PanEssay Februari 2012

PANESSAY

jaargang 26 // nummer 1 // februari 2012

Faculteitsblad der M.F.V. Panacea

INHOUD

een nieuw bestuur, een nieuwe ‘Uit ‘t bestuurshok’. Pure loutering van de Uit ‘t bestuurshok

3

Commissies & onderwijs

4

Spring School Healthy Ageing

7

60 jaar IFMSA

9

geest.

Galacie, CuCo, Pan-F, GalaCie, COP en PanIC hebben u weer allerlei buitengewoon interessante zaken te melden. Genieten. het bestuur van Panacea 2012 stelt zich aan jullie voor.

Lees hier wat voor topjaar ze voor jullie gaan verzorgen. ook IFMSA vierde lustra het afgelopen jaar. Wereldwijd bestaan ze al 60 jaar en in Nederland doen ze al 30 jaar mee als IFMSA-NL.

Get Shocked, Drop The Beat

10

Shocking: der Todesengel

11

Waarschuwing aan de vrouwelijke student

14

Fotopagina

16

‘CLEAR!’

18

geen lustrum zonder LustrumCie. Ze praten u helemaal bij over alle ins and outs rondom de lustrumweek.

Josef Rudolf Mengele. Een zwarte bladzijde die niet te beschrijven is. Onze opperfoet probeert het toch, op het ongebruikelijke standje ‘nuance’. onder 25 jaar stof vond onze voorzitter na 3 weken zoeken de oudst vindbare Panessay met een juweel van een artikel. het begin van een hopelijk jarenlange traditie. De Pan-F kiest haar minst onscherpe foto’s uit en wij zetten ze op een rijtje.

de defibrillator is een wonderlijk apparaatje. Alles wat u altijd al weten wilde over de ontwikkeling van dit schokkende apparaat leest u in dit artikel.

Lustrumneologismen

20

Sedert 1987

22

Thuiszorgcolumn

25

Footloose! weet u het nog, de musical? Hij wordt hier toch nog even gerecenseerd. Is ooit verloren ge-

26

Lullige manieren om de pijp uit te gaan u zat er op te wachten, het vervolg op

28

Co-column

31

Vrouwe Panacea

32

de luie hazen Placebo & Renegade vieren het eerste lustrum van de neologismen, wij gokken dat er nog wel vier zullen volgen. bunkerharde onderzoeksjournalistiek, bemmende anekdotes en uren wanhopig layouten hebben geleid tot een pracht van een timeline.

Jop ging billenwassen bij een bejaarde huisarts. Tot Jops ontsteltenis een oude elitaire bal met een duidelijke mening over het verval van het medisch onderwijs.

gaan in de commissiespam, maar heeft sindsdien kunnen uitrijpen tot een waar juweeltje.

‘Lullige manieren om het hoekje om te gaan’. U gaat weer genoegzaam gruwelen.

onze co doet waar hij het best in is: sentimentele stukjes schrijven over vervlogen en aanstormende tijden. Wij zetten de tissues klaar.

Vrouwe Panacea leidt u door 25 jaar PanEssay. Ook deze strip wordt historisch, want is eenmalig helemaal in kleur!

COLOFON // de PanEssay is het faculteitsblad van M.F.V. Panacea en verschijnt met een beetje mazzel vijf keer per jaar // plaatsing van een stuk houdt niet in dat de redactie de daarin weergegeven zienswijze onderschrijft // de redactie behoudt zich het recht voor taalkundige correcties aan te brengen of stukken niet te plaatsen (tja, soms is het gewoon té erg!) // kopij kan via e-mail of op een gangbaar medium aangeleverd worden bij de redactie // oplage 2850 stuks // druk verzorgd door drukkerij OCC de Hoog, Oosterhout // redactieadres A. Deusinglaan 1 t.a.v. PanEssay 9713 AV Groningen // telefoon 06 24952499 // e-mail panessay@panacea.nl // voorzitter Marko Pol // hoofdredacteur Boukje van de Slik // redactie Jop van den Berg, Maarten Jalink, Hidde Kleijer, Marko Pol, Sietske Poortinga, Eva Salters, Sandor Schokker, Christiaan Serbanescu-Kele, Davith de Vries // lay-out Janyte Holwerda, Joël Mellema, Marko Pol, Sietske Poortinga, Boukje van der Slik, Davith de Vries // omslag Joël Mellema // Sluitingsdatum volgende editie: vrijdag 6 april 2012

2

Panacea

Uit het bestuurshok Lieve leden, Na een beleidsweek in Deventer en een geweldig mooi Oud en Nieuwfeestje in Volonté, gingen we 9 januari echt van start. Een omgebouwd bestuurshok, taart tijdens de zitdiensten en eindeloze to dolijsten schetsten onze eerste week.

Wie zijn nu eigenlijk die mensen uit Bestuur Panacea 2012? Een korte introductie.

Voorzitter Eva, schaatsfan, houdt (nog) niet van koffie.

Secretaris Michelle, altijd in de weer, ‘spring maar achterop bij mij’, houdt niet van vissen.

Penningmeester Arjen, tosti’s bouwen, gekke voorstellen, fanatiek tennisser.

Commissaris Externe Joost, overhemdenman, vervelende ringtone, sfeermakende krullenbol.

Commissaris Onderwijs Claire, flapuit, tas op de bank, houdt van een dansje.

Commissaris Interne I Julia, bevriend met iedereen, enigszins naïef, slaapt nooit.

Commissaris Interne II Nadja, creatief, enthousiast en aanstekelijk lachend.

De eerste maand is nu alweer achter de rug. Een maand vol vergaderingen, kennismakingen en e-mails versturen. Begin januari hebben we geproost op een prachtig 2012 op de nieuwjaarsborrel, hebben we geschaatst met de SpoCo en geborreld met co-assistenten. Voor het eerst dit jaar vond de CuCo nieuwjaarsduik plaats, koud koud koud! Gelukkig konden we daarna in het warme zwembad bij Kardinge plonzen!

Nu kijken we uit naar de komende maanden. Het valentijnsfeest, waarop de AkCie ons gaat verleiden en de themabekendmakingen van het lustrum plaatsvinden. Na onze Algemene Ledenvergadering gaan we heerlijk de berg afsjezen in Joue du Loupe. Daarna staat het lustrum echt voor de deur, een week vol groen en paars met een zilveren randje! Wij hebben er zin!

Cheers, 25 years!

Liefs, Bestuur 2012

Panessay • 2012:1 • 3

Commissies & onderwijs

SympCie SympCie

CuCo CuCo

Op 8 maart 2012, tijdens de lustrumweek van de M.F.V. Panacea, zal het medisch symposium plaatsvinden in het UMCG. Laat je verleiden en enthousiasmeren tot het herkennen van letsels bij mishandeling, krijg een neus voor ‘niet-pluis’ verschijnselen en kom meer te weten over de datering en interpretatie van forensische letsels. Verder zullen er vele plenaire sessies plaatsvinden en zijn natuurlijk de workshops bloedprikken, infuusprikken en hechten weer van de partij.

Het thema van dit jaar luidt: Opsporing verzocht: van blauwe plek tot crime scene De kaartverkoop is inmiddels gestart: leden van de M.F.V. Panacea betalen 3 euro, niet-leden 4 euro. Natuurlijk is een luxe lunch, een goed gevulde gadgettas en de nodige koffie/thee met lekkernijen daarbij inbegrepen. We hopen jullie allemaal te zien op 8 maart!

4

Op 26 januari heeft onze eerste activiteit van dit jaar plaats gevonden: de CuCo nieuwjaarsduik! Het was een ontzettend koude en regenachtige dag maar toch waren er 28 mensen zo gek om samen met ons de Kardingerplas in te rennen.

Daarna konden we gelukkig lekker opwarmen in het subtropisch zwembad van Kardinge, wat de activiteit een stuk aangenamer maakte. Het was een spetterende en succesvolle activiteit en we willen bij deze ook alle deelnemers ontzettend bedanken: jullie zijn helden!

Nu kijken wij uit naar de activiteit tijdens de lustrumweek, dat wordt zeker een vrolijke boel en een aanslag op je buikspieren! Hou hierover de promo goed in de gaten, want dit wil je niet missen! Verderop in het jaar kunnen jullie wederom genieten van allerlei culturele gerechten tijdens een Running Dinner! Na het grote succes van vorig jaar hebben wij besloten om het dit jaar nog een keertje over te doen!

Houd ons in de gaten en hopelijk zien we jullie bij een van onze volgende activiteiten! Cucolecuuu!!

Pan-F Pan-F

In het midden van deze PanEssay vind je de inmiddels traditionele fotopagina. Het zal je niet vreemd in de oren klinken dat de foto’s op deze pagina gemaakt zijn door ons, de Panacea Foto Commissie! Je vindt ons op nagenoeg elke activiteit van Panacea, om er voor te zorgen dat iedereen die erbij was alles nog eens kan beleven. Na activiteiten zorgen wij dat de foto’s zo snel mogelijk op de website van Panacea staan, zodat iedereen ze kan bewonderen. Dus vergeet niet na elk feest even te checken wie er helemaal uit hun bol gegaan zijn en vergeet ook niet al je vrienden te taggen! Mochten er foto’s bij zitten die je graag op groot formaat wilt hebben, dan kun je ons altijd even mailen. Wij staan tenslotte altijd voor jullie klaar! Tot op het volgende feestje!

GalaCie GalaCie

Wij als GalaCie zijn op dit moment keihard bezig met het organiseren van het mooiste feest van het jaar. De commissieavonden worden steeds serieuzer nu het grootse evenement dat jullie allen te wachten staat steeds dichter bij komt. Op 10 maart 2012 zal het dan zover zijn: het 25e gala der M.F.V. Panacea vindt plaats!

Dit lustrumgala zal de spectaculaire afsluiter van de lustrumweek vormen!

Het thema van het 25e gala der M.F.V. Panacea zal zijn: Full House Beat me with Spades, Clubs, Diamonds and Hearts!

Op de avond van het gala zullen er bussen vanaf de Grote Markt naar de vooraf geheime locatie rijden. Op de locatie aangekomen zal het gala spectaculair en in thema geopend worden. De hele avond zal in het thema staan van gokken, pokeren, kaarten, etc. De band zal ervoor zorgen dat de sfeer maximaal wordt en je helemaal uit je dak kunt gaan. De dj zal alles op alles zetten om de vetste hitjes te draaien, waarbij de voetjes zeker van de vloer zullen gaan. Je kunt je geluk op de proef stellen in het casino, dat op een mooie overzichtsplek zal worden geplaatst. Ook kun je je met je galadate, commissie, dispuut of andere vrienden op de foto laten zetten door de professionele galafotografen die aanwezig zullen zijn.

Dit jaar is het mogelijk om voorafgaande aan het galabal deel te nemen aan het eerste galadiner der M.F.V. Panacea!

COP COP

Wij als GalaCie gaan hard aan de slag om de laatste dingen in orde te brengen, zodat het 25e gala der M.F.V. Panacea absoluut legendarisch wordt!

Wij zijn de Commissie Ontwikkelingssamenwerking Panacea (COP)! Zoals jullie misschien wel weten zetten wij ons het hele jaar door in voor het goede doel. Dit jaar is dat goede doel stichting Kondanani. Deze stichting zet zich in voor weeskinderen die hun ouders zijn verloren aan AIDS en vangt ze op in een kinderdorp in Malawi. Het dorp is nog volop in ontwikkeling en daarom hebben ze veel steun nodig van mensen zoals wij. Het geld dat wij inzamelen gaat ervoor zorgen dat er eindelijk een revalidatiecentrum gebouwd kan worden. Ze waren dan ook heel blij om te horen dat de geneeskundestudenten in Groningen zich gaan inzetten voor deze kindertjes!

Aankomend jaar hebben wij natuurlijk allerlei activiteiten op de planning staan om dit ‘doel’ te bereiken. Er komt nog een aantal filmavonden bij de Pathé, chocoladeworkshop en een spetterend benefietfeest! Naast dat deze activiteiten natuurlijk hartstikke leuk zijn, steunen jullie indirect stichting Kondanani. Voor meer informatie over dit goede doel kun je ook kijken op www.kondanani.nl. We willen jullie in ieder geval alvast heel erg bedanken namens de kinderen van het kinderdorp en dan zien we jullie graag terug op één van de activiteiten!

PanEssay • 2012:1 • 5

PanIC PanIC

SENSATIONELE introductie door PanIC’12

BRC BRC

Ieder jaar organiseert de Buitenlandse Reis Commissie een reis voor 50 geneeskundestudenten naar een te gekke buitenlandse bestemming.

Dit jaar hebben wij, Carlijn, Cas, Chris, Jaap, Jannet, Joël, Leonie en Yldau, vanwege het lustrum een extraatje, namelijk twee bestemmingen! We vertrekken 16 mei ‘s morgens per bus naar Berlijn waar we vele activiteiten hebben gepland. Na twee (korte) nachten in deze historische en hippe stad gaan we verder naar een stad, gesplitst door de Donau en gebouwd op natuurlijke grotten. In Boedapest volgen we een medisch gerelateerd programma en zijn er activiteiten om de stad te leren kennen, zowel overdag als ‘s avonds. Er zal ook genoeg tijd zijn om de twee steden zelf te gaan ontdekken. Dinsdagmiddag 22 mei zijn we weer terug in Groningen. Wil jij mee op deze flitsende reis? Houd dan panacea.nl in de gaten!

Volgend collegejaar gaan we weer van start met een groep nieuwe enthousiaste geneeskundestudenten. Zij moeten allemaal worden ingewijd in deze studie en in bijbehorende activiteiten als stappen en zuipen. En wie kunnen nu beter een introductieperiode organiseren, dan een enkel uit eerstejaars bestaande commissie? Dit jaar gaat de Panacea Introductie Commissie dan ook een introductieperiode organiseren die hopelijk alle anderen zal overtreffen!

Aan hoofd van deze enthousiaste kudde staat voorzitster Eline, die met haar eeuwige positiviteit en leiderschap continenten kan verschuiven.

Aan haar zijde staat de altijd charmante secretaris Danniek, die naast haar felle pen ook zeker goed overweg kan met daadkrachtige woorden. De vrouw van het geld, oftewel onze praatgrage penningmeesteres Dianne, ordent de financiën van de PanIC nog beter dan de gemiddelde studentenkamer. Als enige man van de OffCie, die dit jaar in het hemelsblauw loopt, vergezelt Martijn de drie dames. Als vice-voorzitter zal hij met zijn praatjes en uitbundige lach het Groningse bedrijfsleven van haar centen gaan ontdoen.

De KampCie in het geel, met mooiboy Vincent aan kop, maakt van het dagprogramma een achtbaanrit om lyrisch van te worden. De twee vrouwen die deze Cie versterken en de wijsheid in pacht hebben, zijn de goedlachse stoeipoes Maaike en de blonde godin Heleen. De vierde held, die de KampCie compleet maakt met zijn vrolijke aanvulling, is de schattige Tammo. Deze vier uit de kluiten gewassen entertainers maken het dagprogramma zo aantrekkelijk dat ze de gruwel van vroeg opstaan doen vergeten.

Wanneer de KampCie stopt, gaat de FeestCie verder in hun knaloranje pakken. Kapitein tot in de vroege uurtjes is de exotische Sajeeban die met zijn Bollywood-dans en wijze blik zijn vrouwen mee de nacht in sleept. Popje Evy, met haar ondeugende blik en Twents accent, volgt hem ogenblikkelijk. In haar stoere crossauto volgt no nonsense pitspoes Sandra hem eveneens razendsnel met haar wijze commentaar en levenservaring.

De immer vrolijke en voor alles openstaande Annegé huppelt hem ten slotte lachend voorbij. Wanneer de zon Groningen komt verwelkomen en studenten kruipend naar huis gaan, gaat de FeestCie nog net zo enthousiast door.

De PanIC zou tenslotte niets zijn zonder zijn keukenprinsesjes: maak dus ook kennis met de KookCie, in tropisch groen. Chef-kok Yntor, deskundige op het gebied van lange afstandsrelaties, regeert over de keuken. Met zijn organisatorische skills houdt hij de chaotische en explosieve Kim in de hand en zorgt hij ervoor dat wedstrijdroeister Anne-Sophie niet van de alcohol snoept. Jens, met zijn gevatte opmerkingen en interessante aanwezigheid, brengt de gemoederen in de KookCie ten slotte tot ver boven het kookpunt.

Dit zijn de zestien knappe koppen die dit jaar de PanIC vormen. Vrij onervaren en nu nog vrolijk schreeuwend en lachend, hopen zij ook dit jaar een SENSATIONELE introductieperiode te organiseren om trots op te zijn.

Hoe dit er uiteindelijk uit komt te zien? Ga mee als mentor en krijg een tinteling van top tot teen!

6

Spring School

Spring School Healthy Ageing Praten over fitte oudjes of toch meer…?

Sinds vorig jaar heeft de Summer Schoolfamilie er weer een nieuwe telg bij: de Spring School Healthy Ageing. En je raadt het al: deze School vindt niet in de zomer, maar al in het voorjaar plaats! Ook dit jaar zal de Spring School Healthy Ageing weer plaatsvinden, en wel van 5 tot en met 9 mei.

Het UMCG heeft sinds een aantal jaren een nieuw speerpunt: ‘gezond ouder worden’, oftewel Healthy Ageing. Dit thema komt terug in al het onderwijs en onderzoek en alle patiëntenzorg die binnen het UMCG verzorgd wordt. Met het oog op de steeds verder vergrijzende samenleving geen gek idee natuurlijk. Maar ondanks dat het UMCG het thema ‘Healthy Ageing’ ook in het onderwijs terug wil laten komen, is het voor de meeste studenten een loze kreet. Healthy Ageing? Waar draait dat nou eigenlijk om? Waarschijnlijk zal de gemiddelde student dan denken aan die oudere heer met allerlei kwaaltjes die we als dokters zo gezond mogelijk proberen te houden. Of juist misschien wel aan die hele fitte tachtigjarige dame die nog elke dag twintig kilometer op haar fiets zit. Of we nou denken aan gezond of kwakkelend, bij Healthy Ageing denken we meestal aan de ouderen en de tak van sport die daar bij hoort: de ouderengeneeskunde.

Maar niets is minder waar, zo leerden wij vorig jaar april bij de eerste editie van de Spring School: gezond ouder worden doe je niet alleen aan het einde van je leven, maar begint al bij de geboorte en eigenlijk zelfs al daarvoor!

De Spring School

Met dit in het achterhoofd vertrokken vorig jaar april ruim 20 studenten naar een van de mooiste locaties in de provincie Groningen: de Allersmaborg. In dit fantastische landhuis in Ezinge vond de Spring School plaats en zal hij ook dit jaar weer plaatsvinden. Geen inspirerender omgeving dan deze om te leren en te discussiëren over het onderwerp ‘Healthy Ageing’.

Maar om deze mooie locatie te bereiken moest de groep nog wel een stevige fietstocht tegen de wind ondernemen, iets wat vooral voor de buitenlandse deelnemers geen eitje was.

Gelukkig wachtte ons op de Allersmaborg de drie dames die deze School van de fundamenten hebben opgebouwd: professor Natasha Maurits, dr. Ellen Nollen en dr. Ute Bultmann. Deze drie Leading Ladies stelden het programma samen en zorgden voor een diverse kijk op het onderwerp. Vanuit maatschappelijk, klinisch en experimenteel perspectief werd gekeken naar het thema Healthy Ageing. Want zo breed als Healthy Ageing het hele leven van geboorte tot dood bestrijkt, zo breed is het ook in wetenschappelijke zin: zowel het kleinste proces op celniveau als de invloeden op het niveau van de maatschappij spelen een even belangrijke rol bij het gezond ouder worden.

Dit jaar zullen Natasha en Ute er weer bij zijn en zal het team worden versterkt door dr. Barbara van Leeuwen van de chirurgie en dr. Pim van de Harst van de cardiologie. De Spring School heeft lezingen over verschillende onderwerpen met als kernonderwerp natuurlijk ‘Healthy Ageing’. De lezingen worden aan het einde van de dag samengevat in de ‘what did we

Gedurende je hele leven ben je bezig met gezond ouder worden. Daar kun je zelf een heleboel invloed op uitoefenen, maar er zijn ook een heleboel factoren waar je zelf geen invloed op hebt.

Zo liet dr. Jorien Kerstjens van de neonatologie zien wat er gebeurt als het al helemaal in het begin van je leven tegenzit, als je bij 25 weken wordt geboren. Probeer dan nog maar eens gezond oud te worden! Ditzelfde geldt voor problemen in de puberteit, zo liet professor Tineke Oldehinkel van de psychiatrie en epidemiologie in haar presentatie zien. Kortom, praten over Healthy Ageing is praten over hoe we ons gezondheidsproces kunnen beïnvloeden van het begin tot het einde.

Panessay • 2012:1 • 7

learn so far’-sessies. In deze sessie vatten alle deelnemers samen wat ze nou eigenlijk geleerd hebben die dag, wat nou het allerbelangrijkste is en niet meer vergeten mag worden.

Daarnaast waren er ook nog de groepsopdrachten.

Ieder groepje kreeg een opdracht met een vraagstuk over Healthy Ageing waar op een bepaalde manier antwoord op gevonden diende te worden. Aan de Spring School deden (en doen) niet alleen medische studenten, maar ook studenten biologie en psychologie mee. Want als je Healthy Ageing op elk niveau wilt bekijken, moet je natuurlijk ook studenten uit al die verschillende richtingen hebben. En dat maakte de school tot een groot succes: samen werd er hard nagedacht en gebrainstormd en kwamen de gekste maar ook briljantste ideeën boven tafel.

Na een dag hard werken verzorgde de studentcommissie het sociale programma, met onder andere een pubquiz. Opvallend feitje: de teams met docenten scoorden slechter dan teams zonder docenten! Kijk voor een impressie van vorig jaar naar de foto’s!

Er wordt geinventariseerd of er meer plaatsen worden bedreigd met overstroming.

8

Meedoen?

Dus wil je meedoen aan een multidisciplinaire Spring School met deelnemers uit Nederland maar ook uit de rest van de wereld (vorig jaar onder andere Chili, Mexico en United Kingdom), wil je je verbreden naast je studie, ben je geïnteresseerd in het onderwerp ‘Healthy Ageing’, wil je naast veel leren ook fantastische dagen hebben op de mooie locatie Allersmaborg? Geef je dan nu op via summer.schools@ umcg.nl. Meedoen kost 50 euro, maar daarvoor krijg je tijdens de hele Spring School (5 t/m 9 mei 2012) eten en overnachting op de Allersmaborg, een spetterend sociaal programma, een pre-Spring School dagprogramma in de stad Groningen en de mogelijkheid met vele vooraanstaande wetenschappers uit het UMCG van gedachten te wisselen over Healthy Ageing.

We hopen je snel te zien op de Allersmaborg!

Florien, Kelly, Milou, Saskia en Laura Studentcommissie Spring School Healthy Ageing

IFMSA

A. Ouweteur

60 jaar IFMSA Think Globally, Act Locally De ‘International Federation of Medical Students’ Associations’ (IFMSA) is opgericht in een naoorlogse golf van vriendschap onder internationale geneeskunde studenten. Een oorlog laat inzien hoe belangrijk internationale samenwerking en verbroedering is. Ook onder geneeskundestudenten heerste die behoefte en in 1951 is de IFMSA dan ook opgericht door acht West-Europese landen, waaronder Nederland. In een tijd zonder e-mail, ging dat allemaal net een beetje anders dan tegenwoordig.

Afgelopen augustus tijdens de IFMSA General Assembly te Kopenhagen vertelde Eric Holst, medeoprichter en eerste voorzitter, hoe dit nou eigenlijk ging. Het was een mooi verhaal over lange treinreizen, kleine en grote avonturen en hechte vriendschappen.

Die avond stond hij tussen de honderden geneeskundestudenten tot vroeg in de ochtend bier te drinken.

Eens een IFMSA’er, altijd een IFMSA’er.

Nu, ruim 60 jaar later, is IFMSA uitgegroeid tot een organisatie die in 99 landen actief is (en vanaf maart waarschijnlijk in ruim 100!) en geschat zo’n 1,2 miljoen geneeskundestudenten vertegenwoordigt.

Daarmee is het ook de grootste studentenorganisatie ter wereld. Aanvankelijk bestond de vereniging uit drie pilaren: stages, medisch onderwijs en students’ health. In de loop der jaren zijn er zes werkgroepen ontstaan: Klinische Stages, Onderzoeksstages, Medisch Onderwijs, Public Health, Seksuele Gezondheid en Aids en Vluchtelingen en Mensenrechten.

IFMSA, maar ook van EMSA, de European Medical Students’ Association. IFMSA-Groningen is een van de acht lidorganisaties van IFMSA-NL, op elke medische faculteit is er een actief.

Alle projecten die wij kennen, of ze nu internationaal, nationaal of lokaal zijn, worden door onze lokale vrijwilligers uitgevoerd. Gewoon (geneeskunde) studenten zoals jij en ik. Veel van onze projecten zijn in andere landen begonnen en heeft Nederland overgenomen.

Maar ook hier worden elk jaar weer nieuwe projecten gevormd. Van gebarentaalcursussen tot een project over seksuele en relationele vorming op basisscholen tot landelijke congressen. Te veel om hier op te noemen.

‘We did it because it made sense at the time and it was fun doing it’ – Eric Holst

Wat maakt ons zo uniek? We streven allemaal Global Health na. Nee, we hebben niet de illusie de wereldgezondheid perfect te maken, maar we maken in ieder geval een verschil. Iedereen draagt op zijn of haar manier bij aan onze projecten, groot en klein. Door de verscheidenheid in activiteiten is er altijd wat leuks te doen en daarnaast staan we open voor nieuwe ideeën.

Mocht je geïnteresseerd zijn om lid te worden of deel te nemen aan een van onze projecten of wil je gewoon wat meer informatie, neem dan een kijkje op www.ifmsa.nl of stuur een mailtje naar Groningen@ifmsa.nl.

Internationaal werkt IFMSA samen met de grootste organisaties in de wereldgezondheidszorg, waarvan de World Health Organisation (WHO) wel de bekendste is. IFMSA publiceert artikelen in vooraanstaande medische tijdschriften als The Lancet en organiseert enorme campagnes rondom Wereld Aids Dag. De honderden studenten die elk jaar via IFMSA op stage gaan, zullen het bekendst zijn.

IFMSA-NL zoals we dat nu kennen, is 30 jaar oud.

Bovendien is IFMSA-NL niet alleen onderdeel van

Panessay • 2012:1 • 9

Get Shocked, Drop The Beat Site en programma

Bekendmaking 6 februari was het dan eindelijk zover. In samen-

werking met de AkCie was er een hartverwarmend

Zit je nog te twijfelen over welk pakket je zult

bekendmaking van het lustrumthema!

niet hoe je foto moet uploaden of waar je woens-

feestje, het Valentijnsfeest gecombineerd met de Als je het ons vraagt was het een shocking avond

waar schokkend veel bier is gedronken en de nodige pasjes zijn gemaakt. Nog een weekje en dan is het zover. Dan begint de nu al meest memorabele en shockerende week ooit! Eindelijk hoeven we het thema waar we al zo lang mee bezig zijn niet meer geheim te houden: Get shocked! Drop

nemen of wat een roddelrubriek is? Weet je nou

dag moet zijn? Ben je gewoon heel nieuwsgierig en wil je alles weten over het programma of wil je de

nieuwste blog lezen? Ga dan zo snel mogelijk naar www.lustrumpanacea.nl. Lees daar alles over het programma, kaartverkoop, foto’s, blogs en nog veel meer!

the beat!

Het thema

Stickeractie Jullie zijn intussen als het goed is allemaal in het

De snelweg A1 en de spoorlijn blijven voorlopig droog. allen benieuwd hoe we tot dit thema zijn gekomen.

bezit van een sticker, maar wat moet je er nou mee?

baseerd op het leven van een geneeskundestudent.

dan niet om je sticker erop te plakken en je camera

Get shocked, drop the beat! Natuurlijk zijn jullie

Wij, de LustrumCie, hebben ons thema vooral ge-

We hebben de nodige (Panacea)feestjes al op ons C.V. staan. Vaak eindigde dit in te veel drank en te

veel zwarte gaten. Geshockeerd lees je de sms’jes

de volgende ochtend en komen vage herinneringen boven en dan is daar ook die bonzende beat in je hoofd. Nooit meer drank, nooit meer! Met diepe

wallen en een kegel waar je u tegen zegt sleep je

jezelf uit je bed. 9 uur college, waarom had je dat ook alweer beloofd?

‘Dames en heren, shock is een levensgevaarlijke

situatie waarbij op een gegeven moment het hart-

ritme volledig dropt naar nul,’ hoor je een professor door 0061 galmen. Allemaal leuk en aardig maar ik wil naar huis, hoor je jezelf denken. Totdat je beseft dat het de lustrumweek is en je nog een hele week te gaan hebt.

Geniet ervan en besef dat dit (als het goed is) het enige lustrum is dat jij mee gaat maken. So get your tickets before you get beaten!

10

Je hebt de kans fantastische prijzen te winnen!

Hoe? Als je een geniale plek weet te vinden waarop de lustrumsticker awesome zou staan, schroom

te pakken! Stuur je foto naar lustrumcie@panacea. nl of upload je foto op onze facebookpagina.

Dan zoeken wij de leukste, origineelste en meest

shockerende foto uit. Misschien win jij dan wel een hotelovernachting voor 2 of een van die andere geniale prijzen!

Christiaan Serbanescu

Shocking: der Todesengel In het kader van deze prachtige lustrumeditie van de PanEssay, bedacht ik mij dat het misschien wel leerzaam zou zijn om over een van de beroemdste danwel beruchtste collega´s uit onze geschiedenis te praten. Geschiedenisles van dokter Serbanescu. Ik ga het hebben over dr. Josef Rudolf Mengele, ook bekend onder een zijn vele bijnamen: ‘der Todesengel’.

Ongetwijfeld kennen jullie deze meneer, die een van de meest bekende doktoren uit de geschiedenis is. Of we het nou leuk vinden of niet: zijn naam zal over driehonderd jaar waarschijnlijk nóg blijven circuleren in werkstukken (als onderwjis dan nog niet is wegbezuinigd), tv-programma’s (als we dan nog TV kijken), internetsites (of hoe we die dingen dan zullen noemen) en in foute moppen die eigenlijk helemaal niet kunnen (Foei! Laat me je niet betrappen!). Dit alles uiteraard alleen als er dan nog menselijk leven op deze aardkloot te vinden is. Waar is deze meneer dan zo bekend om? Vertel het ons, Christiaan! Alsjeblieft!

- Zal ik doen, dames en heren.

Mengele werd op 16 maart 1911 geboren in het rustieke Beierse stadje Günzburg. Hij studeerde geneeskunde en antropologie. Zijn geneeskundescriptie ging over labiopalatoschisis en het antropologieproefschrift waarop hij in 1935 promoveerde had de gezellige titel ‘Rassenmorphologische Untersuchung des vorderen Unterkieferabschnitts bei vier rassischen Gruppen’. In 1937 werd hij assistent-onderzoeker bij het Münchense Institut für Erbbiologie und Rassenhygiene, waar hij ongetwijfeld zijn interesses en ideeën onbeschaamd kon botvieren.

het IJzeren Kruis. Na nog wat de held te hebben uitgehangen aan het Oostfront raakte hij in 1942 gewond – niemand weet trouwens waaraan hij precies verwond was – en kreeg hij een kantoorbaantje bij het Rasse- und Siedlungshauptamt-SS (luistert ook naar het pakkende RuSHA), een instituut die ervoor zorgde dat de SS puur Arisch zou blijven. Na een promotie tot Hauptsturmführer, werd hij uiteindelijk overgeplaatst naar het vernietigingskamp Auschwitz, om de ziek geworden kamparts te vervangen.

Hier begint het echte werk, waar we meneer van kennen. Mengele, die bij het horen van het woord ‘ras’ al wild begon te briezen, te kwijlen, te transpireren en God weet wat voor zieke gedachten dacht, kwam hier in een situatie waar hij alles kon doen wat hij wilde met een gigantische groep mensen die constant werd aangevuld. Gedreven door een gevoel de wereld vooruit te kunnen helpen door wetenschappelijk onderzoek, heeft Mengele zijn kont afgeveegd met zo ongeveer elke letter van de Hippocratische Eed door eenentwintig maanden lang de meest wrede, bizarre, brute en afschuwelijke experimenten uit te voeren die men zich maar kan bedenken.

Vertel het ons, Christiaan!

Alsjeblieft!

Met een tweetal Joodse artsen, die werden gedwongen om mee te werken, ging Mengele helemaal los. Zijn experimenten begonnen tamelijk normaal: samen met de Joodse Berthold Epstein werd er onderzoek gedaan naar de ziekte noma (cancrum oris), die vooral

Een andere club waar hij in 1937 bij ging om met gelijkgezinden en groupe het ideaal van een raszuiver Duitsland na te streven was de alom bekende Nationaal-Socialistische Duitse Arbeiderspartij. Blijkbaar beviel het hem hier wel, want na in 1938 zijn doktersbul gehaald te hebben, ging meneer direct bij de SS. In 1940 moest hij in militaire dienst, die hij vrijwillig bij de Waffen-SS heeft vervuld. Tijdens de campagne in de Sovjet-Unie heeft Mengele blijkbaar flink wat Russen naar de eeuwige jachtvelden geknald, want in 1942 kreeg hij een koddig hangseltje als beloning: Mengele als tweede van rechts met prominente SS`ers

Panessay • 2012:1 • 11

de kinderen en adolescenten in het kamp teisterde.

Cancrum oris is een polymicrobiële necrotiserende ulceratieve stomatitis die op de gingiva begint en doorstoomt tot een snel progressief gangreenbeeld.

Onbehandeld is de sterk met ondervoeding geassocieerde aandoening vaak fataal, maar met voedingssupplementen, een fatsoenlijk dieet en antibacteriële sulfonamides bleek genezing en redelijke verbetering bij een aanzienlijk deel van de kinderen haalbaar. Blijkbaar kon Mengele, zeker in het begin, met zijn onderzoek écht therapeutisch beziggaan.

kampgevangenen bijvoorbeeld zeewater te drinken tot de dood erop volgde, opdat hij het sterfteproces kon observeren. Mengele liet mensen beschieten met vuurwapens en pijlen, besmette mensen met tyfus, hepatitis, malaria, tuberculose en allerlei andere infectieziekten en dompelde weer anderen onder in koud water om het verloop van dood door vrieskou nauwkeurig vast te leggen. Experimenten met gifgassen behoorden ook tot zijn favoriete bezigheden: zo stelde hij onder andere mensen bloot aan mosterdgas om exact te kunnen kijken wat voor verwondingen dit strijdgas veroorzaakte. Hypo- en hyperthermieonderzoek met koelcellen, ovens en lampen stonden ook op het programma evenals het via een neus-maagsonde inbrengen van heet water, beide met een 100% mortaliteitspercentage.

Met zijn noma-onderzoek is hij dan ook niet beroemd geworden. Normaal medisch onderzoek is erop gericht groepen mensen beter te maken. Mengele dacht hetzelfde te doen, maar zou met de meeste zijner experimenten tegenwoordig grote moeite hebben om door de medisch-ethische toetsingscommissie komen doordat hij mensen eerst liet verwonden, vergiftigen of besmetten en vervolgens pas het ziekteproces te observeren.

Mogelijk nog beruchter waren de chirurgische ‘behandelingen’. Mengele verwijderde of laedeerde botten, spieren en zenuwweefsel in het kader van transplantatieonderzoek of tewoon om te zien wat er gebeurde. Bij het eerste probeerde hij dan ook de structuren bij iemand anders in te hechten, hetgeen natuurlijk meestal fout ging. Veel van deze en andere chirurgische ingrepen schijnen trouwens zonder anesthesie verricht te zijn. Wat hier het wetenschappelijke nut van was, weet niemand. Zoals Auschwitzoverlever Alex Dekel, ooggetuige van onder andere het onverdoofd verwijderen van maagdelen en later een (eveneens onverdoofde) hartextirpatie, zei: ‘Het was vreselijk. (…) Hij beweerde dat wat hij deed in de naam der wetenschap was, maar van zijn kant was het krankzinnigheid.’ Orgaanresecties, al dan niet met gepoogde vervangingen, zoals het vasthechten van de oesophagus aan het duodenum, waren vaste prik.

‘Hij beweerde dat wat hij deed in de naam der wetenschap was, maar van zijn kant was het krankzinnigheid’

Josef verbrandde mensen met fosforbommen, om de verwondingen te kunnen bestuderen en brandbomslachtoffers beter te kunnen helpen. Hij dwong

Tweelingen vormden dé grote passie van Mengele – vanwege hun unieke genetische eigenschappen. Nu pakte hij tweelingonderzoek wat anders aan dan wij tegenwoordig doen. Een obsessie met bloed van tweelingen manifesteerde zich in het uitnemen van bloed, wat vaak al dan niet na bewerking met allerlei stoffen weer geïnjecteerd werd in het andere kind. Om te kijken of hij de kleur van ogen kon veranderen, injecteerde Mengele kleurstoffen rechtstreeks in de uvea, wat natuurlijk tot ontstekingen en visusverlies leidde. Het Blok 10 in Auschwitz, waar Mengele zijn experimenten uitvoerde

12

bewijs is, heeft hij nog niet iemands mond aan andermans anus genaaid, zoals filmheld dr. Heiter deed op het witte doek, maar wat hij deed was al ziek genoeg: Mengele verbond tweelingen rug-aan-rug en op vele andere wijzen aan elkaar met hechtingen. Het is onnodig te vertellen dat dit tot allerlei infecties leidde.

Het enige gedetailleerde ooggetuigenverslag van deze probeersels beschrijft hoe twee zigeunerkinderen onder andere door mislukte anastomosen aan de venen gangreen ontwikkelden aan hun rug- en armwonden en na drie dagen te hebben gekermd uiteindelijk overleden.

Gek genoeg schijnt hij zich niet altijd op deze manier als een totaalidioot te hebben gedragen. Volgens een gevangene kon Mengele (voor de kinderen zelfs ‘Onkel Mengele’) soms ongelooflijk vriendelijk doen tegen kinderen en ze presentjes en suiker geven, waardoor sommige van de door hem verwende kinderen hem oprecht aardig vonden. Deze tederheid kon tot in het bizarre doorgaan: bij het vervoeren van een groep kinderen naar de gaskamer was hij tot op het eind geruststellend. De ‘vriendelijkheid’ moet ongetwijfeld gespeeld zijn geweest, gezien de gruweldaden die deze gek tegelijkertijd uitvoerde.

Hij had ook de droom een Siamese tweeling te maken

Op de foto voor zijn Argentijnse paspoort

scheen dat als het kind in kwestie overleed Mengele de gewoonte had om het oog te verwijderen en te bewaren. Vivisecties en ontledingen na dood door andere experimenten werden met maniakale nauwgezetheid uitgevoerd, waar vooral werd gezocht naar bewijs voor de inferioriteit van niet-Arische kinderen.

Het schijnt dat de psychopaat met een ziekelijk genoegen hoogstpersoonlijk de proefkonijnen voor de experimenten kwam selecteren, op geschiktheid voor onderzoek. Doelwitten waren, zoals eerder genoemd, tweelingen, maar ook mensen met misvormingen of andersoortige afwijkingen. Volgens een assistent schreed hij met een angstwekkend gestoorde blik tussen de gevangenen rond, ziedend schreeuwend en met krankzinnige stem de tweelingen oproepend naar voren te stappen: ‘Zwillinge heraustreten!’.

Overlevenden vertellen dat hij voor kinderen op een streep op de muur tekende met krijt – zij die hier niet bij kwamen, werden naar de gaskamers gestuurd. Zijn neiging om in zijn witte doktersjas op een platformpje met open armen de nieuwe gevangenen te ‘begroeten’ heeft hem de bijnaam ‘der weiße Engel’ opgeleverd.

Iemand The Human Centipede gezien? Dr. Mengele was niet alleen gefascineerd door tweelingen vanwege hun unieke erfelijke eigenschappen – hij had ook de droom een Siamese tweeling te maken. Voor zover er

Na de oorlog wist Mengele het voor elkaar te krijgen naar Argentinië te ontsnappen, waar hij onder andere een illegale abortuskliniek opzette. Toen Adolf Eichmann, ook woonachtig in Argentinië, in mei 1960 gevangen werd genomen om in Israël berecht te worden, voelde ook Mengele zich niet meer veilig en dook hij onder in Paraguay. Als Israël jaren later een ambassade opent in Paraguay besluit hij te verhuizen naar Brazilië, waar hij tot het eind van zijn leven verblijft. Onder de naam Wolfgang Gerhard verdronk hij op 7 februari – al dan niet na een beroerte – tijdens een dagje zwemmen in de zee.

Om met iets te eindigen dat aansluit bij het lustrumthema nog even een ‘shocking’ feitje: het electrocutieonderzoek van Mengele vormt de basis van de hedendaagse aardlekschakelaar!

Alle moraalridders, wiens grootouders allemaal in het verzet hebben gezeten, die niet herkennen dat dit stuk geen lofbetuiging is aan een rabiate gek, maar slechts een beschrijving van zijn daden, heb ik hier een disclaimer. Ik ben op geen enkele manier voorstander van de praktijken van Mengele of het gedachtegoed van de NSDAP. Waar ik trouwens wel naar benieuwd ben, is wat Mengele op professioneel gedrag zou scoren!

Panessay • 2012:1 • 13

15

Panessay • 1989:1 • 16

Foto’s

16

Panessay • 2012:1 • 17

Medisch

Sietske Poortinga

‘CLEAR!’ Een klein, vermakelijk apparaatje uit 1748 heeft grote, zo niet schokkende, gevolgen gehad. Het heeft er toe geleid dat in 2012 in bijna elk openbaar gebouw een automatische externe defibrillator hangt en dat er duizenden mensen rondlopen met een interne defibrillator. Maar daartoe moest het een lange weg afleggen.

Benjamin Franklin zette de eerste stap. Hij ontwikkelde een nauwelijks functioneel apparaatje. De ‘battery’, afgeleid van het Engelse woord voor een knuppel. Dat was namelijk wat je voelde als het apparaatje je een elektrische schok gaf. In de loop der jaren stortten vele mensen zich op onderzoek naar meer praktisch gebruik van het vernuftige ding, maar wij artsen zitten vooral te wachten op de eerste, belangrijke bijdrage van één bepaalde meneer.

Op 13 januari 1886, een extreem koude winterdag, werd hij dan eindelijk geboren. Zijn ouders noemden hem William Bennett Kouwenhoven. Kleine William groeide op in Brooklyn, New York. Op twintigjarige leeftijd behaalt hij zijn doctorstitel in de elektrotechniek aan de Karlsruhe Technische Hochschule in Duitsland. Terug in de VS werkt hij zich op tot decaan van de Johns Hopkins University. Niet de minste universiteit, opgericht in 1876 dankzij een erfenis van 8 miljoen dollar van Johns Hopkins, de

18

grootste filantropische daad uit de geschiedenis van de VS toentertijd. Op dit moment is de universiteit de nummer 16 in de QS World University Rankings en zelfs nummer één op het gebied van internationale studies. Kouwenhoven schreef in totaal iets meer dan elf meter aan onderzoek, daar kunnen veel onderzoekers in de geneeskunde nog een puntje aan zuigen.

Kouwenhovens grootste passie lag bij het onderzoek naar elektrische schok en dan voornamelijk het effect daarvan op het menselijk hart. Kouwenhoven was dan ook degene die de elektrische defibrillator voor een gesloten borstkas en een techniek voor externe hartmassage ontwikkelde. De eerste externe defibrillator zag in 1932 het licht. Na zijn pensioen werd hij docent aan de medische faculteit en ontving hij in 1969 zelfs een eredocoraat, toegekend door de Johns Hopkins University School of Medicine.

De eerste arts die de defibrillatietechniek daadwerkelijk toepaste bij zijn patiënten was Claude Beck, een pionier in de hartchurgie, voornamelijk bekend van de Beck’s triade voor harttamponade. In 1947 voerde Beck een open thoraxoperatie uit bij een veertienjarige jongen die vlak voor het einde van de operatie een hartstilstand kreeg. Na drie kwartier handmatige hartmassage werd geprobeerd het hart weer aan de gang te krijgen door met twee paddels een elektrische puls door het hart te jagen, met succes. Dit is naar verluidt de eerste succesvolle inwendige defibrillatie.

Overigens heeft ook Beck een opleiding genoten aan de John Hopkins Universiteit.

Na de bijdrage van Beck was de defibrillator nog lang niet uitontwikkeld. Een enorm nadeel van het apparaat was zijn omvang: het was een immens monster op wielen. Ook was de stroomsterkte moeilijk te reguleren. Een wisselstroom van 300 volt was het doel. Het resultaat van de defibrillator ging gepaard met een behoorlijke collateral damage: er ontstond veel schade aan de hartspiercellen. Ten derde was het defibrilleren van het hart enkel mogelijk als de borstholte tijdens een operatie geopend lag en daar kwam pas eind jaren ’50 verandering in. De ontwikkeling van de uitwendige defibrillator werd uitgevoerd door de Rus Eskin en zijn assistent Klimov. Deze gaf een schok van meer dan 1000 volt. Pas in 1959 werkten Bernard Lown (Nobelprijswinaar, vredesactivist en - voor de ECG-deskundigen onder ons - de ontdekker van de Lown-golf) en later Barouh Berkovits het apparaat uit tot de basis van onze huidige defibrillatoren. Er kwam een energie vrij met een inhoud van 100-200 Joule die

een zwaar getemperde sinusoïdale golf leverde voor 5 milliseconden. Dit werd gecombineerd met een automatische meting van de transthoracische impedantie.

De handigste aanvulling kwam vande Engelsman Frank Pantridge, die het geheel tot een draagbaar apparaat reduceerde.

Eind jaren ‘60 was er dus een draagbare defibrillator, het levensreddende middel voor een unwitnessed hartstilstand. Doordat de elektrische schok nog steeds monofasisch was leverde het de patient wel vaak ernstige brandwonden en myocardiale schade op.

Desondanks was de succeskans bij een ventrikelfibrilleren wel opgeklommen tot 60 procent. Geleidelijk aan werd de defibrillator steeds verder verfijnd.

Voornamelijk door onderzoek naar de toepassing van permanente inwendige defibrillatoren is de tweefasen schok ontwikkeld, waardoor het voltage behoorlijk omlaag kon. Dit type onderzoek leidde ook tot de beschikking van geautomatiseerde defibrillatieprocessen. Het apparaat heeft vanaf dat moment zelf de mogelijkheid om het hartritme te analyseren, te diagnosticeren, te laden en te behandelen. Hiermee kwam de defibrillator ook ter beschikking van de leek,

waardoor het eerste-schoksucces opklimt tot ruim 90 procent. Er volgde een diepgaande samenwerking tussen Baltimore, Pittsburgh en Missouri, maar het is uiteindelijk dokter Levi Watkins, Jr., van wederom de Johns Hopkins University, die in februari 1980 de eerste defibrillator implanteert.

En zo ontwikkelde de kleine, amusante ‘battery’ zich tot een levensreddend, overal aanwezig apparaat.

De defibrillator is echter niet alleen voor je hart te gebruiken. Wil jij iedere morgen bij het opstaan heel hard ‘clear!’ roepen tegen je ontbijt, kijk dan even op studiove.com naar het project ‘toast ER’. Daar krijg je een demonstratie van een hele interessante methode om een shocking indruk te maken bij de bereiding van een ontbijtje voor je date. Gegarandeerd succes!

Word als master voor €5,00 per jaar lid van de Medische Alumnivereniging Antonius Deusing!

Als lid van de vereniging kan je: 1.

Gebruik maken van een netwerk vol kennis en ervaring.

2.

Hulp kunnen vragen hoe het is om als specialist in een bepaald vakgebied te werken.

3.

Hulp kunnen vragen om toe te worden gelaten tot een bepaald specialisme. Een keuze maken om bijvoorbeeld eerst onderzoek te gaan doen

4.

Na je studie oude bekenden weer te ontmoeten op georganiseerde dagen

5.

Verbondenheid met je oude universiteit, omdat deze een belangrijke rol heeft gespeeld voor je toekomst

www.rug.nl/umcg/alumni

Panessay • 2012:1 • 19

Sandor Schokker

Lustrumneologismen Natural Born Killer Cells: zinderende roadmovie waar-

Jaja, niet alleen Panacea viert een lustrum, ook de neologismen vieren hun lustrum. Vijf jaar geleden alweer verschenen de allereerste neologismen in dit prachtblad. Omdat er ook fans zijn die niet net als de schrijver dezes al zes jaar studeren grijpen we de kans met dit lustrumnummer aan om de leukste neologismen uit vijf jaar voor jullie te selecteren.

Without further ado (of hoe je dat ook maar schrijft)... tromgeroffel.... presenteren wij u.... gillende meisjeskoren.... de eerste lustrumneologismen (en waarschijnlijk de laatste, want door onder andere Halbe Zijlstra en de Visa card people moet uw geliefde neologismenauteur misschien een keer binnen tien jaar gaan afstuderen).

Sexpat: iemand die voor een pornobedrijf in een

derdewereldland is gestationeerd om prostituees te ronselen en/of een illegaal kinderbordeel te runnen.

Grootmond: term voor iemand met een grote mond, gemeten naar het wel of niet passen van een Pringles bus.

Scheurbek: iemand die graag een grootmond zou willen zijn, maar na een poging gewond moet afhaken.

Monopoli: ziekenhuis met maar één specialisme.

Flashmof: Duitser die spontaan en plein public in dansen, zingen, springen, vechten of iets anders ludieks uitbarst.

+ 20

in twee losgeslagen onderdelen van het aangeboren immuunsysteem op zoek gaan naar allerhande goeden kwaadaardige indringers (kijkadvies, meekijken gewenst onder de 1,5x1012 granulocyten).

Geagrafie: kaart van plaatsen waar Gea zoal komt.

Päria: inferieur kastensysteem, verkrijgbaar bij IKEA. Glucosupporters: dikke mensen.

Elokwent: iemand die weliswaar goed gebekt is, maar niet bijster goed is in spelling.

Erodiet: iemand die opgewonden raakt van moeilijke woorden.

Tasectomie: het operatief scheiden van vrouw en accessoire.

JoHo-arts: dokter die zijn bul ternauwernood heeft gehaald door telkenmale een week voor de tentamens zichzelf op te sluiten met een samenvattinkje van abominabele kwaliteit die voor een woekerprijs is gekocht.

Bikiniclowns: vrouwpersonen die eenzame mannen die veel te lang gehospitaliseerd zijn op vrijwillige basis vermaken.

Goochelaars: anus waar op toverachtige wijze zaken in en uit verdwijnen, zie ook trukendoos.

Clearasielzoeker: allochtoon met jeugdpuistjes die een dermatologische behandeling zoekt in Nederland.

Eau de colonie: 1) door kleine negerhandjes gefabriceerd reukmiddel gebrouwen van inheemse specerijen. 2) water met naar alle waarschijnlijkheid hepatitis A erin.

Farmafeut: idealistische kleine onderneming die graag generieke medicijnen wil maken voor arme mensen maar constant wordt gekleineerd door de ouderejaars in de pillendraaiersvereniging Farmacat.

Anti-simpelcrème: handig middeltje voor als je net

wat te pauperige vriendin/vriendje langs moet komen bij je ouders.

Sympathicomimetica: mensen die net doen of ze aardig zijn Cynical Medicine: boek van Humor & Dark waarin diabetes amper behandeld wordt omdat alleen type 1 voorkomt, longkanker niet gerelateerd is aan roken, G2010 een goed curriculum genoemd wordt en anesthesisten nooit koffie drinken.

Benzodiazepenoze: geheim convent van farmaceuten die de markt der slaappillen verdelen en als ultiem doel hebben iedereen verslaafd te maken aan hun pillen.

Pannekoekepammetje: guitig figuurtje ingehuurd door de Benzodiazepenoze om kinderen aan de pillen te krijgen.

Teringleider: niet al te sympathiek leidinggevend persoon.

Psychodelicatessen: niche in de voedselmarkt bestaande uit exquise producten die een antidepressief (gestampte TCA’s met chocoladesmaak die via een opgerold bankbiljet nasaal geïnhaleerd worden), hallucinogeen (space crème-brûlée) of bewustzijnsverruimend (Pickwick Afghan Hasj Mix Pyramids) effect hebben. Onder andere te koop bij Preauzaque & Co in de PC Hooft.

SBS Kinderdorpen: programma op de commerciëlen waar uitgerangeerde sterren wanhopig proberen door een zielig ambassadeursschap voor een of andere zogenaamd charitatieve instelling zichzelf een nieuw imago aan te meten en weer op het A-lijstje van BN’ers te komen.

Bobobo: 1) zelfingenomen leider van groep seksbeluste apen. 2) prominent die bij voorkeur frequent de rest van the top of the foodchain doet.

Zaaddodende tandpasta: het nieuwe voorbehoedsmiddel voor vrouwen die geloven dat ze zwanger kunnen worden van orale seks.

Vingerverf: voor een vrolijk gekleurde poes.

Globedotter: bijzonder succesvolle cardioloog die voor zijn PCI’s de hele wereld afreist.

Oktobertest: test van een vereniging van Nederlandse mannelijke studenten die in Duitsland moeten bewijzen dat ze kunnen huffen met een lelijk pakje aan.

Kermesse: zelfde als voorgaande, maar dan in Groningen.

Medisch toerisme: co-schappen op Curaçao.

Spongebob Chi Squarepants: in de jaren ‘90 door de firma SPSS gebruikt animatiefiguurtje om statistiek populair te maken bij kinderen. Het bleek een significante mislukking te zijn.

Onderbuikgevoel: niet op feiten gebaseerde chlamydia-infectie.

Vraageliminazi: Gestapo van het Onderwijsinstituut die zeggenschap heeft over het al dan niet schrappen van tentamenvragen.

Foie Gras: best wel lelijk en duur leverkleurig gazon.

Blaarmoeder: gevolg van een nacht vlammende seks.

In de melk brokkelen: je autoriteit tonen door zonder dat je daarvoor gestraft wordt te vomeren in iemands brinta.

Pretnison: lachwekkend middel met consequente rode koontjes.

Boezemfibrilleren: verschijnsel bij rondborstige vrouwen met een hoestaanval.

Op zwart zaad zitten: uitdrukking in medische wereld voor iemand met een torsio testis.

MOF: Duitser met orgaanfalen.

Tachykart: hartstikke snelle nepauto.

Kutjesschepper: gynaecoloog gespecialiseerd in abortussen.

P.S. Het bestuur der M.F.V. Panacea is niet aansprakelijk voor de inhoud van deze rubriek. Iedereen met commentaar en mensen die zelf een fatsoenlijk neologisme gefabriekt hebben zijn zeer welkom op lulleninderuimte@ hotmail.com.

Panessay • 2012:1 • 21

Sedert 1987 20 augustus 1987. Voor de whatsappende geneeskundestudent doet het denken aan het Paleolithicum. Een datum waarop de meeste van onze lezers in groot gezelschap, maar toch zo eenzaam, op een sprankje levenslicht zaten te wachten. In de tijd dat de Twin Towers nog stonden, onze roomblanke dochters enkel met blonde boerenjongens de hooizolder opgingen, de muziek alleen maar uit de platenzaak werd gehaald en de zomers warm waren en de winters ijzig koud. Sindsdien zijn we Europees kampioen voetbal geworden, werd het internet uitgevonden, raakten pubermeisjes meer geïnteresseerd in Breezers dan in poesiealbums, verruilden we onze krakende cassettebandjes en videobanden voor een iPhone en weten we wie Pim en Theo zijn, maar niet wie onze buurman is. Allemaal hartstikke mooi, maar wat is er de afgelopen 25 jaar eigenlijk in de medische wereld gebeurd?

1988

Gehandicapt meisje Ophef in 1988 over het lot van de zwakzinnige Jolanda. Zij zit op 22-jarige leeftijd in een instelling voor verstandelijk gehandicapten als haar ouders bij haar op bezoek komen. Ze vinden haar daar vastgebonden aan de muur, naakt en omringd met vuile was en uitwerpselen. Een foto van Jolanda met haar moeder leidt tot kamervragen over de gehandicaptenzorg in Nederland. Haar situatie verbetert, maar in 1999 overlijdt ze aan hart- en longfalen door een stafylokokkeninfectie. Deze infectie gaf haar voortdurende jeuk aan haar oren, die ze tot bloedens toe openkrabde. Vanwege haar verleden durfden haar begeleiders haar handen echter niet vast te binden.

22

Marko Pol Pil van Drion In 1991 verschijnt in NRC Handelsblad een stuk van de hand van Huib Drion. De oud-hoogleraar Burgerlijk recht en oud-raadsheer in de Hoge Raad pleit daarin voor een middel waarmee ouderen op een humane wijze hun leven zouden kunnen beëindigen. Later komt dit bekend te staan als de Pil van Drion. Dit middel zou bestaan uit twee pillen die met enkele dagen tussentijd ingenomen zouden moeten worden. Alleen personen ouder dan 75 jaar zouden de pil moeten kunnen krijgen.

Zo’n middel is er nooit gekomen, maar zijn ideeën vormden het begin van een maatschappelijke discussie over actieve levensbeëindiging, waar ons vrijwel unieke euthanasiebeleid op is gestoeld.

1991

1994 Gezichtstransplantatie Sandeep Kaur In 1994 raakt de 9-jarige Sandeep Kaur haar gezicht kwijt. Voor de ogen van haar moeder wordt haar hoofdhuid afgerukt doordat ze met haar haar in een dorsmachine blijft hangen. Haar ouders stoppen haar gezicht en hoofdhuid in een zak met ijs en gaan naar het ziekenhuis. Op wat littekens en spierschade na wordt haar gezicht weer helemaal hersteld. Tien jaar later is Sandeep in opleiding tot verpleegster. Het is het begin van de ontwikkeling van de gezichtstransplantatie. In 2004 wordt de eerste gedeeltelijke donorgezichtstransplantatie uitgevoerd en zes jaar later krijgt een patiënt in Spanje een volledig nieuw gezicht.

Klonen Dolly In 1996 komt het eerste gekloonde zoogdier ter wereld ter wereld. Ze heeft drie moeders. De eerste baarde haar, de tweede leverde de benodigde eicel en de derde leverde het DNA, onttrokken uit een melkklier. De onderzoekers geven haar de naam Dolly, omdat ze naar eigen zeggen erg onder de indruk waren van de melkklieren van Dolly Parton.

Dolly heeft het leven gegeven aan zes lammetjes, maar op 5-jarige leeftijd wordt ze geëuthanaseerd, omdat ze lijdt aan artritis en een progressieve longziekte. Wie haar nog wil knuffelen moet naar The National Museum of Scotland, waar ze opgezet staat.

1996

1998

Dr. Death In 1998 wordt Harold Shipman opgepakt. Deze Britse huisarts wordt verdacht van het vermoorden van 215 van zijn patiënten en wordt in de media al snel bekend als Dr. Death. Shipman stond bekend als een goede huisarts, ook al was hij een arrogant baasje en had hij een geschiedenis van opioïdverslaving. In 1993 opende hij zijn eigen praktijk, die meteen een grote toeloop kende. In 2000 wordt Shipman door een jury veroordeeld tot 15 jaar gevangenisstraf, wat twee jaar later wordt omgezet in levenslange opsluiting. Shipman gedraagt zich arrogant tijdens verhoren en heeft nooit schuld bekend. In 2004 berooft hij zichzelf van het leven door ophanging.

Millenniumdoelen In 2000 tekenen regeringsleiders van 189 landen de United Nations Millennium Declaration. Hiemee stelt de wereld zich acht taken ten doel die voor 2015 voltooid dienen te zijn. Drie van deze doelen zijn medisch. Men wil de sterfte van kinderen jonger dan 5 jaar met tweederde terugdringen. Alle vrouwen dienen in 2015 toegang te hebben tot reproductieve gezondheidszorg en hun sterfte moet met driekwart zijn afgenomen. Ook dient de verspreiding van malaria, tuberculose en HIV/AIDS zijn gestopt en moet eenieder behandeling kunnen krijgen voor HIV/AIDS. Zoals het er nu naar uitziet gaan de meeste van deze doelen niet bereikt worden. Er is wel verbetering, maar met name in Sub-Saharisch Afrika gaan de doelen niet bereikt worden. Wel is de incidentie van HIV/AIDS en tuberculose afgenomen.

2000

2001

Euthanasie In 2001 wordt de wet ‘Toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding’ aangenomen in de Tweede Kamer. Vanaf dat moment is actieve euthanasie onder voorwaarden toegestaan. Twee dagen na de aanname spreekt minister van Volksgezondheid Els Borst in een interview de woorden ‘het is volbracht’ uit. Dat ze het zesde kruiswoord van Jezus uitspreekt op uitgerekend Goede Vrijdag en omtrent een voor christenen zo gevoelig onderwerp is de christelijke partijen tegen het zere been. Ze dienen een motie van wantrouwen in, maar na excuses van Borst aan de Kamer wordt de motie ingetrokken. Na Nederland zullen in Europa ook België, Zwitserland en Luxemburg euthanasie legaliseren.

Panessay • 2012:1 • 23

Humaan genoom in kaart gebracht Groot nieuws in 2003. Dan is er een einde gekomen aan het dertien jaar durende Human Genome Project, waarin het genoom van enkele menselijke donoren ontrafeld werd. Dit project werd uitgevoerd door China, Duitsland, Frankrijk, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. De meest verrassende uitkomst was toch wel dat onze drie miljard basenparen slechts 23.000 genen vormden. Analyses van deze ongelooflijke hoeveelheid aan gegevens zijn nog steeds gaande. De basenparenvolgorde is publiekelijk toegankelijk via het internet. Mocht je je ooit nog vervelen, dan kun je dus gerust een kijkje nemen in je DNA.

Induced pluripotent stem cells In 2007 doet het team van Shinya Yamanaka een grote ontdekking. Na het kunstje eerst bij muizen te hebben geflikt produceren ze nu pluripotente stamcellen uit een humane fibroblast. Nadat de onderzoekers met een retrovirus vier genen bij een fibroblast in hadden gebracht ontwikkelden deze zich tot pluripotente stamcel. In theorie zouden patiënten in de toekomst stamceltransplantaties kunnen ondergaan met stamcellen ontwikkeld uit hun eigen lichaamscellen. Misschien zouden hele organen wel gegenereerd kunnen worden. Wellicht dat we in de toekomst geen embryonale stamcellen, met al hun ethische bezwaren, nodig hebben.

Het is echter allemaal nog koffiedik kijken. Want hoe ontwikkel je uit een pluripotente stamcel bijvoorbeeld een astrocyt? Toch blijft het een veelbelovende techniek, waar we in de toekomst hopelijk nog veel van zullen horen.

2003

2004

2007

Groninger Protocol: NYT kindermoord 2004 In 2004 stelde de afdeling neonatologie van het huidige UMCG onder leiding van Eduard Verhagen het Groningen-protocol op. Hierin worden richtlijnen beschreven waarmee artsen levensbeëindiging van pasgeborenen kunnen uitvoeren bij ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Het voorstel wordt goedgekeurd door het Openbaar Ministerie en een jaar later overgenomen door de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. In het buitenland steekt een storm van verontwaardiging op.

Het Amerikaanse weekblad The Weekly Standard, met een oplage van meer dan honderdduizend stuks, schrijft zelfs: ‘It took the Dutch almost 30 years for their medical practices to fall to the point that Dutch doctors are able to engage in the kind of euthanasia activities that got some German doctors hanged after Nuremberg.’

2009

2012

Het einde der tijden We gaan er allemaal aan. 21 december is het zover.

Zelfs de Maya’s zeggen het. Alle verzet zal zinloos zijn.

Maar eerst zullen de artsen van de toekomst een week feest gaan vieren. Dat we nog eens vijfentwintig jaar medische vooruitgang mogen meemaken!

De statistieken

1987

2012

Kosten zorg

18,9 miljard euro

74,5 miljard euro

Aantal Nederlanders

14.666.633

16.615.300

Deel totale uitgaven Aantal overledenen Overleden aan

9,1%

122.199

28,9%

136.058

Het kraambed

14

4

Acuut hartinfarct

19.045

6.823

AIDS

Griep

Wiegendood

Nieuwvormingen

24

Mexicaanse Griep In 2009 wordt de wereld getroffen door een heuse pandemie. In Mexico ontstaat de Mexicaanse varkensgriep. De media roepen massaal dat we er allemaal aangaan en de Nederlandse overheid slaat voor ongeveer 300 miljoen euro aan griepvaccins in. Uiteindelijk blijken deze niet nodig te zijn en wordt een groot gedeelte vernietigd. Uiteindelijk wordt becijferd dat er 54 Nederlanders aan de Mexicaanse griep zijn overleden.

Ondanks de Mexicaanse griep was het totaal aantal griepdoden in 2009 het laagste in jaren.

106 102 172

35.483

50 24 17

43.516

Column

Jop van den Berg

Thuiszorgcolumn Snijzalen, anatomische termen en ‘vroeger was alles beter’ Het is, zeker als tweedejaars geneeskundestudent, bijzonder spannend als je bij een voormalig huisarts op visite mag. Per slot van rekening worden huisartsen uiteindelijk ook oud en ziek om vervolgens onder het regime van huisartsen te vallen die zij zelf nog hebben opgeleid. Zo ook dokter Daelen, een bijzonder vriendelijke man van in de zeventig die zijn laatste dagen vrijwel geheel zelfredzaam slijt in een prachtig huis, vastzittend aan zijn voormalige praktijk.

Met een fiere sprong spring ik over de post op de deurmat, struikel en val bijna op de kat die bij de volgende deur ligt. Het beest kijkt verbaasd, bijna arrogant, op alsof het zeggen wil: ‘Ga weg, dit is mijn huis en als je er langs wil, dan verzin je maar wat anders! Hoe haal je het in je hoofd om over mij heen te stappen?’ Het gromt. Ik grom terug.

‘Dag meneer Daelen,’ groet ik vriendelijk. Zoals het een echte huisarts betaamt weet hij vijf minuten later dat ik geneeskunde studeer en hebben we het over een project op snijzaal. Ook hij blijkt snijzaallessen te hebben gegeven en luistert gefascineerd.

‘Heb jij je eigen lijk?’ Het klinkt bijna oneervol, maar als studenten onderling heb je het over ‘je eigen lijk’, tegen buitenstaanders heel formeel over ‘preparaten’, maar dat klinkt veel minder stoer. ‘Een lijk’, dat heeft toch iets spannends. ‘Ja,’ antwoord ik, ‘samen met een medestudent.’ Hij grijnst: ‘Leuk, hoor!’.

Terwijl we dit gesprek voeren blader ik in zijn statusmap. De eerste paar formulieren zijn het interessantst: de hulpvraag en ziektebeelden. ‘Broekprothese’ staat er geschreven. Ik kijk blijkbaar vragend, want binnen drie tellen vraagt Daelen: ‘Ja, ze hebben bij mij een broekprothese aangelegd. Weet je wat dat is?’ Ik haal mijn schouders op, ik weet het niet.

‘Dat is een stent die ze inbrengen bij een aneurysma aortae. Die stent loopt van de aorta abdominalis naar

de arteria iliaca externa, rondom de bifurcatio aortae.’

Ik trek een interessant gezicht bij dit potjeslatijn, maar begrijp het deels. ‘Maar,’ zegt hij ‘nu heb ik systematisch last van infecties. Hardnekkige coc.’ Ik knik en kan nog net bedenken dat een ‘coc’ een bacterie is, waarschijnlijk een bolvormige voor wat het uitmaakt.

Nu pas merk ik hoe beperkt de kennis van een tweedejaars is. Je voelt je heel wat, maar je weet nog bar weinig.

‘Hoe ziet jullie onderwijs er nu uit?’ vraagt hij oprecht geïnteresseerd. Ik begin te vertellen over blokgericht onderwijs met veel communicatietrainingen. ‘Vroeger kon je dat gewoon,’ vindt Van Daelen ‘en hoefde je dat niet te leren.’ Ik knik: deze discussie ga ik niet voeren.

‘Ben je lid?’ Ik snap waar hij op doelt. Het kruisverhoor gaat over een andere boeg. Blijkbaar heeft deze oude huisarts duidelijk mensenkennis en kan hij nonverbaal opmerken dat ik mijn vingers niet wil branden over discussies over wat beter was en wat niet. Lidmaatschap van een studentenvereniging. ‘Nee,’ zeg ik, ‘wel van de studievereniging.’ Hij kijkt minachtend mijn kant op. ‘Haha,’ lacht hij, ‘grappig. Ik had dat precies andersom. Die studievereniging had ik helemaal niets mee.’ Ik hoor het vaker. Of het ene, of het andere, maar beslist niet beiden. Hij vertelt over zijn jaarclub - een groep studenten die zich samen aanmeldt bij het bestuur van de vereniging als club van vrienden - en dat hij die jongens nog geregeld ziet. Ik vind het mooi dat je zoveel tijd later elkaar nog steeds geregeld ziet. De jongens van vroeger…

‘Heb jij je eigen lijk?’ Het klinkt bijna oneervol, maar als studenten onderling heb je het over ‘je eigen lijk’

‘Ik denk dat vroeger het onderwijs sowieso beter geregeld was…’ aarzelt hij, klaarblijkelijk azend op het laatste woord. Die wedstrijd verliest iedere cliënt bij mij; het laatste woord, dat is voor mij. ‘Daar twijfel ik ook niet aan. Goedenavond, meneer Daelen!’ Ik loop grijnzend de deur uit, terugdenkend aan dit gesprek dat voor mijn collega’s ongetwijfeld niet te volgen zou zijn geweest. Raar volk, dokters.

De naam van dokter Daelen is gefingeerd, zoals altijd.

Panessay • 2012:1 • 25

Recensie

Jop van den Berg

Footloose!

‘Pssst! Het huis mag naar beneden!’

Zolang als Panacea bestaat -25 jaren volgens de laatste geruchten -bestaat ook de PanEssay in zijn huidige vorm. Dat zijn jaren vol persoonlijk falen, te laat ingeleverde stukjes en respectloos behandelen van je commissiegenoten. En zo ook nu: dit stuk had eigenlijk al in de vorige editie gemoeten, maar dat ging -vanzelfsprekend- weer eens fout. Daarom nu: de recensie van de musical van vorig jaar.

3 november was het dan zover: de musical ‘Footloose’ van Panacea werd op de planken gezet in het Martini Plaza. Gedurfd, want je stuk ten tonele brengen in het heilige der heiligen op theatergebied in Groningen en omstreken, schept hoge verwachtingen. In de overtuiging dat het een spetterend succes zou worden, ondanks dat de MusicalCie een onderdeel van Panacea is, heeft Jop wat Tukkers meegenomen, nam Davith nog een commissiefeutje mee en gingen we op weg, niet wetend wat de avond brengen zou.

‘Hehe, de kop is eraf, hoeveel kaartjes zijn er eigenlijk verkocht?’

In het kort: Footloose is gebaseerd op een Amerikaanse film die het verhaal vertelt van de jonge Ren die vanuit Chicago verhuist naar het platteland, waar dominee Shaw de broek aan heeft. Hij heeft alle dans in het dorp verboden en dat terwijl Ren graag een eindfeest voor zijn nieuwe klas wil organiseren.

Kortom, problemen, problemen, problemen.

‘We zijn opgeleid tot professionele musicalsterren,’ pronkt de voorzitster in al haar glorie bij het dankwoord. Maar om nu te zeggen dat dit ook daadwerkelijk gelukt is… In feite was er in deze musical maar zeer weinig wat deed denken aan een professionele musical; zo was er geen Jim Bakkum die met zijn auto de orkestbak inreed, was er geen Frits Sissing die voorafgaand ‘Op zoek naar Ren’ heeft georganiseerd, is geen van de deelnemende leden door Willem Nijholt bekritiseerd en bovendien ontbrak Jacques d’Ancona om een echte recensie over de musical te schrijven.

Dat laatste gemis vullen wij met liefde op. Maar ook de eerste mankementen heeft de MusicalCie netjes opgelost, waarvoor onze hartelijke complimenten.

Met een professionele choreograaf en regisseur wisten zij toch nog een mooie musical neer te zetten.

Natuurlijk was het ene vogeltje wat beter gebekt dan het andere, liet de casting wat te wensen over, zodat er voornamelijk gewerkt moest worden met manspelende vrouwen, en mogen wat ons betreft de geluidstechnici met de VUT. Een kleine tip van de smid: als je achter de coulissen wat te melden hebt, zorg dan dat je microfoon uitstaat. Zo heeft de hele zaal vlak na de eerste scène mogen meegenieten met een van de actrices die hijgend de woorden ‘Hehe, de kop is eraf, hoeveel kaartjes zijn er eigenlijk verkocht?’ uitsprak en toen het decor niet zakte ‘Pssst! Het huis mag naar beneden!’ de zaal insiste. Bovendien miste ik systematisch de eerste zin van het gezang omdat de heren in kwestie te laat de schuiven openzetten.

Richting de MusicalCie, wat immers een zustercommissie is van de PanEssay, niks dan lof! We hebben kunnen genieten van een prachtige musical die juist door deze kleine schoonheidsfoutjes haar charme verkreeg. Een prachtige mix van een eindejaarsmusical met een professionele musical. Het was ouderwets genieten. Martini Plaza mag trots zijn dat Footloose op haar planken is gespeeld.

De makers van dit fantastische spektakel.

26

Panessay • 2012:1 • 27

Eva Salters

Lullige manieren om de pijp uit t Deel 2 Morbide plezier voor iedereen! Voor wie deel 1 heeft gemist: duik in de archieven of lees dit eerst zodat je weet waar je aan begint. Hoewel waarheid best een rekbaar begrip is, bedoel ik geen grove onwaarheden te verkondigen. Meen je die hier wel te lezen, dan mag je me best komen vertellen wat je er van vindt. Gezellig.

Dood door vraatzucht

Met het immer stijgende aantal obesitaslijders is dit misschien geen opzienbarend kopje, het gaat hier echter om mensen die zich vrij letterlijk te barsten hebben gevreten. Koning Adolf Frederick van Zweden bijvoorbeeld. Deze koning, die al niet bekend stond als een licht veertje, blies zijn laatste adem uit na het nuttigen van een immens feestmaal bestaand uit kreeft, kaviaar, zuurkool, haring, champagne en veertien porties semla (een soort puddingbroodje) met melk.

Ook Julien Offray de La Mettrie, arts, filosoof en rasechte hedonist, kwam door een feestmaal tot zijn einde. Nadat hij een vooraanstaande patiënt had genezen werd er een eremaal voor Julien gegeven. Om onduidelijke redenen besloot hij zich te buiten te gaan aan fazantenpaté met truffels. De hoeveelheid die hij heeft ingenomen is niet bekend, maar wel bekend is dat hij veel last van zijn maag kreeg, delirant werd en kwam te overlijden. Of het een weddenschap was, een staaltje mannelijke geldingsdrang of iets Frans, we zullen het nooit weten.

gezond eten ook niet onsterfelijk maakt. Op zijn 72e was hij te gast bij een talkshow, waar hij vermeldde dat hij zo gezond was dat hij minstens honderd zou gaan worden, tenzij hij door een suikerverslaafde taxichauffeur overreden zou worden. Het viel de gastheer later in de show op dat Rodale erg stil was, waarop hij vroeg of Rodale zich soms verveelde. Rodale antwoordde niet, hij was overleden aan een hartaanval.

Dood door lust

Prachtcategorie. Als je dan toch moet gaan, ga dan in andermans armen, niet? Hier echter geen romantische taferelen zoals de dubbele zelfmoord van Romeo en Julia, neen, het gaat hier om keiharde seks. En omdat macht en seks hand in hand gaan komen er alleen Heerschers langs. Om gelijk maar met de deur in huis te vallen een aantal pausen die het niet al te nauw namen met het celibaat: Leo VII, Leo VIII, Johannes XII, Johannes XIII en Paulus II bliezen allen hun laatste adem uit in het heetst van de strijd. Hartaanvallen, hersenbloedingen, schandknaapjes en boze echtgenoten werden hen fataal.

Attila de Hun, noeste man pur sang, hoort ook thuis op het lijstje van mannen die stierven in het zadel. Hij overleed tijdens de huwelijksnacht met zijn twaalfde vrouw (respect) aan een bloeding. Volgens de overlevering stikte hij in zijn eigen bloed door een hevige bloedneus, maar er zijn sterke vermoedens dat hij in

Aeschylus, een van de grondleggers van de Griekse tragedie, kwam vermoedelijk om het leven doordat een verwarde adelaar zijn hoofd voor een rotsblok aanzag. Terwijl hij rustig in het zonnetje zijn volgende briljante meesterwerk zat te bedenken liet een adelaar van grote hoogte een schildpad op zijn hoofd vallen, wat helaas het einde van de beste man betekende.

Of de bewuste adelaar daarna alsnog schildpad heeft gegeten of van de hersenen van Aeschylus heeft gesnoept vertelt het verhaal niet.

Een eervolle vermelding binnen deze categorie voor Jerome Irving Rodale, naast schrijver ook geestelijk vader van het organisch tuinieren en het bewijs dat Atilla de Hun op z´n vrolijkst

28

te gaan werkelijkheid overleed door oesofagusvarices (naast vrouwenverslinder scheen het ook een stevige drinker te zijn).

Felix Faure was aan het eind van de 19e eeuw president van Frankrijk. En omdat Fransen nou eenmaal Frans zijn besloot hij zijn maîtresse te bellen voor een beetje plezier tijdens kantooruren. Of hij zijn ‘petit mort’ heeft gehad is niet bekend, maar zijn grand mort trad in ieder geval tijdens het minnespel op. Er doen verschillende verhalen de ronde over de houding waarin ze gevonden zijn. Het meest gangbare verhaal vertelt dat madame Steinheil de president orale seks verleende toen hij overleed, waarna zijn verkrampte handen in haar haar vastzaten en men haar moest helpen met ontsnappen. Sommigen zeggen dat zijn maîtresse zodanig in shock verkeerde dat de rigor al was ingetreden toen ze werden gevonden en het presidentiële geslachtsorgaan chirurgisch verwijderd moest worden. De eerste optie klinkt waarschijnlijker, maar de tweede is toch het vermelden waard. Na deze affaire werd madame Steinheil een doorgeefdame in de hooggeplaatste kringen, zo belandde ze bijvoorbeeld bij de koning van Cambodja. Uiteindelijk trouwde ze met een Britse baron en stierf ze op hoge leeftijd een totaal niet-spectaculaire dood.

Dood door overkill

Hebben jullie ooit de film ‘Final Destination’ gezien?

Kindertjes van de jaren ‘80: niet liegen. Kindertjes van de jaren ‘90: boefjes! Daar was je vast nog veel te jong voor. Kort gezegd komt het erop neer dat je niet aan de dood ontkomt en je, qua dood, maar het beste aan plan A kan houden, anders kom je des te gruwelijker aan je einde. De volgende man, mijns inziens de winnaar van dit tweeluik, heeft dit aan den lijve ondervonden. Hoewel er meerdere verhalen bekend zijn van mensen die na vele malen flirten met de dood toch aan hun einde kwamen, steekt er voor mij eentje boven het maaiveld uit.

Het gaat om niemand minder dan Grigori Rasputin, de man, de legende. Zijn verhaal is op honderden manieren verteld, aangedikt en ontkracht. Hier mijn variant. Rasputin was aan het begin van de 20e eeuw een invloedrijke man aan het Russisch hof. Hij was een monnik, volgens sommigen een groot heelmeester en bovendien een profeet, volgens anderen een schuinsmarcheerder en een charlatan. Rasputin was als gebedsgenezer te hulp geroepen om de Tsarevitsj Alexei te genezen van zijn ziekte (dit bleek later hemofilie te zijn). Met name de tsarina was overtuigd van Rasputins krachten, zodanig dat ze op den duur gelooft dat God via Rasputin met haar sprak. Op den

Rasputin: ‘sup bitches?

duur werd hij haar persoonlijk adviseur en stelde hij regeringsfunctionarissen aan via haar. Om het plaatje compleet te maken scheen hij ook regelmatig met hooggeplaatste dames de nacht door te brengen in ruil voor politieke gunsten. De overige elite was wat minder gecharmeerd van Rasputin, zijn invloed en zijn exorbitant grote penis, dus snode plannen werden gesmeed. De eerste poging werd uitgevoerd door een ex-prostituee die Rasputin in zijn buik stak.

Hoewel zijn darmen eruit schenen te hangen was hij na een operatie weer op de been, zij het dan met een gezonde opiumafhankelijkheid. Bij de tweede poging werd hij met een smoes naar een paleis gelokt, waar men hem cake en wijn voorzette, beiden vergiftigd met grote hoeveelheden cyanide. Het beoogde resultaat bleef uit, waardoor prins Yusupov, een van de samenzweerders, in paniek raakte, een revolver haalde en Rasputin in zijn rug schoot. Men ging weg en liet het lichaam achter, maar Yusupov had zijn jas laten liggen en kwam later terug om deze te halen, waarbij hij het niet kon laten even naar Rasputin te kijken.

Rasputin schoot overeind en probeerde Yusupov te wurgen, waarop de overige samenzweerders binnenkwamen en op Rasputin begonnen te schieten.

Hij werd nog eens driemaal getroffen, waarna hij nog steeds het gore lef had te blijven leven. Men ging over tot knuppelen en het afhakken van zijn penis. Dit was niet genoeg, dus Rasputin werd vastgebonden, in een tapijt gewikkeld en in de ijskoude Neva gegooid, waar hij zich als een koning van zijn boeien bevrijdde. Het tapijt bleek wat hardnekkiger, en zo verdronk Rasputin uiteindelijk in de rivier. Hij werd door de tsarina begraven, maar werd tijdens de revolutie opgegraven en in de bossen verbrand. Rasputin zou Rasputin niet zijn als hij niet rechtop ging zitten op de brandstapel.

Panessay • 2012:1 • 29

30

Column

Maarten Jalink

Co-column Vijf-en-twintig jaar PanEssay Vijf-en-twintig jaar PanEssay... een flinke periode waarin veel is veranderd. Niet alleen op medisch gebied, maar ook qua lay-out, teksten en zelfs qua drukkunst hebben we met z’n allen grote sprongen gemaakt.

De PanEssay is niet langer een eentonig zwart-wit blaadje, gemaakt met een typemachine en een kopieerapparaat. Nee, we zijn in de loop der jaren uitgegroeid tot een full-colour magazine met een oplage van drieduizend exemplaren die bij vrijwel alle leden van Panacea automatisch in de brievenbus belandt.

We interviewden Nobelprijswinnaars en liggen zelfs in de Heilige UB, dé plek voor alle gerespecteerde wereldliteratuur. ‘Kon minder’, zouden we in Groningen zeggen.

Vijf-en-twintig jaar PanEssay... Wat zou er eigenlijk gebeurd zijn met de eerste schrijver van de co-column?

Is het een succesvol specialist met een leuke baan, een lieve vrouw en een mooi huis? Of is mijn oervoorganger een sippe, ontevreden verzekeringsarts? En hoe zou hij of zij (vrouwelijke studenten waren er in die tijd al volop) nu tegen de huidige medische sector aankijken? Zijn we er echt op vooruit gegaan met al onze digitale hulpmiddelen? Was dicteren nou echt zoveel beter? Bestond de vroegere praktijk ook voor 60% uit bureaucratie? En worden maagzweren nou nog steeds door stress en scherp eten veroorzaakt?

alleen nog maar digitaal te verkrijgen is? (Afschuwelijk, ik walg ervan!) Waarom werden destijds de DBC’s afgeschaft? Was er toen nog geen remedie tegen HIV? Raar, maar waar: over vijfentwintig jaar ziet de wereld er totaal anders uit.

Eén ding is echter zeker: de komende vijfentwintig jaren worden nog mooier voor Panacea! Nog altijd zijn er honderden geïnteresseerde studenten die bereid zijn om geweldige feesten en kampen te organiseren of de leukste artikelen en foto’s te produceren. En we kunnen met trots terugkijken op de leuke symposia en acties. Met zoveel enthousiastelingen komt het ongetwijfeld goed met onze vereniging…

En de PanEssay zelf? Is die over vijfentwintig jaar echt alleen maar digitaal te verkrijgen? Of gaan we gewoon met onze tijd mee en voegen we filmpjes en interactieve quizzen toe aan ons immer groeiende repertoire? Gezien de eveneens toenemende groep fanatieke freaks die momenteel aan ons faculteitsmagazine werkt is de laatste optie de meest waarschijnlijke. Sterker nog, ik weet het wel zeker: de PanEssay zal zelfs de huidige redactie versteld doen staan over vijfentwintig jaar. Let maar eens op! Maar tot die tijd gaan wij ons helemaal uit de naad werken om jullie te vermaken. Op de volgende vijfentwintig jaar!

Het is leuk om zo eens te kijken naar de verschillen tussen toen en nu, maar het is eigenlijk veel leuker om eens een blik te werpen op de toekomst. Vijftig jaar PanEssay, stel je eens voor. De huidige redactie stuit op deze column en besluit om contact met mij op te nemen voor een interview. Ik heb mijn co-schappen, semi-artsstage en wetenschappelijke stage uiteraard afgesloten en ben inmiddels al lang en breed in het UMCG – dat dan ongetwijfeld alweer een andere naam heeft – aan het werk als abdominaal chirurg.

Ik hoor mijn opvolgers, dan waarschijnlijk 90% vrouw, de voor nu onvoorstelbare vragen al stellen.

Had de stethoscoop echt zoveel betekenis in uw tijd?

(Zeg maar ‘je’ hoor!) Klopt het dat er vroeger een periode was waarin studenten nauwelijks anatomieonderwijs kregen? Wat vind je ervan dat de PanEssay

Panessay • 2012:1 • 31

Vrouwe Panacea

Panessay • 2012:1 • 32

Activiteitenkalender Februari 28 Panaceaborrel Maart 4 Chocoladeworkshop COP 14 Hamlet 17 ProMed Panacea Pubquiz 19 Pan-F Photoshop Workshop April 17-19 CCC-dagen 24-26 CCC-dagen 27-29 Batavierenrace