Issuu

[|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ bâw@`|wwxÄçx

Wx c É á à

10e Jaargang, Nummer 1, April 2007

____________________________________________________________________________________

Â W x cÉáà Â

verschijnt tweemaal per jaar en wordt gratis onder de leden verspreid.

_____________________________________________________________________________________________________

an de voorzitter.

Aan alle bewoners van Middelie. Op de voorpagina ziet u het staan: 10e jaargang, nummer 1, april 2007. Dat betekent dat ons genootschap tien jaar bestaat. Het bestuur beraad zich nog op welke wijze daar het beste aandacht aan kan worden besteed. In ieder geval is besloten om deze uitgave van “het gezicht” van het genootschap huis aan huis te verspreiden. Als cadeautje, maar ook om de bekendheid weer wat op te poetsen en hopelijk de mensen er toe te bewegen om lid of donateur van het Historisch Genootschap te worden. Dat betekent ook dat er al tien jaar lang artikeltjes over het verleden van Middelie in ons blad “de Post” zijn verschenen. Artikeltjes van allerlei aard; soms wat toevallig, soms ook gericht naar aanleiding van een gebeurtenis of herdenking van een gebeurtenis. Wereldschokkende gebeurtenissen hebben zich in Middelie niet voorgedaan. Dat mag ook niet verwacht worden van een groepje van ruim 200 huizen, dat plaats bied aan ruim 800 inwoners. Wonderlijk eigenlijk dat juist hier zo’n kleine duizend jaar geleden een nederzetting ontstond en dat die er tot nu toe altijd is gebleven. Moet je je het begin voorstellen, pionieren in een onontgonnen woestenij van veenkussens, struiken en waterloopjes. Met zeer primitieve middelen, sloten graven in handwerk, akkertjes aanleggen, een onderkomen inrichten met de materialen die in het gebied voorhanden waren: boomstammetjes, riet en bagger.

Edam. Ter gelegenheid van het feit dat Edam in 1357 stadsrechten kreeg, dus nu 650 jaar geleden heeft de Historische Vereniging Oud Edam een boek uitgegeven met de titel “Edam, duizend jaar geschiedenis van een stad”. De diverse hoofdstukken behandelen verschillende onderwerpen die voor de stad van belang zijn geweest met een uitloop naar het heden. Daarin wordt aangegeven dat Middelie nog vroeger wordt genoemd dan Edam. Het is zelfs gedeeltelijk op grondgebied van Middelie gevestigd. De ontwikkelingsmogelijkheden hebben gemaakt dat Edam uitgroeide tot een stad en dat Middelie altijd een dorp is gebleven. Het is een mooi boek geworden waar veel mensen heel veel tijd in hebben gestoken om alle wetenswaardigheden uit te zoeken zodat een historisch verantwoord geheel kon ontstaan. De eindredacteur is er ook heel goed in geslaagd om deze lange geschiedenis, op een prettig leesbare manier te brengen. Het is onmiskenbaar dat de geschiedenis van ons dorp beïnvloed is door de stad Edam. O.a. het verkrijgen van het poorterschap, de rechtspraak, de kaasmarkt e.d.. Geschreven en ongeschreven bied dit boek heel wat aanknopingspunten voor artikelen om in “de Post” nog eens te belichten. Maar dan moet er nog wel veel tijd worden besteed aan verder onderzoek en uitwerken. Daar zit ook de pijn een beetje; gebrek aan personen die aan dit werk willen deelnemen. Bij deze dus toch maar weer een oproep om medewerking. Desondanks wens ik u weer veel leesplezier. Piet Laan.

◄●

Tekening van Middelie 97 door A. Beets

Ommetje. U zult het ongetwijfeld in de krant gelezen hebben of anders wel gehoord: de Stichting Historisch Zeevang heeft de provinciale ommetjes wedstrijd van Landschap Noord-Holland gewonnen! De oorsprong van “het Middeleeuwse Sporenpad”, zoals de wandelroute is genoemd, ligt ook in het verlengde van het hier boven geschrevene. Gaande langs dit pad kan de wandelaar sporen ontdekken die de eerste bewoners hebben achter gelaten. Een mooi succes voor de gezamenlijke historische verenigingen in de Zeevang, waarvan ons genootschap ook deel van uitmaakt. (zie verder pag.27,28 en 29). rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ DCx ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ D? TÑÜ|Ä ECCJ @F@

_____________________________________________________________________________________________________

erslag van de najaarsbijeenkomst

op 1 november 2006. De titel van de bijeenkomst had velen kennelijk nieuwsgierig gemaakt, want 58 leden en belangstellenden vulden het Wapen van Middelie. Zoals gebruikelijk waren weer diverse attributen en foto’s, die het laatste halfjaar aan de vereniging geschonken waren, ter bezichtiging neergelegd. Dit heeft altijd een grote aantrekkingskracht. Dat maakte dat het wachten op de inleider van deze avond ongemerkt werd opgevuld; het werd een gezellige drukte. Opgehouden door verkeersproblemen kon de voorzitter om kwart voor negen dan toch de heer John Mulder welkom heten en de bijeenkomst openen. Na enige huishoudelijke mededelingen begon spreker zijn inleiding met als titel: “Duizend jaar modderen in Zeevang”. Het verhaal werd versterkt met een PowerPoint presentatie met kaarten en foto’s, wat het geheel herkenbaarder maakte. Op duidelijke wijze schetste spreker het ontstaan van ons leefgebied, het grote veenkussen, het weer verloren gaan door afkalving en de strijd om het land te behouden. Het menselijk ingrijpen van de mens vanaf de elfde eeuw tot nu toe vertaalt zich in een voortdurende bodemdaling, hetgeen uiteraard ook om voortdurende maatregelen vraagt om droge voeten te houden en onze woon - en leefwensen te vervullen. Dit geldt zowel voor boeren, burgers als buitenlui. Met name op het verschijnsel van de “Daliebulten of -gaten” ging spreker dieper in. Het zijn juist deze, door de vroege bewoners gegraven gaten, die onderwerp zijn van een door hem geleid onderzoek naar de begroeiing en de toen nog geteelde akkerbouwgewassen. Zij groeven grote gaten in het land, haalden er dan de klei uit die als bemesting werd gebruikt op het van nature arme veenland. De afgegraven bovenste lagen werden dan weer in het gat gegooid. Doordat juist deze grond onder het grondwater niveau kwam te liggen is het goed geconserveerd zodat die grond de sporen van de toenmalige vegetatie en zaden goed bewaard. Het is een moeilijk en tijdrovend onderzoek dat in een laboratorium wordt verricht.

De spreker maakte de aanwezigen deelgenoot van zijn vraag hoe deze mensen deze wel zes meter diepe gaten met een doorsnede van vijf meter gemaakt kunnen hebben. De grondmonsters zijn genomen op het bedrijf van Jaap en Dieuwke de Boer in Middelie, maar overal in het Waterlandse veenweidegebied zijn deze daliebulten te vinden, zelfs in de Oost Beemster. Dit bewijst dus dat er, van het veenpakket van Zeevang na de twaalfde eeuw nog, door afkalving grond verloren is gegaan. Spreker wees er op, met als voorbeeld West Friesland, dat bij voortdurende drooglegging het totale veenpakket zal verdwijnen. Met het vertonen van op dit onderwerp betrekking hebbende oude foto’s uit de eigen collectie, werd de avond beëindigd. Door de overhandiging van een stoffelijk blijk van waardering aan de heer Mulder, onderstreepte de voorzitter de dank van de aanwezigen voor de prettige wijze waarop deze dit onderwerp presenteerde. Piet Laan.

◄●

Daliegaten op het land van Jaap en Dieuwke de Boer.

rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ DCx ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ D? TÑÜ|Ä ECCJ @G@

_____________________________________________________________________________________________________

ven voorstellen….…

Tot nog toe zult u geen enkel aanknopingspunt met Middelie vinden en die 4 jaar die ik in Middelie heb gewoond zijn ook niet doorslaggevend geweest. Wat dan wel?

Een kraai tussen de kikkers! “De Pen”, de rubriek waarin een nieuw bestuurslid zich voorstelt is bij mij, Anja Frikkee, beland. Sinds kort ben ik bestuurslid van het historisch Genootschap “Oud Middelye”. Ik heb nog wel even getwijfeld, maar toen men mij verzekerde dat je geen inwoner van Middelie hoefde te zijn als bestuurslid, heb ik de knoop doorgehakt. Ik ben in 1959 in het ziekenhuis van Purmerend geboren en heb een groot deel van mijn leven aan het Westeinde van Oosthuizen gewoond. Daar hadden mijn ouders een boerderij. Mijn vader is Jan Frikkee en geboren in Oost-Knollendam. Mijn moeder is geboren in Beets, zij woont nu op 89jarige leeftijd nog steeds zelfstandig in Oosthuizen. Mijn broer Arian heeft de boerderij overgenomen. Gelukkig maar, nu kan ik gelukkig nog vaak langsgaan! Ik heb blijkbaar nog veel boerenbloed en geniet erg van mijn bezoekjes aan de boerderij.

Dat is natuurlijk mijn werk als leerkracht aan de school van Middelie. Daardoor heb ik dit mooie dorp steeds beter leren kennen, ik werd lid van het historisch genootschap, las in De Post veel over de geschiedenis van Middelie. En omdat ik toch al heel erg geïnteresseerd ben in geschiedenis in het algemeen was de stap naar het bestuur niet zo groot meer. In 2005 hebben we als school meegewerkt aan de tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog. De kinderen hebben onder andere interviews gehouden met Middelieërs die de oorlog bewust hebben meegemaakt.. Deze interviews hebben we aan het historisch genootschap geschonken en in de toekomst zal de school vast nog vaak meewerken aan eventuele activiteiten van “Oud-Middelye”. Anja Frikkee.

◄●

▼ OBS Middelie in de sneeuw.

rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ DCx ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ D? TÑÜ|Ä ECCJ @H@

_____________________________________________________________________________________________________

Wie, weet, wat, waar, wanneer, waarom.

Zo’n honderd jaar geleden was er in ons dorp niet echt veel te beleven, afgezien dan van wat bijzonderheden zoals geboorte, trouw en overlijden, hetgeen stof tot praten gaf. De nieuwtjes kwamen meest met de langs de deur komende neringdoenden. Dat werd zeer gewaardeerd; vaak werden deze ook “gebruikt” om kleine boodschappen of mededelingen aan die of die over te brengen. De meeste inwoners hadden dan ook meerdere bakkers, winkeliers en andere neringdoenden die producten mochten leveren. Vooral de rondreizende “kassiesventers” waren graag geziene gasten. Een enkele maal verschenen ook straatmuzikanten op het dorp tot plezier van vooral de jeugd. Om de bevolking van nieuws en vertier te voorzien verscheen er in die tijd een man die hier een gat in de markt zag, waarschijnlijk niet uit weelde. Hij kwam iedere maandagmorgen met de trein op het stationnetje in het noordeinde van Middelie vanuit Purmerend. Hij werd dus “de maandagsman” genoemd. Hij had in de loop der jaren een vaste klantenkring opgebouwd om zijn schone zangkunsten ten gehore te brengen. Daarvoor stelde hij zich bij de deur of een raam op en begon een of andere smartlap te zingen. Spoedig werd dan meestal de deur geopend door een huisgenoot met een paar centen of een kom koffie als beloning. Onmiddellijk stopte hij dan zijn gezang, bedankte vriendelijk voor de gift en vervolgde zijn tocht. Zo liep hij al musicerende het hele dorp door om uiteindelijk lopend weer terug te keren in Purmerend. Bij het uitbreken van de mobilisatie van de eerste Wereldoorlog in 1914, vermeldde hij zijn klanten dat het nu geen tijd was om te zingen. Toch bleef hij trouw elke maandag zijn vaste klanten bezoeken om goedendag te zeggen, een praatje te maken en zijn centen op te halen. Hij werd dus niet brodeloos, hij hoorde erbij. “Hij zingt niet meer maar komt zijn rente ophalen”, zei men een beetje smalend. Het scheen dat hij eens zelf een zaak had gedreven maar failliet was gegaan. Van de burgemeesters in de omtrek had hij toen toestemming gekregen om langs de deur te gaan om te zingen en liedjes te verkopen, want bedelarij dat mocht niet, daar lette de politie wel op.

eetjes

e maandags man.

In deze rubriek willen wij u vragen of u ons kunt helpen aan gegevens over een foto uit ons fotoarchief. Bijgaande (kopie)foto hebben wij recent in ons bezit gekregen echter ontbreken ons nog de namen van de personen en de plaats waar de foto is genomen. Mogelijk weet u ook de gelegenheid waarvan de foto is genomen. Kunt u ons helpen, alle informatie is welkom. Ron Batenburg.

◄●

ekregen van:

Mevr. G. Gerritsen-Groot, Jisp: ▪ een rok ophouder. Mevr. E. Ophoff, Middelie: ▪ 2 fietsbelasting plaatjes; (gekocht op rommelmarkt ! ) Mevr. H. Wagenmaker-Klein, Middelie: ▪ de officiële feestgids van het Groot Nationaal Muziek Concours t.g.v. het vijftig jarig bestaan van het fanfare korps Cresendo te Middelie 1878-1928 Dhr. J.W. de Boer, Edam: ▪ 60 luchtfoto’s van Middelie gemaakt 1950. via Familie A. Reiersen, Middelie: ▪ de medaille kast met inhoud van biljart vereniging “de Soos” te Middelie; in bewaring genomen door dhr. H. Wakker. Dhr. P. Vriend, Purmer: ▪ een sigarenkistje vol ondertrouw kaarten, meest van Middelie, bewaard door zijn moeder Mevr. N. Vriend- Doets, geboren 1927 te Middelie (1897 tot ca. 1950) Familie B. ten Hagen, Middelie: ▪ kasboek van Vrijwillige Brandweer Middelie 1935-’72; ▪ Enige diploma’s betreffende bekwaamheid als brandweerman van J. ten Hagen; ▪ vaardigheidsproeven gymvereniging van A. ten Hagen-Veen; ▪ vaantjes en medailles van gymnastiek en schaatsen. Dhr. H. Wakker; ▪ foto’s van biljart vereniging “de Soos”. Familie A. Reiersen, ▪ foto’s van Middelie, Zijvend. Mevr. B. Hilberts, ▪ foto’s van Middelie. Dhr. D. Lof, ▪ kranten-knipsels. Dhr. A. Joosten, Purmerend, ▪ enige foto’s.

Bron: de geschriften van Jan Laan Pzn.

◄●

_____________________________________________________________________________________________________

erinneringen aan de kermis.

In dit gesprek vertellen Klaas en Gon Laan hun herinneringen aan de kermis van Middelie, die gehouden wordt rond de derde zondag in mei in het café van Ossebaar. Klaas (geboren in 1942) en Gon (geboren in 1941) en allebei geboren Middelieërs. In de zestiger, zeventiger en tachtiger jaren verrichtten zij vele werkzaamheden in het café tijdens de kermis. De kermis was in die tijd (en natuurlijk ook al daarvoor en ook nog daarna) een groot festijn; mensen uit de wijde omgeving kwamen met taxi’s naar Middelie om deze gezellige kermis te bezoeken. De muren stonden bijna bol, meestal kon er vooral op zaterdag echt niemand meer bij. Klaas: ”Tegenwoordig zou dat echt niet meer kunnen, de regels zijn wat dat betreft nu veel strenger.” Oudere mensen weken op de zaterdag nog wel eens uit naar het café van de familie Wakker (later de familie Koster) omdat het daar een stuk rustiger was. Klaas stond 25 jaar bij de deur, inde entreegeld en hield ondertussen ook lastige klanten buiten de deur. Dit laatste gebeurde gelukkig niet vaak, maar enkele vervelende akkevietjes kon Klaas zich toch wel herinneren. Hij stond echter zijn mannetje en gelukkig stond men altijd met zijn tweeën bij de deur en op die manier bleef men de problemen de baas. Klaas vatte zijn taak altijd serieus op en niemand kwam zonder betalen binnen. En op mijn vraag of hij soms niet een kleine uitzondering maakte voor knappe jonge meiden, kwam een stellig “nee” als antwoord, “want daar zou je alleen maar gedonder van krijgen.” De entreeprijzen bedroegen in de begintijd f 2,50 en liepen later op tot f 7,50 , maar dat was natuurlijk ook afhankelijk van de band, die er speelde. Er was een gedragscode waar Klaas zich ongevraagd altijd aan hield en dat was: “horen, zien en zwijgen”. Volgens Klaas verdwenen er nog wel eens paartjes achter de schiettent of nog verder. Deze paartjes bestonden nogal eens uit mensen die in het dagelijks leven niet bij elkaar hoorden... maar hij zweeg daar altijd over. Gon was vele jaren de baas over de garderobe. Een ieder kon bij haar zijn of haar jas inleveren tegen betaling van f 0,75 en later f 1,00. Bij goed weer was de opbrengst echter niet groot, maar als het slecht weer was, kon het zijn dat het aantal haken niet toereikend was en dan bood de vloer uitkomst.

De opbrengst mocht ze zelf houden, maar of ze ooit op slecht weer heeft gehoopt, ik denk het niet…. Aan het einde van de vrijdag- en zaterdagavond, als het café dicht ging (meestal rond een uur of twee) verrichtte Gon ook schoonmaakwerkzaamheden, om de kroeg weer enigszins toonbaar te maken voor de volgende dag. Aan de tijd na het schoonmaken bewaren Gon en Klaas dierbare herinneringen. “Lijdie (caféhoudster) zorgde dan altijd voor koffie en brood. Alle medewerkers en vaak ook de bandleden zaten op het toneel en het werd vreselijk gezellig. Eén keer heeft de band zijn instrumenten er weer bij gepakt en gingen we polonaise door de zaal. Het duurde soms wel tot een uur of vijf, half zes.” Op zondagmorgen was het “eerste deuntje”; het café ging om elf uur weer open tot een uur of vijf. Dan weer even dicht en ’s avonds om 8 uur weer open en dan kon men zich in het feestgedruis van de laatste avond van de kermis storten. En volgens Klaas en Gon viel dat vroege tijdstip van de zondag niet altijd mee als je de avond ervoor tot half zes op het toneel had gezeten. Ze zouden er nu niet meer aan moeten denken, maar toen ging het eigenlijk allemaal vanzelf. In een bepaald jaar werd geconstateerd dat de belangstelling voor het eerste deuntje al een aantal jaren wat terug liep. Men opperde ideeën om het eerste deuntje weer nieuw leven in te blazen. Iemand bedacht dat ze André van Duin wel konden bellen en wat niemand verwachtte: hij kwam. Deze stunt zorgde ervoor dat het café die zondagochtend stampvol zat. Op zondagavond zorgde Piet Ossebaar altijd voor iets extra’s. Hij verscheen elk jaar op deze avond rond kwart voor één in een speciale outfit in het café en had onmiddellijk alle lachers op zijn hand. Om één uur was het afgelopen met de pret en kon een ieder zich weer een jaar lang verheugen op de kermis van volgend jaar. Op mijn vraag of Klaas en Gon zich nu nog elk jaar in het feestgedruis storten, antwoorden zij ontkennend. “Nee hoor, alleen op zondagmiddag nog een rondje over de kermis met de kleinkinderen……” Ik bedank hierbij Klaas en Gon voor al hun informatie en de gezellige avond. Anja Frikkee.

◄●

_____________________________________________________________________________________________________

Middelie had een 15 JUN11956 gezellige kermis, maar... zonder ijsjes Voor de kleinsten was er niets te doen MIDDELIE. Na drie dagen van dansen en zweven is de rust in ons dorp en in de jeugdige harten teruggekeerd; de kermis is weer voorbij. Dit jaarlijkse festijn heeft zich mogen verheugen in goed weer, al kon men daaraan toch niet bemerken dat de kermis drie weken later werd gehouden dan gewoonlijk. Meer en meer uit de vreugderoes zich de laatste jaren tussen de muren van de zaal van de heer P. Ossebaar en wordt het voor de exploitanten van attracties moeilijker een boterham te verdienen. Misten we reeds enige, jaren een attractie voor de kleuters, bij deze kermis hebben ze zelfs een ijskarretje moeten ontberen, 's Zondags konden ze nog een stukje speelgoed kopen, maar verder konden ze hun bijeen gebedelde dubbeltjes slechts kwijt bij de snoeptent. De oudere jeugd kon genieten van een zweefmolen en een schiettent, en de stoere kerels vonden de kop van Jut tot hun beschikking, maar voor het overige was er alleen 'n paling, rolmops- en warme worsttent ter beschikking. De jurken- en mantelpakkententoonstelling van de zondagmiddag had de algemene belangstelling van de dorpsgenoten en 't was toen dan ook stevig druk op Axwijk, maar de maandag en dinsdag waren voor de exploitanten geen doorslaand succes. Anders was de situatie in de zaal. De samenwerking tussen beide caféhouders van ons dorp, de heren G. Wakker en P. Ossebaar blaast de kermis stellig nieuw, zij het ander leven in. Als altijd was er 's zondags dansen, ditmaal met muziek van de „Volendammer Boys". Er heerste een grote drukte en een opgewekte stemming. De maandagavond werd gevuld met een toneelvoorstelling met dansen toe, weer onder leiding van de Volendammer Boys. Het Noordhollands kleintoneel uit Win-kel voerde met overtuigend succes het blijspel „Gespikkeld en getikt" van Jannes Bosker Oz. op. Een compliment aan het adres van dit gezelschap voor het toneel-technisch uitmuntende spel is 'nier zeker op zijn plaats en de volle zaal, immer kritisch en sceptisch tegenover een blijspel, heeft onbevangen en uitbundig gegierd om de zotte situaties van een stuk, dat stellig niet zonder inhoud genoemd kon worden. Voor de dinsdagavond hadden de café-houders de drie musketiers Leo, Henk en Cees geëngageerd, die tussen de dansmu-ziek wat cabaretliedjes ten beste gaven. Opnieuw was een propvolle zaal getuige van hun optreden, maar we geloven dat niet iedereen bevredigd naar huis is gegaan. In een kermisstemming neemt men niet alles even nauw, maar een advies om deze heren een avond te laten verzorgen buiten deze kermissfeer zouden we niet voor onze rekening willen nemen. Een experiment van de caféhouders was, op de avond vóór de kermis een klaverjas-wedstrijd te organiseren. Daarmee hebben ze succes gehad. Ruim 30 deelnemers, onder wie uit de omliggende plaatsen, hadden zich aangemeld. Er is in een opgewekte stemming hartstochtelijk om de 13 prijzen (rollades, taarten, krentenbroden en worsten) gestreden. Wanklanken hebben we op deze kermis niet vernomen; er is in een goede sfeer feest gevierd en de politie heeft niet veel moeite gehad met een enkele uitschieter. Wil men echter voorkomen dat de kleuters en de jonge kinderen verzeild raken tussen de dansende paren en hun aparte sfeer, dan zullen er voor die categorieën een volgende keer trekpleisters moeten zijn.

Er was weer van alles te doen

Middelieër kermis verliep niet zonder wanklanken 2 MEI 1957 Maar de jeugd kwam goed aan haar trekken Middelie. De kermis heeft zich voornamelijk zondagmiddag en -avond in een grote belangstelling mogen verheugen. Op maandag- en dinsdagavond was deze heel wat geringer. Toen speelde de activiteit zich grotendeels af in de zaal van de heer P. Ossebaar, waarin voor deze bijzondere gelegenheid mede de andere caféhouder, de heer G. Wakker, de scepter zwaaide. Op het kermisterrein stonden enerzijds van het café de snoeptent, palingkraam, oliebollenkraam en kop van Jut, aan de andere kant een zweefmolen en een schiettent, die dit jaar gezelschap hadden van een speelgoedstalletje, een ballegooitent, en een schuitjesschommel. Op de maandagavond trok de sprekende kleurenfilm „De misdaad van kapitein Stuart'' geen overmatige belangstelling en we kunnen helaas niet zeggen, dat de wegblijvers ongelijk hadden, want 't was een gooi- en smijtfilm, die de lagere menselijke hartstochten alle eer aandeed. De verantwoordelijkheid voor deze film gaat buiten de caféhouders om. 's' Zaterdags voor kermis was er een klaverjaswedstrijd gehouden, waaraan door 48 dames en heren werd deelgenomen en die de volgende resultaten te zien gaf: 1. mevr. : Louwrink 4895 p., 2. Schans Sr. 4694, 3. J. C. Laan 4680. 4. H. Wakker 4668. 5. S. Knip 4653, 6. J. Zijp 4648, 7. J. Laan Jz. 4634, 8. P. Rol 4615. 9. mevr. Vroom 4603, 10. C. Groen 4596. 11. D. Ossebaar 4585, 12. C. ..Groen Jr. 4571, 13. Jb. Steenman 4555. ,Marsenprijs J. Zijp en mevr. I. Steenman-Wakker, elk vijf marsen. Hoogste koppel mevr. Louwrink en C. Vroom. Troostprijs voor de hekkensluiter E. Honing 2755. Deze prijswinnaars konden een keuze maken uit 13 prijzen, die bestonden uit rollades, taarten, flessen wijn e.d. Voor de leerlingen van de lagere en de kleuterschool was er in de gymnastiekzaal van de school maandagmiddag in het kader van de kermis een goochel- en poppenkastvoorstelling. op lofwaardige wijze verzorgd door het amusementsbureau Moretti uit Alkmaar. Dat de kermis geheel en al rustig is verlopen, kunnen we niet zeggen. Zaterdagavond, bij de klaverjaswedstrijd, kwam het tot handtastelijkheden, zondagavond moest één der kelners een overmatig minnaar van Schiedam krachtdadig de buitenlucht doen vinden en dinsdagavond was er veel onbezonnen rumoer, dat andere kermisbezoekers het plezier heeft vergald.

*) Uit de Nieuwe Noordhollandse Courant. De krant werd in 1945 opgericht en verscheen aanvankelijk als nieuwsblad onder deze naam tot 7 juni 2003. De verschijningsdagen waren maandag, woensdag en vrijdag.

_____________________________________________________________________________________________________

eschiedenis van het pand

“Het Wapen van Middelie”. Hoe oud het pand “Het Wapen van Middelie” is valt moeilijk te zeggen. Op 14 september 1998 viert de toenmalige caféhouder Dielof Ossebaar het honderdzestig jarig bestaan van het café, omdat het dan al zolang ingeschreven staat bij de Kamer van Koophandel. (artikel in de Polder Express van september 1998). Daarin zegt Dielof dat hij vermoedt dat het wel al ruim tweehonderd jaar bestaat.

In 1853 wordt het weer verkocht en wel aan Pieter Pieterz Plas. Deze Pieter Plas wordt, uiteraard, genoemd in het “Plassenboek”. Hij is geboren 29-01-1796 te Oosthuizen, aldaar getrouwd met Trijntje Dirksd. Laan, geb. 7-9-1798 te Middelie. Zij krijgen drie dochters. In 1834 is hij landman te Middelie. Er zijn verschillende notariële akten bekend waarin hij huizen en percelen weiland koopt en verkoopt. Het is aannemelijk dat Plas het huis niet kocht om het zelf uit te baten. Gezien het feit dat hij nogal eens onroerend goed kocht en weer verkocht, is het waarschijnlijk voor hem een handelsobject.

Hij kan best gelijk hebben. Misschien is het nog wel veel ouder als we de geschiedenis van Axwijk bekijken. Zeker is dat er tot 1357 een tol was in het dijkje naast het transformatorhuisje van de NUON. Niet vreemd zou zijn, dat er op zo’n plek een soort café of taveerne stond. Axwijk was toen al een bekende plaats van zeevarenden. (Dat zou op zich al een interessant, maar moeilijk onderzoek rechtvaardigen. PL ) Hoe dan ook, deze plek zal eeuwenlang een centrum-functie hebben vervuld voor Middelie en Axwijk. Wij hebben ons bepaald tot hetgeen opgetekend is in het kadaster en dat levert de basis op voor de volgende gegevens. Op de eerste kadastrale kaart van 1832 komt het huis en erf al voor en is eigendom van Dirk Jacobsz. Hetjes, hij is zeevarende te Middelie. Of het toen al de functie van café had wordt niet vermeld. Dirk Hetjes verkoopt het in 1846 aan Jacob Sjoukes Jzn uit Oosthuizen. Deze woonde in een café in Oosthuizen, het pand waar de nu voorlaatste burgemeester D. den Hartog woonde, beter bekend als café van der Meer. Het is nu een rijksmonument. Hij kocht het pand in Middelie voor zijn zoon Jacob Sjoukes jr.. Zeker is dat laatstgenoemde er een café of koffiehuis in uitoefende.

Kan Sjoukes de zaak niet recht houden en wordt hij huurder van Plas of wordt K. Schilp de huurder van het café, in eigendom bij Pieter Plas? Dat is niet duidelijk. Echter, Plas houdt het niet lang in bezit want in 1862 verkoopt hij het huis en erf aan K. Schilp. In oude kranten wordt ook al voor 1875 melding gemaakt van openbare verkoping of veiling in “de gelegenheid van Schilp”. In 1875 pleegt Schilp een verbouwing. In 1885 doet hij het weer van de hand en verkoopt het aan Poules Molenaar, koffiehuishouder. Schilp is in de boeken dan “landman in de Beemster”. In 1907 doet Poules een bijbouw, waarschijnlijk wordt het voorhuis als winkel ingericht en komt het woongedeelte daarachter. Poules is dus ook kruidenier. In 1923 komt het in handen van zijn zoon Klaas Molenaar die dan op verzoek en in overleg met de plaatselijke verenigingen, besluit tot bijbouw van het toneel, dat er nu nog is. Met name de gymvereniging, de fanfare en de toneelvereniging drongen er op aan. Klaas kwam aan hun verzoek tegemoet maar zij moesten dan beloven om hun uitvoeringen bij hem in het café te houden, en niet in het concurrerende vlakbij gelegen café “de Rustende jager”.

▼Het voorhuis als winkel ingericht

▼ Het café “de Rustende jager”

_____________________________________________________________________________________________________

In 1926 bouwt Poules een huis op het erf zodat er twee nieuwe nummers ontstaan. Hij sterft in 1952, zijn vrouw, Trijntje Meester woont er nog tot 1959. Klaas, getrouwd met Nel Jofriet, heeft net als zijn vader, ook een kruidenierswinkel. In 1950 verkoopt Klaas Molenaar gebouw en erf aan Piet Ossebaar. Piet en zijn vrouw Leida gaan op dezelfde voet verder tot 1972, dan gaat de kruideniers winkel dicht. Er volgt een inpandige verbouwing; het winkel-gedeelte wordt woning. In het interview in de N.N.C. van 19-10-1993 zegt hij hierover: “Het was sappelen langs de weg met ‘boekies en boodschappen”, en ging werken bij Kosters kaashandel in Oosthuizen. Het café-bedrijf blijft echter open; de sociale betekenis voor het dorp blijft ook hiermee in stand. Dit is ook een van de drijfveren van zijn opvolgers, wanneer hij in 1993, de zaak over draagt aan zijn zoon Dielof Ossebaar en diens partner Hanneke Breebaart. Deze worden al snel met tegenslag geconfronteerd want eind 1993 stort een deel van het dak in. Met veel hulp uit de bevolking wordt de schade weer hersteld. Dit gebaar onderstreept de betrokkenheid maar ook de blijvende behoefte aan dit zo eigen plekje voor Middelie. Dielof en Hanneke maken van de nood een deugd en richten de bovenverdieping in als hotelkamers; een nieuwe dimensie aan dit historische pand. Zij runnen de tent tot 2006 in welk jaar zij “Het Wapen van Middelie” overdoen aan Kees de Groodt met diens partner René Keijzer. Hopelijk blijft deze plek de centrumfunctie behouden die het al eeuwen lang in ons dorp vervuld.

e Kermiswerf.

Het perceeltje naast het café , wat nu onder een plak asfalt ligt, is al eeuwen lang “De Kermiswerf”; het was een hoog stukje grasland eveneens al eeuwen lang in eigendom van de ”Diaconie der Mennonieten”, dus de doopsgezinde gemeente te Middelie. Het werd altijd als grasland verpacht maar met kermis werd het traditie getrouw gebruikt voor de draaimolen en andere attracties. In 1933 wordt het stukje grond waarop het transformatorhuisje staat voor vijfenzeventig jaar in erfpacht uitgegeven aan de Provincie Noord Holland t.b.v. de stichting van een transformatie station, voor de somma van vijftien gulden ’s jaars. In de erfpachtakte wordt vastgelegd dat de Provincie er een goede afscheiding om dient te zetten en dat de doopsgezinde gemeente op het overblijvende grasland bij gebruik of verhuur, er geen paarden of hoornvee op mag houden. Afgelopen jaar heeft de rechtsopvolger NUON het gekocht. In 1966 loopt de pachtovereenkomst, van het stukje grasland, met de oude pachter Willem de Boer af en wordt het perceel de “Kermiswerf” verkocht aan de dan nog zelfstandige gemeente Middelie. De vroede vaderen voorzien dat het in de toekomst uitkomst kan bieden als parkeerruimte; en dat is een goede visie gebleken. Piet Laan.

◄●

(Dielof heeft beloofd zijn herinneringen aan het café op schrift te stellen maar heeft daar nog geen tijd voor gevonden; dat houden wij dus nog van hem tegoed.) Gerry van der Wegen en Piet Laan.

◄●

_____________________________________________________________________________________________________

e Middelieër kermis.

Uit: Middelie 1920-1930 Opgetekend door: Siem de Boer *) Oude mensen spraken altijd over Axwijker kermis. De kermis begon de derde zondag in Mei. Zondag, maandag en dinsdag. Op de zaterdag voor de tweede zondag gingen de kinderen louwlouwen. Zingend, een lang stuk touw vasthoudend, trokken ze door het dorp. Louw, louw, trek aan het touw. Morgen, over een week is ‘t kermis. Kieviet, kieviet, de kermis komt er toch niet. Wel, wel, de kermis komt er toch wel. Bis. Al enkele dagen voor de kermis gingen we kijken bij de overhaal of er al kermisschuiten waren. Veel kermisreizigers reisden met de schuit en anderen met een woonwagen. Dan begon het opbouwen op de “Kermiswerf”. De meeste reizigers kwamen ieder jaar, enkelen zag je maar één keer. De vaste mensen waren: Zweefmolen: Jan Dobber, Broek in Waterland (met orgel). Bioscoop: Rechter en de Jong, Edam. Turkse schop: Hannes Breek, Broek in Waterland (met orgel). Schommelschuitjes: Hendrik Vallentgoed, Edam (met orgel). Schiettent: Jan Schuurman, Broek in Waterland, later Cor Winkler, Landsmeer. Draaimolen: Siem Ooms, Oosthuizen. Hakstal: Aafje Franke, Middelie. Poppenkraam: Dien Franke, Middelie. Snoepkraam: Hendrik Vader, Alkmaar. Snoepkraam: Jan Bakker, Purmerend. Notenstal: Haasje, woonplaats onbekend. Haringkar: Jan Hooi, Purmerend. Palingkar: Hendrik Buitenhuis, Edam. Ook zijn er in die jaren geweest: Een circus, een ringgooierstent, een oliebollentent, het kop van Jut, een fotograaf en een viskraam, waar je houten visjes kon scheppen uit een ton; hier stonden nummers op wat een prijs aanduidde.

Zaterdagavond was er proefdraaien door de zweefmolen, turkse schop en draaimolen. De kinderen mochten er gratis in. Zondagmiddag, 14.00 uur begon de kermis. De meeste mensen hadden nieuwe kleren aan. De schoonmaak was klaar, de straatjes geschrobd en de hekken en schuren geteerd. Er kwamen veel mensen uit omliggende gemeenten. Deze namen dan ook gasten en logees mee. Bij sommige mensen was er thuis dansmuziek. Klaas Molenaar had een talmpiano uit Oosthuizen, bij Klaas Vroom was er viool en trombone uit Middelie en soms had Maarten Vroom nieuw Amerikaans slagwerk. Om een uur of vier liep de halve herberg leeg omdat de meesten koeien moesten melken. 's Avonds ging de pret door tot twee uur in de nacht. Jonge stelletjes gingen in de loop van de avond op 't toneel zitten, waar tafels en stoelen klaar stonden. De Maandag was meestal een stille dag. Er kwamen geen mensen uit andere plaatsen. Dinsdag begon de kermis om vier uur. 's Avonds kwamen de getrouwden en werd het een gezellige boel met de schotse wals en mazurka. De draaimolen van Siem Ooms werd toen nog voort getrokken door een paardje dat de hele dag in de rondte moest lopen. Jan Dobber kwam één keer met een hoge zweefmolen. Je moest eerst met een trap een beun op en daar kon je in de bakjes gaan zitten. 't Beviel zeker niet want ik heb hem nooit meer gezien. Hannes Broek kwam een keer met een fietsmolen. Er stonden grote houten fietsen in. Een motor bracht de zaak op gang. Hij moest afremmen met een plank tegen een poelie die bevestigd was aan de fietsen. Maar toen een keer grote kerels in de molen gingen zitten trapten ze zo hard door dat Broek de molen niet meer kon stoppen tot grote schrik van de andere fietsers. Hendrik Buitenhuis had de lekkerste paling die ik ooit gegeten heb. Je kocht ze per stuk voor 15, 25 of 35 cent. De zweefmolen en Turkse schommel kostten kinderen 3 cent en volwassenen 5 cent. Zo was de kermis weer voorbij na drie dagen jool en werd de boel weer uit elkaar gehaald voor een andere kermis. *) S. de Boer was een inwoner van Middelie. Hij werkte eerst bij "Ons Belang", een kaasfabriek in Middelie en later bij "Koster" een kaasfabriek in Oosthuizen.

_____________________________________________________________________________________________________

APOLLO DUMPSTORE

MR A.P. BAKKER

Notaris Camping en Outdoor artikelen.

Zeevangsdijkje 4, 1471 EA Kwadijk Telefoon 0299-621371 Fax 0299-621552

AUTOMOBIELBEDRIJF H.J. LANGE Gespecialiseerd in Volvo

Raadhuisstraat 8, 1474 HE Oosthuizen Telefoon 0299-401351 Fax 0299-403654 E-mail: notaris@bakker.oosthuizen.knb.nl

VAN OVERBEEK MAKELAARS & TAXATEURS

Onderhoud, verkoop en inkoop van nieuwe en gebruikte auto's,

Voor optimale behartiging in onroerend goed

Middelie 119-120, 1472 GV Middelie Telefoon 0299-621318 Fax 0299-621671 E-mail: info@hjlange.nl Internet: www.hjlange.nl

Kleine Kerkstraat 4, 1135 AT Edam Telefoon: 0299-373040 Fax 0299-373060 E-mail: edamvolendam@vanoverbeek.nl Internet : www.vanoverbeek.nl

F. VAN DE ZEE

HENNEPHOF ZEEVANG Bestatingsbedrijf

Verkoop en reparatie van Audio en Video. Phillips - Sony - Aristona - Grundig

Tevens verkoop van oude gebakken bestratingsmaterialen, zand en grond.

Snelle service, mogelijkheid tot plaatsing van een ruil-TV

Bezorging mogelijk.

Middelie 65, 1472 GS Middelie Telefoon 0299-621735

Beetsdijkje 3, 1474 HP Oosthuizen Telefoon 0299-403985 Gsm 06-5331 22 38

DRUKKERIJ VAN DER MOLEN B.V.

ONDERLINGE VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ “ZEEVANG”

Handels- en Familiedrukwerk. Specialist in het drukken van etiketten op rollen. Ambachtsweg 6, 1474 HW Oosthuizen Telefoon 0299-402720 Fax 0299-402360 E-mail: vdmolen@xs4all.nl Internet: www.drukkerijvandermolen.nl

De Maatschappij met het “bekende gezicht”

Raadhuisstraat 12, 1474 HG Oosthuizen Telefoon 0299-401578 Fax 0299-401551 E-mail: info@onderlingezeevang.nl

_____________________________________________________________________________________________________

BERGHROOS

HAVIK BV BOUW- EN HANDELSONDERNEMING

Bloemen en planten.

Hout- en plaatmaterialenhandel

Wormerplein 116, 1442 CE Purmerend Telefoon 0299-421983

Fortweg 3, 1471 EB Middelie Telefoon 0299-621617 Fax 0299-621581 E-mail: chiel.mhavik.nl Internet: www.mhavik.nl

R ABOBANK P URMEREND E . O . Rabobank Purmerend en Omstreken

FIRMA LAAN

Persoonlijk en Deskundig

Uw wiel- en bandenservice in de landbouw

Wielingenstraat 2, 1441 ZR Purmerend Raadhuisstraat 1, 1474 HE Oosthuizen Telefoon 0299-418518 Fax 0299-418618 E-mail: directie@purmerend.rabobank.nl

Robert Laan mobiel 06 – 536 251 28 Molenweg 2, 1473 BG Warder Telefoon 0299 - 373219 Fax 0299 - 371716 E-mail: wslaan@xs4all.nl

VROOM FUNDERINGSTECHNIEKEN P. KOOPMANS & ZN.

Toonaangevend en innovatief.

MACHINEVERHUUR WARDER

Sluisweg 1, 1474 HL Oosthuizen Telefoon 0299-409500 Fax 0299- 409555 E-mail: info@vroom.nl Internet: www.vroom.nl

Molenweg 1, 1473 Warder (post Purmerend) Telefoon 0299 – 372152 Fax 0299 - 373658 Mobiele nummers: Piet 06-5321 36 70 Peter 06-5321 84 01 Cor 06-2299 46 13

R. BIBO BOUWBEDRIJF SLAGERIJ J. JONKER Voor al uw timmerwerk en ver- en nieuwbouw.

Middelie 23, 1472 GP Middelie Telefoon 0299-621524

Lekker Vlees

Aldi in ‘t Kruis Jan Glijnisweg 55, 1703 RK Heerhugowaard Telefoon 072-5743993

_____________________________________________________________________________________________________

TERRA KERAMIEK ATELIER

GUUST OUTDOOR

TRAVEL

Jaqueline Schager Alles in huis om uw reis compleet te maken! Workshops-Servies-Vloertegels

Middelie 39, 1472 GP Middelie Telefoon 0299-621903 E-mail: terra@terrakeramiek.nl

Westerstraat 6, 1441 AS Purmerend Telefoon 0299-423281 E-mail: shop@guust.nl Internet: www.guust.nl

HAVIK BV BOUW- EN HANDELSONDERNEMING

HIER KAN UW ADVERTENTIE STAAN

Hout- en plaatmaterialenhandel

Heeft u interesse, om hier een advertentie te plaatsen en ons daarmee te steunen?

Fortweg 3, 1471 EB Middelie Telefoon 0299-621617 Fax 0299-621581 E-mail: chiel.mhavik.nl Internet: www.mhavik.nl

Neem contact op met het bestuur.

RECLAME.

NOTEER MIJ

Zoals eerder al is opgemerkt doen wij ons uiterste best om de doelstelling van onze vereniging zoveel mogelijk te verwezenlijken. Daarbij hoort o.a. het zo goed mogelijk verzorgen van ons verenigingsblad “de Post”. Daarnaast hebben wij nog veel noodzakelijke wensen. Daarom hebben wij besloten om naamsbekendheid/reclame uitingen in ons blad op te nemen; de eerste pagina’s hiervan vindt u in het midden van ons blad. Wij brengen hierbij de bedrijven en organisaties dank voor hun ideële medewerking. Het is natuurlijk heel goed mogelijk dat er meerdere personen, bedrijven en organisaties zijn die dergelijke uitingen in ons blad willen plaatsen. Dat kan voor het kleine bedrag van € 25,= per jaar. Neem daarvoor even contact op met een bestuurslid. Zie ook voor de adressen van onze sponsoren op onze website www.oud-middelye.tk

0 Als nieuw lid voor € 12,50 per jaar. 0

Als donateur voor €

per jaar.

Voor een advertentie € 25,= per jaar.

Wijzig mijn adres als onderstaand.

Voor ___________________________

Naam

: ___________________________

Adres

: ___________________________

Pc/Plaats: ___________________________ E-mail:

___________________________

Handtekening: Het is voor ons een welkome steun in de rug

_____________________________________________________________________________________________________

CATTERY VEUGER

HONDENUITLAATSERVICE “DE ROEDEL”

Brits Korthaar / British Shorthair

Voor het uitlaten van uw hond(en) op regelmatige basis of incidenteel bij ruimte. Vraag naar de voorwaarden.

Monique en Ron Batenburg - Veuger It Ald Hôf 4, 8822 WP Arum Telefoon 0517-850797 Fax 0847-451435 Internet: www.catteryveuger.nl

Stremselstraat 44, 1445 MC Purmerend. Telefoon 0299-643569 Fax 0299 476969 Internet: www.de-roedel.nl

AUTOMOBIELBEDRIJF H.J. LANGE Gespecialiseerd in Volvo

HET WAPEN VAN MIDDELIE

Onderhoud, verkoop en inkoop van nieuwe en gebruikte auto's,

hotel-café-feest-evenement-bijeenkomst-training

Middelie 119-120, 1472 GV Middelie Telefoon 0299-621318 Fax 0299-621671 E-mail: info@hjlange.nl Internet: www.hjlange.nl

Brink 1, 1472 GB Middelie Telefoon 0299-621376 Fax 0299-623530 E-mail: info@hetwapenvanmiddelie.nl Internet: www.hetwapenvanmiddelie.nl

F. VAN DE ZEE Verkoop en reparatie van Audio en Video. Phillips - Sony - Aristona - Grundig

Snelle service, mogelijkheid tot plaatsing van een ruil-TV Middelie 65, 1472 GS Middelie Telefoon 0299-621735

APOLLO DUMPSTORE

Camping en Outdoor artikelen.

Zeevangsdijkje 4, 1471 EA Kwadijk Telefoon 0299-621371 Fax 0299-621552

_____________________________________________________________________________________________________

Siem Franke * schreef het volgende gedicht: 't Was keremes in 't boerendorp. Er stonde allemaal krame. Op 't skaipestukkie en de kroes Kwamme de mense tesame. Dobber met het hoofd van jut. En Rechter met de skeutjes. De Turkse skop was er ook. En Haassie met de neutjes. Bij Paulus was de herberg vol. Deer danste de boerinne En boerezeuns de skotse wals. Je kon er haast niet binne. En seves om een uur of elf Ging ieder met ze maidje Aan tafel bij de rooie wein. En vraide deer een taidje. Deen zoende ze mekander blauw. Bij brandewein en wafel. En zonge van de pot met broi. En spege onder tafel. Wanneer het rond twee ure was Dan kwam Piet Rol an stappe. Met nog een diender van de zaik. Die zeie: "Niet meer tappe". Die joege 't jonge volk nee heus. Ze moste nai de koeie. Die stonde over een uur of wat Met het volle jaar te loeie. Dan gave ze mekaar een arm. En zonge wai gaan skaide. En zwaaide langs het skulpepad. De jongens en de maide. En ieder brocht zijn maidje thuis. Deer zatte den, baije. In 't donker in de koeiestal Tot melkerstaid te vraie. En as de keremes over was Was alles weer bij 't ouwe. Behalve dan dat op het dorp. Wat maidjes moste trouwe. S. Franke * S. Franke woonde ook in Middelie. Hij was van beroep schrijver en dichter.

ermis; 1880

Volgens de encyclopedie is kermis afgeleid van het woord “kerkmis”; een jaarlijks plaatselijk volksfeest en jaarmarkt, oorspronkelijk ter gelegenheid van het feest van kerkwijding (d.w.z. gedenkdag van de wijding van de parochiekerk). Voor de viering van de kerkwijding kwamen de bewoners van heinde en ver van dorpen en het platteland. Dat bood aan handel en nijverheid een welkome gelegenheid om zaken te doen. Ook aan muzikanten, goochelaars, kwakzalvers e.d. om hun praktijken uit te oefenen. De reformatie (begin 16e eeuw) veroorzaakte het verdwijnen van de oorspronkelijke betekenis, waardoor alleen een soort jaarmarkt over bleef. Al eeuwen lang begint de Middelieër kermis de derde zondag . van de maand mei en duurt drie dagen In de 19e eeuw werd de kermis meer een gelegenheid tot pret maken, verzorgd door rondreizende gezelschappen met kramen voor eetwaren, bezienswaardigheden, loterijen en behendigheidspelen. Tegenwoordig krijgen de vermakelijkheden steeds meer een mechanisch karakter. Onder invloed van de snelle veranderingen van de tegenwoordige maatschappij is ook de traditie dat de kermis gehouden wordt op zondag, maandag en dinsdag, verschoven naar vrijdag, zaterdag en zondag en ik las onlangs in de activiteitenkalender in de “Kikkerkoerier” dat de kermis wel vier data vermeld. Aanleiding tot het samenstellen van dit artikel vormde de aantekeningen van enkele oude Middelieërs en herinneringen. Jan Laan beschrijft in zijn eigen bewoordingen dit feestelijk gebeuren anno 1880. Zeker in die tijd werd dit als een hoogtepunt in het anders zo rustige en afgelegen dorp ervaren. Op geboorte, trouw en rouw na, was er nauwelijks iets te beleven. Ook het geschrevene: De Middelieër kermis in het “huizenboek” van Siem de Boer van ca. 1925 vormde een bron tot het samenstellen van dit artikel. Oudere mensen spraken ook wel over de Axwijker kermis.

Jan Laan beschrijft het bezoek aan de kermis in 1880 van Lijsje Vink. Zij komt van het noordeind, is boerin en woont daar nu al weer zes jaar. Zij gaat Turkse Schop: reuzerad in 't klein; maar vier bakjes om in te zitten. de zondag ’s morgens rond tien uur op pad met Hakstal: kraam waar je koek zelf kon afhakken. haar twee kinderen, één aan de hand en de ander Skeutjes: schuitjes die jezelf in beweging moest zetten, in de rieten kinderwagen. Zij heeft haar beste jurk als een soort schommel aangetrokken en ook de kinderen zijn op hun rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ DCx ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ D? TÑÜ|Ä ECCJ @ DJ @

_____________________________________________________________________________________________________

best gekleed. Voor zij weggaat kijkt ze nog eens in de spiegel en vindt dat ze er zo toch nog best knap uitziet zo met de zilveren kap op met een blos op haar wangen en ze gaat opgewekt op pad. Haar man gaat niet want ze zitten eigenlijk nog in de rouw van de dood van zijn moeder en dan geeft het geen pas om naar de kermis te gaan; maar voor haar en de kinderen vindt ze dat het wel kan. Ze treffen het want het is mooi weer. Na een uur lopen komen zij aan op Axwijk waar de muziek van de draaimolen hen vrolijk verwelkomt . Hier komt Lijsje al snel bekenden tegen, nieuws wordt uitgewisseld, kleding bekeken en besproken en de kinderen bewonderd. Al dat gepraat verveelt de kleintjes natuurlijk al gauw zodat zij eerst maar een ritje met de draaimolen gaan maken. Het paardje loopt een aantal rondjes om de molen rond te laten draaien. De kinderen vinden het prachtig vooral als het paardje even in een sukkeldrafje gaat. De snoepkraam wordt natuurlijk ook aangedaan. Lijsje komt dan haar oude werkgeefster tegen waar zij als veertien jarige haar eerste dienst heeft gehad. Zij is daar zes jaar gebleven en heeft al het boerenwerk geleerd. Het is een hartelijke begroeting en samen drentelen zij nog een uurtje over de kermis. Dan nodigt zij hen uit om thee te komen drinken op hun boerderij aan het Edammerdijkje wat Lijsje graag aanneemt. De tijd vliegt om, zij wil terug nog even over de kermis om iets mee te nemen voor de thuisblijvers, koek en een bosje paling; de dansmuziek klinkt al uit de café ‘s. Zo, dat was het dan weer, zij heeft een gezellige dag gehad en na een uur lopen, komt zij tevreden en opgetogen weer thuis. Haar man en Neeltje de meid , zijn net terug van het melken van de koeien, zodat zij snel het brood met de paling op tafel zet, een traktatie die zeer door haar huisgenoten wordt gewaardeerd. ’s Avonds gaan de jongelui. Nou, het zal een drukte geven want er zijn veel polderjongens, de mannen die aan de aanleg van de spoorlijn werken. Zij leven meest in barakken en houden ook wel van een verzetje, de ploegbaas Pranger zal morgen veel moeite hebben om de mannen aan de gang te krijgen en te houden.

Kermis bij het cafe G. Wakker In de jaren 1948 tot 1950 zijn er ook bij het café van de familie Wakker enige kermisattracties geweest. G. Koster-Wakker vertelde dat zij zich nog wel kon herinneren dat er een schiettent vlak voor de ramen stond, zodat het in huis hartstikke donker was. Ook stond er een draaimolen en een kop van Jut. Er was ook dansmuziek. Er kwam een keer een man met een bas uit Amsterdam. De bas was zo groot dat die niet rechtop in het café kon staan. Dit filiaal van de kermis bij Axwijk heeft dus niet lang stand gehouden. Piet Laan.

◄●

erkrijging luchtfoto’s voor

Historisch Genootschap Oud-Middelye

Tijdens de open dag van de stelling van Amsterdam ontmoette ik Jan, een oud-klasgenoot van de ULO van Edam. Hij is daar als vrijwilliger werkzaam. Na de gebruikelijke begroeting vertelde hij mij dat hij nog een pakje foto’s van Middelie in bezit had en of wij die misschien wilden hebben. Dat was natuurlijk niet aan dovemansoren gezegd. Het bleken dus ruim zestig luchtfoto’s te zijn, genomen in 1950, ten behoeve van het Ministerie van Defensie. Jan vertelde mij dat hij tijdens zijn militaire dienstplicht ingedeeld was bij de militaire inlichtingen-dienst in de jaren 1956-1957. We leefden in de tijd van de z.g.n. koude oorlog. Uit veiligheidsoverwegingen moesten de foto’s vernietigd worden. Tijdens die werkzaamheden zag Jan foto’s van Edam en pakte snel een pakje voordat het in de versnipperaar verdween. Dat bleken dus de foto’s van Middelie, die hij al die jaren bewaarde en door de toevallige ontmoeting bij ons historisch genootschap terecht gekomen zijn. Hartelijk dank, Jan. Piet Laan.

_____________________________________________________________________________________________________

„HAAN EN HOND" in den muur van onze Hoogspanningshuisjes In de vorige uitgave van de Post werd een oproep geplaatst om de betekenis te verklaren van de kleurige tegeltjes in het hoogspanningshuisje aan de Brink. Na enige e-mailtjes van onze voorzitter aan de NUON is men binnen het elektriciteitsbedrijf gaan zoeken naar het antwoord en tenslotte heeft men het onderstaand artikel gevonden in het archief. Bij zeer veel van de z.g. "hoogspanningshuisjes", die het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf van NoordHolland over de gehele provincie heeft gebouwd en die in hoofdzaak dienen om den stroom, die onder hooge spanning wordt toegevoerd, om te vormen tot stroom van de spanning, die voor de electrische gebruiksapparaten bij de afnemers toegepast wordt, vindt men in den muur, meestal nabij de deur, een tweetal tegels ingemetseld, die in kleu rig reliëf voorstellingen van een haan en een hond dragen. Meermalen werd aan schrijver dezes reeds gevraagd, waartoe dit tegels dienen en welke toch hun beteekenis is. Daar er misschien ook onder de lezers van Alles Electrisch wel zijn, die belang stellen in de beantwoording van deze vragen, willen wij gaarne daaromtrent iets mededeelen. De eerste vraag: waartoe dienen die tegels, is heel kort te beantwoorden: ter versiering. De hoogspanningsgebouwtjes zijn in strakke lijnen opgetrokken, groote vensters, die de muurvlakken breken, komen niet voor en zoo bieden de kleurige tegels een aangename, bescheiden afwisseling, die weinig kosten vergt aangezien het glazuur steeds fleurig blijft en in tegenstelling met schilderwerk practisch geen onderhoud vraagt. De beantwoording der vraag hoe men er toe kwam voor deze versieringen juist de voorstellingen van een haan en een hond te kiezen, ligt misschien minder voor de hand. De beteekenis van de ornamenten haan en hond is te beschouwen als een onderstreping der op de deuren der gebouwtjes aangebrachte waarschuwing "openen is levensgevaarlijk". In tegenstelling toch met de installaties in de huizen der stroomverbruikers, die, wanneer zij goed aangelegd zijn en wanneer deugdelijke apparaten gebruikt worden, niet het minste gevaar opleveren, kunnen de installaties in de hoogspanningsgebouwtjes wel gevaarlijk zijn

wanneer die ruimten door onbevoegden betreden zouden worden. Huisinstallaties zijn zorgvuldig geïsoleerd en zoodanig ingericht, dat aanraking met blanke onder spanning staande metaaldeelen nimmer mogelijk is. In de hoogspanningsgebouwtjes daarentegen moeten vele ongeïsoleerde leidingen en apparaten met blanke metalen onderdeden toegepast worden, tengevolge waarvan het betreden van deze gebouwtjes door niet terzakekundigen inderdaad levensgevaarlijk is. Dit gevaar nu wordt nog eens onderstreept door de in de muren gemetselde "Haan" en "Hond". De Haan staat daar om zijn waarschuwing uit te kraaien: Mij is dit huis ter bewaking toevertrouwd, geen onbevoegde mag hier binnentreden en aan de andere zijde komt de hond met zijn nog verder strekkende taak: Mij is dit huis ter verdediging toevertrouwd en ik sta gereed die verdediging op mij te nemen. De haan doet dus een beroep op het verstand en voor degenen die daarvoor niet vatbaar zijn, is er de hond, die niet verder argumenteert, doch toehapt. Zooals reeds hiervoor gezegd, is het eigenlijke doel, waarmede de kleurige tegels worden aangebracht slechts versiering en hun beteekenis als symbool der waakzaamheid zal mogelijk aan velen voorbij gaan. Uiteraard zijn symbolen altijd voor meerdere uitlegging vatbaar, zoodat, als er lezers zijn, die bij de tegels denken aan "de aankondiging van het licht" en de "trouwe levering" daartegen geen bezwaar is. Ook zijn wij tevreden wanneer zij voor zichzelf het antwoord gevonden mochten hebben, dat een onzer enthousiaste electrisch kokende of nemers gaf bij de beschouwing onzer zwijgende waarschuwen: "De haan kan het niet bekraaien zoo Mooi als 't is en de hond kan het niet beloopen zoo vlot als 't gaat." v. M Overgenomen uit "Alles Electrisch" van september 1933

_____________________________________________________________________________________________________

▲ foto van: Dirk Koopman te Kwadijk

_____________________________________________________________________________________________________

ervoermiddelen.

Roeibootjes. Het meest geëigende vervoermiddel in Middelie maar ook in andere Zeevangsdorpen was het roeibootje. Praktisch alles werd per roeiboot gedaan en zeker als er kleinere producten of iets dergelijks vervoerd moesten worden. In de tijd gezien is er een verschuiving te zien in de vorm en grootte van de roeiboten in de Zeevang, in zekere zin was ook dit gebruiksmiddel aan mode onderhevig. Waarschijnlijk zaten er tussen de schuitjes die in de verschillende Zeevangsdorpen werden gemaakt ook nog wel detail verschillen maar de trend was wel hetzelfde. Ieder dorp had zijn eigen bootmakers. In Middelie waren er drie. In het Noordeinde had Elbert Hooiberg, later Jan Plas, zijn helling met werkplaats (waar nu Piet Hamstra woont). Midden in het dorp was de boten makerij van Leendert Molenaar (later Piet Beunder) en in het huis waar nu Benedictus woont, aan de Zijvent, was de helling met werkplaats van Jacob en later zijn zoon IJsbrand Bark. De website van Oud-Middelye laat de trend aardig zien.

Foto 1 Foto 3

Foto 1 en foto 3 melkschuitjes ca. 1905 en waarschijnlijk ook in de negentiende eeuw: vrij logge schuitjes met een platte achterkant, twee stel (roei) riemen die los tussen twee houten pennen (dollen) lagen; op foto 1 is de meest rechtse met één stel riemen. Het was een kunstje om de riemen op de juiste afstand tussen de dollen te houden. Uiteraard was het schuitje met twee stel riemen groter dan die met één stel

Foto 293 Foto 293 zie je beide typen achter elkaar liggen, beiden met platte achterkant, ca.1905.

Foto 26 Foto 26 laat een houten schuitje zien met voor en achter een punt, hier zijn de dollen vervangen door een vaste ijzeren pen met aan de riemen een oog zodat de riemen niet konden verschuiven. Dit type is na de eeuwwisseling gekomen en was in mijn jeugd, 1940-1950, nog veel te zien. Hierbij moest je oppassen dat je handen niet klem kwamen te zitten tussen de uiteinden van de riemen want die staken iets voorbij elkaar zodat een soort schaarbeweging ontstond. Deze waren dus wat ranker en sneller, De driehoek in beide punten was afgedekt met een passend houten dek, het “voor- en achterdoft”.

_____________________________________________________________________________________________________

Vroeger, bij gebrek aan verharde wegen, werd dit als vervoermiddel gebruikt om b.v. familie in een ander dorp te bezoeken. Ook als men wat slechter ter been was, was dit een comfortabele manier om op familie bezoek te gaan, of naar een ander dorp of b.v. naar de kerk te gaan.

Foto 345

De meest gangbare benaming voor dit type was “snip” of “jol” maar schuitje of roeiboot(je) kwam ook voor. Foto 345 en 377 laten ijzeren schuitjes zien; de meest gangbare naam werd “jol” of “snip”; deze ijzeren waren iets breder van boven en vroegen iets minder onderhoud;

Foto 377

één stel riemen en op de bodem houten roosters. Dit type werd meer gangbaar na de tweede wereldoorlog; m.n. de dorpssmid uit Middelie, Hermanus Vennik, was een befaamde maker van dit type.( foto 378). Naast het gebruik voor het boerenbedrijf werd er een algemeen gebruik van gemaakt.

Foto 378

Bij de doopsgezinde kerk is nog een steigertje met ringen om een bootje aan vast te leggen. Voor de jeugd was het een geliefde bezigheid om er de polder mee in te gaan om b.v. te gaan vissen of eieren zoeken; “wel zorgen dat je melkerstijd weer thuis bent, hé!“, want dan moest het weer gebruikt worden om “te melken” te gaan. In bijna alle gevallen werd het vervoer van emmers, bussen en ander melkers ”gereedschap” met behulp van dit vervoermiddel geregeld. In de meeste gevallen waren de percelen weiland alleen maar per vaartuig bereikbaar, allemaal eilandjes, maar ook als het land vast of met een dam of brug aan de boerderij verbonden was, werd toch meestal het melken per roeiboot gedaan. Dan waren er nog vissersschuitjes, deze waren meest iets zwaarder en hadden en hebben, een ”bun” om de levende vis in te doen. Ook hier was de trend van oorspronkelijk hout naar ijzeren bootjes. Jagers hadden een eigen type roeibootje, die waren rank en konden snel varen; deze waren van hout. Piet Laan.

◄●

_____________________________________________________________________________________________________

it ons Foto-Archief

_____________________________________________________________________________________________________

it ons Foto-

Archief Gaswinning in Middelie is er niet meer, maar wat ons nog rest zijn de foto’s van weleer.

_____________________________________________________________________________________________________

erichten van het genootschap.

De werkgroep “Huizenonderzoek” heeft al heel wat gegevens op papier en is nog steeds met veel enthousiasme bezig. U kunt hen helpen door gegevens van het pand waar u woont of van uw omgeving aan ons door te geven. Rapporten bodemkundig onderzoek. In aansluiting op de lezing die dhr. Mulder in okt.2006 (zie verslag elders in dit nummer) voor ons heeft verzorgd, zijn er sinds kort de twee rapporten uitgebracht. Deze behandelen verschillende aspecten van het onderzoek. De rapporten dragen als titel: “Bodemkundig onderzoek van twee daliebulten bij Middelie en Beets in de Zeevang”. En: “Opkomst van de landbouw in polder De Zeevang in de volle middeleeuwen (9e - 13e eeuw ). Archeobotanisch onderzoek van twee daliebulten in Middelie en Beets”. Een exemplaar van de rapporten is in te zien bij de voorzitter en is ook digitaal beschikbaar via: www.alterra.wur.nl

ontributie voor het jaar 2007.

Veel leden zijn niet altijd aanwezig wanneer de bestuursleden van de vereniging de contributie van het lopende jaar willen ophalen. Ook regelt men vaak de financiële zaken met rechtstreekse overboekingen bij hun bankinstellingen. Om te voorkomen dat wij diverse keren onnodig op pad moeten door het dorp en daarbuiten, willen wij de leden dan ook verzoeken de contributie voor het kalenderjaar 2007 over te maken op onze rekening bij de Rabobank met nummer 367.32.55.78

Nog even ter herinnering de contributiegelden zijn:

proep

Het Historisch Genootschap Oud-Middelye te Middelie zoekt één of meerdere vrijwilligers die de vereniging behulpzaam wil(len) zijn met het archiveren van de aan ons geschonken spullen. Het gaat in de eerste plaats om het inbrengen van al het fotomateriaal op de computer. Wij hebben daarvoor een laptop met een speciaal daarvoor geschikt programma. Vaardigheid met het omgaan en gebruik van een computer en in dit geval de laptop is dus wel gewenst. In een later stadium moeten ook alle andere zaken als krantenartikelen, boeken, gebruiksvoorwerpen en andere (grotere gereedschappen) benoemd en gearchiveerd worden. Dus als U, of jonge huisgenoten, er iets voor voelt om dit te gaan proberen, graag ! U kunt het in principe thuis doen met hulp van een van ons en gebruik van de laptop van de vereniging.

Contributie per kalenderjaar € 12,50 Voor leden die “de Post” per TNT-post ontvangen is de contributie € 15,00 Uiteraard kunt ook wanneer u op onze eerstvolgende ledenbijeenkomst komt daar uw contributie voldoen. Bijvoorbaat hartelijk dank.

Tekening vanaf het “Knibbedijkje”

Wij wachten met spanning op een reactie. Gerry van der Wegen; telefoon 0299-621730 of Piet Laan; telefoon 0299-404534 rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr [|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ Âbâw@`|wwxÄçxÊ ÂWx cÉáàÊ DCx ]ttÜztÇz? aâÅÅxÜ D? TÑÜ|Ä ECCJ @ EH @

_____________________________________________________________________________________________________

DVD

in de aanbieding.

Bericht in de N.N.C. van 7 juli 1954. Kwadijk-Middelie “De muziekvereniging “Eensgezindheid” heeft het initiatief genomen een film over beide dorpen te laten maken.”……

8 februari 1955. “Middelie en Kwadijk zagen zichzelf op het witte doek”.

Schoonheid van de dorpen bleek verrassend. “Tot driemaal toe brak dinsdag het moment aan, waarnaar zolang was uitgekeken. In de zaal van P. Ossebaar werd een vertoning gegeven van de in augustus vorig jaar opgenomen film van de dorpse samenleving………….”

27 augustus 1954. “Middelieër leefden één dag in filmland” Sympathieke dictators waren woensdagmiddag en – avond de heren P. Hembrechts en J. Adolfs van de Internationale Filmdienst, die onder auspiciën van het fanfarekorps “Eensgezindheid” een film kwamen opnemen van het Kwadijker en Middeliër dorpsleven. In de voormiddag was het verenigingsleven aan de beurt. Op het schoolplein speelden de kinderen onbevangen alsof ze in deze vakantieperiode helemaal geen hekel aan de school hadden. Toen werd de stemming er goed ingebracht door het optreden van de brandweer, die het prikkelende zonnetje gebruikten om vriend en vijand eens goed nat te spuiten. In het café van de heer G. Wakker werd de biljarten klaverjasclub “de Soos” onder schot genomen en enige huizen verder de vrouwengroep van de Partij van de Arbeid. Toen ging het terug naar café Ossebaar, waar de Plattelandsvrouwen en de soos “De Driesprong” hun beurt kregen. Even ging het toen wat rustiger, want vervolgens was de zuivelfabriek aan de beurt. Direct daarop toerde de wagen-met-het-loerende-oog door het gehele dorp. In het begin van de avond defileerden de verenigingen op Axwijk in vol ornaat voor het filmtoestel, waarbij de belangstelling van het publiek uitermate groot was. Toch verliep alles op rolletjes, zowel door het organisatorisch talent van beide filmoperateurs als door het regelend optreden van de postcommandant der Rijkspolitie te Kwadijk, de heer Bakker. Ten besluit sprak de heer H. Vennik als voorzitter van het Fanfarekorps een woord van hartelijke dank aan allen die hadden meegewerkt om het geheel te doen slagen.”

anbieding

In samenwerking met het Oudheidkundig genootschap “Oud-Quadyck” heeft onze vereniging nu de oude gecombineerde dorpsfilm van Kwadijk en Middelie, die gemaakt is in 1954, op dvd laten zetten en biedt die ter verkoop aan. Het is een geluidloze zwart-wit film, waarvan wij het Middeliër deel al eens, tot veel plezier en herkenning, op een verenigingsavond hebben vertoond. Er staan veel activiteiten van de verenigingen van toen op. Ook opnames op de school, met dus leerlingen die geboren zijn in de jaren 1941 tot 1947. Verder filmbeelden uit het gehele dorp. De dvd is te koop voor 10 euro, Exclusief verzendkosten (2,50 euro) en te bestellen bij de volgende personen. Gerry van der Wegen; telefoon 0299-621730 of Piet Laan; telefoon 0299-404534

_____________________________________________________________________________________________________

orpsjeugd in de winter.

Het had hard gevroren en de sloten waren al voorzien van een dikke laag ijs. Bij elke boerderij moesten de bewoners zorgen voor een brandbijt. Dat is een gat in het ijs uitgehakt, zodat bij brandgevaar de brandweer toch water uit de dicht gevroren sloot kon halen. De uitgehakte ijsblokken werden om de bijt heen gelegd om de jeugd te beschermen bij het priksleeën en het schaatsen. Een paar dagen bleef het hard vriezen en was zelfs het IJsselmeer helemaal dicht gevroren.

Op een dag begon het ook nog te ijzelen en wel zo erg, dat we op straat konden sleeën en schaatsen. In allerijl maakten we van sneeuw een open afrit van de straat naar de sloot zodat we van de straat naar ons fort konden sleeën. Het schaatsen op straat viel erg tegen .Er waren te veel plekken met te weinig ijs. De bakker had het er erg moeilijk mee. Die kon met z’n bakkerskar de klucht van de bruggen niet op komen. Maar wij vonden dat niet erg. We vonden het eigenlijk wel vermakelijk. Het was een heerlijke tijd. Na enige tijd sloeg het weer om en begon het te dooien. Zodra het kon werd het watergemaal in werking gezet, maar niet voordat er een waarschuwing werd gedaan van: “Het gemaal van de polder de Zeevang gaat weer malen. Het ijs zal dus snel, vooral in de hoofdsloten, zeer onbetrouwbaar en gevaarlijk worden.” Deze waarschuwing ging ook naar de scholen, zodat ook de kinderen ervan op de hoogte waren. Voor ons fort werd het ook snel gevaarlijk. Het lag voor de wegbrug en door de stroming er onder en het gewicht van de hut zakte het geheel in en was voor ons de lol er goed af. Ook de winter was voor ons voorbij. Het is tevens het einde van dit winter verhaal. Piet Hetjes.

Van het mooie sterke ijs profiteerde de jeugd geweldig. Een straffe oosten wind zorgde er voor dat je vanaf de jaagweg heerlijk met het windje in de rug naar het dorp kon schaatsen en priksleeën. Maar toen begon het te sneeuwen en het bleef maar hard waaien. Dat betekende dat er sneeuwduinen werden gevormd op plaatsen waar een beetje luwte was. Van de eerste sneeuw hadden we al een grote sneeuwhut gemaakt midden voor de wegbrug. We konden dan van alle kanten sneeuw aanvoeren wat we dan ook deden, zelfs per grote rietslee. Door de aanhoudende harde oostenwind bleef de sneeuw maar stuiven. Door het dicht gevroren IJsselmeer werd ook daar vandaan veel sneeuw aangevoerd wat dan eerst achter de dijk bleef liggen zodat al gouw de weg langs de dijk onbegaanbaar werd. Maar de stuifsneeuw was nog lang niet op. Daar hadden wij weer plezier van want dat vormde een dikke sneeuwbank voor onze hut. Na enig graafwerk hadden we een compleet fort gebouwd waar we met onze priksleetjes ons heerlijk konden vermaken.

◄●

▲ Het IJsselmeer helemaal dicht gevroren. Op de achtergrond “Het Paard” van Marken ▼ foto’s van Piety Molenaar.

_____________________________________________________________________________________________________

Nieuwsbrief 14 Stichting Historisch Zeevang voorjaar 2007 Dit is de veertiende Nieuwsbrief van het bestuur van de Stichting Historisch Zeevang. Met veel aandacht voor erfgoed. Deze nieuwsbrief wordt verspreid door de vier historische verenigingen in Beets, Oosthuizen, Middelie en Kwadijk.

Middeleeuws Sporenpad wint prijs Landschap Noord-Holland vroeg ‘ommetjes’, wandelingen van 3-7 km. Het winnende plan krijgt 10.000 euro. Al heel snel rolden de ideeën over tafel. Een werkgroep met Piet Laan (Oud-Middelye), Margreet Lenstra (Oud-Quadyck), Peter Fiedeldij Dop (Stichting Historisch Zeevang), wethouder Dorèthy van de Heuvel en ambtenaar Vienna van Megen boog zich over de kaart van Zeevang. Roy Oosterom, werkzaam bij Recreatie Noord-Holland, schoof aan als adviseur. En: ze hebben gewonnen! De belangrijkste drie ommetjes-criteria zijn: historie, natuur en haalbaarheid. Piet Laan klom op de fiets en sprak met verschillende boeren. Op het gemeentehuis werd het doodlopende wegenplan erbij gehaald. Peter sprak met de kersverse stichting Recreatie en Toerisme van de ondernemers. Margreet droeg informatie aan voor het Middeleeuwse Sporenpad. Dit pad brengt het vroegere kerkenpad in herinnering waarlangs ooit processies zouden hebben plaatsgehad van de kerk in Kwadijk naar het verlaten dorp Drey. Het verlaten dorp Drey Drey of Verdraay is teruggevonden bij slootkantonderzoek van Oud-Quadyck. Langs de Oud-Raeffeldamweg. zou op het stuk weiland De Kosterije een kapel of kerkje hebben gestaan. Ernaast ligt De Kerkhoven. Het gebied is unieke natuur omdat het slotenpatroon gevormd is in de middeleeuwen. De veenlaag was toen nog 8-10 meter dik en het overtollige regenwater kon door veenriviertjes naar de Zuiderzee aflopen. Inklinking van het veen was de oorzaak dat de Dreyers

de voeten niet droog konden houden en verhuisden naar Hobrede en Kwadijk. Tot de reformatie hielden hun nakomelingen de herinnering levendig aan het dorp van hun voorvaderen met een jaarlijkse processie. Feest Tijdens een feestelijke bijeenkomst in de kerk van Kwadijk op 23 maart maakte gedeputeerde Hans Schipper bekend dat de inzending van Stichting Historisch Zeevang door de jury als winnaar was aangewezen. Hij zei dat meegeteld heeft dat bij de inzending nog een zevenklapper aan ommetjes is gevoegd die met weinig middelen in hetzelfde gebied kunnen ontstaan. Eerst moet met de prijs van 10.000 euro het Middeleeuwse Sporenpad gerealiseerd worden. Dat zal nog heel wat voeten in de aarde geven. De gemeente heeft de coördinatie en de ideeënmakers zullen het nauwlettend volgen. Straks, als het pad geopend wordt zullen we graag meewerken om er een feestje van te maken en de mensen te doordringen van de cultuurhistorische waarden van het gebied waar wij wonen

_____________________________________________________________________________________________________

Herkomst weilandnamen De werkgroep toponiemen heeft een prachtige kaart met oude weilandnamen, nu is de vraag waar die namen vandaan komen. Wat betekenen zij? Het “veldwerk”is meest wel gebeurd, d.w.z. dat oudere mensen zijn bezocht die mogelijk namen van weilandpercelen kennen. Een andere bron om weilandnamen op te sporen zijn akten, meestal notariële akten waarin sprake is van koop of verkoop van percelen weiland. Tot voor de jaren veertig van de vorige eeuw werd dan meestal naast de kadastrale nummers ook nog de in de volksmond gebruikte naam van het perceel genoemd. Dus lezers en vrijwilligers die oudere notariële akten in handen krijgen waarop namen voorkomen, laat het ons even weten. Misschien heeft u wel akten in een lade of kast liggen waarvan u niet precies weet of er weilandnamen in staan. Hoe meer namen wij te weten kunnen komen hoe completer het beeld van de Zeevang en hoe groter de kans dat de herkomst achterhaald kan worden. In ieder geval zijn de namen een stukje cultuurhistorie van ons gebied en de moeite waard om vast te leggen nu er nog kennis op dit gebied is! Bij voorbaat bedankt! Namens de werkgroep: Margreet Lenstra (tel. 622053), Jan Frikkee, (401796) en Piet Laan (404534).

Heeft u ook moeite met het lezen van oude handschriften? Het Waterlands Archief organiseert vanaf eind september 2007 een geheel nieuwe cursus paleografie (oud schrift) voor begin-ners en vanaf januari 2008 voor gevorderden. De cursus voor beginners is bedoeld voor diegenen die onderzoek willen doen in de doop-, trouw- en begraafregisters, de notari-ële en oud rechterlijke archieven alsmede de gemeente archieven van de 16e tot en met de 18e eeuw. De cursus voor gevorderden behandelt naast handschriften uit genoemde periode, ook laatmiddeleeuwse teksten vanaf de

14e eeuw en gaat dieper in op de inhoud van archiefbronnen. Het lezen van oude handschriften is niet eenvoudig maar door iedereen aan te leren. De cursus beginners bestaat uit 10 lessen die vanaf 25 september om de week worden gegeven op de dinsdagavond van 19-21 uur in het Waterlandsarchief te Purmerend. De kosten bedragen € 65.00 per cursus, inclusief lesmateriaal. Opgeven bij het Waterlands Archief, telefoon 411530 of info@waterlandsarchief.nl.

Oud Nederlands On Line Ga naar wnt.inl.nl om de betekenis en herkomst van oude woorden op te zoeken. Eind januari 2007 kwam het deel 16e eeuw tot 19e eeuw beschikbaar. Voor de kerst wordt het deel Oudnederlands verwacht. Doel van INL (Instituut voor Nederlandse Lexicologie) is iedereen gratis de mogelijkheid te bieden onderzoek te doen naar oud Nederlands. Klik op Producten om te zien wat er nog meer in zit: onder meer het Groene boekje 2005 met de nieuwe spelling.

Geïntegreerde Taalbank Het project Geïntegreerde Taalbank (GTB) wordt uitgevoerd door de afdeling Taalbank. Doel is de ontwikkeling van een flexibel raadpleegbare databank van het vroegste tot het modernste Nederlands (5de – 21ste eeuw), die als onderzoeksinstrument zal dienen voor velerlei aspecten van de Nederlandse taal (en cultuur) door de eeuwen heen. Die databank zal diverse soorten taaldata bevatten: elektronische woordenboeken (o.a. VMNW, MNW en WNT), tekstbestanden en bestanden met taalkundige gegevens (lexica). Gegevens uit verschillende bronnen zullen geïntegreerd opvraagbaar zijn. Ook wordt beoogd data die buiten het INL zijn ondergebracht (bijv. bij de DBNL) geïntegreerd met GTB-data opvraagbaar te maken. Een onderzoeker kan dan gegevens uit verschillende instituten door middel van dezelfde gebruikersinterface opvragen.

Redactie: Peter Fiedeldij Dop, Kwadijk 25, 1471 CB Kwadijk. Tel. (0299) 62 23 32. Email pmj.fiedeldijdop@quicknet.nl

_____________________________________________________________________________________________________

▲Foto: Geimproviseerde brug Middeleeuws Sporenpad, Ilse Miedema

▼ Foto: Peter Fiedeldij Dop, Historisch Zeevang ontvangt de provinciale ommetjesprijs uit handen van Hans Schipper, Ilse Miedema

Colofon:

[|áàÉÜ|áv{ ZxÇÉÉàáv{tÑ bâw@ bâw@`|wwxÄçx Bestuur: Piet Laan – Voorzitter E-mail: p.cllaan@quicknet.nl Jack Dekker – Penningmeester E-mail: jackdekker@quicknet.nl Eric van den Hudding – Secretaris E-mail: ericvandenhudding@hetnet.nl Leden: Ron Batenburg – Lay-out & Coördinatie van “de Post” – Website Dieuwke de Boer - Muts Gerry van der Wegen - Mulders – Informatie en Onderzoek Anja Frikkee Contactadressen: Ron Batenburg It Ald Hôf 4, 8822 WP Arum Telefoon 0517-85 07 97 Telefax 0847-45 14 35 E-mail: rw.batenburg@gmail.com Gerry van der Wegen - Mulders Edammerdijkje 26, 1472 GD Middelie Telefoon 0299-62 17 30 Telefax 0299-62 34 75 E-mail: gerryvanderwegen@hotmail.com Website van de vereniging “Oud Middelye” http://www.oud-middelye.tk Betalingen aan de vereniging “Oud Middelye” kunnen worden overgemaakt op de rekening van de vereniging bij de Rabobank met nummer 367 32 55 78

Drukwerkverzorging: Copy-Power vof Dorpsstraat 84, 1713 HK Obdam

Prijs voor losse nummers “de Post” € 6,50