72ste jaargang • nummer 37 • donderdag 15 september 2016
Weekblad P608721 Afgiftekantoor 2099 Antwerpen X
€ 2,20
Voor mensen met een goed hart en een slecht karakter...
Deze week Europa verspilt miljard in Moldavië
2
Briefje aan Willy Claes
3
Peilingen illustreren andermaal de politieke kloof in dit land
5
Gents stadsbestuur in verlegenheid 7 Het gevecht om het Caterpillar-terrein 7 Op de praatstoel: Jan Bruggemans, architect
11
Catalonië blijft feesten
13
Bieeepoost een ramp!
13
Gille van Binst: warm water 15
11 september 2001-2016: vijftien jaar ontkenning Vijftien jaar geleden vond de grootste terroristische aanslag uit de geschiedenis plaats. 3.000 mensen stierven in een apocalyptische massamoord, gepleegd door fanatieke moslims, handelend in naam van hun geloof. Zes dagen later hield George Bush jr. een toespraak waarin hij de godsdienst poogde uit te wind te zetten. “Islam is peace”, sprak de president tot een bijeenkomst van moslims in New York. Zijn naïviteit werd toen gedeeld door vele westerlingen. Vandaag zijn degenen die nog in die platitude geloven echter een minderheid geworden, ondanks de selectieve blindheid van beleidsmensen en opiniemakers.
“De westerse tocht naar de waarheid verloopt opvallend traag”, schreef Douglas Murray in The Spectator. “We slepen er ons heen, centimeter per centimeter, na elke bloedige islamistische aanslag.” Vooral de beleidsmensen volharden nog steeds in de ontkenning van de evidentie. Na de aanslagen tegen Charlie Hebdo en de moordpartijen in Boston, Parijs, Brussel, Nice en op zoveel andere plaatsen, spraken alle wereldleiders telkens hun medeleven en afschuw uit. Ze hebben het al zo vaak moeten doen dat ze het refrein waarschijnlijk reeds van buiten kennen. Maar hoe hard de daders ook “Allahoe akbar” schreeuwen terwijl ze de trekker overhalen, het woord “islam” komt nooit voor in de rituele blijken van afkeuring.
“Moorddadige ideologieën” De herdenkingen, toespraken en perscommentaren naar aanleiding van de vijftiende verjaardag van de aanslagen op New York, waren van dezelfde aard. Men bracht de vele slachtoffers en de moedige redders in herinnering, maar er werd geen enkele verwijzing gemaakt naar de beweegredenen van de daders. Een toehoorder of lezer die niet weet wat daar is gebeurd, zou zowaar de indruk krijgen dat de tragedie het gevolg was van een niet verder omschreven ongeluk of natuurramp. Zoiets als een relaas over het zinken van de Titanic met zorgvuldige weglating van alle verwijzingen naar de ijsberg. Obama geraakte in zijn toespraak niet verder dan een generieke verwijzing naar “moorddadige ideologieën”, alsof zijn publiek niet zou weten welke ideologie het was die de lijnvliegtuigen in het WTC deed vliegen. Niet alleen weigerde hij de naam van de ideologie uit te spreken, met het gebruik van de
meervoudsvorm suggereerde hij dat er eigenlijk veel “moorddadige ideologieën” actief zijn in de wereld, een ontkenning van de unieke monopoliepositie van de islam als wereldwijde generator van terroristisch geweld. De “Global Terrorism Index” schat dat jaarlijks bijna 40.000 mensen de dood vinden door terrorisme. Bijna alle daders zijn moslims, met IS en Boko Haram als de organisaties die het meest bedreven zijn in de dans des doods.
Politiek correct negationisme Maar de kloof tussen het surrealistische discours van machthebbers die op bijna lachwekkende wijze de olifant in de kamer pogen te negeren, en wat hun toehoorders geloven, is steeds groter aan het worden. Men hoeft niet meer op café te gaan om dat te weten te komen. De sociale media en het internet zijn minder selectief dan de politici in hun vaststellingen en besluiten, ondanks verwoede pogingen (vanwege bijvoorbeeld de beheerders van Facebook) om “islamofobe” uitlatingen te censureren. En electoraal is het ergste nog niet gekomen voor de politieke partijen die het probleem pogen te negeren, in de hoop dat het op miraculeuze wijze weer zal verdwijnen. Zelfs sommige moslims krijgen het op hun heupen van de overdreven politieke correctheid die niet toelaat de dingen bij naam te noemen. Raheel Raza, een immigrante uit Pakistan, gebruikte de vijftiende verjaardag van 9/11 om haar wanhoop uit te schreeuwen in de Huffington Post: “Als moslima die een achterlijke en intolerante samenleving is ontvlucht om in Amerika van de vrijheid van meningsuiting te genieten, vind ik het moreel verlammend om
de negationisten van links excuses te horen zoeken voor de opkomst van de radicale islam of - nog erger - het debat helemaal onmogelijk te maken. ... Indien je vandaag, in het Amerika van na 9/11, een woord van kritiek durft uiten - niet alleen op de islam, maar zelfs op de radicale islam - word je gebrandmerkt als racist en islamofoob.”
Superieur en achtergesteld Eén van de veelgehoorde excuses, waar Raza naar verwijst, zijn de westerse bemoeienissen in het Midden-Oosten. Operaties in landen als Irak en Libië zouden de toorn van de moslims opwekken. Men hoort die redenering ook in Vlaanderen, en heus niet alleen ter linkerzijde. Maar welke westerse interventie had dan 9/11 uitgelokt? Het enige wat de Amerikanen toen hadden ondernomen, was een militaire interventie om de Kosovaarse moslims te helpen tegen de Serviërs, in 1999, wat voor goedmenende moslims eerder een bron van dankbaarheid had kunnen zijn. Wat hadden de Amerikanen (en westerse landen) dan misdaan om dat soort terroristische represailles in 2001 te verdienen? En waarom komen de daders van terrorisme evengoed uit landen die helemaal niet betrokken zijn bij een gewapend conflict? Het antwoord kwam van Bernard Lewis, de historicus en oriëntalist die de opkomst van het islamitische fanatisme al vele jaren eerder had zien aankomen. Hij had gemerkt dat de wereld van de islam moeilijk omging met haar groeiende achterstand ten aanzien het Westen, op alle mogelijke gebieden. Voor een cultuur die overtuigd is van de superioriteit van de islam (culuurrelativisme is niet besteed aan de meeste moslims), is het zeer moeilijk te aanvaarden dat de eigen religie precies de reden zou kunnen zijn voor de achterstand. De schuld moet dan wel bij buitenlandse vijanden gezocht worden, bij degenen die de bloei van de islamitische wereld met allerlei perfide middelen pogen tegen te houden. Samenzweringstheorieën zijn in de Ara-
bische politieke cultuur dan ook alomtegenwoordig. De totalitaire en oorlogszuchtige neigingen in de godsdienst doen de rest. Wie denkt dat rechtmatige grieven de haat voor het Westen hebben voortgebracht, vergist zich. De jihadisten haten ons om wat we zijn, niet om wat we doen. De grieventrommel zal altijd gevuld zijn. Het cultuurrelativisme, het permanente gewetensonderzoek (“racisme!”) en de tolerantie tegenover zijn vijanden die het Westen tentoonspreidt, leiden er trouwens niet toe dat anderen ons aardig gaan vinden. Voor vele moslims zijn dit integendeel tekenen van zwakheid en zelfbeschuldiging.
Botsende beschavingen De wereld is na 11 september 2001 onherroepelijk veranderd. Na de val van de SovjetUnie heerste even het optimisme van de filosoof Francis Fukuyama die in 1992 “het einde van de geschiedenis” meende te ontwaren, uitmondend in een wereld waarin westerse democratie en liberalisme zouden triomferen. Hij kreeg toen repliek van zijn eigen leermeester, Samuel Huntington, die in zijn boek “Botsende beschavingen” (1993) eerder een grote confrontatie zag opdoemen tussen het Westen en de radicaliserende islam. Het was het realisme van de leermeester dat gegrond bleek. Boko Haram en IS, de meest gruwelijke manifestaties van de nieuwe realiteit, nog fanatieker en apocalyptischer in hun denkbeelden dan de daders van 9/11, lijken dan wel in het defensief gedrongen in hun thuisbasissen, de aanslagen en geweldplegingen tegen doelwitten in het Westen blijven ondertussen toenemen. We mogen vrezen dat het nog erger zal worden. De afwijzende reacties van bijna alle politieke partijen op de nochtans schuchtere voorstellen van de N-VA om het veiligheidsbeleid te versterken, tonen bovendien aan dat we nog steeds met leiders en ideeën uit een vorige eeuw opgescheept zitten.
2
Actueel
15 september 2016
Europa heeft miljard verspild in Moldavië Het bbp per hoofd van Moldavië bedraagt nauwelijks 1.687 euro en het armoedepercentage bedraagt 12,7 procent. Sinds 2007 is er via de zogeheten Europese ‘nabuurschapsinstrumenten’ (subsidies en begrotingssteun) liefst 782 miljoen euro aan het land toegewezen (van 2007 tot 2015). Dit komt neer op bijna 37 euro per inwoner per jaar. Dat is het hoogste bedrag in alle oostelijke buurlanden van de EU. In 2014 ondertekenden Moldavië en de EU ook een associatieovereenkomst, die onder andere voorziet in een diepe en brede vrijhandelszone. De concrete gevolgen hiervan laten voorlopig op zich wachten.
een lage doelmatigheid. Ook corruptie blijft een gigantisch probleem: op de corruptieperceptie-index 2015 van Transparency International eindigde Moldavië onderaan, als 103e op een lijst van 168 landen.
Onafhankelijk
Europese Rekenkamer kritisch
Moldavië ligt in Zuidoost-Europa, tussen Roemenië en de Oekraïne, en heeft 3,6 miljoen inwoners. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd Moldavië in 1991 een onafhankelijke republiek, hoewel de regio Transnistrië zich eenzijdig onafhankelijk had verklaard en nog steeds afzonderlijk wordt bestuurd. Eén van de belangrijkste problemen waarmee Moldavië te kampen heeft, is het zwakke openbaar bestuur. Publieke instellingen gaan gebukt onder een buitensporige bureaucratie, een gebrek aan gerichtheid op kerntaken, een hoog personeelsverloop en als gevolg daarvan
De Europese Rekenkamer heeft onderzocht of dat Europese geld wel goed besteed is (rapport: ‘Bijstand van de EU voor het versterken van het openbaar bestuur in Moldavië’, september 2016). Het antwoord is: neen. Een aanzienlijk percentage van de Europese steun wordt immers verleend in de vorm van begrotingssteun. Dit houdt in dat er middelen in de nationale schatkist van het partnerland worden gestort. In theorie moet er hiervoor voldaan zijn aan bepaalde voorwaarden. In de praktijk valt de controle hierop tegen. Volgens de Rekenkamer had de begrotingssteun
bovendien slechts ‘een beperkt effect op de versterking van het openbaar bestuur.’ De overige steun wordt verleend via projecten. Ook dat viel tegen.
Onderzoek De Europese Rekenkamer onderzocht dus of de EU-bijstand doeltreffend heeft bijdragen tot het versterken van het openbaar bestuur. De steekproef omvatte vier programma’s voor begrotingssteun in de sectoren justitie, overheidsfinanciën, volksgezondheid en water. Verder werden er twintig projecten bij verschillende overheidsdiensten onderzocht.
Corruptie Het grote probleem van Moldavië is corruptie. In november 2014 werden de macro-economische risico’s in Moldavië werkelijkheid toen bekend werd dat er voor 1 miljard Amerikaanse dollar aan middelen van depositohouders was verdwenen in een corruptieschandaal waarbij drie Moldavische banken waren betrokken. De Europese stuurgroep op hoog niveau besloot in december 2014 in het kader van de toewijzing van begrotingssteun in 2015 zeer oplettend te zijn ten aanzien van Moldavië, aangezien het risiconiveau zou stijgen. Na een interne analyse van potentiële risicobeperkende maatregelen reageerde de Europese Commissie in juli 2015 met de publieke aankondiging dat de betalingen van begrotingssteun waren opgeschort in afwachting van een overeenkomst tussen het Internationaal Monetair Fonds en Moldavië. Ook reduceerde zij het aandeel van de in 2015 geprogrammeerde begrotingssteun aanzienlijk ten opzichte van de voorgaande jaren. Door de situatie in de bankensector werd de integriteit van de EUfinanciering die in de Moldavische staatskas was gestort ernstig in diskrediet gebracht. Het is volgens de Rekenkamer echter niet mogelijk om te bewijzen dat de corruptie specifiek betrekking had op EU-middelen, omdat die in de totale staatsbegroting waren opgegaan. Er is dus geen bewijs, maar in de praktijk zal dit wel zo gegaan zijn.
waren zelfs slechter op vier van de tien beoordeelde terreinen. Dit beperkte resultaat werd ook niet aangepakt en er werd geen uitgebreide followup aan gegeven, aangezien er sindsdien geen andere volwaardige opleiding op het gebied van begrotingssteun heeft plaatsgevonden.
Besluit De Europese Rekenkamer stelde in haar besluit dat de Commissie sneller had kunnen reageren toen de met de steun gepaard gaande risico’s werkelijkheid werden. De programma’s waren ook niet voldoende afgestemd op de Moldavische strategieën. De Rekenkamer schrijft het niet met zoveel woorden, maar eigenlijk is die 800 miljoen euro in Moldavië verspild, en wellicht belandde het grootste deel in de zakken van corrupte politici.
Thierry Debels
Eenmalige lofprijzing We hebben Olivier Maingain al vaker figuurlijk met pek en veren ingesmeerd, en met groot genoegen. Maar als het goed is, schrijven we het ook: als voorzitter van de kleine partij Défi – overblijfseltje van het FDF na het uiteenvallen van het kartel met MR – weigert Maingain categoriek een bestuurscoalitie te vormen met de maoïstische PVDA. Hij gedraagt zich in dat opzicht beter dan de “traditionele” Vlaamse partijen, die in de Antwerpse districtsraden nog liever bestuursakkoorden sloten met de maoïsten dan met Vlaams Belang. In Brussel is Défi met 11,3 procent de vierde grootste partij. PVDA is er de vijfde partij met 7,5 procent.
Opleiding te laat
EU-buitenlandchef Federica Mogherini concretiseert haar plannen i.v.m. een eengemaakt Europees leger
Ook de door Europa gesteunde projecten waren een catastrofe. Zo kwam een opleiding betreffende begrotingssteun voor Moldavische ambtenaren veel te laat. Pas in maart 2014 werd voor het eerst een volwaardige opleiding op het gebied van begrotingssteun georganiseerd voor Moldavische ambtenaren. Let wel: in die tijd was er al meer dan zeven jaar (!) gebruikgemaakt van begrotingssteun in Moldavië. De opleiding, die 6 dagen duurde en waaraan 24 ambtenaren deelnamen, bracht aan het licht dat ze een beperkt begrip hadden van deze methode van steunverlening. De deelnemers gingen bovendien niet significant vooruit, want de scores in de tests aan het begin en aan het einde stegen slechts van 3,2 naar 3,9 op een schaal van 10 punten. De scores
Ethias is al jaren een probleem
Uit de smalle beursstraat
Verzekeraar Ethias zoekt een overnemer. Staatsbank Belfius staat naar verluidt op de eerste rij. De verzekeraar heeft al jaren problemen: slecht management en te hoge ambities zijn de oorzaak. Dat Ethias net als andere verzekeraars lijdt onder de lage rente is slechts een gedeeltelijke verklaring voor de malaise. De verzekeringssector heeft het moeilijk met de lage rente, zoveel is duidelijk. Het businessmodel van de verzekeraars bestond erin dat ze de vele tegoeden (premies vooral) in portefeuille goed kon laten renderen dankzij de rentevoeten. Dat is nu niet meer mogelijk. Maar als ze bijvoorbeeld levensverzekeringen moet uitkeren, moet dat nog op basis van een relatief hoge rente gebeuren. Dat tast de financiële buffers van een verzekeraar aan. Het verklaart de problemen bij AXA dat 650 mensen wil ontslaan. Het verklaart ook de problemen bij verzekeraar Ethias. De Nationale Bank en de toezichthouder FSMA vreest dat Ethias in zo’n slechte financiële papieren zit dat het eind dit jaar slechte punten zal krijgen bij een Europese stresstest. Eigenlijk heeft Ethias 600 miljoen euro extra eigen middelen nodig. Die zijn intern niet voorhanden.
Slecht management
Te risicovol beleid Een overname van Ethias door een andere financiële instelling en dus de aanbreng van kapitaal zou de spanningen rond Ethias doen verdwijnen. Er zou sprake zijn van interesse van Ageas, Allianz en Baloise voor een investering of overname.
Meteen rijst de vraag of het dan wel klopt dat Ethias in slechte papieren zit door het lagerentebeleid. Waarom zijn voornoemde verzekeraars beschikbaar voor een investering of overname? Ook op hen heeft het beleid van de centrale bankiers toch een effect? Hier wordt het bewijs geleverd dat de verzekeraar Ethias een veel te risicovol financieel beleid heeft gevoerd. Een paar maanden geleden vroeg de Nationale Bank al aan Ethias om maatregelen te nemen die de financiële stabiliteit moeten versterken. Zo moet de First-portefeuille versneld worden afgebouwd. Op die rekeningen staat nog steeds 1,4 miljard euro tegen een rente van meer dan 3 procent. Met de huidige lage rente is dat een financiële strop rond de hals van de verzekeraar. De First-rekening was het voorbeeld van de te hoge ambities van het bedrijf. Een oplossing voor het financieel wankele Ethias zou bestaan in een overname door Belfius. Dat zou bedrijfseconomisch de meest logische stap zijn. Maar Belfius is tot nader order een staatsbedrijf, en hoe verkoop je aan de bevolking dat de belastingbetaler de facto moet opdraaien voor het geknoei van een verzekeraar? Het doet onbewust aan Arco denken. Al is het wel zo dat Ethias nu al voor driekwart in overheidshanden is. Het zou natuurlijk kunnen dat de kosten van die First-rekeningen worden losgekoppeld bij een overname, maar dan komen die in een vehikel terecht zoals de slechte kredieten van Dexia. Ook dat is geen echte oplossing.
En dan is er nog Bernard Thiry, die vorige week als CEO ontslag nam. Bij die PS-vertrouweling en goede kennis van Elio di Rupo worden al jaren vraagtekens geplaatst. Zijn managementcapaciteiten zouden niet overtuigend zijn. En dan is er het Pergola-incident uit 2010. Een klassiek PS-sjoemelverhaal. In 2010 viel vanop het domein van de Luikse ondernemer en bedrijfsleider Stéphane Moreau een boom op de pergola van een buurman. Schade: 50.000 euro. Moreau, bekend van de intercommunale Nethys en PS-kopstuk in Ans, was echter niet verzekerd voor zo’n schadegeval. Ethias betaalde de schade toch en Moreau sloot een geantidateerde verzekeringspolis af. Het gerecht kwam dat op het spoor, en ondertussen is Thiry doorverwezen naar de correctionele rechtbank. Want het gaat duidelijk om een flagrant geval van schriftvervalsing. Maar volgens de raad van bestuur heeft het vertrek van Thiry niet direct te maken met dat gesjoemel. Men verwijt Thiry vooral dat hij te weinig maatregelen genomen heeft om de financiële situatie van Ethias te verbeteren op het moment dat de eigen middelen al zwaar onder druk stonden. De man die de verzekeraar sinds 2008 leidt, zou dus gewoon een slechte manager zijn geweest. Dat gebeurt wel meer met PS-benoemingen.
Angélique Vanderstraeten
Actueel
15 september 2016
Het overkomt de N-VA ook maar allemaal… In onze zomerreeks over de politieke partijen, kwamen de voorbije weken al PVDA, Groen, CD&V, sp.a en Open Vld aan bod. Deze week richten we de schijnwerpers op de N-VA om dan volgende week de reeks te eindigen met het het Vlaams Belang. Keren we even terug naar de weken en dagen vóór de verkiezingen van 25 mei 2014. Wie op dat ogenblik voorspeld zou hebben dat de N-VA de dominante partij zou worden in de Belgische federale regering én de Vlaamse regionale regering, zou men toen volkomen gek verklaard hebben. Zelfs midden juni, enkele weken na de verkiezingen, zou men zo’n voorspelling nog afgedaan hebben als onzin en flauwekul. Pas toen Elio di Rupo door zijn ongeduld een tactische fout maakte, en de regeringsvorming in het Zuiden van het land bruuskeerde, werd de huidige “Zweedse” coalitie een mogelijk scenario, hoewel op dat ogenblik nog steeds hoogst onwaarschijnlijk. Het zou nog weken duren eer de huidige coalities van mogelijk naar waarschijnlijk promoveerden, om uiteindelijk de regeringenMichel en -Bourgeois in hun huidige vorm op te leveren.
Plannen op lange termijn Toen begin dit jaar Hendrik Vuye ingewisseld werd voor Peter de Roover als fractieleider in de federale Kamer, en ter compensatie Objectief V opgericht werd, meenden sommige perscommentatoren daarin een plan te ontwaren dat reeds in 2014 opgesteld was. Bedoeling van dat plan: tegen de verkiezingen van 2019 weer het communautaire vuur oppoken. De werkelijkheid is natuurlijk helemaal anders. De manier waarop de huidige regeringen gevormd werden, en de manier waarop Objectief V opgericht werd, illustreren perfect hoe politici van de ene dag op de andere, en van de ene week op de andere leven. Zelfs interne zaken, zoals nog maar de verkiezing van een penningmeester, krijgen ze zelden helemaal volgens plan uitgevoerd. Moeten we dan echt denken dat het huidige voorstel rond de noodtoestand de culminatie is van een jarenlange strategie om ooit brutaal en bij Nacht und Nebel in België de macht te grijpen en een rechtse dictatuur te installeren?
Communautaire diepvries De gebeurtenissen van de laatste twee jaar zijn de N-VA dus eigenlijk vooral overkomen. Als de partij in de herfst van 2014 al iets plande, dan toch in de eerste plaats een sociaaleconomisch herstelbeleid. Om dat beleid zoveel mogelijk een kans te geven beloofde ze het communautaire voor een tijdje in de diepvries te steken. We zijn zelfs geneigd te denken dat dat op de instemming van het merendeel van haar kiezers kon rekenen. Dit was immers in overeenstemming met het verkiezingsprogramma van 2014, ook al strookt het niet met het beruchte artikel 1 van het partijprogramma. Als de partij vandaag aanhang verliest, zal dat vooral zijn omdat ze haar verkiezingsprogramma niet voldoende uitgevoerd krijgt, niet omdat ze niet communautair genoeg zou zijn.
Kopstukken Over één ding hoeven ze zich op het partijhoofdkwartier weinig of geen zorgen te maken: hoe ze bij de volgende verkiezingen hun kieslijsten vol gaan krijgen. De N-VA heeft veel capabel volk in huis, en dat is een opmerkelijk feit gezien het grote aantal nieuwkomers dat verkozen raakte in 2014. Het screeningproces vooraf, een les getrokken uit het debacle van de LDD, heeft duidelijk gerendeerd. Men loopt in 2019 eigenlijk alleen maar het gevaar dat het drummen wordt op de verkiesbare plaatsen als de peilingen blijven tegenvallen.
Bart de Wever Ondanks al dat politiek personeel van topniveau blijft de partij met één probleem worstelen: dat van het voorzitterschap. Men beschikt over genoeg figuren die zonder problemen de fakkel van Bart de Wever zouden kunnen overnemen, maar noch de partij, noch Bart de Wever durven de sprong te wagen. En vermoedelijk zal het er met de tijd niet gemakkelijker op worden om ze te nemen. Oorzaak van het probleem is dat Bart de Wever een ijzersterk merk is. Bart de Wever is de N-VA, en de N-VA is Bart de Wever, ook al steken veel van de andere N-VA-politici qua
3
Beeld van de week Marine Le Pen (FN) belooft een ‘Frexit’-referendum indien verkozen tot president.
niveau met kop en schouders boven hun concurrenten uit. Een deel van het merk Bart de Wever is dat hij Vlaanderen polariseert, maar zonder dat dit een probleem vormt voor de partij. Wie zich ergert aan Bart de Wever, is toch geen N-VA-kiezer. Wie de uitspraken van Bart de Wever weet te smaken, zou in vele gevallen anders geen N-VA-kiezer geweest zijn. En die laatsten zijn zeker geen onbelangrijk segment van het Vlaamse kiezerspubliek. De voeling van Bart de Wever met de politieke grondstroom in Vlaanderen blijft onovertroffen.
Vijandige media De relatie met de media verloopt een pak stroever dan met de gewone kiezer in de straat. Sommige interviews, zoals onlangs nog met Fons Duchateau in De Standaard, verlopen in een ronduit vijandige sfeer, alsof N-VA’ers criminelen zouden zijn. Uitspraken van N-VA-politici, en zeker van Bart de Wever, worden onmiddellijk uitvergroot en gekarikaturiseerd, om ze daarna te kunnen neersabelen. Daarbij gaat het aantoonbaar niet over een afstandelijke laat staan neutrale berichtgeving van de reacties van politieke tegenstanders. Sommige media helpen maar wat graag mee aan iedere hetze tegen de N-VA, denk maar aan het spuugincident naar aanleiding van de 11 julitoespraak van Geert Bourgeois. Het leedvermaak daarover bij het Vlaams Belang is overigens zeer begrijpelijk. De manier waarop Bart de Wever en de rest van de N-VA meer dan eens op een intellectueel oneerlijke manier getackeld worden door de pers is niet zo heel verschillend van de manier waarop zij zelf elke dialoog met het Vlaams Belang afwijzen, om over samenwerking nog maar te zwijgen. Herinner Bart de Wevers uitspraak tegen Tom van Grieken, een klein jaar geleden in De zevende dag: “Als u morgen een resolutie indient dat de zon schijnt, dan zal ik nog niet meestemmen, dan bent u ineens gerust.” Zulke uitspraken zijn niet van die aard om N-VA-kiezers die de laatste twee jaar teruggevloeid zijn naar het Vlaams Belang weer naar de N-VA-stal te lokken. Bovendien zit ook de relatie met de brede Vlaamse Beweging niet helemaal snor. Zelfs een deel van de eigen achterban – vaak dan nog de oudgedienden – zitten met de communautaire diepvries erg verveeld. De ‘belgianisering’, waar Bart Maddens al zo vaak voor gewaarschuwd heeft, blijft om de hoek loeren. Jaar na jaar op het militair defilé van 21 juli aan de zijde van de koning de honneurs waarnemen, kruipt dat echt alleen maar in je kleren?
Underdog Wat zijn dan de vooruitzichten voor de N-VA voor de verkiezingen? Allereerst moet de partij oppassen voor een LDD-scenario. Wat snel omhoog gaat, kan snel weer naar beneden gaan. Een partij die in 2009 nog maar aan 13,1 procent zat, heeft met een score van 28,2 procent in 2010 (31,7 procent voor de Senaat) en 32,4 procent in 2014 echt nog geen vaste aanhang van ruim dertig procent in 2019. De verkiezingen van 2014 waren het einde van de politieke geschiedenis van België niet, en de huidige machtsverhoudingen zijn dus zeker niet voor eeuwig vast gebetonneerd. De lokale verkiezingen van 2018 vormen daarom een cruciale test voor de N-VA. Iedereen zal met argusogen meevolgen of de N-VA achteruitgaat tegenover 2014, en hoe diep ze wegzakt. In tweede instantie zullen CD&V en Open Vld vooral in de grote steden (Antwerpen!) kleur moeten bekennen: willen ze met N-VA in zee, of sluiten ze liever coalities met sp.a en Groen? Wordt de N-VA systematisch uitgesloten, opent zich echter een bijzondere opportuniteit voor de partij: dan kan zij zich opnieuw voordoen als dé oppositiepartij bij uitstek in de aanloop naar de verkiezingen van 2019, niettegenstaande ze vijf jaar lang de dominante partij in de nationale regeringen is geweest. En wie is er ook weer op z’n best als hij de rol van de underdog mag spelen? Precies: díe partijvoorzitter…! FvL
Briefje aan Willy Claes
Gevallen god Mijnheer de machteloze, De tijd dat gij en uw rode kompanen over Limburg de plak zwaaiden, behoort (uit)eindelijk tot de geschiedenisboeken. Met de aftocht van uw dochter Hilde als burgemeester van Hasselt kwam een roemloos einde aan jarenlange machtswellust, eigengereidheid en kaviaarsocialisme. Limburg kan weer op adem komen. Al bij al heeft zij er niet veel van gebakken. Wij wisten al langer dat zij geen groot licht was, want ook als federale praatbarakster bleef zij ruim onder de middenmoot. Maar zij behoorde tot de juiste rode clan en daarmee leek een lucratieve toekomst in Limburg voor de hand te liggen. Helaas, pindakaas, want ook in Limburg werd een rode guerrillaoorlog uitgevochten, die gewonnen werd door Peter Vanvelthoven toen die de steun kreeg van de rode mutualiteit waarvan de ex van Hilde big boss is. Uw partij ligt dezer dagen zwaar onder vuur. Niet alleen moeten gasten als Daniel Termont zich komen verantwoorden voor mogelijke belangenvermenging, uw partij heeft ook af te rekenen met allochtone verkozenen die hun oude vaderland meer in het hart dragen dan het land dat hun alle kansen heeft gegeven. En dan komt daar Hasselt nog bij, waar het deksel van de al een tijd stomende ketel is gevlogen. Leuk is anders. Ik kan het mij zo voorstellen. Hilde werd het slachtoffer van haar eigen koppigheid en nukkigheid, en haar gemis aan dialoog en zin voor deftig overleg. Bovendien bleef ook de Hazodi-sjoemelaffaire van de Hasseltse politie en de bedenkelijke aankoop van de Pukkelpopweide door Hasselt loodzwaar op haar wegen. Het zat er aan te komen dat de rek het vroeg of laat zou begeven. Het moet dan ook pijn doen dat zij de sjerp aan de tsjeven heeft moeten laten.
Verruwing Het Beierse Lerarenverbond maakt zich zorgen over de verruwing van de taal bij kinderen en jongeren. Steeds vaker bedienen zelfs kleine kinderen zich van wansmakelijke schuttingtaal, vaak met seksuele toespelingen die ze zelf niet eens begrijpen. Wellicht is de waarneming van de Beierse leraren correct – ook hier in Vlaanderen lijken kinderen steeds minder ‘op hun woorden te letten’. De vraag hoe dat komt, is echter moeilijker te beantwoorden. Is het een kwestie van gebrek aan opvoeding? Is beleefdheid niet meer politiekcorrect? Zijn de media verantwoordelijk? Komt het door internet? Of is het overgewaaid uit de States? Er is een waaier aan mogelijke verklarings-
Gij hebt in het uur van uiterste nood, en toen het kalf allang verdronken was, nog een aandoenlijke poging gedaan door haar vaderlijk te adviseren dat ze maar beter de eer aan zichzelf kon houden, zeker nu bleek dat zij nog niet geheel terug gezond is. Het mocht niet meer baten. De politiek is bikkelhard en de verliezer was bij voorbaat bekend. Het is nu af te wachten wat de toekomst zal brengen in Hasselt. Eén ding is zeker: het rode imperium is ten val gebracht. Gijzelf, Stevaert, Lieten en nu uw dochter gaan de geschiedenis in. En wie jullie zich nog zal herinneren, zal dat niet met groot heimwee doen. Wij zien u nog spartelen in de Agusta-affaire en als NAVO-baas met de staart tussen de benen vertrekken. Toen reeds was uw politieke doodvonnis getekend en wist eenieder dat het begin van het einde was ingezet, ook al kondt gij in uw thuisbasis nog de jonge god Stevaert en Ingrid Lieten nog mee in stelling brengen. Maar ook zij zijn ondertussen allang verdwenen. Uw laatste zet was dan nog dochterlief... En ook haar zwanenzang konden wij dezer dagen meemaken. Het is allemaal voorbij, Willy. De rode boeken worden in het bronsgroen eikenhout gesloten. Gij hebt altijd gedacht dat de rode bomen tot in de hemel zouden blijven groeien. Terwijl gij vergat dat de wortels aan het rotten waren. Gij bleeft maar snoeien, tot er uiteindelijk niks meer overschoot. Socialisten en macht en geld... Het blijft een dodelijke cocktail. Misschien kunt gij dezer dagen bij het plengen van wat tranen en in de spiegel kijkend eens een treurmars op uw vleugelpiano tokkelen: “Hij zal voor ons geen ‘commissies’ niet meer doen...” Adieu, gevallen god. Hopelijk tot nooit meer.
ronden. Maar niet voor het Beierse Lerarenverbond; dat heeft de vinger meteen op de wonde gelegd. De verruwing van de kindertaal is de schuld van ‘extreme groeperingen en personen, vooral dan rechtspopulisten en extreemrechts’. De voorzitster van het Lerarenverbond noemde alvast één schuldige bij naam: Frauke Petry van de AfD. Met haar politieke uitspraken zou ze ouders ‘besmetten’, die vervolgens aan de ontbijttafel ‘hatelijke taal’ spuien die door de kinderen wordt opgepikt. En zo is – volgens het wijze Lerarenverbond – de cirkel rond. Als allochtone schoffies in Aken en Keulen naar voorbijgangers ‘isch f*ck deine Mudda’ roepen, dan is dat de schuld van de AfD. Hoe blijven ze het verzinnen?
4
Dossier
15 september 2016
An de Coninck-Somers (1943 -1971)
“Ik ben nu een madam”, schrijft Anneke Somers in een prachtige brief aan een vijftienjarig meisje dat zoals zij lid is van de gidsen en die meer wil weten over haar werk met blinden en doven. Dus ondertekent An ondanks een paar post-‘68 bevliegingen keurig alle correspondentie en officiële formulieren met An de Coninck-Somers. Mag ik even afstand nemen van de grote geschiedenis en een stukje wijden aan het korte leven van een leuke jonge vrouw dat 45 jaar geleden eindigt naast de baan Leuven-Mechelen (“En toen je naast de weg lag in de wei, wat had je niet allemaal gebroken”, schrijft haar man Herman vier jaar later in zijn bundel “Zolang er sneeuw ligt”). An is een van de 3.000 slachtoffers van het nog ongeordende verkeer, van de vele dronkaards die zonder gêne in hun auto kruipen. Iedereen die in die jaren rondtoerde heeft beroerde herinneringen aan die slachting.
Betere burgerklasse An is de dochter en na haar broer Jan het tweede en laatste kind van Maurits en Maria Somers-Pateet. Het echtpaar is bijzonder vroom maar de gezondheid van Maria laat geen volgend kind meer toe. Vader studeert tot en met het vijfde middelbaar aan het Mechels Atheneum en slaagt dan midden in de crisis van de jaren dertig in een examen als klerk bij het Ministerie van Financiën. Dat is een van de weinige overheidsdiensten waar men met hard studeren en veel examens kan promoveren. Maurits is bureauchef als An geboren wordt en hij eindigt zijn loopbaan als de op twee na hoogste ambtenaar bij Financiën. De familie huurt een mooie burgerwoning in Mechelen en heeft het comfortabel. Een paar deuren verder is een Gemeentelijke Kleuterschool, maar daar gaat “la basse classe” onder wie uw columnist. An gaat naar de school voor meisjes uit de betere klasse: de ursulinen waar ze dertien jaar blijft. Bij die zogenaamd “achterlijke” nonnen mogen de jongens nog tot en met het tweede studiejaar blijven (het “progressief” rijksonderijs is wel strikt gescheiden) en An zit in dezelfde klas als het vroegrijpe één jaar jongere zoontje van boekhandel De Coninck.
Jongensachtig en vrouwelijk-romantisch An Somers is een sportief kind dat graag ravot; ze amuseert zich rot in Blankenberge. “Nen echte jongen”, zegt de familie, al zijn er in die onschuldige jaren vijftig geen bijgedachten bij zo’n uitdrukking. In de lagere school zijn er geen problemen, maar een topambtenaar als vader Maurits kiest natuurlijk de Latijnse voor haar. Het is geen succes. An moet haar eerste jaar dubbelen. Ze houdt vol tot ze haar diploma lager humaniora haalt, maar vertrekt dan - tot ontgoocheling van vader - naar kostschool Parnas in Elsene waar ze zich veel beter thuis voelt. Ze haalt een A2 diploma “monitrice voor kinder- en openluchtwerken”. Tijdens die jaren ontluikt een familietrekje. Vader Maurits schrijft bladzijden vol over de plaatselijke sportscène in de Gazet van Mechelen; onder schuilnaam natuurlijk, want het hoort niet dat een inspecteur-generaal zoiets doet. An schrijft ook graag en veel mooie brieven aan haar Mechelse vriendinnen. Ze is ieder weekend op pad, want ze is een enthousiast lid van de gidsen; de tegenhanger van de scouts voor meisjes uit de betere kringen. Ze wordt patrouilleleidster; totemnaam Fox. Vijftig jaar later spreken haar gidsen nog altijd met bewondering en ontroering over haar: jongensachtig en toch vrouwelijk zacht-romantisch, sportief en bijzonder geestig. Ze ziet poëzie in een weide, een bloem, een koe. Ze staat kritisch tegenover het formele geloof dat ze bij de ursulinen ingelepeld kreeg, heeft een hekel aan schijnvroomheid maar zoekt in alles naar een diepere religieuze zin. Dan is er een andere minder gekende An. Ze schrijft ook gedichten, en in de weinige papieren die bij haar familie blijven na haar huwelijk zit een klein bundeltje en die gaan bijna altijd over haar eenzaam-
heid. An heeft een zichtbare moedervlek op haar rechterwang en ze is niet “jongenszot”, zegt een vriendin. In 1964 wordt ze regentes Lichamelijke Opvoeding.
Idealistische lerares Tijd voor vader Maurits om een beroep te doen op zijn netwerk. Voor de meeste regenten van 1964, onder wie ondergetekende, duurt het jaren voor ze werk vinden. An heeft dat probleem niet en ze krijgt meteen een volledig uurrooster; zij het wel met drie verschillende opdrachten op twee scholen. Haar administratief dossier is bijzonder relevant. Ze is een ordelijke, geëngageerde lerares die haar hele ziel legt in haar beroep. Haar voorbereidingen zijn af. Vooral haar werk in een instituut voor dove en blinde meisjes passioneert haar. Ze schoolt zich permanent bij, en ze vraagt aan de ouders van gehandicapte meisjes of ze hun dochters in haar vakantie mag leren stoklopen. Haar directrice gaat hiermee akkoord, maar vraagt An “toch ook zelf een beetje vakantie te nemen en goed uit te rusten”. Ze vindt de turnpakjes van haar leerlingen toch zo oubollig en wil “drank en frisco” verkopen om moderne dingen te betalen. Na drie jaar stellen beide scholen al voor haar vast te benoemen. Ze is 26 en waarschijnlijk nog “virgo intacta” als ze met een vriendin de Mechelse kunstenaarskroeg Herten Aas bezoekt.
Voor mijn schoonvader in ruil voor zijn dochter Begin 1969 zit ik daar aan de toog in gesprek met een weinig succesvolle leraar in een Brusselse school. Hij schrijft gedichten en leest er een paar voor. Herman de Coninck hoort thuis in de categorie Claes en Claus: de schrijver die beter dan wie ook uit eigen werk kan voorlezen. Een paar maanden later leert De Coninck daar An kennen en het klikt direct: liefde voor poëzie, vrijetijd (De Coninck was scout), burgerlijk-katholieke achtergrond. De Coninck is daarenboven licentiaat Germaanse en heeft een hoger diploma dan An: ideaal, want mijnheer moet in die tijd meer verdienen dan mevrouw. Ze gaan samen op vakantie naar de Camargue. “Het is hier zalig, vuil en Frans”, schrijft An op een ansichtkaart. Ze verhuist in september naar Elsene, want thuis mag niet gekamerd worden. Het resultaat is er meteen. Vader Maurits is geschokt en vraagt twee dingen: een katholiek huwelijk en een doopsel. De Coninck spreekt daar later zijn minachting over uit maar doet braaf wat gevraagd wordt en schrijft in zijn eerste boekje met columns: “Voor mijn schoonvader in ruil voor zijn dochter”. De huwelijksfoto’s tonen een koppel dat meer gekleed is voor een bergtocht dan voor een klassiek huwelijk. Zeven maanden later wordt Tom(as) geboren. Het echtpaar De Coninck-Somers woont inmiddels in Heverlee. Op 25 september 1971 rijdt de familie naar Mechelen om Tom naar zijn grootouders te brengen. Ter hoogte van Boortmeerbeek rijdt een stomdronken Leuvenaar op hun kartonnen R4’tje in. An en Tom worden uit de auto geslingerd. Het kind overleeft maar An sterft. Buren horen vader Maurits gillen: “An, mijn An!” Hij is hartpatiënt en tien maanden later sterft hij ook. Zijn weduwe overleeft hem en An nog 35 jaar. Gelukkig is er Tom, die veel bij “bobonne” verblijft. Vriendinnen vragen zich later af of het huwelijk tussen de ordelijke An en de steeds chaotischer De Coninck, die een zware drinker wordt, stand zou gehouden hebben. Zou ze misschien verhinderd hebben dat Tom zijn grootmoeder van alles op de mouw speldt tot hij zichzelf aan de haren uit het verslavingsmoeras tilt? We zullen het nooit weten, maar de gedichten die De Coninck over An schreef, zijn nauwelijks met droge ogen te lezen. Anneke ligt in Mechelen begraven, naast haar ouders. Jan Neckers
N-VA lanceert veiligheidsplan Afgelopen weekeinde lanceerde N-VA een uitgebreid veiligheidsplan onder de noemer ‘Niveau V’. De timing van de lancering is opmerkelijk: niet alleen was er afgelopen zondag de 15de verjaardag van de WTC-aanslagen in New York, maar vorige vrijdag was er een nieuwe peiling van RTBF en La Libre Belgique waarbij N-VA fiks verloor ten voordele van het Vlaams Belang. Ook de manier waarop was bijzonder: het plan is in volledige campagnestijl gelanceerd in de (sociale) media en werd niet intern voorgesteld. Er zijn al verschillende ‘ballonnetjes’ opgelaten in aanloop naar dit plan. Al in december 2015 (na de aanslagen in Parijs) sprak Bart de Wever over de nood aan “een Belgische Patriot Act” hiermee verwijzend naar de veiligheidsmaatregelen in de VS genomen na 11 september 2001. In juli riepen N-VA-parlementariërs Annick de Ridder en Peter de Roover op tot een inperking van de vrije meningsuiting als het gaat over terrorisme. Nu is er een integraal veiligheidsplan. De coalitiepartners reageerden inhoudelijk lauw tot negatief. Enkel CD&V zag één specifieke maatregel (burgerinfiltranten) zitten, maar alle partijen vinden het vervelend hoe het plan gecommuniceerd werd.
Het plan Het nieuwe plan heet ‘Niveau V’ en verwijst naar de vier bestaande veiligheidsniveaus en het gebrek aan slagkracht ervan. Het plan heeft tevens vijf pijlers: 1/ Ten eerste wil de N-VA een wettelijk kader voor een noodtoestand zoals dat er is in Nederland en Frankrijk. Dat is er nu niet. Zo’n noodtoestand zou dan door de Nationale Veiligheidsraad worden ingeroepen. (De Nationale Veiligheidsraad is een orgaan met de premier, politie, federaal parket, inlichtingendiensten en de voorzitter van het crisiscentrum van Binnenlandse Zaken.) De Kamer moet deze dan bevestigen binnen de vijf dagen. Tijdens die noodtoestand moeten dan allerlei zaken kunnen zonder gerechtelijke controle zoals preventieve aanhouding, huiszoekingen, een “propagandaverbod”, enzovoort. De rechter kan dan controleren of de wet is nageleefd. 2/ Ten tweede wil de N-VA de veiligheidsdiensten versterken door de reeds bestaande nieuwe maatregelen (de diensten sneller laten werken bij hoogdringendheid) aan te vullen met meer macht voor de minister van Binnenlandse Zaken ten nadele van het gerechtelijk niveau. De minister moet zelf kunnen beslissen om uitzonderlijke opsporingsmethoden toe te passen. Vandaag mag hij dit pas indien de commissie BIM (Bijzondere Inlichtingenmethoden) niet tijdig antwoordt en bij hoogdringendheid. 3/ Ten derde zouden er speciale rechtbanken moeten komen, die overeenstemmen met het federale parket, dat moet instaan voor terrorisme. Nu gebeurt dit via lokale rechtbanken. Met dit voorstel hoopt de N-VA op een vakkundigere, want meer gespecialiseerde, aanpak. 4/ De vierde pijler bestaat uit meer en strenger straffen. De N-VA wil het aanmoedigen van terrorisme uitdrukkelijk straffen, de voorwaardelijke invrijheidsstelling voor terroristen afschaffen, de terbeschikkingstellingtermijn voor de strafuitvoeringsrechtbank permanent maken (dat is de mogelijkheid tot extra straf/toezicht na de gewone gevangenisstraf als de openbare veiligheid dat vergt). Ook moet het mogelijk zijn burgerinfiltranten te gebruiken en moeten die meer kunnen dan louter informatie vergaren.
5/ Ten slotte, en dit is de meest verregaande van de maatregelen, stelt N-VA extra bevoegdheden en mogelijkheden voor de lokale besturen voor. Burgemeesters moeten meer op de hoogte zijn door een spreekplicht tussen lokale diensten, hulpverleners en politie. De N-VA wilt ook dat burgemeesters direct onderzoekshandelingen kunnen vragen aan het Parket. Daarbij moet de lokale politie kunnen beschikken over observatietechnieken als afluisteren en filmen van semipublieke verzamelplaatsen (vzw’s, omgebouwde garages…). Ook moet de lokale politie een verplicht traject kunnen afdwingen bij geviseerde geradicaliseerden. Bij afwijking van dat traject moeten ze verregaande sancties kunnen opleggen zoals het afnemen van een uitkering. Op die manier wordt de lokale politie naast ordehandhaver ook een beetje onderzoeksrechter én strafrechter. Kortom, de N-VA wilt dat de uitvoerende macht veel meer macht krijgt ten nadele van de rechterlijke macht.
Wat wilt de N-VA hiermee bereiken? Er valt veel te zeggen voor dit plan, maar wat duidelijk is, is dat doordat het burgerschap te goedkoop is geworden, de eraan gebonden burgerrechten ook onder druk komen te staan. Moeten we het onhoudbare multiculturele samenlevingsmodel een langer leven geven door meer en meer te prutsen aan onze vrijheden? Of moeten we dat model in vraag beginnen stellen? De paradox tussen open burgerschap en burgerrechten raakt het plan nauwelijks aan. Het valt te betwijfelen of veel van dit plan realiteit zal worden, gezien de negatieve reacties van de coalitiepartners. Alleen het concept van burgerinfiltranten werd niet afgeschoten door de CD&V. Justitieminister Koen Geens (CD&V) was begin september al positief over burgerinfiltranten en zijn partij wenst zichzelf nu vermoedelijk niet tegen te spreken. Men kan zich dan de vraag stellen of de N-VA dit plan überhaupt wel wil omzetten in beleid. Zo’n brede waaier aan maatregelen buiten het regeerakkoord stelt men doorgaans intern voor en niet met behulp van een volledige mediacampagne. Op die manier begint men direct met verminderde welwillendheid vanwege de partners. Met zo’n externe stellingname dekt N-VA zich wel politiek en electoraal in. Enerzijds kan N-VA in geval van een nieuwe aanslag haar handen in onschuld wassen en ze boven het hoofd houden van Jan Jambon (minister BiZa) en Theo Francken (staatssecretaris migratie). Anderzijds positioneert de partij zich hard (rechts) in het migratie- en veiligheidsdebat en wordt het voor Vlaams Belang moeilijker om zich nog straffer uit te spreken (Filip Dewinter verdedigde het plan dan ook al in De zevende dag). Dat komt goed uit, nu het Vlaams Belang het in de peilingen weer goed doet. Jonas Naeyaert
Actueel
15 september 2016
5
Peilingen illustreren andermaal de politieke kloof in dit land We zijn weer een politieke peiling verder. Eentje van RTBF en van La Libre Belgique. In Vlaanderen wint alleen Vlaams Belang. Wie heel optimistisch is, ziet de partij al oprukken naar een tweede plaats. In Wallonië wint alleen de extreemlinkse partij PTB, die de cdH voorbijsteekt als derde partij in het zuiden van het land. Groter kan de kloof tussen noord en zuid niet zijn. In Vlaanderen blijft N-VA de grootste met 25,2 procent, ruim onder het verkiezingsresultaat van 32,4 procent in 2014. Maar dat wisten we al sinds de peilingen van april en mei. Geen groot nieuws, al knijpen de vijanden van die partij graag op die blauwe plek. Evenmin groot nieuws zijn de scores van de drie traditionele partijen CD&V (15,6 procent), sp.a (14,9 procent) en Open Vld (14 procent). Scores in de buurt van de rammeling van de verkiezingen van 2014. Groen komt precies uit op 10 procent, waarmee de partij na een jaar weer onder die grens dreigt terecht te komen. De enige opwaartse “beweging” ten opzichte van 2014 zit bij Vlaams Belang, de partij die met 13,1 procent (een winst van 7,3 procent) het drama van 2014 (5,8 procent) achter zich lijkt te laten. Maar ook hier geen nieuws ten opzichte van de VTM-peiling in mei.
Splitsen Als De Morgen na zo’n peiling kopt “Meerderheid boet in, PVDA springt vooruit”, dan weten we meteen dat een progressieve krant de enige politieke verschuiving van betekenis in Vlaanderen sinds 2014 wegmoffelt. Er valt over die sprong van de PVDA trouwens wel meer te vertellen. Noch Peter Mertens in Vlaanderen, noch Raoul Hedebouw in Wallonië kreeg ooit uitgelegd waarom tegenover de inderdaad mooie winst van Hedebouw onder de taalgrens (14,6 procent of 9 procent meer dan in 2014) een microscopische vooruitgang van een paar tienden van een procent in Vlaanderen staat. Hier hangt de partij met 5,1 procent één millimeter boven de kiesdrempel. Hedebouw komt in De Standaard niet verder dan de uit de mond van een revolutionair wel heel zielig klinkende unionistische noodkreet “De N-VA wil het land splitsen”…
met niet eens 30 procent van de kiezers. Paarsgroen dan maar, iets waar Verhofstadt al snel moest op terugvallen om in 2003 nog een meerderheid te hebben? Die samenwerking loopt dood op 38 procent, ook veel te weinig. Het Vlaams Kartel met N-VA en CD&V alleen? In 2014 goed voor een nipte meerderheid van de Vlaamse kiezers; vandaag maar goed voor 40 procent. Het voortzetten van de huidige Zweedse coalitie? Dat was in 2014 in Vlaanderen een formule met ruim overschot (66,5 procent), maar volgens peilingen nu maar goed voor 55 procent. Niet onmogelijk, maar erg krap. Ook varianten hierop zoals het vervangen van liberalen of CD&V door socialisten (56 en 54 procent) zitten dicht bij de politieke pijngrens. Opties zonder de N-VA zijn zelfs pure fictie, behalve heel misschien het samengaan van de drie traditionele partijen met Groen (54,5 procent). Alleen met een monstercoalitie zou de N-VA aan de kant kunnen worden geschoven. Ondenkbaar is dat niet, omdat het buitenspel zetten van de N-VA op federaal vlak met de milde medewerking vanuit Wallonië een stuk minder lastig is. De Wever heeft nog twee jaar om nog maar eens een handige strategie uit zijn mouw te schudden. Een eind opschuiven richting Vlaams Belang en het opnieuw openen van de Vlaamse agenda, of het snorkelen in het cen-
trum, het zal geen sinecure zijn. En een coalitie van de V-partijen? Laten we ernstig blijven.
Wallonië In Wallonië gaat de verschuiving op de electorale as precies de omgekeerde kant uit dan in Vlaanderen, en dat is niet zonder belang. De PS blijft sukkelen. Met 25,6 procent ver onder de 32 procent van 2014, maar een score waar Vlaamse socialisten niet durven aan denken (eerste verschil). De liberale MR zakt ook wat, maar blijft het met 23,5 procent veel beter doen dan de vrienden van Open Vld (tweede verschil). Links van de socialisten overleeft hier naast de hier al besproken PTB (14,6 procent) ook nog Ecolo (9,2 procent, vijfde partij). Samen bijna een kwart van de Waalse kiezers. (derde verschil) En naast de hier al genoemde partijen ligt het Waalse politieke landschap er nog zwaar versnipperd bij (vierde verschil) met de kleinere partijen cdH (10,5 procent, vierde), de PP van Mischaël Modrikamen (die net de kiesdrempel van 5 procent zou overschrijden), Défi (het vroegere FDF, 3,9 procent) en de minipartijtjes (Wallonie D’Abord), Parti Pirate, Front Wallon, RWF, …) die wel weglopen met 6 procent van het electoraat. Als er niets meer kantelt, heeft de huidige Waalse coalitie van de PS met cdH in de gewestverkiezingen van 2019 geen schijn van kans meer. Dan wordt het kiezen tussen een paarse coalitie, een traditionele tripartite of een radicaal-linkse coalitie. In Wallonië allemaal mogelijk, in Vlaanderen niet.
Brussel Bij de Vlaamse partijen blijft N-VA in Brussel de grootste (?) met zegge en schrijve 4,2 procent. De andere Vlaamse partijen stellen nog minder voor (Open Vld 3,6, VB 2,4, CD&V 1,9, Groen 1,8, sp.a 1,5 procent). Alle Vlaamse partijen samen blijven met 15 procent van de Brusselse stemmen een marginaal verschijnsel in de Brusselse politiek. Wat heeft Brussel nog met Vlaanderen te maken? Het wordt almaar meer een administratief waterhoofd, waar pendelaars de kortste weg kiezen tussen de stations en hun kantoor om ’s avonds snel weer te verdwijnen. En waar Vlaamse scholen de onderwijslast van de Franstaligen helpen dragen, en eerder zeldzaam Vlaamse mensen nog op zoek gaan naar een streepje historie en cultuur. Zoiets?
Nonsens Voorts werd in de marge van de peiling weer wat nonsens verkocht. “Als er een federale kieskring zou worden ingevoerd en de Walen moeten voor een Vlaamse partij kiezen”, dan zou 19 procent van de Walen voor de N-VA stemmen. Pure fictie. Wie wordt daar nu wijzer van? Deze utopie van een aantal Pavia-professoren komt er natuurlijk nooit. Die grap ontlokte Theo Francken een geestige tweet: “Een op de vijf Franstaligen zijn duivelaanbidders, lang niet slecht”… Voor de uitbreiding van het migrantenstemrecht bij de regionale verkiezingen is er al evenmin veel animo. In Vlaanderen is 50 procent van de ondervraagden tegen, in Wallonië 62 procent.
Les Peilingen zijn maar peilingen, maar toch slagen ze er behoorlijk in de koorts van de kiezer te meten… De belangrijkste les van de jongste peiling is dat de N-VA op zoek moet naar een strategie om haar kiezers te behouden. Carl Devos formuleerde het maandag mooi: de scherpte van N-VA werd door haar regeringsdeelname afgeschuurd. De ‘kracht van verandering’ werd ingeruild voor de ‘motor van vooruitgang’. Maar die motor draait nog steeds niet op volle toeren. Charles Michel (MR) zou in Vlaanderen populairder zijn dan Bart de Wever (N-VA). De Wever zou maar de vierde meest populaire politicus van Vlaanderen meer zijn, ook nog voorafgegaan door Maggie de Block (Open Vld), in het hele land de populairste, en Kris Peeters (CD&V). Of De Wever zich daar zorgen over maakt? Weten we niet. Maar dit signaal uit de poppoll past wel bij de vaststelling dat zijn partij aan populariteit inboet. Hij heeft nog wel enige marge. Maar achter de horizon verzamelen zich de vijandige legers. Anja Pieters
En nu? De vraag is waar we over twee jaar (gemeenteraadsverkiezingen) en drie jaar (Vlaams, federaal) landen? Het politieke landschap is in het begin van deze eeuw ferm dooreen geschud. Straks kan men geen kant meer op. Een tripartite van de drie traditionele partijen, zoals er hier in de vorige eeuw wel eens passeerde? Die was in 2014 nog goed voor 48 procent, in de peiling van vorige week nog voor 44 procent. Lukt niet. Een paarse regering zoals Verhofstadt er in 1999 een vormde? Al helemaal ondenkbaar
Gematigd rechts moet schuiven op de politieke as De peiling van La Libre Belgique en RTBf is de eerste van de nazomer- of herfstpeilingen. In oktober volgen allicht de peilingen van VRT en De Standaard, en die van VTM, Het Laatste Nieuws en RTL. En dat molentje blijft dan draaien tot aan de verkiezingen in 2018 en 2019. In onze buurlanden worden de kaarten eerder geschud. We kijken even over onze grenzen, omdat we vermoeden dat ze dat op de partijhoofdkwartieren bij ons ook wel doen. Dat in veel landen het electoraat eerder naar (radicaal-)rechts verschuift, zal de lezers van dit blad niet ontgaan zijn. De Brexit had daar al veel mee te maken. Andere (buur)landen volgen. De kiezer radicaliseert. Gematigd rechts wikt en weegt over hoe ver het mee moet/kan schuiven in die radicalisering.
Nederland In Nederland – waar op 15 maart 2017 Tweede Kamerverkiezingen op de agenda staan - zet de webstek ‘www.frontbencher.nl’ de diverse peilingen netjes naast mekaar. Er zijn wat verschillen, maar zowat alle onderzoekers geven de PVV van Geert Wilders nog altijd een voorsprong op de rest. Maar vorige week gaven ze aan dat die voorsprong wat krimpt. De liberale VVD, met vandaag 40 afgevaardigden, zou na een halvering van dat aantal vandaag terrein terugwinnen. Het verlies van Wilders wordt geduid als een gevolg van het minder ‘acuut’ worden van de vluchtelingen-
crisis. Terwijl de winst van de liberale VVD dan weer te maken zou hebben met radicalere uitspraken, onder meer van premier Rutte (“Nederland moet Nederland blijven”) en zijn minister van Gezondheid Edith Schippers, die pleitte voor een vrijheidscoalitie tegen de politieke islam. Ze wil dat Nederlanders “samen opstaan” tegen islamitisch radicalisme. De VVD wat scherper, het werkt blijkbaar. Volgens sommigen is dat trouwens het doel van Wilders. Het verkiezingsprogramma van de PVV (elf punten) is een combinatie van radicalisme (Nederland de-islamiseren, asielcentra en islamitische scholen dicht, de Koran verbieden, Nederland uit de EU, geen of minder geld voor ontwikkelingshulp, cultuur en media en meer voor veiligheid en politie...) en sociale standpunten (lagere huurprijzen en lager pensioenleeftijd, lagere inkomstenbelasting, minder besparingen in de thuis- en ouderenzorg, et cetera). De kans dat Wilders die eerste punten rea-
liseert, is gering. Met zijn sociale standpunten zegt hij wat andere partijen (SP en GroenLinks) ook zeggen. Maar Wilders mag dan al in de oppositie zitten, hij bepaalt de agenda en doet andere partijen in zijn richting opschuiven. “Wilders regeert al” en “Machtiger aan de zijlijn”, kopte de Volkskrant vorige zaterdag. Wat in Nederland gebeurt, wordt hier ongetwijfeld van nabij gevolgd. Als de VVD inderdaad de kloof met Wilders kan dichten, en een wat radicalere opstelling de partij misschien zelfs weer voorbij Wilders duwt, zou het best kunnen dat ook de toon van de N-VA verscherpt in de hoop de “overloop” naar Vlaams Belang te stoppen. Dan wordt het uitkijken of Tom van Grieken nog radicaler wordt en ervoor blijft kiezen om à la Wilders vanaf de zijlijn aan politiek te doen.
Frankrijk Ook in Frankijk wordt dezer dagen volop gepeild, met het oog op de presidentsverkiezingen op 23 april en 7 mei 2017. Ook hier zou links er niet aan te pas te komen. Volgens peilingen zoals die van TNS voor Le Figaro vorige week, zouden president Hollande en zijn socialistische partij met 11 tot 15 procent van de stemmen al na de eerste ronde hun valiezen mogen pakken. Het zou dus een tweestrijd worden tussen
Marine Le Pen enerzijds, en Alain Juppé, de burgemeester van Bordeaux, of Nicolas Sarkozy. Die kandidaten zouden in de buurt van 30 procent scoren. De kans is groot dat Le Pen – in haar geval allicht dik tegen haar zin – vanaf de zijlijn aan politiek zal moeten blijven doen.
Duitsland Ook de Duitsers zitten met verkiezingskoorts. Als aanloop naar de Bondsdagverkiezingen van september 2017 gaat veel aandacht naar de deelstaatverkiezingen. Volgende zondag 18 september zijn er verkiezingen in de zelfstandige deelstaat Berlijn. De SPD, die in 2011 nog met radicaal-links (Die Linke) bestuurde, regeert er nu met CDU. Volgens peilingen van ARD zou de AfD (Alternative für Deutschland), een nieuwkomer in Berlijn, er meteen goed zijn voor 15 procent. De SPD en CDU zouden met respectievelijk 21 procent (-7,3) en 19 procent (-4,3) geen meerderheid meer kunnen vormen. Allicht komen die Grüne (16 procent) en/of die Linke (15 procent) een woordje meepraten. Maar in de rest van Duitsland blijkt al enige tijd dat AfD de toon zet en CDU een eind zal moeten volgen. Allicht verder dan Merkel het nu wil. Anja Pieters
6
Dwars door Vlaanderen
15 september 2016
De Geuzenberg
Macht van het getal Alle indicatoren tonen aan dat de Vlaamse aanwezigheid in Brussel fors afneemt. Dit gegeven onder de mat vegen, heeft geen zin, temeer omdat die aan Franstalige kant ooit als argument op tafel zal worden gelegd. Toen de allereerste verkiezing van het Brussels Parlement plaatsvond – Brusselse Hoofdstedelijke Raad moet toen de exacte benaming geweest zijn – was het bang afwachten op het resultaat. Want misschien nog spannender dan de uiteindelijke zetelverdeling, was te weten hoeveel Nederlandstalige zetels behaald zouden worden. Elf dus, of 15 procent van de uitgebrachte stemmen. Al bij al een meevaller, want de demografische evolutie van de stad was toen al duidelijk en het aantal Nederlandstaligen daalde. Dat bovendien eerst een duidelijke taalkeuze diende te gebeuren, voor de lijsten aan bod kwamen (keurig in twee pools gestopt), zorgde ervoor dat een bepaalde ‘grijze zone’ van het electoraat wel eens naar de Franstalige pool zou neigen. Wat slechts gedeeltelijk gebeurde. De context bleef echter wat hij was. In 1995 behaalden de Vlaamse lijsten nog maar 10 zetels en vier jaar later terug 11 (dankzij het effect van oud-commissaris Johan Demol, toen lijsttrekker van het VB). De Lambermontakkoorden wijzigden het gegeven. Het aantal parlementsleden zou opgetrokken worden naar 89, terwijl de 17 zetels voor de Vlaamse lijsten gewaarborgd werden. Niets te vroeg, want de stad bleef wijzigen, de groep kiezers groeide en het Nederlandstalige aandeel hierin kromp. Waar in 2004 nog 62.000 ‘Vlaamse’ stemmen werden geteld, zowaar 2.000 meer dan een verkiezing eerder, zakte in 2009 de soufflé in mekaar (51.818). In 2014 waren het er weer wat meer, maar een herstel kan men dit bezwaarlijk noemen (een aandeel van 11,54 procent ten opzichte van 11,35 procent in 2009). Dat de teller netjes op 17 zetels blijft staan, is misschien best handig, maar tegelijkertijd optisch bedrog.
Personenbelasting Verkiezingen zeggen niet alles, klinkt het soms sussend. Klopt, maar andere indicatoren schetsen eenzelfde verhaal. Waar heeft men doorheen de jaren niet allemaal naar gekeken? Inschrijvingen van voertuigen bijvoorbeeld. Of de taal waarin het aanslagbiljet van de personenbelastingen wordt verzonden, zoals recentelijk nog gebeurde (het betrof een parlementaire vraag van Barbara Pas (VB)). Hoe dan ook, meer cijfers zullen niets veranderen aan wat overduidelijk plaatsvindt. De Vlaamse aanwezigheid in Brussel droogt verder op, terwijl de Brusselse olievlek in de Rand verder uitdijt.
Feitelijke realiteit Strategieën bouwt men beter niet op luchtkastelen. Nu en dan is er aan Franstalige hoek wel wat gemor over de Brusselse instellingen, en dan vooral over de opgelegde tweetaligheid in administratie. Ook de politieke oververtegenwoordiging wordt wel eens gehekeld, maar doorgaans blijft het vrij rustig. Vandaag ligt de nadruk op het creëren van een de factosituatie. De Brusselse boom doet de stad feitelijk uitbreiden. Wanneer het communautaire (ooit) weer uit de koelkast wordt gehaald, zal een nieuwe realiteit gecreëerd zijn. Wedden dat nu al enkele stevig dossiers klaargestoomd worden? KNIN.
Voetweg over Parking C NIET in onbruik Vorige week heeft de vrederechter het langverwachte vonnis geveld inzake de fameuze ‘Buurtweg nr. 3’ die Parking C doorkruist. Begin mei hadden de arrogante bazen van Ghelamco er niets beters op gevonden dan Grimbergen te dagvaarden met de eis dat de gemeente zou erkennen dat deze voetweg “verjaard” zou zijn, want al dertig jaar in onbruik. Een tamelijk surrealistische eis, want deze weg wordt nog dagelijks door buurtbewoners gebruikt als verbindingsweg tussen Bever en Wemmel. In provinciale documenten van amper tien jaar geleden werd bovendien vastgesteld dat de buurtweg “gebruikt wordt als toegangsweg naar Parking C”. In zo’n omstandigheden is het behoorlijk absurd te zeggen dat deze weg al een half mensenleven niet meer zou bestaan.
Habbekrats Aanvankelijk had het Grimbergs schepencollege zich krachtig verzet tegen de Brusselse aanspraken. In een lijvige conclusie van 40 bladzijden hadden de advocaten van het college aangetoond dat de weg helemaal niet in onbruik was. Ze gebruikten daarbij onder meer brieven van buurtbewoners als getuigenis. Toch ging het college plots overstag. Het plooide voor Brussel in ruil voor wat zilverlingen: de weg werd verkocht voor de habbekrats van 150 euro per m², terwijl de reële waarde van de projectgrond zeker viermaal hoger ligt. De buurtbewoners waren dus door het college schaamteloos gebruikt om wat goedkoop geld in het laatje te brengen. Zodra de buit binnen was, liet het gemeentebestuur zijn eigen inwoners vallen als een baksteen. Na de wansmakelijke deal met Brussel had het gemeentebestuur samen met Ghelamco een akkoordconclusie neergelegd waarin uitdrukkelijk bevestigd werd dat de weg wel degelijk al meer dan dertig jaar in onbruik is. Wellicht zou de vrederechter zich neergelegd hebben bij dit akkoord, maar dat was buiten de waard, in casu de buurtbewoners gerekend. Die hadden de lafheid van het gemeentebestuur goed ingeschat en hadden zich op de valreep gemengd in de procedure voor de vrederechter.
niet door de leugens vangen en wees het college publiek terecht. Om de pil voor Brussel en Ghelamco wat te vergulden, wordt het schepencollege nu verplicht de gewone administratieve procedure voor de afschaffing van de buurtweg op gang te trekken.
Maanden onzekerheid Als Ghelamco het spel correct had willen spelen, dan had het deze procedure van meet af aan moeten aanwenden. Iedereen had dit trouwens verwacht. Maar Ghelamco wou tijd winnen via een snelle interventie van de vrederechter, wat dus jammerlijk mislukte. De administratieve procedure die nu gevolgd moet worden voor de afschaffing van de buurtweg duurt normalerwijze vijf tot zes maanden, hetgeen betekent dat ze wellicht pas in het voorjaar van 2017 zal worden afgerond. Pas nadien kunnen de bouw- en de milieuvergunning worden behandeld. Zelfs indien beide vergunningen kort nadien worden afgeleverd, dan nog betekent dit niet dat het stadion meteen kan gebouwd worden: beide vergunningen kunnen met succes betwist worden voor administratieve rechtbanken, zodat Ghelamco en de stad Brussel nog vele maanden van grote onzekerheid voor de boeg hebben.
Alternatief voor Anderlecht Het is die onzekerheid die steeds meer mensen doet twijfelen aan de deelname van Brussel aan het Europees Kampioenschap van 2020. De UEFA heeft al bij herhaling verklaard dat er in 2016 een bouwvergunning moet liggen. Anders dreigt Brussel geschrapt te worden als speelstad. In dat scenario is de kans heel reëel dat er helemaal geen Eurostadion komt.
Fictie doorprikt Ze hadden daarbij beroep gedaan op de Oost-Vlaamse advocaat Jürgen de Staercke, dé autoriteit in Vlaanderen inzake buurtwegen. Zijn argumenten waren van die aard dat de vrederechter de fictie van het akkoord tussen Ghelamco en de gemeente Grimbergen radicaal doorprikte: “Het is totaal onaannemelijk dat in dertig jaar tijd de weg over Parking C geen enkel gebruik meer zou gekend hebben als doorsteekweg voor het voetgangersverkeer”, aldus het vonnis. Bijgevolg wees de vrederechter de “verjaring” scherp van de hand. Het Grimbergse schepencollege staat hierdoor met de billen bloot tegenover zijn inwoners: omwille van een bord linzensoep had het college geprobeerd de vrederechter blaasjes wijs te maken, maar de brave man liet zich
Het bewuste terrein in Neerpede Ook voetbalclub Anderlecht heeft dat intussen begrepen en is al een tijdje op zoek naar een alternatief voor het Eurostadion. Het nieuwe clubbestuur is overigens bevreesd dat het nieuwe nationale stadion (60.000 zitplaatsen!) behoorlijk ongezellig zal zijn wanneer het maar half zou vollopen. Het Vanden Stockstadion biedt plaats aan 21.500 toeschouwers, te weinig voor de ambities van Anderlecht. Maar een verdrievoudiging of zelfs maar een verdubbeling is weinig realistisch. In plaats van een toename van het aantal toeschouwers, zou de
“Actiegroepen” in de touwen Ringland, stRaten-generaal en Ademloos, de actiegroepen die zich al jaren bezighouden met het “Oosterweeldossier” en de derde Schelde-oeververbinding, hebben vorige week een serieuze opdoffer gekregen. Zij liggen in de touwen. Uit een uitgelekt rapport van onderzoeksbureau Transport en Mobility blijkt namelijk dat het voorstel van Ringland om met gescheiden tunnels te werken voor het doorgaand en stedelijk verkeer, onmogelijk uit te voeren is. Het plan blijkt een slag in het water waarmee de publieke opinie nu al jaren zoet gehouden wordt. Manu Claeys en Wim van Hees, die dachten dat zij door de overheid nu ernstig zouden worden genomen, zeggen het spuugzat te zijn. Zij denken dat één of andere partij moedwillig het lek heeft veroorzaakt om hun samenwerking met intendant professor Alexander D’Hooghe te saboteren. Die intendant moet de overkapping van de Ring bestuderen. Claeys geeft nu aan dat hij en de andere actievoerders al langer nieuwe pistes aan het bestuderen zijn. Dat is wat men noemt een slag om de arm houden. Kwestie van een verontschuldiging klaar te hebben voor als het misloopt. Intussen was er een oproep om mensen (liefst 5.000) te vinden die handtekeningen willen verzamelen tegen het BAM-tracé. Daarmee geven de actiegroepen zichzelf
bloot: zij hebben inderdaad geen gratis medewerkers meer van het Vlaams Blok/ Belang, zoals destijds toen zij zich tegen de Lange Wapper keerden. Die gingen tijdens het weekend de straat op, op zoek naar handtekeningen tegen de brug. Van die boer geen eieren meer, zeggen de Belangers nu. Trouwens, er wordt meer en meer teruggekomen op de volksraadpleging die de Lange Wapper in de grond boorde. In een interview in KMO-insider zegt havenschepen Van Peel namelijk dat die brug er allang had gelegen, moest zij niet afgevoerd zijn. De mobiliteitsproblemen zouden dan grotendeels zijn opgelost. Als het van de actiegroepen afhangt, kunnen we nog twintig jaar bezig blijven.
Pagadder
verhuis naar een megalomaan stadion op Parking C ook een daling van de belangstelling en bijgevolg een daling van de inkomsten kunnen veroorzaken. Elk jaar 9 miljoen euro huurgeld pompen in een stadion dat nooit eigendom kan worden van de club, is voor vele bestuursleden bovendien een strategische vergissing. Vorige week raakte bekend dat RSC Anderlecht een reuzengroot terrein heeft aangekocht in Neerpede, vlakbij de gekende skischans nabij de Ring. Dat terrein is groot genoeg om er een prachtig nieuw voetbalstadion te bouwen, op maat van de club, en tevens op het grondgebied van Anderlecht. Volgens verscheidene bronnen is dat ook de achterliggende bedoeling van de aankoop, maar geen enkel Anderlechtbestuurder zal dit vandaag luidop verkondigen. Als Anderlecht inderdaad zou beslissen om een eigen stadion te bouwen in Neerpede, dan zakt de droom van de stad Brussel, Vanhengel en Ghelamco in mekaar. We wensen de bestuurders van Anderlecht voor de komende maanden een vrije geest, een dosis goede moed en veel BL inspiratie toe.
De zelfbedieningspolitiek van de Brusselse PS Na de aanslagen in Zaventem en metrostation Maalbeek had Brussels ministerpresident Rudi Vervoort (PS) het al aangekondigd: Brussel zal meer middelen uittrekken om de (islam)radicalisering in Brussel – die er volgens zijn partij nochtans nooit geweest is – tegen te gaan. En kijk, Rudi houdt woord! Nadat al eerder extra budget werd voorzien om meer parkwachters aan te stellen, wordt nu ook maar liefst twee miljoen euro uitgetrokken om projecten rond “de interculturele dialoog, de diversiteit en de sociale cohesie in het Brussels Gewest” te organiseren. Djembélessen en wijkbarbecues – indien halal – kunnen vanaf nu dus rekenen op de gulle steun van de Brusselse regering. Maar of dit project echt door de regering wordt gedragen, is nog maar de vraag. Want, zo blijkt, de aanvraagformulieren kunnen enkel worden teruggevonden op de persoonlijke webstek van Vervoort en niet op de officiële site van het gewest. De ingediende dossiers moeten ook worden opgestuurd naar het kabinet van Vervoort, die blijkbaar zelf gaat beslissen welk project wel of niet in aanmerking komt. Kortom, onder het mom van ‘deradicalisering’ heeft de Brusselse PS weer een mogelijkheid gevonden om met belastinggeld sinterklaas te spelen voor haar eigen kiespubliek.
Erepenning VKB met wrang smaakje Het Vlaams Komitee Brussel reikt naar jaarlijkse gewoonte binnenkort haar erepenning ‘Albert de Cuyper’ uit. Laureaat dit jaar is de bij Groen in ongenade gevallen oud-politicus Luckas van der Taelen. Geen evidente keuze van het VKB, gezien het vaak nogal on-Vlaamse parcours dat Van der Taelen in het verleden heeft gereden. Zo noemde hij in verband met het Vlaams decreet dat bij de aankoop van een woning voorrang gaf aan mensen met binding met de streek (ingesteld om de verfransing van de brede Vlaamse Rand rond Brussel tegen te gaan) Vlaanderen een Sovjetrepubliek; alsof een voorrang voor Vlamingen een soort van etnische zuivering zou zijn. Ook schreef hij in De Standaard een lang opiniestuk over de Gordel, waarin hij de manifestatie verweet “een romantisch verlangen naar het veilige monoculturele dorp van vroeger” na te streven. Hij vond het beleid dat sinds de jaren zeventig in Vlaams-Brabant werd gevoerd en dat gericht was op het indammen van de verstedelijking en het behoud van grote stukken landbouwgebied rond de hoofdstad totaal achterhaald. Van der Taelen is ten slotte ook de man die in De Morgen VNJ’ers omschreef als “als scouts vermomde skinheads”. Dat Van der Taelen zich vandaag de dag durft af te zetten tegen zowel de ongebreidelde islamisering als de verfransing van Brussel is waar. Maar zijn virulente haat tegenover de Vlaamse Beweging geeft zijn nominatie voor de erepenning van het VKB toch een bijzonder wrange smaak.
Onze naaste buren
Meerwaardebelasting
Den Vaderlandt ghetrouwe
De droom van CD&V, sp.a, Groen en PVDA om de hardwerkende Vlaming verder te plukken (liefst ten voordele van gelukszoekers die nooit één eurocent zullen bijdragen) is al in Nederland verwezenlijkt.
Spaartaks Die afroming van Honoré Gepluimd (herinnert iemand zich noch dat die naam voor het eerst verscheen op een vals biljet van 1.000 frank in de kiescampagne van de liberalen in 1965?) heet in Nederland: vermogensrendementsheffing. Oef, het staat er helemaal op. Nederlanders breken er ook hun tong op; zij spreken van een spaartaks. Het is een echte schande en een regelrechte diefstal die de schatkist jaarlijks wel 4,2 miljard euro oplevert; geld dat natuurlijk node kan gemist worden. De spaartaks komt grofweg gezegd op het volgende neer. Volgens de Nederlandse overheid haalt iedereen op zijn spaargeld en zijn beleggingen een rendement van 4 procent. En daarom wordt er belasting geheven op 30 procent van die 4 procent jaarlijkse winst. Maar, zegt u, wat is dit voor waanzin? De rente op spaargeld bedraagt in Nederland nauwelijks 0,4 procent. Hoe kan je dan doen alsof je 4 procent hebt opgestreken?
100 procent belasting De economische journalist Martin Visser maakte in De Telegraaf een aantal realistische berekeningen op sommen die heus veel lager zijn dan de bedragen op spaarrekeningen van Peeters, Crombez en de rest van het zootje. Hij vertrekt van een spaarboekje met een bedrag van 36.655 euro; dat is nauwelijks een paar duizend euro meer dan het bedrag dat de vieze-
rik Termont door “sponsors” liet betalen voor een snoepreisje naar Cannes. Iedere Vlaming die het geluk heeft om gezond en wel vijftig te worden en al die tijd kon werken, haalt zonder veel problemen dat bedrag. Stel verder dat die Nederlander alleenstaande is zodat 24.437 euro van die 36.655 euro onbelast is. Dat betekent in de praktijk dat de aanslag 146 euro bedraagt. Waarom? Omdat die Nederlander met de huidige rentestand van 0,4 procent slechts 146 euro rente ontvangt op zijn 36.655 euro en men hem of haar niet verder meer kan belasten. Met andere woorden: dit is een 100 procent belasting. Correcter nog zijn de woorden: inbeslagname, onteigening. Natuurlijk kent ook de Nederlandse overheid het probleem, en zeker de liberale regeringspartner is er niet gelukkig mee. Er zijn dus nogal wat voorstellen geformuleerd maar voorlopig wordt daar niets aan gedaan want inmiddels stroomt het geld binnen. Een speciale commissie (commissie Van Dijkhuizen) heeft zich over alternatieven voor een belastingherziening gebogen en noemde intern deze spaartaks “dossier diefstal”.
Achter gesloten deuren Er bestaat in Nederland geen probleem of er is een drukkingsgroep die naar de rechter trekt. Hier is dat de Bond voor Belastingbetalers, die eist dat er een einde komt aan die inbe-
Stadsbestuur in verlegenheid, nogmaals Het nieuws dat de Gentse parkeerboetes onwettig zijn, doet sommigen hopen dat ze hun boete niet moeten betalen. Maar zal het zo’n vaart lopen? Parkeercontroles zijn big business. Een twintigtal mannen en vrouwen van G4S gaat elke dag in zwart uniform de Gentse straten op, op zoek naar auto’s zonder geldig parkeerticket. De stad betaalt de firma hiervoor een slordige twee miljoen euro per jaar, niet weinig. Maar de opbrengst voor de stad is daar een veelvoud van. Straatparkeren leverde vorig jaar bijna acht miljoen euro op voor de stadskas. Dit jaar moeten daar nog enkele miljoentjes bijkomen. Voor elke euro die de stad aan G4S betaalt, krijgt ze er vier terug. Het contract voor het uitvoeren van parkeercontroles is dus eentje waar geen foutjes mogen insluipen, zou je denken. Toch is dat in Gent gebeurd. Het gunnen van het bestek, waarmee de firma G4S de parkeercontroles in de wacht sleepte, dateert van 3 april 2013. Dat contract mag jaar na jaar verlengd worden, binnen een periode van drie jaar. Het schepencollege keurde de laatste verlenging pas goed op 28 mei 2016, bijna twee maanden te laat! Door deze blunder komen de parkeercontroles voor de periode juni 2016 tot en met juni 2017 op losse schroeven te staan. Niemand heeft dit opgemerkt. G4S was al wekenlang parkeerboetes aan het uitdelen door dit te laat ondertekend, dus ongeldig, contract. Geen haan kraaide ernaar. Maar binnen de stedelijk administratie draaiden bepaalde wieltjes langzaam. Halverwege de zomer werd de fout opgemerkt. Wat nu gedaan?
vanaf 1 juni. Alle regels van overheidsopdrachten, vrije concurrentie, toewijzen aan de firma die het hoogste bod doet... lapten de schepenen hiermee aan hun laarzen (bio-sandalen of ander schoeisel). Dat collegebesluit viel op. Het waaide tot bij een journalist van Het Laatste Nieuws. Die blokletterde: “Alle Gentse parkeerboetes sinds 1 juni zijn onwettig.” En daarmee was het hek van de dam. Voor de groene schepen van Mobiliteit is dit bijzonder pijnlijk. Niet alleen omwille van het geknoei van zijn administratie, maar ook omdat de firma G4S bij vele pro-
Onvoorziene omstandigheden Een nieuw bestek uitschrijven en gunnen volgens de regels neemt algauw een paar maanden in beslag. Het schepencollege zag al enkele miljoenen aan parkeergeld aan de neus voorbij gaan. Want wie neemt een ticket als er geen controle is? In zeven haasten werd een nieuw collegebesluit goedgekeurd: wegens “onvoorziene en dringende omstandigheden” kreeg G4S voor een heel jaar de parkeercontroles, met terugwerkende kracht
De Waalse regering wil het 98 hectare grote terrein in Gosselies waar de Caterpillar-productiesite gevestigd is, niet zomaar loslaten. Na de sluiting moet het terrein gebruikt worden voor nieuwe economische activiteiten. Daarover zijn alle Waalse politieke partijen het eens. Al is deze ‘union sacrée’ of politieke godsvrede voor de rest van korte duur.
Wraak De Waalse politici zinnen op wraak. MR-voorzitter Olivier Chastel hield in een interview in Le Soir een gelijkaardig betoog: hij wil nagaan of Caterpillar alle procedures in verband met de aankondiging van de sluiting heeft gerespecteerd. En hij wil dat de bedrijfsgronden zo snel mogelijk, op welke manier ook, in handen van de Waalse regering terechtkomen. Ook al kan de MR - in Wallonië in de oppositie - daar politiek niet meteen veel aan doen. Het is aan de Waalse PS-cdH-regering om de nodige stappen te zetten. Minister-president Paul Magnette (PS) heeft al gewezen op het economische belang van de site. Ze is cruciaal voor de reconversie van de regio. Het gaat om een terrein van 98 hectare, waarvan een kwart bebouwd is. Maar vooral: het ligt logistiek op een interessante plaats. Vlakbij is de Autoroute de Wallonie, de E42. Idem voor
slagname. Vorige week begon daarom in de rechtszaal van Haarlem een proces om een einde aan die toestand te maken. Belastinggeschillen zijn ter wille van de heilige privacy van privépersonen maar ook van bedrijven meestal geheim. Het is dus een gotspe dat niet de opgelichte personen maar de oplichters juridisch misbruik maken van rechtszittingen achter gesloten deuren. In dit geval is het de fiscus die geëist heeft dat er geen toeschouwers aanwezig zijn, want de belastingdiensten willen niet dat Honoré en Honorine Gepluimd te weten komen welke foefjes en regelrechte leugens verteld worden om hen verder uit te persen. Ondanks die deuren kennen we inmiddels al het standpunt van de fiscus. Volgens de belastingambtenaren is een “fictief rendement” van 4 procent ook vandaag nog best haalbaar. Ze hebben nog gelijk ook. Het is inderdaad mogelijk om dat percentage te halen als men alle voorzichtigheid overboord gooit en op de beurs gaat speculeren. Dat men dan ook flink kan verliezen zijn de risico’s van het vak. Met andere woorden, de Nederlandse fiscus vindt dat goede huismoeders en -vaders hun appeltje voor de dorst (of voor een nieuwe auto, een nieuwe keuken of in geval van overlijden als erfenis voor de kinderen) maar moeten beleggen in aandelen. En gaat het mis, dan is het maar zo. Denkt u ook aan die idioot van een Anciaux, die er geen probleem mee heeft dat iemand geen cent nalaat omdat hij alles aan drugs en drank verkwist heeft, maar wel vindt dat mensen niet het recht hebben wat geld te sparen als erfenis voor hun kinderen?
Willem de Prater
gressieven bijzonder slecht ligt. Toen het platform “stop G4S” in 2014 actie voerde aan het stadhuis, verklaarde dezelfde schepen dat hij hun oproep tot een boycot van de firma steunde... Het mobiliteitsbedrijf houdt vol dat alle parkeerboetes blijven gelden. Het is wachten tot iemand naar de rechter stapt om hierover zekerheid te krijgen. Hoe zal een rechter oordelen over de beslissingen van het college? Is een paar maanden zonder inkomsten uit parkeerboetes wel een “dringende en onvoorziene omstandigheid”? Is het dringend als het om miljoenen euro gaat, of om honderdduizenden? Of is een paar honderd euro mislopen al genoeg om het schepencollege de macht te geven elk contract aan een firma naar keuze te gunnen? Is een fout van de eigen administratie (sorry, even niet op de datum gelet) wel een “onvoorziene omstandigheid”?
Personeel Voor burgers is het nogal duidelijk: een stadsbestuur moet zich aan de regels houden. Eigen schuld dikke bult. Een paar maanden zonder parkeercontroles is het einde van de wereld niet. Of dat voor een rechter ook zo duidelijk is, dat is de vraag. Stad Gent heeft een goede vierduizend mensen in dienst; het is de stad met het meeste personeel in verhouding tot de bevolking van heel Vlaanderen (17,1 ambtenaren per duizend Gentenaars, en dit cijfer stijgt jaar na jaar). Vorig jaar betaalde de stad 330 miljoen euro aan lonen en pensioenen. En toch lukt het niet om een belangrijk contract, zoals die van de parkeercontroles, op tijd te verlengen. Het lukt ook niet om die paar facturen terug te vinden waar de Optima-commissie naar zoekt, als bewijs dat de stad betaalde voor de vliegtuigreizen naar Cannes van onze burgemeester en een handvol schepenen. Kwatongen beweren dat er niets te vinden is omdat Optima die vluchten heeft betaald. Met ons goed hart sluiten we niet uit dat de facturen gewoon ergens in een verkeerde kaft gestopt zijn, of, wie weet, op een verkeerde datum werden geboekt. Veel volk op het bureau staat niet synoniem voor goed werk, niet elders en in Gent al helemaal niet.
Mathildis
Het gevecht om het Caterpillar-terrein Het was premier Charles Michel (MR) die als liberaal zeer harde woorden had voor het management van de Amerikaanse producent van graaf- en werfmachines Caterpillar: “Ik zal alles doen om het Caterpillar lastig te maken.” De eerste minister is nog altijd boos dat het management van Caterpillar hem niet op voorhand op de hoogte heeft gebracht van de nakende sluiting van de site in Gosselies bij Charleroi.
7
15 september 2016
de A54 richting Brussel en Antwerpen. In het nochtans nog niet volgebouwde Henegouwen zijn extra bedrijventerreinen meer dan welkom. Alle industriezones in de buurt, namelijk die van Courcelles en Fleurus, zijn verzadigd. Om nieuwe bedrijven aan te trekken, zijn dus terreinen nodig. Vraag is hoe de Waalse regering de ‘controle’ kan verwerven over de Caterpillar-site. Als men van Namen tot Brussel zegt dat het een harde strijd zal worden, en dat men Caterpillar wil doen betalen, dan zal dat niet gemakkelijk gaan. De politici spreken over het uitputten van alle politieke mogelijkheden, maar vooralsnog is onduidelijk hoe dat zou moeten gebeuren.
Links opbod De extreemlinkse PTB van Raoul Hedebouw, die electoraal de wind in de zeilen heeft, pleit zowaar voor een onteigening van de bedrijventerreinen. Kortom, de Waalse regering moet de site aanslaan. Het past in het verhaal dat Caterpillar moet betalen voor de sluiting. De wanhoop bij de andere politici is zo groot dat ze voor een deel meegaan in de analyse van Hedebouw. Zelfs MR-voorzitter Olivier Chastel liet deze piste open, al zei hij er direct bij “dat we geen privé-eigendom kunnen aanslaan zoals dat in communistisch China of Rusland gebeurd
Li bia bouquet is.” Het was zowaar Eric Massin, voorzitter van de PS van Charleroi, die tot kalmte opriep: “Zelfs als men een argument van publiek nut aanvoert, is het niet evident dat een terrein zomaar wordt aangeslagen of genationaliseerd.” Overigens, zo’n onteigening zou zeer slecht zijn voor het imago van Wallonië als investeringsregio. Bij de PS zijn ze als de dood voor het linkse opbod van de PTB. Daar kan de partij van Di Rupo niet tegenop. In het verzet tegen Caterpillar is er nu sprake van een ‘union sacrée’, maar daar lijken al aardig wat scheurtjes in te komen. Volkstribuun Hedebouw gaf op maandag 5 september, drie dagen na de aankondiging van de sluiting, al steken naar de PS: “Voor het eerst sinds lang zie ik PS-mandatarissen op het terrein, bij de arbeiders. Dat was lang geleden.” Antwoord van Carolo-PS’er Eric Massin: “Ik was twintig jaar geleden in Clabecq toen men het bedrijf wou sluiten. Ik ben altijd op het terrein aanwezig geweest. Misschien niet voor de camera’s en ook niet altijd bij de stakingspiketten. Maar achter de schermen heb ik de belangen van de werkgever altijd verdedigd. Wat ik nu ook zal doen.” Antwoord van Hedebouw: “De PS denkt al in termen van het post-Caterpillar-tijdperk, aan de reconversie dus. Wij willen onze spierballen laten rollen en Caterpillar doen betalen.” Reactie van de PS: de PTB isoleert zich hiermee. Of hoe de grootste Waalse herstructurering van het jaar al snel verzandt in een partijpolitiek steekspel. Picard
8
De wereld rond
15 september 2016
Toekomst Hongkong roept vragen op Gemopper over de Chinese opstelling in Hongkong mag dan al niet nieuw zijn, toch gaf de recente verkiezingsuitslag een meer uitgesproken politiek gelaat aan de ontevredenheid. Reactie volgt op actie, klinkt het bij waarnemers. Of nog scherper: China schiet zichzelf in de voet. De manier waarop de Volksrepubliek de komende jaren met het dossier Hongkong zal omspringen wordt een belangrijke lakmoesproef. Officieel heet de plek de Speciale Administratieve Regio Hongkong van de Volksrepubliek China, maar laten we het simpelweg bij Hongkong houden. In oppervlakte vergelijkbaar met Waals-Brabant, alleen bestaat het uit 236 eilanden en telt het oord meer dan 7 miljoen inwoners, zo’n 18 keer meer dan er in voormelde provincie wonen. En wellicht wordt het al iets langer bewoond dan het glooiend gebied tussen Ter Hulpen en de poorten van Namen. Vondsten wijzen op menselijk aanwezigheid 5.000 jaar geleden, het neolithicum voor de liefhebbers dus. De eerste aanwezigheid van de Britse OostIndische Compagnie gaat dan weer terug tot 1699 en in 1821 werd Hongkong dé haven waar het opium verscheept werd. De diplomatieke relaties van Londen met de Chinezen waren vrij slecht in die jaren en na de eerste opiumoorlog in 1842 werd het Chinese Keizerrijk gedwongen de plek over te dragen aan de Britten. Het bevolkingspeil klokte af op amper 7.000. Uiteindelijk zou het verdere statuut van de Kroonkolonie door een Verdrag van 1898 geregeld worden. Het werd ontegenspreke-
lijk Brits grondgebied, zij het voor een periode van 99 jaar. Ad aeternae dachten velen, maar dat was zonder de waard – de Chinezen – gerekend. Tijdens de Thatcher-jaren liet Peking verstaan de concessie niet te willen verlengen, wat in december 1984 tot een akkoord zou leiden. Uiteindelijk zou op 1 juli 1997 de overdracht plaatsvinden en onder het oog van de laatste Britse gouverneur Chris Patten (deze Tory zou later Europees Commissaris worden en staat vandaag aan het hoofd van de BBC) en Prins Charles werd de Union Jack gestreken. Hongkong zou een apart statuut krijgen, het werd de idee van ‘één land, twee systemen’, zij het voor 50 jaar. Van dan af vervallen alle bijzondere regels en gaat de stadstaat onherroepelijk op in de Volksrepubliek, ongeacht het regime dat er in 2047 de lakens uitdeelt. En dat is een perspectief dat velen vrezen.
G20 Even voelde de Chinese leider Xi zich een échte wereldleider. Als hoofd van een van de grootste economieën ter wereld was hij gastheer van de G20. Een voor een verschenen zijn collega’s voor hem, schudden hem de hand om terug te verdwijnen. Het was de eerste keer dat deze rol China te beurt viel, en Peking liet de propagandistische opportuniteiten niet liggen. De pret kon niet op, jammer genoeg was er...Hongkong en de verkiezingen aldaar. Beweren dat dit resultaat de G20-evenementen overschaduwde is wat overroepen, maar dat het een dissonante klank, was is onmiskenbaar. In het plaatselijk parlement werden namelijk zes leden verkozen die een meer onafhankelijke rol voor Hongkong zien.
Diplomatieke valies Over hoe ver dit moet gaan verschillen de meningen onderling, maar de richting waarnaar het uitmoet is duidelijk. Cijfermatig lijkt het best mee te vallen. Want met zes op een totaal van zeventig verkozenen, blijf je onder de 10% grens. De onderliggende realiteit oogt echter anders. Amper dertig van deze mandaten zijn het voorwerp van een stembusslag, de overige worden op corportaristische leest gecoöpteerd. En die zes dissidenten moeten precies in die groep van dertig geplaatst worden. Voor het eerst sinds Peking de regering van de Dalai Lama in 1959 ontmantelde, zie je “separatistische krachten” in een politieke instelling opduiken. Het protest van de zogenaamde ‘localisten’ is niet nieuw. Enkele jaren geleden al gingen ze voor het eerst de straat op. Sindsdien verscherpte hun toon en kreeg het protest dus ook een meer electorale invulling.
Voorbeeld Tibet Hongkong is een plek waar meer vrijheden bestaan dan elders in de Volksrepubliek, dat is de essentie van het akkoord met Londen. Systematisch trachtte Peking deze in te perken, of op zijn minst minimalistisch te interpreteren. En naarmate de stem van die ‘localisten’ luider weerklonk, stak het Chinese regime een tandje bij. Er bestaan vele vragen over hoe die houding de komende maanden zal evolueren. Want als niet onmiddellijk gevreesd wordt voor een hardhandige aanpak zoals in Tibet of Xinjang, is de verwachting dat de duimschroeven verder aangedraaid zullen worden terecht. En dit gebeurt anno 2016. 2047 lijkt dichter dan ooit. Michaël Vandamme
Buitenlands spervuur Twee dagen Voor een synagoge in Marseille kon een bomauto vol gasflessen onschadelijk gemaakt worden. Hij was voorzien een boobytrap. Ook bij de Notre-Dame de Paris werden moslims onderschept met een auto vol gasflessen. Eén van de vrouwelijke arrestanten was de “verloofde” van de terrorist die in Rouen een priester vermoordde. In Servië viel een jihadist politiemannen aan met een machete. Men heeft nu ontdekt dat dertig tot veertig medeplichtigen van de jihadisten die op 13 november in Bataclan en elders in Parijs massamoorden pleegden, nog altijd voortvluchtig zijn. In Kenya vielen drie moslimvrouwen in niqabs een politiestation aan met messen en molotovcocktails. Tijdens een vlucht van Londen naar Venetië werden honderden toeristen, onder wie vele kinderen, twee uur lang geterroriseerd door een moslim die voortdurend schreeuwde “Allahu akhbar!”, “We gaan allemaal sterven!”, “Death is coming!”. Het ging om een immigrant die werd uitgewezen. Geen van de begeleiders van het Home Office durfde hem het zwijgen opleggen. Hij kreeg zelfs geen mep. In Australië stak een door IS geïnspireerde moslim een oude man neer die zijn hond uitliet, en viel daarna met zijn mes twee politiemannen aan. Tweehonderd katholieken die op Java een
Hotels en restaurants waar Vlamingen thuis zijn
Hotels en en Hotels restaurants waar waar restaurants Vlamingen thuis thuis zijn zijn Vlamingen Verliefd op op de de natuur-? natuur-? Verliefd Kom ze ze eens eens proeven proeven te te Achouffe-! Achouffe-! Kom
HOTEL HOTEL
Achouffe 19 19 -- 6666 6666 Houffalize Houffalize Achouffe
De keuken keukenNu is enkel enkel open voor voor hotelgasten hotelgasten ook restaurant De is open TeMiddagmenu bereiken via via Namen, Marche, Laroche reeds te verkrijgen vanafLaroche E19,50 Te bereiken Namen, Marche, gesloten op donderdagmiddag richtingKeuken Houffalize (afslag Nadrin) of of via via Luik Luik richting Houffalize (afslag Nadrin)
Wij zijn Vlaamstalig Tel. 061-28 061-28 81 82 82 Fax 061-28 061-28 90 90 82 82 Tel. 81 -- Fax Tel. 061-28 81zijn 82 Nederlandstalig-!) www.lespine.be (Wij (Wij zijn Nederlandstalig-!) Heerlijk aan de kust nu!
dodenmis bijwoonden, werden uit de kerk verjaagd door een meute moslims. Een overzicht van een week islamitische verdraagzaamheid? Nee, enkel een overzicht van de dagen 10 en 11 september.
Magazine Een nieuw propagandamagazine van IS roept alle moslims op “ongelovige” tieners die spelen of aan sport doen in parken, te vermoorden. Men citeert uitvoerig uit de Koran en de sunna om te bewijzen dat niet alleen ongelovige soldaten, politiemensen, rechters en politici gedood mogen worden, maar àlle “kaffirs”. Het internetmagazine verschijnt in het Engels, Turks, Duits, Frans, Indonesisch, Russisch, Oeigoers en het Pashtoen, de taal van de Pathanen in Afghanistan en Pakistan.
Cartoonboek zonder cartoons Toen Yale University Press het boek “The Cartoons That Shook the World” uitgaf, over de Deense Mohammedcartoons en de wereldwijde golf van terreur en intimidatie die daarop volgde, werd de publicatie niet opgeschort. Maar het boek verscheen wel zonder één van de omstreden cartoons en zonder één van de andere afbeeldingen van Mohammed die er oorspronkelijk in waren voorzien. Hoe lafheid, zelfcensuur en belachelijkheid hand in hand kunnen gaan.
Linkse brandstichters Niet alleen moslims plegen aanslagen. In Duitsland zijn ook linkse terroristen actief. Het is nog niet de RAF, die mensen vermoordde. Tot nu toe veroorzaakten deze extremisten alleen materiële schade. Onlangs staken zij nabij het hoofdstation in Maagdenburg achttien dienstauto’s van de politie en van de Duitse Spoorwegen in brand. Ook in Leipzig en Berlijn is die gewelddadige linkse scène actief. Zij viseren niet alleen politie- en overheidsdiensten, maar ook politieke tegenstanders. In januari staken zij een dozijn auto’s in brand van mensen die deelnamen aan de betoging van Pegida. Vorig jaar brandde de auto van AfD-kopstuk en Europarlementslid Beatrix von Storch uit na een aanslag, en in 2014 die van de conservatieve publicist Gunnar Schupelius. In Leipzig werden gebouwen in brand gestoken van een firma die geleid werd door Frauke Petry. Ook vele secretariaten van AfD werden het doelwit van brandaanslagen.
Pyrrhus in Niedersaksen Na de overwinning van AfD in Meckelenburg-Vorpommeren waren de verwachtingen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Niedersaksen hooggespannen. AfD deed daar voor het eerst mee aan die “Kommunalwahlen” en behaalde onmiddellijk 7,8 procent. Heel behoorlijk voor een beginneling, maar teleurstellend in vergelijking met de verwachtingen en de peilingen.
Volgens Het Laatste Nieuws had de CDU in Nedersaksen “overtuigend gewonnen”, maar dat is een schaamteloze leugen. Bij de landsdagverkiezingen in 2003 haalde de partij nog bijna een absolute meerderheid, met 48,3 procent. In 2008 zakte ze af tot 42,5 procent, bij gemeenteraadsverkiezingen van 2011 haalde ze nog 37,8 procent en nu nog maar 34,4 procent. Een hele reeks overtuigende overwinningen dus. Zoals de Griekse generaal Pyrrhus zei na de slag bij Asculum: “Als we nog zo’n veldslag winnen, zullen we eraan ten onder gaan.” Wat ten slotte inderdaad gebeurde. Ook nu haalden de FDP en Die Linke in Niedersachsen de kiesdrempel niet. De Grünen en de socialisten leden ook beduidende verliezen. Maar ondanks dit alles: als er zelfs na de door Merkel ontketende invasie van 2015 nog altijd zoveel Duitsers op pro-immigratiepartijen blijven stemmen, dan wijst dat op een diepliggende politieke, psychologische en culturele verlamming. Een verlamming die wel eens tot de dood zou kunnen leiden. En dat geldt niet alleen voor de Duitsers, maar voor bijna alle West-Europese naties.
Agentes in boerka? Soms overtreft de werkelijkheid alle fictie. Enkele Britse kranten citeerden een politiefunctionaris van de West Midlands Police in Engeland die openhartig kwam melden dat er in zijn korps serieus over gedacht werd om de boerka als uniform toe te laten. Dat zou volgens de politietop in West Midlands nodig zijn om aan 30 procent agenten te komen uit allochtone bevolkingsgroepen. Velen die het bericht lazen, konden het maar moeilijk geloven, en dachten dat het om een grap ging. Maar de Chief Constable meende het blijkbaar écht. “Op dit moment hebben we nog geen enkele vraag gekregen van potentiële rekruten die erom vragen een boerka te mogen dragen, maar als die vraag er komt, zullen we het overwegen.” Wie denkt dat agentes in boerka er in de praktijk nooit zullen komen, moet weten dat ze in Groot-Brittannië nochtans goed op weg zijn. Al langer mogen sikhs bij de politie hun tulband ophouden, en ondertussen is ook de
hijab ‘goed ingeburgerd’. Dus over enkele jaren toch maar niet schrikken als u in Engeland door een wandelende tent wordt aangemaand aan de linkerkant van de weg te rijden.
Islamcriticus gecensureerd De Egyptische auteur Abdel-Samad was in zijn jeugd lid van de Moslimbroeders, maar hij stapte eruit omdat hij de vernederingen en de indoctrinatie niet kon aanvaarden. Nu is hij 46. Hij is gehuwd met een Deense en hij werkt voor het Instituut voor Joodse Geschiedenis en Cultuur (!) aan de universiteit in München. In 2010 haalde zijn eerste boek, “Der Untergang der islamischen Welt – Eine Prognose” in Duitsland onmiddellijk de bestsellerlijsten, net zoals zijn recente boek “Der Islamische Faschismus: Eine Analyse”. Het werd in het Engels vertaald en in de VS uitgebracht door de grote uitgeverij Prometheus Books. Maar in Frankrijk sloeg de censuur toe. De rechten voor de Franse vertaling waren al verworven door uitgeverij Piranha en er was zelfs al een publicatiedatum voorzien. Maar toen ging de uitgever door de knieën en schortte de publicatie op. Eerst om veiligheidsredenen, daarna zogezegd om niet “in de kaart te spelen van extreemrechts”. Intussen leeft Adel-Samad onder permanente politiebescherming: er is een fatwa tegen hem uitgevaardigd.
Chantage De Amerikaanse schrijfster Sherry Jones ondervond dezelfde ellende met haar boek “The Jewel of Medina”, een biografische roman over Aïsja, het kindvrouwtje van profeet Mohammed. De beroemde uitgeverij Random House had haar al een voorschot betaald en was al begonnen met een grootscheepse promotiecampagne. Maar plots krabbelde Random House terug, uit vrees voor islamitische wraakacties. Sherry Jones vond een nieuwe uitgeverij in Londen. Maar die schortte de publicatie ook op, na een aanslag met brandbommen. Ten slotte werd het boek voor het eerst uitgegeven en verkocht in… Servië. Pas nadien kwam het ook in de VS, Denemarken, Duitsland en Italië op de markt.
Het nabije buitenland Hollande start de campagne Tijdens een toespraak voor een links publiek heeft president François Hollande in omfloerste termen bekendgemaakt dat hij kandidaat is voor de presidentsverkiezingen van 2017. En dat hij die kan winnen. Zijn strategie is dezelfde als in 2012: Hollande stelt geen programma voor. Hij profileert zich als het tegengewicht voor zijn voorganger Nicolas Sarkozy. De president hield zijn betoog tijdens een lezing van de Fondation Jean Jaurès, een openlijk PS-gezinde organisatie. Hij pleitte voor het behoud van de rechtsstaat en het bestaande sociale model. De pose, de houding, de woorden,…. Voor veel politieke waarnemers was het evident: Hollande is in campagnemodus voor de presidentsverkiezingen van 2017 gestapt. Zijn entourage heeft hem verteld dat hij niet te lang meer mag wachten, want ter linkerzijde is het aantal kandidaten voor het hoogste ambt amper nog bij te houden: Emmanuel Macron, Arnaud Montebourg, Benoît Hamon, Cécile Duflot,…. Hollande kon niet achterblijven. Zeker omdat de peilingen zeer verontrustend zijn. Volgens een recente opiniepeiling zou de uittredende president vandaag in de peilingen slechts op de vierde of zelfs vijfde plaats staan. FN-voorzitster Marine Le Pen, Les Républicains-kopstukken Nicolas Sarkozy en Alain Juppé, de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon, de mossel-noch-vis centrumlinkse Emmanuel Macron: allemaal doen ze in de peilingen beter dan François Hollande.
Zoals in 2012 Vandaar dat de president de tijd rijp achtte om zelf controle te krijgen over de campagne. En dat deed hij dus in de ‘Salle Wagram’ in Parijs. Zijn betoog voor het behoud van de rechts-
Si la France m’était contée staat en het sociaal model was echter geen inhoudelijk betoog. Al snel verschoof de aandacht naar de gedoodverfde favoriet van Les Républicains: Nicolas Sarkzoy. Die ex-president mag op basis van de peilingen nog altijd de nummer twee zijn achter Alain Juppé, ‘Sarko’ is aan een inhaalbeweging bezig. In 2012 won Hollande de verkiezingen op basis van een anti-Sarkozycampagne. In 2017 hoopt hij hetzelfde te doen. De modale Fransman moet niet weten van Sarkozy, denkt Hollande. Een ander element dat hem kan helpen, is de dalende werkloosheid. Jarenlang heeft Hollande gezegd dat hij zich enkel kandidaat zou stellen indien de werkloosheid daalde. Elk jaar nam het aantal werklozen toe. Een trend die nu gekeerd lijkt. Al heeft de president zelf daar weinig verdienste aan. Hij surft mee op de golf van een algemeen Europees economisch herstel. Het is bovendien duidelijk dat Hollande deze economisch positieve cijfers zal gebruiken in de campagne. In 2012 viel hij nog de financiële wereld aan. Het was zijn belangrijkste vijand, zei Hollande. Nu kiest hij voor een eerder sociaaldemocratisch discours. Een manier ook om zijn grote concurrent op links, exminister van Economie Emmanuel Macron, het gras voor de voeten weg te maaien.
Een cadeau voor Sarkozy Hollande is ervan overtuigd dat hij Sarkozy in een rechtstreeks duel zal verslaan. Die kans is volgens hem reëel, aangezien Hollande dan de centrumkiezer zal aantrekken terwijl Sarkozy in de tweede ronde een beroep zal moeten doen op de FN-kiezers, die zich echter door hem bedrogen voelen. Maar daar ligt ook net het probleem voor Hollande. FN-voorzitter Marine Le Pen is zo populair geworden dat het bijna onmo-
Verwarde personen in Engeland en Australië
Bondi, iets buiten Sydney, genoemd. Ook Brunswick, een linkse wijk in Melbourne, wordt vermeld. Aanslagen op operagebouwen en concertzalen zijn eveneens in trek. Intussen wordt een vers blik ‘experten’ opengetrokken en op de bevolking losgelaten. Zo weet professor Greg Barton, van de zelfverklaarde progressieve Deakin University, te melden dat de dreiging in Australië helemaal niet toeneemt.
Propaganda van Islamitische Staat
Desalniettemin nemen de eenzame, geïsoleerde gevallen een hoge vlucht. Zo werd Sevdet Besim, een geradicaliseerde moslim van amper negentien jaar, kort geleden veroordeeld tot een lange gevangenisstraf. Besim wilde een grootschalige aanslag plegen, met explosieven. Ook andere tieners werden in beschuldiging gesteld. Haran Causevic en Mehran Azami waren als kompanen in de weer met het smokkelen van wapens en explosieven. In het kader van hetzelfde onderzoek werd een amper veertienjarige snotaap veroordeeld tot vijf jaar cel. De moslim die in Groot-Brittannië verbleef, zat namelijk in hetzelfde complot als de andere kerels en wilde zich gezellig gaan opblazen. De aanslag op de Anzac Parade - op 25 april, ter herdenking van de gesneuvelde Australische soldaten - werd uiteindelijk verijdeld. Het is hallucinant. Te weten dat overal in de westerse wereld tikkende tijdbommen rondlopen. Wie op de trein of tram obscure moslimjongeren wat nors aankijkt, wordt neergesabeld als racist en xenofoob. Echter, in de huidige omstandigheden is de argwaan zonder twijfel gerechtvaardigd. Ondertussen zijn klassieke media overal druk in de weer om zoveel mogelijk aanslagen, door ‘lone wolfs’ gepleegd, uit de berichtenstroom te houden of te verdraaien. Volgens de media, die handig geholpen
Minderjarige terroristen
Wanneer komen er diepe scheuren in het AfD? De deelstaatverkiezingen in de landelijke streek Mecklenburg-Vorpommern - jarenlang verstopt voor Vlaamse ogen want te ver en te onbekend - betekenden een doorbraak van Alternative für Deutschland. De partij haalde indrukwekkend, vanuit het niets, meer dan 20 procent van de stemmen. AfD schudt het politieke landschap in Duitsland op. Dat is winst voor een ernstig debat over de immigratie, de politiek van CDU en SPD en de toekomst van de Europese Unie. AfD bestond vier jaar geleden niet eens. Meteen is AfD dé uitdager bij de parlementaire verkiezingen van de herfst 2017. Toen de Muur amper opgeruimd was, stond ik voor het bescheiden politieke kantoortje van volksvertegenwoordiger Angela Merkel in Stralsund, een stadje dat door vijftig jaar verwaarlozing in de DDR leek op een gat uit 1945 waar de Russen pas voorbijgetrokken waren. In dat kantoortje zal geen gifbeker gedronken zijn, wel een slok azijn. Merkel was eerlijk en fair en noemt zich ook verantwoordelijk voor de anti-CDU-stemmen. Bovendien bekende zij dat de uitslag te maken heeft met de vluchtelingenstroom, maar dat zij geen reden ziet om haar ‘Wir schaffen das’ om te gooien. Lef heeft das Mädchen wel.
Gelukzoekers Je hoeft geen politoloog te zijn, want de praktijk toont het slag om slinger. Partijen die vanuit het niets snel groeien, trekken gelukzoekers, kwakzalvers, radeloze overlopers en dikke nekken aan die elders nooit aan hun trekken kwamen en nu de kans schoon zien om op die kar te springen. Lijst Dedecker was een voorbeeld, N-VA is een voorbeeld. AfD is een protestpartij,
Salan
engeland worden door verraders uit de wereld van politiek en justitie, gaat het immers niet langer om moslimterroristen. Steevast blijken de islamitische tijdbommen een psychiatrisch verleden te hebben en zijn zij ‘verwarde personen’. Zo ging het ook in december 2014. Of zijn we al vergeten dat toen Mohammed Hassan Manteghi Borujerd (door de media steeds opzettelijk verbasterd tot Man Horan Monis) in Sydney bijna een dag lang de klanten van een koffiebar gegijzeld hield? Twee gijzelaars kwamen om. Iedereen wist dat het om een islamitische radicaal ging. Toch hielden media en politie vol dat de “motieven van de dader niet duidelijk waren”. Hassan Manteghi Borujerd bleek te zwaaien met een vlag van Islamitische Staat, niet omdat hij aanhanger was van het kalifaat, maar wel omdat de arme man ‘verward’ bleek te zijn. Volgens ‘experten’ was de islamist “geen terrorist, maar louter iemand met mentale problemen”.
Overal labiele personen Wel, dan is het verdomd opvallend hoeveel ‘verwarde’ personen er tegenwoordig overal in de westerse wereld rondlopen. Als het werkelijk om arme drommels gaat met mentale problemen, dan stellen wij voor dat we die instabiele figuren meteen en massaal colloqueren. En als linkse wereldverbeteraars die lui op het rechte pad willen krijgen, dan suggereren wij een aanpak zoals met de zotten in Geel gebeurt: laat de liefhebbers van de multicultuur die labiele lui op zondag gezellig in huis nemen. En geef de andere burgers, vrij naar Paul Beliën, het recht om zich intussen te bewapenen tegen de islamitische waanzin die nog komen gaat. Want, zoals Malcolm Turnbull, de Australische Prime Minister, vorige vrijdag zei: “De dreiging is nabij en zeer reëel.” LvS
Bei uns in Deutschland
zoals die twee Vlaamse partijen, en de spanningen zullen toenemen tussen de stichters en de opportunisten. Eveneens en vooral omdat er jobs te verdelen zijn en dan steken moddervlagen op. AfD zit nu in negen van de zestien deelstaatparlementen. Nergens oefent de partij mee de macht uit. Een cordon sanitaire bestaat, zonder afgekondigd te zijn, en wie dat wil doorbreken, krijgt afval over de kop uitgekieperd. Een voormalige campagnechef van de CDU piepte voor twee weken over het doorbreken van het taboe om AfD uit te sluiten van coalities, waarop Der Tagesspiegel, een linkse Berlijnse krant, het idee meteen “obsceen” noemde. Of AfD dat zou wensen, is een andere kwestie. Het Vlaams Belang dankte in het verleden haar succes aan een principiële houding die compromissen uitsloot. AfD zal zich niet als “juniorpartner” willen laten oppeuzelen en wacht tot het sterker is. Als de partij in Mecklenburg-Vorpommern de grootste was geworden, zoals een peiling had aangegeven, dan had zij geen bestuursverantwoordelijkheid kunnen afwijzen of het verwijt zou volgen dat zij wel luid kraait, maar geen moed heeft en haar kiezers verraadt. AfD kan minstens tot einde 2017 haar positie als buitenstaander veiligstellen en achter die genoeglijke wal machtiger worden. Alexander Gauland, van de pragmatische vleugel in de partij en voordien veertig jaar lid van CDU, liet op een partijcongres in het voorjaar horen dat meeregeren kan, in de “verre toekomst”. Politieke commentatoren, peilers en profs in de politieke wetenschappen zitten aan hun computerscherm of achter hun bureau aan een universiteit. Die zien niet of slecht wat er aan de basis leeft. Correspondenten die door het slijk willen lopen bij de mensen zijn bijgevolg een meer dan nuttige aanvulling
FRANKRIJK
gelijk is dat ze in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen geen 20 procent haalt. Dat cijfer is voldoende voor een ticket voor de tweede ronde. Een echt duel Hollande-Sarkozy komt er dan wellicht niet. Hollande mag dan wel impliciet de campagne gestart hebben en hopen dat hij kan profiteren van zijn sterkte als campagnebeest, Nicolas Sarkozy is dat ook. De ex-president is volgens de peilingen binnen Les Républicains aan een opmars bezig, maar tal van partijkopstukken zien toch nog altijd liever Alain Juppé als kandidaat. Van de acht kandidaten voor de voorverkiezingen bij Les Républicains zal het gros van zij die uitgeschakeld zijn in de eerste ronde in de tweede ronde voor Juppé kiezen. Al houdt Hollande geen rekening meer met Juppé: “Hij zegt niets. Hij is passé.” De meer prominente rol van Hollande in de campagne kan weliswaar een voordeel worden voor Sarkozy. De ex-president zegt het zelf: “De voorbije maanden kreeg ik kritiek van de eerste minister, van de minister van Binnenlandse Zaken en van de president van de Republiek. Zeer goed. Dat plaatst mij in het centrum van het debat.” Kortom, de aandacht zal de komende weken in de aanloop naar de rechtse voorverkiezingen verschuiven naar de rivaliteit tussen Hollande en Sarkozy. De andere kandidaten zullen veel moeite moeten doen om zich in het debat te wringen. Sarkozy zei het al tegen zijn entourage: “Ik heb ervaring in zo’n duel. Ik kan winnen.” Hollande hield zijn toespraak in de Parijse zaal Wagram, genoemd naar de slag van 1809 die Napoleon won tegen de Oostenrijkers. Zoals Le Figaro terecht stelde: drie jaar later volgde een nederlaag aan de Wit-Russische Berezina…
Right or wrong
U zult het al wel gemerkt hebben: het is vanwege de politiek correcte gedachtepolitie heden verboden om over terroristische aanslagen te spreken. De term ‘islamterrorisme’, of ‘moslimterrorisme’, was uiteraard al veel langer uit den boze. Bij alle bloedige calamiteiten gaat het tegenwoordig om ‘verwarde personen’ of ‘mensen met een psychiatrisch verleden’. Hoe aandoenlijk. Wie een minimum aan gezond verstand bezit, weet echter beter. Somtijds maken we in deze rubriek een zijsprong en verruimen we ons blikveld tot de gehele Commonwealth. Ook Australië ontsnapt niet aan – de aanhoudende dreiging van – het moslimterrorisme. In Sydney ging een zogenaamde ‘lone wolf’ op wandel en stak er zaterdag een vijftiger neer. Het slachtoffer werd in kritieke toestand overgebracht naar een ziekenhuis. De dader bleek een jonge kerel van begin de twintig te zijn. Volgens de politie stond hij bekend omwille van zijn ‘religieuze denkbeelden’. We horen het u al denken: “Het zal vast weer een hysterische christen of een zenboeddhist geweest zijn!” Vorige week donderdag pakte de politie in Sydney een moslim op die er mee dreigde gebouwen op te blazen. De recente gebeurtenissen hebben het terrorismedebat in Australië opnieuw aangezwengeld. Sinds begin september doet een nieuw magazine van Islamitische Staat de ronde. In het propagandablad ‘Rumiyah’ worden moslims opgeroepen om overal ‘Down Under’ weerloze burgers af te slachten. “Vergiftig hen, schiet hen neer, steek hen neer, rijd hen omver met voertuigen”, klinkt de oproep. Specifiek maant IS haar sympathisanten aan om toe te slaan op publieke plaatsen. Zo wordt het strand van
9
15 september 2016
DUITSLAND
op het zicht op de werkelijkheid. Dat deed Juurd Eijsvogel van NRC Handelsblad.
Boer Kurth Eijsvogel bracht voor de stembusslag in Mecklenburg-Vorpommern een bezoek aan boer Hartwig Kurth. Elf jaar was die toen hij zijn eerste politieke ervaring opdeed. De boerenzoon en kind van de DDR vertelde, in Nossentiner Hütte, een dorp in het noordoosten van Duitsland waar hij tussen de sparren en de weilanden is opgegroeid, hoe de Socialistische Lente de familie onterfde. Door een gedwongen collectivisering werden de boeren onteigend en hun bedrijven samengevoegd. Op een dag kwamen de “Genossen” bij zijn ouders het vee uit de stal halen en de hele familie zat aan de keukentafel te huilen. Kurth: “Voor het eerst heb ik ervaren hoe hard en onrechtvaardig de politiek kan zijn.” Boer Kurth is AfD’er, en hij oordeelt dat conservatisme goed is voor Duitsland en Europa. “Dies ist unser Land” stond op de AfD-verkiezingsborden met het portret van Hartwig Kurth, landbouwer en doctor. Met de slogan worden niet in de eerste plaats de akkers en de weilanden bedoelt, wel “ons land” dat vandaag rond 81 miljoen inwoners telt, waarvan 15 miljoen met een immigratieachtergrond. De politieke drijfveren van Kurth, in het moslimvrije prutsdorp, zijn niet de islam of vluchtelingen, wel de politieke en bestuurlijke cultuur in zijn deelstaat, Duitsland en Europa. De oorspronkelijke tegenpolen, CDU en SPD, werken samen in coalities en hun waarden zijn versmolten. Inhoudelijk vormen zij één partij en zetten zij een neus naar de kiezers door hen te verraden zodra zij hun stembiljet in de urnen hebben gedropt. Kurt Ruegen
10
Beeldspraak
15 september 2016
medialand
Film
Björn verbannen naar de VS
Overbodige remake
We hadden verleden week onze kopij al ingediend toen ons het (heuglijke) nieuws bereikte dat Björn Soenens als hoofd van Het Journaal zijn biezen mocht pakken, en voortaan vervangen wordt door Inge Vrancken. Algemeen hoofdredacteur Liesbet Vrieleman gaat er duidelijk met de grove borstel door, en “constructieve” Björn mag zich voortaan weer voltijds op de Verenigde Staten concentreren. Sommige commentaren op de vervanging van Björn Soenens hebben we toch met een glimlach rond de mond gelezen. Moeten we nu echt geloven dat het Björn Soenens was die onverbiddelijk weg wou, en dat Liesbet Vrieleman wekenlang bij hem op kantoor op haar blote knieën heeft zitten smeken of hij echt niet hoofdredacteur wou blijven? Andere commentaren hadden het dan weer over de “persoonlijkheid” van Björn Soenens, en dat die iets met de vervanging te maken zou kunnen hebben. Zo bijvoorbeeld dat Soenens een tikkeltje ijdel zou zijn, wat af en toe al eens tot uiting kwam op Twitter. Quoi? Soenens un peu ijdel? Dat was ons echt nog nooit opgevallen. En dat dàt zijn functie af en toe schade zou berokkend hebben? We zouden niet weten hoe. Maar een mens leert dus iedere week bij.
Ben Hur
Steven Samyn, van alle markten thuis Opvallende nieuwe verschijning in de hoofdredactie van de VRT-nieuwsdienst: Steven Samyn. Ooit gestart bij De Tijd, dan overgestapt naar De Standaard, vervolgens actief bij De Morgen, dan terug naar De Tijd, gaat hij het nu eens bij de VRT proberen. Wij hoorden kwatongen al beweren dat Steven Samyns cv toch wel treffend aantoont dat de media in Vlaanderen eigenlijk één pot nat zijn. Wij zijn het echter met die kwatongen bijzonder oneens: die Steven Samyn is gewoon een klasbak buiten categorie, die van alle markten thuis is en in elke biotoop het beste van zichzelf weet te geven. En hebben wij nu geluk dat hij bij de openbare omroep met onze belastingcentjes uitgerekend de televisieduiding zal mogen gaan verzorgen!
De Standaard interviewt We hadden het verleden week al over de vijandige toon die Fons Duchateau van de N-VA te beurt viel in een interview met De Standaard. Wat een contrast met Raoul Hedebouw, die in de weekendeditie van deze week een (bijzonder lang) woordje mocht komen placeren. Het interview ging vooral over de woede van de man in de straat, en de boodschap van hoop die de PVDA/PTB aan de man trachtte te brengen. En wat voor extremistische engerds die N-VA’ers toch wel zijn. In tegenstelling tot Fons Duchateau kreeg Raoul Hedebouw geen enkele lastige, laat staan een enigszins vijandige vraag voorgeschoteld. Bijvoorbeeld niets over de situatie in Venezuela, een arbeidersparadijs waar ze bij de PVDA/PTB toch graag mee dwepen. Ook niets over de persvrijheid in Cuba, dat andere arbeidersparadijs in Latijns-Amerika, en al zeker niet over Noord-Korea, waar de bevolking door de band haar geluk amper op kan dankzij de lokale variant van het communisme. Geloof het of niet: zo merkwaardig als we die gang van zaken vinden, zo weinig waren we erover verbaasd. Je komt in de Vlaamse pers nog altijd gemakkelijker weg met een ton sympathieën voor communistische massamoordenaars dan met een ons gezond verstand over de asielproblematiek. Zeg tegen Fons Duchateau dat wij het gezegd hebben.
Gehackt op Twitter De laatste tijd hebben enkele politici op Twitter last gehad van een hacker die hun account voor een tijdje kaapte. Eerst hadden CD&V-politici Joke Schauvliege en Raf Terwingen al last van de hacker, dit weekend had Gwendolyn Rutten het zitten. Zulk hackergedrag veroordelen we uiteraard ten strengste, maar toch vonden we dat sommige gekaapte accounts intelligentere praat verkochten dan de originele. Maar misschien zal dat aan ons liggen?
Facebook censureert Aftenposten Ook in onze pers was er nogal wat te doen over de Facebookcensuur die de Noorse krant Aftenposten verleden week een tijd lang moest ondergaan. Bij een artikel over iconische oorlogsfoto’s had de krant de foto van het “napalmmeisje” Kim Phuc uit Vietnam geplaatst, en dat werd door de filters van Facebook onmiddellijk opgepikt als kinderporno. Begrijpelijk, gezien de inhoud van de foto op zich, maar tegelijk verwonderlijk omdat je toch zou denken dat zulke filters “getraind” worden op bekende foto’s die duidelijk geen kinderporno zijn. Toen Aftenposten
protesteerde tegen die gang van zaken, waren ze bij Facebook echter zo dom om te willen volharden in de boosheid, en bleven ze de foto bestempelen als kinderporno. Of zou de verklaring zo eenvoudig kunnen zijn dat er iemand achter de knoppen zat die “modern” onderwijs “genoten” had, en de foto dus helemaal niet kende? In ieder geval kwam er een open brief van de Noorse eerste minister Erna Solberg aan te pas, en een internationale mediastorm, voor Facebook bereid was zijn flater toe te geven, en de foto toch toe te laten.
Grote en kleine censuur van Facebook Voor onze media is het natuurlijk gemakkelijk om naar aanleiding van dit voorval kritiek te spuien op de “censuur” van Facebook. Dit incident toont trouwens duidelijk aan dat Facebook allang niet maar gewoon een sociaal netwerk is om contact te houden met familie en vrienden, maar dat het wel degelijk een mediahuis en een nieuwssite is geworden, met veel macht. Nochtans is deze vorm van censuur het echte probleem niet. Op de keper beschouwd, maakt de foto van Kim Phuc het verschil niet. Veel erger is de kleine censuur die Facebook toepast op brave mensen die geen internationale persstorm in gang kunnen trekken noch van een voorkeursbehandeling kunnen genieten zoals aanhangers van een bepaalde godsdienst van de vrede. Op Facebook riskeer je immers sneller geblokkeerd te worden als je oproept tot een vreedzame Pegida-betoging, dan wanneer je in het Arabisch of schabouwelijk Nederlands oproept tot geweld of zelfs moord tegen een rechts politicus. De principiële verdedigers van de vrije meningsuiting van verleden week kijken dan maar al te vaak goedkeurend toe, als ze al niet medeplichtig zijn.
Tsipras zet mes in Griekse commerciële tv Verleden week brak in Griekenland bij de commerciële tvzenders een staking uit. Vandaag zenden er nog zeven commerciële televisiezenders uit, maar na een veiling van tv-licenties verleden week zullen vijf van hen over een kleine drie maanden de deuren moeten sluiten. Sommigen van hen werden zelfs volledig van de veiling uitgesloten omdat ze te veel schulden hadden, terwijl anderen niet genoeg geld op tafel konden leggen om een licentie te bemachtigen. Slechts twee van de huidige zenders, Skaï en Antenna, beschikten over voldoende geld, maar Kostas Kimbouropoulos van Skaï liet achteraf verstaan dat hij niet het gevoel had deelgenomen te hebben aan een veiling, maar eerder aan een uitpersing. Waarom u over die staking niet veel in onze media las? Toen de laatste conservatieve regering de deuren van de openbare zender ERT liet sluiten om geld te besparen, stond heel mediatiek Europa op z’n achterste poten omwille van de vreselijke censuur die de Griekse media te beurt vielen. Enkele maanden later kwam ERT echter terug in de ether in een afgeslankte vorm, maar eerste minister Alexis Tsipras heeft er ondertussen voor gezorgd dat de ERT er weer warmpjes in zit. Hij had veel meer last van de commerciële zenders, en dat varkentje heeft hij nu gewassen. Vijf van de zeven lastigaards worden gesloten, en de andere twee moeten stevig lammeren om verder te mogen uitzenden. De oppositie is dan ook niet te spreken over die gang van zaken. Zou Viktor Orbán een gelijkaardige streek uithalen in Hongarije, het perskot zou uiteraard veel te klein zijn. Maar wanneer de extreemlinkse Alexis Tsipras enerzijds een regeringszender een pak geld toestopt, en tegelijkertijd lastige commerciële tvzenders muilkorft, geeft niemand een kik. Tot daar dus de principiële verdedigers van de vrije meningsuiting en de democratie.
Hilde Claes (sp.a) stapt op als burgemeester Hasselt
Een remake van “Ben Hur” ? Ik mag veronderstellen dat ze daar in Hollywood een serieus onderzoek naar gevoerd hebben en tot de vaststelling kwamen dat van het jonge bioscooppubliek zowat niemand weet had van het boek van Lew Wallace, dat de met Oscars beladen klassieker van William Wyler uit 1959 met Charlton Heston in de hoofdrol geen belletje deed rinkelen, laat staan dat ze ooit gehoord hadden van de stille versie uit 1926 met Roman Navarro. Tijd dus om een spectaculair gegeven met een bijbels tintje nieuw leven in te blazen, moeten ze daar in hun ivoren torens gedacht hebben. Nu ja, nieuw leven is veel gezegd. Het begint al met de cast waarvan, buiten Morgan Freeman in een bijrol, niemand echt het etiket “ster” verdient. Ik bedoel, het mocht allemaal niet te veel kosten. De saga van de jood Ben Hur die door omstandigheden als slaaf in de galeien terecht komt en daarna wraak kan nemen op zijn vriend, later vijand, Messala wordt door regisseur Timur Bekmambetov (wie is dat?) vakkundig in beeld gezet, maar haalt nergens het epische elan van de William Wyler film. Idem dito voor de climax van het verhaal, de wagenren in de arena met het duel tussen Ben Hur en Messala. Bekmambetov gooit er met de huidige digitale technieken wat speciale effecten tegenaan maar bereikt in de verste verte niet de actie, spanning en emotie die het hoogtepunt waren van de film uit 1959.
K.T.
Hoe Hollywood werkt (2)
Ron Meyer, Bill Haver, Rowland Perkins, Mike Rosenfeld: het zijn namen die de modale bioscoopbezoekers niets zeggen en toch zijn zij het die de voorbije 25 jaar mee beslisten – via het talentenagentschap CAA – naar welke films ze gingen kijken. Hun baas, Michael Ovitz, werd op het hoogtepunt van hun invloed zelfs de machtigste man in Hollywood genoemd. Dat die er bijvoorbeeld in slaagde zijn karateleraar Steven Seagall (zo ongeveer de slechtste acteur in het Westelijk halfrond) een filmcarrière te bezorgen, spreekt boekdelen. Hoe CAA (Creative Artists Ageny) tot die positie kon opklimmen – met in zijn spoor talrijke andere agentschappen – kun je lezen in het interviewboek “Powerhouse” van James Andrew Miller zoals ik in een eerdere bijdrage al aanstipte. CAA veranderde de wijze waarop Hollywood werkt. Tegenwoordig is het ondenkbaar dat een carrièrezoeker in Hollywood niet eerst een “agent” probeert te versieren, van Erik Van Looy tot Adil El Arbi en Bilall Fallah (het duo dat naar verluidt nog altijd de nieuwe Eddie Murphy film gaat regisseren). Ooit was het anders. In de tijd van het studiosysteem was er eigenlijk geen nood aan vertegenwoordigers om de belangen van filmmensen verdedigen. De studio’s hadden een standaardcontract van zeven jaar voor diegenen waar ze wat in zagen en daarmee werden ze zowat eigenaar van diens beroeps- en zelfs privéleven. Maar ja, als iemand tot een ster uitgroeide had die altijd wel wat klachten over zijn of haar salaris, over de films waarin die moest opdraven of gewoon privéproblemen die moesten opgelost worden. En dus zochten die hulp bij bijvoorbeeld een agentschap als William Morris – plus enkele onafhankelijk werkende agenten – dat al sinds 1890 de belangen verdedigde van alles wat met Broadway had te maken en langzamerhand een nieuwe markt ontdekte in Hollywood. Maar het gebeurde allemaal op een vriendschappelijke “ons-kent-ons” wijze. Dat veranderde helemaal in de jaren vijftig van vorige eeuw, toen televisie de nummer één positie van de ontspanningsvorm van de Amerikanen overnam van het bioscoopbezoek en Hollywood wanhopig op zoek ging om die te heroveren. Het studiosysteem stortte in mekaar en de macht van de talentagentschappen werd steeds groter. Eén voorbeeld is daarin cruciaal. De immens populaire James Stewart vroeg voor zijn volgende film “Winchster 73” geen salaris, alleen een aandeel in de opbrengsten en zag zo, met die ene film, zijn bankrekening verveelvoudigen. Het was een wake up call voor de rest in Hollywood. Het zou nooit meer zijn zoals vroeger. Iedereen die iets betekende in Hollywood had zijn les geleerd en kon niet vlug genoeg een agent onder de arm nemen. Het vormde de basis voor de opgang van CAA. De vijf oprichters begonnen ooit met wat spaarcenten in een gehuurd kantoortje met gehuurd meubilair. Een aantal jaren later namen ze hun intrek in een door toparchitect Pei ontworpen gebouw in één van de duurste wijken in Los Angeles, hadden ze meer dan 500 man in dienst en een cliënteel dat las als een “Who’s Who” in Hollywood. De “American Dream” in zijn volle glorie. Ik heb ooit in de inkomhall van hun hoofdkwartier gestaan (veel verder kom je niet) met een groot doek van Roy Lichtenstein als blikvinger: ik kan je verzekeren, het maakt indruk. Hoe het ooit zover is kunnen komen, lees je in een K.T. volgende bijdrage.
Op de praatstoel
15 september 2016
11
Praten met Jan Bruggemans
“De Vlaamse architectuur heeft wereldklasse” Jan Bruggemans is de beste woordvoerder die de Vlaamse architectuur zich kan dromen. Hij begon toen je onze kwalitatieve architecten op de vingers van één hand kon tellen en ziet vandaag 25 bureaus met wereldklasse. Is hij onverdeeld gelukkig? Neen. De opleiding moet drastisch hervormd worden, met meer praktijk bij befaamde architectenbedrijven. Jan Bruggemans zag politieke intriges bij het Sint-Lukasarchief. Vandaag is die befaamde studiecel een stil water. Een gesprek met architect Jan Bruggemans (70) kan niet afgerond worden zonder een bezoek aan zijn merkwaardige, bekroonde, en door hem ontworpen, woning in Neerijse. Na de kronkelende dorpsstraat draai je naar de hoogste heuveltop van Vlaams-Brabant, de Zingende Wind. Daar bouwde Bruggemans in de jaren zeventig een modernistisch huis. Achter veel groen is het een vernuftige, ecologische witte kubus die niet zou misstaan in de tropen. ‘t Pallieterke: het gebouw voor de Antwerpse havendirectie van Zaha Hadid nadert zijn voltooiing. U bent een koele minnaar van dat kantoorproject, toch? Jan Bruggemans: “Het gebouw is bedacht als “landmark”, een puzzelstuk in de stadsmarketing van Antwerpen en zijn haven. Ik ben voor Zaha Hadid, een vrouw uit Irak, recent overleden, die internationaal onrust veroorzaakte met haar nieuwe vormen en technieken. Goede bouwmeesters provoceren met hun ontwerpen. Het nieuwe icoon aan het Kattendijkdok zwijgt echter over de visie van het havenbestuur op zijn rol, op de opdracht van de medewerkers, de havenarbeiders en het havenbeleid. Ik zou een totaalproject verkozen hebben met bijvoorbeeld ook een wijk voor havenmedewerkers, een school, een hospitaal, een cultuurhuis. Denk aan de site van Vieille Montagne in Balen-Wezel. Meer revolutionaire omgang in Vlaanderen met nieuwbouw of vernieuwbouw dringt zich op.” ‘t Pallieterke: het nationale voetbalstadion op de Heizel moest niet, of kon anders. Juist? Jan Bruggemans: “Neen, het moest niet. Op basis van de vernieuwing die de architecten Van Reeth en Greisch samenbracht in het Koning Boudewijnstadion, kon men verdergaan. Als er toch een nieuwbouw moest, had men boven de Ring aan de Heizel - als je van Groot-Bijgaarden komt duikt die naar beneden - een overkapping kunnen bouwen. Bovenop de overkapping paste dat stadion, én, de overkapping was een groene brug tus-
sen Brussel en de Vlaamse Rand. Zo ver heeft niemand willen denken, want er zijn vandaag immers weinig utopieën meer. De Vlaamse Bouwmeester zal, als hij het plan van Ghelamco mee wil sturen, zijn mandaat van vier jaar nodig hebben.” ‘t Pallieterke: er waren twee rondes voor de keuze van een nieuwe Vlaamse Bouwmeester? Jan Bruggemans: “Dat heeft deels te maken met het geharrewar om de kwaliteitsverhoging van de architectuur. De nieuwe Vlaamse regering zei in 2014 dat zij een raad van experts verkoos en haalde pas bakzeil na het felle protest van de vakbroeders. Vandaar de verwarring. Het aanstellen van één bouwmeester is van de oude stempel. Die ene bouwmeester heeft vier jaar nodig, de duur van zijn mandaat, om zijn visie te ontwikkelen en uit te dragen. Er moeten meer plaatselijke bouwmeesters, en meer lokale bevoegdheden komen. Geef deze dames en heren dus het gevoel dat zij meetellen. Kwalitatief bouwen op dorpsniveau is moeilijk voor architecten, want die ervaren hoe gemeentebesturen de narren zijn van vastgoedpromotoren die hen juridisch en technisch overklassen.” ‘t Pallieterke: op een haar na was er geen Sint-Lukas Brussel meer… Jan Bruggemans: “Op een bepaald ogenblik werd de fusie overwogen tussen het Franstalige La Cambre en Sint-Lukas Brussel, maar dat was politiek niet meer mogelijk in het versplinterde Belgische onderwijs. Sint-Lukas Brussel werd opgeslorpt door SintLucas Gent om te overleven, en juridisch kon dat. Voorzitter de Béthune van de Brusselse dochter - de burgemeester van Kortrijk en een familielid van de negentiende-eeuwse architect Jean-Baptiste Béthune, van de neogotiek - wilde absoluut dat de hogeschool bleef bestaan om Vlaamse architectuurstudenten te hebben in Brussel. Het Sint-Lukasarchief huurde vanaf dan kantoren van Sint-Lukas Brussel, want werd niet meegenomen in de fusie. Het departementsteam Walter Steen-
De oorsprong Jan Bruggemans is een geestelijke zoon van Alfons Hoppenbrouwers, een wetenschapper met de ziel van een kunstenaar. Na zijn 65e schilderde hij tegen een straf tempo 600 doeken, geïnspireerd door muziektonen. Hij had charisma en vernieuwende pedagogische inzichten. Jan Bruggemans: “Alfons Hoppenbrouwers, van de Broeders van de Christelijke Scholen die de Sint-Lukas Hogescholen voor kunst en architectuur begonnen, met Jean-Baptiste Bétune, ken ik van het Sint-Pieterscollege in Leuven. Ik volgde de toen pionierende artistieke humaniora, die onder zijn leiding kwam, en had uitstekende leraren als Jos Smeyers, Jan Wust, broeder Johan en Jos Mertens. Deze Mertens was een oud-mijnwerker die zich omschoolde tot leraar en filosoof. Hij legde bijvoorbeeld aan de leerlingen uit dat ordening het verband is tussen muziek en een stapel bakstenen. Tussen 16 en 18 word je gevormd en ik prijs mij gelukkig om een dergelijk korps van aangename, verstandige en pedagogisch boeiende mensen beleefd te hebben. Op het college heb ik leren tekenen en begreep ik hoe tekenen een overslag is naar een blad van gedachten en beelden in je hoofd. Tekenen is een basisvaardigheid waarin lichaam, handen en geest samenwerken. Ik betwijfel of er vandaag nog dergelijke klonteringen van uitstekende leraars bestaan in onze colleges.” Broeder Hoppenbrouwers werd directeur van Sint-Lukas Brussel en Jan Bruggemans volgde hem naar de architectuur. Jan Bruggemans: “De hogeschool was geen eenheidsworst omwille van de variëteit van de docenten en de studenten én de afdeling kunsten die verweven was met de architectuurstudie. Hoppenbrouwers stichtte de Sint-Lukas Werkgemeenschap en het Sint-Lukasarchief, cellen voor de voeding van de architectuur. Ik begon bij dat Sint-Lukasarchief en chaotisch Brussel was een juweel voor onze veldstudie. Jos van den Breeden, geïnteresseerd in bestaande gebouwen, en ik, met belangstelling voor de modernere tijd, inviteerden de Nederlandse architect Herman Hertzberger en die zei ja, indien wij afspraken in de Amerikastraat, bij een schepping van Horta. Jos en ik waren verbaasd. Het eerste dat Hertzberger deed toen wij mekaar zagen, was aanbellen bij een willekeurig huis in die straat met de vraag of wij de gang mochten zien. Nadien stapten wij binnen bij Horta en zei Hertzberger: “Heren, hier is geen gang.” Hij leerde ons kijken door de kieren van de art nouveau. Tot aan Horta was elk Belgisch huis een gang met drie kamers daarnaast. Een Hollander die ons Horta leerde kennen, vonden wij bizar. Broeder Hoppenbrouwers gaf ons, aansluitend bij onze verwondering, de taak om een inventaris op te stellen van de werken van Horta. Hugo Weckx, een formidabele minister van Cultuur, maakte financieel de inventaris bouwkundig erfgoed mogelijk. De Vlamingen waren de gangmakers van het architectuuronderzoek in de hoofdstad.”
houdt/Lode Janssens kocht op mijn advies daarop met beschikbaar overheidsgeld het modernistische gebouw, schuin tegenover de hogeschool, van Meurop, van architect Leon Stijnen, opgefrist door de getalenteerde Klaas Goris. Een gouden greep. Wij werden baas in eigen buik. De fusie van Brussel en Gent was de opmaat voor de inkanteling van de twee sites in de faculteit Architectuur van de KU Leuven. De schaalvergroting van de KU Leuven was goed en heeft bijvoorbeeld pluspunten voor de archivering van wetenschappelijk architectuuronderzoek met zijn vele tekeningen, maquettes, documenten. Het Sint-Lukasarchief zou perfect passen bij Kadoc, het documentatiecentrum over de katholieke wereld in België. Het architectuurarchief is vandaag een zeer stil water.” ‘t Pallieterke: de architectuur geraakt niet tot aan het hoogste niveau bij de beleidsorganen van de KU Leuven. Jan Bruggemans: “Spijtig is dat de architectuuropleiding door de samenkomst van de zuivere architectuurstudenten en de ingenieurs-architecten, producten van de universiteiten Gent en Leuven, verschuift naar het bouwtechnische. Het ontwerpen, toch essentieel, is daardoor het ondergeschoven kind. Universiteiten neigen door de aard van hun eeuwenlange opdracht naar theorievorming en architectuurstudenten moeten praktijkgericht opgekweekt worden. Ingenieurs-architect hebben te weinig ontwerptalent, architecten te weinig bouwtechnische vaardigheden. Doctoraten over architectuur zijn theoretische werken en zo staat het woord vooraan in de opleiding. Fout, om het slechte overwicht. Architecten hebben een beeld in het hoofd en de techniek heeft haar rol, maar zeker ook de ontwerpkundige zijde. Dat laatste brengen de hogescholen mee in hun huwelijksuitzet. Ik pleit overigens voor een bestuursmandaat in de raad van bestuur van de KU Leuven voor een Paul Lievenvrouw of een Xavier de Geyter, allebei oud-studenten van Sint-Lucas Brussel-Gent. Zij zouden de raad kunnen bijstaan in de discussies over de nieuwe en de vernieuwde gebouwen én de integratie in de omgeving van de universiteit en de aandacht kunnen vestigen op de belangrijkheid van de praktijk voor architectuurstudenten. Onze generatie werd breed opgevoed, ik zie nu opnieuw een vernauwing.” ‘t Pallieterke: moet de architectuuropleiding op de schop? Jan Bruggemans: “De digitale wereld verandert de architectuurstudie en de Vlaamse regering kan veel besparen, want de helft van haar begroting belandt in het onderwijs. Wat ik verdedig geldt niet alleen voor het architectuuronderwijs. De bachelor moet behouden blijven, maar laat de master architectuur een studie worden die men zelfstandig doet onder begeleiding van een goed architectencollectief. Leg daarop examen af bij een commissie. Vandaag is een student architectuur op zijn 23 klaargestoomd voor de markt, doet daarop twee jaar stage en wordt gelost. Beter is die man of vrouw vroeg te koppelen aan praktijkmensen die zo ontdekken of hij bekwaam is, geschikt als ploegleider en een bureau kan opbouwen. Masterstudenten kan je inbedden, bijvoorbeeld bij het architectenbureau van Robbrecht-Daem. Het is de oude, en nu vernieuwende praktijk, van de meester en zijn gezellen, het gildewezen dat je vertaalt naar stagiairs die kijken in de bibliotheek en werking van het architectenbureau RobbrechtDaem en zien hoe de patron bijvoorbeeld een oplossing zoekt voor het schrappen van twee miljoen euro uit het budget van zijn nieuwe gebouw van de VRT. In die tijd kan ook de klemtoon gelegd worden op het algemeen belang van de samenleving waarvoor de architect gevoelig moet zijn. Mijn generatiegenoten en ik zijn opgeleid om voor individuele Vlamingen woningen te bouwen van het type Wet-De Taeye, dat is voorbij. Nu werken ploegen architecten samen met gediversifieerde specialiteiten.” ‘t Pallieterke: de huidige Vlaamse universiteiten vindt u maar niks? Jan Bruggemans: “Een universiteit moet universeel zijn en boven de zuilen staan. Ik
Wie is wie? Jan Bruggemans is professor emeritus van Sint-Lucas Brussel-Gent, vandaag een faculteit Architectuur van de KU Leuven. Hij was stichter en secretaris van de Associatie Instellingen Architectuuronderwijs van België, oprichter van de Sint-Lukasstichting, vzw voor hedendaagse kunst en bestuurder en voorzitter van het Sint-Lukasarchief, tot 2009. Bruggemans was de eerste hoofdredacteur van het architectuurtijdschrift Aplus, een blad dat in de bus schoof van alle Belgische architecten. Hij behaalde prijzen, gaf boeken uit over architectuur en ruimtelijke ordening, organiseerde tentoonstellingen, doceerde in binnen- en buitenland en zetelde in jury’s. noem hen een pretpark - studeren is onderhoudend, is plezierig, is leren genieten van kennis - met de beste professoren, de beste lokalen, de beste labo’s. Je had een Hugo Claus moeten laten cursus geven over taal en letterkunde tegen een wedde van hoogleraar. Anderzijds gaat er te veel geld en mankracht naar de universiteiten. Stop een deel van de euro’s in betere vakscholen en het beroepsonderwijs. Nu produceren de Vlaamse universiteiten duizenden gediplomeerden die nooit een job zullen vinden op een redelijk niveau, dat zijn dus inefficiënte en weggegooide centen.” ‘t Pallieterke: u moest in 2009 stoppen als voorzitter van het Sint-Lucasarchief. Jan Bruggemans: “Het Sint-Lukasarchief werd verzelfstandigd middels een stichting en er ontstonden conflicten rond de betaling van de medewerkers. Ik werd daar het slachtoffer van. Op een bepaald ogenblik viel het verbod om praktijkdocenten van het departement architectuur voor de volle 100 procent te vergoeden. Dat moest naar 70 procent en tijd die tot dan toe vrijwillig werd gespendeerd aan het Sint-Lukasarchief, werd in rekening gebracht. Ik was het daar niet mee eens. Een stichting is een zelfstandig juridisch beest en de band met de architectuuropleiding werd bovendien verbroken. De voorzitter en de bestuurders van een stichting bedisselen onder mekaar, zonder veel inspraak, wat hoort en wat niet. Op een bepaald ogenblik werd een klacht van mij tegen de gang van zaken onvindbaar bij het ministerie van Justitie en ik werd in datzelfde jaar afgezet als voorzitter, als lid van de raad van bestuur en als lid van de algemene vergadering. Nadien dook het dossier opnieuw op en Herman de Bode, van N-VA, die tegen mij intrigeerde.” ‘t Pallieterke: de Nationale Raad van de Belgische Orde van Architecten was volgens u een draak. Is de Vlaamse Orde van Architecten een verbetering? Jan Bruggemans: “Zeker en vast. De Nationale Raad van de Belgische Orde van Architecten trad op als een politiecomité en spitste zich toe op controles. Bestraffen was de grondhouding, plus het breidelen van de buitenbeentjes; vraag het aan Luc Deleu. De Orde van Vlaamse Architecten is opener, reist rond, is minder stofferig, ambtelijk en oubollig dan de vroegere federale orde.” Frans Crols
12
Cultuur
15 september 2016
Musea als beeld van de Waalse herleving Er is in Wallonië dezer dagen niet veel reden tot feesten. En toch vinden volgend weekeinde de jaarlijkse Fêtes de Wallonie plaats. Laten we eens naar Luik trekken en musea bezoeken.
Frankfurter Buchmesse 2016 Zoals we reeds eerder schreven, is het gastland dit jaar op de 68ste boekenbeurs in Frankfurt, van 19 tot en met 23 oktober, Vlaanderen én Nederland. Als artistiek verantwoordelijke werd de Vlaamse auteur Bart Moeyaert aangesproken, aangezien veel van zijn werk reeds in 21 talen verscheen, waaronder 19 boeken in Duitse vertaling. Hij geeft als auteur bovendien geregeld “workshops” in Duitsland en treedt op festivals op. De zakelijke leiding is in handen van de Nederlander Bas Pauw. De samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland beperkt zich zeker niet tot de aanwezigheid op de Frankfurter Buchmesse. Doorheen heel 2016 werden en worden in Duistland allerhande initiatieven opgezet om de Nederlandstalige literaire cultuur in de kijker te zetten. Ook de Vlaamse Volksbeweging zal prominent aanwezig zijn met een eigen mediakraam. Naar we vernomen niet zozeer om boeken aan te bieden of aan te prijzen, maar eerder om duidelijk te maken dat er in Vlaanderen een grondstroom aanwezig is die resoluut kiest voor onafhankelijkheid. Het feit dat niet ‘België’, of de ‘Belgische cultuur’, extra in de kijker staat, maar wél Vlaanderen én Nederland spreekt namelijk boekdelen. Het is dus louter een kwestie om dat ook correct te duiden aan het Duitstalige (en internationale) publiek. Op zaterdag 22 oktober wordt er een panelgesprek (met aansluitend receptie met de bieren van de Vlaamse brouwer Augustijn) georganiseerd over de politieke situatie in Vlaanderen naar het waarom van de onafhankelijkheid van Vlaanderen toegelicht zal
worden. De VVB zal samen met afgevaardigden van andere verenigingen hieraan deelnemen. Hopelijk krijgt dit panelgesprek de nodige weerklank in de pers in Duitsland en ver daarbuiten. Lezers die de Buchmesse graag wensen te bezoeken, maar niet op eigen houtje willen of kunnen gaan, kunnen zich tot 20 september inschrijven voor de bus die Marnixring Noordrand inlegt voor een bezoek tijdens het weekeinde (zaterdag 22 en zondag 23 oktober). In de deelnameprijs per persoon is inbegrepen: busreis (heen en terug), weekeinde-inkomkaart Buchmesse, 1 overnachting (incl. ontbijt), vriendenmaal op zaterdagavond (warm en koud buffet - dranken inbegrepen). Deelnameprijs: 180 euro per persoon. Voor meer informatie en inschrijvingen: marnixring.noordrand@gmail.com gsm 0475 45 27 33 (F. Erens). Opgelet: de inschrijving is pas definitief na betaling van de volledige deelnameprijs op rekening BE61 7340 1623 8617 van Marnixring Noordrand. De Vlaamse en Nederlandse minister-presidenten, Geert Bourgeois en Mark Rutte, lieten bij de bekendmaking al blijken dat de aanwezigheid van Vlaanderen en Nederland als gastlanden op de Frankfurter Buchmesse en de grensoverschrijdende aanpak hiervoor van belang zijn voor de algemene culturele samenwerking tussen beide landen. Meer info over de Buchmesse: www.frankfurt2016.com
Golfplaten als kunst Sinds begin september loopt in Antwerpen, op enkele meters van onze weelderige kantoren, een groepstentoonstelling van jonge kunstenaars, onder de noemer ‘NowBelgiumNow’. Eén van de opvallendste kunstwerken (sic) bevindt zich aan de ingang van Het Groen Kwartier, in Antwerpen-Berchem.
Het jongste decennium is het Luikse museumlandschap helemaal veranderd. Er is flink wat geld gespendeerd aan de renovatie van de gebouwen en aan de herinrichting van de museale collecties. In 2009 opende het museum Grand Curtius, genoemd naar de internationale wapenhandelaar Jean Curtius (1551-1628), die in feite Jean de Corte heette. Het museum huist in zijn renaissancepaleis vlakbij de Maas. Vijf zelfstandige museale verzamelingen zijn er samengebracht: archeologische vondsten, glaswerk, kunstnijverheid, Maaslandse kunst en ook wapens, een traditionele industrie in het Luikse. Zo divers als de getoonde collecties, zo bont zijn ook de tijdelijke exposities in het Grand Curtius. Momenteel lopen er tentoonstellingen over de erfgenamen van de COBRAkunstenaars en over de Luikse dichter Jacques Izoard.
Imago oppoetsen Dit jaar kwam er met La Boverie een nieuw museum voor schone kunsten, in een paleis in de Beaux-Artsstijl van de Wereldtentoonstelling van 1905 in Luik. Het museum bezit een mooie collectie. Bij de oude kunst staan de Luikse renaissanceschilder Lambert Lombard en de schilderkunst van de zeventiende eeuw centraal. Een belangrijke dag voor de museumverzameling was 30 juni 1939. Toen organiseerde Joseph Goebbels in het Zwitserse Luzern een grote veiling van ‘ontaarde kunst’, die de nationaalsocialistische staat uit de Duitse musea had laten verwijderen. De stad Luik kocht op die veiling voor een prikje werken van onder anderen Picasso, Chagall, Gauguin, Liebermann en Ensor. Het zijn vandaag de topstukken van het museum. Vanaf 22 september loopt er een tentoonstelling die hierbij aansluit. Ze illustreert het parcours van Paul Rosenberg, een succesvol kunsthandelaar in de eerste helft van de vorige eeuw, die bevriend was met Picasso, Matisse en Braque. Het was de tijd toen het centrum van de moderne kunst naar de Verenigde Staten verhuisde, weg uit Europa waar Duitsland op oorlogspad was. Voor de tijdelijke tentoonstellingen werkt La Boverie samen met het Louvre. De Parijse musea zetten hun opmars naar het noorden voort. Er is al een satelliet van het Centre Pompidou in Metz. Het schitterende Louvre-Lens is een succesverhaal. En het Musée de Flandre in Kassel kan bij het Louvre aankloppen voor inte-
ressante bruiklenen. Opvallend is de meertaligheid van deze musea, waar Nederlandstaligen welkom zijn. La Boverie is zelfs viertalig: Frans, Nederlands, Engels en Duits. Het museum ligt, via een voetgangersbrug over de Maas, op wandelafstand van het megalomane Luikse station. Deze nieuwe as moet het cultureel toerisme in Luik extra impulsen geven. Het is een peperdure oppoetsbeurt van het imago van de vurige stede die koste wat het kost haar zelfbeeld nieuw leven wil inblazen. In Luik is er een museum dat dit wil doen voor heel Wallonië.
Zoeken naar een Waalse identiteit Het Musée de la vie wallonne bestaat al sinds 1913, één jaar nadat Jules Destrée zijn fameuze ‘Lettre au Roi sur la séparation de la Wallonie et de la Flandre’ liet verschijnen, met die éne zin die we hebben onthouden: ‘Sire, er zijn geen Belgen’. Dat het museum al zo oud is, bewijst dat ook in Wallonië een identiteitsstreven heeft meegespeeld tijdens het lange parcours van de staatshervorming. Het is een provinciaal museum, in een middeleeuws franciscanenklooster, dat in 2008 helemaal is gerenoveerd. Kostprijs: 10 miljoen euro. Elk jaar pompt de provincie Luik 4,5 miljoen euro in het museum, dat bijna honderd personeelsleden tewerkstelt. Het beeld van hoe Wallonië zichzelf het liefst ziet, mag wat kosten. Dat zelfbeeld had dringend nood aan een infuus vol hoop en zelfvertrouwen. ‘Wallonië heeft een ongelooflijk rijk verleden, is een streek vol leven, gericht op de toekomst’, klinkt het op het einde van de rondgang door het museum. Dat wil men te goed aantonen: sommige zalen, zoals die met een historische schets van de vijf Waalse provincies, zijn volgestouwd met beelden, andere aspecten, zoals de industrialisatie en de evoluties in het dagelijkse leven, zijn zeer schools aangepakt. Meestal wordt te veel getoond, terwijl een aantal belangrijke dingen niet of nauwelijks aan bod komt: de economische en sociale malaise die Wallonië nu al vele decennia beleeft, bijvoorbeeld, of de inbreng van de Vlaamse migranten tijdens de industrialisatie. Soms vervalt het museum in socialistische propaganda: vele rechten, van het enkelvoudig stemrecht tot abortus en euthanasie, zijn verworven dankzij het strijdbare socialisme. Interessant is de zaal die de geschiedenis van de Waalse Beweging en haar ideeën uit de doeken doet: hoe die bij aanvang nog belgicistisch was en streed voor het Frans als enige landstaal, de angst van de wallinganten dat de Vlamingen door de macht van het getal hun wil zouden opdringen, de overtuiging van Destrée en zijn volgelingen dat België een artificiële constructie is, de vele francofiele tendensen… De verschillen en gelijkenissen met de Vlaamse Beweging detecteren, is de moeite waard.
MMMV
Nog gans seizoen Muntpaleis Normaal zou de gerenoveerde Muntschouwburg de deuren openen in december van dit jaar. Het Muntpaleis, een grote tent op Tour & Taxis, moest nog twee opera’s opvangen en de rest van het seizoenprogramma mocht opnieuw naar het Muntplein. Diverse technische en administratieve problemen hebben die plannen organisatorisch en muzikaal dooreengeschud. De historische poort wordt daar namelijk sinds kort ontsierd door een verzameling zwevende, doorzichtige golfplaten. Dat plastieken brouwsel blijkt zowaar kunst te zijn! Onze reporter ging verhaal halen en vroeg aan een lid van de organisatie om meer uitleg. Wat volgde waren de typische gemeenplaatsen: “Waarom is dit kunst?” “Goh, kunst is wat voor u kunst is, mijnheer.” “Wat moet dit voorstellen, dit plastieken gedoe?” “Goh, euhm, ja, dat staat denk ik in de boekjes, maar die zijn nu op. Wat het is, dat moet iedereen voor zichzelf uitmaken, dat is het mooie van kunst.”
“En als ik nu mijn PMD-zak hier onder de poort uitkap en zeg dat het kunst is, mag dat dan ook?” “Euhm, ja, ik weet niet, mijnheer.” “De drollenmachine van Wim Delvoye, dat noemen ze ook kunst. Kunt u als kenner mij uitleggen wat er zo kunstig is aan een machine die uitwerpselen produceert?” “Goh, maar mijn rol is hier, ik zit hier ook maar te zitten.” Voor de liefhebbers: de tentoonstelling ‘NowBelgiumNow’ krijgt ondersteuning van zowel de stad Antwerpen als de Vlaamse overheid en loopt tot half oktober. LvS
Zeker is dat de akoestisch verbeterde tent borg moet staan voor het ganse grondig aangepaste seizoen. Tot 29 september loopt Verdi’s donkerste opera, “Macbeth”. Verdi dweepte met de tragedies van Shakespeare; de bloedige historie van de Schotse generaal Macbeth en zijn even ambitieuze Lady greep hem sterk aan. Het verhaal van koningsmoord, levenslange doodsangst en obsessies laat de jonge regisseur Olivier Fredj toe van deze opera een donkere nachtmerrie te maken. Verdikenner Paolo Carignani heeft de muzikale leiding. Van 3 tot 16 november volgt “Capriccio” van
Richard Strauss, onder de leiding van Lothar Koenigs. De voorstellingen van de volgende maanden in de Munt zelf worden, om allerlei redenen, naar een volgend seizoen verschoven. Zo gaat het met Lohengrin, Lucio Silla en Blauwbaards Burcht. In de plaats komen in de tent (300.000 euro in de maand) voorstellingen van Verdi’s “Aida”, “Het sluwe vosje” van Janacek en concertante uitvoeringen van “Pénélope” van Fauré en van Monteverdi’s “Il Ritorno d’Ulysse”. Vast beloofd is de heropening van de Muntschouwburg met “Pinocchio” van Philippe Boesman in september 2017. FDC
Actueel
15 september 2016
13
Catalonië blijft feesten op weg naar onafhankelijkheid Meer dan een half miljoen van de zowat 7,5 miljoen Catalanen trokken zondag door Barcelona om op hun nationale feestdag (Diada) te pleiten voor een onafhankelijk Catalonië. In vier andere steden demonstreerden volgens de BBC nog eens 300.000 mensen. De Britse omroep sprak van 800.000, De Morgen van 350.000, De Standaard van “tienduizenden”. Mooi, maar beduidend minder dan de 1,3 miljoen manifestanten die vorig jaar in Barcelona werden geteld. De Catalaanse regeringsleider Charles Puigdemont eiste voor volgend jaar een bindend referendum over de onafhankelijkheid van zijn regio. Op 28 september wil hij dit kracht bijzetten via een vertrouwensstemming in het Catalaans Parlement. Op de Diada wordt herdacht dat Catalonië in 1714 na de val van Barcelona (Spaanse Successieoorlog) bij Spanje is gevoegd. De Catalanen kregen sindsdien een zeer wisselende mate van autonomie. Vooral tijdens de dictatuur van Franco werd de Catalaanse cultuur sterk onderdrukt. Na zijn dood nam het streven naar autonomie weer fel toe. De Catalanen profiteerden van de rivaliteit tussen rechts (Partido Popular) en links (de socialistische PSOE) om in ruil voor hun steun meer autonomie te verwerven. Catalonië werd een economisch succesverhaal. Met 16 procent van de totale Spaanse bevolking zorgen de Catalanen voor bijna 20 procent van het bbp. De afgelopen jaren werd het autonomiestreven alleen maar groter. In 2012 startte toenmalig regeringsleider Artur Mas een campagne voor een referendum over de afsplitsing. In september dat jaar trok een eerste
massademonstratie door Barcelona. In januari 2014 vroeg het regioparlement aan het centrale Spaanse parlement toestemming om een onafhankelijkheidsreferendum te mogen organiseren. Die motie werd in april door het Spaanse parlement verworpen. Opnieuw volgden demonstraties, dit keer in de vorm van een immense mensenketting door de regio. De Spaanse premier Mariano Rajoy liet het Spaanse grondwettelijke hof “onderzoeken” of een referendum in strijd was met de grondwet. Het hof besliste op 29 september dat er geen referendum mocht komen zolang het de zaak onderzocht. Op 9 november 2014 organiseerden de Catalanen toch een officieus (“niet-bindend”) referendum (“Wil je dat Catalonië een staat wordt?” en “Zo ja, moet het een onafhankelijke staat zijn?”). Ongeveer de helft van de stemgerechtigden deed aan de raadpleging mee. Tachtig procent van de Catalanen - 1,6 miljoen burgers - stemde toen voor onafhankelijkheid. Een succes voor wie de Catalaanse kant kiest, maar vervelend toch wel dat een meerderheid van de 5,4 miljoen geregistreerde kiezers toen niet ging stemmen.
Op 25 februari 2015 verklaarde het grondwettelijke hof de Catalaanse wet waarop het referendum gebaseerd was ongrondwettelijk. Artur Mas zette dan maar in op de regionale verkiezingen van 27 september van dat jaar. De partijen die voor onafhankelijkheid zijn, behaalden met hun coalitie Junts pel Sí 62 van de 135 zetels, geen meerderheid, maar die kwam er wel via een coalitie met de radicaal linkse partij CUP. Ook die coalitie sprak zich uit voor onafhankelijkheid. Op 9 november 2015 besliste een meerderheid in het Catalaans Parlement dat er nu maar eens werk moest worden gemaakt van de afscheiding van Spanje. Die moest tegen het voorjaar van 2017 (na anderhalf jaar) een feit zijn. De patstelling werd verlengd toen geen maand later (2 december) het Spaanse Constitutioneel Hof het afscheidingsbesluit vernietigde. Een beslissing die de Catalanen dan weer naast zich neer leggen.
Besluit De Diada is de afgelopen vijf jaar uitgegroeid tot een spetterend feest van Catalaanse nationalisten en van protest tegen de Spaanse regering. De Spaanse partijen zijn fel tegen, maar liggen onderling overhoop. Op de sociale media escaleren de scheldtirades; er waren zelfs doodsbedreigingen door Spaanse radicalen. De Catalanen moeten niet alleen tegen Spaanse tegenstand opboksen. Ook een EUlidmaatschap van een onafhankelijk Catalonië is omstreden. Onder meer Herman van Rom-
puy zei dat Catalonië bij afsplitsing of afscheiding van Spanje “buiten de EU” zou vallen (dec. 2013), omdat over een nieuw lidmaatschap alle lidstaten akkoord moeten gaan. Een Spaans veto zou volstaan om dat tegen te gaan.
Schotten De Europese Commissie zei hetzelfde over Schotse onafhankelijkheid. De Schotse kwestie is tijdelijk van de baan nadat de Schotten op 18 september met 55,4 procent tegen de afscheiding van Engeland en Wales stemden. Maar ook hier is het laatste woord niet uitgesproken. Na de Brexit ziet de toestand er in het Verenigd Koninkrijk weer “helemaal anders” uit. Dat zeiden toch de voormalig minister-president Alex Salmond en begin deze maand nog de huidige Schotse premier Nicola Sturgeon (SNP). Ze deed dat in Stirling, een plek met enige symbolische waarde, want de Schotse vrijheidsheld William ‘Braveheart’ Wallace versloeg er in 1297 het Engelse leger. Tot nu toe lijken de peilingen erop te wijzen dat nog steeds meer dan de helft van de Schotten zich verzet tegen die onafhankelijkheid. Het eerste Schotse onafhankelijkheidsreferendum was het gevolg van een overeenkomst tussen Londen en Edinburgh. Een tweede referendum “eenzijdig” organiseren is een heel ander verhaal. Catalonië blijft tenminste gaan voor zijn onafhankelijkheid. Vlaanderen niet (meer)”, tweetten enkele kopstukken van Vlaams Belang.
Anja Pieters
Wapenstilstand in Syrië Afgelopen maandag is een staakt-het-vuren ingeleid in Syrië. Het akkoord is onderhandeld door Rusland en de VSA. De Russen en de Amerikanen hebben hun respectievelijke bondgenoten op de grond, hoofdzakelijk de Syrische president Assad en het Vrije Syrische Leger, succesvol op een lijn gekregen. De vijandelijkheden tegen IS en andere jihadistische groeperingen zoals Al-Qaida en haar afsplitsingen gaan gewoon door. Bijzonder is dat Turkije en de strijdkrachten die Turkije steunt, zoals de Syrische Turkmeense Brigades, niet betrokken zijn bij het staakt-het-vuren. Turkije zat niet aan de onderhandelingstafel. Tijdens dit schrijven lijkt het akkoord stand te houden. Dat wil niet zeggen dat er absolute vrede tussen de deelnemers is, maar wel dat alles voorlopig is beperkt tot schermutselingen. Het grootste risico is de stad Aleppo, waar de rebellen bijna volledig omsingeld zijn door troepen van Assad: een zeer gespannen impasse. Ook zijn er in het akkoord een aantal geheime clausules opgenomen; het is nog niet duidelijk wat voor impact die kunnen hebben. Het kan zijn dat het om toegevingen gaat die de deelnemers niet openbaar willen maken aan hun achterban. Dat kan de slaagkansen van het akkoord vergroten, tenminste als de toegevingen niet in een te vroeg stadium uitlekken. Als het akkoord toch verder zal stabiliseren,
kan dit drie belangrijke dingen betekenen: - IS en Jahbat Fateh Al-Sham (het voormalige Al-Nusra) worden aangevallen met gecoördineerde luchtacties van de VSA en Rusland. - De gematigde rebellen krijgen ademruimte enerzijds door het stoppen van de bombardementen door het Syrische leger, anderzijds door de verminderde druk hierdoor op hun zwakke positie in Aleppo. - De positie van Assad wordt sterk verbeterd omdat hij door beide partijen wordt erkend (bij gebrek aan alternatief) en dus legitimiteit wint, maar ook militair omdat hij zich nu ongehinderd en met extra luchtsteun kan toeleggen op twee van zijn meest effectieve tegenstanders: IS en Al-Sham. Indien die hun posities moeten prijsgeven aan het regeringsleger, wordt Assad onvervangbaar in een later stadium, ook voor de gematigde rebellen. Assad toonde zich al heel zelfzeker; hij zei op televisie dat hij Syrië volledig wil heroveren en herbouwen.
Jonas Naeyaert
Clinton is wel degelijk ziek Er doen in rechtse kringen in Amerika al weken geruchten rond dat er iets mis was met de gezondheid van de Democratische presidentskandidate Hillary Clinton. Ook zou dit halsstarrig verborgen worden gehouden door het establishment en de entourage van Clinton. Niet alleen mediastemmen zoals die van Alex Jones, die zich wel meer waagt aan samenzweringstheorieën, stelden dit. Ook de republikeinse presidentskandidaat Donald Trump vroeg via Twitter al om het medisch dossier van Clinton. De gezondheid van een presidentskandidaat is belangrijk, want iemand die ongezond is, wordt minder geschikt geacht voor het hoogste publieke ambt. De roddels kregen extra grip in de media toen Clinton minutenlang een hoestbui had op een bijeenkomst in Ohio op 5 september. Maar ook hierna zei het team rond Clinton - en de meeste mediaplatformen - dat alle gezondheidsbezorgdheden onterecht waren. The Washington Post kopte vorige week dinsdag: “Can we just stop talking about Hillary Clinton’s health now?” (Kunnen we nu gewoon stoppen met praten over Hillary Clintons gezondheid?) De sceptici bleken echter ongelijk te hebben. Afgelopen zondag werd Clinton onwel tijdens de herdenking van de aanslagen van 9/11 in New York; ze zakte door haar knieën
voor ze in een voertuig gestopt kon worden. Dat is te zien op amateurbeelden op het net. Aanvankelijk werd door haar campagneteam gecommuniceerd dat de hitte de boosdoener was, maar niet veel later werd door haar dokter verkondigd dat ze een longontsteking heeft. Die diagnose zou al de vrijdag ervoor zijn gesteld. Ze zou toen naar haar dokter gegaan zijn voor een opvolgonderzoek inzake haar allergieën die de hoestbui van 5 september zouden veroorzaakt hebben. Nu al wordt in twijfel getrokken of die hoestbui effectief losstaat van het incident zondag, en of het wel louter om een longontsteking gaat. Trump wenste zijn tegenstandster wel al een spoedig herstel, maar het is zeker dat dit incident in de campagnestrijd nog een staartje zal krijgen. Jonas Naeyaert
Biepoost een ramp! Verleden week was het opnieuw prijs in Antwerpen en Limburg. Zoals elke woensdag leveren we ’t Pallieterke stipt af op het verdeelcentrum Antwerpen X; we zijn dan 7 september. Donderdagvoormiddag beginnen de eerste lezers al te bellen: ’t Pallieterke zit niet in hun brievenbus. Onmiddellijk wordt ingegrepen en bellen we naar Antwerpen X. Daar komen ze uit de lucht vallen, maar een postmedewerker belooft om op onderzoek te gaan. Twee uur later krijgen we telefoon: oeps, de Pallieterkes zijn blijven staan en zijn niet verwerkt. Een reden krijgen we niet te horen, maar “men” belooft alsnog de levering te verwerken. Maar dan nog krijgen we tientallen telefoontjes van lezers die hun blad op maandag nog steeds niet ontvangen hebben. Een lezer die in het centrum van Antwerpen woont, meldde me dat hij het dinsdag 13 september ontvangen heeft. Hoera voor bpost. Nog een voorbeeld van de goede werking van bpost. Ook de verzending van nr. 34 (25 augustus) verliep niet zonder problemen in Antwerpen en omstreken. Om zeker te zijn dat de verzending van nr. 35 dat op 31 augustus bij Bpost aangeleverd wordt, vlot zou verlopen, stuurde ik diezelfde dag nog een mailtje naar mijn “account” in Antwerpen X. Let nu even op: mijn mail is gedateerd op 31 augustus om 15.45 uur. Deze week kreeg ik op 12 september om 13.30 uur een antwoord. Om
mij digitaal te kunnen antwoorden, heeft bpost dus 12 kalenderdagen nodig. Nu, ik heb ook een dossierbeheerder in Brussel, in het Muntcentrum. Die dossierbeheerder moet specifiek de verzendingsproblemen van ’t Pallieterke opvolgen. Naar aanleiding van de moeilijkheden bij de verzending van nr. 34 stuurde ik daar ook een mailtje naartoe. En ook nog eens een nieuwe klacht op 8 september. Als u denkt dat ik daar al een antwoord op heb gekregen.... Beste abonnees, we doen ons uiterste best om de verzending feilloos te doen verlopen, maar we zijn aan handen en voeten gebonden aan bpost. Het wekelijkse voedsel moet op donderdag in uw brievenbus vallen. Verwittig ons als dat niet het geval is. Nog even meegeven: als abonnee heeft u recht op gratis toegang tot de digitale versie. U kan dan ’t Pallieterke lezen op uw computer of tablet. Dat is niet hetzelfde als op papier, maar in afwachting van de komst van de postbode heeft u dan toch al iets om lezen.
K arl van Camp - hoofdredacteur
14
Brieven
15 september 2016
Brief van Flupke
Calamiteiten in en aan het Paleis
Enkele maanden geleden hebben we een oproep gedaan om ‘t Pallieterke financieel te helpen om alle oude jaargangen van ons blad te laten inscannen. 70 jaar ‘t Pallieterke is een enorme schat aan informatie, maar die blijft nu voor de buitenwereld onbereikbaar. Dat inscannen is een immens werk, want we spreken toch over 54.000 bladzijden A3. Bovendien, het betreft kwetsbaar krantenpapier dat gemakkelijk beschadigd geraakt. De voorbije weken zijn we weer een beetje wijzer geworden. Een vijftal firma’s heeft een offerte ingediend en nu kunnen we beginnen te vergelijken inzake prijs en kwaliteit. Maar wat wel al meteen duidelijk is: het vooropgestelde budget van 20.000 euro zal niet volstaan. Alle offerten liggen een stuk hoger. Ik moet dus beroep blijven doen op de goedheid, lees gulheid, van onze lezers. De voorbije weken werd ik door trouwe lezers aangesproken of ze nog een financiële bijdrage konden leveren voor ons digitaliseringsproject. Natuurlijk kan dat. Uw bijdragen, groot of klein, blijven welkom op rekeningnummer BE63 7360 1247 8308 (BIC KREDBEBB), van de Vrienden van ’t Pallieterke vzw, T. de Belderlaan 19, 2240 Zandhoven.
Pallieterke, Het paleis van La(e)ken begint er de laatste tijd meer en meer uit te zien als een ruïne. Het dak valt ons letterlijk en figuurlijk op het hoofd. Eerst is er die affaire met asbest. De regie der gebouwen, die zegt dat ze de eigenlijke eigenaar zijn van het kasteel van La(e)ken, heeft vastgesteld dat er gevaarlijke substanties verwerkt zijn in de isolatie onder het koninklijke dak. Ze moeten die zo dringend mogelijk verwijderen, maar dan zouden wij gedurende de werkzaamheden ergens in de omgeving op een appartementje moeten gaan wonen. Waar ga ik dan mijn mooie limousine en mijn helikopter parkeren? Een ander mankement werd enkele weken vastgesteld toen Hare Majesteit bijna letterlijk van de pot gerukt werd. Wat was er aan de hand? Het slot op de wc-deur werkte niet goed meer, met bijna onuitspreekbare gevolgen van dien. Wij hebben dus cito presto besloten alle sloten van de wc’s te vervangen. Ik heb natuurlijk een loper die op alle sloten past, maar dat mocht ik eigenlijk niet vertellen. In de koninklijke tuin is er natuurlijk ook een rioolsysteem. Elk deksel is versierd met een gouden kroon. Een onverlaat heeft enkele deksels ontvreemd en dus heb ik een openbare aanbesteding moeten uitschrijven om ze te vervangen. Volgens ingewonnen inlichtingen moet ik die zelf betalen! En of dat allemaal nog niet genoeg is, kwam er op zondagavond 4 september op VTM nog die enquête over de tevredenheid van de Vlamingen over hun koningshuis. Maar liefst om en nabij 80 à 90 procent van de Vlamingen wil de dotaties van mijn papa, mijn broer en mijn zus afpakken omdat ze de afgesproken activiteiten niet uitvoeren. Zijn die dan allemaal vergeten wat onze familie voor hen gedaan heeft? Mijn papa kan nog zijn appartementen in Oostende en Rome verhuren, alsook zijn yacht ALPA in Corsica. Van Stridje en onze Lorre zeggen sommigen dat ze maar beter kunnen gaan werken voor hun dagelijkse boterham. Maar Stridje wil niet meer deelnemen aan de handelsmissies omdat ze “geen waardering krijgt van mij”, zegt ze. Hare vent verdient een mooie cent bij zijn bank. Claire zou kunnen gaan werken als landmeter. Daar moet toch vraag naar zijn, nu ze spreken om de Metro door te trekken naar de Vlaamse Rand rond Brussel. Maar hoe onze Lorre zijn nieuwe villa op het jetseteiland Panarea – eigenlijk ondergebracht in de “Société des Eoliennes” – dan gaat afbetalen, is voor mij een raadsel. Enfin, de royale groeten uit La(e)ken van uw koning, Hare Majesteit de koningin, de kroonprinses en de ganse sibbe.
Fondation Bardot
De bocht van Vuye
Toogpraat Het grote digitaliseringsproject: stand van zaken
Flupke van België
K arl van C amp - hoofdredacteur
Pallieterke, Zondag betoogde ik met het Vlaams Belang tegen het onverdoofd slachten van schapen door moslims, voor hun Offerfeest, in een Antwerps slachthuis. Die gruwel op hun ‘Aïd-elKébir’-feest wordt al decennia bestreden door Brigitte Bardot (BB) met haar Fondation Bardot. Daarom trok ik naar Antwerpen in een BBT-shirt. Ook dit jaar deed BB alles om het pijnlijk onverdoofd kelen van die schapen tegen te gaan. Zo schreef zij vorige week deze open vraag naar de voorzitter van de Franse Moslimraad: “Ik vraag aan alle moslims in Frankrijk als bewijs van hun eerlijke wil tot echte integratie, om het fatsoen te hebben niet langer ritueel duizenden schapen zo te kelen. Maar vervang deze gruwel, die jullie een offer noemen door een ander offer, zoals steun aan armen. Dat is toegestaan door de Koran! Doe dat, opdat er weer geen stroom van bloed van afgebeulde dieren zou stromen, op jullie offerfeest van 11 en 12 september 2016.” Volgens het VRT-radionieuws van maandag zouden een aantal moslims gekozen hebben voor andere offers dan schapen onverdoofd kelen. Misschien voor een stukje het resultaat van die oproep van BB? Maar anderzijds lees ik in tweets van haar vereniging dat in het weekeinde in Frankrijk in vele departementen haar vrijwilligers samen met de politie duizenden schapen hebben gered van dat religieus onverdoofd de keel oversnijden, en wel bij veel moslims thuis. Dus nog onwettiger en vooral wreder. Kortom, er is nog werk aan de winkel voor alle tegenstanders van onverdoofd slachten en dus ook voor die 82-jarige grote dame.
Reddy de Mey - Oostende
Kruisende woorden oplossing 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 A O N D E R B R E K I N G B E E R B E T O O N X I A C F R A X U W X N E M E N D E F F E N X A X V E R S E N X S P I E S J E S X H F M O P P E R T X L X A O G E M O E X T R I X A R R H E E R G E V O E L X M E I S X T E G E N P O L E N J T E X M X L O X R E N X K E N I X A D O R A T I E L R E Q U I E M S X S E T
IJzerwake Pallieterke, Beste Aleidis. Met veel respect en dank voor uw bijdrage aan de IJzerwake en met bewondering voor uw dichtbundels die blaken van originaliteit en Vlaamse gezindheid, vind ik uw aanklacht tegenover de priesters die de H. Mis opdragen op de IJzervlakte enigszins misplaatst of op zijn minst ver gezocht. Eerst en vooral de IJzerwake is een bedevaart en bij een bedevaart hoort in onze contreien van oudsher een H. Mis voor de overledenen. Een mis kan niet zomaar verkort worden, alleen de preek kan ingekort worden. Over die preek: De priesters die reeds jaren de H. Mis opdragen verdienen meer dan een pluim. Het is niet vanzelfsprekend tegen de wil van het episcopaat in te gaan. Zij zijn de opvolgers van “les petits vicaires” die, zoals wijlen Cyriel Verschaeve, steeds de belangen van de Vlamingen verdedigden. Het verwijt aan die priesters om de maskers van het clerus af te rukken, is hen op zijn minst tekortdoen en is zeer ondankbaar. Als u goed geluisterd had naar de preek had u kunnen horen dat de predikant de maskers wel degelijk afrukte door te vragen aan de Vlaamse bisschoppen om Vlaams te zijn, te voelen en te handelen, in plaats van Belgisch en te doen zoals de Waalse bisschoppen, die enkel de francofone belangen van hun onderdanen dienen, zoals het eigenlijk hoort. Beste Aleidis, na de spijtige splitsing van ons volk in links en rechts en zelfs in rechts en rechts, mag ik u vragen, in de geest van ons Gebed voor het Vaderland, het niet nog meer te splitsen. Wij zijn allemaal Vlamingen en alleen als wij samenwerken met respect voor mekaar, kunnen de leuzen van de IJzerwake, zelfbestuur, nooit meer oorlog en godsvrede, verwezenlijkt worden. Een praktische raad, de IJzerwake begint op 12 uur, de H. Mis op 11 uur. Als de mis u hindert, kom dan gewoon een uurtje later of drink in de tent een goede Vlaamse Leeuw, niemand zal u dat kwalijk nemen. Rogier Martens - Borsbeek
Onze bekommernis
Pallieterke, Naar aanleiding van het artikel ‘De bocht van Vuye’ van professor Maddens ben ik eens gaan grasduinen op de webstek van het project van Vuye en Wouters. Het moet gezegd, je kan er interessante literatuur vinden. Dat Vlaanderens knapste koppen zich buigen over verdere stappen in de Vlaams ontvoogding is lovenswaardig. Op voorwaarde natuurlijk dat alle knappe koppen mee mogen denken en dat Vuye en Wouters niet opnieuw het warme water willen uitvinden. En daar knelt het schoentje, want net zoals Maddens het schrijft, lijkt ‘ObjectiefV’ inderdaad niet meer te zijn dan ‘een zandbak in de achtertuin van de partij’. De knappe koppen met een verkeerde partijkaart die al wat studiewerk ter zake deden zullen we waarschijnlijk niet tegenkomen in de wetenschappelijke raad van Vuye en Wouters. En of het werk van Vuye en Wouters überhaupt ooit Jan modaal zal bereiken, valt nog te bezien. Of heb ik ergens een communautaire campagne van N-VA gemist? Zelfs in De Wevers toespraak op de familiedag klonk er niet één onverdroten communautaire noot! Het zou verbazen mochten Vuye en Wouters het tij wat dit betreft keren met een project dat al met een been buiten de partij staat. Hoe dan ook, de bezigheden van Vuye en Wouters zullen sowieso steriel blijven, want N-VA zal ook in 2019 geen politieke bondgenoten vinden voor haar confederalisme. In ieder geval, het is wat is, en dat is tijdsverlies. Vlaanderen reist met het confederalisme vijfentwintig jaar terug in de tijd toen de VVB op onafhankelijkheid inzette. Als Vuye en Wouters toch verdienstelijk willen zijn voor de Vlaamse Beweging, welaan, dat ze dan het cordon breken en met de hele beweging werk maken van echte zelfstandigheid.
K.M. - Neeroeteren
ABONNEMENTEN
1022
Redactie & beheer: Uitgeverij ’t Pallieterke Cuperusstraat 41 2018 Antwerpen Tel. : 03-232 14 17
Abonnementen en administratie: secretariaat@pallieterke.net Lezersbrieven: lezersbrieven@pallieterke.net
• BINNENLAND 3 maanden € 28,60 6 maanden € 57,20 1 jaar € 114,40 1 jaar steunabonnement € 250 • BUITENLAND Tarieven afhankelijk van de bestemming. Alle inlichtingen op de kantoren.
Het abonnementsgeld kan overgeschreven worden op volgende rekeningnummer met vermelding van uw naam en adres: BE82 4096 5194 9168
BIC KREDBEBB
Pallieterke, Jurgen Ceder schrijft het zeer duidelijk in het actueel over N-VA (‘t Pallieterke van 8 september, p. 11): “Het grote probleem waar de westerse wereld mee kampt, heet islam.” Een bekommernis die men niet durft te benoemen uit angst aan het kruis van het “centrum Leman” te worden gespijkerd. Of andere represailles... Dat was vorige donderdag op een voorlichtingsavond in Koersel niet anders. Het stadsbestuur wilde vragen over de vestiging van een moskee in een woonwijk aldaar beantwoorden en alzo eventueel verzet in de kiem smoren. Aanwezig: moderator M. Put, reporter van Radio 2 Limburg, de burgemeester van Beringen, een imam en het bestuur van het Islamitisch Centrum dat het pand zal aankopen. Vragen werden gesteld over het aantal leden van de vereniging, het wervingsgebied, of er al een vergunning was, of er plaats was voor de uitbreiding van de bezoekers, parking, waar de aankoopsom vandaan komt, enz. Ik kon met de ellebogen aanvoelen dat de grote zorg van de aanwezigen NIET enkel dit gebedshuis betrof! Ikzelf ken mensen die in Borgerhout hun huis aan een belachelijke prijs moesten verkopen wegens pesterijen vanwege “jongeren”. Die mensen wonen nu in Tessenderlo in het bos, in een chalet. Enkele buren van de moskee die er nog niet staat, zetten hun villa nu al te koop. Na uitleg en enkele schuchtere vragen vanuit het publiek werd er verder rond de hete brij gedraaid. Plots werd het hete hangijzer toch verwoord: een moslim draaide zich naar het publiek “dat hij onze bekommernis begreep”! Het moment dus om uit te spreken welke onze bekommernissen wel zijn. Op dat ogenblik viel letterlijk een aanwezige van zijn stoel en die moest afgevoerd worden... Door dat ernstige voorval werd de vergadering opgeschort. Naar sint-juttemis, want ik hoorde niemand die nog zin had in een vervolg...
E. W. van Dyck Oostham
Lees nu ook digitaal op www.pallieterke.net Elke week op donderdag in uw krantenwinkel Stichter: Bruno de Winter: 1945-1955 Hoofdredacteur Jan Nuyts: 1955-2000 Hoofdredacteur Leo Custers: 2000-2010 Hoofdredacteur: Karl Van Camp Verantw. uitgever: Karl Van Camp
Sport
15 september 2016
Warm water
Roskammen
Onlangs had ik een afspraak met Jacques Defour, de vader van Steven, waarmee ik nog bij de UEFA-juniores van Anderlecht heb gespeeld. We hadden afgesproken in het jeugdopleidingscentrum van paars-wit in Neerpede. De eerste die ik daar tegen het lijf liep, was Eddy Merckx, die daar kwam revalideren voor zijn heup. Het complex is vrij indrukwekkend. Het ademt voetbal. Alles is er aanwezig om een goede doorstroming van de jeugd naar het eerste elftal mogelijk te maken. Wat een contrast met de accommodatie die er was toen ik er als jeugdspeler rondliep... Niet dat ik veel gewend was, ik kwam van FC Peutie, een clubje waar ze nog niet hadden gehoord van een douche in de kleedkamer. Het water kwam uit een regenput en werd verwarmd in een grote ijzeren ketel op een kachel. Na de wedstrijd moest je dan met een plastic kommetje je voorraad gaan ophalen.
HetUltrason-toestel Het was dan ook een openbaring voor mij toen de toenmalige voorzitter van Anderlecht, Albert Roosens, als teken van kennismaking mij de vestiaire van het eerste elftal liet zien. Ik was danig onder de indruk van wat ik zag. Iedere speler had zijn eigen kast, er was een groot bad in de doucheruimte en een grote massageruimte met tal van medische toestellen waarvan de helft niet meer werkte, maar daar kwam ik pas later achter. Fons Peeters, die was overgekomen van Beringen, maakte er trouwens een gewoonte van om voor elke training een uur onder zo’n Ultrason-toestel te gaan liggen om al zijn spieren klaar te stomen voor wat komen ging. Die machine was wel twintig jaar oud, Jef Mermans had er waarschijnlijk nog onder gelegen. Het kreng was al tien jaar stuk en het stond er nog omdat de prijs van het oud ijzer zo laag was. Fons voelde er zich in alle geval veel beter mee! De kleedkamers voor de jeugd waren min-
Voetbalschimmen Gille van Binst
Voormalig Anderlechtcoryfee
der luxueus. We waren al blij dat er warm water was. De betere jeugd trainde rond het hoofdveld in het Astridpark. Het oude stadion kon weliswaar 38.000 toeschouwers herbergen, maar was volledig uitgeleefd. Het waren hoofdzakelijk staanplaatsen. Gewoonlijk werden er 40.000 kaarten verkocht voor topmatchen en Europacupwedstrijden. Als men wilde stoppen met roken dan waren de staanplaatsen de uitgelezen plaats. Men kon er zijn sigaretten niet eens uit zijn jaszak krijgen, zo opeengepakt stond men er. Het is een wonder dat er niet meer ongelukken zijn gebeurd. Onder tribune 1 waren kamers ingericht voor jeugdspelers die van te ver moesten komen, hoofdzakelijk Limburgers en West-Vlamingen, en soms een verloren gelopen Waal. De kamers werden ook gebruikt door spelers van het eerste elftal die thuis niet meer binnen mochten... en daar kan ik over meepraten!
Gille van Binst
Onze kristallen bol sprak Terwijl de voetbalmaffia van Sclessin – excuus, het visionaire bestuur van Le Standard de Liège – nog volop worstelde met de vraag hoe het zonder te veel gezichtsverlies coach Yannick Ferrera op de keien kon zetten, raadpleegden wij, hulpvaardig als steeds, onze kristallen bol. Prompt reikte die de ideale oplossing aan. Zodat we, in dit krantenrubriekje, genoemd visionaire bestuur al op 24 augustus, in primeur, de weg konden wijzen om uit de “Luikse impasse” te geraken. Niemand in het rijtje praatgrage voetbaljournalisten en notoire analisten die een helder moment had, had aan de voor de hand liggende ruil tussen de coaches van KV Mechelen en Standard gedacht. Gelukkig voor Yannick Ferrera en Aleksander Jankovic was er dat advies van onze bol, twee weken later in realiteit omgezet. Onze kristallen adviseur twijfelde even over de daadkracht van het Mechelse bestuur om direct voor Ferrera te gaan. Hij had zich geen zorgen moeten maken. Ferrera kan er straks al aan beginnen om Jankovic, die voor een “topclub” koos, te doen vergeten. Overigens, met Milos Kosanovic, Ibrahim Cissé, JeanFrançois Gillet en de 17-jarige Keith Groeneveld haalde Standard bij KV Mechelen liefst vier spelers weg. Dat was het werk van Olivier Renard, niet bepaald een symbool van loyaliteit en betrouwbaarheid tijdens zijn passage in Mechelen, eerst als speler, daarna als gedoodverfde opvolger van sportief verantwoordelijke Fi van Hoof. Zodra Fi hem had geholpen om het vak min of meer onder de knie te krijgen, vertrok “Ollie” met de noorderzon naar Luik. Hij haalde ook nog keeperstrainer Van De Walle weg en, als sluitstuk, Jankovic. Met die zeven transfers enkele richting voor ogen, rijst de vraag of het nu KV Mechelen is dan wel Standard dat zich topclub mag noemen?
Meedenken Wie Renard zegt, zegt in één moeite Daniël van Buyten, die andere sterke man op Sclessin. De twee slaagden erin hun beleid het koosnaampje “sportieve chaos” mee te geven. Met als enig doel verlost te raken van Yannick Ferrera. Zoniet zat opvolger Jankovic nu niet opgezadeld met een spelerskern van 36 (!) man, in eerste instantie bij elkaar geraapt om Ferrera het leven lese, Algerijnse, Tunesische, Ivoriaanse, Colombiaanse, Poolse, Spaanse, Ghanese en Hondurese acolieten. Ze zijn goed bezig. Voor ons niet gelaten, want de teamspirit is dik in orde vernemen we. Tot nu toe nog wel en des te beter. Als ze maar overeenkomen.
Vreven wist het
Monument Het klinkt misschien wat schoolmeesterachtig, maar we blijven het herhalen. De Memorial Van Damme is en moet een succesformule blijven waarvoor we de organisatoren niet genoeg kunnen bedanken. Hoelang het Boudewijnstadion nog dienst gaat doen als decor voor een atletiekavondje op wereldniveau is een open vraag waarop we het antwoord schuldig blijven. We kunnen niet alles weten en alleen maar hopen dat de thuishaven van de Memorial in ere wordt gehouden, of dat er op zijn minst een volwaardige oplossing uit de bus komt. Want hier is atletiekgeschiedenis geschreven. En een monument moeten we koesteren.
15
atletiekpiste. Dat op zich al, en met een veelbelovend programma als toemaatje, kon onze vrijdagavond niet meer stuk.
Trainer Stijn Vreven van Waasland-Beveren had er een goed oog in op de vooravond van de thuiswedstrijd tegen Club Brugge. Dat was zijn volste recht, maar daarom nog geen garantie op succes. Hij kan al veel uit zijn duim zuigen, dachten ze bij Club, tot ze met hun blauwzwarte neus op de feiten werden gedrukt en Siebe Schrijvers gevat en met klasse de overwinningstreffer scoorde. Over een mislukte Brugse competitiestart gesproken, we zullen ons maar in allerijl uit de voeten maken, mochten we Michel Preud’homme in het vizier krijgen deze week. Ge weet maar nooit.
Dank
Plezante gasten
Wie gekomen was om wereldrecords te zien sneuvelen was eraan voor de moeite. Heeft het belang? Vaneigens niet. Er viel genoeg te beleven en de weersomstandigheden konden niet beter. Met dank aan alle atleten die er een geslaagde avond van maakten en na afloop in koor hetzelfde liedje zongen. “Gun ons nu een tijdje rust. Vakantie is meer dan welkom.” Daar gaan we niet moeilijk over doen. Laat ze maar uitblazen. Het is meer dan verdiend en afspraak volgend jaar. Hopelijk is iedereen tegen die tijd opnieuw in topvorm.
We zullen de povere competitiestart en de recente zware nederlaag van Westerlo op het veld van Kortrijk maar onder de mat vegen. Ze zullen wel uit hun pijp moeten komen als het dit seizoen nog kampioen wil spelen, want één puntje na zes speeldagen is niet om vrolijk van te worden. Volgende zaterdag krijgen ze in de Parel van de Kempen al de kans om haasjeover te doen met concurrent Moeskroen. Lukt het niet, dan kunnen hun supporters, zoals in Kortrijk, nog altijd de polonaise inzetten onder het zingen van “Kampioen zijn is plezant.” Met trainer Bob Peeters op de eerste rij? Dat betwijfelen we.
Schoon volk
Babel
We krijgen niet elke week de kans om vijfendertig olympische medailledragers in levende lijve in actie te zien. Die pluim mogen de inrichters alvast op hun sportieve hoed steken. Het is geleden van in Rio dat we nog zoveel met goud, zilver en brons gelauwerde atleten de revue zagen passeren. Om nog te zwijgen over de aanwezigheid van Sire en zijn madame, die zelf niet deelnamen, maar minzaam toekeken op wat er te gebeuren stond op en naast de
Wie de wereld in een notendop wil zien, moet zich richting Anderlecht reppen. De mauve-witte talentscouts hebben niet stilgezeten en zowat de hele aardbol afgedweild op zoek naar witte raven. Van de Noordpool en de Balkan over Zuid-Amerika tot in de brousse van Afrika. Met als resultaat dat de spelersbasis uit maar liefst veertien nationaliteiten bestaat. Veel is niet genoeg. Trainer René Weiler zal het mogen uitleggen aan zijn Roemeense, Senega-
Waregem boven Ze mogen bij Anderlecht, in Gent en bij Standard, die het voorbije weekeinde alle drie wonnen, de rangschikking draaien en keren zoals ze willen, ze kunnen er niet naast kijken dat Zulte-Waregem alleen aan de leiding staat. Voor hoelang nog? Tot het over is, maar dat wensen we het fris en zwierig voetballende Essevee niet toe. Als we het ook nog over de
zo zuur mogelijk te maken en hem alvast selectiefouten te kunnen aanwrijven. Als aanvulling op het verwijt dat hij naast playoff 1 greep. Zijn bekerwinst negeerden de heren liever. Of Jankovic beter kan doen, is twijfelachtig. Met KV Mechelen raakte hij zelfs nooit tot in de buurt van play-off 1. Hij heeft ook geen palmares, struint eerder door het trainersleven als meertalige praatvaar, die met het clubbestuur “meedenkt”, zoals Het Nieuwsblad naar waarheid stelde. Dat meedenken betekent vooral uitvoeren wat de sportief verantwoordelijken hem opleggen. Zoals Renard in Mechelen al deed. In Luik zal dat niet anders zijn, met volle steun van “big Dan”. Afwachten of meedenken Jankovic de garantie biedt om drie jaar T1 van de Rouches te blijven. Als resultaten uitblijven, houdt hij beter zijn eigen filosofische gedachte voor ogen dat er twee soorten trainers zijn: zij die al ontslagen werden en zij die dat zullen worden. Niet voor niets werd op Sclessin binnen veertien luttele maanden liefst vier coaches de deur gewezen. De kans dat Jankovic de al lopende weddenschappen over het tijdstip van voortijdig ontslag tot larie en apekool reduceert, lijkt eerder klein. In Mechelen ligt dat anders voor Ferrera. Daar stappen coaches meer zelf op dan ze ontslagen worden. Aad de Mos, zelf ooit op die manier naar Anderlecht getrokken, denkt terecht dat men in Mechelen niet moet treuren om het out van Jankovic en het in van Ferrera. We spreken hem niet tegen. Volgens onze kristallen bol kan het zelfs dat op het einde van de “reguliere competitie” KV Mechelen zijn abonnement op play-off 2 eindelijk inruilt voor een eerste keer play-off 1. Benieuwd of “de bol” ons daarmee een nieuwe primeur influisterde. overwinning van KV Mechelen tegen Sint-Truiden mogen hebben zijn we zo goed als rond. Malinwa heeft alleszins zijn start niet gemist en kijkt al uit naar de wijze raad, de richtlijnen en de fratsen van trainer Yannick Ferrera die zijn voorganger en deserteur Jankovic moet doen vergeten. Wat bij een deel van de KVM-supporters geen probleem kan zijn omdat ze er wat op uitgekeken waren.
Antwerp- Vanhamel: 1-2 Vijf punten uit vijf wedstrijden en twee nederlagen uit drie thuiswedstrijden, dan kunnen we niet over een geslaagde start spreken voor Antwerp. Hadden ze ons niet beloofd dat ze voluit voor de titel gingen in de Proximus League? De bezoekers uit Lier hadden daar geen oren naar, maar mochten hun elastieken doelman en matchwinnaar Vanhamel achteraf op beide knieën bedanken voor zijn meesterlijke reddingen. Cijfers zeggen niet alles, maar met 23 hoekschoppen voor de thuisploeg tegen twee voor de bezoekers, is het verloop van de match bondig geschetst. En is nog maar eens bewezen dat de voetbalgoden soms rare toeren uithalen en voor geen cent te betrouwen zijn.
Hoed af! Mogen we een eresaluut brengen aan de mensen die zich plaatsten voor de Paralympische Spelen die verleden week van start gingen in het reusachtige Maracanãstadion van Rio de Janeiro. Met een wervelende show als geslaagde openingsceremonie. Al moeten de deelnemers aan de Paralympics het doorgaans stellen met minder aandacht dan hun honderd procent valide collega’s die tot voor kort nog volop in de schijnwerpers stonden, hun prestaties zijn daarom niet minder. We kunnen ons bij benadering niet voorstellen hoeveel inspanningen en zelfopoffering het moet gekost hebben om erbij te zijn in Rio. De namen mag u zelf invullen, we kennen schandalig rijkelijk betaalde en over het paard getilde vedetten die hun kroon mogen werpen naar die moedige, door het noodlot getroffen atleten.
16
Wat niet lachend kan gezegd worden, is de waarheid niet
15 september 2016
palen, met name laadpalen. De palensector stelt het vooralsnog wel.
Slik! Dan hoort een mens de jongste regeringsaanwinst, staatssecretaris Philippe de Backer, zonder blikken of blozen verklaren dat de privacycommissie in de toekomst boetes moet kunnen uitdelen. Hoe meer regels, rechters en boetes, hoe meer vreugd. Gelukkig is Philippe geen liberaal. Euh...
Vrijaf Brussels gemeenschapsonderwijsbaas (wat een woord) Jacky Goris wil de schoolvakantiedagen afstemmen op andere overtuigingen dan het katholicisme. Namens de Vlaamse Kinderkoepel delen wij mee dat er van discriminatie geen sprake kan zijn: gelijke vakanties voor iedereen, iedereen dus alle vakantiedagen van elk geloof. Hoera!
Duidelijk
Absurdistan Gezocht De Franse regering is een gevaarlijke Algerijnse islamist kwijtgespeeld: de lieverd besloot te stoppen met zich bij de politie te melden. Waren wij Hollande, we zouden eens informeren in Molenbeek.
Ondergrens Uit de berichtgeving over het Offerfeest – wij dachten, vanuit een joods-christelijke achtergrond, dat het over Abraham en Izaak ging, maar dat bleek een vergissing – leren wij dat de Moslimexecutieve zich zorgen maakt over
het kleine aantal schapen dat dit jaar geslacht werd. Misschien moeten die mensen eens meedelen hoeveel slachtingen er moeten gebeuren om hun zorgen weg te nemen.
Naar aanleiding van de recente politieke peiling van RTB-La Libre Belgique, schrijft Philippe Walkowiak in La Libre Belgique dat de democratische gegevens in beide landsdelen serieus verschillen, en dat die verschillen zelfs lijken toe te nemen. ‘t Moet niet altijd uit de mond van de Antwerpse burgervader komen.
Nog maar eens
Wiedergutmachung
Radio 1 gaat met tien groepen van tien luisteraars voorstellen opmaken om te overhandigen aan de Vlaamse minister-president en aan de belgische eerste minister. Martine Tanghe gaat zich daarmee bezighouden. Op onze redactie heet dat “een Van Reybrouckske doen”.
In de politiek moet men toch altijd wat verder willen kijken dan zijn neus lang is. Toen Leona Detiège uit de burgemeesterszetel werd gewrikt door Patrick Janssens, werd dochter Maya kort daarna federaal volksvertegenwoordiger. Nu is Hilde Claes uit haar burgemeesterszetel gewrikt. Afspraak in 2019? Of misschien wat leuke mandaatjes voor deze opoffering?
Pa(a)ladijnen De ene minister wil palen weg, met name praatpalen, en de andere minister wil meer
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
A B C D E F G H I J K L HORIZONTAAL A. Snelle handeling B. Borrel voor het scheepsvolk - Afwijzing C. Langwerpig rond - Deelgemeente van Chimay D. Binnengedrongen - Lawrencium E. Tin - In memoriam - Persoon van de tweede stamgroep van de oude Grieken F. Halfslachtig - Italiaanse berg G. Weerzien H. Afkorting van een Engelse bedrijfsvorm Telwoord - Nummer I. Zekere - Biersoort - Gezongen melodie J. Russiche heerser - Franstalige politieke eenheidslijst - Vrouwelijk dier K. West-Vlaamse stad L. Uitholling in een muur - Laatste snufje De oplossingen van het kruiswoordraadsel nummer 1022 vindt u op blZ. 14
Verticaal 1. 2. 3.
Handigheidje? Het Europees Parlement heeft de Brexit nog altijd niet verteerd. Door Guy Verhofstadt aan te duiden als onderhandelaar, doen ze wat de Engelsen betitelen als “adding insult to injury”. Of, ze willen gewoon een tijdje van zijn gedaas verlost zijn, dat kan ook.
Sancties nu! In Zweden is een serieuze rem gezet op gezinshereniging, en plots blijkt dat land een pak minder aantrekkelijk: duizenden vluchtelingen zijn al teruggekeerd naar het ontvluchte land. Wordt het geen tijd om tegen dat gruwelijke land een heftige campagne te gaan voeren?
Slimme Vlamingen kiezen Reisfamilie
Luikersteenweg 62 • 3800 Sint-Truiden 011 705 500 • info@deblauwevogel.be
www.deblauwevogel .be
Geert Bourgeois krijgt best wat kritiek op de
Op het Noorderterras
Kruisende woorden 1023
In ‘t snuitje
beslissing om toestemming te geven om vizieren uit te voeren naar Saoedi-Arabië. Laten we hopen dat Geert ook zijn verstand gebruikt en de toestand in Saoedi-Arabië in het... vizier houdt.
Olympische discipline Aanzien verlenen - Nanoseconde Land van de Eufraat en de Tigris - Franse stad 4. Blaasinstrument - Uitroep bij negatieve gevoelens 5. Ad fundum leegdrinken 6. En meer - Internetlandcode voor Finland - Groente 7. Sportattribuut - West-Vlaams dorp 8. Leer van de bouw van het menselijk lichaam - Floating Point-Unit 9. Kleinste bouwsteen van het lichaam Italiaanse grootmoeder - Onder wie 10. Bepaling van het aantal - Bloem 11. Inactief - Frans arrondissement in het departement Deux-Sèvres 12. Afzondering van de wereld
De rode bal De man naast me had, wat wij noemen, een kunstenaarskop. Een speciale haartooi en in zijn hals de tatoeage van een veer. Omdat hij niets zei, besloot ik zelf het heft in eigen handen te nemen, wat niet van mijn gewoonte is. “Mooi weer”, zei ik. In feite is dat één van die onnozele klassieke dooddoeners. Maar goed, ik zei het toch maar. Hij reageerde daar niet onmiddellijk op en daarom ging ik verder met de vraag: “Heb ik het juist als ik denk dat jij in de kunstenaarsbranche zit?” Hij knikte en zei: “De nagel op de kop, meneer. Ik ben een kunstschilder. Vandaar die getatoeëerde veer in mijn hals.” “Schilderkunst is niet simpel. Het is één van de moeilijkste woorden, qua betekenis, die ik ken”, stelde ik. “Het komt erop aan om begrepen te worden. Kijk, het zit zo. Kunst kan worden bekeken vanuit het oogpunt van de maker of vanuit het oogpunt van de waarnemer.” “Kan je dat wat meer verklaren?”, vroeg ik. “Vanuit de ogen van de maker, de kunstenaar dus, drukt een kunstwerk zijn verbeelding of zijn gevoelens uit. Je kan het een scheppende activiteit noemen.” “Wat gebeurt er vanuit de ogen van de waarnemer?”, vroeg ik. “Bij de waarnemer moet het resultaat van de kunstschepping een bepaald gevoel of verbeelding oproepen. Aan hem biedt kunst de mogelijkheid om te worden meegenomen vanuit de dagelijkse realiteit naar de gecreëerde wereld van de kunstenaar.” “Ha! Ha!”, zei ik. “Mede daardoor slagen veel modale mensen er niet in om echte kunst te begrijpen.” “Zeer goed opgemerkt. Sommigen slagen daar inderdaad niet in. En het zijn juist zij die met onze creaties de gek houden. Maar op die manier leggen zij hun onkunde bloot.” “Misschien doen ze dat omdat ze zelf geen kunst kunnen creëren”, zei ik en besloot nog een stapje verder te gaan. “Zij lachen met hetgeen de kenners echte kunst noemen.” “Ken jij daar een voorbeeld van?”, vroeg
hij. Ik dacht aan wat ik hier al een jaar geleden schreef. “Een Cubaanse kunstenaar toonde in de Sint-Pauluskerk wat echte kunst is. Hij legde de trappen naar het hoofdaltaar vol met 33 grote en kleine bollen die met elkaar waren verbonden. Niemand die er iets van begreep; de meeste mensen stonden te gniffelen. Niemand zag in die bollen een kunstwerk.” “Er is nog veel opvoeding nodig voor de gewone mensen vooraleer zij kunstwerken ten volle kunnen begrijpen”, zuchtte hij. “Bestaat er in de kunst ook zoiets als bekwame scheidsrechters?” vroeg ik. Hij trok beide wenkbrauwen hoog op. “Scheidsrechters?”, gaapte hij. “Nu ja. Ik bedoel mannen of vrouwen die echt kunnen zeggen of iets al dan niet een kunstwerk is. Gelijk wie kan iets op een doek borstelen en het daarna trachten te verkopen als kunst.” “Meneer, de echte kunstenaars houden zich daar niet mee bezig. Waarom die vraag?” “Omdat ik mij ongemakkelijk voel als ik, in plaats van bewondering, moet lachen met iets wat een kunstwerk wordt genoemd. Voor prachtige schilderijen kan ik écht lang in bewondering staan, want die doen me wat. Maar even zo goed moet ik mij soms inhouden om niet in lachen uit te barsten. Neem nu dat hedendaagse formidabele kunstwerk, die gigantische bal van het RedBall-project van een Amerikaanse kunstenaar. Tien dagen lang was die rode bal te zien op verschillende Antwerpse locaties. Alle Antwerpenaren moesten er kunnen van genieten en doordrenkt raken van dat kunstproject zoals het werd genoemd. Die bal was trouwens al in 26 andere wereldsteden te zien.” “Misschien was het een grap”, veronderstelde hij. “Een rode bal kan alleen maar reclame zijn voor de socialisten”, zei ik. Dat had hij niet gehoord. Hij was al opgestapt. TdW