V
an de voorzitter
Op het moment dat ik dit schrijf is de vakantie voor de meesten weer voorbij en gaat het normale levensritme weer zijn gang. Niet dat de meest betrokkenen bij ons Historisch Genootschap stil hebben gezeten, getuige het najaarsnummer van “de Post” dat u nu ter hand heeft. Hopelijk zijn er weer artikeltjes in opgenomen die u de moeite waard vindt. Zij zijn bedoeld om een indruk te krijgen van verschillende aspecten van ons dorp in de voorbije tijd. Wij stellen het op prijs dat als u vragen heeft over een onderwerp, een huis of boerderij, dat u dat aan ons laat weten. Dat brengt mij er echter opnieuw toe om mijn zorg uit te spreken over de zeer kleine bezetting van de redactiecommissie. Dus als er onder u zijn die een bijdrage willen leveren aan het voorbereiden en/of het schrijven van een artikel, zullen wij dat zeer op prijs stellen. Ook met andere activiteiten binnen onze doelstelling kan u zich bezighouden. Het houden van interviews en het beschrijven van foto’s, dus het aangeven van ” wie, wat, waar en wanneer” van een foto behoort ook tot de mogelijkheden. Voor weer heel andere mogelijkheden verwijs ik u naar de nieuwsbrief van de Stichting Historisch Zeevang, die achter in deze uitgave is opgenomen. Een ander punt wat ons bezig heeft gehouden dit voorjaar/zomer, is de huisvesting. Zoals in de ledenvergadering van dit afgelopen voorjaar werd vermeld, waren er plannen om de doopsgezinde kerk geschikt te maken voor een meer multifunctioneel gebruik. Hier zou mogelijk ook een plekje voor onze vereniging in kunnen worden gevonden. Na veel oriënteren en informeren heeft echter de hiertoe ingestelde actiecommissie de conclusie getrokken dat het beoogde doel niet haalbaar is. De grootste bottelnek is het achterstallig onderhoud aan het gebouw. Het is betreurenswaardig dat het enige openbare, rijksmonument zijnde, gebouw niet meer aandacht en (overheids)middelen krijgt om een bredere functie in de Middeliër gemeenschap te kunnen vervullen. Jammer; dus onze zoektocht naar een goede huisvesting heeft nog niet tot resultaat geleid. Wij gaan echter welgemoed verder. De tot ons gekomen
reacties op ons blad “de Post” en ook op de dit voorjaar gehouden tentoonstelling zijn heel positief en dat is prettig om te horen. Ik wens u weer veel leesplezier en hopelijk tot ziens op de a.s. ledenavond. ◄● Piet Laan.
O
ud nieuws uit:
Schuitemakers Purmerender Courant ● 26 Maart 1905: “De gezondheids commissie, gezeteld te Edam zal, naar wij vernemen, een onderzoek instellen naar de inrichting en het gebruik der schoollokalen. Vervolgens heeft deze commissie enige ingezettenen alhier, na gehouden onderzoek, bevolen om een regenbak te laten maken bij hun woning.” ● 16 April 1905: “De bevolking van Middelie bestond per 31 jan. 1904 uit 377 mannelijke- en 357 vrouwelijke bewoners, derhalve een totale bevolking van 734 inwoners.” ● 23 april 1905: “De kwekeling J. Rol Pzn. heeft dezer dagen met gunstig gevolg het examen voor onderwijzer afgelegd”. ●23 april 1905: “De Onderlinge Brandwaarborg Maatschappij heeft zich bij de heer J. Koop te Purmerend 25 Theo fakkels aangeschaft. Een goed voorbeeld ter navolging.” (wie weet wat “Theo fakkels zijn?? redaktie) ● 11 mei 1905: Vergadering van de Raad der Gemeente Middelie met o.a.: “Een missive van H H Ged. Staten d.d. 26 april j.l. No. 105, houdende goedkeuring der verordening omtrent geheel of gedeeltelijke stilstand van de jaarwedde ingeval van ongesteldheid van onderwijzers of onderwijzeressen bij het openbaar lager onderwijs.” ●10 september 1905: Vergadering van de Raad der Gemeente Middelie met o.a.: “De heer J.J. Tuijn wordt herkozen als wethouder.” “In de rondvraag vraagt de heer Hagenhoek om verbetering van het straatwerk voor de raadkamer en vervolgens oordeelt hij het nodig om de haag rond het kerkhof te knippen.” ◄●
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @F@
A
anleg spoorlijn.
Al halverwege de negentiende eeuw was het gebruik van de stoommachine op vele terreinen een feit. In Middelie echter was deze ontwikkeling niets anders dan “van horen zeggen” en wat men er in de Purmerender Courant van kon lezen. Het leven ging hier zijn gewone gang zonder merkbare invloed van deze enorme veranderingen en mechanisering. Al eerder heb ik in stukjes voor “de Post” gebruik gemaakt van de memoires van Jan Laan en ook de persoon van Dirk Bark ten tonele gevoerd. Ook in dit artikeltje is dit het geval. Het eerste feit waarmee de inwoners van Zeevang en dus ook die van Middelie, met het stoom tijdperk te maken kregen was de ingebruikname van het stoomgemaal te Edam in 1870. Korte tijd later zou het gemaal tussen Middelie en Kwadijk volgen. Daarover een andere keer meer. In die jaren ook kon men in de krant lezen dat er plannen werden gemaakt om een spoorlijn aan te leggen tussen Amsterdam en Hoorn, dwars door de Zeevang. In 1877 namen de plannen vastere vorm aan en kon men lezen dat de terrein werkzaamheden reeds in volle gang waren. Alleen over het traject Purmerend Oosthuizen bestond nog onzekerheid. Vanaf dat tijdstip gonsde het van de geruchten waar de baan het dorp zou doorkruisen. Ook Dirk en z’n gezin leefde in spanning, alsof hij er een voorgevoel van had dat zijn bedrijf er nou bij zou worden betrokken. Een boerenbedrijf dat hij en zijn vrouw Aaltje Hetjes met hart werken en juist inzicht tot een bloeiend bedrijf hadden opgewerkt. Een levenswerk waar zij trots op
waren. Zijn vrees bleek niet ongegrond. Toen het tracé was vastgesteld, en op de kaart aangegeven, was duidelijk te zien dat de spoorbaan vlak achter zijn boerderij zou komen te liggen. Verzet. Vanaf dat moment veranderde zijn angst en vrees in verzet en haat. Hij wilde en kon niet toestaan dat zijn land vlak achter zijn boerderij werd afgesneden en praktisch onbereikbaar. Er gingen ambtenaren letterlijk de boer op om te vertellen wat de bedoeling was, wanneer, wat de vergoedingen waren e.d. met uiteindelijk de vraag of zij medewerking wilde verlenen. Van de meeste werd zonder al te veel moeite medewerking verkregen; een koopcontract gesloten en ook vlot en goed betaald. Maar bij hun bezoek aan Dirk was de sfeer heel anders, veel geladener. Wel was hij zo beleefd hen te ontvangen. Zwijgend hoorde hij hen aan. Er werd hem gezegd dat hij een extra hoge vergoeding tegemoet kon zien. O de vraag echter of hij er zo mee akkoord kon gaan had hij in niet mis te verstane bewoordingen zijn grieven geuit en gezegd: ”Ik wil er niet meer over horen, ik teken nu niet en nooit niet!’ Maar daar was de zaak natuurlijk niet mee afgedaan. Hogere ambtenaren melden zich maar Dirk wilde hen niet te woord staan en joeg hen van het erf af. Schriftelijke contacten werden onbeantwoord gelaten. Ook dominee van der Ploeg, als raadsman ingeschakeld, kon zijn vriend en gewaardeerd kerkenraadslid, niet bewegen in dit geval nader overleg tot stand te brengen.
Fataal. Ten slotte bleef er niets anders over om een procedure tot onteigening te starten. Dit was ▼ Boerderij van Jan Bark. sinds 1854 in de wet geregeld. Dit dreigende proces hing Dirk als een molensteen om zijn nek en zou hem fataal worden. Het uiteindelijke gevolg was dat er van de eens zo krachtige en vooruit strevende boer, weinig anders over bleef dan een vroegoude, zenuwzieke man, die het helemaal niet meer zag zitten. Hij heeft dan ook de afwikkeling van het proces niet eens meer beleefd. Op 8 oktober 1880 overleed hij. Kerstmis het jaar daarop overleed ook zijn vrouw Aaltje en daarmee was die generatie, nog geen zestig jaar oud ten einde. Hun kinderen trouwden en werden allen boer in Middelie en hebben ieder op hun eigen wijze gebruik rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @G@
▲ Spoorwegovergang aan het Noordeinde. Rechts op de voorgrond het lange hoge PEN-huisje schuin daarachter de boerderij van Jan Bark.
gemaakt van de voordelen die “stoomtijdperk” hen kon opleveren.
het
Opening. Op 19 mei 1884 werd de spoorlijn Amsterdam Hoorn geopend. Een ongetwijfeld select gezelschap had in de met vlaggen versierde trein plaatsgenomen. In Purmerend en in Hoorn werd het gezelschap door de vroede vaderen op het stadhuis ontvangen . Een grote menigte was aanwezig om de eerste trein op dit traject te aanschouwen. Eén en ander staat te lezen in de Purmerender Courant van 20 mei 1884, in welk blad ook alle hiermee gepaard gaande festiviteiten waren aangekondigd. In Middelie was alleen maar een halte. Hier werd die dag niet gestopt. De daar aanwezige toeschouwers zagen het “reusachtige“ monster alleen maar met grote snelheid en gillende stoomfluit voorbij denderen, grote rookwolken achterlatend. Het feest was daar dus gauw bekeken. Toch zullen
velen van dichtbij of wat verder af het grootse gebeuren voor deze streek gezien hebben. Ongetwijfeld zal deze ingebruikname veel stof tot praten hebben gegeven. Even buiten dit thema merkt Jan Laan op dat hij zich nog kan herinneren dat zijn grootvader ook de Purmerender Courant las. Hij was de derde lezer en bracht de krant daarna nog weer naar een volgende lezer. Dat kon ook makkelijk want de “Purmerender” zoals de krant in de volksmond werd genoemd, verscheen twee maal in de week, het nieuws bleef dus lang nieuw. De krant had dus veel meer lezers dan abonnees. Begin twintigste eeuw kwam er toch een officiële halte in Middelie. Hoewel er maar weinig treinen in de dienstregeling waren opgenomen die officieel bij de halte stopte, betekende dit toch een verbetering van de bereikbaarheid van het dorp. Het meeste gebruik van deze mogelijkheid werd gemaakt om de dinsdagmarkt in Purmerend te bezoeken. Ook werden er goederen gelost ten behoeve van voornamelijk timmerbedrijfjes in het Noordeinde. De halte bleef bestaan tot 1938.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @H@
▲ Dienstregeling van zomer 1903
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @I@
De treinreis van grootmoeder Lijsje. Jan en Lijsje woonden al in het Noordeinde van Middelie zolang de spoorlijn daar door ging. Zij waren er dus mee vertrouwd maar maakten er weinig gebruik van. Hoogstens af en toe naar Purmerend. Lijsje had een zuster wonen in Warder. Als zij daar op visite ging dan was het gemakkelijkst om dat met de roeiboot te doen. Echter op hogere leeftijd kon zij dat hele eind niet meer roeien en grootvader Jan had gezegd; “ga maar met de trein naar Oosthuizen en dan lopend naar je zuster in Warder“. Na wat gemopper werd aldus besloten. Zij wist de vertrektijd en ook de vertrektijd ’s avonds uit Oosthuizen. Zij was nogal poestig en een mens van de tijd, dus ruim van te voren een retourtje gekocht en in Oosthuizen weer uitgestapt. Het was echter een eind lopen want Jaap en Grietje woonden dicht bij de Warderzeedijk, zeker wel drie kwartier gaans. Het werd een gezellige dag. In de middag echter werd Lijsje wat onrustig want zij rekende een uur lopen en wilde beslist niet te laat op het station zijn. En of Grietje nou al zei dat het nog vroeg zat was en dat zij beslist minder dan een uur te lopen had. Lijsje had haar twijfels, had geen horloge en vertrok toch liever maar tien minuten vroeger. Na een poosje begon zij toch maar wat sneller te lopen; stel je voor dat je te laat kwam! Op het station aangekomen kon zij op een bankje uitrusten. Al spoedig kwamen er enkele reizigers en dat stelde haar wat meer op haar gemak; als die mensen naar buiten gingen dan volgde je die maar, dat was prettiger dan zo alleen te zijn. Zo gezegd zo gedaan. De trein stopte en allen stapte in. Nu haar kaartje alvast klaar zoeken want als hij weer stopte moest zij er uit en haar kaartje afgeven. Maar toen zij een poosje naar buiten had zitten kijken zag zij helemaal geen bekend landschap en daar stond de trein al stil. “Ik moet er te Middelie uit” zei ze tegen de man die de deur al voor haar open hield. Dan gaat u de verkeerde kant op mevrouwtje” zei de man.
De conducteur riep met luide stem: ”Schardam!” Grootmoeder hevig ontdaan en zenuwachtig, werd spoedig door de conducteur gerust gesteld en dat de ramp niet zo groot was. Zij moest een retourtje Oosthuizen – Scharwoude kopen, daar uitstappen en dan in de trein stappen die met een kwartiertje van Hoorn kwam, dan was zij toch weer op tijd in Middelie. Zij was meer dan een half uur te vroeg op het station in Oosthuizen gekomen en daarin de trein gestapt die dus voor haar de verkeerde kant op ging. Die opoe Lijsje toch, dat heb je nou met al die nuwigheid. ●◄ Piet Laan.
O
ud nieuws uit; de N.N.C. 1955
● 10 Jan.1955: “Vrouw Rol bedient al 45 jaar haar “koek en zopie” klanten op het ijs van de Jaagvaart tot vreugde van de vele schaats liefhebbers.” ● 11 Febr. 1955: “Boerenleenbank heeft taak van oude kous overgenomen”. Zo vertelde een mede werker van de Centrale Raiffeisenbank op de maandelijkse bijeenkomst van de Plattelands vrouwen, afdeling Middelie.” ● 18 maart 1955: “De heer H. de Groot Jr. slaagde voor het theoretische gedeelte van het broodbakkers examen.” (Deze H. de Groot is de “directeur” van de ieder jaar op 31 december in actie komende oliebollenbakkers ploeg van de Stichting Kerk Middelie, (redactie.) ● De leden van “het Nut” genoten van een televisie uitzending die, georganiseerd door het bestuur, spontaan werd verzorgd door de heer C. Rijswijk uit Edam. Ruim 100 personen genoten in het café van de heer Wakker van de voetbalwedstrijd Nederland - Denemarken. Na afloop kocht één der enthousiaste aanwezigen het gedemonstreerde toestel en is daarmee één der eersten die over een dergelijke nieuwigheid beschikt.” ◄● ◄ Trein in de sneeuw op het traject P’end – Hoorn.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @J@
V
erdwenen verenigingen;
De (doopsgezinde) zusterkring Het markantste gebouw in het huidige Middelie is wel de Doopsgezinde Kerk, of, zoals de doopsgezinden zelf zeggen, de Vermaning. Een mooi gebouw is het misschien niet; het heeft iets van die verheven (neo-gotische) dikdoenerij uit het einde van de 19de eeuw. Toch is het een gebouw waar de Middeliërs en met hen het gemeentebestuur van de Zeevang zuinig op moeten zijn. Zeer zuinig, zou ik zelfs willen zeggen, omdat het een stille getuige is van een opmerkelijk verleden waarnaar nog weinig onderzoek is gedaan. Zo is er bijvoorbeeld nog geen antwoord gevonden op de vraag hoe het mogelijk was dat er vanaf de 17de eeuw een relatief grote en bloeiende doopsgezinde gemeente in Middelie kon ontstaan, terwijl dat in Warder en Kwadijk niet gebeurde. Immers, alle drie de dorpen werden tot 1817 vanuit Edam bestuurd en het Edamse stadsbestuur wilde niets liever dan de kerkvrede bewaren; mensen die hun christen-zijn op een andere manier dan de gangbare calvinistische wijze wilden belijden, konden weliswaar hun gang gaan, maar dan het liefst in kleine groepen en in onopvallende gebouwen, verspreid over het Edamse bestuursgebied. Maar in Middelie bracht de gemeente van Mennonieten in 1652 al een eigen liedboek uit: het “Middeliër Liedboeck” en was de plaats waar zij hun diensten hielden bij de Edamse autoriteiten bekend. Toch ondernamen zij tegen dit voor hen opruiende gedrag niets. 1+2 ). De huidige Vermaning staat er een beetje treurig bij. Het gebouw is nodig aan een opknapbeurt toe. Bovendien is de tijd, dat het gebouw voldoende reden van bestaan heeft wanneer het enkel voor godsdienstoefening wordt gebruikt, voorbij. Het bestuur van de Vermaning zoekt dan ook naar andere bestemmingen voor het gebouw om het zo weer de centrumfunctie te geven die het in het verleden had en om daarmee een opknapbeurt te financieren. Dat het daarbij nauwelijks ondersteuning van het gemeentebestuur vindt, pleit niet voor de cultuurhistorische belangstelling van dit bestuur.
De Zeevang is meer dan een weidevogelgebied met tot villa’s omgebouwde stolpboerderijen. Degene die wel belangstelling had voor het behoud van de Vermaning, was de doopsgezinde zusterkring. Deze kring ontstond in de jaren 30 vòòr de 2de wereldoorlog en bestond uit doopsgezinde vrouwen. Door de verkoop van eigengemaakte handwerken op een jaarlijkse bazaar probeerde zij het gebouw en de kerkgemeente financieel te ondersteunen. Na de 2de wereldoorlog leidde de kring een kwijnend bestaan, maar bloeide vanaf 1965 weer op, tot in het begin van de jaren 80. Zelfs leden van de Nederlands-hervormde kerk, zoals Duurtje Westerneng-Vroom en Corrie PlasBakker traden tot de kring toe. Ook een enkeling van gereformeerde huize, zoals Netty Heukelom-Slot, voegde zich bij de kring, zodat je meer van een oecumenische kring dan van een doopsgezinde kring zou kunnen spreken. Maar eigenlijk werd er, volgens Duurtje Westerneng en Annie Jonkmans-Plas (de enige leden van de kring die nog in leven zijn), niet over godsdienst gesproken: “We waren meer een kring van dames die voor de gezelligheid bij elkaar kwam en ondertussen lakens, spreien, knuffels, poppenkleertjes e.d. maakte en het wereldgebeuren of het plaatselijk gebeuren vanuit het perspectief van de vrouw besprak.” Dat deze kring uit de doopsgezinde zusterkring voortkwam had meer te maken met een samenloop van omstandigheden dan met een logische ontwikkeling. Volgens Duurtje Westerneng begon de bloei van de kring na de opheffing van het dameszangkoor o.l.v. mevrouw Dijkstra aan het eind van de jaren 60: “Er was in die tijd toen niet veel meer te doen op het dorp. Toch wilde ik weer ergens bij horen, ergens aan meedoen. En, omdat ik goed handwerken kon, werd ik op een keer door Trien Sanders uitgenodigd om bij de zusterkring te komen.” Ook anderen, waaronder Annie Jonkmans, werden in die tijd uitgenodigd om bij de kring te komen. Uiteindelijk bestond de kring uit ongeveer tien leden. Zeven van hen zijn op de onderstaande foto terug te vinden. Vanaf het eind van de jaren 60 kwam de kring één keer in de veertien dagen bij elkaar. Opvallend is dat zij niet in de Vermaning bij elkaar kwam, maar om de beurt bij één van de leden, wat het weinig godsdienstige karakter van de kring uit die tijd onderstreept.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @K@
▲ Helemaal links zit Pietertje Molenaar-Plas. Naast haar zit Netty Heukelom-Slot en daar weer naast zit Duurtje Westerneng-Vroom. Naast Duurtje zit Trien Plas en naast Trien zit Annie Jonkmans-Plas (met hoofddoek). Naast Annie zit haar moeder Corrie Plas-Bakker en voor Corrie zit Lies Visser.
Bovendien krijgt dit karakter nog eens extra vorm, doordat, aldus Duurtje Westerneng, “op geen enkele wijze contact is gezocht met de bestaande zusterkring van de Nederlands-hervormde kerk”. Zij heeft er dan ook geen moment aan gedacht om haar lidmaatschap van die kerk op te zeggen. En, al zou ze eraan gedacht hebben, dan zou ze het niet hebben gedaan: “Mijn ouders hadden mij om een of andere reden Nederlands-hervormd gedoopt. …… Dus ik wilde beslist niet overstappen” Elk jaar, in oktober, organiseerde de kring in de Vermaning een bazaar, waarop eigen gemaakte handwerken werden verkocht 3). Daarnaast waren er allerlei aardigheden. Zo was er, aldus Annie Jonkmans, “het laken”. …… “Op dat laken lagen allerlei kleinigheden die verbonden waren met een lotnummer. Als iemand een lootje had gekocht kon hij kijken op ‘het laken’ welk snuisterijtje hij had gekocht. Kortom, een loterij zonder nieten, je had altijd een prijs.” Voorts kon men er sjoelbakken en was er een rad van fortuin. Een groot deel van de opbrengst vloeide in de kas van de Vermaning. Dat was nu eenmaal de traditie; de kring kwam tenslotte uit de doops-
gezinde zusterkring voort. Een klein deel vloeide in de kas van de kring voor het betalen van allerlei onkosten. …….. “We hadden niet zoveel op met geld. Zo betaalden we onze jaarlijkse dagje uit uit eigen zak. Bovendien de Vermaning was inmiddels toch van alle Middeliërs?……” Dit dankzij de doopsgezinde zusterkring, die nauwelijks doopsgezind was. ◄● Rien Heukelom Met dank aan Duurtje Westerneng-Vroom en Annie Jonkmans-Plas
Noten 1) 2000. Groeneveld, F. (red). Een hart in de Zeevang: Fragmenten uit de geschiedenis (18991999) van de Doopsgezinde Vermaning in Middelie-Axwijk; uitg. Doopsgez. Gemeente Middelie, Middelie. 2) Zie ingelijst gedicht links naast de preekstoel in de Vermaning. 3) Eens hing er ook een tafelkleed op de bazaar te koop. Dit kleed was door Duurtje Westerneng met vier naalden gemaakt. Haar zuster kocht het. Deze gaf het door aan haar dochter en deze dochter woont nu in Canada. Ze heeft er een wegrestaurant en in dat wegrestaurant hangt nu dat tafelkleed.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @L@
T
egeltje van “Oud-Middelye”
uitgereikt aan René en Saskia Bibo. Woensdagavond 20 april laatsleden hield het Historisch Genootschap “Oud-Middelye” haar jaarvergadering in café Het Wapen van Middelie van de Dielof Ossebaar en Hanneke Breebaart te Middelie. De voorzitter kon ongeveer 50 personen welkom heten. Het huishoudelijke gedeelte leverde geen problemen op. De kascommissie had de boeken bij de penningmeester nagezien en déchargeerde het bestuur. N.a.v. de post ”reservering huisvesting” ging voorzitter in op de mogelijkheden en vooral de noodzakelijkheid van een eigen huisvesting. De hoop is gevestigd op de plannen om de doopsgezinde kerk meer geschikt te maken voor multifunctioneel gebruik, waar dan ook de historische vereniging een plekje in kan krijgen. De volgens rooster aftredende bestuursleden Mevrouw Gerry van der Wegen-Mulders en de heer Ron Batenburg werden bij acclamatie herkozen. In de rondvraag werd aandacht gevraagd voor oude panden en andere beeld bepalende objecten in de onze gemeente. De voorzitter gaf aan dat de Stichting Historisch Zeevang een initiatief heeft genomen om de gemeente er nadrukkelijker op te wijzen dat het cultuur historisch karakter zoveel mogelijk behouden dient te worden.
In aansluiting hierop ging de voorzitter over tot de uitreiking van de door het genootschap ingestelde “aanmoedigingsprijs”, een tegeltje met het wapen van Middelie uit de vrije hand gemaakt door het keramiek atelier van Jaqueline Schager. Dat mocht hij overhandigen aan René en Saskia Bibo die hun karakteristieke oude stolpboerderij de afgelopen jaren vanaf de grond opnieuw hebben opgebouwd wat geresulteerd heeft in een prachtig gerestaureerde stolp. Een mix van authentieke bouw met modern wooncomfort.
▲ René Bbo krijgt de “aanmoedigingsprijs” in de vorm van een tegeltje uitgereikt van voorz. Piet Laan.
Na de pauze werden er enige, van de Dorpsraad gekregen films vertoond en foto’s die de vereniging in de loop van de jaren heeft gekregen. Het werd een heel geanimeerde avond. ◄●
▲ De voorzitter gaat over tot uitreiking vh tegeltje. ► Boerderij van René en Saskia Bibo.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DC @
Z
”
UKS
MOET JE NOOIT UITSTELLEN” Interview op 7 februari 2005 thuis bij Pieter de Haan, geboren 13 februari 1920 te Middelie en overleden 14 augustus 2005.
basalt hier. Later was dat grind, dat was tenminste rond. En dan zachtjes lopen op hoop dat er iemand tegen het raam tikte dat ik een boodschap moest doen, dan ving ik weer een cent. Zo ook voor de vrouw van Jan Dobber dan moest ik altijd weer heen en terug, maar dan kreeg ik twee cent. En als er een kind geboren werd mocht ik rondzeggen, dan kreeg je bij ieder huis een cent. De laatste keer was voor de dochter van Jaap(Bark) van Chris. Dat ging zo, “de complimenten van Jaap en Chris Bark en dat er een dochter geboren is.” Wat voor werk deed je moeder dan? Mijn moeder ging te wassen bij Jan Reier Plas in de boerderij. Zijn vader woonde naast hem in dat huisje, daar is nu een puntdak op gekomen, eerst zat daar een gebroken kap op. Dat huisje staat tegenover de Doopsgezinde kerk.
▲Pieter de Haan.
Meerdere malen hadden wij, bestuursleden van Oud-Middelye, al tegen elkaar gezegd: “Pieter de Haan, die weet nog veel te vertellen over vroeger op ons dorp.” Ik kende hem alleen van gezicht, beetje nors leek hij, groette nooit. Henk de Vos kende hem nog wel van vroeger. Begin dit jaar hebben we toen een afspraak gemaakt en tot mijn verrassing bleek hij een spraakwaterval te zijn. “Ja”, zei hij zelf, “ons Haantjes ben praters!” We zouden nog een keer terug gaan, want hij wist nog veel bijnamen. Die bijnamen waren een gevolg van het feit dat veel dorpsbewoners dezelfde voor en/of achternaam hadden. Een les heeft hij ons geleerd. “Zuks moet je nooit uitstellen!” Wanneer en waar bent je geboren, Piet? Ik werd op 13 februari 1920 op Middelie 146, nu het Edammerdijkje nr. 15, in Middelie geboren. Nog geen jaar later overleed mijn vader Gerbrand de Haan. Mijn moeder Trijntje Dobber moest dus alleen de kost verdienen en haar gezin met vijf kinderen verzorgen.
Waren ze rijk, die Plassen? Hij was een soort wat je nu een sponsor noemt, Jan Reier. Die ouwe was een man van aanzien, was organist van de doopsgezinde kerk. De voorgevel van zijn huis was altijd keurig netjes, het staat er nu weer mooi bij, maar aan de achterkant vielen de planken van zijn huis. Voor het aanzicht leek het heel wat. De kinderen gingen altijd met vakantie van school, schoolreisje. We vroegen ons weleens af ….Afijn, dan zongen we en we eten niets dan de korstjes van Opa. Weet je nog Henk, dat wij achter op zijn land een concours van muziek hebben gehouden. Het hing vol met lampions. Al die muziekcorpsen kwamen naar Middelie in 1932 of 1933, ik was een jaar of twaalf. Mijn moeder stond in de stal aan de wastobbe en ik had natuurlijk geen geld voor een glaasje ranja en dus ging ik naar mijn moeder met Jan Keizer een glaasje water vragen. “Nou, gauw dan zei ze”. Ik was zo de stal weer uit, maar ik had wel een glaasje water gehad.
Kon je goed leren? Ik ben helemaal geen leertype. Maar ik had een keer een man tegenover me wonen, nog in het huisje van mijn moeder, die kon Frans, Duits en Engels weet je wel. Die zei: “weet je wat ik Dan waren jullie zeker niet rijk? nouweris zou willen?” Ik zei, “dat weet ik niet,” We hadden het vreselijk arm vroeger. Ik moest hij zat hier gewoon op een koppie met zijn om mijn klompen te sparen van mijn moeder vrouw en met mijn vrouw ook, hij zegt: door het gras lopen naar school toe, want er lag “Esperanto” Ik zeg, “dat is een mooie taal.” rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DD @
ik mocht graag rekenen. Tegenwoordig kennen ze geeneens meer uit hun hoofd rekenen. Ook niet van kantoor. Ik heb weleens bij Deen aan de caissières gevraagd, 85x85 bv. hoeveel is dat? Uit zijn hoofd rekende hij voor, 5x5=25, 25 opschrijven. Maar omdat 5+5 10 is, wordt die ene acht een 9, 9x8=72 de uitkomst is dus 7225!
▲ Het ledental van Esparantoclubs in Nederland daalt, maar er bestaat veel belangstelling voor onlinec-ursussen op internet. (NHD 27-08-2005) (merk op, het sterretje in de advertentie, red. )
Hij zegt, “weet je dat dan.” En ik zeg, “Ja, dat vind ik wel een mooie taal, en ik denk ook nog wel eens effies in die taal.” En Piet Pranger van Hobrede, die heeft het ook gedaan samen met mij dus ik zeg tegen die buurman: “Dat ik zeventien was heb ik examen gedaan en dat ik zevenendertig was heb ik het weer gedaan, toen woonde ik in Edam.” Nogmaals ik ben helemaal geen leertype, maar dat Esperanto, dat mocht ik graag doen. Later hoorde ik het nogeens op de televisie, maar er zijn zoveel woorden uitgegaan en zoveel nieuwe woorden bijgekomen, ook door die computerbeweging. Als jij het nu zou leren, kan ik met jou niet praten. Een taal leeft hè”.
Wat heb je voor werk gedaan? Nou, ik heb in de melkfabriek gewerkt, ik zat in de kaasmakerij. Ik ben gediplomeerd melkcontroleur en gediplomeerd kaasmaker. Maar om nou te zeggen waar ik die diploma’s heb. Weet je nog Henk, dat we die ketels schoonmaakte. Ik erin en jij eronder. Die kanalen moesten toch schoon. Na een kwartier, twintig minuten moest ik eruit want het was veel te heet. Met Jan de Groot. De Boer, de directeur, gaf iedereen vijf gulden. Maar ik heb er niet zo lang gewerkt, een jaar of acht. Ik was lid van de bond en we gingen naar Leeuwarden voor de bondsvergadering, Feenstra ging ook mee, die was voorzitter van onze afdeling. Daar werd besloten dat we niet meer dan 85 overuren per jaar mochten maken zonder uitbetaling. Toen ik die uren bijna volgemaakt had zei ik,” om 4 uur zijn mijn overuren op” en omdat niemand wat zei, ging ik om vier uur naar huis. Mijn moeder zei nog, “ wat ben je vroeg thuis.” Ik ben nu nog georganiseerd bij de invalidenbond. Ik heb nog de speldjes van 25 en 40 jaar lidmaatschap bij de FNV en een van 10 jaar van de ANIB, de Algemene Nederlandse Invaliden Bond. Toen ging ik naar Jan Kunst in Edam, daar werd houten speelgoed gemaakt . Ik moest toch werk hebben. Later heb ik nog bij Fokker in de metaal gewerkt. Ik heb ook jaren de krant rondgebracht, mijn vrouw en kinderen ook. Met Nieuwjaar wilde mijn vrouw geen kaartje in de krant doen. Niet omdat we de mensen geen gelukkig nieuwjaar wensten.” Nee, we waren gewoon geen bedelaars.”
Ik heb ook een jaar of zeven, acht op een tekenschool gelopen, daar was ene meneer Bander, die gaf lijntekenen en volgde ook die cursus Esperanto net als ik. Hij wilde een reisje door Europa maken en vroeg zich af, als hij nu deed alsof hij alleen maar Esperanto sprak, of hij dat dan zou halen. In die tijd gaf men dat aan met een groen sterretje op je rug. Die leraar zei,” zover zijn jullie, dat kun je nù gerust doen.” Later hoorde ik van de conducteur van de tram die toen nog reed, dat toen hij hem vroeg “ga je naar Amsterdam?” dat hij op zijn sterretje wees, waarop deze de wagenbestuurder haalde en dat hij toen in het Esperanto zei, dat hij naar Was je gelovig? Amsterdam wilde. Hij heeft een hele wereldreis Ik ben hartstochtelijk niet gelovige. Wat niet door Europa gemaakt, met zijn vrouw en met geweest is, kan je nooit vinden. Je kan geen Esperanto. Hij is een jaar of drie weggeweest. dubbeltje vinden, dat nooit verloren is. Ze Nu hoor je er niet zoveel meer over. Ik zeg moeten bij mij met geloof niet beginnen van ik weleens: ”nou heb ik twee keer Esperanto weet het zeker. Je gelooft het toch! Geloven is gedaan, twee keer examen gedaan, ik wou dat ik wat anders dan zeker weten. Ik ben wel één keer engels geleerd had.” Ik heb geen Hervormd aangenomen, voor mijn moeder. talenknobbel, ik moet er erg voor blokken, maar rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DE @
Maar je zal de pastoors nog in huis krijgen, waarmee ik over het geloof gepraat heb. Een vertelde mij over het eerste geloof waar wij van in de geschriften wat kunnen vinden. Wat wij zien ’s-avonds de lucht, dat is de koepel van de hemel. Sterren - ze wisten niets van dat - waren gaatjes erin, door die gaatjes kon je het eeuwige licht zien. Zo was het allereerste geloof. Ik praatte veel met dominee Thesing en niet alleen met dominee Thesing ook met dominee Leidstra, die was doopsgezind. Ik kon er goed mee praten. Thesing is nogeens uitgemaakt voor Ketter door de Hervormde Synode. Amsterdammers kwamen naar Middelie om hem te horen preken, ze stonden soms zelfs buiten en waarom. Hij zei van alles ook over de Duitsers en die luisterden ook. Hij hield meer een lezing, geen preek. Hij was super bij de tijd. Mijn kerk is afgebroken, dat vind ik toch wel jammer. Er is toen nog geld opgehaald voor het behoud maar het is niet gelukt. Ik had die haan van de toren, nog willen hebben, want zo heet ik, maar die was al verkocht, voor een daalder aan de voddenboer.
Maar er was wel een grote sociale controle en men hielp elkaar ook meer dan nu. Als er iemand overleed, werd die ook door buren gewassen en afgelegd, dat was niet altijd even prettig zeker niet als zo iemand geen natuurlijke dood gestorven was. Weet je nog meer verhalen, over de oorlog en de bevrijdingsfeesten. “Ik werkte toen in de melkfabriek en er was boter verdwenen, men had geen idee hoe dat kon. Ik weet dat er iemand drie keer per dag roomboter in een lucifersdoosje deed en dat mee naar huis nam. Het leek niet veel, maar het was wel een kilo in de week.” En de bevrijding! Er is nergens zo’n feest geweest als hier. Ik weet dat er ontzettend veel geld opgehaald is. Verskrikkelik!! Men gaf bijv. niet een paar briefjes van 25, nee dat was tweedriehonderd gulden meteen. De vrijwillige brandweer van Edam was uitgenodigd. Ze kwamen met een oude brandspuit en een man of dertien en werden in de bocht naar het Edammerdijkje aangehouden door een buurman van mij. Die vroeg of ze wijn meegenomen hadden, want bier was er wel genoeg. Er stond een grote tank op de Kroes, achter café Ossebaar. Later hebben andere dorpen dat proberen na te doen, maar dat is ze nooit gelukt.
Wat weet je nog te vertellen van Middelie en zijn bewoners. Middelie is een apart dorp, altijd geweest. Middelie is ook anders dan Kwadijk en Warder. Het is het hart van de Zeevang. Oosthuizen is geen Zeevangsdorp, het ligt aan de andere kant, op de dijk van de Zeevang en was vroeger voor de rijken. Als er nu wat te doen is, is het altijd in Oosthuizen. Maar het hoofddorp was altijd Middelie. Het was een vredelievend dorp, dat vonden de Duitsers ook. Want, zal ik je vertellen, mijn vriend Jan Keizer is in Zaandam per ongeluk doodgeschoten door een verdwaalde kogel, tijdens de rellen van de Februaristaking. Ik wilde natuurlijk naar de begrafenis, maar er mocht geen mens bij. Ze waren bang voor onlusten. Ik stond bij de melkfabriek. Later boden de Duitsers hun verontschuldigingen aan. Middelie was zo’n ▲ Edammerdijkje, links het huis van P. de Haan. vredelievend dorp, als ze dat geweten hadden, had iedereen er wel bij mogen zijn. Herinner je je nog bewoners van het Weet je, ze zeggen weleens een taal leeft, maar Edammerdijkje. een dorp ook. Net als nu waren er mensen die Vroeger met mijn moeder woonde ik aan de geen kinderen konden krijgen. Je had toen die overkant op nr. 15. Op de plek waar nu de apparatuur niet van tegenwoordig. Wilde je toch familie Schilder woont, op nummer 28, stond kinderen, dan moest je het een andere man een grote boerderij met dubbele bewoning. In vragen. Ik weet ervan, maar er werd niet over de ene helft woonde een broer van mijn moeder, gesproken. Burenhulp noemden sommigen dat. Piet Dobber met Trijntje Beunder en in de rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DF @
andere helft Kees Beunder met Ma Dobber een zus van mijn moeder, kruisfamilie zogezegd. Daarnaast had je een werkmanshuisje, daar woonde Jan Jonkers. Je had de weduwe Plas, Wum met een winkeltje in grutterswaren, daar moest ik altijd een pot stroop voor mijn moeder halen. Dan had je Sijmen Franke met Trijntje Bloothoofd en Piet Pranger de olieboer. Siem de Boer, de zoon van Willem de Boer en Aafje Potgieter, hij ving altijd vlinders en prikte ze dan op zo’n bord. Weet je nog veel bijnamen Piet. Ja zeker wel. Die broer van mijn moeder, Piet was zwarte Piet Dobber. Jaap(Bark) van Chris omdat er veel meer Barken waren. Je had Ouwe Jan Reier en Jan Reier(Plas) veel Plassen dus. Je had Jan(Laan) van Jaantje, Jan(Laan) van Liessie van de brandstoffenhandelaar. Je had bv. Dikke Dirk(Bark) en Dikke Dirk de bonenstronk, die lustte ontzettend graag grote bonen. Je had Jan van Hein (Hooijberg). Ik ken nog een versje dat wij vroeger zongen, dat ging zo: Jan van Hein kocht een konijn, Geertje keek hem onder zijn steertje, Ze wist niet hoe het kwam, Maar het was een ram. Toen werd ze al woester en woester, Maar daarom werd het geen voester.
▲Mia Uittethuis ? en Trijntje Dobber.
◄Pieter de Haan voor zijn huis.
O
ver toevalligheid gesproken.
Nog eens lezend in het voorlaatst verschenen blad “de Post” las ik het stukje van Piet Laan over de van Rob van ‘t Veer gekregen rekeningboekjes. Zijn grootvader, Jan Vels, had Als kind had je totaal geen erg in al die dus een schildersbedrijf in ons dorp. Ik las dat bijnamen. Rob’s moeder, Dorothea Vels (dochter van Jan Zo hoorden we op één middag een heleboel en Vels en Antje Petiet) in 1908 in Middelie was sprak Henk af nog eens langs te komen, om al geboren. Het gezin verhuisde in 1915 naar die bijnamen eens op te schrijven. Maar je ziet Krommenie. Ik wist dat Sijbrecht Vels en Pieter had gelijk: zuks moet je nooit uitstellen. Lambertus Kalf de ouders waren van mijn grootmoeder Dorothea Kalf, (geb.1886). Ik heb Pieter de Haan overleed in de nacht van 14 me altijd al afgevraagd waar de naam augustus 2005 jl. ◄● “Dorothea” vandaan kwam, waar ik dus zelf ook naar vernoemd ben. Het hield me zo bezig, Henk de Vos, dat ik dacht; met die van ’t Veer wil ik wel eens Gerry van der Wegen - Mulders. rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DG @
APOLLO DUMPSTORE
MR A.P. BAKKER
Notaris Camping en Outdoor artikelen.
Zeevangsdijkje 4, 1471 EA Kwadijk Telefoon 0299-621371 Fax 0299-621552
Raadhuisstraat 8, 1474 HE Oosthuizen Telefoon 0299-401351 Fax 0299-403654 E-mail: notaris@bakker.oosthuizen.knb.nl
AUTOMOBIELBEDRIJF H.J. LANGE Gespecialiseerd in Volvo
VAN OVERBEEK MAKELAARS & TAXATEURS
Onderhoud, verkoop en inkoop van nieuwe en gebruikte auto's,
Voor optimale behartiging in onroerend goed
Middelie 119-120, 1472 GV Middelie Telefoon 0299-621318 Fax 0299-621671 E-mail: info@hjlange.nl Internet: www.hjlange.nl
Kleine Kerkstraat 4, 1135 AT Edam Telefoon: 0299-373040 Fax 0299-373060 E-mail: edamvolendam@vanoverbeek.nl Internet : www.vanoverbeek.nl
F. VAN DE ZEE
HENNEPHOF ZEEVANG Bestatingsbedrijf
Verkoop en reparatie van Audio en Video. Phillips - Sony - Aristona - Grundig
Tevens verkoop van oude gebakken bestratingsmaterialen, zand en grond.
Snelle service, mogelijkheid tot plaatsing van een ruil-TV
Bezorging mogelijk.
Middelie 65, 1472 GS Middelie Telefoon 0299-621735
Beetsdijkje 3, 1474 HP Oosthuizen Telefoon 0299-403985 Gsm 06-5331 22 38
DIERENARTSENPRAKTIJK VEO
ONDERLINGE VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ “ZEEVANG”
Sluisweg 3, 1474 HL Oosthuizen Telefoon 0299-401370
De Maatschappij met het “bekende gezicht”
Dukaton 15, 1132 RA Volendam Telefoon 0299-366709 Internet: www.dapveo.nl E-mail: veo@dapveo.nl
Raadhuisstraat 12, 1474 HG Oosthuizen Telefoon 0299-401578 Fax 0299-401551 E-mail: info@onderlingezeevang.nl
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DH @
BERGHROOS
HOTEL 'T WAPEN VAN MIDDELIE
Bloemen en planten.
Feest – Cafè- Pension.
Wormerplein 116, 1442 CE Purmerend Telefoon 0299-421983
Brink 1, 1472 GB Middelie Telefoon 0299-621376 Fax 0299-623530 E-mail: wvmiddelie@hetnet.nl Internet: www.amsterdam-around.nl
RAB OBA N K PU RM ERE ND E. O. Rabobank Purmerend en Omstreken
FIRMA LAAN
Uw wiel- en bandenservice in de landbouw Persoonlijk en Deskundig Robert Laan mobiel 06 – 536 251 28 Wielingenstraat 2, 1441 ZR Purmerend Raadhuisstraat 1, 1474 HE Oosthuizen Telefoon 0299-418518 Fax 0299-418618 E-mail: directie@purmerend.rabobank.nl
Molenweg 2, 1473 BG Warder Telefoon 0299 - 373219 Fax 0299 - 371716 E-mail: wslaan@xs4all.nl
VROOM FUNDERINGSTECHNIEKEN
P. KOOPMANS & ZN. MACHINEVERHUUR WARDER
Toonaangevend en innovatief.
Sluisweg 1, 1474 HL Oosthuizen Telefoon 0299-409500 Fax 0299- 409555 E-mail: info@vroom.nl Internet: www.vroom.nl
Molenweg 1, 1473 Warder (post Purmerend) Telefoon 0299 – 372152 Fax 0299 - 373658 Mobiele nummers:
R. BIBO BOUWBEDRIJF
SLAGERIJ J. JONKER
Voor al uw timmerwerk en ver- en nieuwbouw.
Lekker Vlees
Middelie 23, 1472 GP Middelie Telefoon 0299-621524
Piet 06-5321 36 70 Peter 06-5321 84 01 Cor 06-2299 46 13
Aldi in ‘t Kruis Jan Glijnisweg 55, 1703 RK Heerhugowaard Telefoon 072-5743993
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DI @
TERRA KERAMIEK ATELIER
GUUST OUTDOOR
EN
TRAVEL
Jaqueline Schager Alles in huis om uw reis compleet te maken! Workshops-Servies-Vloertegels
Middelie 39, 1472 GP Middelie Telefoon 0299-621903 E-mail: terra@terrakeramiek.nl
Westerstraat 6, 1441 AS Purmerend Telefoon 0299-423281 E-mail: shop@guust.nl Internet: www.guust.nl
HAVIK BV BOUW- EN HANDELSONDERNEMING
HIER KAN UW ADVERTENTIE STAAN
Hout- en plaatmaterialenhandel
Heeft u interesse, om hier een advertentie te plaatsen en ons daarmee te steunen?
Fortweg 3, 1471 EB Middelie Telefoon 0299-621617 Fax 0299-621581 E-mail: chiel.mhavik.nl Internet: www.mhavik.nl
Neem contact op met het bestuur.
RECLAME. NOTEER MIJ Zoals eerder al is opgemerkt doen wij ons uiterste best om de doelstelling van onze vereniging zoveel mogelijk te verwezenlijken. Daarbij hoort o.a. het zo goed mogelijk verzorgen van ons verenigingsblad “de Post”. Daarnaast hebben wij nog veel noodzakelijke wensen. Daarom hebben wij besloten om naamsbekendheid/reclame uitingen in ons blad op te nemen; de eerste pagina’s hiervan vindt u in het midden van ons blad. Wij brengen hierbij de bedrijven en organisaties dank voor hun ideële, medewerking. Het is natuurlijk heel goed mogelijk dat er meerdere personen, bedrijven en organisaties zijn die dergelijke uitingen in ons blad willen plaatsen. Dat kan voor het kleine bedrag van € 25,= per jaar. Neem daarvoor even contact op met Ron Batenburg of een ander bestuurslid. Zie ook onze website www.oud-middelye.tk Het is voor ons een welkome steun in de rug
0 Als nieuw lid voor € 12,50 per jaar. 0
Als donateur voor €
per jaar.
0
Voor een advertentie € 25,= per jaar.
0
Wijzig mijn adres als onderstaand.
0
Voor ___________________________
Naam
: ___________________________
Adres
: ___________________________
Pc/Plaats: ___________________________ E-mail:
___________________________
Handtekening:
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DJ @
COÖPERATIEVE ZUIVELONDERNEMING CONO B.A.
De Kaasmakers van Beemsterkaas
Rijperweg 20, 1464 MB Westbeemster Telefoon 0299-689200 Fax 0299-689250 Internet: www.cono.nl
BOUWBEDRIJF JANSSENS "EDAM B.V." Gespecialiseerd in aanbouw.
Axwijk 8, 1472 GA Middelie Telefoon 0299-350276 Fax.0299-350565 E-mail: bouwbedrijf.janssens@planet.nl
HONDENUITLAATSERVICE “DE ROEDEL”
Voor het uitlaten van uw hond(en) op regelmatige basis of incidenteel bij ruimte. Vraag naar de voorwaarden. Stremselstraat 44, 1445 MC Purmerend. Telefoon 0299-643569 Fax 0299 476969 Internet http://www.de-roedel.nl
DRUKKERIJ VAN DER MOLEN B.V. Handels- en Familiedrukwerk. Specialist in het drukken van etiketten op rollen. Ambachtsweg 6, 1474 HW Oosthuizen Telefoon 0299-402720 Fax 0299-402360 E-mail: vdmolen@xs4all.nl Internet: www.drukkerijvandermolen.nl
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DK @
in contact komen, misschien is het wel een ver familielid. Piet Laan kon mij aan het telefoonnummer helpen. En zo zat Rob van ’t Veer en zijn vrouw op een mooie zomermiddag bij mij aan de thee. Met voor ons op tafel veel foto’s en….het was een feest van herkenning! Sommige foto’s had ik ook in een familiealbum of waren nog bij mijn moeder en zo langzamerhand viel het kwartje. Mijn grootmoeder, Dorothea Kalf, die op Neck geboren is, en Rob’s moeder, Dorothea Vels, moesten allebei opa en opoe zeggen tegen Remmert Vels en…..Dorothea Mooy. Dit stel woonde aan de Akswijk en had vier kinderen: Sijbrecht, Trijntje, Aagje en Jan. Zo kwam mijn grootmoeder dus vaak bij haar grootouders, vooral met Middelier kermis. Later werkte zij op het dorp in de huishouding en ontmoette zo ook haar latere echtgenoot, Klaas Vroom. Zo zie je maar waar een klein stukje in een, m.n. historisch blad, toe kan leiden. Ik vind het zo leuk dat ik deze ervaring graag in “de Post” wil vertellen. Bedankt Rob dat je toevallig in Middelie kwam en via een praatje in contact kwam met ons Historisch Genootschap. Dora Muts - Westerneng. ◄●
Velen hebben de tentoonstelling bezocht waarbij opviel dat iedere leeftijdscategorie daar weer met andere ogen naar heeft gekeken. M.n. bij de ouderen riep het zien van deze spulletjes herinneringen op die weer aanleiding gaven tot vaak heel individuele ▼ ►Overzicht tentoonstelling in de kerk. verhalen van belevenissen. Het geheel had een fraaie omlijsting gekregen door de tekeningen van de leerlingen van de groepen vier t/m acht van de openbare lagere school in Middelie. Aan de hand van verstrekte gegevens en door hen zelf gehouden interviews hadden m.n. de hoogste groepen fraaie werkstukken gemaakt. Hiermee is één van onze doelstellingen voor dit project zeker als geslaagd te noemen n.l. vooral de jeugd op een zichtbare manier met deze donkere periode te laten kennismaken. De op papier gezette intevieuws zijn aan onze vereniging geschonken. M.n. op 5 mei, Hemelvaartsdag, mochten wij ons in een grote belangstelling verheugen omdat er een door de gezamelijke dooopsgezinde gemeenten een fietstocht was georganiseerd erslag tentoonstelling. waarbij ook Middelie als pleisterplaats was Op 5 mei 2005 heeft onze vereniging een gekozen. Dat leverde zo’n 250 extra bezoekers tentoonstelling gehouden met als thema: “60 op, die ook met veel belangstelling de jaar na de bevrijding “. In de doopsgezinde kerk tentoonstelling bekeken hebben. waren een aan- tal gebruiks- voorwerpen te zien Ook de in dit kader gehouden fiets/puzzeltocht die typisch waren voor de periode 1940-1945. is goed verlopen. Hier waren een aantal vragen Ook foto’s, kranten en documenten uit die tijd aan verbonden , betrekking hebbende op de ten van onderdrukking en gebrek waren te zien. toonstelling ,de opstelling in het watergemaal en rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ DL @
V
de tentoonstelling in het clubgebouw van OudQuadyck.. De winnares van de puzzeltocht is na loting geworden Mevr. C. Blekemolen uit Middelie; zij mocht een museumkatalogus ontvangen. De schoolkinderen van zowel Middelie als die van Kwadijk hebben op een andere dag aan deze aktiviteit deel genomen. Dit geheel was n.l. opgezet in samenwerking met onze zustervereniging Oud-Quadyck Allen die aan deze aktiviteiten hebben meegeholpen willen wij van harte bedanken; m.n. de betreffende leerkrachten van de scholen en de mensen van het watergemaal. Het verheugd ons als organiserend bestuur dat wij zo veel waardering mochten ontvangen. ◄●
H
et huis van
Mevrouw T. Hennephof-Kwadijk.
interesse heb ik zeker, dat is mij met de paplepel ingegeven. De museumwoning van mijn neef is namelijk het geboortehuis van mijn vader. Het huis dateert van 1656. Na het overlijden van mijn grootmoeder werd mijn vader eigenaar van, zoals wij het altijd noemden: het ouwe huis. Hij restaureerde het helemaal in z’n vrije tijd. Vanaf 1974 tot eind 2000 hebben mijn ouders het huis met veel liefde bewoond. Zij hebben dus lang in het oudste huis van Jisp gewoond. Piet en ook ik zelf, waren van mening dat het huis waar ik in woon (Middelie 110), waarschijnlijk wel één van de oudste huizen van Middelie kan zijn, gezien de bouwtrant. Hij had nog een paar argumenten voor deze veronderstelling. Een oude foto en de oudste kadastrale kaart waarop dit pand als een boerderij is ingetekend. Een boerderij met een voorhuis, hetzelfde type als indertijd aan het Vermaninglaantje, achter de doopsgezinde kerk, heeft gestaan en beschreven is in de Post 6e jaargang nr. 2 (oktober 2003). Wij hebben zelf ook altijd gedacht dat er vroeger iets achter het huis heeft gestaan. ◄ Het huis van mevr. T. Hennephof
Middelie 110 anno 2005 en fotoinzet ▼ Het huis zoals het was in ca 1936.
Het zal half februari van dit jaar zijn geweest, toen onze voorzitter Piet Laan bij mij langs kwam. Hij vroeg me of ik iets voor onze vereniging wilde doen. O.a. door het bezoek dat het bestuur van het Historisch Genootschap had Wij hadden een geanimeerd gesprek. Er bleken gebracht aan de museum woning van mijn neef meerdere raakvlakken. Naast de belangstelling Klaas Kwadijk in Jisp, was hij op het idee voor historie, was er het feit dat we beiden uit gekomen dat er ook bij mij misschien wel een doopsgezind nest kwamen, wat de nodige voldoende cultuur historische interesse was, om stof tot praten opleverde. Ook waren zijn en “ja” te zeggen op zijn vraag. Cultuur historische rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EC @
mijn vader nauw betrokken bij de totstandkoming van het, van oorsprong doopsgezinde verzorgingshuis “de Tien Gemeenten” in Purmerend. Ons gesprek leidde ertoe dat wij een afspraak met Gerry van der Wegen – Mulders zouden maken, om eens in het Waterlands Archief te kijken of de kadastrale leggers ons iets meer zouden kunnen zeggen over de historie van dit huis. Dat is gebeurd en we konden na veel speurwerk een aantal gegevens noteren die in een hierop aansluitend artikel besproken worden. Ik vind het fijn dat onze voorzitter het initiatief genomen heeft om de historie van ons huis te onderzoeken. Zelf was ik dit al een hele tijd van plan maar het kwam er niet van. Gelukkig dat er dan iemand is die het voortouw neemt. De hulp van ons bestuurslid Gerry van der Wegen was ook onmisbaar en zo hebben we toch een stukje van de historie van Middelie vast kunnen leggen. ◄● Trienke Hennephof- Kwadijk.
K
adastrale gegevens van Middelie 110
Kadaster, sectie B, nr. 34. Noch de oude treur-es noch de traditionele linden bomen voor de voorgevel zullen kunnen zeggen wanneer het huis nu bekend met huisnummer 110, gebouwd is. Bij de eerste vastlegging van landerijen en gebouwen in het kadaster, begonnen in 1830 en weergevend de situatie van 1820, komt het pand al voor. Het wordt dan omschreven als landmanshuis (= boerderij) en erf en staat op de kaart Middelie, sectie B, nr. 34. Het behoort toe aan Cornelis Hooijberg. Hij heeft in
eigendom in sectie B de nummers 31 t/m 36. Alle nummers worden omgeven door sloten, dus ook het pand is van de weg gescheiden door een sloot. In 1856 worden alle nummers verkocht aan Willem Wzn. Tuijn die op zijn beurt in 1880 de nummers 31 t/m 34 verkoopt aan Klaas Corneliszn. Vink. Misschien aardig om te vermelden dat het gemeentelijke speeltuintje (Het Weidje) voor de kinderen gelegen is op het voorste gedeelte van nr. 31 en dat de huidige ijsbaan ligt op het overige deel van nr. 31 en op nr. 33, de sloot die er tussen was, is dicht gemaakt. Ook nr. 35 aangeduid als “rietland”, een lange strook langs de hele lengte van de sloot die tussen de ijsbaan en de woonwijk loopt, en nr. 36 hebben een heel andere bestemming gekregen. Oudere inwoners van Middelie zullen zich nog wel kunnen herinneren dat hierop de boerderij van Cees Leegwater stond. Die boerderij is hoogstwaarschijnlijk gebouwd door genoemde Willem Wzn. Tuijn nadat hij het land had gekocht van Cornelis Hooijberg want op de oudste kadastrale kaart komt deze boerderij nog niet voor. De voorganger hierop was Jan Tuijn, vandaar. Hierop zijn nu de huizen van de “Vogelbuurt” gebouwd. Nu terug naar nr. 34. Verbouwingen. De nieuwe eigenaar ziet het wel zitten want er wordt dan tevens gesproken over nieuw– en verbouw; wat er precies verandert wordt niet duidelijk. Ook wordt het erf vergroot; er wordt dan tenminste in de registers geschreven over Kadasterkaartje
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ ED @
“stichting en scheiding” van de kadastrale nummers 32 en 34 onderling en het erf is dan ruim 24 are groot. Het pand blijft lang in bezit van de familie Vink. Over een verandering in de tenaamstelling wordt in het kadaster niets vermeld maar bij de verkoping in 1935 is opdrachtgeefster de weduwe Cornelis Klaaszn. Vink, zijnde Trijntje Jansd. Vink; dat was dus Vink - Vink. De boerderij is dus overgegaan van vader op zoon. Het bevolkingsregister in het Waterlands Archief te Purmerend geeft aan dat Cornelis Klaaszn. Vink, geboren 1 mei 1850 gehuwd is met Trijntje Jansd. Vink. Geboren 27 mei 1852. Zij krijgen één dochter Maartje, geboren 12 maart 1879 die echter op 21 april 1900 al sterft. De reden wordt niet genoemd maar in de Purmerender Courant van 20 april 1905 wordt aangekondigd dat notaris A. H. Cramer te Edam ten verzoeke van Cornelis Kzn. Vink, publiek a contant zal verkoopen de gehele veestapel, o.a. bestaande uit 17 melk- en kalfkoeien en verder de gehele boeren inventaris. Misschien hadden zij genoeg verdiend of de lust, als kinderloos echtpaar, was verdwenen. Cornelis sterft op 19 april 1920. In 1925 is er sprake van “sloping en aanbouw” (zie foto) en verrassend genoeg is daar ook nog een tekening van in het archief.
De weduwe Vink laat het stalgedeelte er af slopen en maakt het voorhuis 3 meter langer en het huis krijgt dan de vorm die het nu nog heeft. Uit informatie van Jac. Worp is gebleken dat zijn grootvader Meindert Worp in 1935 heel graag het huis en het bij behorend land wilde kopen. Deze woonde en boerde in de boerderij waar nu de familie Jb. Houtman woont (Middelie 105.) De vraagprijs was Fl. 1000, -. Hij had het geld niet en kon het ook niet lenen; het was toen midden in de crisistijd. Noodgedwongen kocht hij het toen samen met Jan Blakborn. In 1940 komt het huis en erf helemaal op naam te staan van Jan Willemsz. Blakborn. De familie Blakborn - Jofriet heeft daar gewoond tot de verkoop in 1974 aan de familie Storm van Leeuwen. Deze droeg het twee jaar later aan de familie Hennephof over. Piet Laan
◄●
H
oe wij hier kwamen.
Een vriend maakte ons attent op het pand Middelie 110, dat te koop stond. Volgens hem was dit huis echt iets voor ons. Wij hadden helemaal geen plannen om te verhuizen want wij waren net klaar met de verbouwing van ons huis in Edam. Hij maakte ons toch nieuwsgierig en op zijn aandringen maakten wij een afspraak met de familie Storm van Leeuwen om het huis te bekijken. Het bleek dat deze het fundament had gelegd om het huis in zijn oorspronkelijke vorm te behouden. Zoals vroeger vaker het geval was, is er onder dit huis ook niet geheid, en hij had hierin voorzien door onder het hele huis een betonnen bak te storten. Het was winter, er lag een klein laagje sneeuw. Precies genoeg om verliefd te worden op de landelijke omgeving, het grote erf en het oude huis met uitzicht tot Hobrede en nog verder. Dit was liefde op het eerste gezicht. De mensen die nog een optie hadden op het pand kochten uiteindelijk ons huis in Edam en wij kochten het huis in Middelie. Op 1 april 1976 verhuisden mijn man Gijs, en onze kinderen Joop (geboren 1973), Aldert (geboren 1975) en ik naar Middelie 110. Wij voelden ons meteen thuis. In 1977 werd ons dochtertje Fietje geboren;
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EE @
ons gezin was compleet. Wij gingen een drukke maar gelukkige tijd tegemoet.
▲ Schilderij van Middelie 110.
Inpandige aanpassing. De fundering was dan wel in orde, maar verder was er aan het huis nog heel veel te doen. Zowel binnen als buiten en het heeft dan ook heel wat jaren in beslag genomen voordat alles klaar was. We wilden vooral restaureren en niet renoveren. Dit betekende dat we op zoek moesten naar oude materialen en naar mensen die nog met de oude materialen kunnen werken en hun ambacht verstaan. Een aantal goede vakmensen hebben
aan ons huis gewerkt. Eén van hen is Dirk Lof. Hij heeft vaak bij ons getimmerd en is gelukkig nog steeds bereid om reparatiewerk te doen. Voor Dirk heeft dit huis ook iets speciaals. Hij kwam vroeger al in dit huis toen Ome Jan Blakborn en tante Trien er woonden. Piet vertelde mij dat hij in zijn jongensjaren ook vaak met Dirk meeging. Het valt hem op dat het er nu toch anders uitziet dan hij zich kan herinneren. Hij vindt het nu meer een sfeer hebben alsof je in een museum bent. Over de bouw van dit huis is indertijd goed nagedacht. De situering is perfect. De lange brede gang bevindt zich aan de noordkant van het huis. Alleen vroeg in de ochtend kan de zon via het bovenlicht van de voordeur in de gang schijnen. Dit is dan heel mooi. De voorkamer aan de oostkant, met de oude lindebomen voor de twee ramen is authentiek, net als in de gang, de achter kamer en de keuken, is er een houten betimmering. Ook is er een lambrisering, een bedstede en een open vuur. Tussen de buiten gevel en de betimmering zitten nog de originele lui ken, ▼ Voorkamer met de oude lindenbomen.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EF @
▲ Bedstee in de voorkamer met aan de wand prachtige oude merklappen.
▲ ◄ Zuidgevel met hossie.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EG @
De achterkamer is op het zuiden en grenst weer aan de keuken. Niet voor niets wordt er dus hier het meest geleefd. Ook in deze kamer is een open vuur en is gemaakt in een schouw met witte tegels. Aan beide kanten van de schouw bestaat de betimmering uit wagenschot; dit zijn tamelijk brede, eikenhouten delen. Het hoge plafond met balken is donkerblauw geschilderd, ver is ook deze kamer oker geschilderd. De vloer van de voor- en achterkamer is gemaakt van oude grenen delen van 38 cm. breed.
▲ Schouw in de voorkamer met tegeltableau.
waarmee de ramen aan de binnenkant kunnen worden geblindeerd. De voorkamer is okergeel geschilderd.
▲ Doorgang naar de voorkamer.
▲ Achterkamer op het zuiden.
▲ Achterzijde met keukenraam.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EH @
Aan de achterkant van het huis, op het westen, is de keuken. Over de plek van het aanrecht hoefden we niet lang na te denken. “Van achter mijn aanrecht kijk ik prachtig uit en heb ik al heel vaak de zon zien ondergaan. De keuken en het hosje (op z’n Middelies hossie of klompenhok) zijn blauw geschilderd. De kleur blauw werd vroeger veel toegepast omdat het de vliegen en muggen afschrikt. De keukenvloer is gemaakt van oude plavuizen. In de keuken is ook een schouw betegeld met “oude witjes”.
huis veel stiller geworden. Toch woon ik hier nog steeds met veel plezier. Het is een plek om van te houden. ◄● Trienke Hennephof- Kwadijk.
G
ekregen van:
De vereniging “Oud Middelye” heeft de afgelopen tijd weer een aantal oude foto’s, materialen en (gebruiks-) voorwerpen mogen ontvangen van diverse mensen. Wij bedanken de schenkers van deze, voor ons waardevolle artikelen, dan ook met recht hartelijk. ● J. Wessels, Middelie: verslagen. Bond van Zuivelfabrieken in Noord-Holland. ● P. Steenman,Oosthuizen: een soldaten kist. ● Jb. Huiberts, Beemster: ,, en enkele documenten uit WO.2. ● Mevrouw G. Koster, Gieterveen: foto’s. ● Anjo Lof, Middelie: Foto’s en boekjes. ● Mevrouw v.d Goot, Bergen: documenten doopsgezinde kerk.. ● B. ten Hagen, Middelie: compleet brandweerpak (van zijn vader geweest). foto’s en verslagen streekverbetering 1960-1963. ● R. Heukelom, Amsterdam: foto’s van optocht 27 juni 1992. ◄●
U
it de “Kikkerkoerier” van mrt. 1980.
▲ Schouw in de keuken betegeld met “oude witjes”.
Alleen de badkamer aan het eind van de gang, dus op het noorden, is in 1987 nieuw gebouwd. Toen is ook de stenen muur van de noordgevel vervangen door een getrapte weeg. Ook de achtergevel en een klein deel van de zuidgevel zijn van hout en zwart geteerd. We wilden dat ons huis een origineel huis zou blijven. Toch dacht Gijs ook aan de toekomst. Hij wilde een comfortabele badkamer op de begane grond, weinig drempels, brede deuren en ruimte genoeg om beneden te kunnen slapen. Het moest een huis zijn waarin we ook oud zouden kunnen worden. Helaas heeft Gijs dit niet mogen meemaken. Vijf jaar geleden is hij overleden. Joop, Aldert en Fietje zijn uitgevlogen. Het is nu in en om het
Een brief van oud Middeliër P. Franke, geboren 31maart 1890. Hij woonde aan het Edammerdijkje en beschreef waar dat huis stond. “Eerst had je J. Hooijberg, de turfboer, (nu H. van Stokken); rechts had je Scheffener, dan kreeg je het huis op de garneel en daar woonde vroeger J. Klok, zoon van A. Klok, later Jeroen Franke en nu P. de Haan. Dan links van de weg, twee huizen verder, was mijn vaders huis. Waar P. Franke, zoon van wijlen Sijmen Franke, barbier/kapper, woonde is het huis waar nu Sietse Wagemakers woont. Zijn vader Piet Wagemakers kocht het indertijd voor 190 gulden. In het huis daarvoor woonde Klaas Vroom de visserman, nu Oudejans.” Klaas Vroom was de vader van Duurtje Westerneng - Vroom, de moeder van Dora Muts - Westerneng. (redactie) ◄●
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EI @
U
it het Fotoarchief.
▲Paulus zijn vrouw en de hulp voor de ingang van de winkel/cafe op de Brink, Opname uit +/- 1920,
▲Cafe “de Rustende Jager”, nu het Edammerdijkje 4 links op de achtergrond het cafe op de Brink.
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EJ @
Historisch Genootschap “Oud-Middelye” UITNODIGING Voor onze najaarsbijeenkomst Het Historisch Genootschap Oud-Middelye houdt haar najaars ledenbijeenkomst op: Donderdag 27 oktober 2005 a.s. in de doopsgezinde kerk, Middelie 79, te Middelie. Aanvang 20.00 uur. Verwachtte duur van de vergadering ± anderhalf uur. Aansluitend hebben wij ditmaal eens iets heel anders voor u in petto! Het wordt een voordracht verzorgd door Mevrouw Helen Gerretsen met muzikale omlijsting met als titel:
“Kikkertje lief” De voordracht is gebaseerd op bewaard gebleven brieven, geschreven in de eerste helft van de achttiende eeuw door Aagje Luijtsen aan haar man Hermanus Kikkert. Hij woonde op Texel, was stuurman in dienst van de VOC en soms wel meer dan een jaar van huis. Zij schreef sterke, levendige brieven die een diep voelende persoonlijkheid verraden. De brieven zijn uitgegeven in boekvorm door Perry Moree onder de titel “Kikkertje lief.” Bovendien geven zij een beeld van de leefomstandigheden in die tijd. In diezelfde periode telde Middelie en Akswijk ook veel zeevarenden, zodat er historisch gezien zeker raakvlakken zijn met de te presenteren voordracht. Verder is de titel, toevallig, natuurlijk ook leuk omdat Middeliërs als “kikkers” bekent staan. De entree voor leden is natuurlijk gratis. Ook niet leden zijn van harte welkom om deze cultureel getinte avond te bezoeken, tegen een entreeprijs van slechts € 2.Daarnaast laten wij de dit afgelopen halfjaar gekregen spullen zien, waaronder weer veel fraaie foto’s. Het beloofd een bijzondere avond te worden; wij hopen dan ook velen te mogen begroeten. Graag tot ziens, Bestuur “Oud-Middelye”. rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EK @
Nieuwsbrief 11 Stichting Historisch Zeevang
najaar 2005
Dit is de elfde Nieuwsbrief van het bestuur van de Stichting Historisch Zeevang. Met aandacht voor begraafplaatsen en voor onze woonomgeving. Deze nieuwsbrief wordt verspreid door de vier historische verenigingen in Beets, Oosthuizen, Middelie en Kwadijk.
Zwerven tussen de grafstenen Grafstenen in en buiten de kerken hebben ons veel te vertellen. Helaas worden de kerkhoven en begraafplaatsen steeds eerder geruimd en moeten historisch geïnteresseerden opschieten met het verzamelen van gegevens. Daarom heeft de Stichting Historisch Zeevang de werkgroep funeraire cultuur opgestart. Van elke historische vereniging in de Zeevang zit een vertegenwoordiger als actief lid in de werkgroep. Belangstellenden die mee willen helpen om vast te leggen wat er nog te vinden is, zijn van harte welkom. Beets >
Funeraire cultuur wat is dat? Alles wat met overlijden en begraven of cremeren te maken heeft valt onder het begrip funeraire cultuur. Margreet Lenstra heeft er onderzoek naar gedaan in combinatie met demografisch (bevolkings-) onderzoek. Zij geeft lezingen over hoe het vroeger toeging, toen een ‘aanzegger’ de droeve boodschap kwam brengen, een graf nog met de schop werd gedolven en allerlei gezegden en rituelen in gebruik waren waarvan we er sommige nog kennen en andere vergeten zijn. De lezingen bestrijken een groot deel van de Noord-Hollandse funeraire cultuur. Aanmelden De eerste bijeenkomst van de werkgroep Funeraire cultuur is in novem-ber 2005. Er staat dan in elk geval een (korte) presentatie op het programma over de Zeevangse kerkhoven en begraafplaatsen. Aanmelden bij Margreet Lenstra, secretaris Oudheidkundig Genoot-schap OudQuadyck, Stationsweg 16, 1471 CM Kwadijk. Tel. 0299-622056. E-mail: info@oud-quadyck.nl of mlenstra@lycos.nl. < Oosthuizen rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ EL @
Hoe mooi is ons dorp? Vindt u uw eigen huis mooi? Vindt u het huis of de stolpboerderij van uw buurman mooi? Houdt u van het open veenweidelandschap? Kijkt u met genoegen naar de bloembollen, de schapen, koeien, kieviten? Horen de kerk en het dorpscafé er onlosmakelijk bij? Ja toch! Dan mogen we wel uitkijken dat er niet teveel verdwijnt.
< Middelie De Stichting Historisch Zee-vang is het project Dorps-gezicht in de Zeevang gestart. De coördinatie vindt plaats in een werkgroep. De bedoeling is met goede afspraken in alle dorpen van onze gemeente nu aan het werk te gaan. Belangstelling? Let op de activiteiten van uw eigen vereniging. _______________________________
VOC-brieven uit “Kikkertje lief” In Middelie draagt Helen Gerretsen voor uit “Kikkertje lief”. Dit boek is geba-seerd op brieven geschreven in de eerste helft van de achttiende eeuw door Aagje Luijtsen aan haar man Hermanus Kikkert. Deze woonde op Texel en was stuurman in dienst van de VOC. Kom voor een beeld van de leefomstandigheden in die tijd donderdag 27 oktober naar Historisch Genootschap OudMiddelye in de doopsgezinde kerk, Middelie nr.79. Aanvang 20.00 uur. De voordracht wordt muzikaal omlijst. Entree voor leden is gratis en voor niet-leden € 2,-. “Kikkertje lief” is uitge-geven door Perry Moree.
Weten hoe zo’n ding werkt? We hebben een memorecorder. Daarmee kunnen gesprekken digitaal worden opgenomen. Hoe steekt een interview in elkaar en hoe werkt zo’n ding? Dit wordt binnenkort uitgelegd bij Oud-Quadyck.
In het voorjaar volgt een veld-excursie om ervaring op te doen met de metaaldetector. Wilt u hieraan meedoen, zeg het dan aan uw bestuur, dan krijgt u een uitnodiging.
Beets en Kwadijk door de lens bekeken H.V. Beets maakt een nieuwe dorpsfilm en een fotoboek van de mooiste plekjes. In Kwadijk zijn al in 2000 vele opnamen gemaakt. De montage vordert gestaag.
Molenboek Etersheim Voor leden van historische verenigingen in de Zeevang € 10,00 bij Drogisterij Van der Meer in Oosthuizen.
Redactie: Peter Fiedeldij Dop, Verloreneinde 25, 1471 CB Kwadijk. Tel. (0299) 62 23 32. Email pmj.fiedeldijdop@quicknet.nl
rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ K x ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ E? b~àÉuxÜ ECCH @ FC @