoek gedaan in het buitenland. De mede-co’s en de verpleging spreken daarentegen weinig tot geen Engels: zij vinden het niet interessant om een andere taal te leren en hebben nauwelijks plannen om hun afgebakende eilandje te verlaten. Het past bij het beeld van het afgesloten en zelfstandige land dat zelf alle vakantiebestemmingen - van het ski-gebied in Hokkaido tot de sub-tropische Okinawa-archipel – al aan boord heeft. Japanners richten zich tegenwoordig alleen nog maar op Japan.
Het was dan ook opmerkelijk dat ik, als buitenlander, wel interesse toonde in hún land en taal. Ik was op tijd (een dik half jaar is genoeg) begonnen om het coschap te plannen, dus ik wist ruim van tevoren waar ik aan toe was. Dankzij de wondere wereld van
Het is niet zo moeilijk als het lijkt: voor je het weet spreek je een vreemde taal! het internet stuitte ik op een aantal leuke cursussen Japans, een ongelooflijk logische taal die voor Nederlandse tongen goed uit te spreken is. Er zijn geen werkwoordsvervoegingen, zinnen kunnen eigenlijk maar op één manier opgebouwd worden en zelfstandige naamwoorden hebben geen geslacht. Er is zelfs geen enkel lidwoord in de Japanse taal te bekennen! Gewapend met een basiscursusje (“Waar is het station?”, “De sushi is erg lekker.”) ging ik begin juli naar Japan. Toen ik eind september terugkeerde dacht ik soms al in deze bijzondere taal en had ik inmiddels zelfs enkele keren in het Japans gedroomd! Oké, ik kan nog geen ingewikkelde discussie voeren, maar een simpel gesprekje zit er wel in. “Goedemorgen! Ik ben Maarten, coassistent uit Nederland. Ik kom uw buik onderzoeken, is dat goed? Doet dit pijn? Waar dan?” Het is niet zo moeilijk als het lijkt: voor je het weet spreek je een vreemde taal!
stuk maag werd verwijderd. Het was de achtste keer ter wereld dat zo’n operatie werd uitgevoerd en op de OK stonden - exclusief patiënt - 27 mensen. En dat terwijl Groningen nog moet beginnen met de NOTES! Veel prachtige en vooruitstrevende projecten, maar ook een boel bijzondere verschillen. Door het verschil in eten is maagkanker de meest voorkomende maligniteit en zie je veel vaker rechtszijdige diverticulose. Andere verschillen laten je op hun beurt weer nadenken over evidence based medicine: na élke operatie worden ter controle röntgenfoto’s gemaakt en alle OK’s hebben maar één deur... eentje die constant open gaat, zelfs als er met protheses wordt gewerkt! Een treurig verschil met Nederland is het niveau van
Natuurlijk is de ervaring van een nieuw land, een nieuwe cultuur en een nieuwe taal heel erg tof. Ik kan een hele PanEssay volpennen over de dingen die ik heb meegemaakt: het eten, de gesprekken met de gewone mensen, mijn vakantie, het weer, de sumowedstrijden, mijn kamer, de goede veiligheid, sake, arcadehallen, sushibars, religie, uitgaan... Mocht je het echt allemaal willen weten, dan ben je van harte welkom om alle 3100 foto’s een keer te komen bekijken (Neem dan wel bier mee!). Waar het echter om draait zijn natuurlijk de coschappen, een bijzondere ervaring die ik nooit zal vergeten! Zoals gezegd (en verwacht) ligt Japan op enkele technische vlakken voor op de rest van de wereld. Zo intubeert de anesthesie bijvoorbeeld met behulp van een piepklein cameraatje, maken de orthopeden real-time 3D-filmpjes van protheses in patiënten en worden heupen vervangen met behulp van een heus navigatiesysteem dat de locatie van het gereedschap op een CT-scan aangeeft. Op de abdominale chirurgie zag ik onder andere een bijzondere NOTES (Natural Orifice Translumenal Endoscopic Surgery) operatie waar met de hulp van een scoop via de vagina een Ongehoord, een co die aan tafel wil! En hij kan ook iets!
Panessay • 2011:4 • 17
de co’s: ze weten weinig en willen niks. In feite mogen studenten mee aan tafel, maar geen enkele co wil dat. Reden: ze moeten zo lang staan. WAT!? Chirurgen stellen daarnaast geen vragen en na een half uurtje lopen de studenten weg. Waar ze heen gaan is vaak niet duidelijk, maar meer dan eens trof ik een co slapend in de zusterpost aan. De specialisten zijn eraan gewend: studenten kunnen niets. Het is dan ook niet voor niets dat je na je zesjarige studie nog eens verplicht twee jaar “residencies” moet lopen, vergelijkbaar met onze junior en senior co-schappen. Dat ik als co kon prikken en hechten was absoluut ongehoord! Wij klagen wel eens over het gebrek aan bepaald onderwijs
Dat ik als co kon prikken en hechten was absoluut ongehoord!
18
(anatomie!) in ons curriculum, maar nadat ik in Japan ben geweest besef ik dat wij best wel verwend worden. Het kan dus altijd minder... Je hebt vast al wel door dat ik een prachtige tijd heb gehad in Japan. Een coschap in het buitenland is niet lastig om te regelen (wip eens bij Huizenga langs) en brengt een boel mooi dingen met zich mee. Je wordt zelfstandiger, ziet en leert dingen die je in Groningen nooit tegen zult komen en je kan er een knaller van een vakantie aan vast plakken! Zoals gezegd een ervaring om nooit te vergeten en een absolute must voor iedere co. Dus hop, maak er werk van en kijk eens hoe het er aan de andere kant van de wereld aan toegaat!
Medisch
Sietske Poortinga
X-thorax Korte serie over het aflezen van beeldvormend onderzoek. Gedurende de gemiddelde artsenopleiding kom je zo’n 7000 thoraxfoto’s tegen. Je zou dus denken dat een paar uurtjes college over hoe je deze kunt beoordelen een goed bestede tijd zou zijn. Dit valt de meeste studenten echter nogal tegen. Op internet en in alle boeken die je duur hebt aangeschaft staat natuurlijk uitgebreid beschreven hoe je dit moet aanpakken. Uit eigen ervaring weet ik dat, op het moment dat je niet bij je boeken of een computer kunt, je pas merkt dat je een gat in je kennis hebt. Daarom hier een korte uitleg over het beoordelen van een thoraxfoto met een handig zakkaartje voor in de kliniek. Stap 1: De patiëntgegevens
Zoals altijd is het natuurlijk belangrijk om te kijken of je wel de goede patiënt voor je hebt en je niet per ongeluk de foto van een andere meneer Jansen, de Boer of Bakker. Let op de naam, het geslacht (anders kun je zomaar twee vreemde symmetrische massa’s diagnosticeren die eigenlijk gewoon fysiologisch zijn).
Stap 2: De fotogegevens
Ten tweede kijk je naar de positie waaruit de foto is ingeschoten en of de patiënt zit of ligt (i.v.m. vocht). De meest voorkomende positie is posterior-anterior, maar anterio-posterior en lateraal is ook mogelijk. De laterale foto herkent de co-assistent meestal wel, en anders mag je je toch wel even goed achter de oren krabbelen. De PA en AP positionering is bijvoorbeeld belangrijk bij de hartcontourgrootte, je wilt namelijk niet een cardiomegalie over het hoofd zien. Normaal is de hartcontour maximaal 50% van de thoraxbreedte. Belangrijk is om te kijken of de foto recht is ingeschoten, anders kun je een aantal zaken foutief interpreteren zoals het aortapulmonaire venster, de schaduw van de mammae en wederom de hartcontour. Als de foto recht is ingeschoten dan staat de processus spinosus in het midden tussen de claviculae.
Verder is controle van de inspiratiestand belangrijk voor beschrijving van ribabnormaliteiten. Bij een goede inspiratiestand bevindt het diafragma zich beneden de 9e/10e dorsale rib.
Stap 3: De weke delen
Als je zeker bent dat je een goed ingeschoten foto van de correcte patiënt voor je hebt, kun je de foto meer medisch gaan benaderen. Let hierbij op de mammae (status na mastectomie), thoraxwand en bijkomende schaduwen (bijv. subcutaan emfyseem). Bekijk de hartschaduwverhouding lettend op de grootte, vorm, specifieke kamervergrotingen en mogelijke verkalkingen.
Stap 4: De skeletstructuren
Heb je nu het bovenliggende laagje doorgrond, dan mag je door naar de harde kern van je foto. Begin vanuit de schoudergordel, glijd verder langs de claviculae naar het sternum en tel de ribben. Let hierbij op fractuurlijnen en lytische haarden. Kijk ook naar de wervelkolom, zowel de wervels zelf als de tussenliggende ruimte. Een scoliose is gemakkelijk te zien en dus goed punten scoren!
Stap 5: Het abdomen
Van een luchthoudende long kijken we niet op, maar over vrije lucht in de buik mag je niet te luchtig doen. Perforaties zorgen voor vrije lucht die bij een staande patiënt op het hoogste punt ophoopt onder het diafragma en bij een patiënt in rugligging is het midden van de buik het hoogste punt. In de maag ga je op zoek naar de spiegel op de overgang tussen lucht en maaginhoud. De darmen horen ook een mooie verdeling van gas en faeces te hebben. Vergeet niet te kijken naar de aanwezigheid van calcificaties.
Stap 6: Het mediastinum
Let bij het mediastinum op de vorm en grootte. Vrije lucht kan voorkomen bij een pneumomediastinum (vooral mooi zichtbaar op een laterale opname). De positie van de trachea verschuift onder andere bij een pneumothorax, let ook op het verloop van de hoofdbronchi aan beide zijden. Lastiger is de hoek van de carina te bepalen, normaal is deze 40 tot 75 graden, deze stompt bijvoorbeeld af bij een mitralisklepstenose. Werp vervolgens nog een vloeiende blik over de contouren van de vena cava superior, aorta, rechteratrium, linker arteria subclavia, linkerventrikel en de arteria pulmonalis.
Panessay • 2011:4 • 19
Stap 7: De longhili
De positie van de longhili kan boekdelen spreken. Zo kan een opgetrokken hilus wijzen op volumeverlies van de bovenkwab. Een te laag staande hilus geeft aanwijzingen voor atelectase van de onderste kwab. Is de gehele hilus niet meer zichtbaar dan is dit een goed moment om de oncoloog even op te piepen.
Stap 8: De longen en de pleura
Vergelijk de omvang van beide longen, tekenen van atelectase kunnen zichtbaar zijn. Bekijk de vaattekeningen, vergelijk niet alleen links met rechts, maar ook boven- en onderkwab. Hier kun je aanwijzingen vinden voor hartfalen en longemfyseem. Loopt de long mooi door tot aan de periferie (pneumothorax), zijn de basale longvelden in verhouding tot de bovenlongvelden (redistributie), zijn er infiltraten, massa’s of noduli zichtbaar? Voor het beoordelen van het longparenchym is enige segmentale anatomie vereist. Bekijk de bronchiaalboom op aanwijzingen voor bronchiëctasieën. Inspectie van de pleura is niet altijd even gemakkelijk omdat de fissura major en minor soms niet zichtbaar zijn. Vergelijk daarom de
Stap 1: De patiënt gegevens
Patiëntkenmerken: naam, geslacht, leeftijd, klinische gegevens.
Stap 2: De foto gegevens
Opname-eigenschappen: recht ingeschoten, AP/PA/lateraal, staand/liggend. Stap 3: De weke delen
Mammae, subcutaan emfyseem, hartcontour. Stap 4: De skeletstructuren
Sternum, ribben, schoudergordel Stap 5: Het abdomen
Vrije lucht, calcificaties, verdeling gas en faeces Stap 6: Het mediastinum
Afmetingen, vrije lucht, positie. Stap 7: De longhili
Positie, verloop bloedvaten.
Stap 8: De longen en de pleura
Vaattekening, longveldverdeling, periferie, basale longvelden, infiltraat, massa, noduli.
Pleuravocht, afronding costofrenische sinus,
verdikkingen, intra- en extrapleurale afwijkingen. Stap 9: Overige
Blinde vlekken, katheters, tube, oude opnames, klinische gegevens.
20
diafragmahelften en kijk of ze afgrensbaar zijn of dat het silhouette fenomeen aanwezig is. Loop de pleura langs over de gehele thoraxwand lettend op o.a. pleuraverbreding. Zijn er afwijkingen intrapleuraal of extrapleuraal waarneembaar?
Stap 9: Overige
Vergeet niet de blinde vlekken achter het hart en de diafragmakoepels, de longtoppen en de ribben te inspecteren. Probeer een katheter of tube niet aan te zien voor een vreemde massa. Dit geldt ook voor eventuele ECG-stickers. Beoordeel een X-thorax altijd aan de hand van de context van de klinische gegevens. Heb je een oude foto van de patiënt? Probeer dan altijd te vergelijken, want zoals altijd geldt in de geneeskunde vaak niet de afwijking, maar de verandering van de afwijking!
Wil je iets meer weten over beoordelen van thoraxfoto’s, kijk dan ook even op www.longdoc.nl.
Verslag
Marko Pol
Foetenscanner Beschaamd, gemarteld, teleurgesteld Dinsdag 30 augustus 2011. Eerste facultaire introdag. Honderden eerstejaars zetten hun eerste wankele stapjes in onze faculteit. In de middag zullen de commissies zich presenteren aan de tweedejaars van de toekomst. Ook wij als PanEssay waren gedwongen om ons beste beentje voor te zetten, aangezien wij zo improductief zijn dat we zelfs met elf man de grootst mogelijke moeite moeten doen om de achtentwintig pagina’s der PanEssay te vullen. Die bewuste dag kropen dus drie jongens uit hun donkere holen: de twee minst afstotelijke commissieleden en een communist met schizofreen gedrag en paarse schoenen. Waar andere commissies de eerstejaars probeerden te veroveren met flashy Powerpointpresentaties deden wij dat met een taalspelletje. Een ieder zegt omstebeurten drie woorden, waardoor een verhaal ontstaat. In dat verhaal moeten daarnaast ook nog enkele door ons verzonnen woorden voorkomen om kans te maken op plaatsing in ons prachtige blad. Je zou verwachten dat hierdoor literatuur van Nobelprijsniveau zou ontstaan, maar niets was minder waar.
Hieronder het enkele verhaal dat enige vorm van plaatsing verdiende. Voor de winnaars: voel je niet te trots. Zie het als een gouden medaille op de Paralympics. Je wint, maar je blijft een mongool. Mijn vadúhrr zei: ‘Ik zie een praatpaalprostituee op weg naar het huis van de president van de achtbaan, die last heeft van de paashaasfetisj. Deze dame draagt Asterix en Obelix op haar shirt en loopt naast de leuke glimjapanner. En toen gebeurde het onverwachte. Enkelband, ook wel de grote verschrikkelijke sneeuwman genoemd, en hij huppelden vrolijk door het sprookjesbos. Toen ontsnapte de glimjapanner, die gevangen was door een grote lelijke trol, uit het huis en struikelde over een lijntje gespannen onder de deurmat - door de praatpaalprostituee. Deze actie veroorzaakte een grote hevige sneeuwbui. Dus Enkelband was hier en liep naar de praatpaalprostituee die hij gulzig opvrat, en ze leefden nog lang en gelukkig.’
Deze middag werd in een klein zweterig tutorlokaaltje weer bewezen dat de jeugd afglijdt richting het niveau incontinente Alzheimerpatiënt. Tot drie tellen bleek nog niet echt mee te vallen, woorden met meer dan twee lettergrepen kon men niet oplezen en begrippen als defenestratie of pedofilatelie werden volledig verkeerd begrepen. En dan hebben we het nog niet over de Friezen die compleet verlamd raken als de aandacht op hen gericht werd. Wij waren in de veronderstelling dat er ook decentraal werd geselecteerd, maar daar zijn we nu niet meer zo zeker van. Kortom, wij zijn weer een stukje vertrouwen in de toekomstige Nederlandse gezondheidszorg kwijtgeraakt. Het lijkt onvoorstelbaar dat ook uit deze lichting Wernickesyndroompjes enkele groeibriljanten zullen opstaan die daadwerkelijk een waardig PanEssay-lid kunnen worden. We wachten af.
Panessay • 2011:4 • 21
Serie
Sandor Schokker
S and the city (slot) Where do you Summer? Dit keer schrijf ik jullie niet vanuit het Mandarin Oriental, Central Park, de Neue Galerie, een Starbucks of mijn schattige kamer aan Washington Square Park. Nee, deze woorden worden getypt tussen Amersfoort en Zwolle in een bomvolle intercity van Utrecht naar Groningen... Ja, ik ben terug... Maar eerst natuurlijk nog het laatste deel van mijn verblijf in New York.
Stad en Ommeland – City Life
Ik heb jullie al eerder verteld over de fascinatie die NY’ers hebben met lange Europeanen en al vanaf de eerste maand kreeg ik continu de vraag of ik model was of wilde worden, want ik was zo mooi lang. Nou heb ik ooit wel eens een paar blauwe maandagen wat gedaan in Nederland maar omdat hier het maximum op 1.93 ligt zat er nooit echt schot in de zaak. Nou ben ik van nature een enorme uitsteller en ik redeneerde steeds, ‘ach, dat komt nog wel als ik alles op Columbia een beetje op de rails heb’. Maar goed, zoals jullie de vorige keer al hebben kunnen lezen liep Columbia nooit echt op rolletjes en zo kwam het dat ik pas ergens in april/ mei zoiets had van ‘ach wat, ik probeer het wel gewoon’, dit ook omdat het me wel heeeeeel erg makkelijk werd gemaakt door vrienden die wat in de magere melk te brokkelen hadden in de modewereld. Zo kwam het dus dat ik op de dag dat de wereld volgens half Amerika zou vergaan in een studio voor de camera stond voor mijn Ford-portfolio (nee, niet het automerk...). De wereld verging niet en Ford was tevreden en repte er al van dat ik best in de zomer nog kon blijven want dan zouden ze alles op de rails hebben met voldoende werk (net als in de geneeskunde moet je eerst een naam opbouwen...). Ik vond het zolang ik het zou kunnen Mijn huis in een New Yorkse winter
22
combineren met geneeskunde prima, maar alleen werken in het weekend zit er niet in als je er wat mee wilt verdienen en de grootste vraag is of je blijvend blij wordt van zo veel oppervlakkigheid. Eigenlijk gold dat voor het hele jetset gebeuren in New York. Natuurlijk is het leuk om naar gave feestjes te gaan, champagne te drinken op mooie jachten en 120 keer uit eten te gaan in een half jaar (volgende ochtend wel weer rondje park rennen, anders wordt Ford boos), maar in the end word je er niet gelukkig van. Zeker tegen het einde verlangde ik juist terug naar een avondje gezelligheid met pasta en goedkope wijn met goede vrienden. Vrienden die met je omgaan om wie je bent en niet om in welke club je hen op de guestlist kan zetten. Uiteindelijk besloot ik dat mijn intellectuele carrière toch belangrijker was en, niet onbelangrijk, op termijn ook meer voldoening zou geven. Dus ik zei nee tegen Ford en de glamour en stortte me voor de laatste weken in mijn statussen op 168th street and broadway. Qua ommeland had ik natuurlijk ook aan het eind van mijn verblijf geen tijd om ver weg te gaan, maar gelukkig was Boston maar een paar uur met de bus. Ik trof het met het weer en ik kan iedereen aanbevelen om in een felgekleurd amfibisch voertuig over de straten en het water van Boston te crossen om alles te zien. Maar de dubbele agenda van mijn trip was natuurlijk dat ik Harvard wilde zien. Ik had al jaren het idee in mijn hoofd dat ik daar nog iets wilde doen, met geneeskunde of iets totaal anders. Harvard zelf is geweldig en het ademt er nog meer naar intellectualiteit en progressiviteit met een klassiek tintje dan dat het in de rest van Boston al doet. Maar daar houdt het dan ook wel mee op. Het nachtleven is er zo goed als non-existent en de clubs die er zijn verbleken bij de gedachte aan New York. Nog maar even goed over nadenken dus...
Where do you Summer?
De periode tussen memorial day (laatste maandag van mei) en labor day (eerste maandag van september) is voor Amerikanen een belangrijke. Het markeert niet alleen wanneer het toegestaan is om wit te dragen, maar het geeft ook aan wanneer het vakantieseizoen is. Als rijke Amerikaan tel je niet mee als je niet op zijn minst elk weekend op een andere plek bent dan je eigen huis. De meest klassieke bestemming is de Hamptons, een verzamelnaam voor een stel Gooi-in-hetkwadraat dorpjes op Long Island, vlak bij New York. Een beetje New Yorker heeft een tweede huis hier en
The rooftop club
de huizenprijzen zijn nog absurder dan in New York (de 32 miljoen dollar die Jerry Seinfeld betaalde voor het oude huis van Billy Joel is nog vrij gemiddeld als je kijkt naar de 160 huizen tussen de 14 en 60 miljoen die op dit moment te koop staan in de Hamptons...). Omdat het als oud-geld enclave tegenwoordig teveel nouveau riche heeft aangetrokken is het eigenlijk meer ‘done’ om te ‘summeren’ op Martha’s Vineyard, een eiland voor de kust van Rhode Island waar de wijn toch echt voornamelijk afkomstig is uit de betere wijnstreken van Frankrijk. In Rhode Island staat ook het Zomerhuis van de Vanderbilts, dat destijds omgerekend 310 miljoen dollar gekost heeft. Als je geen miljarden verdient hebt met stoomschepen en spoorwegen en niet rijk genoeg bent voor een eigen huis, dan is het nog altijd mogelijk om een huis te huren voor de zomer of doormiddel van de ‘share’ constructie, waarbij je een kamer in een huis huurt (NB. De kamerprijzen zijn wel iets duurder dan wij in Groningen gewend zijn). Een stel vrienden van mij legde bijvoorbeeld 20.000 dollar bij elkaar en dan had je met zijn 12en een huis dat gemaakt is voor 6 mensen en moet je dus weekenden afwisselen en dergelijke, heel inventief allemaal. Maar goed, memorial day dus, belangrijke dag in Amerika die vooral met de herinnering aan hoe veel of weinig geld je eigenlijk hebt te maken heeft. Ik had nog niet echt bedacht wat ik met memorial day ging doen en het eigenlijk een beetje op de lange baan geschoven. Toen ik de vrijdag ervoor een drankje deed op een terras en mijn company mij vroeg waar ik eigenlijk heen ging wist ik het dus nog steeds niet... Hij nodigde me daarna en passant uit om met hem mee te gaan naar Princeton, waar hij een vriendin ging opzoeken en ze dat weekend ‘Reunions’ hadden. Reunions zijn een soort van alumnidagen die aan Ivy League universiteiten het budget hebben van het cultuurbeleid van België en Nederland gecombineerd en erop neerkomen dat de oudere alumni betalen voor de drank van de jongere alumni (de binding tussen student en universiteit is veel groter in Amerika, getuige de grote bedragen die uni’s krijgen van hun oud-studenten, met uitschieters zoals de 500 miljoen die David Packard (van de slechte printers) overmaakte naar zijn alma mater Stanford). Door deze binding komt ook daadwerkelijk ongeveer iedereen die ooit aan die universiteit gestudeerd heeft en nog in leven is. Ik zei natuurlijk ja en 12 minuten later zat ik in de bus naar Princeton, een gehucht met zo ongeveer meer studenten dan normale inwoners en van een snoepigheid waar zelfs pittoreske dorpjes aan de cote-d’azur van dromen. Reunions was inmiddels in volle gang en met een ingenieus systeem van bandjes doorknippen, met plakband weer naar buiten gaan en anderen binnensmokkelen wisten we bij de lokaties van de oudere jaargangen ‘dure drank’ te scoren, alvorens ik de rest kwijtraakte en met de navigatie van iemand die een test van Romberg niet zou overleven het afterparty
fraternity house binnenstapte en een spoedcursus kreeg in Amerikaanse drankspelletjes kreeg. De volgende ochtend bestond uit brak de ‘Reunions Parade’ zien, en daar was het overduidelijk dat inderdaad iedereen die nog leefde en ooit op Princeton had gezeten aanwezig was. De parade bestaat uit loopgroepen per jaargang en voorop liep fier (nouja, liep, werden voortgeduwd in rolstoelen) het jaar 1954... Na de parade nam ik de bus weer terug naar New York en was ik een erg leuke ervaring rijker, Reunions zijn een traditie die we eigenlijk ook in Nederland zouden moeten hebben. Hoe dan ook, dit verhaal zou tot mijn memorial day moeten leiden, dus hier is de link. Ik kwam redelijk laat terug in New York en was zo moe van de nacht ervoor dat ik in slaap viel en zondag door mijn wekker heen sliep. Het plan die zondag was naar Fire Island te gaan (een dunne strook eiland voor de kust van Long Island met prijzige huizen en shares erop) omdat ik uitgenodigd was door een promotor om daar die zondag door te brengen. Te laat opgestaan, trein gemist, verkeerde halte uitgestapt, 2,5 uur op ferry moeten wachten, verkeerde ferry genomen, op verkeerde plek op eiland uitkomen en dan eigenwijs 7 kilometer over het strand lopen later kwam ik om 7 uur aankakken op een plek waar ik geen slaapplek had (en geen geld voor een ‘share’). Om er nog maar het beste van te maken ging ik maar gewoon drinken en socializen en van het zwembad genieten en daarna nog even mee uit voordat de ferry terug ging. Wie kwam ik tegen in een van de clubs? Jullie ruiken de commitment issues al van een afstand en inderdaad, het was R, die naast acteren ook nog voor een advocaat werkt en deze had een huis op het eiland. Toen R mij vroeg waar ik sliep zei ik dat ik met de ferry moest en om een lang verhaal kort te maken lag ik 40 minuten later in het zwembad van dat huis en had ik R’s kamergenoot weggepest. De volgende ochtend was het memorial day en werd ik wakker door R’s soundmachine en keek ik uit over de zee, de infinity pool en de oesterbar die werd klaargezet. Niet slecht na een dagje mislukkingen
Panessay • 2011:4 • 23
Hier had een foto moeten staan van Sandor in de rooftop pool van SoHo house, maar natuurlijk heeft hij zijn camera laten stelen.
en strandwandelingen. Toen ik bij het ontbijt niet een of andere bridge and tunnel pannenkoek bleek te zijn werd ik ook nog eens uitgenodigd om op het jacht mee te varen naar de Hamptons en 3 uur later lag ik op het voordek met een vodka cranberry in mijn hand (memorial day gaat ook over drinken) de huizen van de Hamptons te bewonderen. Zoals ze in Groningen zouden zeggen: kon slechter.
Columbia
Ondertussen moest ik alle andere dagen natuurlijk gewoon elke dag op Columbia zijn en mij bezighouden met het invoeren van 30 variabelen bij 2000 follow up momenten, honderden hartcatheterisaties en 3000 medicatie momenten. De dagen werden steeds langer en op het laatst was ik 16 uur per dag op Columbia en de laatste dagen zelfs 19... 5 Uur slaap en verder niks anders dan opzoeken en typen.
Groningen: the aftershock
Ik had dan ook bijna mijn vlucht terug gemist (in de categorie taxi chauffeur geld moeten toestoppen om de maximum snelheid te negeren) en had bij het boeken van nieuwe tickets (ik vloog een maand later terug dan de bedoeling was) me niet gerealiseerd dat hoe goedkoper ook hoe minder bagage betekende. Dus ik verscheen bij de check in met 7 months worth of shopping sprees and city life paraphernalia, of ik even 200 dollar bij wilde betalen... Toen ik via valsspelen business class via IJsland in Edinburgh aankwam wilde ik dan ook niet nogmaals veel geld betalen voor mijn 3e vlucht naar Amsterdam. Dus ik besloot gebruik te maken van de bepaling die zei dat handbagage geen weight limit had en wist het voor elkaar te krijgen om meer dan 30 kilo in mijn handbagage te krijgen, dit tot vermaak van de rest van de bezoekers van het café waar ik dat deed natuurlijk. Ik raakte in gesprek met een stel, Sue en Rob uit Australie en complimenteerde hen dat het hen kennelijk wel was gelukt goed in te pakken, zeker ook omdat ze meerdere zware flessen champagne meetorsten. Toen ik een uur later ging inchecken zag ik een stel op de vloer zitten die gewicht aan het redistribueren waren en wilde na hard Making love to NY
24
lachen natuurlijk prima meedoen om het gewicht van de champagne van Sue en Rob te verminderen. Enigszins teut kwam ik ’s avonds op Schiphol aan en trof daar een ontvangstcomite van vrienden inclusief spandoeken en champagne en ik kon niet blijer zijn om ze weer te zien. Zoals ik al eerder gezegd heb mistte ik de echte vriendschappen in Nederland en de no-nonsense cultuur respectievelijk heel erg en toch wel een beetje. Natuurlijk was het enorm wennen. Allereerst had ik weer tijd om te slapen na maanden van ‘NY is work more, party more and sleep less’ en sliep ik zo ongeveer de volgende 6 dagen. Daarnaast moest ik natuurlijk weer wennen aan pils drinken als je uitgaat, geld meenemen voor drank als je uitgaat, niet meer 7 dagen per week uit eten op ‘dakterrassen met uitzicht’ op de 6e verdieping en het feit dat mensen hier nooit complimentjes geven, iets wat je dan zelf na een paar weken ook weer afleert. Het is verbazingwekkend hoe snel je weer in de Groningen routine komt, maar toch was NY een enorm mooie ervaring waar ik veel van geleerd heb, gek genoeg ook over Nederland, en natuurlijk heb ik nog geregeld last van heimwee. Heimwee naar Le Bain, mijn favoriete club, heimwee naar het uitzicht, de skyline, de etentjes, het dansen op tafels, de fabulous mensen in de clubs, de delicatessenzaakjes en zelfs naar het bitchen op New Jersey. Toch ben ik blij dat ik terug ben. Valsspelen met monopoly thuis, pasta met slechte wijn, vrienden en daten op zijn Nederlands. Waar je gewoon kijkt waar het schip strandt en je lekker burgerlijk samen op de bank met een dekentje een seizoen van 24 kijkt en Indiaas laat bezorgen. Mijn huidige relatie mag dan wel geen broadway ster, miljardairszoon, Abercrombie model of prins zijn, ik heb geen problemen om ‘Dutch’ te gaan en af en toe de helft van het eten te betalen. Nooit gedacht dat New York me een grotere Nederlander zou maken. Al met al kan ik het dus iedereen aanbevelen om een deel van zijn studie in het buitenland te doen. Niet alleen vanwege wat je daar op een universiteit leert, maar ook vooral wat je leert over de cultuur daar, je eigen cultuur, en jezelf. Het was me een waar genoegen jullie op de hoogte te houden van mijn belevenissen, vanaf nu geen S and the City meer. Zo, en nu nog maar even hard bezig met het verslag van mijn wetenschappelijke stage, zo ter hoogte van Zwolle.
Panessay • 2011:4 • 25
Marko Pol
De Nederlandse Hersenbank Brains in jars? Mijn stratenmakervrienden uit mijn hometown Wezep vragen regelmatig of ze niet een stukje van mijn hersenen zouden kunnen lenen. Dat kunnen ze vergeten. Mijn hersenen zijn van mij en niet bestemd om kapotgesnoven en –gedronken te worden door een arbeider. De enige voor wie ik misschien een uitzondering zou maken is Dick Schwaab, een van mijn grote helden. Ik zou niets liever willen dan dat hij mijn opa zou zijn geweest. Helaas moest ik het doen met een matige timmerman, die dankzij zijn dementie met rollator en al van de snelweg af moest worden getrokken. Wat zou het mooi zijn geweest als ik als telg van de familie Schwaab bij opa op schoot mocht zitten voor de knapperende open haard, alwaar de meest wonderlijke verhalen over het menselijke brein mijn oren zouden binnenvliegen. Maar helaas, ik zal zijn heroïsche vertellingen uit zijn boeken moeten opdoen.
De meeste van onze lezers zullen Dick Schwaab wel van zijn bestseller ‘Wij zijn ons brein’ kennen of van zijn optreden in Zomergasten afgelopen zomer. De wat ouderen zullen zijn ontdekking over de aangeboren homoseksualiteit nog wel herinneren. Wat echter niet bij iedereen bekend zal zijn is dat hij in 1985 met twee neuropathologen de Nederlandse Hersenbank (NHB) heeft opgericht. De Nederlandse Hersenbank zamelt post-mortem hersenweefsel in. Als een hersendonor zijn eerste stappen in de eeuwige jachtvelden zet wordt hij opgehaald, waarna hij in het VUmc van zijn verstandsfabriek wordt ontdaan. Over het algemeen wordt hij dan de volgende ochtend weer netjes afgeleverd bij zijn familie, waarna hij toch nog keurig in de oven kan worden geschoven of tussen de wormen kan worden geplant.
Registratie als hersendonor is wat anders dan registratie als orgaandonor Als de hersenen binnen zijn bij de NHB worden er negentig gebieden uitgeprepareerd door de neuropatholoog. Daarvan worden er achttien onderzocht om een definitieve diagnose te kunnen stellen. Deze diagnose wordt medegedeeld aan de huisarts, zodat deze dit eventueel nog met nabestaanden kan doorspreken. De tweeënzeventig hersengebieden die nog over zijn worden geprepareerd voor onderzoek. Vaak houdt dit in dat ze worden ingevroren of dat ze na een doop in paraffine met een hele toffe kaasschaaf worden verwerkt tot coupes van zes micrometer. Dat is meer dan tien keer zo dun als een menselijke haar. De onderzoekers die met het weefsel aan de slag gaan krijgen een geanonimiseerde samenvatting van de belangrijkste klinische informatie van de bijbehorende donor. Dan zijn de hersenen helemaal klaar om bij te gaan dragen aan de meest spectaculaire ontdekkingen. Registratie als hersendonor is wat anders dan registratie als orgaandonor. Zo doe je het eerste bij het ministerie van VWS en het tweede los daarvan bij de NHB. Waar orgaandonatie direct levens redt, of op zijn minst de kwaliteit van iemands leven opkrikt, geldt dat niet voor hersendonatie. Naar mijn weten hebben we nog geen succesvolle breintransplantaties weten te bewerkstelligen, iets wat overigens heerlijk voer voor filosofen zou zijn. De gedoneerde hersenen worden
26
gebruikt voor onderzoek naar allerlei neurologische ziekten, van ALS tot Alzheimer. Indirect zullen ze dus wel levens gaan redden, maar daar zal eerst onderzoek voor nodig zijn.
Alle breinen zijn welkom Alle breinen zijn welkom, of je nou Huntington hebt of zo gelukkig bent om na een lang, maar vitaal leven in je slaap aan een hartinfarct te overlijden. Er is met name behoefte aan ‘gezonde’ breinen, die als controle voor onderzoeken dienen. Mocht je na je dood dus van je hersenen af willen, dan raad ik je aan om ze op te laten halen door de broeders van de NHB. Het NHB stelt wel als voorwaarde dat een van je nabestaanden ook tekent voor de donatie. Ze vinden het belangrijk dat zij er ook mee kunnen leven en het voorkomt een hoop narigheid. Als ze opeens voor je deur staan om je overleden vader een dagje mee te nemen sta je toch wel raar te kijken.
Ik ben er nog niet over uit of ik mijn hersenen weg ga geven aan de collega’s van Schwaab. Wat er van me overblijft wordt vlak na mijn dood toch weggesleept van mijn nabestaanden en stiekem hoop ik dat er tegen die tijd toch nog mensen zijn die dat vervelend vinden. Ook kom ik weer terug met een aardige snee in mijn achterhoofd, wat weer niet zo’n prettig gezicht is als ik in mijn kist lig te genieten van mijn eeuwige rust. Daartegenover staat de bijdrage die je levert aan het geluk van anderen, toch ook wel weer een mooi idee. Dat brein heb ik toch niet meer nodig als ik later in een mooie witte jurk over de wolken huppel. Afijn, eerst maar eens een nabestaande produceren die mij een handtekening kan leveren.
Word als master voor €5,00 per jaar lid van de Medische Alumnivereniging Antonius Deusing! Als lid van de vereniging kan je: 1.
Gebruik maken van een netwerk vol kennis en ervaring.
2. Hulp kunnen vragen hoe het is om als specialist in een bepaald vakgebied te werken. 3. Hulp kunnen vragen om toe te worden gelaten tot een bepaald specialisme. Een keuze maken om bijvoorbeeld eerst onderzoek te gaan doen 4. Na je studie oude bekenden weer te ontmoeten op georganiseerde dagen 5. Verbondenheid met je oude universiteit, omdat deze een belangrijke rol heeft gespeeld voor je toekomst
www.rug.nl/umcg/alumni
Panessay • 2011:4 • 27
Vrouwe Panacea
Panessay • 2011:4 • 28
Activiteitenkalender Oktober-November
Oktober 18 Oktoberborrel Villa VolontÊ 21 Pubquiz voor masterstudenten 24 Oktober Revolutie Feest 29-30 Akcie Liftwedstrijd November 3 Musical Footloose 8 Algemene Ledenvergadering 19 Medische Carrière Dag