ISS UE 1674
ב "ה
U NI T E D WE S T A N D
E aOti nUg KO utA iS n HIsrRa elU -T P art 1 R a b bi Ezr a Fri e d m aBnY R A B BI E Z R A F RI E e ct or, T h e G ust a v e & C a P a g e 4 6 P A G E Dir f or K as hr ut E d u c a ti o n
A U G UST 22 ND 2026 ט ׳ א ל ול ת ש פ "ו
כ י ת צ א- KI T EI T Z EI A V OT 2
ו׳:ד ב ר ים כ ״ג
D i vi n e F or gi v e n ess Mrs. L e a h F ei n b er g Page 6 6
I nt r o d u cti o n t o Bi s h ul A k u m T h e p r o hi biti o n A c c o r di n g t o Bi bli c al l a w, f o o d t h at i s c o m pl et el y k o s h e r a n d c o o k e d b y a n o nJ e w i s p e r mitt e d. H o w e v e r, o u r S a g e s d e c r e e d t h at s u c h f o o d, e v e n w h e n c o o k e d i n k o s h e r ut e n sil s, i s p r o hi bit e d f o r c o ns u m pti o n. T hi s p r o hi biti o n i s k n o w n a s bi s h ul a k u m . I n t h e c o mi n g w e e k s w e will di s c u s s t h e p a r a m et e r s of t hi s r a b bi ni c p r o hi biti o n, i n cl u di n g t h e r e a s o n s b e hi n d t h e d e c r e e, w h e n it a p pli e s, a n d t h e p r a cti c al h al a c h a f o r m o d e r n i n d u s t ri al k a s h r ut. F o o d i s a v e r y c o n n e cti n g el e m e nt i n e v e r y s o ci et y. T h at i s t h e b a si s b e hi n d t h e d e c r e e of bi s h ul a k u m . O u r S a g e s w e r e v e r y c o n c e r n e d a b o ut cl o s e r el ati o n s hi p s wit h n o n-J e w s si n c e i nt e r m a r ri a g e i s a v e r y s e v e r e t r a n s g r e s si o n. T h e p r o hi biti o n eff e c ti v el y li mit s J e w s a n d g e ntil e s di ni n g wit h e a c h ot h e r, alt h o u g h t h e r e i s n o s p e ci fi c p r o hi biti o n a g ai n st di ni n g wit h a n o n-J e w p e r s e . ( S e e R a s hi o n A v o d a h Z a r a 3 1: b.) F o r bi d di n g t h e n o n-J e w’ s c o o ki n g w o ul d b e e n o u g h t o c r e at e a n e m oti o n al di st a n c e s u c h t h at f a mili e s w o ul d n’t m a r r y i nt o e a c h ot h e r. R a b b ei n u T a m (T o sf ot A v o d a h Z a r a 3 8: a) a n d R a m b a m ( M a’ a c h al ot A s u r ot 1 7: 9)
m ai nt ai n t h at t h e i s s u e of cl o s e n e s l e a d t o i nt e r m a r r m o st e a rl y a ut h o ri ot h e r s att ri b ut e a p r o hi biti o n of bi s n o n-J e w s mi g ht e nt s i nt o t h e k o s h w e will di s c u s s w h bi s h ul a k u m a r e b s o n s o r j u st o n e. n u m er o us s o ur c e m a r ri a g e i s t h e p r o hi biti o n ( S e e T T h e d e c r e e i s bi r e as o n Si n c e t h e t r a n ri a g e w a s t h e p ri S a g e s’ d e c r e e, t h e di s c o u r a g e t h e p e m oti o n al c o n n e c o ul d l e a d t o i t h at g e n e r ati o n e a rl y a ut h o riti e p r o hi biti o n of bi e v e n i n sit u ati o i s n ot t e c h ni c all R a s h b a , i n hi s r e t h e c a s e of f o o d c t h at C at h oli c p ri t h e y h a v e c hil d r m a r r y, i s it p e r mi b y a p ri e st e v e n bi s h ul a k u m s e e
כ י א ה ב ך ה ׳ א ל ק יך 52
T O R A H TI D BI T S 1 5 1 6 / B A MI D B A R
Y E R U S H A L A YI M S H A B B A T KI T EI T Z EI Z M A NI M C A N D L E S 6: 4 0 P M • E A R L Y 5: 5 4 P M • H A V D A L A 7: 5 3 P M • R A B B EI N U T A M 8: 3 1 P M O U I S R A E L 0 2- 5 6 0- 9 1 0 0
T O R A H TI D BI T S. C O M
A D V E R TI SI N G & S P O N S O R S HI P S 0 2- 5 6 0- 9 1 2 5
T a bl e o f C o n t e n t s
04 08 16 22 28 30 36 38 46 48
D e a r T o r a h Ti d bit s F a mil y R a b bi A vi B e r m a n Ali y a- b y- Ali y a S e d r a S u m m a r y R a b bi R e u v e n T r a d b u r k s “ A G e ntl e r M e s s a g e ” R a b bi D r. T z vi W ei n r e b T h e P a r a m et e r s of J u sti c e R a b bi L o r d J o n a t h a n S a c k s z t "l P r o bi n g t h e P r o p h et s R a b bi N a c h m a n Wi n kl e r T h e P o w e r of P e r s o n al E x a m pl e R a b bi S h al o m R o s n e r N ot a L a u g hi n g M att e r R a b bi J u d a h M i s c h el Si m c h at S h m u el R a b bi S a m S h o r E ati n g O ut i n I s r a el - P a rt 1 R a b bi E z r a F ri e d m a n C o nti n u o u s C a uti o n R e b b e t zi n S hi r a S mil e s
I m p e rf e ct T e s h u v a h
5 2 R a b bi M o s h e T a r a gi n N e v e r F o r g ott e n 5 6 R e b b e t zi n D r. A di n a S h mi d m a n R a v K o o k o n Pi r k ei A v ot ( 2: 1): 5 8 A Mit z v a h t o S p e a k H e b r e w 64 66 68 70 72 74 76
R a b bi A a r o n G ol d s c h ei d e r T a ki n g a B u s I n st e a d of D ri vi n g R a b bi D a ni el M a n n Di vi n e F o r gi v e n e s s M r s. L e a h F ei n b e r g H o w T o G et U n st u c k! Mi c h al Sil v e r st ei n B ri n g E v e r y M o m e nt t o Lif e! Si v a n R a h a v- M ei r W h e n Ar e T h e y R e a d y t o M o v e O n? Al e e z a B e n S h al o m T h e Y- Fil e s C o mi c N e t a n el E p s t ei n T or a h 4 T e e ns b y T e e ns Tif e r e t Fi n k el // M a y a W ei s m a n
I M P O R T A N T R E MI N D E RS L ast ti m e t o r e cit e Ki d d us h L e v a n a is T h urs d a y ni g ht, t h e 1 5t h of El ul
C O V E R P H O T O P h ot o gr a p h e d b y L e a h Y er us h al mi
T h e I MJ (Isr a el M us e u m, J er us al e m) i c o ni c “ A h a v a ” ( “ L O V E ”) s c ul pt ur e b y A m eri c a n ar tist R o b ert I n di a n a is e q u all y i m pr essi v e - w h e n vi e w e d fr o m b e hi n d. It t h e n r e a ds fr o m l e fi t o ri g ht. T his p h ot o w as t a k e n a b o ut t e n d a ys a ti er T u b A v, t h e J e wis h “ D a y of L o v e ” h oli d a y. I m a d e Ali y a h t o J er us al e m i n t w o st e ps. First fr o m W as hi n gt o n D C i n 1 9 7 0 ( as L o uis e T o ur ki n) i n w h at w as t h e n c all e d pr o visi o n al Ali y a h, a n d t h e n fr o m N Y C i n 1 9 7 7. I a m bl ess e d wit h 4 c hil dr e n, t h eir 4 s p o us es, a n d 1 6 gr a n d c hil dr e n - all of t h e m S a br as a n d t h e gr a n d m aj orit y b or n i n J er us al e m. I’ m a r e tir e d tr a nsl at or a n d writ er, a n d m erit e d w or ki n g at t h e Y a d V as h e m Ar c hi v es f or m a n y y e ars. O n e of m y s o ns is i n t h e pr of essi o n al I D F, a n d t w o of m y s o ns di d 2. 5 y e ars of Mil ui m f oll o wi n g O ct. 7 t h 2 0 2 3. I s al ut e t h e m a n d t h eir f a mili es wit h m u c h l o v e a n d pri d e.
2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
C cAa nNdl eDliLg Ehti LIn g G H TI N G
O TotHh Ee rR Z' z' M mAa niNI m M
A NA DN DH AH VA DV ADL AAL TIA TIM E SM E S
KI T EI T Z EI C a n dl es
Yer us h al a yi m/ M a al e A d u mi m Az a Ar e a ( N e ti v ot, S d er ot et al) B eit S h e m es h / R B S G us h Etzi o n R a a n a n a/ Tel M o n d/ H erzli y a/ K. S a b a
M o dii n / C h as h m o n ai m N et a n y a B e’ er S h e v a R e h o v ot P et ac h Ti k v a Gi n ot S h o mr o n H aif a / Zic hr o n G us h S hil o h Tel A vi v / Gi v at S h m u el Gi v at Z e e v C h e vr o n / Kir y at Ar b a As h k el o n Ya d Bi n y a mi n Tzf at / Bi k at H a Yar d e n G ol a n N a h ari y a / M a al ot Af ul a
6: 4 0 6: 5 8 6: 5 9 6: 5 6 6: 5 8 6: 5 7 6: 5 8 6: 5 7 6: 5 8 6: 4 0 6: 5 7 6: 4 8 6: 5 6 6: 5 8 7: 0 0 6: 5 6 6: 5 8 6: 5 7 6: 5 0 6: 5 5 6: 4 8 6: 5 7
E arl y
5: 5 4 5: 5 6 5: 5 5 5: 5 4 5: 5 6 5: 5 5 5: 5 6 5: 5 5 5: 5 6 5: 5 6 5: 5 5 5: 5 6 5: 5 4 5: 5 6 5: 5 4 5: 5 4 5: 5 7 5: 5 6 5: 5 4 5: 5 4 5: 5 6 5: 5 5
J E R U S AL E M
KI T A V O H a v d al a
7: 5 3 7: 5 6 7: 5 4 7: 5 4 7: 5 6 7: 5 4 7: 5 6 7: 5 4 7: 5 5 7: 5 5 7: 5 5 7: 5 6 7: 5 4 7: 5 6 7: 5 4 7: 5 4 7: 5 6 7: 5 5 7: 5 4 7: 5 3 7: 5 6 7: 5 5
C a n dl es
6: 3 2 6: 5 0 6: 5 1 6: 4 8 6: 4 9 6: 4 9 6: 5 0 6: 4 9 6: 4 9 6: 3 2 6: 4 9 6: 4 0 6: 4 8 6: 5 0 6: 5 2 6: 4 8 6: 5 0 6: 4 9 6: 4 2 6: 4 7 6: 3 9 6: 4 8
E arl y
5: 4 7 5: 5 0 5: 4 8 5: 4 8 5: 4 9 5: 4 8 5: 4 9 5: 4 9 5: 4 9 5: 4 9 5: 4 8 5: 4 9 5: 4 7 5: 4 9 5: 4 7 5: 4 8 5: 5 0 5: 4 9 5: 4 7 5: 4 6 5: 4 9 5: 4 8
H a v d al a
7: 4 5 7: 4 7 7: 4 6 7: 4 5 7: 4 7 7: 4 6 7: 4 7 7: 4 6 7: 4 6 7: 4 6 7: 4 6 7: 4 7 7: 4 5 7: 4 7 7: 4 5 7: 4 5 7: 4 7 7: 4 6 7: 4 5 7: 4 4 7: 4 7 7: 4 6
R a b b ei n u Ta m (J er us al e m): Ki Teitz ei - 8: 3 1 P M • Ki Ta v o - 8: 2 4 P M
All Ti m es Acc or di n g t o M y Z m a ni m ( 2 0 mi ns b ef or e S u ns et i n m ost Ci ti es; 4 0 mi ns i n Yer us h al yi m a n d P et ac h Ti k v a; 3 0 mi ns i n Tzf at, N a h ari y a, M a al ot a n d H aif a) DDafaf YYoo mi:mi: CChhuliulinn 16154 O U K as hr ut N C S Y J e wis h Ac ti o n JLI C NJ C D / Yac h a d / O ur W a y O U W est C o ast O U Pr ess S y n a g o g u e/ C o m m u nit y S er vic es O U A d v oc ac y O U Isr a el MI T C H E L R. A E D E R, P R E SI D E N T O F T H E O R T H O D O X U NI O N Ye h u d a N e u b er g er, C h air m a n of t h e B o ar d, Ort h o d ox U ni o n | Dr. J os h P e n n, O U K as hr us C o m missi o n R A B BI M O S H E H A U E R Z T " L, E X E C U TI V E VI C E P R E SI D E N T | R A B BI J O S H U A M. J O S E P H, E D. D. E X E C U TI V E VI C E P R E SI D E N T & C HI E F O P E R A TI N G O F FI C E R R a b bi Dr. Tz vi H ers h W ei nr e b, E x ec. V. P. E m erit us O U K O S H E R: R a b bi M os h e El ef a nt, C E O/ R a b bi nic A d mi nistr at or O U K os h er I S R A E L: R a b bi Yiss ac h ar D o v Kr a k o ws ki, R a b bi nic A d mi nistr at or | R a b bi Ezr a Fri e d m a n, T h e G ust a v e a n d C ar ol J ac o bs C e nt er f or K as hr ut E d uc a ti o n/ D e p ut y R a b bi nic A d mi nistr at or | R a b bi Y o n at o n K or ac h, R a b bi nic A d mi nistr at or H e a d q u art ers: 4 0 R ect or St. 4t h fl o or, N e w Y or k, N Y 1 0 0 0 6 2 1 2- 5 6 3- 4 0 0 0 w e bsit e: w w w. o u. or g
E dit or: R a b bi A ar o n G ol dsc h ei d er | a ar o n g @ o uisr a el. or g A d v er tisi n g: It a R oc h el 0 2- 5 6 0 9 1 2 5 | tt a ds @ o uisr a el. or g E dit or E m erit us: P hil C h er n ofs k y W e bsit e: w w w.t or a h ti d bits.c o m
N ot g e tti n g e n o u g h T Ts ? T o o m a n y ? N o n e at all ? C o nt act o ur DI S T RI B U TI O N 0 5 0 5- 7 7 2- 1 1 1 • i nf o @ o uisr a el. or g
R a n g es 1 1 d a ys W e d n es d a y - S h a b b at A u g. 1 9 - 2 9 | 6 - 1 6 El ul E arli est Tallit a n d Te filli n S u nris e S of Z m a n Kri at S h e m a M a g e n A vr a h a m S of Z m a n Te fil a
5: 1 3- 5: 2 0 6: 0 6- 6: 1 2 9: 2 4- 9: 2 6 8: 4 5- 8: 4 8 1 0: 3 0
C h atz ot ( H al ac hic N o o n) Mi nc h a G e d ol a ( E arli est Mi nc h a) Pl a g Mi nc h a S u ns et (I ncl u di n g El e v a ti o n)
1 2: 4 2- 1 2: 3 9 1: 1 5- 1: 1 2 5: 5 5- 5: 4 6 7: 2 2- 7: 1 1
( Acc or di n g t o t h e Gr a a n d B a al H a Ta n y a)
A vr o m Sil v er J er us al e m C oll e g e f or A d ults • W oli n etz F a mil y S h ul • Birt hri g ht - I. F. S. • Yac h a d • N C S Y Isr a el • JLI C Isr a el • C a m p Dr or • P e arl & H ar ol d M. J ac o bs Z UL A O utr e ac h C e nt er • T h e J ac k Gi n di Or ait a Te e n C e nt ers • O U Isr a el K as hr ut • Fr o ntli n e S u p p ort • T or a h I ni ti a ti v es • W o m e n's Di visi o n S T U A R T H E R S H K O WI T Z, P R E SI D E N T O U I S R A E L Zvi S a n d / Yitzc h a k F u n d: F or m er Pr esi d e nts, O UIsr a el | Pr of. M e ni K osl o ws k y, Vic e Pr esi d e nt V A A D M E M B E R S: Mic h a el El m a n | J o n at h a n Elt es | Yo n at a n Fra nk el | Yitzc h ak F u n d | D a ni ell a H ell erst ei n | St u art H ers hk o witz | J er e my L ust m a n | Yi g al M arc us | M eir R ask as | At ara R eic h el | Zvi S a n d | N or m a n Sc h m u ti er | M ark Sc h n ei d er | Est h er Willi a ms R A B BI A VI B E R M A N, E X E C U TI V E DI R E C T O R, O UI S R A EL R os a O d es er, C F O, O U Isr a el | N at a n K a n dl er, C O O, O U Isr a el | Es fi M os k o vitz, Dir ect or of A n gl o E n g a g e m e nt a n d Pr o gr a m mi n g i n Isr a el 7 H art u m Str e et, J er us al e m, 9 7 7 7 5 0 7 P o B ox 4 5 2 6 8 p h o n e: ( 0 2) 5 6 0 9 1 0 0 | f ax: ( 0 2) 5 6 1- 7 4 3 2 e m ail: o tic e @ o uisr a el. or g w e bsit e: w w w. o uisr a el. or g F o u n d ers a n d i ni ti al b e n ef act ors of t h e O U Isr a el C e nt er: G e or g e a n d Ils e F al k a" h
T or a h Ti d bits a n d m a n y of t h e pr oj ects of O U Isr a el ar e assist e d b y gr a nts fr o m T H E J E R U S A L E M M U NI CI P A LI T Y O U Isr a el, Tor a h Ti d bits d o es n ot e n d ors e t h e p oli tic al or h al ac hic p osi ti o ns of its e dit or, c ol u m nists or a dv er tis ers, n or g u ar a nt e e t h e q u alit y of a dv er tis e d s er vic es or pr o d ucts. N or d o w e e n d ors e t h e k as hr ut of h ot els, r est a ur a nts, c at er ers or f o o d pr o d ucts t h at ar e a d v er tis e d i n T T ( exc e pt, of c o urs e, t h os e u n d er O U-Isr a el h as h g ac h a). A ny " pr o mis es" m a d e i n a ds ar e t h e s ol e r es p o nsi bilit y of t h e a dv er tis ers a n d n ot t h at of O U Isr a el, t h e O U Isr a el C e nt er , Tor a h Ti d bits.
O U I S R A EL 3
DD EEA RA TRO RTA OH TIR DABI HT S TIF A DMI LBIY T S F A MI L Y R A B BI A VI B E R M A N R a b bi A vi B e r m a n E X E C U TI V E DI R E C T O R, O U I S R A E L E x e c uti v e Di r e ct o r, O U I s r a el A B E R M A N @ O UI S R A E L. O R G It i s v e r y c o m m o n t o h e a r c e rt ai n r eli gi o u s p h r a s e s a m o n g st t h e J e wi s h p e o pl e i n I s r a el, a m o n g t h e r eli gi o u s a n d t h e s e c ul a r ali k e. P h r a s e s li k e B e’ e z r at H a s h e m ( “ wit h t h e h el p of H a s h e m ”), B a r u c h H a s h e m ( “ bl e s s e d i s H a s h e m ”), a n d C h a s d ei H a s h e m ( “t h e ki n dn e s s e s of H a s h e m ”), t o n a m e j u st a f e w, all e x p r e s s t h e i d e a of r e c o g niti o n of t h e r ol e of H a K a d o s h B a r u c h H u i n o u r li v e s a n d g r atit u d e f o r t h e mi r a cl e s H e i s d oi n g f o r t h e J e wi s h p e o pl e, o n a p e r s o n al l e v el a n d o n a Kl al Yi s r a el l e v el. A n d, of c o u r s e, w e h a v e j u st e nt e r e d t h e m o nt h of El ul a n d s u d d e nl y, e v e r y b o d y i s wi s hi n g e v e r y b o d y a k eti v a h v e c h ati m a h t o v a h , t o b e w ritt e n a n d s e al e d f o r t h e g o o d i n t h e h e a v e nl y b o o k s. T h e v o c a b ul a r y, t h e w a y w e t al k, t h e c u s t o m of b ri n gi n g H a K a d o s h B a r u c h H u i nt o t h e w o r d s a n d t h e s e nt e n c e s t h at w e s a y, h a s b r o u g ht u s t o a st a g e i n t hi s c o u nt r y a n d a m o n g st t h e J e wi s h p e o pl e w h e r e s a yi n g B a r u c h H a s h e m i s t h e n o r m. I m a d e ali y a h w h e n I w a s e nt e ri n g f o u rt h g r a d e. T h e s o n g t h at w a s v e r y p o p ul a r w h e n w e m a d e ali y a h , w hi c h w e s a n g a s a f a mil y a l ot, w a s t h e Mi a mi B o y s C h oi r’ s B e si y at a Di s h m a y a - A r a m ai c f o r “ wit h t h e h el p of H e a v e n. ” A n d I al w a y s u s e d t o m a k e s u r e t h at “ b et- s a m e c h- d al e d ” w a s o n t h e t o p of e v e r y n e w pi e c e of p a p e r I w r ot e o n, a n d I’ v e c o nti n u e d t o d o it t o t hi s d a y. I n t hi s w a y, I c a n b ri n g H a K a d o s h B a r u c h H u i nt o e v e r yt hi n g I d o. A w e e k a g o, I d e ci d e d, t o g et h e r wit h m y wif e a n d c hil d r e n, t o c el e b r at e t h e f a ct t h at it h a s b e e n o v e r fi v e y e a r s si n c e I w a s di a g n o s e d wit h ki d n e y c a n c e r, a n d B a r u c h H a s h e m , I a m 4 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
c o m pl et el y cl e a n aft e r m a n y M RI s a n d m a n y C T s t o c h e c k u p. I n a d diti o n, I w a nt e d t o t h a n k H a s h e m t h at I w a s a bl e t o B a r u c h H a s h e m fi ni s h S h a s B a vli i n it s e nti r et y, t o t h a n k Hi m f o r fift y y e a r s of m y lif e, a n d of c o u r s e, t o t h a n k Hi m t h at o u r b o y s a r e h o m e f r o m t h e a r m y aft e r e n dl e s s r o u n d s i n G a z a a n d L e b a n o n. M o st of all, I t h a n k H a s h e m f o r all t h e m a n y mi r a cl e s t h at h a v e h a p p e n e d t o t h e J e wi s h p e o pl e. T h e r e i s s o m u c h t o b e g r at ef ul f o r, a n d w e o r g a ni z e d a c el e b r ati o n a n d e x p r e s si o n of o u r g r atit u d e. L u c kil y f o r m e, R a b bi H e r s h el S c h a c ht e r, t h e p o s e k of t h e O U a n d a R o s h Y e s hi v a at Y e s hi v a U ni v e r sit y, w a s i n I s r a el t o t e a c h at N C S Y K oll el. I i n vit e d hi m a n d hi s R e b b et zi n t o c o m e a n d j oi n. I al s o i n vit e d R a v S h m u el Eli y a h u, w h o I h a v e t h e p ri vil e g e of b ei n g a cl o s e st u d e nt of a n d of b r o a d c a sti n g wit h hi m t wi c e a w e e k o n R a di o G al ei Yi s r a el. I al s o i n vit e d R a v N a c h m a n K a h a n a, w h o f o r m a n y d e c a d e s s at i n t h e O U b uil di n g a n d w r ot e hi s c o m m e nt a r y o n T o s af ot c all e d M ei M e n u c h ot , a n d wit h w h o m I h a v e t h e p ri vil e g e of w e e kl y st u d yi n g t o g et h e r. W e i n vit e d m a n y r a b bi s a n d f ri e n d s, alt h o u g h si n c e w e h el d it i n o u r b a c k y a r d, I h a d t o k e e p it p r ett y s m all a n d ti g ht, r e all y o nl y i n viti n g a v e r y s m all g r o u p of a b o ut 1 2 0 p e o pl e f r o m e a c h st a g e i n m y lif e. B ut B a r u c h H a s h e m, w e g ot t o c el e b r at e t o g et h e r wit h m a n y p e o pl e t h at w e l o v e. I st o o d u p t h e r e a n d e x p r e s s e d g r atit u d e t o H a K a d o s h B a r u c h H u f o r all t h e g o o d H e h a s d o n e f o r m e a n d f o r Kl al Yi s r a el . H o w m a n y ti m e s di d I p r a y b ef o r e e v e r y s c a n, e v e r y C T, e v e r y ult r a s o u n d, e v e r y e n d o s c o p y ? I a s k e d
s o m a n y ti m e s t h at wit h t h e g r e at eff o rt s of m y d o ct o r s, a n d all t h e c h a n g e s i n t h e w a y I li v e d, H a s h e m s h o ul d gi v e m e h e alt h. N o w t h at I h a v e r e c ei v e d, B a r u c h H a s h e m , a cl e a n bill of h e alt h, I t h o u g ht it w a s ti m e t o s a y t h a n k y o u. Y o u k n o w, J e w s h a v e a c h a r a ct e r t r ait of k n o wi n g h o w t o a s k f o r a f a v o r - a n d it’ s s o w o n d e rf ul t h at J e w s l o v e t o h el p ot h e r J e w s. I b eli e v e it' s s o i m p o rt a nt t h at t h e p e r s o n w h o r e c ei v e s t h e f a v o r t u r n s a r o u n d aft e r all i s s ai d a n d d o n e a n d e x pl ai n s t o t h e f a v o r- gi ve r h o w m u c h it m e a nt t o t h e m. S o t o o wit h H a s h e m. W e a r e c o n st a ntl y d a v e ni n g f o r s o m a n y diff e r e nt p e o pl e, f o r t h ei r h e alt h, p r o s p e rit y, t h at t h e y s h o ul d fi n d t h e ri g ht m at c h, t h at t h e y s h o ul d h a v e t h e c hil d t h e y h a v e b e e n w aiti n g f o r. H o w m a n y ti m e s d o w e a ct u all y d e di c at e a n e nti r e e v e ni n g t o s a y “ T h a n k y o u H as h e m” ? It j u st f elt s o o v e r d u e aft e r a s ki n g H a K a d o s h B a r u c h H u f o r s o m u c h. A n d I h o p e t o c o nti nu e d e di c ati n g ti m e n ot j u st t o t h e a s ki n g, b ut t o h a v e m o r e a n d m o r e c o n c e nt r ati o n i n t h e M o di m p r a y e r, a n d i n all t h e w a y s t h at I c a n c o nti n u e c o n n e cti n g t o H a K a d o s h B a r u c h H u a n d d e v el o pi n g t h at r el ati o n s hi p. I n t h e m o nt h of El ul n o w, m a n y p e o pl e s a y, “ H a M el e c h B a S a d e h ” - t h at t h e Ki n g ( of all ki n g s) i s n ot i n Hi s p al a c e n o w, n ot i n Hi s i v o r y t o w e r, b ut H a M el e c h B a S a d e h , t h e Ki n g i s h e r e wit h u s, a c c e s si bl e t o all w h o s e e k Hi m. If o nl y w e c o ul d j u st o p e n u p, if o nl y w e c o ul d t al k t o Hi m p e r s o n all y, w e w o ul d b e a bl e t o g et s o m u c h i n r et u r n. H a vi n g a c h a n c e t o e nt e r t h e m o nt h of El ul wit h t hi s g r e at e v e ni n g of j u st t h a n ki n g H a K a d o s h B a r u c h H u w a s s o m e a ni n gf ul t o m e. It d o e s n ot m e a n t h at w e d o n ot h a v e c h all e n g e s i n lif e, a n d it d o e s n ot m e a n t h at w e d o n ot h a v e t ri al s. B ut t h at b ei n g s ai d, t h e r e i s j u st s o m u c h t o t h a n k H a K a d o s h B a r u c h H u
f o r, a n d h o p ef ull y H a s h e m s e e s t h e t h a n k s t h at w e h a v e f o r Hi m. I a m p u r p o s el y w riti n g it p u bli cl y o n t h e s e p a g e s of T o r a h Ti d bit s s o t h at I c a n e v e n m o r e p u bli cl y d e cl a r e m y t h a n k s t o H a K a d o s h B a r u c h H u . B e’ e z r at H a s h e m , gi vi n g t h a n k s s h o ul d t a k e all of u s t o a pl a c e w h e r e w e a r e f e eli n g m o r e a n d m o r e c o n n e ct e d t o H a K a d o s h B a r u c h H u , a n d t h e Ri b o n o S h el Ol a m w a nt s t o d o m o r e a n d m o r e a n d m o r e p o siti v e f o r all of Kl al Yi s r a el . Wi s hi n g y o u all a n u plifti n g a n d i n s pi ri n g S h a b b at, R a b bi A vi B e r m a n E x e c uti v e Di r e ct o r, O U I s r a el
T h e O U Isr a el f a mily wis h es M az al Tov t o Mic h al & Avr o mi S o m m ers a n d f a mily o n t he m arri a ge of t h eir d a u g ht er M az al Tov t o gr a n d p ar e nts, C ar ol & M ar k G ol d b er g O U I S R A EL 5
6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
M ai nt ai n H e alt h y B o n e s a n d M u s cl e s D e cr e a s e Stiff n e s s a n d J oi nt P ai n I n cr e a s e Str e n gt h! St a y I n d e p e n d e nt!
F R E E PI K. C O M
0 5 0- 5 7 3- 9 0 6 1 je ff m or 3 6 @ g m ail.c o m w w w.Je ff M or Di a m o n dJe welr y.c o m
best qual i ty AI R C O N DI TI O NI N G Y * שנR +
X PER
20
SE
M A S S A G E T H E R A PI S T & FI T N E S S T R AI N E R
0 5 2. 6 7 3. 3 7 0 4 I w w w. a n d y h e alt h. c o m | j er u s al e m m y h o m e @ h ot m ail. c o m
∙
ו ת ני סיון
∙
E n g a g e m e n t Ri n g s S t u d E a r ri n g s T e n ni s B r a c e l e t s Pe n d a n ts
CE
T U VI A A N D Y H A A S
B A L A N C E a n d F A L L - P R E V E N TI O N S P E CI A LI S T f or O L D E R A D U L T S
m e m b e r di a m o n d d e a l e r s c l u b
IE N
k er e n m al ki. or g 0 2 - 567- 06 0 2
K er e n M al ki e m p o w ers f a mili es of c hil dr e n wit h s p e ci al n e e ds i n Isr a el t o c h o os e h o m e c ar e. D o n ati o ns ar e t ax- a p pr ov e d i n Isr a el, U S a n d U K. H o n ori n g t h e m e m ory of M alk a C h a n a R ot h ה י”ד 19 8 5-2 0 01, kill e d i n t h e S b arr o b o m bi n g.
T r u e w h o l e s a l e r f r o m t h e di a m o n d b o u r s a wi t h o v e r 2 5 y e a r s e x p e ri e n c e
*
S al es & I nst all ati o n of V R F | M ulti | I n v ert er | C e ntr al Pr off essi o n al & r eli a bl e
R ef er e nc es i n Y O U R n ei g h b or h o o d
O nl y J e wis h l a b or
G lo b a l S h ip p in g : 0 5 0 -4 2 4 -8 3 5 9
p ol ar air bi z @ g m ail.c o m |
0 5 2- 2 4 0- 5 0 6 3 O U I S R A EL 7
Ali y a- b y- Ali y a S e d r a S u m m a r y A LI Y A- B Y- A LI Y A S E D R A S U M M A R Y
R AR aB bBIbi RR eE uUv eV nE TNr aT dRb Au rDkBs U R K S
R CR AC IASI sR rAa EelL RReEgiGIo nO N
P A R S H A T KI T EI T Z EI T h e p a r s h a c o nt ai n s 7 4 mit z v ot, t h e m o st of a n y p a r s h a i n o u r T o r a h. It i s t h e l a st of t h e 3 p a r s hi ot of mit z v ot t h at a r e t h e mi d dl e s e cti o n of S ef e r D e v a ri m. I n P a r s hi ot R e’ e h a n d S h ofti m w e w e r e i nt r o d u c e d t o o u r J e wi s h N ati o n al s o ci et y; a n et hi c al m o n ot h ei sti c s o ci et y. L a w s of a v oi di n g i d ol w o r s hi p, t h e c e nt r alit y of w h at w o ul d b e J e r u s al e m, l a w s of g e n e r o sit y, of s h a ri n g wit h ot h e r s. A n d of N ati o n b uil di n g; J u d g e s, Ki n g s a n d w a r. O u r p a r s h a i s p e r s o n al, n ot n ati o n al. A J e w i s n ot o nl y a p a rt of a n ati o n. H e i s a p e r s o n li vi n g t h e d a y-t o- d a y lif e of p e o pl e; li vi n g a lif e of h oli n e s s, fi d elit y t o G- d, t r e ati n g p e o pl e wit h g e n e r o sit y a n d di g nit y, h el pi n g e a c h ot h e r, li vi n g a m o r al lif e. Ki T eit z ei i s a si st e r p a r s h a t o K e d o s hi m. M a n y of t h e m a r v el o u s, u ni q u e m o r al i m p e r ati v e s of o u r T o r a h, t h o s e p ri n ci pl e s t h at b e c a m e f o u n d ati o n al i n t h e m o r al d e v el o p m e nt of t h e w o rl d a r e f o u n d h e r e. P e r h a p s t o c o m m u ni c at e t h at w hil e w e a r e p a rt of a g r e at n ati o n a n d o u g ht t o gi v e alt r ui sti c all y t o n ati o n b uil di n g, o u r n ati o n al p ri d e a n d pl a c e o u g ht n ot t o m u s cl e o ut t h e n e e d t o b e g o o d p e o pl e, o v e r w h el mi n g o u r p e r s o n al li v e s i n t h e l a r g e p r oj e ct of o u r J e wi s h N ati o n. N o. W e at h e a rt li v e p e r s o n al h ol y li v e s, b eli e vi n g i n O n e G- d a n d b eli e vi n g i n t h e I m a g e of G- d of e a c h p e r s o n. Li vi n g el e v at e d a n d n o bl e li v e s. T h e 7 4 mit z v ot of o u r p a r s h a c o m m u ni c at e t h at r a r efi e d lif e. 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
1 S T A LI Y A ( D E V A RI M 2 1: 1 0- 2 1) C a pti v e W o m a n: O n e m a y n ot m a r r y a w o m a n c a pt u r e d i n w a r u ntil 3 0 d a y s h a v e el a p s e d a n d t h e p a s si o n s u b si d e d. Fi r st b o r n : T h e ri g ht s of t h e fi r st b o r n t o a d o u bl e p o rti o n s h all n ot b e di v e rt e d t o t h e fi r st b o r n of a m o r e f a v o r e d wif e. B e n S o r e r U m o r e h: a b o y e nt e ri n g a d ult h o o d w h o i s b r a z e n a n d gl utt o n o u s s h all b e j u d g e d o n t h e f e a r of f ut u r e m o r e e g r e gi o u s b e h a vi o u r. T h e s ol di e r i s a bl e t o m a r r y t h e n o n-J e w i s h w o m a n c a pt u r e d i n w a r; b ut o nl y aft e r a m o nt h of s e ei n g h e r d ail y i n a n u n k e m pt m a n n e r. A s if t o s a y – sl o w w w d o w n n n. T hi s sl o w e d d o w n p e r mi s si o n t o m a r r y t h e n o n-J e wi s h w o m a n i n w a r h a s a p o w e rf ul i m pli e d et hi c: w o m e n a r e n ot s p oil s of w a r. A s w e k n o w all t o o w ell, o h s o t r a gi c all y a n d p ai nf ull y, w a r i s a c c o m p a ni e d b y r a p e a n d pil l a g e of w o m e n. It i s a n e x p r e s si o n of p o w e r, of vi ct o r y. W o m e n a r e t h e s p oil s of w a r. N ot i n t h e J e wi s h a r m y. T h e p e r mi s si o n g r a nt e d t o m a r r y t hi s n o n-J e wi s h w o m a n aft e r a m o nt h s c r e a m s o ut t h e f a r m o r e b a si c w a r et hi c: w a r s h o ul d n e v e r e v e r b e s e e n b y t h e J e wi s h a r m y a s li c e n s e f o r a b u s e of w o m e n. B ut t hi s fi r st mit z v a h of t h e p a r s h a s e e m s t o b el o n g i n l a st w e e k’ s p a r s h a. At t h e e n d of S h ofti m t h e r e w e r e a n u m b e r of mit z v ot r el at e d t o w a r: t h e s p e ci al K o h e n w h o m oti v at e s t h e t r o o p s i n w a r, t h e w a r e x e m pti o n s, t r y p e a c e fi r st, d o n ot d e st r o y f r uit t r e e s i n w a r. W o ul d it n ot h a v e m a d e m o r e s e n s e t o i n cl u d e t hi s mit z v a h of t h e s p e ci al p r o c e d u r e of m a rr yi n g a f o r ei g n w o m a n i n w a r i n l a st w e e k’ s
p a r s h a t h at w a s s p e a ki n g of w a r ? L a st w e e k’ s p a r s h a w a s n ati o n al i n stit u ti o n s. T hi s w e e k’ s p a r s h a i s p e r s o n al pi et y. T hi s mit z v a h i s a n e x p r e s si o n of p e r s o n al pi et y, pi et y d e m a n d e d e v e n of t h e s ol di e r. It b el o n g s i n o u r p a r s h a of pi et y.
2 N D A LI Y A ( 2 1: 2 2- 2 2: 7) B u ri al : D o n ot all o w t h e b o d y of o n e s e nt e n c e d t o d e at h t o b e h u n g. H e i s t o b e b u ri e d i m m e di at el y. R et u r ni n g L o st P r o p e rt y: D o n’t l o o k a w a y f r o m l o st p r o p e rt y; r et u r n it t o it s o w n e r. H el p u p a n o v e rl y b u r d e n e d a ni m al w h o h a s b u c kl e d; d o n’t l o o k a w a y. D o n ot c r o s s d r e s s . S e n d a m ot h e r bi r d a w a y b ef o r e t a ki n g t h e e g g s o r c hi c k s. T h e r e i s a n i m p o rt a nt et hi c al p ri n ci pl e e x p r e s s e d i n t h e mit z v a h of b u r yi n g t h e o n e p ut t o d e at h. A p e r s o n s e nt e n c e d t o d e at h h a s c o m mitt e d t h e m o st s e ri o u s of si n s. N o n e t h el e s s, h u m a n b ei n g s n e v e r l o s e t h e ri g ht t o di g nit y. E v e n t h e si n n e r, t h e o n e s e nt e n c e d t o d e at h, i s a h u m a n b ei n g; t h ei r b o d y i s n ot t o b e l eft h a n gi n g, b ut t o b e b u ri e d i m m e di at el y. H u m a n b ei n g s m a y s ull y t h ei r di g nit y b y t e r ri bl e c ri m e s d e s e r vi n g of d e at h; b ut t h e y n e v e r f o rf eit t h ei r e s s e nti al h u m a n di g nit y. A f u rt h e r i m pli e d et hi c i s c o nt ai n e d i n t h e r et u r n of l o st p r o p e rt y. L a w s of p r o p e rt y, T o rt s, a r e t o p r ot e ct: p r o p e rt y l a w r e g ul at e s t h at I n ot d a m a g e y o u r p r o p e rt y. B ut J e wi s h et hi c s m a n d at e s t h at w e g o m u c h f u rt h e r; I n e e d t o j u m p t o h el p y o u r p r o p e rt y. T h e r e c a n b e n o i n n o c e nt b y st a n d e r s; w e n e e d t o j u m p t o s a v e t h e li v e s of ot h e r s a n d t h e p r o p e rt y of ot h e r s.
3 R D A LI Y A ( 2 2: 8- 2 3: 7) B uil d a f e n c e o n y o u r r o of t o p r e v e nt a c ci d e nt s. D o n ot : pl a nt vi n e s a n d g r ai n t o g et h e r, pl o w wit h o x a n d m ul e s t o g et h e r, w e a r w o ol a n d li n e n
t o g et h e r . A m a n s h all n ot: sl a n d e r a n e w b ri d e cl ai mi n g h e r n ot t o b e a vi r gi n, n o r c o m mit a d ult e r y wit h a m a r ri e d w o m a n, n o r wit h a b et r ot h e d b ri d e, n o r r a p e a si n gl e w o m a n. O n e m a y n ot m a r r y a m a m z e r, n o r a m al e f r o m A m o n o r M o a v. I n t hi s ali y a w e h a v e mit z v ot a b o ut t h e m o st b a si c of d ail y lif e: o u r h o m e s, o u r fi el d s o r li v eli h o o d, o u r cl ot h e s a n d o u r r el ati o n s hi p s wit h o u r p a rt n e r s. E a c h o n e of t h e s e r e g ul at e s t h e b a si c a s p e ct s of o u r li v e s. I n t hi s li e s a s w e e pi n g p ri n ci pl e of o u r T o r a h. W e li v e m u n d a n e li v e s. H o m e s, li v e li h o o d, cl ot h e s, a n d r el ati o n s hi p s. All t h e s e t hi n g s t a k e o n m e a ni n g w h e n r e g ul at e d b y mit z v ot. T h e T o r a h d o e s n’t d e al o nl y wit h t h e h ol y, wit h G- d, wit h p r a y e r a n d s e r vi c e. It g et s ri g ht i nt o o u r li v e s, p u s h e s it s w a y i nt o o u r h o m e s, kit c h e n s, b e d r o o m s. R a v S ol o v eit c hi k c all e d t hi s r e d e m pti o n, O U I S R A EL 9
o r g e ul a; m a n’ s m u n d a n e lif e i s r e d e e m e d f r o m v ul g a rit y a n d e m pti n e s s b y mit z v ot. S u d d e nl y, t h e t rit e a n d t ri vi al, t h e b a n al lif e w e li v e b e c o m e s m e a ni n gf ul, a n e x p r e s si o n of l o y alt y t o o u r C r e at o r a n d Hi s l o v e of u s b y c o m m a n di n g u s. N a r y a m o m e nt i s d e v oi d of s o m e mit z v a h o r ot h e r, t r a n sf o r mi n g o u r li v e s i nt o l u s h, f ull a n d m e a ni n gf ul m o m e nt s. A r e d e e m e d e xi st e n c e.
4 T H A LI Y A ( 2 3: 8- 2 3: 2 4) O n e m a y m arr y o n e fr o m E d o m o r E g y pt. Milit a r y e n c a m p m e nt s s h all b e t r e at e d wit h a d e g r e e of cl e a nli n e s s ; b at h r o o m f a ciliti e s s h all b e o ut si d e t h e c a m p. Si n c e G- d’ s p r e s e n c e g o e s wit h y o u, y o u r c a m p h a s h oli n e s s. S h elt e r a r u n a w a y sl a v e. D o n ot e n g a g e i n p r o stit uti o n , n o r a c c e pt it s g ai n s a s off e ri n g s. D o n ot e x a ct l o a n i nt e re st . D o t h at w hi c h y o u v o w ; d o n ot d el a y it s f ulfil m e nt. T h e c h a r gi n g of i nt e r e st o n a l o a n i s n ot p e r mitt e d. T hi s i s a T o r a h l e gi sl at e d t y p e of w el f a r e. W h e n a p e r s o n i s i n t r o u bl e a n d n e e d s a l o a n, h e i s v ul n e r a bl e t o l o a n s h a r ki n g. If h e n e e d s m o n e y a n d i s d e s p e r at e, w h at b ett e r r e ci p e f o r mil ki n g hi m f o r all h e i s w o rt h. T h e T o r a h f o r bi d s p r e yi n g o n mi sf o rt u n e. Fi n d a n ot h e r w a y t o p r ofit; n ot o n t h e b a c k s of t h e mi sf o rt u n at e.
5 T H A LI Y A ( 2 3: 2 5- 2 4: 4) H a r v e st e r s m a y e at g r a p e s o r g r ai n s w hil e h a r v e sti n g. Di v o r c e : Di v o r c e n e e d b e d o n e t h r o u g h a bill of di v o r c e ( a G et). If t h e w o m a n m a r ri e s a n ot h e r m a n, s h e m a y s u b s e q u e ntl y n ot r et u r n t o r e m a r r y t h e fi r st h u s b a n d. All o wi n g t h e w o r k e r t o e at t h at w hi c h h e i s h a r v e sti n g i s t h e i nt r o d u cti o n of e m pl o ye r et hi c s. B ei n g a n e m pl o y e r c o m e s wit h r e s p o n si bilit y; p e o pl e’ s li v e s a r e i n o u r h a n d s. All o wi n g t h e w o r k e r t o c o n s u m e w h at h e i s 1 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
h a r v e sti n g i s m e r el y a n e x a m pl e of s e n siti vit y t o t h e f e eli n g s of e m pl o y e e s. W o r k e r’ s ri g ht s h a v e t h ei r b a si s i n t h e s e v e r s e s. Di v o r c e i s a c c o m pli s h e d t h r o u g h a G et, o r a d o c u m e nt of di v o r c e. W hil e t h e c r e ati o n of a m a r ri a g e i s c all e d ki d d u s hi n a n d h a s h oli n e s s, t hi s h ol y u ni o n m a y b e di s s ol v e d t h r o u g h di v o r c e. W hil e w e vi e w m a r ri a g e a s h ol y, it i s h oli n e s s i n t h e diffi c ult r e al m of h u m a n i nt e r a cti o n s, w hi c h s o m eti m e s s o u r. T h e T o r a h’ s p e r mi s si o n t o di s s ol v e a m a r ri a g e i s a n e x p r e s si o n of t h e r e c o g niti o n of t h e c o m pl e xit y of lif e. W hil e m a r ri a g e i s h ol y, all e gi a n c e t o t h e m a r ri a g e d o e s n ot r e q ui r e o n e t o li v e a lif e of mi s e r y.
6 T H A LI Y A ( 2 4: 5- 1 3) Fi r st y e a r m a r ri a g e : D o n ot g o t o w a r i n t h e fi r st y e a r of m a r ri a g e: b ri n g j o y t o t h e n e w b ri d e. Ki d n a p pi n g i s a c a pit al off e n s e. R e m e m b e r Mi ri a m’ s T z a r a at a n d k e e p it s l a w s. C oll at e r al m a y b e t a k e n, b ut o nl y wit h t h e o w n e r’ s c o o p e r ati o n. If t h e o w n e r n e e d s t hi s c oll at e r al, r et u r n it t o hi m ni g htl y. Ki d n a p pi n g, t h e t a ki n g of h o st a g e s, i s a c a p it al off e n s e p u ni s h a bl e b y t h e d e at h p e n alt y. K n o wi n g h o w w e s o v al u e lif e, w e b e c o m e v ul n e r a bl e t o e vil, c y ni c al, a n d p e r v e r s e m a ni p ul ati o n; t h e ki d n a p pi n g of i n n o c e nt p e o pl e, d e m a n di n g r a n s o m o r w h o k n o w s w h at. T h e T o r a h’ s vi e w i s e x p r e s s e d i n t h e p u ni s h m e nt; t hi s i s a c a pit al off e n s e. A m o n g st t h e w o r st of et hi c al vi ol ati o n s.
7 T H A LI Y A ( 2 4: 1 4- 2 5: 1 6) D o n ot wit h h ol d w a g e s : w o r k e r s a r e t o b e p ai d b ef o r e t h e e n d of t h e d a y. D o n ot p e r v e rt j u sti c e of t h e f o r ei g n e r o r wi d o w. W h e n h a r v e sti n g g r ai n, oli v e s o r g r a p e s, l e a v e t h e d r o p p e d p r o d u c e f o r t h e n e e d y. N o m o r e t h a n 4 0 l a s h e s s h all e v e r b e gi v e n. Yi b u m : a b r ot h e r s h all m a r r y t h e
it w o u ld b e e n o u g h דינו c hil dl e s s wi d o w of hi s b r ot h e r a n d h e n c e m ai nt ai n hi s n a m e. M ai nt ai n o nl y a c c u r at e w ei g h t s a n d m e a s u r e s. R e m e m b e r w h at A m al e k di d t o y o u i n att a c ki n g t h e w e a k w h e n y o u l eft E g y pt. E r a s e a n y m e m o r y of hi m. I n o n e ali y a w e h a v e mit z v ot of w a g e s, of j u sti c e, of ki n d n e s s, of l a s h e s, of l e vi r at e m a rri a g e, of h o n e st y i n b u si n e s s a n d of A m al e k. T h e l a c k of a cl e a r p att e r n t o t h e s e mit z v ot i s it s elf i n st r u cti v e. P e r h a p s M o s h e i s d eli be r at el y m o vi n g f r o m g e n e r o sit y t o j u sti c e t o b u si n e s s t o w a r. H e w a nt s t o c o v e r mit z v ot i n all a s p e ct s of o u r lif e. O u r li v e s i n cl u d e h o m e s a n d r el ati o n s hi p s a n d w o r k a n d w a r a n d h o n e st y a n d j u sti c e a n d p a yi n g o u r w o r k e r s …. a n d o n a n d o n. I n all a s p e ct s of o u r li v e s w e h a v e mit z v ot; w a y s t o d o t hi n g s n o bl y a n d wit h h oli n e s s. It i s t hi s ri c h n e s s of b e h a vi o r i n o u r p e r s o nal lif e t h at i s t r ul y t h e n e c e s s a r y i n g r e di e nt of n ati o n b uil di n g. T h e J e wi s h n ati o n will b e b uilt o n et hi c al m o n ot h ei s m, o n n ati o n al i n sti t uti o n s t h at a r e k e pt i n c h e c k; b ut ulti m at el y a g r e at n ati o n i s b uilt i n t h e h o m e s a n d i n t h e p ri v at e li v e s of it s citi z e n s. O u r g r e at n ati o n i s b uilt o n t h e q ui et g r e at n e s s of it s p e o pl e.
H AFT O R A H Y E S H A Y A H U 5 1: 1 2 - 5 2: 1 2 T hi s w e e k' s h aft o r a h i s t h e f o u rt h of a s e ri e s of s e v e n " H aft a r ot of C o n s ol ati o n." T h e r e c e nt h aft o r a h s h a v e all u d e d t o t h e f e a r of t h e n ati o n of I s r a el t h at p e r h a p s t h e y h a v e b e e n a b a n d o n e d b y G o d. I n r e s p o n s e, t hi s w e e k' s h a ft o r a h b e gi n s wit h G o d' s r e s p o n s e: "I, i n d e e d I, will c o mf o rt y o u. Aft e r c a sti g ati n g I s r a el f o r f o r g etti n g t h ei r C r e at o r, t h e p r o p h et d e s c ri b e s t h e s uff e ri n g a n d t ri bul ati o n s w hi c h I s r a el h a s e n d u r e d. H o w e v e r,
w w w . as h k e l on p ro p e rtie s . co m
A m eri c a n P e di atri c & Y o u n g A d ult M e di c al C ar e i n I sr a el
D R. Y A R D A E N A O S B A N D, M D, I B C L C U S & I sr a el B o ar d C erti fi e d P e di atri ci a n
· · · ·
P e di atri c s & L a ct ati o n C o n s ult a nt P e di atri c S e c o n d O pi ni o n s f or M e di c al/ D e v el o p m e nt al C o n c er n s P er s o n ali z e d Pri m ar y C ar e f or Y o u n g A d ult s C o m pr e h e n si v e C ar e f or S e mi n ar y/ Y e s hi v a St u d e nt s wit h C hr o ni c M e di c al C o n diti o n s
0 2- 5 6 3- 5 6 7 3
+ 9 7 2- 5 8- 5 6 3- 5 6 7 3
6 0 Di s ki n Str e et, J er u s al e m
w w w. pri v at e d o ct ori sr a el. c o m O U I S R A EL 11
t h e ti m e h a s c o m e f o r I s r a el' s o p p r e s s o r s t o d ri n k t h e " c u p of s uff e ri n g. ” Y e s h a y a h u a n n o u n c e s t h e g o o d ti di n g s of R e d e m pti o n. " B u r st o ut i n s o n g, si n g t o g et h e r, O r ui n s of J e r u s al e m, f o r t h e L o r d h a s c o n s ol e d Hi s p e o pl e; H e h a s r e d e e m e d J e r u s al e m." T h e h aft o r a h c o n cl u d e s b y s p otli g hti n g t h e diff e r e n c e b et w e e n t h e E g y pti a n E x o d u s, w h e n t h e I s r a elit e s q ui c kl y h u r ri e d o ut of t h ei r e xil e, a n d t h e f ut u r e R e d e m pti o n: " F o r n ot wit h h a st e s h all y o u g o f o rt h a n d n ot i n a fl u r r y of fli g ht s h all y o u g o, f o r t h e L o r d g o e s b ef o r e y o u, a n d y o u r r e a r g u a r d i s t h e G o d of I s r a el."
O U I S R A EL 11
A S H O RT V O RT
B Y R A B BI C H A N O C H Y E R E S R A V, B EI T K N E S S E T B EI T YI S R A E L, Y E MI N M O S H E
) ה: ע ל ד ב ר א ש ר ל א ק ד מ ו א ת כ ם ב ל ח ם וב מ ים ב ד ר ך ב צ א ת כ ם מ מ צ ר ים וא ש ר ש כ ר ע ל יך א ת ב ל ע ם ב ן ב ע ור (כ ג
“ B e c a us e t h e y di d n ot m e et y o u wit h br e a d a n d wit h w at er o n t h e w a y, w h e n y o u c a m e f ort h o ut of E g y pt; a n d b e c a us e t h e y hir e d a g ai nst y o u B al a a m t h e s o n of B e or.” ( 2 3: 5) W hil e dis c ussi n g w h y t h e n a ti o ns of A m m o n a n d M o a v ar e p er p et u all y e xcl u d e d fr o m j oi ni n g t h e C hil dr e n of Isr a el, w h y d o es t h e p as u k n e e d t o m e n fi o n t h e t w o wr o n g d oi n gs t h e y p er p etr at e d a n d n ot si m pl y b e s a tis ti e d wit h o n e r e as o n ? W h y t h e n e e d t o m e n ti o n b ot h t h eir a v ersi o n t o pr o vi di n g h u m a nit ari a n assist a n c e t o t h e Isr a elit es i n t h e d es ert as w ell as t h eir a ti e m pt t o e n g a g e B al a a m, t o r e n d er t h e m o ti li mits ? R a b bi Y o n at a n Ei b es c hitz ( 1 6 9 0- 1 7 6 4, Pr a g u e) e x pl ai ns t h at p e o pl e c o m m o nl y tr y t o j us tif y t h eir i n a p pr o pri at e a c ti o ns. O nl y a ti er i n c o nsist e n ci es ar e pr es e nt e d t o t h e m of t h eir b e h a vi or, d o t h e y h a v e n o r es ort b ut t o a c k n o wl e d g e t h eir tr u e i nt e n ti o ns. H a d A m m o n a n d M o a v o nl y b e a c c us e d of f aili n g t o s u p pl y r a tt o ns t o t h e Isr a elit es i n t h eir s oj o ur ni n g, t h e y si m pl y c o ul d h a v e cl ai m e d t h at t h e y t h e ms el v es w er e str a p p e d f or pr o visi o ns, n ot all o wi n g t h e m t h e “ pri vil e g e ” of h el pi n g ot h ers. H o w e v er, o n c e dis cl os e d t h at t h e y h a d dis b urs e d gr e at w e alt h t o e m pl o y B al a a m o n his d ast ar dl y missi o n t o eli mi n at e t h e Isr a elit es, t h eir w e a k ali bi w as r e v e al e d t o all. R at h er, it w as t h eir i n gr ai n e d h os tilit y t o w ar d t h e Isr a elit es t h at st o p p e d a n y a tti e m pt t o ai d t h e Isr a elit es. It w as b ot h t his s elf- d e c eit as w ell as t h eir u ti er a nt a g o nis m w hi c h eli mi n at e d a n y p ossi bilit y of t h eir j oi ni n g r a n ks wit h t h e C hil dr e n of Isr a el. S h a b b at S h al o m
S T AT S 4 9 t h of t h e 5 4 s e d r as; 6t h of 1 1 i n D e v a ri m. Writt e n o n 2 1 2. 8 li n e s; r a n k s 2 1 st . 4 4 P a r s hi y ot; 2 o p e n, 4 2 cl o s e d; r a n k: 1. 1 1 0 p e s u ki m; r a n k s 2 8 t h ( 5t h i n D e v a ri m). 1 5 8 2 w o r d s; r a n k s 2 3 r d ( 5t h i n D e v a ri m). 5 8 5 6 l ett e r s; r a n k s 2 6 t h ( 6t h i n D e v a ri m).
N E C K L A C E 1 2.1 1 C A R AT L A B G R O W N DI A M O N D S M O U N T E D I N 1 2. 2 0 G R A M S O F 1 5 K W HI T E G O L D ₪ 2 6, 5 0 0
E A R RI N G S 8. 7 1 C A R A T L A B G R O W N DI A M O N D S M O U N T E D I N 5. 2 2 G R A M S 9 K W HI T E G O L D ₪ 1 3, 5 0 0
D e si g n er j e w elr y a t u n m a t c h e d s a vi n g s
J E W EL R Y WI T H A P E DI G R E E
MI T Z V O T 7 4 mit z v ot - 2 7 p o siti v e, 4 7 p r o hi biti o n s; Ki T eit z ei h a s t h e m o st mit z v ot ( b ot h p o siti v e a n d p r o hi biti o n s) i n t h e T o r a h.
K E R E N K AYE M ET 8
0 5 4 3 9 7 61 61
S T H: 1 7: 0 0 2 1: 0 0
F: 1 2: 0 0 1 4: 0 0
F R E E J E W E L R Y C L E A NI N G
1 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
K NI S A 1
J E R US AL E M
V A T R E F U N D A T B E N G U RI O N
N e w o n t h e M ar k et! Baka 3 R M, 7 4 S Q M, S u k k a b al c o n y, hi g h c eili n gs, Ar a b st yl e . 4, 0 9 0 ,0 0 0 NI S E xtr a or di n ar y R esi d e n c e B a k a
א ני ל דו די ו א ש ק לון לי S ta rt th e n e w y e a r w ith a g re a t in v e stm e n t in o n e o f o u r a m a z in g S e a -v ie w p r o p e rti e s . W e o ffe r th e w id e s t s e le c tio n o f b o th n e w a n d se c o n d -h a n d p ro p e rtie s. C a ll to d a y !
1 9 5 S Q M , Ar a b st yl e , u ni q u e c h ar m , S u k k a b al c o n y , n e e ds r e n o v ati o n, fl e xi bl e pri c e
A sh k e l
n
1 2, 0 0 0, 0 0 0 NI S L I V E
N a h u m G l atz er 0 5 0 -7 2 2 5 6 9 4
O P P O S I T E
T H E
S E A
c a ll D a v id a t 0 5 4 - 4 3 3 - 2 6 2 1 d a v i dz @ A s h k e l on P ro p e rti es . co m w w w . as h k e l on p ro p e rtie s . co m
M U L TI F O C A L L E N S E S 1 +1 •
C o m p r e h e n si v e e x a m s b y p r of e s si o n al o p t o m e t ri s t s
•
Hi g h e s t l e v el of c a r e a n d p e r s o n ali z e d a tt e n ti o n
•
C o nt a ct L e n s e x p ert s
•
Wi d e s el e c ti o n of d e si g n e r f r a m e s
•
M A C C A BI a n d M E U C H E D E T b e n e fi t s
S C H E D U L E T O D A Y 0 2- 6 7 4- 3 8 8 8 “ I h a v e n e v er h a d a n e x a m a s t h or o u g h a s t h e o n e I h a d a t E y e W o rl d. Hi g hl y r e c o m m e n d e d! ”
S T O R E L O C A TI O N S: B ei t H a N a t zi v, D e r e c h H e v r o n 1 01 A T al pi o t/ A r n o n a R a m a t E s h k ol S h o p pi n g C e n t e r O U I S R A EL 13
a n d o u r n e xt st e p will b e t o pl a nt a f r uit t r e e. I n e v e r t h o u g ht of m y s elf a s b ei n g t h e a g ri c ult u r al t y p e, b ut t h e f e eli n g of s ettli n g a n d pl a nti n g a p o rti o n of E r et z Yi s r a el, h a s b e e n t r ul y e u p h o ri c. I y ” H, w h e n w e pl a nt o u r t r e e, a n d e at t h e f r uit s t h at will g r o w o n e d a y, I t hi n k w e will b e a bl e t o t r ul y a p p r e ci at e t h at u ni q u e K e d u s h a f o u n d i n t h e f r uit of E r et z Yi s r a el! H &I P r o p e rt y I n v e st m e nt s T o c o n cl u d e, U niw hq ue en Gy aro ud e bn uDyu ypl oe xu r T u B' s h v at f r uit t hi s y e a r, Fd oO n’t R sSe aAr Lc hE f o r t h o s e d ri e d A b ar b a n el S t , R e c h a vi a, J er u s al e m a p ri c ot s a n d b a n Ea xncla ucsihiv pe s i m p o rt e d f r o m T u r k e y. R at h e r, h e a d o v e r t o t h e f r e s h L u x ur y L ar g e 4 R o o m p r o d1 u7 c0 es q.a nm dpl ub su1y3 7y so q.u rmsrelf s oer em de g niar cd ee nj ui c y e gi st S t u n ni n g g ar d e n, p erf e ct f or K e d u s h a- till e d J aff a o r a n g easl arag ne ds u tk kha ah n k C o m pl et el y r e n o v at e d H a s hPrie vmat fe oern trbarin cnegi n g y o u t o t hi s l a n d i n d er טfiמo or ב עhשeולati יהn g ל א כ ול מ פ ר, o r d e Hir g th oc eili b e n ga sbla en dt ou nוב ה i m bi bi n g t hN ata v Ka:e d 0u s5 h2 a- i4 n 81e v0 e2r y0 5bit e t h at y o u t a k hi. e!! p r o p e r t yi s r a el @ g m ail. c o m
S p e ci ali st s i n: Til e r o of c o n str u cti o n a n d r e p air s, s hi n gl e r o of c o ati n g. W at er pr o ofi n g: fl at r o of s, e xt eri or w all s, b al c o ni e s (fr o m t h e f o u n d ati o n a n d e xt er n al), b a s e m e nt s, s wi m mi n g p o ol s. G utt er r e p air s. P er g ol a c o n str u cti o n a n d e n cl o s ur e of b al c o ni e s wit h li g ht c o n str u cti o n. L e a k d et e cti o n. O u r cli e nt s i n cl u d e: B e n G uri o n Air p ort, Isr a el P oli c e, G o v er n m e nt Mi ni stri e s, a n d m or e. C e rtifi e d w at e r p r o ofi n g c o nt r a ct o r ( St a n d a r d s I n stit ut e a p p r o v e d). F r e e i n s p e cti o n a n d c o n s ult ati o n wit h n o o bli g ati o n.
S K IP T H E W A IT . S E E A T O P S P E C IA L IS T .
IM M E D IA T E A C C E S S T O T O P S P E C IA L IS T S IN E V E R Y M A J O R F IE L D CA
C A R D IO L O G Y
EN
E N D O C R IN O L O G Y
GA
GAST R O EN T ER O LO GY
UR
U R O LO GY
PU
P U LM O N O LO GY
NE
N EU R O LO GY
RH
R H EU M ATO LO GY
GE
G E R IA T R IC S
AI
A LLER GY & IM M U N O L O G Y
DE
D ER M ATO LO GY
OP
O P H T H A LM O LO GY
OB
O B S T E T R IC S & GY N EC O LO GY
PS
P S Y C H IA T R Y
PN
P R E N A T A L S C A N N IN G
OR
O R T H O P E D IC S
PM
P A IN M A N A G E M E N T
CA LL TO DAY
0 7 3 -2 12 -6 0 6 7
E lite M e d
O U I S R A E L C OE UNITSERRA E L 1 75 5
T T HH EEP EPR SEO NRi Sn t hOe pNa rIs h aN T H E P A R S H A B Y B RY A RB ABIB DBIR. DT R. Z VIT ZH EVIR S HHE RW SEI H N R WE EI B NREB O UO EU X E CX UE TIC UV ETI VIV EC E VIP CR E SIP DR EE NSIT, DE E MNET,RI T U S E M E RI T U S
“ A G e ntl e r M ess a g e” F o r t h e p a st s e v e r al w e e k s, i n a nti ci p a ti o n of t h e u p c o mi n g D a y s of A w e, I h a v e d e v ot e d t hi s c ol u m n t o t h e t o pi c of t e s h u v a, r e p e nt a n c e. M a n y of u s fi n d t hi s t o pi c q uit e s c a r y. C o n f e s si n g o u r si n s of t h e p a st y e a r a n d c o mmitti n g o u r s el v e s t o i m p r o vi n g o u r r eli gi o u s c o n d u ct t h r e at e n s t o u n d e r mi n e o u r s elf- c o n fi d e n c e a n d s elf- e st e e m. F o r m y m o st r e c e nt c ol u m n s, I h a v e f o c u s e d o n t h e t e a c hi n g of t h at s e ct o r of t h e M u s s a r M o v e m e nt k n o w n a s N e v a r d e k. O n e of t hi s m o v e m e nt’ s m aj o r a d h e r e nt s w a s R a v Y o s ef Y oi s el H o r o vit z zt ”l , w h o e st a bli s h e d hi s y e s hi v a i n t h e t o w n i n Lit h u a ni a b y t h at n a m e. P o pul a rl y, h e w a s c all e d t h e Alt e r , o r “ Ol d M a n, ” of N e v a r d e k. H e a n d hi s n u m e r o u s st u d e nt s a n d f oll o w e r s a d v o c at e d a r el ati v el y e xt r e m e p r o g r a m
S UPERCLE A N Cl e a ni n g g ar d e ns a n d c utti n g ve g et ati o n f or sc h o ols, s h uls, p ar ks, priv at e h o m es/ b uil di n gs
Call for free esti mate | S ho mer S habbat Ei nav: 0526752404 superclea n well @g mail.co m 1 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
f o r att ai ni n g et hi c al a n d s pi rit u al p e rf e cti o n, p a rti c ul a rl y wit h r ef e r e n c e t o t e s h u v a. I w a s fi r st e x p o s e d t o t h e N e v a r d e k m et h o d ol o g y w h e n I st u di e d wit h a t ut o r i n m y a d ol e s c e n c e. I w a s l at e r i nfl u e n c e d b y a n ot h e r N e v a r d e k al u m n u s n a m e d R a v C h ai m Z eit c hi k w h o s e l e ct u r e s I w a s p ri vil e g e d t o h e a r a n d w h o s e c o pi o u s w riti n g s I still st u d y, e s p e ci all y at t hi s ti m e of y e a r. S uffi c e it t o s a y t h at N e v a r d e k d e m a n d s a l ot f r o m t h o s e w h o c h o o s e t o f oll o w it s p at h. It e x p e ct s it s a d h e r e nt s t o h a v e g r e at s elf- c o nt r ol, m eti c ul o u s c o nf o r mit y t o h al a c hi c st ri ng e n ci e s, a n d a b s ol ut e bit a c h o n , t r u st, i n t h e Al mi g ht y. S e v e r al of y o u h a v e gi v e n m e f e e d b a c k aft e r r e a di n g t h o s e r e c e nt c ol u m n s of mi n e. T h e y f elt, u n d e r st a n d a bl y, t h at t h e e x a m pl e s I p r e s e nt e d of t h e N e v a r d e k a p p r o a c h s et t h e b a r t o o hi g h. S o m e i n si st e d q uit e vi g o r o u sl y t h at N e v a r d e k’ s st a n d a r d s w e r e t o o h a r s h a n d u n r e ali sti c f o r m o st. S o, i n t o d a y’ s c ol u m n, I will p r e s e nt s e v e r al e x a m pl e s of N e v a r d e k’ s “ g e ntl e r ” m e s s a g e s, d r a w n f r o m t w o of R a v Z eit c hi k’ s e s s a y s o n t hi s w e e k’ s T o r a h p o rti o n, Ki T et z ei ( D e ut e ro n o m y 2 1: 1 0 – 2 5: 1 9). A s a fi r st e x a m pl e, I s u g g e st t h at w e f o c u s o n a p a s s a g e i n t hi s w e e k’ s p a r s h a t h at i s, at fi r st gl a n c e, q uit e h a r s h. It r e a d s: “If m a n h a s a w a y w a r d a n d d efi a nt s o n, w h o d o e s n ot h e e d hi s f at h e r o r m ot h e r a n d d o e s n ot o b e y t h e m e v e n aft e r t h e y di s ci pli n e hi m, hi s f at h e r a n d m ot h e r s h all t a k e h ol d of hi m a n d b ri n g hi m o ut t o t h e el d e r s of hi s t o w n at t h e p u bli c pl a c e of hi s c o m m u nit y.
T h e y s h all s a y t o t h e el d e r s of hi s t o w n, ‘ T hi s s o n of o u r s i s di sl o y al a n d d efi a nt; h e d o e s n ot h e e d u s. H e i s a gl utt o n a n d a d r u n k a r d.’ T h e r e u p o n t h e m e n of hi s t o w n s h all st o n e hi m t o d e at h … ” (i bi d. 2 1: 1 8- 2 1). R a b bi Z eit c hi k i s t r o u bl e d b y t h e e xt r e m e p u ni s h m e nt m et e d o ut f o r w h at s e e m s t o b e mi n o r d eli n q u e n c y. H e i s s o m e w h at e n c o u r a g e d, h o w e v e r, b y t h e r uli n g cit e d i n t h e T al m u d ( S a n h e d ri n 8 8 b), w hi c h i n si st s, “ T h e w a y w a r d a n d d efi a nt s o n w h o s e p a r e nt s wi s h t o f o r gi v e hi m m a y d o s o. ” T h u s, t h e y c a n p r ev e nt hi s t e r ri bl e p u ni s h m e nt. R a b bi Z eit c hi k t h e n s h a r e s a p o w e rf ul q u e sti o n r ai s e d b y t h e C h a s si di c R e b b e of S o c h a c h o v, a ut h o r of S h e m Mi S h m u el : W e a r e t a u g ht t h at t h e w a y w a r d s o n i s n ot p u ni s h e d m e r el y f o r di s o b e yi n g hi s p a r e nt s. R at h e r, h e i s p u ni s h e d s o s e v e r el y b e c a u s e of w h at hi s b e h a vi o r will ulti m at el y l e a d t o. Al s h e m s of o — b e c a u s e of hi s e v e nt u al e n d — hi s s e e m i n gl y mi n o r mi s c o n d u ct i s e x p e ct e d t o t u r n hi m i nt o a m u r d e r o u s b a n dit a n d a d a n g e r t o s o ci et y. If t h e p u r p o s e of t h e p u ni s h m e nt i s t o p r ot e ct s o ci et y, w h at ri g ht d o hi s p a r e nt s h a v e t o f o r gi v e hi m ? R a b bi Z eit c hi k’ s r e s p o n s e i s n ot hi n g l e s s t h a n d eli g htf ul! H e a r g u e s t h at t h e p a r e nt s f o r gi v e hi m b e c a u s e t h e y k n o w t h ei r s o n b ett e r t h a n a n y o n e el s e. T h e y b eli e v e h e c a n c h a n g e. T h e y s e e hi s b ett e r s elf — hi s c a p a cit y n ot o nl y t o o v e r c o m e hi s w a y w a r d n e s s a n d d efi a n c e, b ut t o g r o w i nt o a n e x e m pl a r y a d ult, p e r h a p s e v e n a bl e s si n g t o s o ci et y. T h e “ g e ntl e ” m e s s a g e h e r e i s t w of ol d, wit h i m pli c ati o n s f o r c hil d- r e a ri n g a n d wit h a t h e ol o gi c al t e a c hi n g a s w ell. F o r c hil d- r e a ri n g, R a b bi Z eit c hi k m a k e s u s a w a r e t h at p a r e nti n g i n v ol v e s n ot o nl y k n o wi n g t h e c hil d a s h e o r s h e i s at a n y gi v e n m o m e nt. R at h e r, it e nt ail s t h e a bilit y t o s e e, a n d t o h el p s h a p e a n d di r e ct,
t h e c hil d’ s p ot e nti al. D o n’t j u d g e y o u r c hil d r e n a s w h o t h e y a r e, b ut r at h e r a s w h o t h e y c a n b e c o m e. T h e t h e ol o gi c al t e a c hi n g i s N a v a r d e k’ s g e n tl e m e s s a g e f o r t h o s e of u s w h o, e s p e ci all y at t hi s ti m e of y e a r, st r u g gl e wit h t h e p r o c e s s of t e s h u v a. W e a r e oft e n p a r al y z e d b y g uilt, b y t h e r e c o g niti o n of o u r s h o rt c o mi n g s a n d f ailu r e s, w hi c h l e a d t o d e s p ai r, t o t h e s u r r e n d e r of t h e p o s si bilit y of s elf-i m p r o v e m e nt. R a b bi Z eit c hi k a s s u r e s u s wit h t h e s e w o r d s: “ O nl y t h e m e r cif ul H ol y O n e Bl e s s e d B e H e, w h o c r e at e d a n d s u st ai n s t h e h u m a n h e a rt a n d k n o w s it s d a r k s e c r et s, w h o s e a r c h e s o ut o u r h e a rt s o n t h e D a y of J u d g m e nt, w h o u n c o v e r s o u r hi d d e n st r e n gt h s, w h o e s pi e s hi d d e n p ot e nti al, c a n t h e r e b y a c q ui r e ‘ s e r v a nt s’ of w h o m H e c a n t a k e p ri d e. ” A s e c o n d e x a m pl e of N e v a r d e k’ s “ g e ntl e r ” m e s s a g e i n t hi s w e e k’ s p a r s h a i s d r a w n b y R a b bi Z eit c hi k f r o m t h e s e t w o p a s s a g e s: “ Y o u m u st f ulfill w h at h a s c r o s s e d y o u r li p s a n d p e rf o r m w h at y o u h a v e v ol u nt a ril y v o w e d t o t h e L o r d y o u r G o d, h a vi n g m a d e t h e p r o mi s e wit h y o u r o w n m o ut h (i bi d. 2 3: 2 4). ” “ F o r t hi s a p pli e s t o all m a n ki n d: t h at G o d will c all e v e r y c r e at u r e t o a c c o u nt f o r e v e r y t hi n g u n k n o w n, b e it g o o d o r b a d ( E c cl e si a st e s 1 2: 1 3- 1 4). ” R a b bi Z eit c hi k el o q u e ntl y e x p r e s s e s w h at h e
O U I S R A EL 17
d e ri v es f r o m t h e a b o v e t w o p ass a g es. H e w rit es: “J u st a s t h e L o r d j u d g e s M a n f o r t h e e vil t h at li e s wit hi n hi m, u n c o n s ci o u s m oti v ati o n s a n d p a s si o n s of w hi c h h e i s u n a w a r e, s o t o o d o e s t h e L o r d c o n si d e r t h e g o o d w hi c h li e s wit hi n M a n, t h e s u p p r e s s e d li g ht w hi c h h e d o e s n ot r e v e al, t h e g r e at p ot e nti al w hi c h h e f ail s t o d e v el o p. M a n i s r e s p o n si bl e t o f e r r et o ut hi s e vil p r o p e n siti e s, a n d, p e r h a p s e v e n m o r e s o, h e m u st s e a r c h i n hi m s elf f o r t h e g o o d wit hi n hi m of w hi c h h e i s b a r el y a w a r e a n d n e v e r a cti v at e s. ” T h e s e c o n d “ g e ntl e ” m e s s a g e, a s I u n d e r st a n d it, i s t hi s: E a c h of u s h a s b ot h a y et z e r h a r a a n d a y et z e r t o v — d a r k u r g e s a n d m oti v e s, a s w ell a s n o bl e a n d c o m p a s si o n at e o n e s. W e a r e oft e n u n a w a r e of t h ei r p r e s e n c e, l et al o n e t h ei r i nfl u e n c e o n o u r c o n d u ct. T e s h u v a c all s f o r i nt r o s p e cti o n a n d s elf- s e a r c hi n g: u n c o v e ri n g t h e hi d d e n f o r c e s wit hi n u s, i n cl u di n g t h o s e t h at a r e u n d e si r a bl e o r e v e n h a r mf ul. B ut e v e n m o r e i m p o rt a nt i s t h e t a s k of di s c o v e ri n g t h e hi dd e n r e s o u r c e s t h at c a n h el p u s g r o w et hi c all y, m o r all y, a n d s pi rit u all y —f o r o u r o w n f ulfill m e nt a n d f o r t h e b e n efit of ot h e r s, p e r h a p s e v e n all h u m a n ki n d. A N e w Y e a r i s a p p r o a c hi n g. L et u s g r e et it wit h t h e s e g e ntl e m e s s a g e s i n mi n d. M a n y m o r e a r e a v ail a bl e, if o nl y w e o p e n o u r s el v e s t o h e a r t h e m. S h a n a T o v a!
P esa ch & y e a r ro u n d k itc h e n k a s h e r in g 0 5 3 -3 7 2 5 3 4 1 0 2 -6 4 3 1 4 2 7
1 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
BB Bee ccEaa Cuu ss Aee aaU S E A tt dd rr aa ww ee rr ii ssE n’ n’ R W aa Dvv Raa uuAll t. t. V A U L T.
I S N’ T A
A wi l l. A n e n v e l o p e Ao f wic la l.s h.A nY oe un rv e l o p e og fr ac na ds h. m oYt oh ue rr’ s ri n g. gIA fr ia t’WI n dsLim L.mo pt ohAer r’Nt as EnritNn- Vg. E L O P E O F C A S H. IIY ft Oist’Uh soRi umlGpd Ron'rAtt aNb enDt -M O T H E R’ S RI N G. Ia tt sh ho om ue.l d n' t b e a t h o m e.
B ri c k s t o n e J e r u s a l e m’ s p r e mi e r p ri v a t e v a u l t c e n t e r. B ri c k s t o n e J e r u s a l e m’ s p r e mi e r p ri v a t e v a u l t c e n t e r. Di s c r e et. S e c u r e. Bi o m et ri c a c c e s s o nl y. O nl y y o u h ol d t h e k e y. Di s c r e et. S e c u r e. Bi o m et ri c a c c e s s o nl y. O nl y y o u h ol d t h e k e y. C e nt r all y l o c at e d i n t h e Cl al B uil di n g, J e r u s al e m C e nt r all y l o c at e d i n t h e Cl al B uil di n g, J e r u s al e m 2 4 /7 s2 e4 c/ u7 rit y s e c u rit y
I nt e r n ati o n al I nta ne rd na ati st r d so n al st a n d a r d s
P e r s o n al P es re sr ovi nc ale s e r vi c e
P ri v a t e v a u l t s n o w a v ai l a b l e.
l Aa ubg lu se.t c li e n t s. B y a p p oi Pn trim 3ev0n ta0 otNInelSy,vFiOarFsuFtl mtoOsnFt nhA forY e Ewe fA aoRrvLJ ai u l yB y a p p oi n t m e n t o n l y, Fi r s t m o n t h f r e e f o r J uY l y-P LA uA g Nu s t c li e n t s. N TYELE M B E R WIWI TT HH TT HIHI SS AA DD TT HH RR UU SJAJ EPUU PLRI
Cl al b uil di n g, g, J e r u s al e m. 9Cl7 aly afb uil o stdir en et, 9 7 y af o st r e et, J e r u s al e m.
R u bi n st ei n H o u s e,
** 99 99 33 66 EE xt.xt. 22
w w w. b ri c k st o n e. c o.il w w w. b ri c k st o n e. c o.il
3 7 m e n a c h e m b e gi n str e et, T el A vi v
n galimez emdory b e e be n imnel ovi m o ri i n aa n pd o"נp עulלa r osuro ndear g, " A n et e r npare al pnts e o plw he ose d oya e s hrtzeits n ot f e aare r ti hn e Kislev lo ng a n d a r d u o u s D poris at h." Wei n ber ger a " h
0 5 2- 3 8 5- 9 9 4 4 • 0 5 4- 4 9 9- 9 0 4 3
ד ' כ ס ל ו- ד ב ור ה ל א ה ב ת יח זק א ל ש ל מ ה ע " ה
P ati e n c e i s n e c e s s a r y f o r t h o s e w h o f ol M a x Wei n ber ger z ”l l o w I s a a c' וsכ ס לw a זy." כB- לut" זaד בwi ןs בe ל ךwימo לmאa n t a u g ht u s t h at p ati e n c e i s b ut a n ot h e r n a m e f o r Greatly misse d by t heir c hil dre n, h o p e. T h at w o m a n w a s J a n e A u st e n, w h o gra n dc hil dre n a n d great gra n dc hil dre n p ut t h e s e w o r d s i nt o t h e m o ut h of o n e of Arye t h e c hRav a r a ct e r shi an nd h e rDvora g r e at Wei n o vnberger el, S e n s e a n d Ber nie a nd Lea h Wei nberger S e n si bilit y : " K n o w y o u r o w n Me nac he m a nd Ha n na h Katteh an p pi n e s s. Y o u w a nt n ot hi n g b ut p ati e n c e — o r gi v e it a m o r e f a s ci n ati n g n a m e: c all it h o p e."
S E A LI N G S E R VI C E S
I n o bserva nce of t he S hl os hi m of o ur frie n d
Ye h u d a Lei b Berre n z "l
Rav Me nac he m Wei n ber g will give a s hi ur i n his me m ory " Her oic J oy " M o n d ay eve ni n g, 2 3 N ove m ber/ 8 Kislev 7: 3 0 p m
s h m u el n a t h a n 4 @ g m ail. c o m
Zoo m Meeti ng: 853 8980 1519 Pass word: Ye h uda
O U I S R A EL C E N T E R
Ir- Y a m im , N e ta n y a A c o z y 4 b e d ro o m a p a r tm e n t in a p e r fe c t lo c a tio n . F ish b o n e w o o d flo o r s, k itc h e n w ith isla n d , b a lc o n y w ith se a v ie w , 2 p a r k in g a n d sto r a g e . 4 ,4 5 0 ,0 0 0 N IS
ב ס׳׳ ד
U K &
15
IS R A E L R E G IS T E R E D
A la n N e v ie s
O4 0 S+ YTE AER SO E XPP EAR I ETN CHE C L IN IC IN M O D IIN E L IT E M E D
3 0 0 sq m o f L u x u r y ! S o u th - B e a c h 5 b e d ro o m s, a n d a n o ffic e . G r a n d M a ste r S u ite , 6 5 sq m b a lc o n y w ith se a v ie w fro m e v e r y w in d o w . B u ild in g w ith p o o l, g u a rd , g y m a n d lo u n g e .
S P E C IA L IZ IN G B a c k p a in & S c ia t ic a H e a d a c h e s & N e c k P a in M u s c u lo s k e le t a l & S p o r t s In ju r ie s W o r k in g c lo s e ly w it h O r t h o p a e d ic S u r g e o n s , N e u r o lo g is t s , R h e u m a t o lo g is t s & F a m ily D o c t o r s
H a m u ta l F u c h s T o p - H o m e P ro p e r tie s L td .
077-2320996
E m a il: a .n e v ie s @ o u tlo o k .c o m T e l: 0 7 3 - 3 2 1- 4 18 1 E lite M e d O U I S R A EL 19
B e a t in g t h e b a n k s e v e r y t im e P ro p e r t y p u rc h a s e s . In v e s t m e n t . L iv in g E x p e n s e s . F o r w a rd C o n t r a c t s - lo c k in t h e r a te u p to 1 y e a r.
5000+
$4B +
C u s to m e r s s e r v e d
E xL oc rhe ma nIpgs eu md
02 624 0288
in fo @ w ir e p a y is r a e l.c o m
* (F o r m a lly F o r e x Is r a e l)
2 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
S in c e
2007
HI G H Q U A LI T Y P R E MI U M
F O L DI N G C H AI R S
•STYL E & C O MF O RT • M A N Y C O L O R S & D E SI G N S •ST O RA GE CA RTS A N D RAC KS • F A S T D E LI V E R Y
i nf o @f ol d e e s. c o.il F ol d e e s. c o.il | 0 5 8- 7 0 7- 8 1 8 1
O U I S R A EL 21
C C Oo v Ve nEa ntN &AC oNn vTe r s &ati oCn O N V E R S A TI O N
T HT Oh Uo Gu gH ThtSs Oo Nn tT hH eE W Ee Ee KklL yY P Aa rRsS hH aA
R ARB ABIB LBIO RL DO JR OD NJ AOT NH A TN HS A CN K SS AZ CT "KLS Z T" L
F O FR OM RE RM CE HI H E TB ER DE WH E R EC F HIR EA FB BIR A OBF BIT H OE F U TNIH TEE DU NI BC RO EN GW R E G A TI O N S O F T H E C O M M O N W E A L T H C O N G R E G A TI O N S O F T H E C O M M O N W E A L T H
M a y t h e l e a r ni n g of t h e s e Di v r ei T o r a h b e ל ע יל וי נש מ ת H a R a v Y a' a k o v Z vi b e n D a vi d A ri e h zt "l
ל ע יל וי נש מ ות פ נח ס ב ן יע ק ב א ש ר וגול ד ה ב ת יש ר א ל ד וד א ייז ע ״ה וע זר יא ל ב ן א ר יה ל ייב ומ ע ניה ב ת יצ ח ק ש ר ט ר ע ״ה
T h e P a r a m et e r s of J u sti c e I n D e ut e r o n o m y 2 4, w e e n c o u nt e r - f o r t h e fi r st ti m e - t h e e x pli cit st at e m e nt of a l a w of f a r- r e a c hi n g si g nifi c a n c e: “ P a r e nt s s h all n ot b e p ut t o d e at h f o r t h ei r c hil d r e n, n o r s h all c hil d r e n b e p ut t o d e at h f o r p a r e nt s. A p e r s o n s h all b e p ut t o d e at h o nl y f o r hi s o w n si n. ” ( D e ut. 2 4: 1 6) W e h a v e st r o n g hi st o ri c al e vi d e n c e a s t o w h at t hi s l a w w a s e x cl u di n g, n a m el y vi c a ri o u s p u ni s h m e nt, t h e i d e a t h at s o m e o n e el s e m a y b e p u ni s h e d f o r m y c ri m e: F o r e x a m pl e, i n t h e Mi d dl e A s s y ri a n L a w s, t h e r a p e of a n u n b et r ot h e d vi r gi n w h o li v e s i n h e r f at h e r’ s h o u s e i s p u ni s h e d b y t h e r a vi s hi n g of t h e r a pi st’ s wif e, w h o al s o r e m ai n s t h e r e aft e r wit h t h e f at h e r of t h e vi cti m. H a m m u r a bi d e c r e e s t h at if a m a n st r u c k
ד יוק מ ד יה
K o s h er vill a b y t h e s e a i n N e t a n y a
• 9 b e dr o o m, 2 2 b e d s • H e a t e d p o ol • W al ki n g di s t a n c e t o t h e b e a c h • b e a u tif ul vi e w s • G a m e s r o o m A v ail a bl e f or R o s h H a s h a n a h & S u k k o t fr o m 6, 5 0 0 ni s
p er ni g h t
P ni n a:
0 5 2- 6 2 2- 3 2 7 0
2 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
a p r e g n a nt w o m a n, t h e r e b y c a u si n g h e r t o mi s c a r r y a n d di e, it i s t h e a s s ail a nt’ s d a u g h t e r w h o i s p ut t o d e at h. If a b uil d e r e r e ct e d a h o u s e w hi c h c oll a p s e d, killi n g t h e o w n e r’ s s o n, t h e n t h e b uil d e r’ s s o n, n ot t h e b uil d e r, i s p ut t o d e at h. ( N a h u m S a r n a, E x pl o ri n g E x o d u s, p. 1 7 6) W e al s o h a v e i n n e r- bi bli c al e vi d e n c e of h o w t h e M o s ai c l a w w a s a p pli e d. J o a s h, o n e of t h e ri g ht e o u s ki n g s of J u d a h, att e m pt e d t o st a m p o ut c o r r u pti o n a m o n g t h e p ri e st s, a n d w a s a s s a s si n at e d b y t w o of hi s offi ci al s. H e w a s s u c c e e d e d b y hi s s o n A m a zi a h, a b o ut w h o m w e r e a d t h e f oll o wi n g: Aft e r t h e ki n g d o m w a s fi r ml y i n hi s g r a s p, h e [ A m a zi a h] e x e c ut e d t h e offi ci al s w h o h a d m u r d e r e d hi s f at h e r t h e ki n g. Y et h e di d n ot p ut t h e s o n s of t h e a s s a s si n s t o d e at h, i n a c c o r d a n c e wit h w h at i s w ritt e n i n t h e B o o k of t h e L a w of M o s e s, w h e r e t h e L o r d c o m m a n d e d: “ F at h e r s s h all n ot b e p ut t o d e at h f o r t h ei r c hil d r e n, n o r c hil d r e n p ut t o d e at h f o r t h ei r f at h e r s; e a c h i s t o di e f o r hi s o w n si n s. ” (II Ki n g s: 1 4: 5- 6) T h e o b vi o u s q u e sti o n, h o w e v e r, i s: h o w i s t hi s p ri n ci pl e c o m p ati bl e wit h t h e i d e a, e n u nci at e d f o u r ti m e s i n t h e M o s ai c b o o k s, t h at
c hil d r e n m a y s uff e r f o r t h e si n s of t h ei r p a r e nt s ? “ T h e L o r d, t h e L o r d, G o d c o m p a s si o n at e a n d g r a ci o u s, sl o w t o a n g e r, a b o u n di n g i n ki n d n e s s a n d t r ut h, e xt e n di n g ki n d n e s s f o r t h o u s a n d s of g e n e r ati o n s, f o r gi vi n g si n, r e b elli o n, a n d e r r o r, b ut w h o d o e s n ot a c q uit t h e g uilt y, h ol di n g d e s c e n d a nt s t o a c c o u nt f o r t h e si n s of t h e f at h e r s, c hil d r e n, a n d g r a n d c hil d r e n t o t h e t hi r d a n d f o u rt h g e n e r ati o n. ” E x. 3 4: 7; s e e al s o E x. 2 0: 5; N u m b e r s 1 4: 1 8; D e ut. 5: 8) T h e s h o rt a n s w e r i s si m pl e: It i s t h e diff e r e n c e b et w e e n h u m a n j u sti c e a n d Di vi n e j u s ti c e. W e a r e n ot G o d. W e c a n n eit h e r l o o k i nt o t h e h e a rt s of w r o n g d o e r s n o r a s s e s s t h e f ull c o n s e q u e n c e s of t h ei r d e e d s. It i s n ot gi v e n t o u s t o e x e c ut e p e rf e ct j u sti c e, m at c hi n g t h e e vil a p e r s o n s uff e r s t o t h e e vil h e c a u s e s. W e w o ul d n ot e v e n k n o w w h e r e t o b e gi n. H o w d o y o u p u ni s h a di ct at o r r e s p o n si bl e f o r t h e d e at h s of milli o n s of p e o pl e ? H o w d o y o u w ei g h t h e f ull e xt e nt of a d e v a st ati n g i nj u r y c a u s e d b y d r u n k e n d ri vi n g, w h e r e n ot o nl y t h e vi cti m b ut hi s e nti r e f a mil y a r e aff e ct e d f o r t h e r e st of t h ei r li v e s ? H o w d o w e a s s e s s t h e d e g r e e of c ul p a bilit y of, s a y, t h o s e G e rm a n s w h o k n e w w h at w a s h a p p e ni n g d u ri n g t h e H ol o c a u st b ut di d o r s ai d n ot hi n g t o h el p ? M o r al g uilt i s a f a r m o r e diffi c ult c o n c e pt t o a p pl y t h a n l e g al g uilt. H u m a n j u sti c e m u st w o r k wit hi n t h e p a r a m et e r s of h u m a n u n d e r st a n di n g a n d r e g ul ati o n. H e n c e t h e st r ai g htf o r w a r d r ul e: n o vi c a ri o u s p u ni s h m e nt. O nl y t h e w r o n g d o e r i s t o s uff e r, a n d o nl y aft e r hi s g uilt h a s b e e n e st a bli s h e d b y f ai r a n d i m p a rti al j u di ci al p r o c e d u r e s. T h at i s t h e f o u n d ati o n al p ri n ci pl e s et o ut, f o r t h e fi r st ti m e i n D e ut e r o n o m y 2 4: 1 6. H o w e v e r, t h e i s s u e di d n ot e n d t h e r e. I n t w o l at e r p r o p h et s - J e r e mi a h a n d E z e ki el w e fi n d a n e x pli cit r e n u n ci ati o n of t h e i d e a
J er u s al e m R e al E st at e i s M y B u si n e s s Et a: 0 5 4 - 7 2 3 - 3 8 6 3
A m a zi n g st a n d al o n e h o m e s i n
O L D K A T A M O N, T A L BI Y A, B A K A, G E R M A N C OL O N Y
Hi st ori c h o u s e f or s al e wit h p er mit s t o b uil d 4 0 0 s q m wit h u n d er gr o u n d p ar ki n g i n t h e G R E E K C OL O N Y . H o u s e wit h b uil di n g ri g ht s d o n e b y o n e of J er u s al e m’ s ti n e st c o n tr a ct or s. C all f or m or e i nf or m ati o n O p p ort u nit y t o b u y t w o pr o p erti e s i n ol d K at a m o n. Pri m ar y r e si d e n c e 1 41 s q m b uilt a s 4 b e dr o o m s a n d 2. 5 b at hr o o m s. A d diti o n al u nit of 1 9 s q m. L ar g e g ar d e n i n pri v at e u s e of t hi s a p art m e nt. Pri c e 7, 8 0 0, 0 0 0 F a nt a sti c t o w n h o u s e f or s al e i n Ol d K at a m o n. T ot al li vi n g s p a c e 2 5 5 s q m pl u s 7 4 s q m r e gi st er e d g ar d e n. M ov ei n r e a dy
Ol d K at a m o n. N e wl y r e n o v at e d li k e br a n d n e w a p art m e nt o n q ui et str e et. 1 0 2 s q m wit h 3 b e dr o o m s a n d 2 f ull b at hr o o m s - t er r a c e a n d vi e w, s af e r o o m a n d S h a b b at el e v at or. Pri c e: 5, 5 0 0, 0 0 0 NI S
Et a M orri s R e alt y, Lt d. et a m orri sr e al e st at e @ g m ail. c o m Et a: 0 5 4 - 7 2 3 - 3 8 6 3 et a m orri sr e alt y. c o.il O U I S R A EL 23
t h at c hil d r e n mi g ht s uff e r f o r t h e si n s of t h ei r p a r e nt s, e v e n w h e n a p pli e d t o Di vi n e j u sti c e. H e r e i s J e r e mi a h, s p e a ki n g i n t h e n a m e of G o d: I n t h o s e d a y s, p e o pl e will n o l o n g e r s a y, “ T h e f at h e r s h a v e e at e n s o u r g r a p e s, a n d t h e c hil d r e n’ s t e et h a r e s et o n e d g e. ” I n st e a d, e v e r y o n e will di e f o r hi s o w n si n; w h o e v e r e at s s o u r g r a p e s - hi s o w n t e et h will b e s et o n e d g e. (J e r e mi a h 3 1: 2 9- 3 0) A n d t hi s, f r o m E z e ki el: T h e w o r d of t h e L o r d c a m e t o m e: “ W h at d o y o u p e o pl e m e a n b y q u oti n g t hi s p r o v e r b a b o ut t h e l a n d of I s r a el: ‘ T h e f at h e r s e at s o u r g r a p e s, a n d t h e c hil d r e n’ s t e et h a r e s et o n e d g e’ ? “ A s s u r el y a s I li v e, ” d e cl a r e s t h e S o v e r ei g n L o r d, “ y o u will n o l o n g e r q u ot e t hi s p r o v e r b i n I s r a el. F o r e v e r y li vi n g s o ul b el o n g s t o M e, t h e f at h e r a s w ell a s t h e s o n - b ot h ali k e b el o n g t o M e. T h e s o ul t h at si n s i s t h e o n e w h o
2 4 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
will di e. ” ( E z e ki el 1 8: 1- 3) T h e T al m u d ( M a k k ot 2 4 a) r ai s e s t h e o b vi o u s q u e sti o n. If E z e ki el i s c o r r e ct, w h at t h e n h a p p e n s t o t h e i d e a of c hil d r e n b ei n g p u ni s h e d t o t h e t hi r d a n d f o u rt h g e n e r ati o n ? It s a n s w e r i s a st o ni s hi n g: S ai d R. J o s e b e n H a ni n a: O u r m a st e r M o s e s p r o n o u n c e d f o u r [ a d v e r s e] s e nt e n c e s o n I s r a el, b ut f o u r p r o p h et s c a m e a n d r e v o k e d t h e m … M o s e s s ai d, “ H e p u ni s h e s t h e c hil d r e n a n d t h ei r c hil d r e n f o r t h e si n of t h e f at h e r s t o t h e t hi r d a n d f o u rt h g e n e r ati o n. ” E z e ki el c a m e a n d d e cl a r e d: “ T h e s o ul t h at si n s i s t h e o n e w h o will di e. ” M o s e s d e c r e e d: E z e ki el c a m e a n d a n n ull e d t h e d e c r e e! Cl e a rl y t h e m att e r c a n n ot b e t h at si m pl e. Aft e r all, it w a s n ot M o s e s w h o d e c r e e d t hi s, b ut G o d Hi m s elf. W h at d o t h e S a g es m e a n ? T h e y m e a n - I t hi n k - t hi s: t h e c o n c e pt of p e rf e ct j u sti c e i s b e y o n d h u m a n u n d e r st a n d i n g, f o r t h e r e a s o n s al r e a d y gi v e n. W e c a n n e v e r f ull y k n o w t h e d e g r e e of g uilt. N o r c a n w e k n o w t h e f ull e xt e nt of r e s p o n si bil it y. T h e Mi s h n a h i n S a n h e d ri n ( 4: 5), s a y s t h at a wit n e s s i n c a pit al c a s e s w a s s ol e m nl y w a r n e d t h at if, b y f al s e t e sti m o n y, a p e r s o n w a s w r o n gl y s e nt e n c e d t o d e at h, t h e n h e, t h e wit n e s s, “i s h el d r e s p o n si bl e f o r hi s [t h e a c c u s e d’ s] bl o o d a n d t h e bl o o d of hi s [ p ot e n ti al] d e s c e n d a nt s u ntil t h e e n d of ti m e. ” N o r, w h e n w e s p e a k of P r o vi d e n c e, i s it al w a y s p o s si bl e t o di sti n g ui s h p u ni s h m e nt f r o m n at u r al c o n s e q u e n c e. A d r u g- a d di ct e d m ot h e r gi v e s bi rt h t o a d r u g- a d di ct e d c hil d. A vi ol e nt f at h e r i s a s s a ult e d b y hi s vi ol e nt s o n. I s t hi s r et ri b uti o n o r g e n eti c s o r e n vi r o n m e nt al i nfl u e n c e ? W h e n it c o m e s t o Di vi n e, a s o p p o s e d t o h u m a n j u sti c e, w e c a n n e v e r r e a c h b e y o n d t h e m o st r u di m e nt a r y u n d e r st a n di n g, if t h at. T w o t hi n g s a r e cl e a r f r o m G o d’ s w o r d s t o
T h es e w e e kl y t e a c hi n gs fr o m R a b bi S a c ks zt ”l ar e p art of his ‘ C o v e n a nt & C o n v ers a ti o n’ s eri es o n t h e w e e kl y T or a h t e a c hi n g. Wit h t h a n ks t o t h e S c hi m m el F a mil y f or t h eir g e n er o us s p o ns ors hi p, d e di c at e d i n l o vi n g m e m or y of H arr y ( C h ai m) S c hi m m el. Visit w w w. R a b bi S a c ks. or g f or m or e.
P r of e s si o n al Wi n d o w Cl e a ni n g
Tr u st e d | L o c al | R eli a bl e
0 5 5. 9 7 8. 5 0 9 5
S cr e e n s
Tr a c k s
T ri s si m
Wi n d o w s a t h ei g h t
RE AL ES T A TE - H AL A C H A Q & A R a b bi B ar u c h Efr ati, P o s e k H al a c h a I s it p er mi s si bl e t o affi x a m e z u z a h t o a h o m e t h at i s still u n d er c o n str u cti o n ?
A m ez uz a h s h o ul d n ot b e affi x e d t o a h o m e w h os e c o nstr u cti o n h as n ot y et b e e n c o m pl et e d. ( ש ל א כ ת וס פ ות, כ ה ב נת ר ש"י וה ר מ ב" ם ב מ ש נ" ת מ זוזה ו ה,) מ נח ות ל ג
e
Sa le
Q u e sti o n s b y w h at s a p p- 0 5 2 8 3 7 0 7 0 0
E F R A T, N E W P R O J E C T Di s c o v er S ol o m o n Ri d g e, u p s c al e li vi n g i n Z a yit, Efr at. S p a ci o u s a p art m e nt s, br e at ht a ki n g vi e w s. F or a ~ 9 5 s q m a p art m e nt wit h p ar ki n g a n d s u k k a h b al c o n y.
Pr
M o s e s. Fi r st, H e i s a G o d of c o m p a s si o n b ut al s o of j u sti c e, f o r wit h o ut j u sti c e t h e r e i s a n a r c h y, b ut wit h o ut c o m p a s si o n, t h e r e i s n eit h e r h u m a nit y n o r h o p e. S e c o n d, i n t h e t e n si o n b et w e e n t h e s e t w o v al u e s, G o d’ s c o mp a s si o n v a stl y e x c e e d s Hi s j u sti c e. T h e f o r m e r i s f o r e v e r ( “t o t h o u s a n d s [ of g e n e r ati o n s] ”). T h e l att e r i s c o nfi n e d t o t h e lif eti m e of t h e si n n e r: t h e “t hi r d a n d f o u rt h g e n e r ati o n ” ( g r a n d c hil d r e n a n d g r e at- g r a n d c hil d r e n) a r e t h e li mit s of p o st e rit y o n e c a n e x p e ct t o s e e i n a h u m a n lif eti m e. W h at J e r e mi a h a n d E z e ki el a r e t al ki n g a b o ut i s s o m et hi n g el s e. T h e y w e r e s p e a ki n g a b o ut t h e f at e of t h e n ati o n. B ot h li v e d a n d w o r k e d at t h e ti m e of t h e B a b yl o ni a n e xil e. T h e y w e r e fi g hti n g a m o o d of d e s p ai r a m o n g t h e p e o pl e. “ W h at c a n w e d o ? W e a r e b ei n g p u ni s h e d f o r t h e si n s of o u r f o r ef at h e r s. ” N ot s o, s ai d t h e p r o p h et s. E a c h g e n e r ati o n h ol d s it s d e sti n y i n it s o w n h a n d s. R e p e nt, a n d y o u will b e f o r gi v e n, w h at e v e r t h e si n s of t h e p a st – y o u r s o r t h o s e w h o c a m e b ef o r e y o u. J u sti c e i s a c o m pl e x p h e n o m e n o n, Di vi n e j u sti c e i nfi nit el y m o r e s o. O n e t hi n g, h o w e ve r, i s cl e a r. W h e n it c o m e s t o h u m a n j u sti c e, M o s e s, J e r e mi a h, a n d E z e ki el all a g r e e: c hil d r e n m a y n ot b e p u ni s h e d f o r t h e si n s of t h ei r p a r e nt s. Vi c a ri o u s p u ni s h m e nt i s si m pl y u nj u st.
I m a g e f or ill ustr ati o n o nl y.
E sti m at e d c o st: ₪ 1, 9 9 0, 0 0 0 R E C H A VI A, J E R U S A L E M 2 B R | 7 5 s q m | 2. 5 fl o or s B e a utif ul 2- B e dr o o m a p art m e nt, Bri g ht, pri v at e, r e n o v at e d, 2 s u k k a h b al c o ni e s.
₪ 4, 8 5 0, 0 0 0 N A C H A L A T A C HI M, J E R U S A L E M 2 B R | 7 5 s q m | Pri v at e E ntr a n c e R e n o v at e d a pt wit h b al c o n y, s u k k a h p or c h, wit h a d diti o n al u nit.
₪ 3, 5 5 0, 0 0 0 R A M A T S H A R E T, J E R U S A L E M
1. 5 B R | 7 7 s q m | B al c o n y R e n o v at e d a pt, wit h pri v at e st or a g e a n d e x p a n si o n p ot e nti al.
₪ 2, 9 9 0, 0 0 0 E L A Z A R, G U S H E T ZI O N
8 B R | 4 6 4 s q m | Vill a B e a utif ul pri v at e g ar d e n, 2 i n c o m e u nit s, i d e al f or i n v e st m e nt or f a mil y li vi n g.
₪ 7, 9 6 0, 0 0 0
Y o u B o u g ht t h e H o m e. W e S p e a k t h e L a n g u a g e. S ki p t h e H e br e w di cti o n ar y. Fr o m l e a s e s t o r e p air s, N o a m H o m e s h a n dl e s all t e n a nt r e q u e st s a n d m ai nt e n a n c e c o m m u ni c at e d i n E n gli s h, h el d t o A n gl o st a n d ar d s.
C all N o a m H o m e s: 0 5 8- 7 9 3- 2 2 2 2
+ 9 7 2 5 2- 5 8 7- 8 7 8 8 offi c e @ n o a m h o m e s. c o m w w w. n o a m h o m e s. c o m
O U I S R A EL 25
1 0 0 % S a ti sf a c ti o n W e g u ar a nt e e t h at y o u will b e 1 0 0 % t hrill e d.
C e r tifi e d T e c h ni ci a n s Hi g hl y tr ai n e d a n d c ertifi e d t e c h ni ci a n s.
D e si g n e r s & A r c hi t e c t s S e n d y o ur pl a n s f or fr e e e n gi n e eri n g.
2 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
AI R C O N DI TI O NI N G
E n gi n e e ri n g, D e si g n & I n st all ati o n
02-628-8282
o r E m ail u s a t i n f o @ t z vi ai r. c o m
ב ס”ד
TH E W A LL D O C TO R
O P T IO T N A M O U S E IM E R IC A N PO P A R TED IN T !
P R O F E S S IO N A L P A IN T E R S F la w le s s fin is h e s th a t a d d e le g a n c e to a n y s p a c e . W a ll & C e ilin g r e p a ir s S m o o th in g , S tr a ig h te n in g , a n d p e r fe c tin g e v e r y s u r fa c e . S p a c k lin g & P r e p W o rk - B e ca u se th e fo u n d a tio n m a tte r s . D A V ID K U S H N E R
0 5 8 -6 6 1-0 7 2 8
W e c a n re s c u e a n y w a ll o r c e ilin g .
K at a m o n
S a n Si mo n
L AST 4 U NI T S F O R S ALE
B o u ti q u e b uil di n g I M M E DI A T E O C C U P A N C Y
A mi n a d a v - a cr o s s t h e str e et fr o m t h e tir st st ati o n
F O R S ALE
2 & 4 b e dr o o m s
1 - 2 b e dr o o m u nit s
P e nt h o u s e
W al ki n g di st a n c e t o K ot el
Hi g h - e n d s p e c s P ar ki n g + st or a g e
FOR RE NT 2 - 3 b e dr o o m s f or l o n g t er m
Succah
Ple ase co nt act
Ple ase co nt act
Y a el
Eli e z e r
0 5 0- 4 4 01 0 0 4
0 5 0- 5 2 5 8 0 8 0 O U I S R A EL 27
P R O BI N G T H E P R O P H E T S B Y R A B BI N A C H M A N ( N EI L) WI N K L E R F A C U L T Y, O U I S R A E L C E N T E R w h y- Yi s h a y a h u w o ul d utt e r s u c h a t r o u bli n g d e cl ar ati o n. T h e R a v, as w ell, is tr o u bl e d b y t h e n a vi’s w or ds, b ut h e s e es i n t h e m a m ess a g e t h at w as dir e ct e d t o f ut ur e g e n er ati o ns. I n d e e d, it is q uit e tr u e t h at t h os e i n Yis h a y a h u’s ti m e w o ul d fi n d it diffi c ult t o s e e a n y c o mf ort i n b ei n g “t h e b arr e n o n e”. H o w e v er, u p o n P e r h a ps t h e m ost s u r p risi n g o p e ni n g t o a p r o l o o ki n g b a c k i n hist or y w e, as a n ati o n, w o ul d b etp h eti c m ess a g e of c o ns ol ati o n a r e t h e w o r ds t h at t er u n d erst a n d h o w t h es e p ai nf ul w or ds ri n g tr u e b e gi n t his w e e k’s h aft a r a h: “ R o ni a k a r a”-“ Si n g a n d w h y t h e y w er e n e c ess ar y. o ut, O b a r r e n o n e”. W h at ? A b a r r e n w o m a n W h e n w e l o o k b a c k o v e r t h e l ast 1 5 0 s h o ul d “si n g o ut” i n j o y ? Is t his a pr o p er y e a rs, w e s e e t h e s h a r p r e d u cti o n i n b e gi n ni n g f or a pr o p h eti c m ess a g e of t h e p o p ul ati o n of t h e J e wis h n ati o n. c o ns ol ati o n ? ? A n d y et, t his I S w h at T h e m ulti pl e att a c ks, p o g r o ms a n d Yis h a y a h u c ri es o ut t o his p e o pl e e x p ulsi o ns f r o m t h ei r h o m es t h at i n hi s v e r y fi r st r e m a r k t o u s i n w e h a v e s uff e r e d, t h e assi mil ati o n t his h aft a r a h! W h y w o ul d t h e n a vi R a v J o s e p h B. a n d, of c o u r s e, t h e H ol o c a u st, all t ell Is r a el, w h os e g r e at m at ri a r c hs S ol o v eit c hi k zt ”l h a v e d e c r e as e d t h e n u m b e r of J e ws i n S a r a h a n d Ri v k a, R a c h el a n d C h a n n a h t h e w o rl d. O u r p e o pl e t h at n u m b e r e d o v e r – pl e a d e d wit h G- d t o b e bl ess e d wit h a c hil d 1 8, 0 0 0, 0 0 0 o n e- h u n dr e d y e ars a g o, t o d a y t ot al b ut – s a y s u c h t hi n gs ? H o w c o ul d h e e x p e ct a n ati o n, [ a p p r o xi m at el y] 1 5, 0 0 0, 0 0 0. A n d w hil e n ati o ns w h os e hist or y w as fill e d wit h t h e t e ars of c hil dl ess a n d r eli gi o ns a r o u n d us h a v e i n c r e as e d st e a dil y f a mili es, t o r ej oi c e i n t h ei r b a r r e n n ess ? ?!! S u c h ( e v e n e x p o n e nti all y), w e h a v e n ot e v e n e q u al e d a st at e m e nt is m o r e t h a n “ c u ri o us” – it is al m ost t h e n u m b e r w e w e r e a c e nt u r y a g o! i n e x pli c a bl e!! Y et, R a v S ol o v eit c hi k st at es, w e s h o ul d n ot b e F o r t hi s r e a s o n, w e t u r n t o t h e w o r d s of s u r p ris e d. Q u oti n g t h e p as u k i n D’ v a ri m [ 7: 7]: Ki H a R a v S ol o v eit c hi k w h o e x pl ai n s w h at- a n d at e m h a m’ at mi k ol h a’ a m mi m”, “f o r y o u a r e t h e H O U SE F O R S ALE f e w est of all t h e p e o pl es”. S u r p risi n gl y, t h e R a v K O C H A V Y AI R | N E A R K F A R S A B A e x pl ai ns t h at t his st at e m e nt is, a ct u all y, a b r a c h a 700 s q m L OT 2 0 6 s q m B UI L T 7 R O O M S t h at H as h e m b est o w e d u p o n us. H e g o es o n t o 5 b e d r o o m s | li vi n g r o o m | f a mil y r o o m e x pl ai n: + 2 5 s q m G U E S T C A BI N b at h + kit c h e n ett e R e n o v at e d & u p gr a d e d T o w n c e nt e r T h e s m all est of p e o pl e s h o ul d r ej oi c e i n its f ail 5- mi n ut e w al k t o t h e c e nt r al s y n a g o g u e ur e t o b e c o m e a d o mi n a nt w orl d r eli gi o n. F or t h e E st a bli s h e d A n gl o- S a x o n c o m m u nit y ( U S A / S o ut h Af ri c a) gr e at n ess of t h e f ait h a n d t h e p e o pl e li es pr e cis el y i n its r e m ai ni n g s m all i n n u m b er... Y a h a d us, b y its H A M E T A V E H O F FI C E 0 5 2- 2 9 4 9 1 2 1 v e r y n at u r e, d e m a n ds e xt r a o r di n a r y dis ci pli n e Y O S SI | 3 0 Y E A R S O F E X P E RI E N C E
Q u alit y- N ot Q u a ntit y
2 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
a n d c o n si st e n c y of b eli ef a n d a cti o n i n e v e r y as p e ct of lif e. H e g o es o n t o s a y: H a d eit h er R o m e or Ar a bi a c o n v ert e d e n m ass e t o J u d ais m, t h e r es ult w o ul d h a v e b e e n t h e t h o ro u g h dil uti o n, dist o rti o n a n d, ulti m at el y, dis a p p e a r a n c e of J u d ais m as a r eli gi o n ( c h” v’s h). A n d R a v S ol o v eit c hi k cl os es b y st ati n g: …( O) u r t as k a n d o u r f at e is t o b e- a n d r e m ai ns e p a r at e a n d a p a rt, u ni q u el y d e di c at e d as a s m all mi n o rit y t o o u r u ni q u e a n d t r e as u r e d s pi rit u al p at ri m o n y. Y es. As diffi c ult a n d as t r o u bli n g it is f o r us t o r ej oi c e i n t h e “ c hil d n ess” of o u r n ati o n, t o f a c e a n o v e r w h el mi n g m aj o rit y t h at m a y st a n d a g ai nst us - a n d f a c e t h e m wit h f ait h a n d c o nfi d e n c e - it is, n o n et h el ess, t h e v er y s e cr et of o ur s ur vi v al. It is t r u e t h at o u r p e o pl e r e m ai n f e w i n n u m b e r c o mp ar e d wit h t h e w orl d’s l ar g er n ati o ns, b ut it is als o t r u e t h at, d u e t o t h at, w e a r e t h e m ost et e r n al of all of t h e m! T h e T o r a h’s l ess o n is “ Q u alit y, n ot Q u a ntit y” A n d s o, as t h e l at est g e n e r ati o n w h o c a n l o o k b a c k at o u r hist o r y, w e s h o ul d b e a bl e t o r ej oi c e “ R o ni A k ar a”, f or w e als o k n o w w h y w e still e xist, li vi n g i n o ur o w n L a n d, s p e a ki n g o ur o w n l a n g u a g e a n d f oll o wi n g o ur T or a h, gi v e n t o us b y o ur G- d. R a b bi Wi n kl er’s p o p ul ar J e wis h Hist or y l e ct ur es c a n b e vi e w e d b y visi ti n g t h e O U Isr a el Vi d e o arc hi v e: h fi ps:// w w w. o uisr a el. or g/ vi d e o-l i br ar y
C all n o w 0 7 7- 9 9 7 3 1 8 5
w w w. d a ni el s- a s s et s. c o m 2 4 G e r s h o n A g r o n M a mill a us a # 5 1 6 4 6 7 5 8 9 2, u k # 2 0 3 7 6 9 7 8 9 9
G E R M A NY C O LX OU NR Y
L U USE P E N T H IO M E N U L R A C HEREET ST E x cl u si v e T o p- Fl o or Li vi n g i n O n e of J er u s al e m’ s M o st Pr e sti gi o u s N ei g h b or h o o d s
F o r s al e Ar n o n a, o n Kf ar Ol d
Et
S p e ct a c ulzi o n S tr e e t P e nt h o u s ar L u x ur y e 11 0 s q m a d u pl e x n d m or e I N A 4 A P T S C UI L DI N G 1 8 5 S Q M O F B E A U TI F U L L Y D E SI G N E D LI VI N G S P A C E WI T H HI G H C EI LI N G S, 11 0 S Q M T E R R A C E, 2 C O V E R E D P A R KI N G , P RI V A T E MI K L A T , S T O R A G E A N D M O R E
P RI M E L
O C A TI O
N
A R E C H A VI ET ZI S T R VE E L RI A H C AL E L E N R A R E EO D R O O M S 4 B
T o t al of 1 6 0 s q m , el e v a t or a n d m or e
A r e si d e n c e of tA hiLifs edis ts tiyl ne c tiB eo yno sneld d Co o m m ep natr ere s t h e m ar k e t
Fl yi n g S o o n ? Tr a v el wi t h C o n ti d e n c e
1 U niTr a v el - M e di c al I ns ur a n c e at gr e at pri c es C h o os e fr o m m ulti pl e o pti o ns
1 u nitr a v el. br o k er s n e x u s. c o m
1 U ni Si m - Si ms f or U S A a n d W orl d wi d e
WEEK DE AL OF T HE m o n
S a vi o ni K a t a w 2 b r 6 0 s q m , nr,e vi e w Hi g h fl o o ki n g e t c t e r r a c e, p 5,a r 0 0 0 ni s O nl y 2, 4 2
St arti n g at $ 4 0
s al e s @ 1 u ni si m. c o m
C all 0 7 7 - 4 0 0 - 3 1 9 9 or U S A 7 1 8- 7 1 5- 0 0 0 1
SI
NCE 20 D A NI E L B O U Z A G L O 03 J E R U S AL E M R E AL E ST AT E
O U I S R A EL 29
R R Aa b biB SBIh al o Sm H A L O M R OS NE R R OS NE R
R A V K E HI L L A, O H E L E P H R AI M I N N O F EI H A S H E M E S H M A G GI D S HI U R, D A F Y O MI, O U. O R G R O S H B AI S M E D R A S H E N G LI S H S P E A KI N G P R O G R A M J C T M A C H O N L E V
T he P o wer of P e r s o n al E x a m pl e A m o n g t h e m a n y diffi c ult s e cti o n s i n p a r a s h at Ki T eit z e i s t h e l a w of t h e B e n S o r e r U‘ M o r e h , t h e w a y w a r d a n d r e b elli o u s s o n. H a z al f a m o u sl y d e b at e w h et h e r s u c h a c a s e e v e r a ct u all y o c c u r r e d. 1 Y et e v e n if t h e l a w i s p ri m a ril y t h e o r eti c al, t h e T o r a h i n cl u d e d it b e c a u s e it c o nt ai n s a ti m el e s s l e s s o n a b o ut h u m a n i nfl u e n c e a n d r e s p o n si bilit y.
W H A T I S A “ S O R E R U’ M O R E H " ? W h at d o e s t h e t e r m s o r e r u ’m o r e h me a n? R a s hi e x pl ai n s: ס ר מ ן ה ד רך- ס ורר. S o r e r r ef e r s t o o n e w h o h a s st r a y e d f r o m t h e p r o p e r p at h. R e g a r di n g t h e w o r d m o r e h, R a s hi w rit e s: מ ס רב ל ש ון מ מ רים, ב ד ב רי א ב יו- H e r e b el s a g ai n st t h e w o r d s of hi s f at h e r; it i s a t e r m of d efi a n c e. 2 T h u s, a c c o r di n g t o R a s hi, t h e B e n S o r e r 1. S a n h e d ri n 7 1 a 2. R a s hi t o D e v a ri m 2 1: 1 8
E n s u r e a g ai n st d ail y p r o bl e m s f o r t h e mi n u s c ul e s u m of 1 4₪ .
M a r ri a g e Al e rt B o o kl et i s a c o n ci s e b o o kl et wit h all t h e b a si c s a n d t o ol s t o h el p p e o pl e w h o a r e si n gl e, m a r ri e d a n d di v o r c e d. S e n d y o ur e m ail & n a m e t o m y b a si c s 7 @ g m ail. c o m f or a n or d er #. O n p a y m e nt t h e b o o kl et will b e s e nt t o y o u. “ B e Wi s e, a n d r e c ei v e t h e b e st pi v ot al a d vi c e ”. 3 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
U‘ M o r e h i s a c hil d w h o n ot o nl y a b a n d o n s t h e p r o p e r p at h b ut a cti v el y r e b el s a g ai n st a ut h o rit y. T h e Y al k ut G e r s h u ni , h o w e v e r, cit e d b y t h e E s h T a mi d ,3 off e r s a st ri ki n g alt e r n ati v e i n si g ht. P e r h a p s t h e w o r d m o r e h c o ul d b e u n d e r st o o d lit e r all y, a s a t e a c h e r. At fi r st gl a n c e, t hi s s e e m s p a r a d o xi c al. T h e B e n S o r e r U‘ M o r e h i s n ot a t e a c h e r; h e i s p r eci s el y t h e o n e w h o r e q ui r e s g ui d a n c e. Y et, h e t e a c h e s b y e x a m pl e. Hi s d a n g e r li e s n ot m e r el y i n hi s o w n b e h a vi o r b ut i n hi s a bilit y t o i nfl u e n c e t h o s e a r o u n d hi m.
E V E R Y P E R S O N I S T E A C HI N G S O M E T HI N G T h e B e n S o r e r U‘ M o r e h d o e s n ot n e c e s s a r il y g at h e r f oll o w e r s a n d e x pli citl y e n c o u r a g e t h e m t o i mit at e hi m. R at h e r, hi s v e r y lif e st yl e b e c o m e s a l e s s o n. T h r o u g h hi s c o n d u ct it s elf h e t e a c h e s ot h e r s, w h o o b s e r v e hi m a n d l e a r n f r o m hi s a cti o n s. E v e r y i n di vi d u al s e r v e s a s a r ol e m o d el, w h et h e r i nt e nti o n all y o r u ni nt e nti o n all y. W e oft e n a s s u m e t h at i nfl u e n c e r e q ui r e s s p e e c h e s, cl a s s e s, o r f o r m al i n st r u cti o n. I n r e alit y, t h e m o st p o w e rf ul l e s s o n s a r e oft e n c o m m u ni c at e d sil e ntl y t h r o u g h b e h a vi o r. C hil d r e n l e a r n n ot o nl y f r o m w h at t h ei r p a r e nt s s a y b ut f r o m w h at t h e y s e e. St u d e nt s a b s o r b n ot o nl y t h ei r t e a c h e r s’ w o r d s b ut t h ei r v al u e s. C o m m u niti e s 3. Ei s h T a mi d, n a m e of a ut h o r
L o v el y A p art m e nt f or S al e i n N of T zi o n, Jrsl m 4. 5 r o o ms + b al c o n y + st or e r o o m O p e n vi e w t o H ar H a b a yit 2, 4 8 0, 0 0 0 NI S
0 5 4 -6 6 0 0 1 3 8
a r e s h a p e d n ot o nl y b y i d e al s t h at a r e p r e a c h e d b ut b y i d e al s t h at a r e p r a cti c e d. T h e B e n S o r e r U‘ M o r e h i s d a n g e r o u s b e c a u s e h e b e c o m e s a li vi n g e x a m pl e of t h e w r o n g v al u e s.
W H Y W E R E T H E E G Y P TI A N FI R S T B O R N S P U NI S H E D ? T h e E s h T a mi d a p pli e s t hi s p ri n ci pl e t o o n e of t h e g r e at q u e sti o n s s u r r o u n di n g M a k k at B e c h o r ot . W h y w e r e t h e E g y pti a n fi r st b o r n s si n gl e d o ut f o r p u ni s h m e nt ? W e r e t h e y m o r e wi c k e d t h a n e v e r y o n e el s e ? Aft e r all, t h e e nti r e E g y pti a n n ati o n p a rti ci p at e d i n t h e o p p r e s si o n of I s r a el. F u rt h e r m o r e, w h y d o J e wi s h fi r st b o r n s o b s e r v e t h e c u st o m of T a’ a nit B e c h o r ot o n E r e v P e s a c h ? N o n e of t h e ot h e r pl a g u e s r e q ui r e d a s p e ci al a n n u al c o m m e m o r ati o n b y t h o s e w h o w e r e s p a r e d. W h y s h o ul d t h e fi r stb o r n s s p e cifi c all y e x p r e s s g r atit u d e f o r h a vi n g b e e n s a v e d ? T h e a n s w e r li e s i n u n d e r st a n di n g t h e r ol e of t h e fi r st b o r n.
T H E R E S P O N SI BI LI T Y O F L E A D E R S HI P T h e T o r a h g r a nt s s p e ci al st at u s t o t h e fi r st b o r n b e c a us e t h e fi rst b o r n n at u r all y s e r v es as a m o d el f o r y o u n g e r si bli n g s. P a r e nt s r e m ai n t h e p ri m a r y e d u c at o rs, b ut ol d e r si bli n gs oft e n e x e rt e n o r m o u s i nfl u e n c e. T h e y o u n g e r c hil d r e n w at c h t h e m cl o s el y. T h e y i mit at e t h ei r b e h a v i o r. T h e y l e a r n w h at i s a c c e pt a bl e b y o b s e r vi n g h o w t h ei r ol d e r b r ot h e r s a n d si st e r s li v e. T h e E s h T a mi d s u g g e st s t h at t h e E g y pti a n fi r st b o r n s w e r e p u ni s h e d b e c a u s e t h e y s e r v e d a s t h e n e g ati v e r ol e m o d els w h o s h a p e d t h e m o r al c ult u r e of E g y pt. T h e c r u elt y of E g y pt di d n ot e m e r g e i n a v a c u u m. T h e attit u d es a n d b e h a vi o rs of t h e l e a d e r s of e a c h h o u s e h ol d s h a p e d t h e g e n e r ati o ns t h at f oll o w e d. B e c a us e t h e y c a r ri e d g r e at e r i nfl u e n c e, t h e y b o r e g r e at e r r es p o nsi bilit y.
p e o pl e i n E g y pt h a d d e s c e n d e d t o a s pi rit u all y d a n g e r o u s l e v el. V a ri o u s Mi d r a s hi m d e s c ri b e t h e mi ni st e ri n g a n g el s q u e sti o ni n g w h y I s r ael d e s e r v e d s al v ati o n w hil e E g y pt d e s e r v e d d e st r u cti o n. T h e J e wi s h fi r st b o r n s t h e r ef o r e h a d r e a s o n t o r efl e ct u p o n t h ei r o w n r e s p o n si bilit y. H a d t h e y f ull y utili z e d t h ei r p o siti o n a s s pi rit u al l e a d e r s wit hi n t h ei r f a mili e s ? H a d t h e y i n s pi r e d t h o s e a r o u n d t h e m ? H a d t h e y s e r v e d a s p r o p e r r ol e m o d el s ? T h e a n n u al o b s e r v a n c e of T a’ a nit B e c h o r ot b e c o m e s a n o p p o rt u nit y t o r e affi r m t h at l e a d e r s hi p.
W H Y A SI Y U M ? T hi s m a y al s o e x pl ai n t h e wi d e s p r e a d c u s t o m t h at fi r st b o r n s p a rti ci p at e i n a si y u m o n
T H E J E WI S H FI R S T B O R N T hi s i n si g ht al s o s h e d s li g ht o n t h e c u st o m of T a’ a nit B e c h o r o t. H a z al t e a c h t h at t h e J e wi s h O U I S R A EL 31
E r e v P e s a c h. At fi r st gl a n c e, t hi s s e e m s s u r p ri s i n g. H o w c a n p a rti ci p ati o n i n a c el e b r at o r y m e al e x e m pt o n e f r o m f a sti n g ? T h e a n s w e r m a y b e t h at t h e p u r p o s e of t h e d a y i s n ot m e r e l y a b sti n e n c e. T h e g o al i s p o siti v e l e a d e r s hi p. A si y u m r e p r e s e nt s d e di c ati o n t o T o r a h, p e r s e v e r a n c e i n l e a r ni n g, a n d c o m mit m e nt t o s pi rit u al g r o wt h. W h e n a fi r st b o r n c el e b r at e s T o r a h a c hi e v e m e nt, h e d e m o n st r at e s p r e ci s e l y t h e t y p e of i nfl u e n c e h e i s m e a nt t o e x e rt. H e b e c o m e s a r ol e m o d el. H e p u bli cl y affi r m s t h at t r u e l e a d e r s hi p i s r o ot e d n ot i n p o w e r o r p ri vil e g e b ut i n T o r a h a n d p e r s o n al e x a m pl e.
A V R A H A M A VI N U: T H E U L TI M A T E M O D E L T hi s c o n c e pt a p p e a r s i n H a s h e m’ s d e s c ri p ti o n of A v r a h a m A vi n u:
, ְלַמַען ֲא�ֶשר ְיַצ�וֶה ֶאת ָ�בנָיוְוֶאת ֵ�ב יתוַֹאֲחָריו,ִי ְיַדְעִ�תיוti� .' ְו�ָשְמ ר�ו ֶ�דֶרְך ה F o r I h a v e k n o w n hi m b e c a u s e h e will c o m m a n d hi s c hil d r e n a n d hi s h o u s e h ol d aft e r hi m, a n d t h e y s h all k e e p t h e w a y of H a s h e m .4 M a n y c o m m e nt at o rs n ot e t h at t h e T o r a h n e v e r r e c o r ds A v r a h a m d eli v e ri n g f o r m al l ess o ns t o Yit z h a k. H o w, t h e n, di d h e e d u c at e hi s f a mil y ? T h e a n s w e r i s t h at A v r a h a m’ s lif e it s elf w a s t h e l e s s o n. Hi s ki n d n e s s t a u g ht ki n d n e s s. Hi s f ait h t a u g ht f ait h. Hi s i nt e g rit y t a u g ht i nt e g rit y. H e e d u c at e d t h r o u g h e x a m pl e. T h e g r e at e st s hi u ri m a r e oft e n n ot s p o k e n, r at h e r t h e y a r e li v e d.
T H E S HI U R W E A R E A L W A Y S GI VI N G T h e l e s s o n of t h e B e n S o r e r U‘ M o r e h i s t h at e v e r y p e r s o n i s a t e a c h e r. W h et h e r w e r e ali z e it o r n ot, ot h e r s a r e w at c hi n g u s. O u r c hil d r e n, st u d e nt s, f ri e n d s, f a mil y m e m b e r s, a n d c ol l e a g u e s l e a r n f r o m o u r c o n d u ct f a r m o r e t h a n f r o m o u r w o r d s. T h e q u e sti o n i s n ot w h et h e r w e a r e i nfl u e n ci n g ot h e rs. T h e q u esti o n is w h at w e a r e t e a c hi n g. A si n gl e a ct of i nt e g rit y c a n i ns pi r e g e n e r ati o ns. A si n gl e dis pl a y of ki n d n ess c a n t r a nsf o r m a f a mil y. A si n gl e c o m mit m e nt t o T o r a h c a n el e v at e a n e nti r e c o m m u nit y. Li k e A v r a h a m A vi n u, w e m a y n e v e r k n o w t h e f ull i m p a ct of o u r e x a m pl e. Y et e v e r y d a y w e a r e gi vi n g a s hi u r, n ot o nl y t h r o u g h w h at w e s a y, b ut t h r o u g h h o w w e li v e. M a y w e m e rit t o b e c o m e r ol e m o d el s w h o i n s pi r e ot h e r s t o w a r d T o r a h, mit z v ot, c h e s e d a n d yi r at S h a m a yi m , a n d m a y o u r a cti o n s t e a c h l e s s o n s t h at e n d u r e l o n g aft e r o u r w o r d s h a v e b e e n f o r g ott e n.
4. B e r e s hit 1 8: 1 9
A s El ul i s h er e, a n d R o s h H a s h a n a h t h e D a y of R e m e m br a nc e dr a w s n e ar, w e r e m e m b er t o h el p o ur o v er 2 0 0 p o or a n d n e e d y f a mili e s. Y o u c a n s e n d y o ur d o n ati o n s t o: T h e Cl ar a H a m m er C hi c k e n F u n d P. O. B. 1 8 6 0 2 J er u s al e m 911 8 5 01 | T el. 0 2- 5 8 2- 3 4 7 7 D o n at e vi a P a y P al at C hi c k e nl a d y ofj er u s al e m. c o m Or y o u c a n p a y H a c k er's B ut c h er S h o p dir e ctl y vi a cr e dit c ar d at T el. 0 2- 5 81 9 3 7 8 3 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
D re s s Fo r S u m m e r!
M O D E S T A C TI V E W E A R
S p o r ts & S w im T e e n s to X X L P o c k e ts !
0 5 4 6- 3 9 3 9 2 6 c h a n a b a n a .c o m F R E E l o c al s hi p pi n g c o d e: T o r a h1 2 3 * O r d e r s o v e r 2 0 0 s h e k el
w w w. a n g elr e alt y. c o.il
F or S al e i n Efr at
T e' e n a : St u n ni n g 7 r o o m s e mi att a c h e d h o m e wit h l ar g e g ar d e n , 2 7 0 m . 5, 5 0 0, 0 0 0 NI S Z a yit: 4 r o o m a pt. 2, 3 9 0, 0 0 0 NI S Z a yit: D u pl e x G ar d e n a pt. 1 8 0 m, 6 r o o m s 4, 5 5 0, 0 0 0 NI S Z a yit: Br a n d n e w 1 5 0 m g ar d e n a pt. Pit u m H a k et or et St. 4. 9 5 0. 0 0 0 NI S D e k el: 4 . 5 r o o m 1 4 0 m a pt. 2. 6 8 0. 0 0 0 NI S G ef e n: 4. 5 r o o m a pt. 2. 7 2 0. 0 0 0 D a g a n: 5 r o o m g ar d e n a pt. 3. 5 5 0. 0 0 0 NI S
G a bi - 0 5 2 4 5 8 8 7 1 6
O U I S R A EL 33
“It’ s n ot o ur h o use It’ s A m Yi s r a el’ s h o use” J e n & R o b Ai rl e y
Bi n y a mi n M ei r Ai rl e y ה י״ד.
N o v a S u r vi v o r s | B e r e a v e d F a mili e s | C h a y ali m | R e s e r vi s t Wi v e s | W o u n d e d S ol di e r s
H e ali n g t h e n a ti o n, o n e r e t r e a t a t a ti m e. A r e t r e a t h o m e i n t h e hill s of T zf a t, b uil t i n m e m o r y of Bi n y a mi n M ei r Ai rl e y ה י״ד. A pl a c e w h e r e s ol di e r s, s u r vi v o r s a n d g ri e vi n g f a mili e s c o m e t o b r e a t h e a g ai n.
w w w. b ei t bi n y a mi n. o r g
B eit Bi n y a mi n
M o nt hl y Gi i n g. B e P art Of H e ali n g T h e N ati o n.
B A DE REC H E x e c uti v e Di r e ct o r, C a m p H A S C R A B BI J U D A Hof AT ute s hh ourv aof( BMaods eair ce ca h:2 0 Al2 1)o n g t h e P at h RMi sAc hBel BI J U D A H MI S C H E L
E X E C U TI V E DI R E C T O R, C A M P H A S C A U T H O R O F B A D E R E C H S E RI E S
N ot a L a u g hi n g M att e r A n A m e ri c a n y e s hi v a st u d e nt l e a r ni n g i n t h e G e r r e r Y e s hi v a h S ef a s E m e s i n Y e r u s h al a yi m w a s s et t o r et u r n h o m e, a n d w a nti n g t o m a k e t h e m o st of hi s l a st h o u r s i n E r et z Yi s r a el, d e ci d e d t o s p e n d t h e ni g ht d a v e ni n g at t h e K ot el. T o hi s a m a z e m e nt, i n t h e m o m e nt s b ef o r e d a w n, R e b b e Yi s r a el Alt e r, t h e ‘ B ei s Yi s r a el’ of G u r, a r ri v e d t o d a v e n t h e r e a s w ell. T h rill e d at hi s g o o d f o rt u n e, t h e y o u n g m a n a p p r o a c h e d t h e B ei s Yi s r a el a n d r e q u e st e d a b r a c h a. T h e R e b b e l o o k e d d e e pl y i nt o t h e y o u n g m a n’ s e y e s. “ T ell m e, w h at i s t h e g r e at e st p r ai s e a p e r s o n c a n s a y a b o ut t h e Ri b o n o S h el Ol a m ? ” O v e r w h el m e d a n d i nti mi d at e d, t h e y o u n g m a n c o ul d h a r dl y s p e a k a s t h e R e b b e a n s w e r e d hi s o w n q u e sti o n: “ T h e r e i s n o g r e at e r p r ai s e of Hi m t h a n e xt olli n g t h e f a ct t h at t h e Ri b b o n o S h el Ol a m d o e s n’t l a u g h at a Yi d. ” A s t h e R e b b e c o nti n u e d o n hi s w a y, t h e y o u n g m a n, s p e e c hl e s s a n d c o nf u s e d h e a d e d b a c k t o t h e y e s hi v a o n hi s w a y t o t h e ai r p o rt, w h e r e h e n oti c e d t h at t h e li g ht w a s still o n t h e offi c e of t h e R o s h Y e s hi v a, t h e ‘ P n ei M e n a c h e m’, R e b Pi n c h a s M e n a c h e m, zt’l. H e k n o c k e d o n t h e d o o r, a n d a s h e w a s w el c o m e d i n h e a s k e d t h e P n ei M e n a c h e m if h e c o ul d s h e d li g ht o n t h e R e b b e’ s c r y pti c st at e m e nt. 3 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
S mili n g k n o wi n gl y, t h e P n ei M e n a c h e m e x pl ai n e d: “I m a gi n e if a st u d e nt w e r e t o a ct i n a p p r o p ri at el y a n d vi ol at e t h e r ul e s of t h e y e s hi v a. B r o u g ht b ef o r e m e, h e a s k s t o b e f o r gi v e n, d e cl a r e s t h at h e r e g r et s hi s a cti o n s, a n d t h at h e’ll n e v e r e v e r r e p e at t h e s a m e p o o r c h oi c e s. Of c o u r s e, I will b eli e v e hi s si n c e rit y a n d gi v e hi m a n ot h e r c h a n c e. N o w i m a gi n e t h at t hi s p e r s o n b r e a k s t h e r ul e s n ot o n c e o r t wi c e, b ut a g ai n a n d a g ai n, a n d e a c h ti m e, h e c o m e s i nt o t h e offi c e a n d t e a rf ull y r e g r et s hi s i n di s c r eti o n, b e g gi n g f o r f o r gi v e n e s s. H o w w o ul d a R o s h Y e s hi v a r e a ct ? W h at c o ul d I s a y ? ‘ A r e y o u n ot m a ki n g a m o c k e r y of t h e p r o g r a m, t h e r ul e s, of m e, of y o u r s elf ?’ Hi s a ct of pi et y a n d si n c e rit y i s all a s h o w, o n e bi g j o k e. “ T hi s i s h o w b a s a r v’ d a m , a h u m a n b ei n g, mi g ht r e s p o n d. H o w e v e r, w h e n it c o m e s t o t h e Ri b o n o S h el Ol a m, e v e n if s o m e o n e h a s f all e n o v e r a n d o v e r, r e p e ati n g t h e s a m e mi st a k e s a g ai n a n d a g ai n, hi s T e s h u v a h i s a c c e pt e d a s if it i s t h e fi r st ti m e h e i s s e e ki n g t o c h a n g e. T hi s i s g e v al di k p r ai s e of t h e Ri b o n o S h el Ol a m, w h o t a k e s o u r eff o rt s i n T e s h u v a h a n d o u r r et z o n o s t o c h a n g e s e ri o u sl y. F o r H a s h e m Yi s b o r a c h t h e r e a r e n o j o k e s a n d t h e si n c e r e eff o rt s of a Yi d a r e n o l a u g hi n g m att e r. ” “ Ki S eit z e l’ mil c h a m a h — W h e n y o u g o o ut t o e n g a g e y o u r e n e m y …. ” C h a z al i nt e r p r et t hi s o p e ni n g p a s u k of o u r s e d r a t o b e a d e s c ri pti o n of o u r et e r n al st r u g gl e wit h o u r l o w e r s elf a n d y eit z e r h a r a, o u r e vil i n cli n ati o n . I n t hi s
p a r s h a h of t h e m o nt h of El ul, w e a r e i n st r u ct e d t o “ g o o ut ” a n d a d o pt a p r o a cti v e st a n c e i n o u r eff o rt s t o d r a w cl o s e t o H a s h e m a n d m a k e g o o d c h oi c e s. W hil e s o m eti m e s w e m a y g et di s c o u r a g e d, a n d w e m a y n e e d t o b e gi n a g ai n c o u ntl e s s ti m e s, w e m u st n o n et h el e s s “ g o o ut ” a n d r e- e n g a g e, o v e r a n d o v e r a g ai n. A s w e a p p r o a c h t h e e n d of a n ot h e r y e a r, w e a r e l o o ki n g f o r w a r d t o n e w b e gi n ni n g s, a y e a r of h e alt h a n d st a bilit y. All t o o oft e n t hi s p a st c al e n d a r y e a r w e h e a r d t h e ol d Yi ddi s h a p h o ri s m q u ot e d: A m e nt c h t r a c ht, u n G ott l a c ht, “ M a n pl a n s, G- d l a u g h s. ” T h o u g h t hi s s a yi n g n e v e r s at w ell wit h m e, t hi s y e a r it st u n g. It w a s a s if t h e Ri b b o n o s h el Ol a m w e r e i n s e n siti v e a n d d e af t o o u r s uff e ri n g a n d di s a p p oi nt m e nt, s ni c k e ri n g o v e r o u r c a n c el e d pl a n s a n d mi sf o rt u n e s, c h a s v’ S h a l o m. H o w c o ul d it b e ? T h e t r ut h i s, h o w e v e r, m a n pl a n s a n d s o m eti m e s H a s h e m s e e s fit t o r e a r r a n g e t h o s e pl a n s f o r t h e b e st. I f o n e t hi n g i s i m p o rt a nt t o r e m e m b e r d u ri n g t hi s s e a s o n of T e s h u v a h , it i s t h at t h e d e si r e s of a J e w t o d r a w cl o s e a n d f ulfill H a s h e m’ s will a r e n o j o k e — a n d n o l a u g hi n g m att e r. M a y w e h a v e t h e bit a c h o n t o “ g o o ut ” a s m a n y ti m e s a s it t a k e s, n o m att e r w h at o b st a cl e s o r “ e n e mi e s ” m a y a ri s e. A n d m a y H a K a d o s h B a r u c h H u al w a y s s e e t h e g o o d of o u r i n n e r i nt e n ti o n s, f o r t h e si n c e r e eff o rt s of a Yi d a r e n o
l a u g hi n g m att e r! E x c e r pt f r o m B a d e r e c h: Al o n g t h e P at h of t h e T o r a h, ( M o s ai c a P r e s s, El ul 5 7 8 6) R a v J u d a h Mis c h el is e x e c u ti v e dir e ct or of C a m p H A S C, t h e H e br e w A c a d e m y f or S p e ci al C hil dr e n. H e is t h e f o u n d er of Tz a m a N afs hi a n d t h e a ut h or of t h e “ B a d er e c h” s eri es. R a v J u d a h li v es i n R a m at B eit S h e m es h wit h his wif e Or a a n d t h eir f a mil y.
S E A VI E W I S R A E L F O R A L L Y O U R P R O P E R T Y N E E D S J o n a t h a n G elli s 0538236143 S al es a n d R e n o v ati o ns
A v r a h a m L e vi 0586927574 Pr o p ert y M a n a g e m e nt a n d M ai nt e n a n c e
A s k u s a b o ut t h e vi br a nt c o m m u nit y i n Ir Y a mi m, N et a n y a & b e y o n d w w w. s e a vi e wI s r a el. c o m O U I S R A EL 37
SIsi m c Mh atCs h Hm u Ael T S H M U E L
B Y R A B BI S A M S H O R DIB RYE CRT AO R,B BI T O SR AA H IM NIS TIH A OTI RV E S, O PUrIoS gRr Aa E Lm Di r e ct o r, O U I s r a el C e nt e r O n e of t h e m a n y e x p e ri e n c es o u r f a mil y h as r e p e at e dl y s h a r e d, h as b e e n t h e a p p e a r a n c e o n n u m e r o us o c c asi o ns of bi r ds’ n ests o n t h e b al c o n y of o u r h o m e. O v e r t h e y e a rs, o u r d a u g ht e r’s r e a cti o n h as m at u r e d f r o m e x cit e m e nt, t o i n dif f e r e n c e, t o c o n c e r n f o r t h e e g g s w e i n e vit a bl y fi n d wit hi n t h es e n ests. O u r S e d r a, P a r s h at Ki Teit z ei, c o nt ai ns wit hi n it t h e c h all e n gi n g mit z v a h of S hil u a c h H a K e n- t h e mit z v a h t o s e n d a w a y t h e m ot h e r bi r d. If y o u h a p p e n u p o n a bi r d’ s n e s t b e f o r e y o u o n t h e r o a d, o n R a v A s h e r W ei s s a n y t r e e, o r o n t h e g r o u n d, a n d i t c o n t ai n s h at c hli n g s o r e g g s, if t h e m ot h e r i s sitti n g u p o n t h e h at c hli n g s o r u p o n t h e e g g s, y o u s h all n ot t a k e t h e m ot h e r u p o n t h e y o u n g. Y o u s h all s e n d a w a y t h e m ot h e r, a n d [t h e n] y o u m a y t a k e t h e y o u n g f o r y o u r s elf, i n o r d e r t h at it s h o ul d b e g o o d f o r y o u, a n d y o u s h o ul d l e n gt h e n y o u r d a y s.( D e v a ri m 2 2: 6- 7) T h e r e a r e m a n y i m p o rt a nt d et ails c o nt ai n e d wit hi n t h e s e v e r s e s. Fi r st a n d f o r e m o st, t h e p e s u ki m d e s c ri b e h a p p e ni n g u p o n t h e n e st, b a d e r e c h w hil e y o u a r e t r a v eli n g, o n t h e r o a d, o n t h e g r o u n d o r i n a t r e e b ef o r e y o u. A c c o r d i n g t o m a n y p o s ki m , t h e mit z v a m a y t h u s n ot b e p e rf o r m e d b y s h o oi n g a w a y a m ot h e r bi r d f r o m o u r o w n p o r c h o r y a r d, r at h e r it i s a s t h e p e s u ki m sti p ul at e, if w e h a p p e n u p o n t h e n est i n a r a n d o m pl a c e, w hil e t r a v eli n g o ut si d e, a w a y f r o m o u r o w n h o m e. It’s i nt e r esti n g t o n ot e h o w e v e r, t h at R a v A s h e r 3 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
W ei s s, s hlit a, disti n g uis h es b et w e e n a bi r d’s n est a p p e a ri n g o n o u r p o r c h o r i n o u r y a r d — a r e a s w e utili z e a s li vi n g s p a c e, a n e xt e n si o n of o u r h o m e s — a n d a n e st i n a g utt e r att a c h e d t o o u r b uil di n g o r o n a r o oft o p; h e c o nsi d e rs t h es e l att e r a r e as t o b e a m a k o m h ef k e r, si mil a r t o fi n di n g a n est i n t h e st r e et o r wil d e r n ess. B as e d o n t h e a b o v e, it a p p e a rs t his mit z v a h is m e a nt t o r eit e r at e a n d c o n diti o n u s t o s o m e l e v el of h ei g ht e n e d c o mp a s si o n a n d c o n si d e r ati o n a s w e t r a v el a w a y f r o m o u r o w n h o m e s, a w a y f r o m o u r r e g ul a r r o uti n e s. It i s o n e t hi n g t o m o d el r a c h m a n ut a n d ki n d n ess wit hi n t h e w alls of o u r o w n h o m es, b ut h o w d o w e c o n d u ct o u r s el v e s w h e n w e t r a v el, w h e n w e v a c ati o n, w h e n w e h a p p e n u p o n a ci r c u mst a n c e a n d o p p o rt u nit y t o e x p r ess c o m p as si o n w h e n w e a r e b a d e r e c h, w h e n w e a r e a w a y f r o m o u r r e g ul a r r o uti n es ? T h e r e i s a n i nt e r e sti n g p a s s a g e i n t h e Ti k u n ei Z o h a r, w hi c h c a n h el p us t o b e gi n t o b ett e r u n d e rst a n d t his mit z v a h. T h e r e i s a n a n g el a p p oi nt e d o v e r t h e bi r d s . . . a n d w h e n t h e J e wi s h p e o pl e p e rf o r m t hi s mit z v a, a n d t h e m ot h e r d e p a rt s w e e pi n g a n d h e r c hil d r e n c r yi n g, t hi s a n g el a g o ni z e s f o r hi s bi r d s, a n d a s k s H a s h e m: “ D o e s it n ot s a y t h at ‘ Hi s c o m p a s si o n i s o n all of Hi s w o r k s’ ? W h y di d Y o u d e c r e e f o r t h at bi r d t o b e e xil e d f r o m h e r n e st ? ” A n d w h at d o e s H a K a d o s h B a r u c h H u d o ? H e g at h e r s all of Hi s ot h e r a n g el s a n d s a ys t o t h e m: “ T hi s a n g el i s c o n c e r n e d f o r t h e w elf a r e of a bi r d a n d i s c o m pl ai ni n g
of it s s uff e ri n g; i s t h e r e n o n e a m o n g st y o u w h o will s e e k m e rit o n M y c hil d r e n I s r a el, a n d f o r t h e S h e c hi n a w hi c h i s i n e xil e, a n d w h o s e n e st i n Ye r u s h al a yi m h a s b e e n d e st r o y e d, a n d w h o s e c hil d r e n a r e i n e xil e u n d e r t h e h a n d of h a r s h r ul e r s ? I s t h e r e n o o n e w h o s e e k s c o m p a s si o n f o r t h e m a n d will att ri b ut e m e rit t o t h e m ?” T h e n H a k a d o s h B a r u c h H u i s s u e s a d e c r e e a n d s a ys, “ F o r M y s a k e I s h all a ct, a n d I s h all a ct f o r M y s a k e, ” a n d c o mp a s si o n i s t h e r e b y a r o u s e d u p o n t h e S h e c hi n a a n d t h e c hil d r e n of I s r a el i n e xil e … T h e L u b a vit c h e r R e b b e z y’ a, p oi nt s t o t hi s t e a c hi n g f r o m t h e Ti k u n ei Z o h a r , a n d s u g g e st s t h at t hi s mit z v a of S hil u a c h H a K e n i s m e a nt t o a r o us e H a s h e m’ s m e r c y a n d c o m p assi o n f o r His p e o pl e a n d fi n all y t a k e us o ut of e xil e. T h e R a m b a m i n t h e M o r e h N e v u c hi m off e rs a diff e r e nt t a k e o n t h e T o r a h’ s i nst r u cti o n t o s e n d a w a y t h e m ot h e r bi r d. Fi r st , w e a r e c o n c e r n e d a b o ut t h e t r a u m a it mi g ht c a u s e t o t h e m ot h e r bi r d if w e w e r e t o t a k e t h e e g gs o r h at c hli n gs wit hi n h e r si g ht, a n d t h e r ef o r e w e a r e i n st r u ct e d t o s e n d a w a y t h e m ot h e r bi r d. H o w e v e r t h e R a m b a m p oi nts o ut a n ot h e r i m p o rt a nt i d e a, o u r c o n c e r n f o r t h e e g gs a n d h at c hli n gs t h e ms el v es. T h e y o u n g u n d e r d e v el o p e d h at c hli n gs a n d s m all e g gs a r e p r o b a bl y n ot e v e n t r ul y e di bl e o r a p p r o p ri at e t o b e e at e n! D es pit e o u r h u n g e r, o r h u m a n i n cli n ati o n, w e a r e r e q ui r e d t o t a k e t h e e xt r a st e p of c h asi n g a w a y t h e m ot h e r bi r d. T hi s e xt r a st e p, e x pl ai n s t h e R a m b a m, is m e a nt t o b e a n i m p e di m e nt t h at f o r m ost p e o pl e will r es ult i n t h ei r l etti n g g o of a n y d esi r e t o t a k e t h e e g gs o r h at c hli n gs. T h e mit z v a of S hil u a c h H a K e n t h e r ef o r e c o ul d r e all y b e c at e g o ri z e d o n t w o l e v el s a s a mit z v a ki y u mit- a mit z v a w hi c h m a y i n d e e d b e f ulfill e d, b ut i s n ot o bli g at o r y u n d e r all ci r c u m st a n c e s. Fi r st, if w e d o h a p p e n u p o n a bi r d’ s n e st w hil e t r a v eli n g, a c c o r di n g t o m o st p o s ki m , w e m a y i n d e e d f oll o w t h e T o r a h’ s s p e cifi c i n st r u cti o n s,
a n d f ulfill t h e mit z v a h of s e n di n g a w a y t h e m ot he r bi r d, a n d t a ki n g t h e e g gs t o e at. H o w e v e r, t h e R a m b a m’ s i nsi g ht, p e r h a ps, gi v es us a diff e r e nt u n d e r st a n di n g of t h e mit z v a i n h e r e nt i n t h e s e p e s u ki m. P e r h a p s, t h e mit z v a o p p o rt u nit y c o n t ai n e d wit hi n t h e v a ri o us d et ails of t his s c e n a ri o, is s p e cifi c all y, as t h e R a m b a m s u g g ests, m e a nt t o c o n diti o n us t o ris e a b o v e a n y n at u r al i n cli n ati o n t o s e r v e o u r h u m a n d esi r e a n d h u n g e r, a n d r at he r c h a n n el o u r i n n at e p ot e nti al f o r e m ul ati n g t h e c o m p assi o n at e mi d ot of t h e Ri b o n o S h el Ol a m. T h e K e d u s h at L e vi, R e b L e vi Yit z c h a k of B e r dit c h e v z y’ a , s e e mi n gl y a g r e es wit h t his t r ai n of t h o u g ht. T h e R e b b e e x pl ai n e d: T h e mit z v a h t o s e n d a w a y t h e m ot h er bir d is n ot s ol el y d u e t o c o nsi d er ati o ns of m er c y f or t h e m ot h e r bi r d’s f e eli n gs, f o r if it w e r e s o, t h e T o r a h di d n ot h a v e t o i s s u e s u c h a c o m m a n d m e nt, f o r H a s h e m hi ms elf c o ul d h a v e t a k e n c a r e eit h e r of t h e m ot h e r bi r d o r it s y o u n g wit h o ut l e a vi n g t h ei r f at e t o o u r s e ns e of c o m p assi o n. H as h e m h as m a n y ot h er w a ys a n d m e a ns of e ns uri n g t h es e bir ds’ s ur vi v al. R at h er, t h e d e c r e e w as iss u e d t o t e a c h us t o h a v e c o m p as si o n f or e v er y si n gl e o n e of H as h e m’s cr e at ur es... Ye hi R at z o n t h at e a c h of us, d u ri n g t h es e d a ys of El ul, s h o ul d m e rit t o t a k e t o h e a rt t his b e a utif ul i d e a i nt r o d u c e d i n t h e M o r e h N e v u c hi m a n d e c h o e d b y t h e w o r ds of t h e K e d u s h at L e vi. M a y w e b e a bl e t o c h a n n el t h e mi d a of c o m p a s si o n n ot o nl y w h e n w e h a p p e n u p o n a bi r d’s n est, b ut al s o i n o u r i nt e r a cti o n s wit h o n e a n ot h e r, a n d m a y w e m e rit t o r e ali z e t h at w e a r e w o rt h y of H a s h e m’ s c o m p assi o n a n d l o v e .
O U I S R A EL 39
4 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
O U I S R A EL 41
4 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
O U IS R A EL & J E R U S A L E M S K Y LI N E H O T E L PR ESEN T
Y O M K I P PU R 2 0 2 6 W I T H RA B B I D R . TZ V I H ER S H W EI N R E B
O U E X E C U T I V E VIC E P R E SI D E N T , E M E R IT U S
SU N D A Y SEPTE M B ER
2 0 - M O N D A Y S E P T E M B E R 2 1, 2 0 2 6
E L E V A T E Y O U R Y O M KI P P U R WI T H A N I N S PI RI N G D A V E NI N G & M E A NI N G F U L P R O G R A M B A A L E I T E F IL L A : R AB B I W EI N R E B & R E B S H A B T A I EI S E N S T A D T
P RI CI N G: Y o m Ki p p ur i n cl u di n g S e u d a t H a m af s e k e t & Br e a k - F a s t
1 5 5 0 NI S P / C O U P L E
E x tr a ni g h t B e d & Br e a kf a s t - C h e c k o u t T u e s d a y, S e p t. 2 2 n d
7 9 0 NI S P / C O U P L E
O U I S R A E L, R A B B A N U T M E H A D R I N, & H A R A V E F R A T I S U P E R V I S I O N
R E S E R V A T I O N S : G R O U P S @ S K Y L I N E J L M .C O M | T E L: 0 2. 6 5 5. 8 8 1 1 O U I S R A EL 43
Pl e as e N ot e: A dvertisi n g D e a dli n es over t h e C h a gi m Iss u e # 1 6 7 5 ( A u g ust 2 8- 2 9) Ki Tav o » Mo n day A M A u g ust 24t h Iss u e # 1 6 7 6 (S e pt er m b er 4- 5) Nitz avi m, Vayeil ec h » T h urs day A M A u g ust 27t h Iss u e # 1 6 7 7 (S e pt e m b er 1 1- 1 2) R os h H as h a n a » T h urs day A M Se pte m ber 3r d Iss u e # 1 6 7 8 (S e pt e m b er 1 8- 1 9) S h a b b at H a azi n u-S h uv a, Yo m Ki p p ur, all of S u k k ot » We d nes day A M Se pte m ber 9t h Iss u e # 1 6 7 9 ( Oct o b er 9- 1 0) B er es hit » Mo n day A M Octo ber 5t h Call or e mail Ita Rochel 02-560-9125 | ttads @ouisrael.org
ר פ וא ה ש ל מ ה מ ה ר ה ל ל יע ם יע ק ב ניס ן ב ן א ור ה
4 4 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
A U G U S T’ S 4 E X C E P TI O N A L O P P O R T U NI TI E S I N J E R U S AL E M B R A N D- N E W 4- R O O M A P A R T M E N T S • 1 0 6 S Q M + 1 6 S Q M B A L C O NI E S
4 R O O M S • 9 7 S Q M + 1 2 S Q M B AL C O N Y
M E K O R C H AI M — FI N A L 2 D E V E L O P E R U NI T S — I M M E DI A T E M O V E-I N
HE RZ O G 49 — O N T HE R E H A VI A / K A T A M O N B O R DE R
• R e n o v at e d b uil di n g wit h el e v at or • M a m a d & f ull a c c essi bilit y • Pl e nt y of str e et p ar ki n g a v ail a bl e
• L o c at e d o n t h e 7t h & 8t h ti o ors wit h o p e n vi e ws • Hi g h- e n d s p e ci fi c a ti o ns • P ar ki n g & st or a g e
₪ 4, 5 9 0, 0 0 0
₪ 3, 5 8 0, 0 0 0
5 R O O M S • F U L L- F L O O R P E N T H O U S E • 1 4 9 S Q M + 1 2 5 S Q M B AL C O N Y
5 R O O M S • R A R E B R A N D- N E W 1 5 5 S Q M SI N G L E- L E V E L APA RT ME NT
F O R R E N T I N N AY OT M U S E U M R E SI D E N C E • Pri v at e el e v at or wit h dir e ct a c c ess t o t h e p e nt h o us e • Fi nis h e d t o t h e hi g h est st a n d ar ds wit h pr e mi u m s p e ci ti c a ti o ns • A v ail a bl e S e pt e m b er 1
₪ 1 8, 0 0 0 / M O N T H
D a vi d 0 5 8- 7 1 2- 7 5 4 1
LI C E N C E N° 3222724
W W W. D A N C O U R E S T A T E S. C O M
F O R RE NTI N ME K O R C H AI M A VI T A L S T R E E T • A v ail a bl e i m m e di at el y • Pr e mi u m s p e ci ti c a ti o ns • 3 b al c o ni es & 3 b at hr o o ms • P ar ki n g & st or a g e
₪ 1 7, 5 0 0 / M O N T H
d a n c o uri m m o bili er @ g m ail. c o m
O U I S R A EL 45
O U K AS H R UT P A G E BDirDirYeectctR or,or,A BT ThBIhe eGEustGZustaRv aAe v &Fe CRI&arCEolarDJ aolcMJo bsaAc oN bs C e nt er fC eornt Kerasf orhr ut u c Ea dfi uoc na ti o n K asEhrd ut
O uto ni tn o IE ntatir on dg u cti BiI s rh aulel A- k Pu a mrt 1 e tbiti hi n og sn t h at e x cit e m a n y p e o pl e TO nh ee ofp rt oh hi u pAoc nc to rh ei n cE raletlza Yiw,s rf ao elo d wt hhetath iesr dir n ag r trio v alBi ibli oc on vm aplc et atielo yn ko ro s hm ea rki an ng d Ali c oy oa kh ei ds tb hye a mnulti o n-t u d e of r e st a u r a nt s t h at a r e l a b el e d “ k o s h e r. ” J e w i s p e r mitt e d. H o w e v e r, o u r S a g e s A s w e h a v e p oi nt e d o ut i n t h e p a st, t h e r e a r e d e c r e e d t h at s u c h f o o d, e v e n w h e n c o o k e d v a ri o u s l e v el s of k a s h r ut i n I s r a el. It i s c e rt ai n i n k o s h e r ut e n sil s, i s p r o hi bit e d f o r c o nl y a n e x p e ri e n c e t o w al k i nt o a m all a n d s e e s u m pti o n. T hi s p r o hi biti o n i s k n o w n a s t h at al m o st all r e st a u r a nt s a n d f o o d st a n d s bi s h ul a k u m . I n t h e c o mi n g w e e k s w e h a v e k a s h r ut c e rtifi c at e s di s pl a y e d. W hil e will di s c u s s t h e p a r a m et e r s of t hi s r a b O U K o s h e r c a n n ot d e ci d e f o r e v e r y c o n s u m e r bi ni c p r o hi biti o n, i n cl u di n g t h e r e a s o n s w hi c h h a s h g a c h ot i s r eli a bl e a n d w hi c h a r e n’t, bw ee chia nn dofft he re y do euc kr en e, w h e n it a p pli e s, a n d o wl e d g e of o u r st a n d a r d s ti nh eO Up rc ae cti c al h al a c h i n dn eu sofrtifi e d e at e ri e s,a afs o rw ellm aos dae nr on utli tt rih eali s sk ua es shir nut. v ol v e d r el ati n g t o ot h e r c e rtifi c an e cti ti oF no s.o Id ni sa d aditiv eo rn,y wc eo nwill di s cn ug s sels eo mm ee nt of ti hne ec vo en rc ye rs noscit et h aty. Tmihg atht i as rit sh ee atb af sio os d bsee hi r vin cdets hi en dI se rc ar ele es of bi s ch all ul y.a k uW hil m .e it O u rm Sa ay gbeesi wmeproes siv eblr ey p e cifi ct oo ne cn eur nm ee rd ataeb eo vute r cl h y socs ee n ra el ri ati o t ho atn s himi pg sht wit c o nnc eio n-J m a r rim aakgeet hi i ss sae riveesr ays v a ble ywts a ksie nplc ae c ie, ntweer will sb rie vefe ryeett raas ncsog rm epsrsie ho en.n siT vhee apsr po ohis sibiti bl e.o n eff e c ti v el y li mit s J e w s a n d g e ntil e s di ni n g wit h eLa oc hs eot fh ea r,t alt a nh do u gk he teh pe r eiti so nf of .s p e ci ti c p r o hi biti o n a g ai n st di ni n g wit h a n o n-J e w n e s os n& A v o d a h Z a r a 3 1: b.) p e Ar sster u. c( tSu eree dR af sit hi n u t r it io n p la n t h F o r bi d di n g t h e n ao tn-J e w’ s c o o ki n g w o ul d a c t u a lly f it s y o u r lif e s t y le – b es eo ny oo uu gs ht ot po cs rt ae ratt ine ga no ve e mr.oti o n al di st a n c e s u c h t h at f a mili e s w o ul d n’t m a r r y i nt o e a c h ot h eFr.R E E C O N S U LT R a b b eiS c na n uo r Tc aall - m0 5 2(T7 7 2o9sf8 17ot A v o d a h Z a r a 3 8: a) a c h a c h al ot a n d R a Jme ffbF aan tl m- F itn e(ssMco a’ A s u r ot 1 7: 9) 54 26 T OT RO AR HA HTI TID DBIBIT ST S1 16 57 14 6/ / KI BT AEI MIT ZDEIB A R
M E H A D RI N A N D N O N- M E H A D RI N
m aiT nt h e ai r e na tr eh tat w to hgee nd eercalr este ai ns d ba ra sd se dof ok na st hhir sut i sns Iuser aofel:clm eo sh ea nd ri e s ns t oa nn do rn-J e ge ulw as rtrhaatb b ca on ulut d. b aa ng ut pt lM eo st a d rteogi ulntaerr rm a rb ri e; t chie rtifi s i s te hr se owill pi nia co cne of am on styt ehia rl n gy aa putp rh o riti v e de s.b y Ht oh ew ie vme pr,o rtR adis hi vi si ao nn d of ht ehr es att C hiriefb utR ea ab bidiffn at ot e re,e nta sr e wa sello nia nn gytt ohit nh eg c e d ol no c of all ybias nh dulc eartifi p rr oo dhiu biti k u em d, b wy hiotchhe ri sl ot chalat rn ao bn-J bi en atw se s. Iming phtr a ctimic xal tn eor n-m s, h atk otshih se r mie na gn rs et di de ai r y p r o d u ct s wit h n o nm e h a d ri n c e rtifi c nt s i nt o t h e k o s h e r f o o d. I n f ut u r e a rti cl easa r edin sotc uC shsal aw vh et Yi shr earelt h ae n pd a rm ae atm etp re or sd uofct s wtieo nwill abirse h nulota kglu att. Alt h o h etr hceesrte ai m a r e b a s uegd h o On Ub otK ohs of r enla -y as op np sr oovrejs u Csth olo no e. v StH a’o aw em v epr,r it o di us ctcls e oa vr efrrsoe ems t h e r e i s a r a n g e of i s s u e s of a p p r o vi n g s u c h n u m e r o u s s o u r c e s t h at t h e d a n g e r of i nt e r i n g r e di e nt s i n I s r a el f o r f o o d s e r vi c e t h at a r e m a r ri a g e i s t h e m ai n r e a s o n b e hi n d t h e n ot O U a s s u c h aft e r l o n g r e s e a r c h O U K o s h e r p r o hi biti o n ( S e e T o r at H a b a yit 3: 7). d e ci d e d t o o nl y a p p r o v e C h al a v Yi s r a el f o r T h e d e c r e e i s bi n di n g r e g a r dl e s s of t h e t h ei r r e st a u r a nt s a n d h ot el s i n I s r a el. r e as o n R e g a r di n g t h e i s s u e of Bi s h ul Yi s r a el , Si n c e t h e t r a n s g r e s si o n of i nt e r m a r t h e r e i s a di s p ut e b et w e e n t h e R e m a a n d t h e ri a g e w a s t h e p ri m a r y c o n c e r n b e hi n d o u r B eit Y o s ef a b o ut t h e mi ni m al r e q ui r e m e nt S a g e s’ d e c r e e, t h ei r g o al w a s t o p o w e rf ull y t o r e m o v e t h e p r o hi biti o n of Bi s h ul A k u m di ( csecrto aiu rn a kg oe s th he er fpo oosdsis tbilit h at ya rofe nd ee vveelrt oh piel en sgs ep r om hi otibito en dal b ce co anu ns ee cti o n t h e y sw et roe cn oo on-J k e ed wb sy tn ho at ncJ eo ul d l e a d t o i nt e r m a r ri a g e w s). A c c o r di n g t o t h e R e m a , it eit i s eh en ro ui g nh tifh aatJ eg ew npeerrfatio ro nm s o ar st hm ealln ea ct xt.i nA tc ch eo rc di o onkiglny,g ep ra orlc ey s s as utu chho ariti e s di s c u s s w h et h e s li g hti n g t h e fi r e o r t h r or wit hn ge pa r om at hi cbiti o n of s h nulg fla ak um e.m Tstill a p Ypli es h i nt o a n e bi xi sti h e B eit o s ef er ev qe uin ri ens sit i nt m our ati e h oa n sd s- wo hn e pr ae rti ci ep ratimoanririn at gh e ic so o nkiotn gt ep cr oh cnie scs,alls uyc hp oa s sip bl uttie. n gF to rh e ef xo ao dmi plnt e,o Rt ah se h ob vae ,ni tno hib se rc eo so pk oe nd s oa r( fli 1: 2p 4pi8),n ge tx ha e mif onoe ds Y D 1B 1ei3: n7).g td uh rie nc ga sc eo oofki fn og (o sde ec oS oh kulec dh abny Aar upcrih e st. a r diC atm h goli e nc e rp all tS efh at ri eystasd dh eo r en toto t mh ae rB reity Yn oosrefd’os A s dh rk e nn a ziwitm h r ulw eh lio k me tt ho eiR ent me ar-. to pih eniy o hn, a vw ehilce hil h o f wo eov de r,c oa ro ek se ud pmAlla r mr ey,h ia sd riit n p ecre rtifi mittceati d to on s,e at bp oy s ea d pt rio eu stp h eolv de nBi ts hh ul o u Yig sh r ta el h e ra ce ca os ro din nf go tr o tbihseh ulm o ar ek st ri n g e nt st a n d a r d of e B eit Y o ys eft o. u m s e e mi n gl y d o e s t nh ot a p pl
T h e O U Isr a el G ust a v e & C ar ol J a c o bs C e nt er f or K as hr ut E d u c a ti o n w as cr e at e d t o r ais e a w ar e n ess a n d e d u c at e t h e p u bli c i n all ar e as of k as hr ut. R a b bi Ezr a Fri e d m a n, D e p ut y R a b bi ni c A d mi nistr at or f or O U K os h er Isr a el is t h e C e nt er's dir e ct or.
T o s u m m a ri z e, t h e t h r e e m ai n diff e r e n c e s t h at hi m ? a Rr ea salh bm ao sta un sni vw e rrss alt hbatet ww ee e hn am ve eh aa d rriuln e ar en gd a nr odin-nmge hr a dbribin ni ce std ae bli c r se he s:m e nt e vs ea nr e iw nh te hne r a aelp ,plCy,h talh ae v p Yi el a on nd tr eh al e r me aofs oBin s dh oule s Yinsot r os rhia biti gl att m e at. still st a n d s. T hi s i s a n e c e s s a r y el e m e nt c e h ae r m wi o ns ge, i n A en vote rh ye rr aub nfbionirtcu pn rato ehi diff biti eor n.e n Ot rR ea st a u r a nt s w hi c h c a n b e c o nt e nti o u s i s t hz ee s h b a e x pl ai n s, p e o pl e c o ul d r ati o n ali ot dhai sns du eti of n di rn eg ra es di o nesnt s.w h Ty h ae n Oy U,d ea cs r ew eells ha so ul en rot k aasph pl r uty io rn g ta hnieiz rati po anrti s, cd oule as r n sit ot au pati p r oo n. ve all “ m e h a d ri n ” i n g r e di e nt s i n I s r a el. T hi s i s A c c o r di n gl y, R a s h b a c o n cl u d e s t h at e v e n b e c a u s e of t h e c o m pl e xit y of I s r a eli c e rtifi c a f o o d c o o k e d b y a C at h oli c p ri e st h a s t h e ti o n s. M a n y i n g r e di e nt s a r e i m p o rt e d, s o m ep r o hi biti o n of bi s h ul a k u m . A si mil a r ti m e s f r o m c o u nt ri e s w h e r e k o s h e r c e rtifi c ar uli n g i s m a d e b y R a m b a n (A v o d a h Z a r a ti o n i s diffi c ult, o r w h e r e t h e m a n uf a ct u r e r i s 3 5: a) r e g a r di n g n o n-J e wi s h r o y alt y w h o, n ot i nt e r e st e d i n c e rtifi c ati o n. I n s u c h a c a s e b e c a u s e of t h ei r st at u r e, a r e p r o hi bit e d t h e i m p o rt e r m u st d e al wit h w h at e v e r i s a v ailf r o m m a r r yi n g J e w s. H e m ai nt ai n s t h at a bl e. Oft e n, i m p o rt e r s e x e rt t r e m e n d o u s p r e s t h e f a ct t h at t h e n o n-J e w s a r e r o y alt y i s s u r e t o g et i n g r e di e nt s c e rtifi e d h e r e i n I s r a el iwitr rhelo eutv ra ent, q ui ari nn dg ta hn at y c th ha en g de es ci rn e per oofd ubictis ho ul n ao rk su u mp e rstviasin odns a rb er og aa d,r dla en sd st hiofs l te ah de s tr oe aws hoatn bi se ehis sne dntiit.all yT aa rz u b( bY e Dr- st1 a1 2:m p1)p r,o c Se hd au cr e.h ( Y D 1 1 2: 4) a n d P riH A SM He gG aA di C H mA (H Y D 1 1 2: 1) cit e t h Feos re or buli n g s a s a xi o vi o u s r e a s o n s, ms su pofe r tvihsie ol na iwss a ofn bi s h ul a k e s s e nti al up am rt. of t h e c e rtifi c ati o n p r o c e s s. M a Otn yh eA rn gle ox sa a rm epls eh so c k e d w h e n t h e y e nt e r a n h oiriti c uhs sn osim amil e stL aatblie rs h a mute nt n I sersa eldi swit s h agir a c ha s.eIs n wm ah en ry ec ta sh ees lt ohgie yc abr ee hi n d bi s h ul a t ol d t h at t h e mkaus hmgi ma ac yh nd ot o n sd aa y Ss hate tv et o e sa np otpl sy.p eR ne ds fp ull h e eKste ha ati bli s (h 6:m 2e 7nt.3) hi se si st ah at n e es sv ee nti ul de bwerT ul n falo odiff d c eoroe knec de tbhyata s nh o n-J ui sn hd ce rhil st od io sd.c oA cn csio dr edir en dg bi t os Ihsulr a aeli st a n d k u m, d e sa rpitd s,e n at ch aes ce hofa Jnec ewis s of h o mw anrerir s,a tg eh es ie de e am te sh pe efcia all ct ty ih at rofe amfotulle.tiT mh ee ms aa s mh egi iasc thr uies fnoor n-f eo xi o dst ce ont.o kIte ids ni ot cl e a r h o w t hi s c a m e a b o ut, b ut n a f a r a w a y c o u nt r y w h e r e J e w is ncIas rn an elot et rv ae vn elc e--rtifi h t h e a hip pli g h ee st bi s chati ul oanks u wit m still s. st a n d a r d s d o In’tn sr eu q mui rme a ar fy:ull-ti m e m a s h gi a c h . T h e r e a r e c e Ortifi q uier de vf eoroy dlittl u r c Satia go enss t ph rato rhie bit c oe o pkree ds e nb cy e
g e ntil e s, e v e n if t h e i n g r e di e nt s a n d ut e n sil s a r e k o s h e r. T h e r e a s o n cit e d b y m o st a ut h o riti e s i s t h e ri s k of i nt e r m a r ri a g e. E v e n i n c a s e s wit h vi rt u all y n o ri s k of i nt e r m a r ri a g e, t h e f o o d i s still p r o hi bit e d, i n cl u di n g n o n-J e wi s h r o y alt y, p ri e st s, y o u n g c hil d r e n, a n d n o n-J e w s f r o m di st a nt l a n d s. of a m a s h gi a c h — h e mi g ht s h o w u p o n c e a d a y f o r a n h o u r, o r o nl y o n c e o r t wi c e a w e e Ck.allIt or i s v We rh yats i ma pp oprtRaantb biw Fri h e en dd emcia ndi at ngto di n e at a r e st a u0r 5a 0nt 2t o0 0u n4 d4e3r st a n d h o w oft e n 2 t h e m a s h gi a c h i s p r e s e nt a n d h o w m u c h h e i s r e all y i n v ol v e d wit h t h e k o s h e r p r o g r a m of t h e e st a bli s h m e nt. S o m e e st a bli s h m e nt s M eir h 0a 7v 7e 2m 0a s5 0h 0gi1c5hi m t h at c o m e i n f o r a f e w G ol a n M eir Gool na nt h e y h a v e a n h 0o 5u 2r s 2a6 7d 8a 7y, 4 a9 n d i n a d diti g ol a n e c h a si m @ g m ail. c o m Ol d K at a m o n : 4 -r o o m a p art m e nt in a s m all a n d q ui et str e et , 1 0 1 e m pl o y e e w h o w o r k s a s a n e’ e m a n k a s h r ut s q m, r e n o v at e d, v er y bri g ht a n d air y, m ast er b e dr o o m, S af e r o o m ( m aR mAa d), s u k k a:h bnalec o wn y,4vire ow, oel emv ataor,p art 3, 4 0 0, 0 0 0 NI S (t h SatC Oi s, s o m e o n e w h moe int,s 9r 5elim, a mbla ste era scuit c oe,r di n g t o al oco om na y,p artv mere nt,y 9 ni 0 y,0 0 NI S Ol delK eatv aatmor, o n b: 4-r 0 s cq em, vi w elle s wplit,2,bri9 g5ht0,, air s uhk k al ta moaog nifioe cnme ntsa upp aart rn orea tmmi cehvint,eatw, 93t0e xhpm,.eS hfba beob aatoutif d ull b eiy r ne gn osv eatre vd,e d Aa hR baNal ccOo nhNy faAa ci:hn g4-r el e v at or, p ar ki n g, 3, 2 9 0, 0 0 0 NI S m a st er s uit e, b al c o n y, st or a g e, S h a b b at el e v at eta sm to nh: eS p arci oeus q3-r ui e innta v ser y qofui et tstr ehete, 7 5r e or, st apriuvratae nt’ s Olmd eK at o o mra peart mme nt p ar ki n g 3, 2 5 0, 0 0 0 NI S s q m, s u k k a h b al c o n y f a ci n g a gr e e n a n d p ast or al vi e w, 3 e x p. S h a b b at eAor,cKprihAvs:at ehNpeare rkiwn g)4, strIoro nero o omEm a, u2,p 6rart entS si nu ac nhe wa bnuili din ndig, vi el ehvBat 9 0,o0 0mp0 eNI 8 8 dm, u al i s s uitye,cstall or ea gde, aS hSa hb ob atm ele re v.at or,W hprie vnatae mp aars kihin gi g, a c h n moarst erm all 3, 9 5 0, 0 0 0 NI S i Rs E Cn HotA VIp Ar :e 4-r s e onto mf aull ti m e m a n y c o n c e r n s a ri s e p art m e nt, 9 2 m, S u k a b al c o n y, or asg ea n d s Suh ca bh b ata selBie vsath or,ulf ullA yk auc cme s,si blmie, xipri nv atg e up par kiutn eg, nstsil 4, 4 0 0, 0 0 0 NI S t h e u s e of n o n- a p p r o v e d i n g r e di e nt s. A R N O N A : 5-r o o m a p art m e nt, 1 2 0 m, b al c o n y, el e v at or, I yn ta chc ees sic obl e,miprin vgat ew pe are kik sn g, wste or awill nti0 0n0 uNIe St o di g f ull g e 4,c 3o5 0, d e an an pdarta rm de snt, of 1 4 0r m,e stm aastuerr as uit d BeAeK pA :i 5-r nt oo ot mhgear st nte,s a n d pri v at e p ar ki n g, st or a g e, f ull of li g ht, air y, ni c e g ar d e n, f 5,o 0o0 d0, 0s 0e0r NIviSc e i n I s r a el.
K as hr ut Q u es ti o ns i n Isr a el ?
O L D K A T A M O N : S p a ci o u s n e w 5-r o o m p e nt h o u s e, 1 5 5 m, t err a c e, gr e at p a n or a mi c vi e w, u n d er ti o or h e ati n g, S h a b at el e v at or, 2 p ar ki n g, + r e nt al u nit, 8, 9 0 0, 0 0 0 NI S F O R R E N T : B A K A : ni c e 4-r o o m a p art m e nt, 8 2 m, b e a utif ull y r e n o v at e d, m a st er s uit e, air c o n diti o n er s, b al c o n y, 2 n d ti o or, el e v at or - f ull y a c c e s si bl e, st or a g e, 8, 0 0 0 NI S
O U I S R A E L C OE UN IT SE RR A E L 4573
R E B B E T ZI N S HI R A S MI L E S
R E B B E T ZI N S HI R A
F A C U L T Y, O SU IMIS LRE AS E L C E N T EF Ra c ult y, O U I s r a el C e nt e r
C o nti n u o u s C a uti o n A m o n g t h e n u m e r o u s t o pi c s a n d h al a c h ot i n o u r p a r a s h a h w e fi n d t h e i nj u n cti o n t o r e c all w h at w a s d o n e t o Mi ri a m w hil e j o u r n e yi n g i n t h e d e s e rt. ( D e v a ri m 2 4: 9 ) Mi ri a m s p o k e a g ai n st h e r b r ot h e r M o s h e a n d w a s st ri c k e n wit h t z a r a’ at ( B a mi d b a r 1 2: 1-1 6) T h u s, t h e T o r a h u n d e r s c o r e s t h e n e e d t o c o n st a ntl y r e m e m b e r t h e c o n s e q u e n c e s of s p e a ki n g l o s h o n h a r a . R a v B r oi d e zt ”l i n S a m D e r e c h q u ot e s t h r e e diff e r e nt a p p r o a c h e s t o o u r v e r s e. R a s hi a n d t h e R a m b a m u n d e r st a n d t hi s a s a d vi c e; t a k e a l e s s o n f r o m w h at h a p p e n e d t o Mi ri a m a n d b e c a r ef ul n ot t o s p e a k n e g ati v el y of ot h e r s. T h e R a m b a n, h o w e v e r, c o u nt s t hi s i n t h e t all y of mit z v ot; it i s a mit z v at a s e h t o r e c all w h at Mi ri a m di d a n d h o w s h e w a s p u ni s h e d. W e fi n d a t hi r d vi e w i n T a r g u m Y o n at a n — t hi s i s a w a r ni n g n ot t o s u s p e ct p e o pl e, a s w e s e e w h at h a p p e n e d t o Mi ri a m w h e n s h e s u s p e ct e d h e r b r ot h e r of w r o n g d oi n g. T h e S a b a of Sl a b o d k a zt ”l s h a r e s a p o w e rf ul i n si g ht f oll o wi n g t h e o pi ni o n t h at t hi s v e r s e i n d e e d c o n v e y s a mit z v a h. T h e r e a r e si x s u c h e v e nt s t h at w e a r e e nj oi n e d t o r e m e m b e r: t h e E x o d u s f r o m E g y pt, t h e Si n ai e x p e ri e n c e, A m al e k, t h e G ol d e n C alf, Mi ri a m a n d S h a b b at. H o w, h e a s k s, c a n w e c o m p a r e r e m e m b e ri n g w h at Mi ri a m di d t o r e m e m b e ri n g w h at A m a l e k di d t o t h e J e wi s h p e o pl e! Mi ri a m w a s a 4 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
ri g ht e o u s w o m a n w h o s e si n w a s b a r el y p e r c e pti bl e a n d w a s j u d g e d f o r s p e a ki n g i n a p p r o p ri at el y a b o ut M o s h e R a b b ei n u. A m al e k w a s o u r c hi ef e n e m y a n d a ct e d wit h u n b ri dl e d c r u elt y t o A m Yi s r a el ! Y et, b y j u xt a p o si n g t h e t w o e v e nt s, t h e S a b a e x pl ai n s, w e s e e h o w c a r ef ul w e m u st b e i n t h e a r e n a of s p e e c h. E a c h p e r s o n i s c r e at e d i n H a s h e m’ s i m a g e, a n d t h at d e m a n d s f r o m u s e xt r a o r di n a r y c a r e w h e n w e s p e a k of a n ot h e r. T h e T o r a h d e m o n st r at e s h e r e h o w c a r ef ul w e m u st b e t o h o n o r a n d p r e s e r v e t h e di g nit y of e v e r y p e r s o n. F oll o wi n g t h e a p p r o a c h of T a r g u m Y o n a t a n, R a v K al m a n Pi n s k y zt ”l s e e s h o w o n e c a n a v oi d s p e a ki n g n e g ati v el y of ot h e r s. W e m u st fi r st h a bit u at e o u r s el v e s t o vi e w ot h e r s i n a p o siti v e li g ht. W h e n w e h a v e a “ g o o d e y e ” a n d w e s e e k t o gi v e ot h e r s t h e b e n efit of t h e d o u bt, w e a r e l e s s li k el y t o fi n d s o m et hi n g n e g ati v e i n s o m e o n e el s e. R a v T z vi M ei r Zil v e r b e r g s hlit ” a t e a c h e s t h at t hi s i s t h e i nt e nti o n i n t h e v e r s e, “ Mi h a’i s h h a c h af et z c h ai m o h e v y a mi m l e r’ ot t o v, n et z o r l e s h o n c h a m ei’ r a u’ s ef at e c h a mi’ d a b e r mi r m a h — W h o is t h e m a n w h o d e si r e s lif e, w h o l o v e s d a y s t o s e e g o o d n e s s ? G u a r d y o u r t o n g u e f r o m e vil a n d y o u r li p s f r o m s p e a ki n g d e c eitf ull y. ” ( T e hilli m 3 4: 1 31 4) If y o u d e si r e a n d l o v e lif e y o u will d e v el o p y o u r s elf t o s e e t h e g o o d i n ot h e r s. N at u r all y, y o u will t h e n a v oi d n e g ati v e, di s p a r a gi n g o r a nt a g o ni sti c s p e e c h a b o ut ot h e r s. R e m e m b e ri n g Mi ri a m i s a c all t o r e m e m b e r t h e s a n ctit y of t h e h u m a n b ei n g. It al s o r e mi n d s u s t o s e e g o o d n e s s i n ot h e r s a n d hi g hli g ht t h ei r p o siti v e q u aliti e s a n d f e a t u r e s.
G et t h e N E W 1 6 M o nt h
H ebron F u nd A rtists C alendar f or 2 0 2 6- 2 0 2 7
YOUR
G o-T o C a len da r
F O R T H E N E W Y E A R!
E n gli s h - H e b r e w c al e n d a r J e wi s h h oli d a y s & A m e ri c a n a n d I s r a eli i m p o rt a n t d at e s B e a u tif ul P ai n ti n g s f r o m 3 H e b r o n A rti s t s S u p p o rt s H e b r o n’ s I D F s ol di e r s & J e wi s h c o m m u ni t y (li mit e d s u p pl y)
D o n a t e t o r e c ei v e y o u r p ri n t & di gi t al c o pi e s of t h e c al e n d a r. F o r U S A 5 0 1( c) 3 d o n ati o n s vi sit
h e b r o nf u n d. o r g
F o r I s r a eli 4 6 אd o n ati o n s vi sit
h e b r o n. o r g.il
Pl e a s e f o r w a r d y o u r r e c ei p t a n d a d d r e s s t o i nf o @ h e b r o nf u n d. o r g t o g e t t h e E n gli s h C al e n d a r.
H e b r o nf u n d. o r g
• 7 1 8 - 6 7 7- 6 8 8 6 • i nf o @ h e b r o nf u n d. o rO gU I S R A E L 4 9
T H E I S R A EL B O NLI N E C O M M U NI T Y
C o n n ecti n g y o u wit h f ell o w J e ws, Isr a el & t h e J e wis h P e o pl e! n I n st all t h e n e w I S R A E L B A P P fr o m t h e g o o gl e pl a y st or e t o y o ur p h o n e s n n n n
( D e di c at e d i n m e m or y of El c h a n a n Y o s ef b e n C h ai m Eli e z er) A d v erti s e o n o ur n e w I S R A E L B B U SI N E S S C E N T E R t o g ai n e x p o s ur e f or y o ur b u si n e s s W e c a n h el p y o u W RI T E S P E E C H E S A N D DI V R EI T O R A H f or f a mil y e v e nt s & S m a c h ot U s e I sr a el B t o O R G A NI Z E, P R O M O T E A N D P U B LI CI Z E y o ur e v e nt s a n d S m a c h ot U s e I sr a el B t o h el p y o u S E L L O R R E N T O U T Y O U R P R O P E R T Y
Israel B is yo ur res o urce f or j o bs, eve nts, c o m m u nity ne ws, s hi uri m a n d m uc h m ore!
S u bscri be to our Israel B ne wsletter, follo w us o n T witter ( @Israel Bayit) a n d joi n our Face book Pa ge & Grou ps. (Li nks o n Israel B.org) 5 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
C O N T A C T B E NJ Y SI N G E R: be njysi n ger @israel b.org or 053-285-1526
D r. Vi ct or Sti e b el P S Y C HI A T RI S T A p p oi nt m e nt s a v ail a bl e at t h e W olf s o n M e di c al C e nt e r J e r u s al e m o r vi a Z o o m .
C ell:
C O N S U L T A TI O N S I N:
P h a r m a c ol o g y G eri atri c s M e di c al C o m pl e xit y Milit a r y P s y c hi atr y
W olf s o n M e di c al C e nt e r:
0 5 5- 5 0 0- 6 2 4 0 | 0 2- 5 6 3- 6 2 6 5
D r Sti e b el Offi c e @i cl o u d. c o m
O U I S R A EL 51
GGREEAUUBLL BI AA SSSYIYIHSSRAARLE LAOE LM
R A B BI M O S H E T A R A GI N R A VO KNE HI L L A, O H E L E P H R AI M I N N O F EI H A S H E M E S H R A M Y E S HI V A T H A R E T ZI M A G GI D S HI U R, D A F Y O MI, O U. O R G M A G GI D S HI U R A L L P A RRSO HS HA B AAI NS DM EADLRLA SD H AEF,N GOLI U.S H OS RP E GA KI N G P R O G R A M J C T M A C H O N L E V
R OS NE R
I m p e rf e ct Tes h u v a h El ul i s h e r e, a n d o u r t h o u g ht s t u r n t o w a r d t e s h u v a. H u m a n b ei n g s a r e e n d o w e d wit h t h e e xt r a o r di n a r y gift of f r e e will. W e n o r m all y e x e r ci s e t h at f r e e d o m b y m a ki n g c h oi c e s a b o ut t h e w o rl d a r o u n d u s: w h e r e t o li v e, w hi c h p r of e s si o n t o p u r s u e, w h o m t o m a r r y, a n d h o w t o s h a p e o u r li v e s. T e s h u v a d e m a n d s a f a r b ol d e r e x e r ci s e of t h at f r e e d o m. I n st e a d of c h o o si n g w h at w e will d o o r w h e r e w e will g o, w e t u r n t h e l o o ki n g gl a s s i n w a r d a n d a s k w h o w e w a nt t o b e c o m e. T e s h u v a r e st s u p o n t h e a u d a ci o u s b eli ef t h at w e a r e n ot p ri s o n e r s of t h e p e o pl e w e h a v e b e c o m e. T h e p e r s o n w e h a v e b e c o m e d o e s n ot h a v e t o b e t h e p e r s o n w e r e m ai n.
T HE D RE A M OF כק ד ם O u r a m biti o n s f o r t hi s p r o c e s s a r e e xt r a o r di n a ril y hi g h. T h e c o n cl u si o n of Ei c h a s et s t h e t o n e:
H IL L E L K R IE F YO U R LO C A L
C A R M EIG AT
R E A L E S TA TE A G E N T
Li vi n g i n C a r m ei G a t a n d h el pi n g f a mili e s wi t h
B U YI N G & S E L LI N G
RE NTALS
P R E M O V E -I N A S SI S T A N C E
PR OPERTY M A N A GE ME NT
+ 9 7 2 5 8 6 0 9 5 12 9 b e ith ille lh o m e s .c o m
5 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
. ֶםtiֶfiּti tiֵינtiָ יtitiַti ֵ , ָהtiti tiָּנtt tiֶיttiֵti ה ׳tiֵנfl יfiׁ ֲה “ R et u r n u s t o Y o u, H a s h e m, a n d w e will r et u r n; r e n e w o u r d a y s a s of ol d. ” C h a z al u n d e r st a n d םfi ti כa s a y e a r ni n g t o r et u r n t o םtiti עti שti ti ֶק ֶד, t o t h e o ri gi n al st at e of t h e w o rl d, t o G a n E d e n b ef o r e M a n di s o b e y e d t h e will of H a s h e m. T e s h u v a ai m s at m o r e t h a n s m all i m p r o v e m e nt s. W e d r e a m of r e st o ri n g s o m et hi n g t h at h a s b e e n l o st, of r et u r ni n g t o a p u r e r v e r si o n of o u r s el v e s b ef o r e si n a n d f ail u r e t o o k t h ei r t oll. E a c h of u s h a s h a d o u r o w n G a n E d e n m o m e nt s, p e ri o d s w h e n w e w e r e b ett e r t h a n w e a r e n o w a n d m o r e f ait hf ul t o H a s h e m. Si n c e t h e n, w e m a y h a v e b et r a y e d H a s h e m, s u r r e n d e r e d t o w e a k n e s s, o r f all e n s h o rt r eli gi o u sl y. T e s h u v a a s k s u s t o w al k b a c k t o w a r d t h e p e r s o n w e o n c e w e r e, a n d ulti m at el y t o w a r d t h e p e r s o n w e w e r e m e a nt t o b e.
T H E R E A LI T Y O F I M P E R F E C T T E S H U V A H Y et t h e g r e at e r o u r a m biti o n s f o r t e s h u v a, t h e m o r e p ai nf ull y a w a r e w e b e c o m e of t h e di st a n c e b et w e e n t h o s e a m biti o n s a n d t h e t e s h u v a w e a ct u all y p e rf o r m. W e y e a r n f o r כ ֶק ֶד ם, b ut w e k n o w o u r s el v e s t o o w ell. W e h a v e s e e n t hi s m o vi e b ef o r e. W e c o nf e s s o u r si n s, si n c e r el y r e s ol v e t o c h a n g e, a n d t o o oft e n fi n d o u r s el v e s r et u r ni n g t o t h e s a m e b e h a vi o r. It i s diffi c ult n ot t o f e el a m e a s u r e of h y p o c ri s y a s w e r e cit e vi d u y. I n f a ct, o n e of t h e c o nf e s si o n s w e r e cit e i s ע ֶל ַח ט ֵא ש ַח ט ֵאנְו ֶלפ ניך ָב ְויֶד ְו י פ ה, f o r t h e si n of c o nf e s si n g wit h o u r m o ut h s wit h o ut p r o d u ci n g g e n ui n e c h a n g e. T h e r e i s a p ai nf ul i r o n y i n t hi s c o nf e s si o n. W e a c k n o wl e d g e t h at p r e vi o u s c o nf e s si o n s di d n ot al w a y s l e a d
t o c h a n g e, e v e n a s w e w o n d e r w h et h e r o u r p r e s e nt c o nf e s si o n will f a r e a n y b ett e r. E v e n o u r c o nf e s si o n f o r י פ הti fiיti ri s k s b e c o mi n g y et a n ot h e r י פ הti tiיti. T hi s t e n si o n li e s at t h e h e a rt of o u r e x p e ri e n c e of t e s h u v a. W e y e a r n f o r n ot hi n g l e s s t h a n םti ti כ, y et e x p e ri e n c e t e a c h e s u s h o w i n c o m pl et e o u r t e s h u v a m a y r e m ai n. T h e q u e sti o n, t h e n, i s w h at v al u e d o e s i m p e rf e ct t e s h u v a p o s s e s s ? If o u r m oti v e s a r e mi x e d a n d o u r r e s ol uti o n s u n c e rt ai n, d o e s o u r t e s h u v a still c o u nt ? C h a z al al r e a d y r e c o g ni z e d t h at t e s h u v a n e e d n ot b e p e rf e ct t o b e g e n ui n e. T h e G e m a r a di sti n g ui s h e s b et w e e n t e s h u v a m e’ a h a v a, r e p e nt a n c e m oti v at e d b y l o v e, a n d t e s h u v a m e’ yi r a h , r e p e nt a n c e d ri v e n b y f e a r. T h e R a m b a m d r a w s a diff e r e nt di sti n cti o n. H e d e s c ri b e s t h e hi g h e st c ali b e r of r e p e nt a n c e a s t e s h u v a g e m u r a h, c o m pl et e t e s h u v a, i m pl yi n g t h at t h e r e i s al s o g e n ui n e t e s h u v a w hi c h f all s s h o rt of t h at i d e al. Y et e v e n t h e s e l o w e r f o r m s p r e s u m e a f ai rl y a d v a n c e d p r o c e s s of t e s h u v a. T h e si n n e r h a s r e c o g ni z e d hi s f ail u r e, r e g r ett e d it, a n d c o n s ci o u sl y t u r n e d t o w a r d c h a n g e. T h e T o r a h t a k e s u s b a c k t o e v e n e a rli e r st a g e s of t e s h u v a. It r e c o r d s f a r m o r e b a si c a n d c o m p r o mi s e d f o r m s of t e s h u v a, m o m e nt s w h e n p e o pl e h a v e b a r el y b e g u n t h e j o u r n e y of r et u r n. R e m a r k a bl y, e v e n t h e s e fi r st st e p s a r e t r e at e d a s m e a ni n gf ul a ct s of t e s h u v a.
A C K N O W L E D GI N G SI N K a yi n w a s t h e fi r st p e r s o n t o e m b a r k u p o n t e s h u v a. A d a m a n d C h a v a, d e s pit e c o m mitti n g a si n t h at alt e r e d t h e c o u r s e of h u m a n hi st o r y, n e v e r e m b a r k e d u p o n a p r o c e s s of r et u r n. T h e y c o ul d n’t i m a gi n e t h at t e s h u v a w a s e v e n p o s si bl e. K a yi n w a s diff e r e nt. W h e n c o nf r o nt e d b y H a s h e m aft e r killi n g H e v el, h e d e cl a r e s:
Fl a wl ess S er vi c e
2 5 y e ars+
ב ס ״ד
B u yi n g Hi g h est Pri c es
P ai d
M e m b er Di a m o n d Cl u b
G ol d, J e w el r y, Sil v e r (TyAllp es)
W A N T E D
Di a m o n d s, G e m s, P r e ci o u s St o n e s, J a d e, C a r vi n g s, Fi n e Mi n e r al S p e ci m e n s, Et c. ------------------* * * Al a n S uss m a n, “ T h e C oll e ct o r ” * * *
0 5 2- 8 5 4- 4 5 0 4
Pl e as e c all li v e, Te xt m ess a g e or W h ats A p p
titi נשti ניtt עtitti ti ג “I s m y si n t o o g r e at f o r Y o u t o b e a r ? ” T h e r e a r e m a n y i nt e r p r et ati o n s of t hi s o bli q u e p h r a s e, b ut o n a lit e r al l e v el K a yi n i s a s ki n g w h et h e r hi s si n i s r e all y t o o g r e at f o r H a s h e m t o b e a r. Hi s r e s p o n s e i s i n s ol e nt: s u r el y t h e C r e at o r of t h e e nti r e u ni v e r s e c a n b e a r hi s c ri m e wit h o ut e x a cti n g p u ni s h m e nt. T hi s t r u c ul e nt r e s p o n s e l e a d s C h a z al t o d e s c ri b e K a yi n at t hi s m o m e nt a s:
נהtiיfl ע ת ה עfi fi נtiנע ש ה כ ג
“ H e a ct e d a s t h o u g h h e c o ul d d e c ei v e t h e Di vi n e mi n d. ” Y et b e n e at h t hi s d efi a nt r e s p o n s e li e s t h e fi r st gli m m e r of t e s h u v a. Si m pl y b y r ef e r ri n g t o hi s b e h a vi o r a s a si n , K a yi n a c k n o wl e d g e s t h at h e h a s c o m mitt e d a c ri m e. A c k n o wl e d g m e nt i s t h e fi r st st e p t o w a r d t e s h u v a. Wit h o ut a c c e pti n g g uilt, t h e p r o c e s s of t e s h u v a c a n n ot b e gi n.
F rom C rea tion to C ov en a n t In s ig h ts o n P a rs h a s H a s h a v u a S e fe r B e re is h is
A n e w v o lu m e o f p r o fo u n d in s ig h ts o n th e w e e k ly T o r a h p o r tio n , a d a p te d fr o m th e r e n o w n e d te a c h in g s o f R a b b i Z e v L e ff o n S e fe r B e r e is h is is n o w a v a ila b le .
s c a n th e Q R c o d e to
O rd e r N o w o n A m a z o n
to s ta r t th e n e w c y c le o n tim e .
0 5 4 -6 7 2 -0 2 6 4
O U I S R A EL 53
L O O KI N G B A C K W A R D Cl o s e t o t w o t h o u s a n d y e a r s l at e r, t h e T o r a h r e c o r d s a s e c o n d f o r m of i n c o m pl et e t e s h u v a. T h e b r ot h e r s h a d s ol d Y o s ef i nt o sl a v e r y i n E g y pt a n d a s s u m e d t h at t h ei r s e c r et w a s s af e. T w o d e c a d e s l at e r, t h e y b e c o m e e nt a n gl e d i n E g y pt, a c c u s e d of b ei n g f o r ei g n a g e nt s. A s t h ei r p r e di c a m e nt b e c o m e s m o r e s e v e r e, t h e y e x p e ri e n c e a n a w a k e ni n g:
...tiינfi ti ti עtiנti נti יםti שti ti ti tt
“I n d e e d, w e a r e g uilt y c o n c e r ni n g o u r b r ot h e r … ” T h e y c o n n e ct t h e d ot s. T h ei r c u r r e nt st r u g gl e s a r e a c o n s e q u e n c e of t h ei r c ri m e d e c a d e s e a rli e r. M o r e t h a n m e r el y a c k n o wl e d gi n g a si n, t h e y u n d e r st a n d t h at si n s c a r r y c o n s e q u e n c e s, s o m et hi n g K a yi n w a s u n a bl e t o f ull y a c c e pt. T h e y al s o r e ali z e t h at si n s h a v e a l a sti n g i m p a ct. T h e y t r a v el b a c k i n ti m e a n d r e e x a mi n e t h ei r p a st c o n d u ct. T h e R a m b a m w rit e s i n Hil c h ot T e s h u v a ( 2: 8) t h at e v e n si n s c o nf e s s e d i n t h e p a st s h o ul d b e c o nf e s s e d a g ai n o n s u bs e q u e nt Y o m Ki p p u r s. T e s h u v a r e q ui r e s u s t o c o nti n u e c o nf r o nti n g e a rli e r c h a pt e r s of o u r li v e s. T h e b r ot h e r s’ t e s h u v a i s n’t p e rf e ct. T h e y n e v e r v oi c e t h ei r a p ol o g y di r e ctl y t o Y o s ef, a n d t h ei r r e m o r s e a p p e a r s, at l e a st i niti all y, t o b e p r o m pt e d b y f e a r of c o n s e q u e n c e s. Y et t h e y a c hi e v e s o m et hi n g si g nifi c a nt. T h e y a d mit t h ei r si n, a c c e pt t h at it c a r ri e s c o n s e q u e n c e s, a n d wi d e n t h e l e n s t h r o u g h w hi c h t h e y e x a mi n e t h ei r li v e s.
VI D U Y A b o ut a t h o u s a n d y e a r s l at e r, y et a n ot h e r f o r m of i m p e rf e ct t e s h u v a i s r e c o r d e d. Aft e r r et u r ni n g t o I s r a el a n d wit n e s si n g t h at o nl y a b o ut 4 2, 0 0 0 J e w s h a d c o m e b a c k f r o m t h e Di a s p o r a, it b e c o m e s cl e a r t o N e c h e mi a h t h at t h e y c a n n ot r e b uil d J e wi s h lif e wit h o ut 5 4 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
a c c o u nti n g f o r t h e mi s d e e d s t h at c o nt ri b ut e d t o t h e c oll a p s e of t h e Fi r st Mi k d a s h. N e c h e mia h o r c h e st r at e s a p u bli c c o nf e s si o n i n w hi c h t h e y a rti c ul at e t h ei r si n s. Y et d e s pit e t hi s p u bli c a c c o u nti n g, n ot e v e r yt hi n g c h a n g e s. T h e y h a d t a k e n f o r ei g n wi v e s, a n d d e s pit e t h ei r c o nt riti o n, m a n y r ef u s e d t o s e p a r at e f r o m t h e m. M a n y of t h e b e h a vi o r s t h e y c o nf e s s e d r e m ai n e d u n c h a n g e d. Still, t h r o u g h t hi s c o nf e s si o n t h e y a d v a n c e t h e a r c of t e s h u v a. T h e b r ot h e r s’ d e cl a r ati o n, tiנtti נti יםti שfl fi fi ti , w a s a s p o nt a n e o u s r e c o gniti o n of g uilt, n ot a f o r m al a ct of c o nf e s si o n u n d e rt a k e n a s p a rt of a p r o c e s s of t e s h u v a. N e c h e mi a h a n d hi s g e n e r ati o n t a k e t h e n e xt st e p. T h e y d eli b e r at el y g at h e r t o c o nf e s s, r e vi e wi n g t h ei r p a st a n d gi vi n g e x pli cit v e r b al e x p r e s si o n t o t h ei r f ail u r e s. T h ei r c o nf e s si o n b e gi n s t o r e s e m bl e o u r o w n vi d u y. T h e r e i s a r e a s o n t e s h u v a d e m a n d s f o r m al c o nf e s si o n r at h e r t h a n all o wi n g r e m o r s e t o r e m ai n b u ri e d wit hi n o u r t h o u g ht s. I d e a s l eft u n s p o k e n r e m ai n n e b ul o u s. B y a rti c ul ati n g o u r si n s, w e m a k e t h e m c o n c r et e a n d f o r c e o u r s el v e s t o c o nf r o nt w h at w e h a v e d o n e. T hi s c o nf r o nt ati o n p r o d u c e s p ai n a n d s h a m e o v e r o u r f ail u r e s, diffi c ult b ut c r u ci al e m oti o n s i n t h e p r o c e s s of t e s h u v a. N e c h e mi a h’ s g e n e r ati o n d o e s n ot a c hi e v e c o m pl et e t e s h u v a. T h ei r b e h a vi o r d o e s n ot f ull y m at c h t h ei r c o nf e s si o n. B ut t h e y h a v e a d v a n c e d b e y o n d r e c o g ni zi n g g uilt a n d u n d e r st a n di n g it s c o n s e q u e n c e s. T h e y h a v e t u r n e d a c k n o wl e d g m e nt i nt o vi d u y. N o n e of t h e s e f o r m s of t e s h u v a w e r e c o m pl et e o r p e rf e ct. T h at i s e x a ctl y t h e p oi nt. T h e T o r a h r e c o r d s t h e s e i n c o m pl et e f o r m s of t e s h u v a t o p r o vi d e h o p e f o r u s. W e c e rt ai nl y a s pi r e t o a t e s h u v a t h at will f a r e x c e e d t h e s e li mit e d e x a m pl e s. Y et o u r t e s h u v a m a y n e v e r
b e t h e p e rf e ct t e s h u v a w e d r e a m of. It m a y b e l a c e d wit h d o u bt, i n c o n si st e n c y, a n d e v e n h y p o c ri s y. D e s pit e it s fl a w s a n d li mit ati o n s, h o w e v e r, it i s still t e s h u v a, a n d it i s still a c c e pt e d b y H a s h e m.
O N E D A Y, T E S H U V A H WI L L B E P E R F E C T I m p e rf e ct t e s h u v a i s n ot o u r fi n al d e sti n ati o n. T h e T o r a h al s o p r o mi s e s t h at hi st o r y will ulti m at el y c ul mi n at e i n a v e r y diff e r e nt ki n d of t e s h u v a. I n P a r s h at Nit z a vi m t h e T o r a h w rit e s:
יךtiti ti ti ה ׳ti ת עti שti
“ A n d y o u will r e t u r n t o H a s h e m y o u r G o d. ” T h e R a m b a m, i n Hil c h ot T e s h u v a, p e r e k 7, vi e w s t hi s p a s u k a s a p r o p h e c y t h at ulti m at e l y, at t h e e n d of ti m e, e v e r y J e w will p e rf o r m t e s h u v a. H a s h e m’ s p r e s e n c e will b e s o cl e a r a n d u n mi st a k a bl e t h at e v e r y o n e will r e c o g ni z e Hi s a ut h o rit y a n d r e p e nt f o r t h ei r si n s. T h at t e s h u v a will b e c o m pl et e, i n s pi r e d b y a Di vi n e p r e s e n c e t h at c a n n o l o n g e r b e i g n o r e d o r d e ni e d. U ntil t h at d a y of p e rf e ct t e s h u v a, w e h a v e o u r o w n i m p e rf e ct t e s h u v a. It i s h u m a n t e s h u v a, oft e n fl a w e d a n d i n c o m pl et e. W e s h o ul d st ri v e f o r m o r e, b ut w e s h o ul d n e v e r di s mi s s t h e t e s h u v a w e a r e c a p a bl e of a c hi e v i n g. It m a y n ot b e t e s h u v a g e m u r a h, b ut it i s still t e s h u v a, a n d it i s a c c e pt e d b y H a K a d o s h B a r u c h H u. R a b bi M os h e Tar a gi n's l at est s ef er e n titl e d: R ecl ai mi n g R e d e m p fi o n, V ol. II: F ait h, I d e n tit y, P e o pl e h o o d, a n d t h e St or ms of W ar , is a v ail a bl e at: mt ar a gi n b o o ks.c o m .
ר פ וא ה ש ל מ ה
P el e g S h a bt ai b e n C h a vi v a L e a h
I S R A E L 'S P R O P E R T Y A N D C O M M U N IT Y M A T C H M A K E R
L E T Y O U R JO U R N E Y H O M E B E G IN W IT H U S FEA TU R ED R EA L ESTA TE O P P O R T U N IT IE S IN IS R A E L JE R U S A L E M
Ram ot Bet C o tta g e Q u ie t s t r e e t 4 b e d ro o m s 3 fu ll b a t h r o o m s H u g e p o t e n t ia l
₪ 5 ,3 5 0 ,0 0 0 N ETA N YA
P a rk H a y a m N e w b u ild in g 1 3 5 S Q M , s e a v ie w s 4 b e d ro o m s P a r k in g , g y m & s to r a g e M u s t s e ll
₪ 3 ,7 5 0 ,0 0 0 B E IT S H E M E S H
N e v e S h a m ir P e n th o u s e N e w b u ild in g 3 b e d ro o m s H u g e te rra c e P a r k in g & s t o r a g e
₪ 2 ,9 5 0 ,0 0 0
JE R U S A L E M
M a m illa - L e g a c y 3 b e d ro o m s G a rd e n H ig h e n d fin is h e s S t o r a g e & p a r k in g L u x u r y u n it
P r ic e o n R e q u e s t H A D ER A
G iv a t O lg a P e n th o u s e 5 b e d ro o m s P r iv a te p o o l 1 0 m in fr o m C a e s a r e a & 1 8 m in to N e ta n y a
₪ 6 ,7 0 0 ,0 0 0 C A ESA R EA
9 b e d ro o m s 5 b a th ro o m s P r iv a t e p o o l S e p a r a t e u n it C lo s e t o t h e b e a c h G r e a t lo c a t io n
₪ 1 1 ,4 9 0 ,0 0 0
P R E S A L E O P P O R T U N IT IE S : T e l A v iv | Je r u s a le m C a r m e i G a t | B e it S h e m e s h
+ 9 7 2 -5 4 -4 4 1 -5 7 0 4
K im B a s h R e a lE s ta te .c o m
O U I S R A EL 55
H AFT O R A H I N SI G H T S
Ne ver F o r g ott e n H A F T O R A H KI T EI T Z EI W e u s u all y t hi n k of f o r g etti n g a s a f ail u r e — s o m et hi n g i m p o rt a nt t h at h a s e s c a p e d o u r att e nti o n. Y et i n P a r a s h at Ki T eit z ei, t h e T o r a h i nt r o d u c e s a mit z v a h t h at c a n b e f ulfill e d o nl y t h r o u g h f o r g etti n g: tiֶfi tiָ ּti titi ּיtiׁ ּtitiֹtiּtiׁׁ י תtt
םti תttiַָti tiֵflַfi fi ti ּtiַ tiּti ti ti ַחֵּאַָכְוֶּלָ עֶָֹב ְו ֶַדְָו ֶקֶה ֶד ֶק ָתֶד ֲֵאֵ ה ֶכּ ָך ה ׳ ֱֵאֹל ֶקֶיָך ַּּב כֹ ֶל ַַח ע ְוֶָּלֵַא ֶָלֵּמנָה יׁהּיֶה ֶַלֵּמ ַעןיָּבָ ְר יֶָדֶיָך- W h e n y o u r e a p t h e h a r v e st i n y o u r fi el d a n d f o r g et a s h e af i n t h e fi el d, y o u s h all n ot r et u r n t o r et ri e v e it; it s h all b e f o r t h e st r a n g e r, t h e o r p h a n a n d t h e wi d o w, s o t h at H a s h e m y o u r G o d will bl e s s y o u i n all t h e w o r k of y o u r h a n d s. ( D e v a ri m 2 4: 1 9) T h e l a n g u a g e c o nt ai n s a st ri ki n g i r o n y: t h e s h e af m a y b e f o r g ott e n, b ut t h e p e r s o n i n n e e d m u st n ot b e. W h at t h e l a n d o w n e r l e a v e s b e hi n d b e c o m e s t h e m e a n s t h r o u g h w hi c h t h e st r a n g e r, o r p h a n a n d wi d o w a r e r e m e m b e r e d. T h e T o r a h t r a n sf o r m s a n o r di n a r y l a p s e of a w a r e n e s s i nt o a n a ct of c a r e.
DRE A M H O ME
H A N DY M A N
H a n d y m a n S e r vi c e s Fi xi n g It Ri g ht
E L E C T RI C A L
I N S T A L L A TI O N
P L U M BI N G
C A R PE NT R Y
P AI N TI N G
R E P AI R S
AVR A H A M
0 5 8-7 9 97 833
JE R US ALE M S U R R O U N DI N G A R E A S
5 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
B Y R E B B E T ZI N D R. A DI N A S H MI D M A N
DI R E C T O R, O U W O M E N’ S I NI TI A TI V E P e r h a p s s hi k h e c h a h a d d r e s s e s n ot o nl y t h e s h e af t h at h a s b e e n f o r g ott e n, b ut al s o t h o s e w h o m s o ci et y i s i n d a n g e r of f o r g etti n g. T h e st r a n g e r, o r p h a n a n d wi d o w l a c k t h e s e c u rit y a n d i nfl u e n c e t o e n s u r e t h at t h ei r n e e d s will b e n oti c e d. T h e T o r a h t h e r ef o r e b uil d s t h ei r r e m e m b r a n c e i nt o t h e v e r y st r u ct u r e of t h e h a r v e st. T h e f o r g ott e n p a rt of t h e fi el d b e c o m e s a pl a c e i n w hi c h a n ot h e r p e r s o n i s s e e n. I n o u r H a ft o r a h, Y e s h a y a h u p o rt r a y s Y e r u s h al a yi m a s a cit y l eft b e hi n d, a b a n d o n e d i n t h e fi el d of hi st o r y. S h e h a s w at c h e d ot h e r n ati o n s g r o w w hil e s h e r e m ai n s d e s ol at e. T o t h e o ut si d e w o rl d, s h e a p p e a r s t o h a v e b e e n p a s s e d o v e r a n d f o r g ott e n. B ut s h e h a s n e v e r di s a p p e a r e d f r o m H a s h e m’ s si g ht. H e t u r n s t o w a r d h e r i n h e r d e s ol ati o n a n d p r o mi s e s:
ֲֵמׁ ים ֵּּג ֶדֶֹלׁים ֲֵאֶַקַּּב ִצְֵך ׃ ַּּב ׁשִֶצֶף ּוָבְּר ַח ַ ַּּבְֶרגַע ֶָק טֹן ֲעַזַָבּּתׁ יְך ֶקֶ ִצֶף הֶׁסּּתַ ְּרּתׁ י ָפנַי ְֶרגַע ֵמׁ ֵֵּמְך ּו ֶָבַּחֶסֶ ֶד ע ֹו ֶלָם ְרַׁחֵַמּּתׁ יְך ֵּגֹ ֶלְֵך ה ׳ ֵָאֵַמ ְר ֲֵא- F o r a b ri ef m o m e nt I l eft y o u, b ut wit h g r e at c o m p a s si o n I will g at h e r y o u. I n a s u r g e of a n g e r, I hi d M y f a c e f r o m y o u f o r a m o m e nt, b ut wit h e v e rl a sti n g ki n d n e s s I will h a v e c o m p a s si o n u p o n y o u, s a y s H a s h e m, y o u r R e d e e m e r. ( Y e s h a y a h u 5 4: 7 – 8) T h e p a r a s h a h a n d t h e H aft o r a h s p e a k t o o n e a n ot h e r t h r o u g h t h e l a n g u a g e of f o r g etti n g. I n t h e p a r a s h a h, t h e f o r g ott e n s h e af e n s u r e s t h at v ul n e r a bl e p e o pl e will b e r e m e m b e r e d. I n t h e H aft o r a h, a s e e mi n gl y f o r g ott e n Y e r u s h al a yi m i s a s s u r e d t h at H a s he m h a s n e v e r l o st si g ht of h e r. B ot h t h e s h e af a n d t h e cit y a p p e a r t o h a v e b e e n l eft b e hi n d, y et n eit h e r i s wit h o ut p u r p o s e o r f ut u r e. T h e s h e af b e c o m e s a s o u r c e of s u st e n a n c e a n d
bl e s si n g; t h e d e s ol at e cit y will e x p a n d b e y o n d it s b o r d e r s a n d o n c e a g ai n o v e rfl o w wit h c hild r e n. W h at a p p e a r s n e gl e ct e d b e c o m e s t h e s etti n g f o r r e n e w al. T h e r e a r e m o m e nt s w h e n a p e r s o n — a n d e v e n a n e nti r e n ati o n — m a y f e el l eft at t h e e d g e of t h e fi el d, u n n oti c e d a n d u n c e rt ai n of w h at c o m e s n e xt. T h e H aft o r a h r e mi n d s u s t h at b ei n g l eft b e hi n d i s n ot t h e s a m e a s b ei n g l o st. E v e n w h e n s h e f e el s f o r g ott e n, Y e r u s h al a yi m r e m ai n s h el d wit hi n H a s h e m’ s e v e rl a sti n g c o m p a s si o n. A n d j u st a s H a s h e m r e m e m b e r s Y e r u s h al a yi m i n h e r d e s ol ati o n, H e will ulti m at el y r e m e m b e r u s, g at h e r u s a n d b ri n g u s h o m e.
Gi v e m e 5 t o t h e Al mi g ht y Hi g h! I n cl u d e 5 t h o u s a n d y e ar s t o H a S h e m' s Ki n g d o m i n t h e w orl d. ה ' ת ש פ "זor 5 7 8 5
O U I S R A EL 57
RR AAB BBI BIA A AR OA N R G OO LND S GC HOEIL DDE SR C H EI D E R E DI T O R, T O R A H TI D BI T S E dit o r, T o r a h Ti d bit s
S P E CI A L PI R K EI A V O T S E RI E S
R a v K o o k o n Pi r k ei A v ot ( 2: 1):
A Mit z v a h t o S p e a k H e b r e w “ B e a s s c r u p ul o u s i n p e r f o r mi n g a ‘ mi n o r’ mi t z v a h a s i n a ‘ m aj o r’ o n e, f o r y o u d o n ot k n o w t h e r e w a r d gi v e n f o r t h e [ r e s p e cti v e] mit z v ot. ” ( Pi r k ei A v ot 2: 1) T h e R a m b a m c o m m e nt s o n t hi s Mi s h n a h a n d e m p h a si z e s t h at t hi s i nj u n cti o n e x h o rt s u s t o p e rf o r m all p o siti v e c o m m a n d m e nt s wit h e q u al z e al. T h e r e w a r d f o r f ulfilli n g t h e m, a n d t h e p u ni s h m e nt f o r n ot d oi n g s o, i s n ot gi v e n e x pli citl y i n t h e T o r a h, s o t h at w e r e m ai n u n a w a r e of t h e r el ati v e i m p o rt a n c e of t h e v a ri o u s c o m m a n d m e nt s. T hi s e n s u r e s t h at w e will p e rf o r m t h e m all wit h t h e s a m e c a r e a n d e nt h u si a s m. ( R a m b a m, C o m m e nt a r y o n Pi r k ei A v ot 2: 1) T h e R a m b a m off e r s e x a m pl e s of mit z v ot t h at w e mi g ht c o n si d e r “ mi n o r, ” y et a r e m o r e w ei g ht y t h a n w e r e ali z e. O n e p a rti c ul a r e x a m pl e i s e s p e ci all y s u r p ri si n g b e c a u s e it i s g e n e r all y n ot cl a s sifi e d a s a mit z v a h. T h e R a m b a m s a y s t h at l e a r ni n g t h e H e b r e w l a n g u a g e i s a mit z v a h t h at f all s i nt o t h e c at e g o r y of a s e e mi n gl y “ mi n o r ” mit z v a h t h at s h o ul d n e v e rt h el e s s b e t a k e n wit h t h e ut m o st s e ri o u s n e s s. (I bi d.) It i s st ri ki n g t h at t h e R a m b a m cl a s sifi e s p r ofi ci e n c y i n t h e H e b r e w l a n g u a g e a s a mit z v a h. P e r h a p s it s o bli g ati o n i s r o ot e d i n 5 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
t h e n e c e s sit y of m a st e ri n g H e b r e w, b ei n g t h at it i s a k e y t o u n d e r st a n di n g t h e T o r a h i n all it s s u btl et y a n d ri c h n e s s.
G O D’ S L A N G U A G E O n e of R a v K o o k’ s fi n e st st u d e nt s i n hi s y e s hi v a w a s a y o u n g m a n b y t h e n a m e of R a v Y e h u d a G e r s h u ni. R a v G e r s h u ni a r ri v e d i n P al e sti n e i n 1 9 3 3, t w o y e a r s p ri o r t o R a v K o o k’ s p a s si n g, i n o r d e r t o b a s k i n t h e p r e s e n c e of t h e g r e at R a v K o o k a n d st u d y wit h hi m. P ri o r t o hi s a r ri v al, at t h e a g e of ei g h t e e n, t h e y o u n g Y e h u d a G e r s h u ni w a s al r e a d y f a m o u s i n t h e y e s hi v a w o rl d of E u r o p e a s t h e G r o d n e r Ill ui —t h e g e ni u s f r o m G r o d n o. H e st u di e d f o r fi v e y e a r s wit h t h e f a m e d T al m u di c g a o n, R e b B a r u c h B e r L ei b o wit z, t h e r o s h y e s hi v a of t h e K a mi n et z Y e s hi v a. H e t h e n s et off f o r P al e sti n e a n d b e c a m e o n e of t h e g r e at li g ht s i n R a v K o o k’ s y e s hi v a. It i s i nt e r e sti n g t o n ot e, e s p e ci all y i n t h e c o nt e xt of a p p r e ci ati n g t h e s a n ctit y of t h e H e b r e w l a n g u a g e, t h at it w a s R a v K o o k w h o e n c o u r a g e d hi m t o H e b r ai z e hi s n a m e. T h u s, h e d e ci d e d t o c h a n g e it f r o m S o r o k s z a b el t o G e r s h u ni — “ s o n of G e r s h o n, ” hi s f at h e r’ s n a m e. ( T h e Ti m e s of I s r a el, “ R e m e m b e ri n g a G r e at M a n, ” U k el e s, J a n u a r y 2 0 2 2) R a v G e r s h u ni p a s s e d al o n g a f e w s el e ct i d e a s t h at h e h e a r d i n a t e a c hi n g gi v e n b y R a v K o o k o n t h e t o pi c of t h e l oft y n at u r e of
A n a c q u ai nt a n c e of R a v D a vi d C o h e n c a m e t h e H e b r e w l a n g u a g e a n d t h e i m p o rt a n c e of t o R a v K o o k a n d t ol d hi m t h at R a v D a vi d s p e a ki n g t h e h ol y l a n g u a g e: A l e a r n e d a n d C o h e n h a d c h o s e n t o r ef r ai n f r o m att e n di n g c o m mitt e d J e w, e s p e ci all y o n e li vi n g i n t h e t h e cl a s s b e c a u s e it w a s di st r e s sf ul f o r hi m t o L a n d of I s r a el, s h o ul d e n d e a v o r t o s p e a k o nl y h e a r T o r a h t a u g ht i n Yi d di s h. H e h a d a c c e pt e d i n H e b r e w. T h e m o r e a d e pt o n e i s i n H e b r e w, u p o n hi m s elf t h e s a c r e d p r a cti c e of st u d yi n g t h e m o r e o n e c o m p r e h e n d s a n d di s c o v e r s t h e T o r a h o nl y i n H e b r e w. t r u e a n d a ut h e nti c m e a ni n g of R a v K o o k t u r n e d t o t hi s f el t h e T o r a h. G o d Hi m s elf c r e at e d l o w a n d off e r e d t h e f oll o wi n g t h e w o rl d wit h t h e h ol y l a n g u a g e r e s p o n s e: of H e b r e w, a n d t h e T o r a h w a s “ T h e N a zi r i s a v e r y h ol y gi v e n t o M o s h e a n d t h e J e wi s h p e r s o n. It i s fitti n g t h at h e h a s p e o pl e i n H e b r e w. It i s G o d’ s c h o s e n t hi s s a c r e d p r a cti c e. H e l a n g u a g e, a n d t h e s e c r et s of t h e i s o b s e r vi n g t h e di ct u m of t h e T o r a h a r e c o nt ai n e d wit hi n it s S a g e s w h o st at e d: ‘ A n y o n e w h o l ett e r s a n d w o r d s. T h e n ati o n li v e s i n E r et z Yi s r a el, a n d s p e a k s of I s r a el i s b o u n d wit h t h e G o d t h e h ol y l a n g u a g e, a n d r e cit e s of I s r a el t h r o u g h t hi s di vi n e l a n R a b bi D a vi d C o h e n zt "l t h e S h e m a m o r ni n g a n d e v eg u a g e. T hi s i s t h e r e a s o n w h y t h e - t h e N a zi r ni n g, i s a s s u r e d a pl a c e i n Ol a m H e br e w l a n g u a g e is i n d e e d s o H a b a (t h e W o rl d t o C o m e).’ ( Sif ri, H a a zi n u, e mi n e ntl y k n o w n a s l a s h o n h a k o d e s h — t h e 3 3 3). “ H e i s c e rt ai nl y a J e w, ” s ai d R a v K o o k, h ol y l a n g u a g e. ( Si c h at A v ot , p. 1 5 2) “ w h o li v e s hi s lif e, e v e n i n t hi s w o rl d, wit h t h e T E A C HI N G I N YI D DI S H O R H E B R E W ? r a di a n c e a n d r e alit y of t h e et h e r e al w o rl d of R a v K o o k g a v e a d ail y cl a s s t e a c hi n g Mi s h Ol a m H a b a . ” n a h, w hi c h w a s att e n d e d b y l o c al b al a b ati m R a v K o o k w e nt o n t o n ot e t h at f o r g e n e r a a n d l e a r n e d J e w s. R a v K o o k c h o s e t o t e a c h i n ti o n s t h e r e h a v e b e e n h ol y i n di vi d u al s a m o n g t h e l a n g u a g e t h at w o ul d b e m o st s uit e d t o t h e o u r p e o pl e w h o h a v e s o u g ht t o e m b r a c e t h e m aj o rit y of t h e g r o u p a n d t h u s g a v e t h e cl a s s e x alt e d o b s e r v a n c e of s p e a ki n g H e b r e w. i n Yi d di s h. S o m e of t h e s e h ol y J e w s a d o pt e d t h e p r a cti c e O n e of R a v K o o k’ s m o st e mi n e nt st u d e nt s, of s p e a ki n g t h ei r n ati v e l a n g u a g e s d u ri n g t h e t h e f a m e d “ N a zi r, ” R a v D a vi d C o h e n, w a s w e e k d a y s, b ut o n S h a b b at t h e y w o ul d s p e a k al s o a r e g ul a r att e n d e e of t h e cl a s s. H o w e v o nl y H e b r e w o v e r t h e e nti r e t w e nt y-f o u r- h o u r e r, at s o m e p oi nt, R a v D a vi d C o h e n st o p p e d p e ri o d. att e n di n g. R a v K o o k s ai d t h at t h e N a zi r p e r c ei v e d W h at h a d h a p p e n e d w a s t h at alt h o u g h c o mi n g t o t h e L a n d of I s r a el a s b ei n g t a nt a R a v C o h e n w a s a l o y al st u d e nt of R a v K o o k m o u nt t o el e v ati n g t h e w e e k d a y s s o t h at t h e y a n d t o o k e v e r y o p p o rt u nit y t o h u m bl y sit w o ul d b e s at u r at e d wit h t h e h oli n e s s of S h a b at hi s f e et a n d l e a r n T o r a h f r o m hi s m a st e r, b at, a n d t h e r ef o r e t h e N a zi r el e ct e d t o s p e a k h e f o u n d it u n b e a r a bl y diffi c ult t o li st e n t o H e b r e w t h r o u g h o ut t h e w e e k a s w ell. W h at, t h e st u d y of T o r a h i n a n y l a n g u a g e ot h e r t h e n, w a s t h e N a zi r' s p r a cti c e o n S h a b b at ? t h a n l a s h o n h a k o d e s h, t h e h ol y l a n g u a g e of O n S h a b b at, t h e N a zi r di d n ot s p e a k at all i n H e b r e w. O U I S R A EL 59
o r d e r t o i m bi b e t h e g r e at el e v ati o n of t h e d a y. O n S h a b b at, h e s p e a k s o nl y w h e n h e l e a r n e d T o r a h, p r a y e d, a n d w a s i n v ol v e d i n t h e mit z v ot of t h e d a y. ( Si c h at A v ot , p. 1 5 2) T h e st o r y i s t ol d t h at t hi s e pi s o d e, i n w hi c h R a v K o o k e x pl ai n e d a n d p r ai s e d t h e p r a cti c e of hi s e mi n e nt st u d e nt, t h e N a zi r, t o o k pl a c e i m m e di at el y b ef o r e h e b e g a n hi s d ail y cl a s s t e a c hi n g Mi s h n a h. R a v K o o k t h e n o p e n e d t h e Mi s h n a h t o w h e r e t h e y h a d l eft off p r e vi o u s l y. R a v K o o k t a u g ht t h e Mi s h n a h i n P e a h ( 4: 1), w hi c h di s c u s s e s t h e t o pi c of l e a vi n g a c o r n e r of o n e’ s fi el d f o r t h e p o o r. T h e i s s u e r ai s e d i n t h e Mi s h n a h i s t h at alt h o u g h t h e l a w st at e s t h at t h e p o o r e nt e r t h e fi el d a n d pi c k t h e p r o d u c e t h e m s el v e s, if t h e o w n e r p r ef e r s t o pi c k it a n d di st ri b ut e it, t h at i s al s o a c c e pt a bl e. T h e r e i s, h o w e v e r, a s c e n a ri o i n w hi c h t hi s w o ul d n ot b e a c c e pt e d: E v e n if 9 9 p r ef e r t h at t h e p r o d u c e b e di st ri b ut e d b y t h e o w n e r a n d o n e p e r s o n p r ef e r s t o pi c k it hi m s elf - it m u st b e l eft u n pi c k e d f o r t h e e nti r e g r o u p. T h e r ati o n al e i s t h at t h e o n e w h o p r e f e r s t o pi c k t h e p r o d u c e i s i n d e e d o b s e r vi n g t h e l a w i n t h e m a n n e r i n w hi c h t h e mit z v a h of P e a h i s e x p r e s sl y m a n d at e d i n t h e T o r a h. T h u s, all t h e ot h e r s m u st f oll o w hi s p r ef e r e n c e. R a v K o o k c o m m e nt e d a n d s ai d t h at p e r h a p s t h e r e i s a n i m pli cit m e s s a g e t h at w e s h o ul d gl e a n f r o m t hi s r e g a r di n g o u r o w n d ail y l e a r ni n g of Mi s h n a h. Alt h o u g h t h e m aj o rit y of t h e g r o u p p r ef e r s t o l e a r n i n Yi d di s h, if t h e r e i s o n e p e r s o n w h o i s o b s e r vi n g t h e T o r a h’ s di r e cti v e, w e mi g ht v e r y w ell b e o bli g e d t o f oll o w hi s hi g h e r p at h! (I bi d.) R a b bi G ol dsc h ei d er’s m ost r e c e nt O U Pr ess P u blic a ti o n, “ T or a h U nit e d” o n t h e w e e kl y P ars h a, c a n b e or d er e d dir ectl y fr o m R a b bi G ol dsc h ei d er at a ar o n g @ o uisr a el. or g at a s p eci al pric e f or T or a h Ti d bits r e a d ers. 6 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
A N G L O- S A X O N- J E R U S A L E M R E A L
E S T A T E
JE R US ALE M
I S R A E L’ S L E A DI N G R E A L E S T A T E N E T W O R K
F O R S A L E I N J E R U S A L E M:
G E R M A N C O L O N Y, G A N EI K A T A M O N W ort h y 4-r o o m a p art m e nt, pri v at e st or a g e a n d c o v er e d p ar ki n g. 3 r d fi o or, el e v at or. T a st ef ull y d e si g n e d, m ai nt ai n e d, u n d er ti o or h e ati n g, c e ntr al air c o n diti o ni n g, s p a ci o u s m a st er s uit e, t hr e e e x p o s ur e s. C o m pl et el y r e n o v at e d. Q ui et & gr e e n s urr o u n di n gs, n e ar E m e k R ef ai m a n d p u bli c tr a n s p ort ati o n. E x cl u si v e! M o s h e 0 5 5- 4 5 4 9 4 2 8 I N Q UI E T & C L A S SI C T A L PI O T C h ar mi n g & s p a ci o u s d u pl e x p e nt h o u s e, 7 r o o m s, 1 9 4 s q m, i n a s m all b uil di n g. H u g e s u k k a h b al c o n y, pri v at e el e v at or, c o v er e d pri v at e p ar ki n g, st or a g e r o o m. N e ar q u alit y s c h o ols, p ar ks, T h e pr o m e n a d e, s y n a g o g u e s, pl a y gr o u n d s, a n d m or e . E x cl u si v e! A nit a 0 5 5- 4 5 4 9 4 2 9 I N T H E Q UI E T E S T, G R E E N E S T P L A C E I N R E H A VI A! C h ar mi n g 3. 5-r o o m “ cl a s si c ” a p art m e nt i n a hi st ori c M a n d at e- er a b uil di n g, hi g h c eili n g s, 2 n d ti o or, di sti n cti v e c ur v e d li vi n g r o o m w all, a n d t w o S u k k a h b al c o ni e s, f ull of c h ar a ct er a n d o ut st a n di n g p ot e nti al. Pri m e l o c ati o n n e ar t h e vi br a nt c af é s of A z z a Str e et, t h e V all e y of t h e Cr o s s, t h e I sr a el M u s e u m, Gi v at R a m, a n d e x c ell e nt p u bli c tr a n s p ort ati o n. E x cl u si v e! M o s h e 0 5 5- 4 5 4 9 4 2 8 I N T H E H E A R T O F J E R U S A L E M J A F F A S T. 2 a dj a c e nt l u x uri o u s a p art m e nt s ( 3-r o o m + 2-r o o m) off eri n g br e at ht a ki n g o p e n J er us al e m vi e ws. Hi g h- q u alit y, m eti c ul o usl y r e n o v at e d t o hi g h st a n d ar d. S p a ci o u s, bri g ht, i d e al f or ur b a n li vi n g e x p eri e n c e. Pri v at e c o v er e d p ar ki n g s p a c e s. N e ar r e st a ur a nt s, c af é s, M a h a n e Y e h u d a, pi ct ur e s q u e N a c hl a ot n ei g h b or h o o d, t h e li g ht r ail, a n d J er u s al e m’s m ai n c ult ur al a n d e nt ert ai n m e nt h u b s. E x cl u si v e! Z e e v 0 5 5- 4 5 7 8 9 7 9
3 M o s h e H e s s St. J er u s al e m 0778038511
Bi g T hi n ki n g. L o c al P r e s e n c e. Ei s n er A m p er I sr a el t ail or s gl o b al t a x a n d a c c o u nti n g s ol uti o n s f or b ot h i n di vi d u al s a n d or g a ni z ati o n s – fr o m f a mil y o ffi c e s t o i n v e st m e nt f u n d s, fr o m st art u p f o u n d er s t o m ulti - n ati o n al C E O s. C o n n e ct wit h o ur t e a m t o d a y t o e x pl or e h o w Ei s n er A m p er c a n s u p p ort y o ur gr o wt h a n d s u c c e s s. c o nt a cti sr a el @ ei s n er a m p er. c o m
O U I S R A EL 61
T hi s s u m m e r, t h o u s a n d s of Oli m a r e c o mi n g h o m e. F oll o w al o n g a n d c el e b r a t e e v e r y a r ri v al!
S c a n t o c el e b r a t e wi t h u s
W O R KI N G I N P A R T N E R S HI P T O B UI L D A S T R O N G E R I S R A E L T H R O U G H A LI Y A H
Ali y a h & I n t e g r a ti o n
N a ti o n al S e r vi c e
N a ti o n al D e v el o p m e n t
Zi o ni s t E d u c a ti o n
a li y a h i n s pi r a ti o n T hi s s u m m e r, t h o u s a n d s of Oli m a r e c o mi n g h o m e. F oll o w al o n g a n d c el e b r a t e e v e r y a rri v al!
NB N A N S WER S A v ail a bl e t o a n s w e r y o u r p o s t Ali y a h q u e s ti o n s a n d p r o vi d e g ui d a n c e b y p h o n e a t * 3 6 8 0 o r e m ail a t a n s w e r s @ n b n. o r g.il
NB N JOB BO AR D E m b r a c e a w o rl d of c a r e e r p o s si bili ti e s wi t h N B N i n I s r a el. O u r d e di c a t e d J o b B o a r d o p e n s u p a r a n g e of o p p o r t u ni ti e s, f e a t u ri n g 1 0 0 0 + r ol e s a c r o s s 2 8 0 + c o m p a ni e s i n di v e r s e i n d u s t ri e s.
Isr ael c ale n d ar T h e N B N I s r a el C al e n d a r i s y o u r g o- t o pl a c e f o r fi n di n g E n gli s h- s p e a ki n g e v e n t s t a ki n g pl a c e all o v e r t h e c o u n t r y.
I n t e r n a ti o n a l M e di c a l A li y a h P r o g r a m (I M A P ) N ef e s h B’ N ef e s h ( a n d p a r t n e r s) i s n o w e x p a n di n g i t s d e di c a t e d p h y si ci a n s Ali y a h t r a c k t o i n cl u d e a s si s ti n g d o c t o r s w o rl d wi d e t h r o u g h t h e p r o c e s s of h a vi n g t h ei r m e di c al li c e n s e s r e c o g ni z e d i n I s r a el.
FI N D O U T M O R E A T N B N. O R G.I L
E R E TF rZo m tHh eEVi rtMu alDD eAs k Hof t h e A S K TO HUE RV AEB BBI BSEE R RVIEC EB B E R A V D A NI E L M A N N
ל ע יל וי נש מ ת יוא ל א פ רים ב ן א ב רה ם ע וזיא ל זל צ מ ן ז"ל
T a ki n g a B u s I n st e a d of D ri vi n g Q u e sti o n: A n ot y et f ull y S h a b b at o b s e r v a nt J e w r e g ul a rl y d ri v e s t o ( n e a r) m y s h ul b e c a u s e it i s diffi c ult f o r hi m t o w al k t h e di st a n c e. C a n I s u g g e st t o hi m t h at it i s b ett e r f o r hi m t o g o b y b u s, o r i s t h at f u n d a m e nt all y w r o n g o r t o o sli p p e r y a sl o p e t o p e r mit ? A n s w e r: It i s n ot p o s si bl e t o a n s w e r t hi s c r uci al q u e sti o n u n e q ui v o c all y. L et u s s e e b a si c s o u r c es a n d disti n cti o ns. W e will i n d e e d ass u m e t h at t a ki n g p u bli c t r a ns p o rt ati o n is a l ess s e v e r e vi ol ati o n of S h a b b at t h a n d ri vi n g, alt h o u g h t h e e xt e nt t o w hi c h t his is t r u e c o ul d d e p e n d o n dif f e r e nt f a ct o r s (ei r u v , t y p e of c a r, et c.). T h e m o st di r e ct s o u r c e i n f a v o r of t r yi n g t o li g ht e n t h e l e v el of vi ol ati o n i s t h e g e m a r a i n S ot a ( 4 8 a). T h e g e m a r a s a y s t h at o n e t y p e of m al e/f e m al e j oi nt si n gi n g i s w o r s e t h a n a n ot h e r a n d t h at t hi s i s n ot a bl e b e c a u s e of
6 4 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
R a v D a ni el M a n n
“ c a n c elli n g t hi s i n pl a c e of t h at ” ( l’ v’t ul ei h a …). R a s hi e x pl ai n s t h at if w e c a n o nl y c o n vi n c e t h e m t o st o p o n e, w e s h o ul d st o p t h e m o r e p r o bl e m ati c o n e. S o m e u n d e r st a n d R a s hi a s n ot all o wi n g a r a b bi t o r e c o m m e n d r e pl a c i n g t h e bi g g e r a v ei r a wit h t h e s m all e r b ut j u st c h o o si n g o n w hi c h t o f o c u s t h e c riti ci s m. B ut m aj o r p o s ki m u n d e r st a n d R a s hi m o r e b r o a dl y ( s e e I g r ot M o s h e, Y o r e h D e a h I: 5 3 a n d Y a bi a O m e r VI, Y D 3 r e g a r di n g h a s h g a c h ot t h at d o n ot p r e v e nt “ mi n o r ” k a s h r ut p r o bl e m s b ut c o v e r t h e m ai n h al a c hi c i s s u e s w h e n wit h o ut t h e h a s h g a c h a p e o pl e will e at f ull-fl e d g e d k a s h r ut vi ol ati o n s). R a b b ei n u Y o n a ( B e r a c h ot, 2 1 b i n t h e Rif’ s p a g e s) i s a Ri s h o n w h o e x pli citl y all o w s a r a b bi t o all o w t h e m o r e l e ni e nt vi ol a ti o n t o p r e v e nt t h e bi g g e r vi ol ati o n. A n ot h e r f o c al g e m a r a i s C h a gi g a 1 6 a. It s a y s t h at if s o m e o n e i s n ot a bl e t o c o nt r ol hi s y et z e r h a r a , h e s h o ul d g o t o a di st a nt pl a c e, d r e s s i n bl a c k, a n d si n p ri v at el y r at h e r t h a n d e s e c r at e H a s h e m’ s N a m e i n p u bli c. T o s af ot ( a d l o c.) off e r s t w o e x pl a n ati o n s w h et h e r t hi s i s t h e g e m a r a ’ s a d vi c e t o t h e w o ul d- b e si n n e r (l e s s e n t h e a v ei r a ’ s d a m a g e) o r w h et h e r it i s gi vi n g a pl a n h o w t o a v oi d t h e a v ei r a t ot all y. O n t h e ot h e r h a n d, a g e m a r a ) S h a b b at 4 a) c o ul d b e g r o u n d s f o r a c o u nt e r a r g u m e nt – w e d o n ot t ell s o m e o n e t o d o a s m all a v ei r a i n o r d e r t o s a v e a n ot h e r f r o m a bi g g e r a v ei r a . V e r y li k el y, “ e n c o u r a gi n g ” t h e s m all e r a v ei r a i s it s elf a n a v ei r a ( s e e Y a bi a O m e r i bi d.). T h e r e a r e diff e r e nt “ c u r r e nt s ” i n Ri s h o ni m o n w h et h e r t o a p pl y l’ v’t ul ei h a, a n d w hil e t h e r e c o ul d b e s o m e m a c hl o k et , s o m e di s c r e pa n ci e s c a n b e e x pl ai n e d b y di sti n cti o n s. O n e i s
i s r el u ct a nt t o s e n d Yi s h m a el a w a y a n d Er etz H e m d a h, t h e I ns tit ut e f or A d v a n c e d J e wis h St u di es, J Yit er uszalc eh m,a k iss eh e akdse d r be yc o n cili ati o n wit h Yi s h R a v Y os ef C ar m el a n d R a v M os h e E hr e nr ei c h, f o u n d e d b y R a v S h a ul Yisr a eli, zt ”l, t o pr e p ar e m n da els ea nedkasbrt ooa d.bl e s s E s a v. r a b b a ni m a n d d a y a ni m t o s er v e t h e N a fi o n al R eli gi o us c o m m u nit y ianelt h eaIsr As k t h e R a b bi is a j oi nt v e nt ur e of t h e O U, Er etz H e m d a h, a n d O U Isr a el’s T or at hh Ti d bits.
t h at l’ v’t ul ei h a i s m o r e li k el y w h e n it i n v ol v e s a n i n di vi d u al o r s m all g r o u p a s o p p o s e d t o a l a r g e g r o u p ( s e e S h a’ a r ei C h a yi m ( R ott e r) 4 2). A n ot h e r i s t h at it s h o ul d n ot l o o k a s if t h e r a b bi i s p e r mitti n g t h e s m all a v ei r a , b ut o nl y t h at it i s b ett e r t o c h o o s e t h e l e s s e r e vil ( s e e I g r ot M o s h e, O C I V: 3 5). A n ot h e r m aj o r f a ct o r i s t h at all o wi n g t h e s m all e r vi ol ati o n s h o ul d n ot c a u s e p e o pl e w h o k e e p mit z v ot t o mi st a k e nl y si n ( s e e M ei s hi v D a v a r 4 2- 4 3; I g r ot M o s h e, Y D I: 5 3). It i s al s o b ett e r if t h e all o w a n c e i s t e m p o r a r y, n ot a n o n g oi n g r ul e ( s e e R a v A s h e r S a b a g i n H a m a’ a y a n # 2 4 6, p. 8 5). W e will l e a v e f o r n o w s o m e ot h e r p o s si bl e di sti n cti o n s. If y o u w o r d t hi n g s c o r r e ctl y, y o u will n ot t ell hi m it i s p e r mitt e d t o g o b y b u s o r t h at h e m a y u s e it a s a p e r m a n e nt p r a cti c e, b ut t h at h e s h o ul d k n o w t h at it i s p r ef e r a bl e. If s o, y o u r c a s e c o m e s u p o n t h e ri g ht si d e of t h e s e di sti n cti o n s. O n t h e ot h e r h a n d, a s p o s ki m p oi nt o ut ( s e e M ei s hi v D a v a r i bi d.), o n e s h o ul d b e v e r y c a r ef ul a b o ut if, w h e n, a n d h o w t o e m pl o y l’ v’t ul ei h a. W h e n y o u a r e t al ki n g a b o ut s o m e o n e w h o s e c o n c e pt s of H al a c h a a r e v e r y li mit e d, t o s a y t h at s o m e t hi n g s a r e i m p o rt a nt a n d s o m e a r e l e s s s o, wit hi n t h e s a m e a v ei r a of vi ol ati n g S h a b b at, y o u r ai s e t h e p o s si bilit y of c o nf u si n g hi m a n d gi vi n g hi m t h e w r o n g i m p r e s si o n ( e. g., t h e r e i s n o n e e d t o d o t hi n g s c o r r e ctl y, a s l o n g a s it i s n ot “t o o f a r off ”). Y o u, a s t h e r a b bi, c a n al s o g et i nt o s e ri o u s c o m m u n al p r o bl e m s if y o u t hi n k it i s a g o o d i d e a f o r o n e a n d n ot f o r a n ot h e r; w h at oft e n h a p p e n s i s t h at c o m m u nit y m e m b e r s c o m p a r e n ot e s. W e wi s h y o u h at zl a c h a i n i n s pi ri n g a n d
6 Ali y a ( 2 5: 1- 1 1) A v r a h a m m a rri e s K et u r a h; t h e y h a v e 6 s o n s. All t h at A v r a h a m h a s g o e s t o Yit z c h a k; gt uih edis en ga ryeo suer nt“fleoacstk ” woa nr td h ewitp at h t os.f ullA v ar va oh daatm h gift Hdia es sh eat m a .g e 1 7 5; h e i s b u ri e d b y Yit z c h a k a n d Yi s h m a el i n M a’ a r at H a m a c h p el a h. Yit z c h a k i s bl e s s e d b y G- d: h e li v e s i n B e e r L’ c h ai R oi. T h e t r a n sitiF or o na Dif nr oT orma h i nA vE rn glis a h ha m t o or H e br e w c o nt a ct: Yit z c h a k i s c o m pl et e. W hil e G- d h a s b e e n Er etz H e m d a h – G azit a sil e nt p a rt n e r i n R ta bhibisni cpala rC so urt h a, h e r e H e 0 7 72 1 582 1 5 • F ax: ( 0 2) c o m pl et e s t h e g e n e r ati o n al t r a 5n3sf7- e9 r6 2 –6 H e b eit di n @ er etz h e m d a h. or g bl e s s e s Yit z c h a k. T h e J e wi s h p e o pl e will b e Yit z c h a k a n d n ot Yi s h m a el.
H a vi n g a dis p ut e ?
7 t h Ali y a ( 2 5: 1 2- 1 8) T h e g e n e r ati o n s of Yi s h m a el ar e e n u m e r at e d. Yi s h m a el di e s. Hi s d e s c e n d a nt s d w ell f r o m E g y pt t o A s s y ri a. Yi s h m a el’ s st o r y i s b ri ef. H e h a s n u m e r o u s a n d p o w e rf ul off s p ri n g. T h e b r e vit y
A S H O RT V O RT
is in th Je le
ec ti o
wo an
be f at th hi s
ic th
B Y R A B BI
R a v, B eit K n es
W h e n A vr a h a m a d dr ess es t h e p e o pl e of C h eit, tr yi n g t o a “ G er V’ T os h a v A n o c hi Ei m a c h e m ” ( 2 3: 4) “ A Str a n g er a n T his s e e ms t o b e a c o ntr a di c ti o n. If o n e is a str a n g er t h a is n o l o n g er a str a n g er. W h at di d A vr a h a m m e a n ? T h e M a gi d of D u b n o (J a c o b b e n W olf Kr a nz 1 7 4 1- 1 8 0 4) t his t e ns e sit u a ti o n i n or d er t o, b ot h, st at e his tr ut h a n d b s ai d, o n t h e o n e h a n d, “I a m a R esi d e nt’ d u e t o G- d’s pr o mis n e e d y o ur a gr e e m e nt t o p ur c h as e a pl ot. I n ot h er w or ds, A vr “str a n g ers ”, w hil e t h e y u n d erst o o d hi m as s a yi n g t h at “t h e T h e p e a c e w as k e pt, a n d A vr a h a m r e m ai n e d tr u e t o his i S h a b b at S h al o m
12
T O R A H TI D BI T S 1 4 4 0 / C H A Y EI S A R A 5 7O8 U2 I S R A E L 6 5
M R S. L E A H F EI N B E R G O U I S R A EL F A C ULT Y
ב ס "ד
Di vi n e F o r gi v e n e s s “ T o e r r i s h u m a n; t o f o r gi v e, di vi n e. ” W hil e t hi s w ell- k n o w n a n d oft- cit e d q u ot e w a s p e n n e d i n 1 7 1 1 b y t h e p o et Al e x a n d e r P o p e, it s f o u n d ati o n al t r ut h li e s i n t h e p r o p h e c y of Y e s h a y a h u w hi c h w e h a v e b e e n st u d yi n g. T w o p e s u ki m f r o m Y e s h a y a h u f o r m p a rt of o n e of t h e e s s e nti al pi y uti m r e cit e d d u ri n g S eli c h ot a n d i n o u r T efill ot o n Y o m Ki p p u r. I n a p a r a g r a p h l e a di n g t o t h e Vi d u y, t h e v e r b al c o nf e s si o n of o u r si n s, w e a s k H a s h e m t o r e m e m b e r Hi s c o v e n a nt wit h u s, a n d f o r gi v e o u r si n s a s H e h a s p r o mi s e d: I n Y e s h a y a h u 4 3: 2 5, H a s h e m p r o mi s e s: ,י ה וא מ וח ה פ ש ע יך ל מ ע ניti י א נfi א נ ורti וח ט א ת יך ל א א ז- I, o nl y I, a m H e w h o e r a s e s y o u r willf ul si n s, f o r M y o w n s a k e, a n d I will n ot r e c all y o u r si n s. Y e s h a y a h u f u rt h e r p r o mi s e s i n t h e n a m e of H a s h e m, ע ב פ ש ע יךti מ ח ית י י גא ל ת יךti ש וב ה א ל י,ע נן ח ט א ת יךti ו- I will wi p e a w a y y o u r willf ul si n s li k e a f o g, a n d y o u r si n s li k e a cl o u d; r et u r n t o M e, f o r I h a v e r e d e e m e d y o u. 1 I n c o nt e xt, i n S ef e r Y e s h a y a h u, b ot h of t h e s e v e r s e s a p p e a r i n s e cti o n s t h at s p e a k of H a s h e m a s t h e C r e at o r, Ki n g a n d R e d e e m e r. It i s a s s u c h t h at H a s h e m f o r gi v e s o u r si n s. A s C r e at o r, H a s h e m i s n ot b o u n d b y t h e l a w s of n at u r e, o r li mit e d i n a n y w a y b y M a n’ s a cti o n s. H a s h e m’ s pl a n f o r t h e w o rl d, 1 . A t hi r d v e r s e, f r o m Y e s h a y a h u 1: 1 8, i s cit e d i n ור ל נו ב ר ית א ב ותti זb ut i s n ot i n cl u d e d i n t h e p a r all el p a r a g r a p h i n t h e A mi d a h of Y o m Ki p p u r. 6 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
w hi c h r e m ai n s u n d e r Hi s c o n st a nt g o v e r n a n c e a s Ki n g, will b e r e ali z e d r e g a r dl e s s of M a n’ s b e h a vi o r. T h u s, H a s h e m will a ct a s o u r R e d e e m e r w h e n H e s e e s fit. W e c a n h a st e n t h e R e d e m pti o n t h r o u g h o u r eff o rt s, b ut if w e a r e n ot s u c c e s sf ul, t h e r e i s a s et ti m e w h e n H a s h e m’ s vi si o n f o r t h e w o rl d will b e r e ali z e d, a n d H a s h e m will a ct f o r Hi s o w n s a k e. J u st a s t hi s i s t r u e o n a n ati o n al hi st o ri c al l e v el, s o it a p pli e s t o e v e r y i n di vi d u al, w h o e x p e ri e n c e s a mi c r o c o s mi c r e d e m pti o n e v e r y Y o m Ki p p u r. T e s h u v a h it s elf d o e s n ot r e ctif y o u r si n s, n o r e r a s e t h e p a st. O nl y H a s h e m Hi m s elf, יti י א נti א נ, t h r o u g h Hi s i nfi nit e C h e s s e d, a n d f o r t h e s a k e of t h e s a n ctifi c ati o n of Hi s n a m e, c a n d o t h at. Sift ei C h ai m cit e s t h e R a m c h al, w h o e x pl ai n s t h at H a s h e m c r e at e d t h e w o rl d a n d g o v e r n s it a c c o r di n g t o c e rt ai n f u n d a m e nt al p ri n ci pl e s, i n cl u di n g a j u st s y st e m of r e w a r d a n d p u ni s h m e nt. If H a s h e m w e r e b o u n d t o t h e Mi d d at H a Di n, t h e att ri b ut e of J u sti c e, a n y o n e w h o t r a n s g r e s s e s Hi s l a w w o ul d b e s e nt e n c e d t o p u ni s h m e nt. Si n c e H a s h e m i s b ot h C r e at o r a n d Ki n g, o nl y H e c a n o v e r ri d e Hi s o w n l a w s at will, a n d t h at i s t h e t r e m e n d o u s p o w e r i n v e st e d i n t h e c o n c e pt of T e s h u v a h. O u r T e s h u v a h s p a r k s a p r o c e s s t h r o u g h w hi c h H a s h e m n e g at e s Hi s o w n l a w s a n d e r a s e s o u r si n s. 2 R a v Yi g al A ri el r ai s e s t h e q u e sti o n of w hi c h c o m e s fi r st, T e s h u v a h o r r e d e m pti o n. W hil e it w o ul d b e l o gi c al t o t hi n k t h at T e s h u v a h i s a p r e r e q ui sit e f o r r e d e m pti o n, o u r t e xt s e e m s t o s u g g e st ot h e r wi s e - יti ש וב ה א ל י גא ל ת יך- R et u r n u nt o M e, f o r I h a v e r e d e e m e d 2. Sift ei C h ai m M o a di m I p. 4 8 2
y o u! H e r e s ol v e s t h e q u e sti o n b y citi n g a t e xt f r o m t h e T o r a h it s elf, f r o m P a r a s h at H a T e s h u v a h i n P a r a s h at Nit z a vi m: וש ב ת ע ד ה ’ א ל ק יך… וש ב ה ’ א ל ק יך א ת ש ב ות ך- R et u r n t o H a s h e m y o u r G- d, a n d H a s h e m will r et u r n y o u f r o m y o u r c a pti vit y. וש ב וק ב צ ך- a n d H e will r et u r n a n d g at h e r y o u i n, וא ת ה ת ש וב וש מ־ ע ת ב ק ול ה ש ם- A n d t h e n y o u will r et u r n a n d li st e n t o t h e v oi c e of H a s h e m. It i s diffi c ult t o eff e ct c o m pl et e T e s h u v a h w hil e u n d e r t h e y o k e of t h e di a s p o r a, e x pl ai n s R a v A ri el. If o u r i niti al si n s w e r e c a u s e d b y t h e i nfl u e n c e of t h e p o w e rf ul s u r r o u n di n g n ati o n s w hil e w e w e r e i n E r et z Yi s r a el, h o w m u c h m o r e s o m u st t hi s b e t r u e i n e xil e. If w e m a k e t h e i niti al o v e rt u r e t o r et u r n t o H a s h e m, H a s h e m will t h e n a ct e x p e diti o u sl y, f o r Hi s o w n s a k e, t o e a s e o u r c o n diti o n s, b ri n gi n g u s b a c k t o o u r h o m el a n d i n w hi c h w e f e el Hi s P r e s e n c e s o m u c h m o r e p r of o u n dl y, s o t h at w e m a y r et u r n t o Hi m f ull y. 3 M a y o u r T efill ot t hi s El ul a n d Ti s h r ei b e e n h a n c e d b y o u r st u d y of t h e t e xt s wit h w hi c h t h e y a r e r e pl et e, a n d m a y H a s h e m a n s w e r o u r T efill ot l’ T o v a h, wit h t h e גא ול ה ה ש ל מ ה, c o m pl et e r e d e m pti o n, i n di vi d u all y a n d n ati o n all y. 3. H a M e v a s s e r v ol. II p p. 1 1 9- 1 2 0
Mrs. L e a h F ei n b er g is a m ast er e d u c at or w h o t a u g ht at t h e S K A Hi g h S c h o ol f or Girls i n H e wl e ti f or t w e nt y- o n e y e ars, als o s er vi n g as Ta n a c h D e p art m e nt c h air p ers o n a n d N e w T e a c h er M e nt or. L e a h is c urr e ntl y o n t h e f a c ult y of t h e O U Isr a el C e nt er a n d h as t a u g ht i n all t hr e e c ycl es of t h e O U W o m e n’s I ni ti a ti v e N a c h Y o mi pr o gr a m I n t h e O U W o m e n’s I ni ti a fi v e N a c h Y o mi s eri es , w hi c h j ust b e g a n it's f o urt h c ycl e, w o m e n s c h ol ars d eli v er a d ail y s hi ur o n t h e b o o ks of Pr o p h ets ( N e vii m) a n d Wri ti n gs ( K et u vi m) at t h e p a c e of a c h a pt er a d a y. S hi uri m ar e g e ar e d t o w ar d l e ar n ers of all l e v els w h o w o ul d li k e t o p ar ti ci p at e i n t h e t w o- y e ar N a c h Y o mi st u d y c ycl e. Visit t h e O U W o m e n’s I ni ti a ti v e t o r e gist er f or a d di ti o n al c o nt e nt.
A R N O N A - H A S H O F E T H AI M C O H E N S T.
I n Atnhgleo hs ep ea artki of n d y,p 3arsto oo rms, al 8B0 A m,K A2 f- ull n g cc oal m mm au nit Prib atv athr eo oar ms, a b 1hsto ufiso e,or 6 wit r o ho b mals,c o5n0y,0 c mo v+erpeods sip arbilit ki nyg. of b uil di n g 2 52.0 8 m,5 0.h0u0g0e NIg ar S dMIe Cn,H aA pE Lpr o x. 7 0 0 m, c o m pl et el y CIr eT nY oCvEatN eT Ed,R -u nH dA erN EtiVIIo orM ShT.e ati n g + a/ c, n bkio nutig, q5u eb at b uilhrdio no g,m 3s,r 5o ot oil ms,et2s,b algrc eo enines, l arM go ed erp ar
f ur nis h e d, q ui et, p ar ki n g, d esi g n e d b y ar c hit e ct. M E N D EL 0528980111 3. 9 5 0. 0 0 0 NI S MI C H A E L 0 5 2 3 2 0 2 4 8 8 B A K AB -A KNAe -w Npee wntphe ontu sh oe,us4 e,r o1 o8 0 m ms io nn ao ns e lm eallv el, m s uo kuks a bh uil b aldic on ng y, wit 4 0 h m csth or l 2u0x uri ar era cto oer,m (alofo tincee/ cli ni c). 0 0d0.tt0 o0 or 0 NI+ Sel eMIv CatHor, A E 4L 0ori 5 2e3nt2 0ati 2 4o8 n8 s, u p st air1s,2. 3r 3MtEoil 2 bM at-hrP eo nt o hm os,ust err K OetR s,H AI e/ d au cple e/x,s 2un dk ktiaoh,or,7 0witm,h o ut or,or5 re-r o oo ms, p ar elkienvg,at st o m1 1 1 m + 3 7 m b al c o n y, pri v at e p ar ki n g, l ar g e st or a g e r o o m, n e e ds r e n o v ati o n. 5 4.4 55 00 0.0 00 00 0NINIS S M MIE NC DH AE EL L00552-2 382908204 18 18 1 M O NS OHRAT VH AT A/LIPIn Oa T b -uilB dio uti n gq aft u e er b uilT diA nM g,A 3u 8, p grnaed we d h es,4 4rloaro g me s,r o 3r o dms,ti oq ui 1 1e0 v m, a p art ti mnise nt, oret,+ el at 3or,W C, o ms, b al 2c ob naty/hrpoarti al sb ualkcao h,n y,o op peenne vid esiw,g sht,o ut h / w est, s h a b b at el e v at or, 3 r d ti o or, p ar ki n g, st or er o o m. 2 b at hr o o m s, c al m, p ar ki n g 5. 2 5 0. 0 0 0 NI S MI C H A L E 0 5 2 3 2 0 2 4 8 8 F O R R E N TM- E MNE DK EO LR 0H 5AI2-M 8- 94 8s 0p 1a 1ci1o us r o o ms, or, Mp ar B rAe Kn Ao v/ atMe Ed,K 2.O 5R ti Ho AI - ki4 nrg,o so o muts,h 9f a0 cim,n g,2 sn ud k ttik oa hor b al c o n y, f ull y f ur nis h e d. A v ail a bl e fr o m 0 1/ 0 9/ 2 0 2 6. + el e v at or, c o m pl et el y r e n o v at e d, tir e pl a c e, a/ c, 9. 1 0 0 NI S/ M O N T H MI C H A E L 0 5 2 3 2 0 2 4 8 8
g a s h e ati n g, v er y c e ntr al, cl o s e t o all a m e niti e s M E N D E L 0 5 2- 8 9 8 0 1 1 1
O U I S R A EL 67
t h e q u e sti o n s t h e y a s k. St a y f o c u s Mi c h al Sil v e r st ei n, M S n e c e s s a r y t o el a b o r at e o r g et si d et OD eUaIr ST. RR. A E L P A R E N TI N G pColitiO Lc s Uo r Mot Nh e r si mil a r sit u ati o n s. T h a n k y o u f o r a s ki n g t hi s ti o n s s h o ul d b e gi v e n i n a n a g e a Mic h al Sil v erst ei n, M S v e r y r el e v a nt a n d ti m el y m a n n e r. J u st li k e y o u r r ul e s a r e a g q u e sti o n. p ri at e y o u r di s c u s si o n s s h o ul d b A d ult s a s w ell a s c hil d r e n a r e o v e r H a vi n g m o r e d et ail e d, g r a p hi c c o n v li k e o h n o, g n ht oa pna 1y 8 t h a w h el m e d wit h e m oti o n s w h e n t h e y h e a r i s h e mr eo r wee ag po pa rg aio pn,riit’ats ea siwit a b o ut a t e r r o ri st att a c k. W h e n t h e y b e c ocl mo see att e nti ol d.o n. 1. N oti c e t h e c y cl e a n d p a u s e. m o r e f r e q u e nt, t h e f e eli n g of u n c e rt ai nt y St o p a n dIt’o sb sie r mv eptohrte cah nta n tg eo i nk te hee p mao no d.e y e o a n d l o s s of c o nt r ol c a n c r e at e m u c h a n xi et y. T a k e ea mb oti r e ato hn ialn oa r nd de r tp oh cy si al c maly osiu rg n s of a w da yl ifo oy ko su fse aeld,o v he ra-s c r y d c yncle se t wit T h He or ew ad ro ey co eu rtb raie an k gauib da eli o kh e ye opuir n mi n d s y st e Ifm ay nod ustr e cp hil w h el m e d. It’ s h a r d f o r a c hil d t o c al m c hil d ? E v e r y o n e h a s t h o s e i nt e r a cti o n s wit h b e c o m e s f e a rf ul o r a n g r y o r i s e d o w n w h e n t h e p a r e nt i s d y s r e g ul at e d. t h ei r c hil d w h e n s u d d e nl y s o m et hi n g c h a n g e s 2. G at h eir in nfg ocr hmaatin og ne sa in dnl sl o o ek ef opir an tgri ag gne r.d e ati n a n d t h e m o o d o r c o n v e r s ati o n st a rt s t o s pi r al y tn hie se dh a ep xtp ernas ehvele rpy tip r moec e s si n A s k y ho eu r s melfa if o ut of c o nt r ol. O n e mi n ut e y o u’ r e h a vi n g a y o u dirsec nt u s s sta cate rt g r e at i nt e r a cti o n wit h y o u r c hil d a n d t h e n e xt e aiofn teo vpiec nto rs.if it’B se ala wwa ay sr e of F or S al e: at a s p e cifi c ti m e of d a y. F o r e x a m pl e mi n ut e e v e r yt hi n g h a s di si nt e g r at e d. S o m e c h a n g e s. t hi n g s al w a y s t a k e a t u r n f o r t h e w o r s e ti m e s 2y o5u’ Br ee nn ot Me ai v e nmsou n, r e 4w rh at p p e1n 1e 3d t om, o oh ams, R e g a r di n g y o u r o w n e m oti o n al c a u s e t h e s pi r al. 2 b at hr o o ms, p orc h, 1st fl o or, el ev at or, w h e n y o u r c hil d g et s h o m e f r o m s c h o ol d ely oeu rmcoti o r b efi o rme pboert dtia nt m e.t Co h emc ok if hil od inss i n f r W h e n a p a r e nt st o p s t o r efl e ct, w h e n t hi s o n s eNIe tSh at t h e r e h u n g rc yhil o r dtirr ee dn.? OSre eim any gb e yy oo uu aer e. h a p p e n s, m a n y ti6.m e2s t milli h e y will x p rA seks s y o u y o u r s el f h o w y o u’ r e f e eli n g at t h at i s s o m e s o rt of p att e r n t h at o c c u r s. It c a n b e will all o w y o u r c hil d t o d o t h e s a S m a d ar 0 5 0- 3 1 1 4 0 4 0 // 0 2- 6 4 2- 4 3 2 9 m o m e nt. A r e y o u a n g r y, r e s e ntf ul, s a d o r t h at t h e p a r e nt i s t ri g g e r e d b y s o m et hi n g t h at s m a di _ bi d a @ w all a.c o.il eie nd g? sO ai f r u st br at n c ed,y to uh ec rh ee ciksi nal swito h ay li o u r mit. Y t h e c hil d s a y s o r d o e s o r t h e c hil d w a s s et off
H o w T o G et U n st u c k!
b y t h e p a r e nt. W h at’ s cl e a r i s t h at t h e r e t e n d s T O R A H TI D BI T S 1 5 1 4 / E M O R t o b e c y cl e s p a r e nt s a n d c hil d r e n g et st u c k i n a n d a r e l eft f e eli n g p o w e rl e s s t o n a vi g at e. I’ d li k e t o off e r s o m e s u g g e sti o n s t o f r e e y o u r s elf f r o m t h e s e vi ci o u s c y cl e s. Fi r stl y, w h e n a sit u ati o n a ri s e s a n d y o u f e el
70
6 8 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
3.
e m oti o n s y o u c a n e x pl o r e h o w y o u u s u all y r e s p o n d. F o r e x a m pl e, e v e r y ti m e I b ri n g u p t hi s t o pi c m y c hil d i g n o r e s m e s o I y ell. C h a n g e y o u r r e s p o n s e - T h e p a r e nt c a n n o w b r e a k t h e p att e r n a n d c h o o s e t o r e s p o n d diff e r e ntl y. It h el p s t o r e c o g ni z e t h at y o u r c hil d’ s “ r u d e ” b e h a vi o r i s u s uall y a si g n of i nt e r n al st r e s s. O n c e y o u l e a r n t o n ot t a k e t h e d efi a n c e p e r s o n all y, y o u c a n f o c u s o n t h e t hi n g s t h at t ri g g e r y o u. C h a n g e d o e s n’t h a p p e n w h e n y o u c o nti n u e t o d o t h e s a m e t hi n g. A c k n o wl e d g e y o u r c hil d’ s e m oti o n s a n d v ali d at e t h e m b ef o r e y o u c o r r e ct t h ei r b e h a vi o r. R e s p o n d i n a b ri ef st at e m e nt of w h at y o u
e x p e ct f r o m y o u r c hil d i n st e a d of gi vi n g a l o n g l e ct u r e. 4. N o w y o u c a n m a k e s p a c e f o r r e p ai r a n d c o n n e cti o n. P a rt of r e p ai ri n g t h e r el ati o n s hi p i s s etti n g a si d e ti m e t o c o n n e ct wit h y o u r c hil d a n d d o s o m et hi n g t h at t h e y e nj o y. R e p ai ri n g t h e r el ati o n s hi p o ut si d e of t h e c o nfli ct c a n l e s s e n f ut u r e cl a s h e s. It al s o h el p s w h e n a p a r e nt c a n a p ol o gi z e w h e n t h e y’ v e l o st t h ei r t e m p e r. T r y n oti c i n g a n d a c k n o wl e d gi n g g o o d b e h a vi o r a n d p o siti v e i nt e r a cti o n s. T h e p r o c e s s of c h a n g e t a k e s ti m e a n d p ati e n c e, oft e n r e q ui ri n g a l ot of eff o rt a n d c r e ati vit y f r o m p a r e nt s. W h e n a p a r e nt c a n s hift f r o m a ut o m at i c, e m oti o n al r e a cti o n s t o i nt e nti o n al, c al m r e s p o n s e s, n e g ati v e c y cl e s c a n b e b r o k e n, a n d n e w h e alt hi e r d y n a mi c s c a n b e b uilt. B e’ h at zl a h a
ti Mic h al Sil v erst ei n h as a M S i n e d uc a ti o n al psyc h ol o g y a n d c o u ns eli n g. S h e f acilit at es p ar e n fi n g w or ks h o ps i n a n d ar o u n d J er us al e m a n d m ai nt ai ns a pri v at e pr ac tic e.
A rt h u rti S a m u el s,ti D P M ti titiP O DI A T RI S T fl
O v e rfi 3 0fi y e a r sti e x p e ri e n c e ti Li c e n s e d i n I s r a el & A m e ri c a
0 5 3 ti4 2 7 ti6 3 6 3 ti A rt h u r M S a m u el s @ g m ail. c o m tti
CI N E M A CI T Y M A L L, J E R U S A L E M
CI N E M Ati CI T Yti M tiA L L,ttJ E R U S A L E M ti
Tzitzit tyi n g wit h R uti
Beit K nesset Ha Nassi, 24 Ussis hki n M o n d ays 1:15 - 4 p m We d nes d ays 1:15 - 4 p m no experience needed O U I S R A EL 69
T TH EH ED AI D AIL YL Y B Y BSIY VSIA VN A RNA RH AA HV-A V-M EIMREI R P PO RO TIR TIO ON N
Eati voeonr naly al M o m e nt t o Lif e! I IBntri nte ren rgn nati BiBiblble e Q Quiuiz z C Ch ha a m mpipio on sn s S Sp pe ea ak k
t h et tih resttitir stmtie ?'m eY ?'et IY et si I msipl ym fployr fg ootr it. g otIit. t hIot uhgohtu g ht aft eaft r we ar r wd as rt dhsatt h Hata S HhaeS hm ec am ucs ae uds emde t mo ef toor fg oetr g et t h et ah en s a wn es r wi enr io rn d oerr dt eor rt eo rmie n mid n mde tmhe att hI atd Io d o d na okmwnl oae vwMe ear vkyteo rhimytn, hi D o w e a p p r e ci at e o u r ti m e e n o u g h ? n ot nakot g,a tnn g,hd atta hIb atoa utI m ta hh muo shme uab einm na na dda an dm l’ c h a v ei r o. P e r h a p s w e al s o n e e d t o t hi n k I n l a st w e e k’ s T o r a h p o rti o n, w e r e a d a b o ut n ot npote rfp eect." rf e ct." a b o ut b ei n a d a m za r mn," a p e r s o n w h o kill s s o m e o n e u ni nt e nti o n all y - " T h"eT hmeo r me oyroe uyl oe ua lrl’en," Naetn aNo et s, aiao d,su air"trd,hel"t e ati ehaesioeenarssihie rp m e. A n d m a y b e, a d e at h c a u s e d b y a c ci d e nt, it g it et s.g et s.W h eWnh ye on uyl oe ua lrwiten ahar lonotuarloftiot Tof a nTaac nha(cBih (blBie)bl e) t h e s e d a y s, e v e n b ei n a d a m wit h o ut a n y i nt e nt t o h a r m. y o uy osiu msipl my pls ye e s eheo hw o e wv e er vyte rhiytn hi g nc go nc no enctn se ct s l’ m a c h s hi r o, o u r r el ati o nR a b bi Eli m el e c h of Li z t o ty o uyrolif u r e.lifI e.t rIult ry ulf elt y f telth att h at w h atw hI atl eIa lr enaerdn e d s hi p wit h o u r d e vi c e s! h e n s k, o n e of t h e g r e at w e Itnt. Itm a dmea d e M u cMhu ce hx cit e xecitm e ntm e hnta s h sa su r sr uo rur no duendd e Ed m Eu -m u - a c c ao c cm op amnip ae dni e mde mwe h ewr he ev re er vIe r wIe nt. H o w m u c h ti m e di s a p C h a s si di c m a st e r s, off e r s o o d." n a hn aCho hC eo nh e an n da nN det Na etLaa xL a, xt h, et th ew to fw ro e sf rh e s h m y hm ey a hrte fa ertelf eg elo ogd." p e a r s i nt o s c r olli n g a n d a st ri ki n g i nt e r p r et ati o n. I n cl I no sicl no si g, n Ng,et aN etd ae cld aercle ad:r e"Td:h "T e th ew to wofo uofs u s wi n win enr sn e of r s t ofh et ha en na un aln uI alnt Ie rntneati r noati n alo n Bi al blBie bl e st a ri n g at a s c r e e n al m o st W h e n a p e r s o n n e gl e ct s c o nti c o nntiu en tu oe st t o u std yu td hy et hT ea nT aacnh.a c h.T h eTr he e r e Q ui Qz. ui z. Y e stYeerstd earyd aI yi Int ie rntvie er viw e dw et dh et hm e amn da n d will will wit h o ut o u r n oti ci n g, o nl y w h at t r ul y m att e r s i n lif e, w e r we epr ae rtpsa rt of st of h et Th ae nTaac nhatchhatt h wate r we e nr ot e in ot n tihnet h e h e a hr ed atrhdeit rh st ei ro rsty.o r y. t o r e ali z e aft e r w a r d t h at w h e n h e w a st e s hi s ti m e, ea vz,qeuias z,qn udait' n s d i it' m s i p It t Itu rtnus r on sut ot uth att ht ath ety h st e yu stdi eu ddile od nlgo nh go uhros u r s m at em riat ale ric alo vce or ve edr be yd t bhwyeet qhh ui a n d e r e domsrtpo o-mrte -h e i s i n a s e n s e u ni nt e nti o n o r f uosr t uosl te oa lr en atr hnett hihm etn ogmo." tp ro eo." t o g teto gh et e r h ea rn da n wd e r we e rc eo nc tio dn eti ntd e tnth ety h e wy o ulw od ul d a nt af nt ci o u s ? all y “ killi n g ” t h e lif e h e h a s A n dA nE d m Eu nm au hn ah ha dh ta hidR sta hirb esbic ro Eli e cm o mm meelnmedec ati nh dof oati n: Lio n: b e tbb hee eetnlhegie a vldiee an.n di gI nncstgo ecma opd etit mofp etit omras.ko r-"s.W e" Wple a pln na en dn e d z"St u "St d y u t d h y e t h Bi e bl Bi e bl f o e r f 5 o r mi 5 n mi ut n e s ut e e s v e e r v y e r d y a y d . a o n oi winn gn wieniannc ni gh tn ogm gotetomgheetentr h,"ec ro E," m E u n m a u h n a r e h v r e e al v e d. al e d. h e n s k c all s o n u s, e s p ey -. u nt, N ot N f ot o r f s o c r h s o c ol, h o n ol, ot n f ot o r ft ohall ret Bi blq euin gz,q tuibhz,ute bj ut umstoj untsth " W "he et Wcheroteuhatgoht u g b ht ot b h ot of h u of s u w s o ul w o d ul a n d s a w n e s r w e e v r e e r v y e r y ci yh ebld Bieu ri es m or e a n d m or e Titl e p a g e of t h e it Elwill bul, e."bt e." q u eq“stidu eeosti ctlss,oytitshomatte ht at wheat wweo ulw od ulb ot d bh otb eh b e f o r f ho or wh o mw u c mhufc uh nfitu nofwill o b ec o m e m or e and ”co onrmcroeo rctl mreeynt N o a m Eli m el e c h c h acp ahmsapis emos pi n s,wit o tin hs,e odtiutfeodbr ei f fio rn st ti r pl st a c pl e. a c e. a w a r e of o u r ti m e. At e v e r y g p ut t o Si v a Sin vRaanh aR va h aM v-eir Miseira ism ae dimae pdiers a poers n alit o nyalit a nyd a n d B guto Bio ut nd tiu hsnee.t eh ne de nE d m Eu nm au hn awho n.w o" n.T h"eTy h emya dmea d e oero siof n g l e ctlure cter.ur er. M arriM earri d t eo dm YoteodimYdeeynt, dia, dty ha,weet hma erotehm cer oth hof a bi ag bidB egutaldteahalbeoaoutb pooputuorsit o biu erg ibihs gu algh saft u og etaft rr Iuele.ro Ist," l Wo st," ati vn e.e ttLiwv e.v es wLihivetnesJhierenrus mdefm orGerlo myderl J teralo us e“ kill al m, ea ”nm,ti d af nor sf eroyrvsebierd d,v e od r t o hNeetn aN etw ea t hW teorlo lif Wd orlMizr c hi aSc hli hi cS hhlia tc oh a Nt ort o Nhort A hm erA -m er basrit nhasge it e.d aMizr s ai sd. hi g etanognist hno agfsr heulai rnae ni dn d ai e "vd.Botut"e Bitoutu it rw atis wtmahseet eoh aesiwe ehastsi at teist s tnmhi i c a.i cSia.v aSin vlaenctlure ctesuri es n Isr i n aIsr el aaeln d a no vd erso veers as e as M a y w e m e rit t o u s e o u r ti m e w ell, filli n g it h e r hwheoarrtphhpia wpnhil epis s. d ews,eet ow eo ruwerjeliru evstje s.ru st eliWreeeli v eb eridv ne gd e,n e sBws.eesiBa dedesids,lif a b o autb to hute t hm e dima,e di J ua,d Jaisu d m,aisZim,o nis Zi o mnisa nmd anned wn e w wit t h att th eat h ti et chmoee cm owp eetiti m hpaetiti a snvall vy e or." vo en bowenae snw tigi eti nytallo lif e.v e r." m e dih mli a.e gdiS ht, ha.e Sawh bas e u wvnas otd aev dnotcbee,yd Glab yno bdGlesho oli bn es e nwsne esp s! awsp er p a p er ps et aof be oerut miteEst, z vm ot I n tIWhenetoft choe uecrnos eus rof h ket eah nti nti e ctroeh ntec oe st, nt Eu nm aubhneia nh m a dmea od enl oy nlo yn eo enrer eo rr.r "I o r. k"In ek wn et hwet ah en s a wn es r wt eor t o t h et hq eu eqstiu eosti n: 'o Sn:Wh'haeWbnhbedi diKid nerKi g nnDogaoviDn da vic rd y cfroyr f o r atn d aft
aE SNRhiET ur N E TN AE TN AYPANars Y4 AhR 4at O RO HO MaS O AhMPav T.A PuRT. AN L,T A L, Giv e n by R a b bi C h a n oc h Yer es At B eit K n ess et O h el Yitzc h a k AR Pec T A hNP Eov T T NAE WNT as YA ANhiY@ nAG gt @M GAIo MnL. AIat C L.O 5: CM O3 0M p m
Nit z aNitBlz va d,Bl v1 d, m 1o ntm ho ntmih n. miA n.m aAzi mn agzis ne ga svie ea w,vi e w, k o s kh er, o s hf er, ur ni f ur s hnie sd:h e Md:a y, MJ auy,n Je,uJ nule,yJ 2ul0y2 23 0 2 3 fr o frm oS emptS ee ptm be erm b2 er 0 2 23 0s 2h3ort s h or ortl oorn lg ot nerg tmer m
7 0 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
as masostm post o p puloarp ulf earmfale em alm e dimae pdiers a poers n alit o nyalit i n yi n Isr er h e us J eral us m mPeeost mdi Paas ostpoers as n e oofn alit te hofey t ha en d Si avIsr aeln aa nelRdaabhnyadtv-hb yeMJteir is ae al 5 l0 e ct5m 0ost mi ost n ti Miu arri ne tin utieealdnJtttieoalwsYJ eei dinwsdt iyh a,ne ttwhhorl ee wd.morlotd.h er of ti v e. ur er. Li v es i n J er us al e m, a n d f or m erl y s er v e d as t h e W orl d Mizr a c hi S hli c h a t o N ort h A m eri c a. Si v a n l e ct ur es i n Isr a el a n d o v ers e as a b o ut t h e m e di a, J u d ais m, Zi o nis m a n d n e w m e di a. S h e w as v ot e d b y Gl o b es n e ws p a p er as m ost p o p ul ar f e m al e m e di a p ers o n alit y i n Isr a el a n d b y t h e J er us al e m P ost as o n e of t h e 5 0 m ost i n ti u e n fl al J e ws i n t h e w orl d.
O U I OS UR IA SE RL AC EEL N CT EE NR T E R 6 3 6 3
LA S T C H A N C E
T o R e n t M y G ro u n d F lo o r A p a rtm e n t In R e ch avia I fin a lly h a v e a fe w p e o p le w h o w a n t to re n t m y 1 4 5 -m e te r g ro u n d flo o r a p a rtm e n t w ith tw o b a th ro o m s in R e c h a v ia . T h e y d o n ’t c a re if o n ly 2 o u t o f 3 .5 b e d ro o m s g e t s u n lig h t. T h e q u e s tio n is p ric e . I th o u g h t 1 1 ,5 0 0 s h e k e ls w a s v e ry re a s o n a b le , c o n s id e rin g a ll A rn o n a , U tilitie s , a n d V a a d is o n m e . B u t p e o p le lik e to h a n d le (b ic k e r). S o , I te ll th e m I ra n fle a m a rk e ts in th e S ta te s . T h a t’s w h e re p e o p le h a n d le . T h e re ’s a k id ’s p a rk a c ro s s th e s tre e t, a 2 4 /6 s u p e rm a rk e t, a q u a lity fru it a n d v e g e ta b le s to re o n th e b lo c k , 4 s h u ls w ith in a 7 -m in u te w a lk , a n d lo ts o f b u s e s . W h a t w ill I d o if I d o n ’t re n t it? P ro b a b ly m a k e it in to a s h o rt-te rm re n ta l. B u t I’d lik e to h a v e th e s e c u rity o f a lo n g -te rm re n ta l, a n d h o p e fu lly n ic e n e ig h b o rs .
W a n t to ta k e a lo o k ? C a ll o r W h a ts A p p Y a a c o v 0 5 0 -3 6 1 -2 3 4 2
O U I S R A EL 71
ל ע יל וי נש מ ת ה ן ז”לti מ א יר יצ ח ק ב ן יוס ף א ל יה ו ה
W he n Are T hey Rea dy to Move O n? D a vi s a s k s: M y c a n di d at e j u st e n d e d a r el ati o n s hi p of a f e w m o nt h s a n d t h e v e r y n e xt d a y t ol d m e t h e y’ r e r e a d y f o r s u g g e sti o n s. H o w c a n I t ell if t h e y’ r e a ct u all y r e a d y ? Al e e z a a n s w e r s: T h e r e i s n’t a m a gi c n u m b e r of d a y s, w e e k s, o r m o nt h s t h at t ell s y o u s o m e o n e i s r e a d y t o d at e a g ai n. I’ v e s e e n p e o pl e g e n ui n el y r e a d y aft e r a w e e k, a n d I’ v e s e e n ot h e r s still c a r r y i n g a b r e a k u p y e a r s l at e r. T h e c al e n d a r i s n’t y o u r b e st g ui d e. T h e c o n v e r s ati o n i s. H e r e a r e a f e w t hi n g s I l o o k f o r b ef o r e m a k i n g a n ot h e r s u g g e sti o n. 1. A s k w h at t h e y’ v e l e a r n e d.
2.
3.
4.
N A C HI R E A L T Y 0 5 4- 4 6 1- 3 9 4 3
I n a fi ni s h e d, br a n d n e w b uil di n g o n M e k or C h ai m str e et - S p a ci o us 4 r o o m a p art m e nt, S u k k a mir p es ets, st or a g e, p ar ki n g a n d S h a b b at el e v at or. Fr o m 3. 7 9 m NI S
S h a c hr ai Str e et, B a yit V e g a - Gr o u n d fl o or 4 r o o ms, ni c el y r e n o v at e d, 2. 5 b at hr o o ms. 2. 9 7 m NI S F or r e nt i n n e w b uil di n g ' S a v y o n Vi e w' i n t h e C e nt er of T o w n - 4 r o o ms, mir ps et wit h a gr e at vi e w, p ar ki n g, st or a g e, m a m a d. 11, 7 0 0/ m o nt h NI S 7 2 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
5.
A b r e a k u p s h o ul d l e a v e u s wit h m o r e t h a n h e a rt a c h e, it s h o ul d l e a v e u s wit h i n si g ht. A s k w h at t h e y di s c o v e r e d a b o ut t h e m s el v e s, w h at w o r k e d, a n d w h at di d n’t. If t h e y c a n r efl e ct t h o u g htf ull y i n st e a d of si m pl y bl a mi n g t h e ot h e r p e rs o n, t h at’ s a h e alt h y si g n. A s k w h at still h u rt s. Y o u d o n’t n e e d e v e r y d et ail, b ut it’ s i m p o rt a nt t o u n d e r st a n d w h et h e r t h e y’ r e p r o c e s si n g t h e r el ati o n s hi p o r still li vi n g i n si d e it. If e v e r y a n s w e r ci r cl e s b a c k t o t h e e x, t h e e m oti o n s a r e p r o b a bl y still t o o f r e s h. If t h e y c a n a c k n o wl e d g e t h e p ai n wit h o ut b ei n g c o n s u m e d b y it, t h e y’ r e li k el y f u rt h e r al o n g. A s k w h at t h e y’ r e l o o ki n g f o r n o w. S o m eti m e s a b r e a k u p b ri n g s t r e m e n d o u s cl a rit y. Ot h e r ti m e s it c r e at e s c o n f u si o n. H a s a n yt hi n g c h a n g e d a b o ut w h at t h e y’ r e h o pi n g t o b uil d ? H a v e t h ei r p ri o riti e s s hift e d ? If s o, w h at n e w i nf o d o y o u n e e d t o m a k e a t h o u g htf ul a c c u r at e s u g g e sti o n ? W at c h t h ei r m oti v ati o n. O n e of m y f a v o rit e q u e sti o n s i s, “ W h y d o y o u w a nt a n ot h e r s u g g e sti o n ri g ht n o w ? ” A r e t h e y e x cit e d t o m e et s o m e o n e n e w ? D o t h e y f e el e m oti o n all y a v ail a bl e ? O r a r e t h e y si m pl y t r yi n g t o fill t h e sil e n c e t h at t h e b r e a k u p l eft b e hi n d ? T h e r e’ s a bi g diff e r e n c e b et w e e n r u n ni n g t o w a r d a f ut u r e a n d r u n ni n g a w a y f r o m l o n eli n e s s. P a y att e nti o n t o h o w t h e y s p e a k. Li st e n f o r e m oti o n al r e g ul ati o n m o r e
t h a n e m oti o n al p e rf e cti o n. T h e y d o n’t h a v e t o b e c o m pl et el y o v e r t h e r el ati o n s hi p. M o st p e o pl e a r e n’t. B ut c a n t h e y s p e a k r e s p e ctf ull y a b o ut w h at h a p p e n e d ? C a n t h e y o w n t h ei r p a rt ? C a n t h e y i m a g i n e a n e w r el ati o n s hi p wit h o ut c o n st a ntl y c o m p a ri n g it t o t h e l a st o n e ? T h o s e a r e e n c o u r a gi n g si g n s. A s a n a m b a s s a d o r, r e m e m b e r t h at y o u r r ol e i s n’t t o d e ci d e w h et h e r s o m e o n e i s “ all o w e d ” t o d at e a g ai n. Y o u r r ol e i s t o h el p t h e m s u c c e e d. S o m eti m e s t h at m e a n s m a ki n g t h e i nt r o d u cti o n. S o m eti m e s it m e a n s g e ntl y e n c o u r a gi n g t h e m t o gi v e t h e m s el v e s a n ot h e r w e e k, a n ot h e r c o n v e r s ati o n wit h a t r u st e d f ri e n d, o r si m pl y a littl e m o r e s p a c e t o h e al. A n d j u st b e c a u s e t h e y a r e r e a d y d o e s n’t m e a n y o u a r e r e a d y t o m a k e a n ot h e r s u g g e s ti o n. T h o u g htf ul m at c h e s t a k e ti m e t o fi n d a n d v et. M a y H a s h e m g r a nt e v e r y p e r s o n t h e wi s d o m t o h e al wit h h o n e st y, t h e c o u r a g e t o b e gi n a g ai n w h e n t h e ti m e i s ri g ht. Bl e s si n g s, Al e e z a
W a nt t o s et u p y o ur fri e n ds ? B ec o m e t h eir a m b ass a d or j oi n S h a griri m B al e v! e n.s h a griri m. or g.il 0585323242
F o u n d e d i n Isr a el i n 2 0 1 9 a n d l e d b y R a v Ri m o n, S h a griri m B al e v - a s o ci al o nli n e m atc h m a ki n g i ni ti a fi v e - h as t a k e n t h e d a ti n g sc e n e b y st or m. Wit h o v er 1 0, 0 0 0 c a n di d at es a n d 3, 0 0 0 A m b ass a d ors, i n Isr a el a n d t h e U S, S h a griri m B al e v is a v er a gi n g a W e d di n g e v er y 2 d a ys!
e n mM aain mC ooln,o ny For Fs or aleSialn te:he BGer
A boutique ma 381project 4 r o oTa ms, 1 3 m,set2tobbeatcohrmpleted o o ms,within 30 months, o ffering an exceptionalliving experience h, 1st fl o or, el evneighborhoods. at or, in one poforc Jerusale m’s most desirable 6. 2 - milli n NIS 3 HaTz fira Street Last aopart me nt availa ble i n t he project, St u n ni n g pe nt ho use, 164 m S m a d ar 0 5 0- 3 1 1 4 0 4 0 // 0 2- 6 4 2- 4 3 2 9 wit h 50s mmaofdibalco ukka _ bi dnies a @ (sw all a.ch-rea o.il dy), S ha b bat elevator, stora ge roo m, a n d parki n g.
For m ore details, please co ntact
Tr ust Realty S ma dar Lt d. - 050-3114 0 4 0 O U I S R A EL 73
T O R A H 4 TEE NS B Y T E E N S N C S Y I S R A EL TI F E R E T FI N K E L
G U S H E T ZI O N GI R L S DI R E C T O R
M A KI N G T H E M O S T O F O U R HI G H M O M E N T S
I n t hi s w e e k’ s p a r s h a, w e l e a r n a b o ut t h e mit z v a h of m a’ a k e h: “ W h e n y o u b uil d a n e w h o u s e, y o u s h all m a k e a g u a r d r ail f o r y o u r r o of, s o t h at y o u s h all n ot c a u s e bl o o d [t o b e s pill e d] i n y o u r h o u s e, t h at t h e o n e w h o f all s s h o ul d f all f r o m it [t h e r o of ]. ” ( D e v a ri m 2 2: 8) O n a si m pl e l e v el, t hi s mit z v a h t e a c h e s u s t o p ut a p r ot e cti v e f e n c e a r o u n d t h e r o of of o u r h o m e s s o t h at n o o n e will f all a n d g et h u rt. T h e C h a s si di c m a st e r s off e r a b e a utif ul i n si g ht. T h e y e x pl ai n t h at t h e w o r d “ g a g ch a ” ( “ y o u r r o of ”) c a n al s o s y m b oli z e a p e r s o n r e a c hi n g a hi g h s pi rit u al pl a c e a n d a m o m e nt of i n s pi r ati o n, cl a rit y, a n d cl o s e n e s s t o H a s h e m. T h e T o r a h i s t e a c hi n g u s t h at w h e n w e r e a c h t h o s e s pi rit u al hi g h s, w e s h o ul d n’t l et t h e m sli p a w a y. W e n e e d t o “ b uil d a f e n c e ” a r o u n d t h e m t o p r ot e ct t h e m a n d h el p t h e m c o nti n u e i nfl u e n ci n g o u r li v e s. B ut h o w d o w e h ol d o n t o t h o s e m o m e nt s of i n s pi r ati o n ? R a s hi e x pl ai n s t h at t h e j u xt a p o siti o n of
H a n d y m a n / Pl u m b e r S h m u el R o s e n z w ei g Al uf i n h o m e r e p ai r s
0 5 2- 8 4 9 6 4 1 8 7 6 T O R A H TI D BI T S 1 6 7 4 / KI T EI T Z EI
ב ס "ד
t h e mit z v ot of S hil u a c h H a K e n, M a’ a k e h, a n d T zit zit ill u st r at e s t h e p ri n ci pl e of “ mit z v a h g o r e r et mit z v a h ” – o n e mit z v a h l e a d s t o a n ot h e r. If a p e r s o n f ulfill s t h e mit z v a h of S hi l u a c h H a K e n, t h e y will m e rit b uil di n g a n e w h o m e, w h e r e t h e y will p e rf o r m t h e mit z v a h of M a’ a k e h. T h at, i n t u r n, l e a d s t o o w ni n g a b e a utif ul g a r m e nt t h at r e q ui r e s T zit zit. P e r h a p s t hi s i s o n e of t h e g r e at e st w a y s t o p r e s e r v e o u r s pi rit u al hi g h s. W h e n w e d o o n e mit z v a h, i n st e a d of l etti n g t h e i n s pi r ati o n f a d e, w e c a n u s e t h at m o m e nt u m t o d o a n ot he r. E v e r y a ct of ki n d n e s s, e v e r y mit z v a h, e v e r y p o siti v e c h oi c e c a n b e c o m e t h e st e p pi n g st o n e t o t h e n e xt o n e. R at h e r t h a n w aiti n g f o r i n s pir ati o n t o r et u r n, w e c r e at e it b y c o nti n ui n g t o m o v e f o r w a r d. M a y w e b e z o c h e h t o r e c o g ni z e e v e r y o p p o rt u nit y H a s h e m gi v e s u s, t o b uil d o n e a c h mit z v a h w e d o, a n d t o k e e p g r o wi n g a n d b ri n gi n g m o r e li g ht t o o u r s el v e s, o u r f a mili e s, a n d all of A m Yi s r a el.
M A Y A W EI S M A N
1 0 T H G R A D E, E F R A T
B UI L DI N G T H R O U G H R E S P O N SI BI LI T Y P a r s h at Ki T et z e c o nt ai n s m o r e mit z v ot t h a n a n y ot h e r p a r s h a i n t h e T o r a h. O n e of t h e m o st w ell- k n o w n i s t h e mit z v a h of m a’ a k e h: “ Ki ti v n e h b a yit c h a d a s h, v’ a sit a m a’ a k e h l’ g a g e c h a ”- “ W h e n y o u b uil d a n e w h o u s e, y o u s h all m a k e a g u a r d r ail f o r y o u r r o of ” ( D e v a ri m ח:) כ ב. At fi r st gl a n c e, t hi s
mit z v a h i s a b o ut s af et y. B ut o n a d e e p e r l e v el, it t e a c h e s t h at b uil di n g a J e wi s h s o ci et y m e a n s t a ki n g r e s p o n si bilit y b ef o r e s o m e t hi n g g o e s w r o n g. T h e T o r a h t e a c h e s u s t o b e p r o a cti v e. O n e m e s s a g e e m e r gi n g f r o m Ki T et z e i s t h at a st r o n g n ati o n i s n ot b uilt o nl y t h r o u g h e xt r a o r di n a r y m o m e nt s, b ut t h r o u g h t h e m a n y e v e r y d a y c h oi c e s t h at r efl e ct r e s p o n si bilit y. R e s p o n si bilit y f o r ot h e r p e o pl e, f o r o u r c o m m u niti e s, a n d f o r t h e L a n d H a s h e m h a s e nt r u st e d t o u s. T hi s i d e a f e el s e s p e ci all y m e a ni n gf ul t o m e, a s I h o p e t o b e a bl e t o v ol u nt e e r n e xt y e a r wit h H a s h o m e r H a C h a d a s h, st r e n gt h e ni n g I s r a el t h r o u g h a g ri c ult u r e a n d s u p p o rti n g m y l o c al c o m m u nit y. P r e p a ri n g f o r t hi s o p p o rt u nit y h a s m a d e m e t hi n k a b o ut t h e m a n y diff e r e nt w a y s p e o pl e t a k e r e s p o n si bilit y f o r E r et z Yi s r a el. S o m e p r ot e ct o u r
c o u nt r y b y s e r vi n g i n t h e a r m y, w hil e ot h e r s st r e n gt h e n it b y c a ri n g f o r t h e l a n d, h el pi n g a n ei g h b o r, o r b ei n g p a rt of a c h e s e d o r g a ni z a ti o n a n d t a k e r e s p o n si bilit y f o r t h e pl a c e t h e y c all h o m e. E v e r y r ol e i s diff e r e nt, b ut e v e r y r ol e m att e r s. I n di s c u s si n g h o w w e b uil d a h e alt h y s o ciet y, R a b bi J o n at h a n S a c k s b e a utif ull y n ot e d t h at “ w e a r e i n di vi d u all y a n d c oll e cti v el y r e s p o n si bl e f o r o u r f ut u r e. W e e a c h h a v e a p a rt t o pl a y. ” T h e mit z v a h of m a’ a k e h r e mi n d s u s t h at p r o t e c ti n g s o m e t hi n g i m p o rt a nt b e gi n s wit h c a ri n g e n o u g h t o a ct. W e c a n n ot si m pl y cl o s e o u r d o o r s a n d i g n o r e t h e v ul n e r a biliti e s of ot h e r s. I k n o w e a c h of u s c a n fi n d o u r o w n w a y t o st r e n gt h e n A m Yi s r a el a n d E r et z Yi s r a el, b ot h i n m o m e nt s of c ri si s a n d t h r o u g h t h e q ui et a ct s of r e s p o n si bilit y t h at s h a p e o u r f ut u r e t o g et h e r.
A M E R IC A N P A IN T IN G S E R V IC E 0 5 4 - 8 3 3 - 16 7 9 BO O K N O W
O u r S e r v ic e :
D r y w a ll R e p a ir s
P a in t R e s t o r a t io n
C o lo r C o n s u lt a t io n
W a ll R e p a ir & P re p
O U I S R A EL 77
T h is R o s h H a s h a n a h H e lp 4 0 0 F a m ilie s in N e e d R o s h H a s h a n a h is a p p ro a c h in g , a n d d u rin g th e s e d iffic u lt tim e s o f w a r, u n c e rta in ty , a n d ris in g fo o d p ric e s , w e c o n tin u e to s ta n d a lo n g s id e 4 0 0 fa m ilie s in n e e d . A s th e h o lid a y a p p ro a c h e s , O h r M e ir U ’B r a c h a u rg e n tly n e e d s to ra is e $ 10 0 ,0 0 0 to p re p a re fe s tiv e fo o d p a c k a g e s fo r th e s e fa m ilie s , in c lu d in g c h ic k e n , g ra p e ju ic e , h o n e y , fru its , v e g e ta b le s , a n d e s s e n tia l fo o d ite m s , s o th a t e v e ry fa m ily c a n c e le b ra te R o s h H a s h a n a h w ith d ig n ity , jo y , a n d a s e n s e o f w a rm th a n d hom e. T h is y e a r, d u e to th e d iffic u lt c irc u m s ta n c e s , o u r s u p p lie rs re q u ire p a y m e n t in a d v a n c e . T h a t is w h y w e a re re a c h in g o u t e a rlie r th a n u s u a l, s o w e c a n p re p a re in tim e a n d m a k e s u re n o fa m ily is le ft b e h in d . H e lp u s b r in g lig h t t o t h e h o lid a y t a b le s o f 4 0 0 fa m ilie s . E v e r y d o n a t io n , la r g e o r s m a ll, m a k e s a m e a n in g fu l d iffe r e n c e .
W ith y o u r s u p p o rt, w e c a n b rin g lig h t, d ig n ity , a n d h o lid a y jo y to h o m e s th a t n e e d it s o d e e p ly . W is h in g y o u a S h a n a T o v a U ’M e t u k a h , L io r a T e d g i – O h r M e ir U ’B r a c h a
T o m a k e a d o n a t io n w w w .o m b .o r g .il o ffic e @ o m b .o r g .il A ll d o n a t io n s a r e t a x - d e d u c t ib le in t h e U S A u n d e r 5 0 1( c ) ( 3 ) .
T HE ACA DE MY H O U S E T A L BI Y A 2 3 0 S Q M +
O N O N E L E V E L
a Refi ne d Resi de nti al E x pe rie n ce i n t he He a rt of T al bi y a 4
3. 5
B e dr o o m s
B at hr o o m s
2
1
G ar a g e S p a c e
S wi m mi n g P o ol
O V E R VI E W
S WI M MI N G P O O L
S P A CI O U S LI VI N G R O O M
O V E R SI Z E D
S U C C A H B AL C O N Y
M A S T E R B R
2 3 0 s q m + o n o n e l e v el, t hi s el e g a nt 5-r o o m a p art m e nt off er s 3 b e dr o o m e n- s uit e s, i n cl u di n g a d o u bl e- si z e d pri m ar y s uit e, pl u s a f a mil y r o o m / st u d y t h at m a y s er v e a s a 4t h b e dr o o m. S p a ci o u s li vi n g a n d di ni n g ar e a, fl o or-t o- c eili n g wi n d o w s, gr e e n vi e w s, s e p ar at e kit c h e n, 2 b al c o ni e s, 2 p ar ki n g s p a c e s, st or a g e r o o m s a n d f ull a c c e s si bilit y. 2 4 /7 c o n ci er g e, s wi m mi n g p o ol , g y m , t e n a nt s r o o m , s e c urit y , Mi kl at
E X C L U SI V E LI S TI N G B Y D O V E H R M A N 9 7 2- 5 4- 4 5 1- 3 0 4 9
d o v e hr m a n 1 @ y a h o o. c o m
J er u s al e m . I sr a el