Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός Γ' τρίμηνο 2018

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ o

Αιτωλός

Ἀρ. τεύχ. 114 • Γ΄ Τρίμηνο 2018

Περιοδικό Ὀρθοδόξου Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς

409

«ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ» ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ἔτος ΚΘ΄ - Ἀρ. τεύχ. 114 Ἰούλιος - Σεπτέμβριος 2018

Περιεχόμενα

Διεύθυνση: Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» Ὁδός Λαγκαδᾶ 190, Τ.Κ. 564 36 Σταυρούπολη Θεσσαλονίκη - Greece Ἀναγν. Σωματεῖο. Ἀπόφ. Πρωτοδ. Θεσ/νίκης, Ἀρ. 684/1990, Κωδικός 2406

411

Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἕλκει, μαγνητίζει τίς ψυχές τῶν ἰθαγενῶν ἀδελφῶν μας.

418

Ἡ ἀναγκαιότητα ἀνέγερσης νέου σχολείου στήν Ἱεραποστολή τῆς Καλκούτα

422

Μακάριοι οἱ μή ἰδόντες καί πιστεύσαντες...

424

Ἡ μέριμνα γιά τό πνευματικό ἔργο τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Μπραζαβίλ καί Γκαμπόν

Ἀσλανίδης Δημήτριος Πρόεδρος

432

Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ νικάει τά πάντα.

436 438 442

Ὀφειλόμενες εὐχαριστίες

Κατσαρός Κων/νος Ἀντιπρόεδρος

444 445

Παρακαλούσαμε καί ἐμεῖς τόν Βούδα, ἀλλά τίποτε...!

Βαπτίσεις στήν Ἱερά Μητρόπολη Κινσάσας Καιρός τοῦ ποιήσαι...γιά ἕνα ὅραμα ζωῆς γιά τά παιδιά μας! Πνευματικά ἀπανθίσματα – Πυξίδα σέ χαλεπούς καιρούς

Μπορεῖτε νά καταθέτετε τή βοήθειά σας σέ ἕναν ἀ π ό τ ο ύ ς τ ρ ε ῖ ς τραπεζικούς λογαριασμούς καί νά μᾶς ἐνημερώνετε τηλεφωνικά, γιά νά μήν μπαίνετε στή διαδικασία ἀποστολῆς τοῦ καταθετηρίου τῆς Τραπέζης. Ἄμεσα θά σᾶς ἀποστέλλουμε τήν ἀπόδειξη τοῦ Ἱ. Συνδέσμου.

1. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 235/296004-49 ΙΒΑΝ: GR9401102350000023529600449 SWIFT (BIC): ETHNGRAA

2. ALPHA BANK 479-002101-029168 ΙΒΑΝ: GR3401404790479002101029168

3. ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 5231-013724-415 ΙΒΑΝ: GR5001722310005231013724415

Ὁ διαδικτυακός μας τόπος εἶναι:

www.ierapostolos.gr

410 e-mail μας εἶναι: iersyn@iersyn.gr Τό

Ἐκδότης: Τά μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου

Παπαναστασίου Ἰωάν. Γεν. Γραμματέας Κωνσταντινίδης Δημ. Ταμίας Μπαρέκας Βασίλειος Α΄ Μέλος Ἰωαννίδης Κλεόβουλος B΄ Μέλος Δημούδης Ἀριστείδης Γ΄ Μέλος

Ὧρες Γραφείου: 8.30 π.μ. - 8.00 μ.μ. Τηλέφωνα ἐπικοινωνίας:

2310 606920, 602602 FAX 2310 606920

Τό περιοδικό ΑΠΟΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΔΩΡΕΑΝ Στοιχειοθεσία, ἐνθέσεις, ἀποχρωματισμοί, ἐκτύπωση, βιβλιοδεσία: I & C Ἀνώνυμη Φαρμακευτική & Ἐκτυπωτική Ἑταιρεία CHROMOTYP τηλ. 2310 951620 Κόστος τεύχους: 1,50 εὐρώ

Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἕλκει, μαγνητίζει τίς ψυχές τῶν ἰθαγενῶν ἀδελφῶν μας.

Μ

ία νέα ἐνορία τοῦ Προφήτου Ἠσαΐα εὐλογήθηκε τήν Πέμπτη 31 Μαΐου στό χωριό Mission Pale (Mission θά πεῖ Ἱεραποστολή), ὅπου τελέστηκαν 52 βαπτίσεις καί ἕνας γάμος. Μικρό χωριό, λίγες οἱ ψυχές πού τό κατοικοῦν. Ἀπό τό Κολουέζι ἀπέχει περίπου 60 χλμ. Τό ὄνομά του τό πῆρε ἀπό ἕνα Μοναστήρι τῶν Καθολικῶν πού ὑπάρχει στήν περιοχή καί ἔκανε τά παλιά χρόνια μεγάλο ἱεραποστολικό ἔργο. Ἡ εὐχή τῆς εὐλογίας τοῦ ἐλαίου

411

Τ

ώρα ἐγκαταβιώνουν 2-3 μοναχοί μέ τόν ἐπίσκοπό τους. Αὐτός μᾶς ἀνέφερε ὅτι εἶχε ἀρκετούς μοναχούς πού ἀσχολούνταν μέ τά κηπευτικά, τήν κατασκευή ψημένων τούβλων, ὡραίων καλλιτεχνημάτων καί τό σημαντικότερο, εἶχαν αὐτόνομη παραγωγή ρεύματος. Τό 1993, μέ τά γεγονότα τοῦ ἐμφυλίου πού διαδραματίστηκαν στό Κολουέζι μεταξύ δύο φυλῶν Κατανγκέζων καί Κασάι, λεηλατήθηκε καί κατεστράφη.

Οἱ Ἱερεῖς ἁγιάζουν τά νερά τοῦ ποταμοῦ πρίν τή βάπτιση.

«Ἀποτάσσῃ τῷ Σατανᾷ; Ἀποτάσσοµαι.» Αὐτές οἱ ψυχές λοιπόν, ἄν καί ζοῦν δίπλα στούς Καθολικούς, ἐπί τρία χρόνια παρακολουθοῦσαν τίς κατηχήσεις πού τούς ἔκανε ὁ Κοσμᾶς, ἕνας κατηχητής μας, πνευματικό τέκνο τοῦ εὐλαβέστατου κληρικοῦ μας π. Ἐλευθερίου. Χρόνια πηγαινοερχόταν ὁ Κοσμᾶς στόν π. Ἐλευθέριο στήν ἐνορία τοῦ Ἁγίου Δημητρίου καί κατηχεῖτο. Μετά βαπτίστηκε καί ἀνέλαβε νά κάνει ὀρθόδοξους ὅλους τούς συγχωριανούς του. Ἔτσι βλέποντας τή σταθερότητα καί τήν ἐπιμονή τους, ἀποφάσισα νά μεταβῶ στό Mission Pale καί νά τελέσω τίς βαπτίσεις. Ὁ π. Ἐλευθέριος στό μεταξύ, ὅλο τό προηγούμενο διάστημα, ἔκανε ὁ ἴδιος 412

τά τελευταῖα μαθήματα τῶν κατηχήσεων. Φθάσαμε στό χωριό ἀργά τό ἀπόγευμα, μᾶς ἐπεφύλαξαν θερμή ὑποδοχή. Πέμπτη πρωί, τελέσαμε τή Θεία Λειτουργία στή χορτοκαλύβα-Ναό μέ δύο ἱερεῖς καί δύο διακόνους. Ἦταν πολύ συγκινητικές οἱ στιγμές καί γιά μένα ἀλλά καί γιά τούς κατηχουμένους μας, πού παρακολουθοῦσαν ἐκστασιασμένοι καί σιωπηλοί τό Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Στό κήρυγμα μεταξύ ἄλλων τούς μίλησα γιά τό Βάπτισμα καί τή σημασία του. Τούς ἔδωσα νά καταλάβουν τό μέγεθος τῆς ἁμαρτίας σ' ὅσους δέν ἔχουν μέσα τους σταθερή τήν πίστη

Βαπτίζεται ἡ δούλη τοῦ Θεοῦ... στόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία Του. Μάλιστα δέ τούς προέτρεψα, ὅσοι δέν νιώθουν ἕτοιμοι νά βαπτιστοῦν, εἶναι καλύτερα νά φύγουν τώρα παρά μετά τή βάπτισή τους. Εἰλικρινά τούς θαύμασα, ὅταν τούς ρώτησα: «Ἀδελφοί μου, θέλετε νά κάνουμε τίς βαπτίσεις σας σήμερα; Θά παραμείνετε στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία;» Ὅλοι μαζί οἱ 52 κατηχούμενοι φώναξαν: «Θά παραμείνουμε στήν Ἐκκλησία. Θέλουμε νά βαπτιστοῦμε Ὀρθόδοξοι καί νά πεθάνουμε Ὀρθόδοξοι». Τό χαρακτηριστικό αὐτῆς τῆς ἐνορίας εἶναι ὁ ζῆλος καί ἡ ἀγάπη τους γιά τή σωστή Ἐκκλησία. Πράγματι, ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἕλκει, μαγνητίζει τίς ψυχές τῶν ἰθαγενῶν ἀδελφῶν μας, τούς φωτίζει καί δέν θέλουν νά πᾶνε στούς Καθολικούς.

«Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε.»

413

Μετά ἀπό τή Θεία Λειτουργία ξεκινήσαμε νά πᾶμε μέ τά αὐτοκίνητα στό ποτάμι (παραπόταμο τοῦ Λουαλάμπα), δύο χιλιόμετρα μακριά ἀπό τίς καλύβες. Δυστυχῶς ὁ δρόμος ἦταν κατεστραμμένος καί δέν μπορούσαμε νά προχωρήσουμε μέ τό ἁμάξι. Ἀναγκάστηκα νά ἐπιστρέψω καί νά μείνω στό χωριό. Ἔμεινα μέ κάποια παιδιά τοῦ σχολείου, τά ὁποῖα δέν ἦταν ὀρθόδοξα. Ἄδραξα τήν εὐκαιρία καί γιά δύο ὧρες συζητήσαμε γιά πολλά θέματα. Πανέξυπνα παιδιά. Ἄς ζοῦνε μέσα στή ζούγκλα, ἔχουν κι αὐτά τίς ἀναζητήσεις τους. Ὅταν τελείωσαν μέ τίς βαπτίσεις, οἱ Ἱερεῖς μέ τούς νεοφωτίστους ἐπέστρεψαν καί τούς κοινωνήσαμε. Νά βλέπατε τά πρόσωπά τους, πῶς ἔλαμπαν ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ πού τά ἐπεσκίασε καί μέ πόση χαρά ἀναφωνοῦσαν τά χριστιανικά ὀνόματά τους τή στιγμή πού κοι414

Οἱ Ἱερεῖς μας. φορτώθηκαν τά πράγματα στήν πλάτη (τά ἐκκλησιαστικά εἴδη, τούς χιτῶνες, τό τραπεζάκι κ.λπ.) καί μέ μηχανάκια πῆγαν στό ποτάμι νά τελέσουν τήν ὁμαδική βάπτιση. Νά ξέρατε τί τραβοῦν οἱ Ἱερεῖς μας, τί ἀγώνα δίνουν γά τή διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου! Οἱ κατηχούμενοι πῆγαν ὅλοι μέ τά πόδια.

Μετάληψη ὅλων τῶν νεοφωτίστων

Οἱ νεοφώτιστοι μέσα στόν Ναό ἀχυροκαλύβα 415

Ἀναμνηστική φωτογρ

Παράθεση γεύματος στόν Σεβ. Μητροπολίτη κ. Μελέτιο 416

αφία μετά τίς βαπτίσε

ις

νωνοῦσαν. Ἦταν τό ἐπισφράγισμα τῆς ὑπόσχεσης πού ἔδωσαν νά μείνουν στέρεοι στήν πίστη καί στήν ἀντιμετώπιση τῶν καθημερινῶν τους πειρασμῶν. Ἀκολούθησε ἡ τράπεζα γιά ὅλους καί μοιράστηκαν σχετικά δῶρα στόν καθένα. Ἕνας ἀπ' τούς χριστιανούς μᾶς ἔκανε τραπέζι στό σπιτικό του. Τά σπίτια ὅλα εἶναι πλινθόκτιστες, ἀσοβάτιστες καλύβες μέ λαμαρινένιες στέγες καί δάπεδο μέ χῶμα. Πάμφτωχοι ἄνθρωποι, ζοῦνε ὅπως τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ. Ἐπιστρέψαμε τό ἀπόγευμα στήν Ἱεραποστολή, δοξάζοντας τόν Θεό πού μᾶς ἀξίωσε νά διακονοῦμε τόν Ἀμπελώνα Του. Τόν εὐχαριστοῦμε πού μᾶς κατέστησε ποιμένες στά βάθη τῆς ἀφρικανικῆς γῆς ἀγωνιζόμενοι γιά τή σωτηρία τῶν Κονγκολέζων ἀδελφῶν μας. Εὔχεσθε, ἀδελφοί μου. † Ὁ Κατάνγκας Μελέτιος

417

Ἡ ἀναγκαιότητα ἀνέγερσης νέου σχολείου στήν Ἱεραποστολή τῆς Καλκούτα

Σ

τό προηγούμενο τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ μας, σέ ἄρθρο μέ τίτλο "Εἶναι θαῦμα ἡ Ἱεραποστολή στήν Ἰνδία", ἀφιερώσαμε ἐκτενές ρεπορτάζ γιά τό ἐπιτελούμενο, περισσότερο ἀπό 25 χρόνια, πνευματικό καί ἀνθρωπιστικό ἔργο στήν Ἱεραποστολή τῆς Καλκούτα τῶν Ἰνδιῶν, καθώς καί στή λειτουργία τῶν οἰκοτροφείων καί τῶν σχολείων ὑπό τήν ἄοκνη καθοδήγηση τῆς μοναχῆς Νεκταρίας, τῆς Ἱ. Μονῆς Ὁσίου Παταπίου Λουτρακίου. Ἐπίσης ἀναφερθήκαμε στήν ἀναγκαιότητα οἰκονομικῆς στήριξης τοῦ ἀνεγειρόμενου νέου σχολικοῦ συγκροτήματος καί στήν ἐκτενέστερη παρουσίαση τοῦ θέματος στό ἐπόμενο (παρόν) τεῦχος.

418

Πράγματι, ἐγείρεται καλοπροαίρετα τό ἐρώτημα ἀπό πολλούς, ἀφοῦ ὑπάρχει τό Σχολεῖο στό Μπακεσουάρ μέσα στόν χῶρο τῆς Ἱεραποστολῆς, ὅπου σήμερα φοιτοῦν 635 παιδιά ἀγόρια καί κορίτσια, ποιά ἡ ἀναγκαιότητα ἀνέγερσης ἄλλου; Τήν ἀπάντηση μᾶς δίνει ἡ ἴδια ἡ ἀδελφή Νεκταρία, ἡ ὁποία σέ συνέντευξη της λέει τά ἑξῆς:

Τό ἀνεγειρόμενο σχολεῖο

«Εἶναι μία εὔλογη ἐρώτηση. Καί ἐγώ τό ἴδιο θά ρωτοῦσα. Αὐτό τό κτίριο, τό ὑπάρχον δηλαδή σχολεῖο, δέν κτίστηκε μέ τήν προοπτική φοίτησης παιδιῶν καί δέν πληρεῖ τίς προδιαγραφές ἑνός σχολείου. Τώρα ἔχουμε 635 παιδιά, πού γιά νά δώσουν ἐξετάσεις πανινδικές, ὅπως λέμε πανελλήνιες, χρειάζεται νά πάρουμε τήν εἰδική ἄδεια ἀπό τό Ὑπουργεῖο Παιδείας, πού βρίσκεται στό Νέο Δελχί. Πρέπει τό κτίριό μας νά πληρεῖ τίς προδιαγραφές τοῦ κράτους. Δυστυχῶς δέν τίς πληρεῖ καί οἱ ἀπόφοιτοι δέν θά ἔχουν ἔγκυρο ἀπολυτήριο». Ἀκούγοντας τήν ἀδελφή Νεκταρία, καταλαβαίνουμε ὅτι ἔχει νά ἀντιμετωπίσει μία ἐπείγουσα κατάσταση.

Τό σχολεῖο θά ἔπρεπε νά εἶχε ὁλοκληρωθεῖ μέχρι τόν Ἀπρίλιο τοῦ 2018, γιά νά λάβουν τήν πιστοποίηση πού ἀπαιτεῖται γιά τή λειτουργία του. Τό σημαντικότερο ὅμως εἶναι ὅτι, ἄν αὐτά τά παιδιά, πού ἀποφοιτοῦν, δέν μποροῦν νά κάνουν χρήση τοῦ ἀπολυτηρίου τους, εἶναι βέβαιο ὅτι τά περιμένει μία ἀναδίπλωση τῶν ὀνείρων καί τῶν προσδοκιῶν τους. Τό μέλλον τους διαγράφεται προβληματικό. Παύει ἡ πορεία τῆς ζωῆς πού διαφαινόταν. Ἀπό τή θαλπωρή καί τή στοργή πού εἶχαν κοντά στήν Ἐκκλησία, κοντά στήν ἀδελφή Νεκταρία, ἔξαφνα γίνονται βάρος τῆς κοινωνίας. Σταματάει ἡ συνέχιση τῆς ἐκπαίδευσής τους στά ἀνώτατα Πανεπιστημιακά Ἱδρύματα. Τό χειρότερο δέ εἶναι ἡ βίαιη προσαρμογή σέ μία κοινωνία φτώχειας, ἐγκλήματος καί καταστροφῆς. Αὐτές δυστυχῶς, ἀδελφοί μου, εἶναι οἱ συνέπειες τῆς διακοπῆς μόρφωσης τῶν παιδιῶν. Ἀνοίγει ἕνας φαῦλος κύκλος συμφορᾶς καί ἀβέβαιου μέλλοντος. Θά ψάχνουν γιά δουλειά, ἀλλά χωρίς ὁλοκλήρωση τῶν σπουδῶν, τί εἴδους δουλειά νά βροῦν; Πῶς μποροῦν νά βοηθήσουν τίς οἰκογένειές τους; Εἶναι τά εὔκολα θύματα τοῦ ὑπόκοσμου, τῆς ἐμπορίας σαρκός καί τῆς ἐγκληματικότητας. Πονάει πραγματικά ἡ ψυχή μας ἀντικρίζοντας κατάματα τήν ἀλήθεια, τήν πραγματικότητα. Μία πραγματικότητα πού βιώνει μέρα νύχτα, μόνη της, ἡ ἀδελφή Νεκταρία καί γιά τήν ὁποία μάχεται, τρεῖς δεκαετίες τώρα, ἀντιπαλεύοντάς την. Μένουμε ἔκθαμβοι, ἀκούγοντας τήν ἀδελφή Νεκταρία, γιά τήν ἐλπίδα καί τήν ἐμπιστοσύνη της στόν Θεό, γιά τήν ἐπίτευξη ὁλοκλήρωσης τοῦ ἔργου καί τή συνέχιση λειτουργίας 419

Ἡ πρόσοψη τοῦ σχολείου

τοῦ σχολείου. Τή συνέχει τό πνεῦμα ἑνότητας καί ἀγάπης πού ἔδειξε ὁ ἐργολάβος τοῦ σχολείου, ὅταν τήν ἀκοῦμε νά λέει: «Δίνουμε τή μαρτυρία τῆς ὀρθόδοξης ἀγάπης, τῆς χριστιανικῆς ἀγάπης, περισσότερο μέ τή ζωή παρά μέ τά λόγια μας. Ἡ ἑνότητα εἶναι σπουδαῖο πράγμα καί εἶναι καί κάτι πού ὁ Θεός ζητοῦσε ἀπό τούς μαθητές Του. Θέλω ὅλοι νά εἶστε ἑνωμένοι, ἔλεγε. Καί ἑνότητα δέν εἶναι μόνο ὅσοι εἴμαστε ἐδῶ παρόντες. Ἐγώ εἶμαι ἑνωμένη μέ τό Μοναστήρι μου, οἱ ἀδελφές προσεύχονται γιά ἐμένα. Εἶναι ἑνωμένες μαζί μου, εἶμαι ἑνωμένη μαζί τους. Ὁ ἐργολάβος ἑνώθηκε μαζί μας καί λέει: “Ἀδελφή εἴμαστε ἑνωμένοι μαζί σου”. Γι' αὐτό προσεύχομαι. Ὅλοι μαζί ἑνωμένοι μέ τή δύναμη τοῦ Θεοῦ, θά τά καταφέρουμε. Αὐτό ζητάει ἀπό μᾶς ὁ Θεός. Μᾶς τό τονίζει: “Ἐγώ μέ τόν Πατέρα μου εἴμαστε ἑνωμένοι, ἔτσι κι ἐσεῖς νά εἴσαστε ἑνωμένοι καί ἀγαπημένοι μεταξύ σας”». «...Εὐχαριστῶ τόν ἐργολάβο κ.

Suvajt Biswas καί τόν μηχανικό κ.

Tarun Kumar Bhattacharya, διότι δέν βρίσκεις εὔκολα μία τρελή μοναχή, 420

Ἐσωτερικά

πού νά ξεκινᾶ ἕνα ἔργο χωρίς χρήματα. Οὔτε βρίσκεις ἕναν ἐργολάβο πού νά ξεκινᾶ τό χτίσιμο, χωρίς προκαταβολή. Νιώθω εὐλογημένη ἀπό τόν Θεό. Πιστεύω ὅτι ὁ Θεός ἔφερε αὐτόν τόν ἐργολάβο καί τόν συνεργάτη του καί ξεκίνησαν τό μεγάλο αὐτό ἔργο. Μία φορά μου εἶπαν: “Μήν ἀνησυχεῖς, ἀδελφή! Ὅταν ἔχεις χρήματα θά μᾶς πληρώσεις”. Μέ ἐμπιστεύονται καί ἐγώ ἐμπιστεύομαι τόν Θεό, διότι εἶναι γιά τό καλό τῶν ὀρφανῶν παιδιῶν καί εἰδικά τῶν κοριτσιῶν αὐτῆς τῆς ἀγροτικῆς περιοχῆς». Ἐντύπωση προκαλεῖ ὁ λόγος τοῦ κ. Suvajt, πού δέν εἶναι καί χριστιανός, ὅταν λέει: «Προσευχόμαστε στόν παντοδύναμο Θεό νά μήν ἐπηρεαστεῖ αὐτό τό ἔργο ἀπό οἰκονομικούς φραγμούς. Προσευχόμαστε νά ὁλοκληρωθεῖ τό ἔργο ἔγκαιρα. Ἐλπίζουμε καί ἄλλοι ἄνθρωποι σάν τήν ἀδελφή Νεκταρία, νά συνεχίσουν στό μέλλον τέτοια ἔργα, ὥστε ἡ ἔνδεια καί ὁ ἀναλφαβητισμός νά ἐξαλειφθοῦν στήν Ἰνδία». Δέν εἶναι ὅμως μόνο ἡ ἀγάπη καί ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ ἐργολάβου πρός τήν ἀδελφή Νεκταρία. Ἐξίσου νιώθου-

ἔχουμε ἀκόμη πολλές ἐργασίες...

με καί τήν ἀγάπη τῶν συνεργατῶν της καί δή τῶν δασκάλων. Μία δασκάλα, μέ συγκίνηση, ἔλεγε τά ἑξῆς: «Πιστεύουμε ὅτι, ὅπως μᾶς βοήθησε ὁ Θεός μέχρι τώρα νά φέρουμε σέ πέρας τά πάντα, ἔτσι θά μᾶς βοηθήσει καί στή συνέχεια. Θέλουμε τά παιδιά μας νά ἔχουν ἕνα γελαστό, χαρούμενο καί φωτεινό μέλλον. Ἐλπίζουμε ὅτι θά βρεθεῖ βοήθεια καί θά ὁλοκληρωθεῖ ἡ ἀνέγερση τοῦ σχολείου, διότι, ἄν δέν γίνει τό ἔργο, πολλά παιδιά θά χάσουν τή δυνατότητα μίας ἀνώτερης ἐκπαίδευσης, μίας καλύτερης ζωῆς». «...Οἱ ἐκκλήσεις γιά βοήθεια τῆς ἀδελφῆς Νεκταρίας θά εἰσακουστοῦν, ὁ Θεός δέ θά ἀφήσει νά κλείσει τό σχολειό. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὅλοι μας φοβόμαστε γιά κάτι τέτοιο. Ξέρετε κάτι; Κάποια κορίτσια τοῦ ὀρφανοτροφείου, ἔγιναν καί οἱ ἴδιες δασκάλες, ἔχουν πτυχίο καί τώρα βοηθοῦν ἄλλα παιδιά νά πετύχουν. Καταλαβαίνετε γιατί ἀγωνίζεται ἡ ἀδελφή Νεκταρία;» Ἀδελφοί καί Πατέρες, ὅταν ἡ ἀδελφή Νεκταρία ὁμιλεῖ γιά ἑνότητα καί τονίζει ὅτι «ὅλοι μαζί ἑνωμένοι μέ τή δύναμη τοῦ Θεοῦ, θά τά καταφέρου-

με», σ' αὐτή τήν ἑνότητα συναριθμούμεθα οἱ πάντες, κατά τό γραφικό: «ἵνα πάντες ἓν ὦσι» (Ἰω. 17,21). Καί ἐδῶ καλούμεθα νά σταθοῦμε ἀρωγοί ὄχι προσωπικά στήν ἴδια, ἀλλά στό ἔργο γενικότερα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας στά ἔθνη, στό ἔργο τῆς σωτηρίας ψυχῶν. Ἀτενίζοντας τά προσωπάκια τῶν μικρῶν παιδιῶν τῆς Καλκούτα, πού προσμένουν ἀπό τή λαβωμένη οἰκονομικά πατρίδα μας, νά τά βοηθήσουμε, στήν πραγματικότητα ἀτενίζουμε πρόσωπο Χριστοῦ, τά δικά μας πρόσωπα. Ἄς σπεύσουμε, λοιπόν, νά προλάβουμε τά χρονοδιαγράμματα πού ἀπαιτοῦν τήν ἄμεση ὁλοκλήρωση τοῦ ἔργου. Ἄς ἀφουγκραστοῦμε τό μήνυμά της, στό ὁποῖο μᾶς τονίζει: «Θέλω νά γνωρίζετε ὅτι τό κτήριο ἐξωτερικά φαίνεται νά τελειώνει, ὅμως ἐσωτερικά ἔχουμε ἀκόμη πολλές ἐργασίες: τοιχοποιΐα, σοβατίσματα, δάπεδα, ἠλεκτρολογικά, ὑδραυλικά, πόρτες, παράθυρα, ἐλαιοχρωματισμούς, ἐσωτερικό ἐξοπλισμό, κ.λπ. κ.λπ. κλπ. Οἱ λογαριασμοί μαζεύονται καί τό χρέος μεγαλώνει. Κάνω ἀγώνα μέσα μου νά μή χάνω τήν πίστη καί τήν ἐλπίδα, ὥστε νά μήν ἀγχώνομαι». Ἄς σταθοῦμε κι αὐτή τή φορά δίπλα στήν ἀδελφή Νεκταρία, πού μέ τή θυσιαστική της ἀγάπη ὑπομιμνήσκει τή δική μας ὀφειλή καί ὑποχρέωση. Εὐχή καί προσευχή ὅλων μας εἶναι ἡ κατευόδωση καί εὐλογία τοῦ ὅλου ἔργου τῆς Ἱεραποστολῆς στήν Ἰνδία καί τῶν διακόνων της.

421

«Μακάριοι οἱ μή ἰδόντες καί πιστεύσαντες...» «Εἶπεν ὁ Ἰησοῦς˙ Εἰς κρίμα ἐγώ εἰς τόν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μή βλέποντες βλέπωσι καί οἱ βλέποντες τυφλοί γένωνται.» (Ἰω. 9, 39-40)

Π

ολλές φορές ὁ Κύριός μας ἀπογοητεύθηκε ἀπό τή συμπεριφορά τῶν συμπατριωτῶν Του, οἱ ὁποῖοι, παρ’ ὅλο ὅτι ἔβλεπαν τά θαύματα πού ἐπιτελοῦσε, ἀμφισβητοῦσαν τή δύναμη, τό Πνεῦμα Του καί τή διδασκαλία Του. Ἀντιθέτως, ἐμακάρισε ἀνθρώπους, ὅπως τόν ἐκ γενετῆς τυφλό, οἱ ὁποῖοι μέσα στόν κόπο, τή μοναξιά καί πολλές φορές τήν περιθωριοποίησή τους, λόγῳ τῆς ἀσθένειάς τους, ἀναζητοῦσαν τήν πίστη καί ἐμπιστεύονταν μέ ἁπλότητα τή συνάντησή τους μαζί Του. Αὐτοί, οἱ πρώην πάσχοντες, παρ’ ὅλες τίς ὑποδείξεις τοῦ Χριστοῦ νά κρατήσουν σάν μυστικό τήν ἴασή τους καί τό θαῦμα, δέν ἔπαψαν νά διακηρύσσουν τά μεγαλεῖα Του. Τόν Φεβρουάριο τοῦ 2005 ἔκανα τήν πρώτη μου ποιμαντική ἐπίσκεψη στό Β. Καμερούν καί στό συνορεῦον Ν. Τσάντ καί μεταξύ τῶν ἄλλων ἐνοριῶν ἐπισκέφθηκα καί ἕνα ἀπομακρυσμένο χωριό ὀνόματι Bongor HanHan I. Ἡ ἐνορία δέν ἦταν τίποτε ἄλλο ἀπό ἕνα εὐσκιόφυλλο δέντρο μέ μία περίφραξη γύρω-γύρω ἀπό καλάμια καί μία διάκριση στόν χῶρο πού ἦταν τό «ἱερό». Ὁ χῶρος ἦταν ἀφιερωμένος στήν Ἁγία Αἰκατερίνη τήν Πάνσοφο. Ὁ κόσμος πολύς περίμενε ὑπομονετικά τήν ἄφιξή μας, ψάλλοντας ὕμνους στήν τοπική διάλεκτο. Ἀφοῦ χαιρέτησα τόν κόσμο, ἄρχισαν κάποιες προσφωνήσεις κα422

τάλληλες γιά τήν περίσταση, διανθισμένες ἀπό ὕμνους. Ὅλα ἦταν ἐντυπωσιακά καί συγκινητικά. Μέσα στό πλῆθος ξεχώρισε μία λεπτή σιλουέτα ἑνός κατηχητοῦ, ὁ ὁποῖος συντόνιζε τό ὅλο πρόγραμμα καί διηύθυνε τά τῆς χορωδίας. Ὅταν ὁ Ἄνδρας αὐτός γύρισε νά ἀπευθύνει κάποιον λόγο καί αὐτός ὡς κατηχητής τῆς ἐνορίας, κατάλαβα ὅτι ἦταν Τυφλός!!! Ὅταν τελείωσε ἡ ἐκδήλωση, μέ πλησίασε μαζί μέ δύο ἄλλους καί μιλήσαμε μέσῳ ἑνός μεταφραστοῦ. Ἔτσι, κατάλαβα ὅτι ἦταν ὑπεύθυνος κατηχητής γιά πάνω ἀπό 15 χρόνια. Ἦταν ἔγγαμος μέ πέντε παιδιά καί τά παιδιά του ἦταν πού τοῦ διάβαζαν τά

κατηχητικά φυλλάδιά μας. Αὐτός τά ἀποστήθιζε καί κατόπιν τά δίδασκε στούς κατηχουμένους. Ἡ διαφορά ὅμως μέ ἄλλους κατηχητές ἦταν ὅτι αὐτός δέν μετέδιδε μόνον θεολογικές γνώσεις καί ἑρμηνεῖες ἀλλά καί μία ζέουσα πίστη. Ὅλα τά ἔλεγε μέ ἕναν παλμό, μέ μία ζωντάνια. Τό ὄνομά του Νέστωρ. Ἐκ γενετῆς τυφλός. Σέ πολλές ἄλλες μου ἐπισκέψεις στάθηκε ἀδύνατον νά ἐπισκεφθῶ ξανά τή συγκεκριμένη ἐνορία, λόγῳ τοῦ ἀνυπάρκτου ὁδικοῦ δικτύου καί τῶν ἐκρύθμων πολιτικῶν καταστάσεων τῆς χώρας, οἱ ὁποῖες ἄλλαξαν τή διαδικασία εἰσόδου στή χώρα γιά τούς ξένους. Κατά καιρούς οἱ Ἱερεῖς τοῦ Τσάντ μέ πληροφοροῦσαν γιά τήν ἐνορία αὐτή καί ἔβλεπα καί κάποιες φωτογραφίες. Πέρασαν τά χρόνια. Δεκατρία ὁλόκληρα χρόνια. Μάρτιος τοῦ 2018. Ἐπισκέφθηκα, μετά ἀπό ἕνα τριήμερο κοπιαστικό καί περιπετειῶδες ταξίδι μέ ἀρκετά ἀτυχήματα, τό Β. Καμερούν. Ἡ γνωστή ζέστη καί τό γνωστό κλῖμα τῆς περιοχῆς πρίν τήν ἔναρξη τῆς ἐποχῆς τῶν βροχοπτώσεων. Ἐπισκέψεις καί ἀκολουθίες στίς διάφορες ἐνορίες ἐν ὄψει τοῦ Πάσχα. Κόπος καί ἀποστάσεις. Ἕνα ἀπόγευμα ἦλθαν δύο Ἱερεῖς ἀπό τό Τσάντ, ὁ π. Εὐστάθιος καί ὁ π. Φίλιππος, νά μέ ἐπισκεφθοῦν στό Ἱεραποστολικό Κέντρο τῶν Ἁγίων 12 Ἀποστόλων στό χωριό Κατράνγκ. Μαζί τους καί μία ὁμάδα πιστῶν ἀπό τό Τσάντ. Μέ μεγάλη μου ἔκπληξη διέκρινα ἀνάμεσά τους τόν Νέστορα, ἴδιος καί ἀπαράλλακτος, καθοδηγούμενος ἀπό τόν γιό του. Χαιρετιστήκαμε ἐγκάρδια. Χάρηκε πού θυμόμουν τό ὄνομά του. Καθίσαμε καί μιλήσαμε ἀρκετά. Μοῦ ἀνέφερε ὅλα τά νέα γιά τήν ἐνορία τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης καί ὅτι μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ συγκροτήθηκαν ἄλλες τρεῖς ἐνορίες στήν περι-

οχή, τίς ὁποῖες περιοδικῶς ἐπισκέπτονται οἱ Ἱερεῖς καί αὐτός συστηματικά κάνει τά κατηχητικά μαθήματα. «Σᾶς περιμένουμε πάντα. Γνωρίζουμε ὅτι εἶναι δύσκολο νά περάσετε τά σύνορα, ἀλλά προσευχόμαστε νά δώσει ὁ Θεός, γιατί οἱ πιστοί μας σᾶς ἔχουν ἀνάγκη. Ἔχουν ἀνάγκη νά δοῦν τόν πνευματικό τους πατέρα». Μιλήσαμε ἀρκετά. Εἶχε ἔλθει μαζί καί ὁ Δήμαρχος τῆς περιοχῆς (ὀρθόδοξος καί αὐτός) καί μέ διαβεβαίωσε μέ τά σχετικά ἔγγραφα ὅτι τό οἰκόπεδο τῆς ἐνορίας τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, παρά τίς ἀρχικές ἀμφισβητήσεις, κατωχυρώθη τελεσίδικα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Χάρηκα τή συνάντηση αὐτή. Εἶχε μία δική της ζεστασιά, πού τήν ἀπέπνεε ἡ ἁπλότητα καί ἡ καρδιά τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν πού εἶχαν ὁδοιπορήσει τρεῖς ἡμέρες, γιά νά ἔλθουν. Σηκώθηκαν νά φύγουν. Ἀποχαιρετιστήκαμε. Τούς ἔδωσα κάποιες εὐλογίες καί κάποια ἀπαραίτητα γιά τίς λειτουργικές ἀνάγκες τῶν ἐνοριῶν, ἀλλά αὐτό πού τούς χαροποίησε περισσότερο ἦταν ἡ ὑπόσχεση ὅτι, παρ’ ὅλες τίς δυσκολίες, θά κάνουμε τά πάντα, γιά νά χτίσουμε ἕναν Ναό γιά τήν Ἰώβεια ἐνορία τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης. Μέ εὐχαρίστησαν ἀπό καρδίας. Ὁ γιός τοῦ Νέστορα τόν ἔπιασε ἀπό τό χέρι καί ἔκαναν κάποια βήματα. Μόλις ἀπομακρύνθηκαν, ὁ Δήμαρχος μοῦ εἶπε: «Σεβασμιώτατε, σᾶς εὐχαριστοῦμε πολύ… ἡ ὑπόσχεσή σας μᾶς δίνει φτερά καί πιό πολύ στόν Νέστορα, ὁ ὁποῖος, παρ’ ὅλο πού δέν βλέπει, μᾶς ἄνοιξε ὁλονῶν μας τά μάτια στήν πίστη». Πόσο ζωντανά ὁ Κύριος μᾶς ἐπιβεβαιώνει τή σπορά τοῦ Λόγου «διά τῶν ἐπακολουθούντων σημείων» (Μάρκ. 16, 20), ὅπως ὁ Νέστωρ!!! Αὐτῷ ἡ δόξα καί τό κράτος εἰς τούς αἰῶνας! Ἀδελφοί, εὔχεσθε. † Ὁ Καμερούν Γρηγόριος 423

Ἡ μέριμνα γιά τό πνευματικό ἔργο τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Μπραζαβίλ καί Γκαμπόν Βαπτίσεις στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Οὐμπανγκούι

Δ

ύο μέρες πρό τῶν Χριστουγέννων, πενήντα (50) κατηχούμενοι ἀδελφοί μας τῆς Ἐνορίας Ἁγίου Δημητρίου στό Πόϊντ Νουάρ (Pointe-Noire), ἀναγεννήθηκαν διά τοῦ βαπτίσματος στήν κατά Χριστόν ζωή. Τίς βαπτίσεις πραγματοποίησε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Παντελεήμων. Μάλιστα, κατά τήν ἔναρξη τῆς ἀκολουθίας τῆς Κατηχήσεως, συνηθίζει νά περιγράφει καί νά ἐξηγεῖ τά στάδια τελέσεως τοῦ Ἱεροῦ Μυστηρίου. Ἀπευθύνει παράλληλα πατρικές νουθεσίες στά νεόφυτα μέλη τῆς Ἐκκλησίας καί μεταφέρει τή χαρά καί τίς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Πάπα καί Πατριάρχου κ.κ. Θεοδώρου Β΄, πρός αὐτά. Τή δεύτερη μέρα τῶν Χριστουγέννων, στήν Ἐνορία τῆς Ἁγίας Εἰρήνης τοῦ Ντολίζι (Dolisie) πραγματοποιήθηκαν οἱ βαπτίσεις τριάντα δύο (32) κατηχουμένων ὅλων τῶν ἡλικιῶν. Τό ἀπόγευμα τῆς ἰδίας μέρας, μετά τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ, ὁ Σεβασμιώτατος εἶχε πολύωρη συνάντηση μέ τούς πιστούς καί τούς νεοφωτίστους, πρός τούς ὁποίους μίλησε γιά τήν ἀνάγκη πνευματικῆς 424

Ὁμαδική βάπτιση στήν Ἐνορία τῆς Ἁγίας Εἰρήνης τοῦ Ντολίζι

προετοιμασίας, πού ἀπαιτεῖται γιά τόν ἑορτασμό τῆς Δεσποτικῆς Ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων, ἀναλύοντας τό περιεχόμενο καί τή σπουδαιότητα τῆς νηστείας καί τῆς ἐξομολογήσεως. Τήν ἡμέρα τῶν Θεοφανείων τελέσθηκαν καί πάλι βαπτίσεις κατηχουμένων ἀδελφῶν στό ὑπαίθριο βαπτιστήριο τοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου στή 425

Ὁμαδική βάπτιση στήν Ἐνορία Ἁγίου Δημητρίου στό Πόϊντ Νουάρ συμπρωτεύουσα τοῦ Μπραζαβίλ, τό Πόϊντ Νουάρ (Pointe-Noire). Τήν ἑπόμενη ἡμέρα, Κυριακή 7 Ἰανουαρίου, μετά τή Θεία Λειτουργία παρά τήν ἔντονη βροχόπτωση, πραγματοποιήθηκε ἡ τελετή τοῦ Καθαγιασμοῦ τῶν ὑδάτων καί καταδύσεως τοῦ Τιμίου

Σταυροῦ στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Κονγκό. Εἶναι ἡ πέμπτη φορά στήν ἱστορία τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας πού μετά ἀπό εἰδική ἄδεια τῆς πολιτείας, τελεῖται Καθαγιασμός τῶν ὑδάτων στά νερά τοῦ δεύτερου μεγαλύτερου ποταμοῦ τοῦ κόσμου.

Ἡ μέριμνα γιά τό ἐν γένει πνευματικό καί φιλανθρωπικό ἔργο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ὅλες τίς περιόδους τοῦ χρόνου, εἶναι ἀκατάπαυστη. Τό ποιμαντικό ἔργο εἶναι διαρκές καί ἐπίπονο, πολύ δέ περισότερο τήν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί τοῦ Πάσχα. Τήν Κυριακή τῶν Βαΐων ἑορτάσθηκε μέ λαμπρότητα στόν Ἱ. Ναό Ἁγίας Εἰρήνης στό Ντολίζι (Dolisie) ἡ Βαϊοφόρος ἡμέρα τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ μας. Ἀκολούθησε ἡ διανομή τῶν βαΐων ἀπό τόν Σεβασμιώτατο καί στή συνέχεια τά παραδοσιακά τοπικά ἄσματα, σύμφωνα μέ τό ἔθιμο πού ἔχουν καθιερώσει οἱ πιστοί μας.

426

Τό πρωί τῆς Μεγάλης Τετάρτης, ὁ Σεβασμιώτατος συνοδευόμενος ἀπό τόν Γενικό Ἀρχιερατικό, τούς ἐφημέριους τοῦ Pointe-Noire καί συνεργάτες τοῦ φιλανθρωπικοῦ ἔργου, ἐπισκέφθηκε τίς φυλακές τῆς πόλης γιά νά προσφέρει μεγάλη ποσότητα εἰδῶν ἀτομικῆς ὑγιεινῆς καί διατροφῆς στούς 347 κρατούμενους ἀδελφούς. Ἡ προσφορά αὐτή ἦταν προϊόν τῆς ἀγάπης τῶν Ὀρθοδό-

ξων πιστῶν τῶν τριῶν Ἐνοριακῶν Κοινοτήτων τῆς συμπρωτεύουσας, ὡς καί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Ὁ Διευθυντής τῶν φυλακῶν ἐξέφρασε εὐγνώμονες εὐχαριστίες πρός τήν τοπική Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιά τήν ἔμπρακτη συμπαράστασή της πρός τούς κρατουμένους. Ἀκολούθως, ὁ Σεβασμιώτατος συναντήθηκε γιά ἀρκετή ὥρα μέ ὅλους τούς ἐγκλείστους, ἄνδρες καί γυναῖκες. Τούς ἐνθάρρυνε μέ λόγο παρακλητικό, ἀγάπης καί σεβασμοῦ καί τούς μίλησε γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου καί τήν προσωπική ἀνάσταση τοῦ καθενός. Τό πρωί τοῦ Μεγάλου Σαββάτου τελέσθηκαν οἱ βαπτίσεις ἑβδομήντα δύο (72) κατηχουμένων ὅλων τῶν ἡλικιῶν, προερχομένων ἀπό τίς τρεῖς Ἐνοριακές Κοινότητες τῆς πόλης Πόϊντ Νουάρ (PointeNoire). Τή μέρα αὐτή τελοῦνται οἱ βαπτίσεις τῶν κατηχουμένων σέ ὅλες τίς Ἐνορίες τοῦ Κονγκό Μπραζαβίλ. Ἀμέσως μετά τό πέρας τῶν βαπτίσεων ὁ

Στιγμιότυπα ἀπό τόν Ἁγιασμό τῶν Θεοφανείων στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Κονγκό

427

Ἀνήμερα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου στόν ἀνεγειρόμενο Ἱερό Ἐνοριακό Ναό Ἁγίας Φωτεινῆς του προαστίου Μπάκα τοῦ Πόϊντ Νουάρ

Ὁμαδική βάπτιση κα 428

τηχουμένων ἀπό τίς τρεῖς Ἐνοριακές Κοινότητες τοῦ Πόϊντ Νουάρ

Βαπτίσεις στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Οὐμπανγκούι

429

Σεβασμιώτατος ἐπέστρεψε στό Μπραζαβίλ γιά τήν ἐξομολόγηση τῶν πιστῶν καί τήν τέλεση τῆς Ἀναστάσιμης Θείας Λειτουργίας. Τά μεσάνυχτα μέ κατάνυξη καί πνευματική εὐφορία ἑορτάσθηκε στόν ἑορτάζοντα Ἱ. Ναό τῆς Ἀναστάσεως, ἡ ἔνδοξος Ἀνάσταση τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου μας. Τό Σάββατο 14 Ἀπριλίου ταξίδεψε ἀεροπορικῶς στήν πόλη Ἰμπφόντο (Impfondο) τοῦ Βορείου Κονγκό προκειμένου νά ἐπισκεφθεῖ τήν Ἐνοριακή Κοινότητα Τιμίου Προδρόμου καί Ἁγίου Νικολάου. Ἀπό ἐκεῖ πῆγε στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Οὐμπανγκούι (Oubangui). Ὁ ποταμός αὐτός καθορίζει τά σύνορα μεταξύ τῶν κρατῶν τῆς Δημοκρατίας τοῦ Κονγκό (Μπραζαβίλ) καί τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας τοῦ Κονγκό (Κινσάσα), ὅπου τέλεσε τή βάπτιση γηγενῶν νεοφώτιστων ὅλων τῶν ἡλικιῶν, προερχομένων ἀπό τίς φυλές τῶν Μπαντού καί τῶν Πυγμαίων. Τό πρωί τῆς Κυριακῆς τοῦ Θωμᾶ τελέστηκε Θεία Λειτουργία καί τό ἀπόγευμα συνοδευόμενος ἀπό τόν Ἐφημέριο π. Τιμόθεο Ndzebe καί τόν κ. Πρόεδρο τῆς Ἐνοριακῆς Κοινότητος τοῦ Ἰμπφόντο (Impfondo), ἐπισκέφθηκε τό τροπικό δάσος ὅπου κατοικεῖ ἡ ἀρχαιότατη φυλή τῶν Πυγμαίων, ἡ ὁποία ἔχει ἀσπασθεῖ τήν Ὀρθόδοξη πίστη. Κατά τή συνάντηση μέ μέλη τῆς φυλῆς –ἡ πλειοψηφία τῆς ὁποίας κατά τήν παροῦσα χρονική περίοδο ἔχει μετακινηθεῖ στά βάθη τῶν πυκνῶν δασῶν τῆς Κεντρικῆς Ἀφρικῆς πρός ἀναζήτηση θηραμάτων– ὁ Σεβασμιώτατος προσέφερε χρήσιμα ὑλικά. Ποσότητα ἁλατιοῦ, σαπουνιοῦ καί σπίρτων, ὑλικῶν ἀπαραίτητων γιά τόν κυνηγετικό τρόπο ζωῆς τῶν αὐτοχθόνων, εἴδη στοματικῆς ὑγιεινῆς, καθώς καί ἀναλγητικά καί ἀντιπυρετικά φάρμακα. Στή συνέχεια ὅλοι μαζί μετέβησαν σέ ἕνα κατάλυμα τῆς φυλῆς, ὅπου τελέστηκε Ἁγιασμός πρός εὐλογία τοῦ χώρου καί τῶν παρισταμένων ἀδελφῶν. Ἐπίσης καί τρισάγιο γιά τή συμπλήρωση δύο ἐτῶν ἀπό τήν κοίμηση τοῦ ὑπεραιωνόβιου Ὀρθοδόξου ἀρχηγοῦ τῆς φυλῆς, πολυσέβαστου Μπάμπα - Bokale. Ὁ χῶρος αὐτός στό ἑξῆς θά χρησιμοποιεῖται καί ὡς χῶρος λατρείας. Ἀποφασίστηκε δέ πρός διευκόλυνση τῶν Πυγμαίων 430

πού ἀντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα, κάθε μήνα νά ἐπισκέπτεται τους πιστούς μας, ὁ Ἱερέας τοῦ Ἰμπφόντο (Impfondo) γιά νά τελεῖ τή Θεία Λειτουργία. Ὁ Κύριος καί Θεός μας ἄς στερεώνει τούς γηγενεῖς νεοφώτιστους ἀδελφούς μας τοῦ Μπραζαβίλ καί ἄς κατευοδώνει τό ἔργο τῆς νεοσύστατης αὐτῆς Ἐκκλησίας. Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ποιμαντική ἐπίσκεψη στή φυλή τῶν Πυγμαίων

431

Η ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΝΙΚΑΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ κλείνουμε 10 χρόνια διακονίας στή Σιέρρα Λεόνε. Ὅλα αὐτά τά χρόνια ζοῦμε θαυμαστά γεγονότα πού μᾶς ἐνδυναμώνουν, ὥστε νά συνεχίζουμε, παρά τίς ἀντιξοότητες, τό ἱεραποστολικό μας ἔργο. Θά σᾶς ἀναφέρω κάποια συγκινητικά περιστατικά πού καταδεικνύουν τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων.

Ἡ Παναγία Πλατυτέρα, ἔργο τοῦ Γρηγορίου, στήν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ στόν Ἱ. Ναό Ἁγίων Κωνσταντίνου & Ἑλένης τῆς Φριτάουν

Ὅ

ταν πρωτοπῆγα στή Σιέρρα Λεόνε, εἶχα νοικιάσει ἕνα σπίτι γιά διαμονή, διότι τότε ὡς Ἱεραποστολικό Κλιμάκιο δέν διαθέταμε τίποτα δικό μας. Σκεφθεῖτε ὅτι γιά τόν ἐκκλησιασμό χρησιμοποιούσαμε τήν κουζίνα τοῦ σπιτιοῦ. Εἴχαμε προσλάβει καί ἕναν ντόπιο Μουσουλμάνο, ὀνόματι Μοχάμεντ, πού μᾶς βοηθοῦσε στίς διάφορες δουλειές ὡς ἐπιστάτης. Λίγο 432

ἀργότερα, γιά τίς μετακινήσεις μας, φέραμε ἀπό τήν Κένυα ἕνα καινούριο αὐτοκίνητο. Ὁ ἐπιστάτης μας ἐντυπωσιάστηκε καί μία μέρα πού ἔλειπα, τό ἔκλεψε. Δυστυχῶς, ὁ εὐλογημένος, μή γνωρίζοντας καλή ὁδήγηση πῆγε καί ἔπεσε πάνω σ' ἕνα τοιχίο. Τόν συνέλαβε ἡ ἀστυνομία καί τόν ἔφερε ἔξω ἀπό τό σπίτι μας. Μαζεύτηκαν τότε γείτονες καί περαστικοί, γιά νά δοῦν

ποιό θά ἦταν τό ἀποτέλεσμα. Ὅλοι φώναζαν καί ζητοῦσαν τήν παραδειγματική τιμωρία του. Ὁ Μοχάμεντ ἔπεσε στά πόδια μου καί κλαίγοντας μέ παρακαλοῦσε νά τόν συγχωρέσω. Οἱ ἀστυνομικοί ἦταν ἀνένδοτοι, ἤθελαν νά τόν προσαγάγουν στό Τμῆμα γιά ἀνακρίσεις, κατόπιν γιά νά δικαστεῖ καί μετά στή φυλακή. ἈμέὉ αὐτοδίδ ακτος ἁγιο σως ἀντέδρασα γράφος Γρ ηγόριος καί εἶπα στόν ἀξιωματικό ὅτι ὡς Ἱερέας Χριστοῦ τόν συγχωρῶ γι' αὐτό πού θρωπος, ἀντί ἔκανε. Ἡ ἀπάντησή μου δέν ἄρεσε νά βρεθεῖ στή φυλακή, ἀφιερώθηκε οὔτε στούς ἀστυνομικούς, πολύ δέ στόν Χριστό μας καί πλέον λειτουργεῖ περισσότερο δέν ἄρεσε στό συγκε- καθημερινά καί διακονεῖ τόν πλησίον ντρωμένο πλῆθος. Ὅλοι πραγματικά του. Στό μεταξύ ἔχουν κατηχηθεῖ καί ἦταν ἀγανακτισμένοι ἀπό τή στάση βαπτιστεῖ ὅλα τά μέλη τῆς οἰκογένειάς μου. Τελικά τό θέμα ἔκλεισε ἐκείνη τήν του. Γιά τήν Ἱεραποστολή μας ἡ οἰκοὥρα. Ὁ ἴδιος σηκώθηκε καί ἄρχισε γένεια τοῦ π. Ἀλεξάνδρου ἀποτελεῖ νά μέ εὐχαριστεῖ μέ κλάματα. χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταὉ Μοχάμεντ, συγκλονισμένος στροφῆς στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. ἀπό τήν ἀγάπη πού δείξαμε στό πρό- Ἡ γυναίκα τοῦ πατρός Ἀλεξάνδρου σωπό του, ζήτησε μετά ἀπό λίγο δι- πάσχει χρόνια ἀπό πολιομυελίτιδα καί άστημα νά γίνει Ὀρθόδοξος, διότι εἶχε παράλυτο τό ἕνα της χέρι. Πρίν δέν εἶχε δεῖ ποτέ στή θρησκεία του τή λίγο καιρό, ὅμως, ὑπέστη μετάσταση συγχώρεση. Ἔτσι, ἀφοῦ κατηχήθηκε καί ἐμφάνισε μία μορφή καρκίνου καί καί βαπτίστηκε Ἀλέξανδρος, ἔγινε καί στό ἄλλο της χέρι. Δυστυχῶς, λόγω ἕνας ἀπό τούς πιό καλούς συνεργά- τοῦ χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῆς τες μας. Μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου χώρας καί ἐπειδή τά νοσοκομεῖα δέν ἔγινε καί κατηχητής. Πρίν δύο χρόνια εἶναι καλά ἐξοπλισμένα, ὅπως στίς χειροτονήθηκε Ἱερέας. γειτονικές χῶρες τῆς Γκάνας καί τῆς Βλέπουμε ἐδῶ, μέ τό περιστατικό Σενεγάλης, ἡ μόνη ἐπιλογή πού εἶχε, πού σᾶς περιέγραψα, πώς ἡ ἀγάπη τοῦ γιά νά ἀποφευχθεῖ ὁ ἀκρωτηριασμός Χριστοῦ νικάει τά πάντα. Αὐτός ὁ ἄν- τοῦ χεριοῦ της, ἦταν νά σταλεῖ σέ κά433

λή ἕνας ἄγνωστος σέ μᾶς νεαρός Μουσουλμάνος καί μᾶς ζήτησε νά ἁγιογραφήσει κάποιον ἀπό τούς Ναούς μας ἤ ὅτι ἄλλο θά θέλαμε. Τοῦ ἔδωσα μία φωτογραφία καί ζήτησα νά μοῦ δώσει ἕνα δεῖγμα τῆς δουλειᾶς του. Τήν ἄλλη μέρα μοῦ ἔφερε ἕνα πιστό ἀντίγραφο τῆς φωτογραφίας ἐκείνης καί μέ ἐντυς εῖ ρ Ἱε ς πωσίασε. Τότε τοῦ ιους ἀπό τού κλῆς μέ κάπο το ισ εμ ἔδειξα μία βυζαντιΘ ς . α π γί Ὁ υρ κεια Θ. Λειτο κατά τή διάρ νή εἰκόνα τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου καί τοῦ ζήτησα νά τήν ἑτοιμάσει σέ μεγάλο μέγεθος, ποιο νοσοκομεῖο τῆς Γκάνας. Ἔτσι γιά νά τήν τοποθετήσουμε στόν τοῖχο καί ἔγινε. Μέ τή βοήθεια τῆς Ἀρχιεπι- τῆς τραπεζαρίας τοῦ νέου μας Ἱερασκοπῆς Γκάνας, μέ τήν ὁποία συνερ- ποστολικοῦ Κέντρου. Πραγματικά τήν γαζόμαστε, κατέστη δυνατή ἡ νοση- ἀπέδωσε μέ πολύ μεγάλη ἀκρίβεια. Μέ λεία της, ἀλλά ἦταν ἀναπόφευκτος τόν καιρό ἡ καθημερινή του ἐπαφή μέ ὁ ἀκρωτηριασμός τοῦ χεριοῦ της. μᾶς καί ὁ ζῆλος του νά μάθει ὅσο Ἀντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ὅτι ὡς Ἱερα- γίνεται περισσότερα πράγματα γιά ποστολή φροντίζουμε μέ κάθε τρόπο τή χριστιανική πίστη, τόν ὁδήγησαν νά βοηθοῦμε τούς ἀνθρώπους καί στό νά παρακολουθεῖ γιά ἀρκετό διπνευματικά καί σωματικά. Ἡ οἰκογέ- άστημα κατηχητικά μαθήματα. Μετά νεια ἔχει τρία παιδιά καί μάλιστα στό ἀπό λίγους μῆνες ζήτησε νά βαπτιστεῖ ἕνα ἔδωσαν τό ὄνομα Θεμιστοκλῆς. Ὀρθόδοξος μέ τό ὄνομα Γρηγόριος. Στό Ἱεραποστολικό μας Κλιμάκιο Ὁ νεοφώτιστος αὐτός ἀδερφός μας ὑπάρχουν πολλές παρόμοιες περι- ἀνέλαβε νά ἁγιογραφήσει τήν Πλαπτώσεις μεταστροφῆς ἀλλόδοξων τυτέρα καί μερικές ἄλλες εἰκόνες τοῦ ἀνθρώπων στήν Ὀρθοδοξία καί Ναοῦ μας καί πλέον εἶναι συνεργάτης εἴμαστε σίγουροι ὅτι μελλοντικά θά μας. Τοῦ προτείναμε καί σκεφτόμαστε βιώσουμε πολλές τέτοιες θεῖες ἐπεμ- σοβαρά νά τόν στείλουμε στήν Ἑλβάσεις. Γιά παράδειγμα θά ἀναφερ- λάδα ἤ στήν Κύπρο, γιά νά καλλιερθῶ στόν αὐτοδίδακτο ζωγράφο καί γήσει τήν ἔφεση αὐτή πού ἔχει καί νά ἁγιογράφο μας, τόν Γρηγόρη. διδαχθεῖ τή βυζαντινή ἁγιογραφία. Μία μέρα, ἦρθε στήν ἹεραποστοΜία ἄλλη συγκινητική ἱστορία πού 434

θά ἤθελα νά ἀναφέρω εἶναι αὐτή τοῦ νεαροῦ Ἴσα. Τόν Ἴσα, πού εἶναι Μουσουλμάνος καί εἶχε ἐμφανίσει μία μορφή καρκίνου μέ ὄγκο στό μάτι του, μᾶς τόν ἔστειλε ὁ Ὑφυπουργός Κοινωνικῆς Πρόνοιας τῆς χώρας καί μᾶς ζήτησε νά φροντίσουμε γιά τήν περίθαλψή του. Τόν πήγαμε σέ ἕναν νοσοκομειακό γιατρό, ὁ ὁποῖος ἀδυνατοῦσε νά τοῦ παράσχει ὁποιαδήποτε βοήθεια. Ἀποφασίσαμε, λοιπόν, νά τόν στείλουμε στή Γερμανία καί ἀμέσως ἀρχίσαμε τή διαδικασία ἔκδοσης τῶν ἀπαραίτητων ἐγγράφων γιά τό ταξίδι καί τή νοσηλεία του. Τό περιστατικό αὐτό, ἄν εἶχε ἀντιμετωπιστεῖ ἔγκαιρα, θά ἦταν ἁπλῶς μία ἐπέμβαση ρουτίνας. Εὐχῆς ἔργο εἶναι νά βρεθοῦν ὀφθαλμίατροι καί νά μᾶς βοηθοῦν σέ παρόμοιες περιπτώσεις, πού εἶναι πάμπολλες. Ἔτσι θά ἀποφευχθοῦν παρόμοια περιστατικά καί θά προληφθοῦν ἀκόμα καί ἁπλές παθήσεις καταρράκτη. Ἄν βρεθοῦν ἐθελοντές ἰατροί, πού μποροῦν νά πραγματοποιήσουν ἐγχειρήσεις καταρράκτη ἤ ἀφαίρεσης ὄγκων ματιῶν, ἡ συνδρομή τους θά εἶναι πολύτιμη, καθώς θά σώσουν πολύ κόσμο. Παλαιότερα ὑπῆρχε ἕνας Αὐστραλός ἰατρός, ὁ ὁποῖος κάθε χρόνο ἐπισκεπτόταν τό Σουδάν γιά 3-4 ἑβδομάδες καί ἐγ-

Ἡ κ. Μαίρη Ἀδαμοπούλου, ἀδερφή τοῦ π. Θεμιστοκλῆ, μέ τόν μικρό Ἴσα χείριζε χιλιάδες ἀνθρώπους, πού ἦταν καταδικασμένοι νά τυφλωθοῦν. Μετά τόν θάνατό του, δέν ὑπάρχει πλέον κανείς νά βοηθήσει. Ἀδελφοί μου, αὐτή εἶναι ἡ δύναμη τῆς ἀγάπης, πού μεταποιεῖ τόν ἄνθρωπο. Εὔχεσθε νά μᾶς ἀξιώνει ὁ Κύριος νά συνεχίζουμε νά διακονοῦμε αὐτήν τήν ἀγάπη. Ἀρχιμ. Θεμιστοκλῆς Ἀδαμόπουλος

Ἀγαπητοί μας δωρητές, φίλοι καί συνεργάτες τῆς Ἱεραποστολῆς, ὁ μόνος τρόπος γιά νά γίνει γνωστό τό ἔργο τοῦ Συνδέσμου μας εἶναι ἡ κυκλοφορία τοῦ περιοδικοῦ «ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ». Σ’ αὐτή τήν προσπάθεια μπορεῖτε νά συμβάλετε ἀποστέλλοντας διευθύνσεις γνωστῶν, φίλων καί συγγενῶν. Τό περιοδικό ἀποστέλλεται καί διανέμεται πάντοτε δωρεάν.

435

Ὀφειλόμενες εὐχαριστίες Δοξάζουμε τόν Κύριο καί Θεό μας γιά τήν ἄμεση ἀνταπόκριση τῶν φίλων καί δωρητῶν τοῦ Ἱ. Συνδέσμου στήν ἔκκληση τοῦ Ἱεραποστόλου τῆς Σιέρρα Λεόνε π. Θεμιστοκλῆ.

Σ

τό προηγούμενο τεῦχος, σέ ἄρθρο μέ τίτλο «Ὁ Θεός νά δώσει νά βρεθοῦν ἀνάδοχοι!», ὁ π. Θεμιστοκλῆς μεταξύ τῶν ἄλλων ἔγραφε: «...Μία ἀπό τίς δωρεές τοῦ Θεοῦ ἀποτελεῖ καί ἡ ἀνέγερση ἑνός διώροφου κτηρίου πού θά λειτουργήσει ὡς στέγη γιά τά παντελῶς ἀπορφανισμένα παιδιά τῆς πρωτεύουσας τοῦ κράτους Φριτάουν. Ἡ ἰδέα γιά τήν ἀνέγερση αὐτοῦ τοῦ Ὀρφανοτροφείου ἀνέκυψε ἀπό τίς φοβερές θεομηνίες τῶν τελευταίων ἐτῶν πού ἔπληξαν τή χώρα. Ἑκατοντάδες παιδιά ἔμειναν τελείως ὀρφανά. Ἔχασαν τούς γονεῖς τους ἀπό τίς πλημμύρες (2017) καί ἀπό τήν ἐπιδημία ἔμπολα (20142015). Μέσα σέ σύντομο χρονικό διάστημα, στήν περιοχή Τάουερ Χίλ, στίς παρυφές τῆς πρωτεύουσας, πλησίον τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καί Ἑλένης, ὅπου βρίσκεται καί ἡ Παιδαγωγική Ἀκαδημία, περατώνεται τό Ὀρφανοτροφεῖο πού θά ὀνομαστεῖ «Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος». Ἀπομένει ὁ ἐξοπλισμός του καί ἡ ἔναρξη λειτουργίας του...»

436

καί συνέχιζε: «Ἀπευθύνουμε ἔκκληση ἀγάπης στόν Σύνδεσμό σας καί σέ ὅλους τούς φίλους καί δωρητές σας νά ἀναλάβετε στό μέτρο τῶν δυνατοτήτων σας τή συντήρηση τοῦ Ὀρφανοτροφείου τῶν μικρῶν μας παιδιῶν, γιά τήν ὁποία ἀπαιτοῦνται περίπου 40.000 εὐρώ ἐτησίως. Γνωρίζουμε τήν ἀγάπη καί τόν θυσιαστικό σας ἀγώνα γιά τίς Ἱεραποστολές σέ ὅλο τόν Κόσμο. Ἀντιλαμβανόμαστε, ἐπίσης, τίς οἰκονομικές δυσχέρειες πού διέρχεστε ἀπό τήν πολυετή οἰκονομική κρίση τῆς Ἑλλάδας μας. Τό Διοικητικό Συμβούλιο τοῦ Ἱ. Συν-

Ὅμως παρακαλοῦμε νά ἐπιστρατεύσετε γιά μία φορά ἀκόμη τίς δυνάμεις σας, ὥστε νά βρεθοῦν ἀνάδοχοι γιά 40 ἀπορφανισμένα παιδιά τῆς πόλης μας καί νά μᾶς δίνουν τουλάχιστον 50 εὐρώ τόν μήνα ἕκαστος. Ὁ Θεός νά δώσει νά βρεθοῦν εὐλαβεῖς δωρητές καί εὐεργέτες γιά νά συνδράμουν στήν προσπάθειά μας αὐτή. Θά σᾶς εἴμαστε πραγματικά εὐγνώμονες». δέσμου ἐκφράζει τίς εὐγνώμονες εὐχαριστίες του πρός τούς φιλεύσπλαχνους δωρητές του πού ἔσπευσαν νά καταθέσουν τά πρῶτα χρήματα. Ἰδιαίτερα δέ τήν εὐλογημένη κυρία Νίκη ἀπό τήν πόλη μας, πού ἀποφάσισε νά καλύψει τό μεγαλύτερο μέρος τῆς ὅλης δαπάνης σίτισης τῶν παιδιῶν. Ἤδη ἐνημερώθηκε ὁ π. Θεμιστοκλῆς ὅτι ὁ Ἱ. Σύνδεσμος ἀναλαμβάνει, ἐπί τοῦ παρόντος, τά ἔξοδα διατροφῆς γιά ἕνα ἔτος ὅλων τῶν παιδιῶν τοῦ Ὀρφανοτροφείου, πού φθάνουν τίς 24.000 εὐρώ καί, ἄν τά οἰκονομικά τό ἐπιτρέψουν, θά καλύψει καί τίς

ὑπόλοιπες λειτουργικές του ἀνάγκες, ὅπως εἶναι οἱ μισθοδοσίες τοῦ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ, ἡ ἔνδυση τῶν παιδιῶν, οἱ λειτουργικές δαπάνες τοῦ κτηρίου κ.λπ. Εὐχόμεθα ὁ Κύριός μας νά ἀναδείξει καί ἄλλους ἀναδόχους ὀρφανῶν παιδιῶν, ὥστε ἀπρόσκοπτα νά συνεχίζεται ἡ ἔμπρακτη αὐτή ἀγάπη, ἀκόμη καί μετά τήν παρέλευση τοῦ πρώτου ἔτους. Γιά τό Διοικητικό Συμβούλιο Ὁ Πρόεδρος Δημήτριος Ἀσλανίδης 437

ΒΑΠΤΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΚΙΝΣΑΣΑΣ

438

Κ

ατά τό Ἅγιο Δωδεκαήμερο καί στή Β΄ Μητροπολιτική Περιφέρεια τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κινσάσας, μέ τήν εὐλογία τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Νικηφόρου, πολλοί ἄνθρωποι, τόσο στήν Κανάνγκα ὅσο καί σέ ἄλλες περιοχές τῆς Μητροπόλεως, μετά ἀπό ἱκανή κατήχηση προσῆλθαν καί ἔλαβαν τό Ἅγιο Βάπτισμα. Οἱ ἀδελφές τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Κλιμακίου, ἐκτός ἀπό τή συμβολή τους στήν κατήχηση, προετοίμασαν γιά τούς νεοφώτιστους λευκούς χιτῶνες καί σταυρουδάκια. Στήν Κανάνγκα τελέστηκε τό μυστήριο τῆς Βαπτίσεως ἀπό τόν Πατριαρχικό Ἐπίτροπο Κανάνγκας Ἀρχιμανδρίτη π. Θεοδόσιο Τσιτσιβό καί ἀπό τούς ἰθαγενεῖς Ἱερεῖς τήν παραμονή τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων καί τήν παραμονή τῆς ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων, μέ τήν προσέλευση περί τῶν ἑκατό ἀνθρώπων. Στό χωριό Dibaya, μαζί μέ τίς ἀκολουθίες τῶν Θεοφανείων, ὁ Ἀρχιμανδρίτης π. Χαρίτων ἐν μέσῳ πολλῶν δυσκολιῶν βάπτισε περίπου ἑξήντα ἀνθρώπους. Στό χωριό Mikalayi λειτούργησε κατά τίς ἅγιες ἡμέρες καί βάπτισε περίπου πενήντα ἀνθρώπους ὁ π. Καλλίνικος. Στό ἀπομακρυσμένο ἀπό τήν Κανάνγκα χωριό Bena-Leka, ὁ π. Ἐμμανουήλ Mayombo λειτούργησε τό Ἅγιο Δωδεκαήμερο καί βάπτισε περίπου σαράντα ἀνθρώπους. Στή Mukanya–Kalamba καί στό Nzapo λειτούργησε κατά τίς ἑορτές καί βάπτισε περί τούς εἴκοσι δύο ἀνθρώπους καί τέλεσε τό μυστήριο τοῦ γάμου ὁ π. Ματθαῖος. Στό χωριό Mbala, τήν παραμονή τῶν Θεοφανείων, βάπτισε περί τούς ἑκατό ἀνθρώπους ὁ π. Παῦλος.

439

Ἀλλά καί μετά τίς ἅγιες ἑορτές ὁ Ἀρχιμανδρίτης π. Θεοδόσιος Τσιτσιβός μαζί μέ τόν Ἱερέα π. Παῦλο, βάπτισαν στό χωριό NsapuKumuamba γιά πρώτη φορά, ἔξω ἀπό τήν ἐκκλησία (χορτοκαλύβα), δεκαεπτά ἀνθρώπους. Βέβαια καί σέ ἄλλες περιοχές τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως εἴχαμε προσέλευση ἀνθρώπων στήν Ὀρθόδοξη Πίστη διά τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος. Οἱ Ἀφρικανοί ἀδελφοί ὅλο καί περισσότεροι ἀσπάζονται τήν Ὀρθόδοξη πίστη. Ὡς διψασμένα ἐλάφια ἐπιθυμοῦν νά πιοῦν τό καθαρό νερό τῆς Ὀρθοδοξίας καί νά τραφοῦν ἀπό τά νάματα τῆς ἀμωμήτου πίστεως. Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

440

441

Καιρός τοῦ ποιήσαι... γιά ἕνα ὅραμα ζωῆς γιά τά παιδιά μας!

Σεβαστοί Πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί, Σέ προγενέστερο τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ μας (Β΄ τρίμ. 2016-τεῦχος 105) ἀναφερθήκαμε σέ ἕνα μεγάλο καί μακρόπνοο ὅραμά μας, σέ ἕναν ἱερό πόθο μας, πού ἀφορᾶ τή νέα γενιά, τήν παιδεία καί τό μέλλον τῆς Πατρίδας μας. Εἶναι πλέον πασιφανές ὅτι στήν Ἑλλάδα μας, τή γῆ τήν ποτισμένη μέ μαρτύρων καί ἡρώων αἷμα, τόν τόπο πού ἀπετέλεσε τήν κοιτίδα τῆς χριστιανοσύνης καί τοῦ πολιτισμοῦ, ἀπαιτεῖται «ἐπανευαγγελισμός» τῶν ψυχῶν. Ἐπί εἴκοσι ὀκτώ συναπτά ἔτη ὁ Ἱεραποστολικός μας Σύνδεσμος στηρίζει ἀκατάπαυστα τόν ἀμπελώνα τῆς Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς καί θά συνεχίσει, τοῦ Κυρίου ἐπευλογοῦντος, τό ἔργο καί τή διακονία αὐτή. Τήν ὀκταετία δέ τῆς κρίσης στρέψαμε τό βλέμμα μας καί στήν Ἐσωτερική Ἱεραποστολή ἀναλαμβάνοντας καί διεκπεραιώνοντας πλειάδα δράσεων γιά τή στήριξη μέ παντοειδή μέσα καί ἀγαθά τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀπόρων καί ἐνδεῶν συνανθρώπων μας. Παρακολουθώντας ὅμως τήν θλιβερή εἰκόνα πνευματικῆς καί ἠθικῆς παρακμῆς καί ἀποσύνθεσης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καί ἰδιαζόντως τῆς νέας γενιᾶς, ἀντιλαμβανόμαστε ὅτι δέν μποροῦμε νά περιμένουμε ἄλλο. Συνειδησιακά συγκλονισμένοι, 442

δέν μποροῦμε νά συμβιβαστοῦμε μέ τήν ἀδράνεια καί τήν ἀδιαφορία τῶν ἰθυνόντων. Ὅταν οἱ πολλοί ἀφίστανται ἀπό τήν πατροπαράδοτη πίστη, τά ἱερά ὑβρίζονται καί τά ἀνόσια νομοθετοῦνται, δέν νοεῖται νά παραμένουμε βουβοί καί ἄβουλοι παρατηρητές. Διότι «ὁ σιωπῶν δοκεῖ συναινεῖν» (ὅποιος σιωπᾶ φαίνεται ὅτι συμφωνεῖ μέ τά πραττόμενα). Γλαφυρά τό διατυπώνει ὁ ἀείμνηστος Φώτης Κόντογλου: «Ὅσοι ἀπομείναμε πιστοί στήν παράδοση, ὅσοι δέν ἀρνηθήκαμε τό γάλα πού βυζάξαμε, ἀγωνιζόμαστε, ἄλλος ἐδῶ, ἄλλος ἐκεῖ, καταπάνω στήν ψευτιά. Καταπάνω σ᾿ αὐτούς πού θέλουνε την Ἑλλάδα ἕνα κουφάρι χωρίς ψυχή, ἕνα λουλούδι χωρίς μυρουδιά». Ἔχοντας ὅλα αὐτά κατά νοῦ, μετά ἀπό περίσκεψη, συμβουλές πνευματοφόρων πατέρων καί προσευχή, λάβαμε τήν ἀπόφαση νά ἐκκινήσουμε γιά τήν ὑλοποίηση τοῦ ὁράματός μας, νά ἱδρύσουμε καί νά λειτουργήσουμε στήν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης πρότυπα Χριστιανικά Ἐκπαιδευτήρια (Νηπιαγωγεῖο, Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο). Ἐντός τῶν ἐκπαιδευτηρίων, παράλληλα μέ τό ἐπίσημο πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου, οἱ μαθητές θά γαλουχοῦνται στά νάματα τῆς Ἑλληνορθόδοξης πίστης μας. Θά μεταλαμπαδεύονται σέ αὐτούς οἱ ἀξίες

καί τά ἰδανικά τοῦ Γένους μας. Θά γνωρίζουν τούς μάρτυρες καί τούς ἥρωές μας καί θά μπολιάζονται μέ τήν πολύτιμη πνευματική παρακαταθήκη, πολιτισμική κληρονομιά καί τά πολυτίμητα τζιβαερικά τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Εὐελπιστοῦμε ὅτι μέ τήν εὐόδωση τῆς προσπάθειάς μας αὐτῆς, θά συντελέσουμε, στό μέτρο πού μᾶς ἀναλογεῖ, στόν ἱερό ἀγώνα γιά τήν πνευματική ἀνάσταση καί παλιγγενεσία τῆς Πατρίδας μας. Γιά νά τοποθετήσουμε καί πάλι στίς συνειδήσεις τῶν παιδιῶν καί ἐφήβων μας τίς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, τῆς Ἑλλάδας, τῆς Οἰκογένειας, μαργαρίτες ἀνεκτίμητους πού οἱ σύγχρονοι εἰκονοκλάστες ποδοπάτησαν. Ἐπιθυμία μας εἶναι νά μποροῦν νά μαθητεύσουν σέ αὐτά τά σχολεῖα καί τά παιδιά τῶν μεσαίων καί τῶν φτωχότερων οἰκογενειῶν, καθώς χιλιάδες εἶναι οἱ συμπολίτες μας, πού σήμερα οὔτε κατά διάνοια μποροῦν νά προσεγγίσουν τά δίδακτρα τῶν ἰδιωτικῶν Σχολείων πού ἐπιτελοῦν ἀνάλογο ἔργο. Καί καθώς ὅλοι ἀντιλαμβανόμαστε πώς «οἱ καιροί οὐ μενετοί», ἀποφασίσαμε νά ἀναλάβουμε δράση γιά τή συγκέντρωση τῶν οἰκονομικῶν πόρων ὑλοποίησης τοῦ ἔργου. Δημιουργοῦμε ξεχωριστό ταμεῖο γιά τήν ἀποταμίευση οἰκονομικῶν δωρεῶν καί ἐνισχύσεων ὑπέρ τῆς ἵδρυσης καί λειτουργίας τῶν Ἐκπαιδευτηρίων.

Χάριτι Θεοῦ, κάποιες εὐγενικές ψυχές ἤδη ἀνταποκρίθηκαν καί μέ σημαντικά ποσά προθυμοποιήθηκαν νά θέσουν τόν θεμέλιο λίθο γιά τά Ἐκπαιδευτήρια. Ἀπευθύνουμε κάλεσμα συστράτευσης πρός ὅλους ἐσᾶς τούς φίλους, δωρητές καί εὐεργέτες τοῦ Ἱ. Συνδέσμου μας. Πρωτίστως νά ἀποτελέσει αἴτημα προσευχῆς καί στή συνέχεια νά τό γνωστοποιήσετε σέ ὅλους, ὅσους στήν Ἑλλάδα καί τήν ὁμογένεια συμμερίζονται τή δική μας ἀγωνία καί κρύβουν μέσα τους τόν ζῆλο καί τόν πόθο νά ἀντικρύσουμε μία μέρα τήν Ἑλλάδα μας καί πάλι πνευματικά ἀναστημένη καί ἐλεύθερη. Εἴθε ὁ Κύριος καί Θεός μας νά ἀναδείξει δωρητές καί εὐεργέτες, πού ἀπό τό περίσσευμα τῆς ἀγάπης τους θά δώσουν πνοή γιά τήν πραγμάτωση τοῦ ἔργου, γιά νά τούς εὐγνωμονοῦν οἱ Θεσσαλονικεῖς καί νά εὔχονται γιά αὐτούς «εἰς μνημόσυνον αἰώνιον καί ἐν τῷ νῦν αἰώνι καί ἐν τῷ μέλλοντι». Τό Διοικητικό Συμβούλιο 443

Παρακαλούσαμε καί ἐμεῖς τόν Βούδα, ἀλλά τίποτε...!

Ἀ

δελφοί μου, θεώρησα χρήσιμο πρός πνευματική ὠφέλεια καί δόξα Θεοῦ, νά σᾶς γράψω ἕνα ἀληθινό γεγονός πού συνέβη πρίν ἕνα μήνα σ' ἕναν νέο σπουδαστή μας τῆς ἰατρικῆς. Ὅλα ἦταν ἥρεµα, ὅταν στίς 1:15 µετά τά µεσάνυχτα χτύπησε τό τηλέφωνό µου. Μιά ἐναγώνια φωνή ἀκούστηκε: -Δέσποτα, κάντε προσευχή ὑπάρχει ἀνάγκη.

-Ποιός εἶσαι; Τί σοῦ συμβαίνει, παιδί μου; -Ὁ Π… εἶμαι. Σᾶς παρακαλῶ, κάντε προσευχή, ὑπάρχει ἀνάγκη.

-Ναί, παιδί μου, μή φοβᾶσαι. Ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί προσευχήσου καί ἐγώ θά προσευχηθῶ. Μή φοβᾶσαι. Ἡ Παναγία μας εἶναι κοντά σου. Ἔκλεισε τό τηλέφωνο. Ἡ ἀγωνία μεγάλη. Τί τοῦ συμβαίνει; Ὁ Π... εἶναι φοιτητής τῆς ἰατρικῆς καί ἔχει μεγάλη φλόγα πίστεως. Εἶχε πάει μέ ἄλλους φοιτητές τοῦ ἔτους του γιά πρακτική ἐξάσκηση στό Kinsanto, μιά πόλη 100 χιλιόμετρα μακριά ἀπό τήν πρωτεύουσα Kinshasa. Πρίν πάει, εἶχε πάρει τήν εὐλογία τοῦ Δεσπότη καί κάθε Παρασκευή βράδυ ἐρχόταν στήν πρωτεύουσα, γιά νά συμμετάσχει στίς συναντήσεις τοῦ Σαββάτου καί τῆς Κυριακῆς τῶν ὀρθοδόξων νέων καί νά ψάλει μαζί με ἄλλους νέους στόν Ἱ. Ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος. Ἡ ὥρα περνοῦσε, ἡ ἀγωνία μεγάλωνε. Τί νά τοῦ συμβαίνει άραγε μέσα στή νύχτα; Μετά ἀπό δυό ὧρες χτυπᾶ ξανά τό τηλέφωνο.

-Σεβασμιώτατε, δόξα τῷ Θεῷ, ὅλα πῆγαν καλά. Θά ἔρθω τό πρωΐ νά σᾶς μιλήσω. Τό πρωΐ κατέφθασε. Μέ πολλή ἀγωνία τόν περιμέναμε, γιά νά μάθουμε τί τοῦ συνέβη. Ἀλήθεια, τί πρόβλημα νά εἶχε μέσα στά μεσάνυχτα; Ὁ Π... ἄρχισε νά διηγεῖται: -Μένω στό ἴδιο δωμάτιο τώρα, στό Kisanto πού κάνουμε τήν πρακτική, μέ ἄλλους 444 τρεῖς φοιτητές, οἱ ὁποῖοι εἶναι

βουδιστές. Κάθε μέρα δέν ἀφήνω τήν προσευχή μου. Ἰδιαίτερα τό βράδυ, πρίν κοιμηθῶ, ἀνάβω ἕνα κεράκι, λέω τό Ἀπόδειπνο καί θυμιάζω. Χθές τό βράδυ ἕνας ἀπό τούς συγκατοίκους μου φοιτητές ἀρρώστησε βαριά. Πρίν λίγες μέρες τό ἴδιο εἶχε πάθει καί ἕνας φίλος τους φοιτητής βουδιστής καί πέθανε. Ὅλοι φοβόταν ὅτι σέ λίγο καί αὐτός θά πεθάνει. Οἱ φίλοι του κάναν τά δικά τους στόν θεό τους, γιά νά τόν βοηθήσει. Ἔβλεπες ὅτι τέλειωνε. Τότε σᾶς πῆρα τηλέφωνο. Ὅπως μοῦ εἴπατε, ἔκανα προσευχή. Ἔψαλα τό «Ἄξιον ἐστί». Εἶχα λίγο βαμβάκι μέ λάδι ἀπό τό εὐχέλαιο. Τόν σταύρωσα μέ αὐτό στό μέτωπο παρακαλώντας τήν Παναγία μας νά βοηθήσει. Ἄμέσως ἄνοιξε τά μάτια. «Κάτι ἔφυγε ἀπό πάνω μου» εἶπε, «νιώθω καλύτερα», σέ λίγο ἔνιωθε πολύ καλύτερα. Συνέχισα νά προσεύχομαι καί ἔψαλα πάλι τό «Ἄξιον ἐστί». Τό πρόβλημα πέρασε. Ἡ χαρά ἦρθε. Ὁ φοιτητής συνῆλθε.

-Τί θρησκεία εἶναι αὐτή, τί Θεό ἔχετε! Πῶς σώθηκε ὁ φίλος μας; Θέλουμε νά μᾶς πεῖς γιά τήν πίστη σου, γιά τόν Θεό σου, γιά τήν Ἐκκλησία σου. Παρακαλούσαμε καί ἐμεῖς τόν Βούδα ἀλλά τίποτε. Μόλις προσευχήθηκες ἐσύ καί τόν σταύρωσες μέ τό βαμβάκι στό μέτωπο, ἄνοιξε τά μάτια του, ἔγινε καλά. Θέλουμε νά γίνουμε ὅπως ἐσύ, ὀρθόδοξοι. Τότε σᾶς πῆρα στό τηλέφωνο καί σᾶς εἶπα ὅτι ὅλα πῆγαν καλά. Καί γιά ὥρα συνεχίσαμε... νά τούς λέω γιά τήν Ὀρθοδοξία καί τήν πίστη μας. Ἀρχίσαμε τήν κατήχηση.

-Παιδί μου, βλέπεις τή δύναμη τῆς πίστεως καί τῆς προσευχῆς, ὅλα ὅμως μέ ταπείνωση. Ὁ Π… φίλησε τό χέρι, ζήτησε τήν εὐλογία μου καί ἔφυγε γιά τό Kisanto νά συνεχίσει τήν πρακτική του ἐξάσκηση, ἀλλά καί τήν κατήχηση στούς συγκατοίκους του συμφοιτητές. † Ὁ Κινσάσας Νικηφόρος

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΑΠΑΝΘΙΣΜΑΤΑ - ΠΥΞΙΔΑ ΣΕ ΧΑΛΕΠΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ Βιβλία γιά νέους

Οἱ δοκιμασίες καί οἱ θλίψεις στή ζωή μας. Τιμᾶται 7 €.

Λόγια Σοφά (δέκα τόμοι). Κάθε τόμος τιμᾶται 5 €.

Πῶς ἀντιμετώπισαν τούς σαρκικούς πειρασμούς. Τιμᾶται 3 €.

Θρησκεία. Ναρκωτικό ἤ ζωή; Τιμᾶται 3 €.

Ψυχαγωγία ἤ διασκέδαση; Τιμᾶται 2 €.

Ἡ μεγάλη εὐλογία τοῦ ἐκκλησιασμοῦ. Τιμᾶται 2,50 €

Ἔφηβοι καί προγαμιαῖες σχέσεις. Τιμᾶται 3,50 €.

Γιά νά εἴμαστε πραγματικοί Χριστιανοί. Τιμᾶται 3,50 €.

Ἐκδόσεις «Φωτοδότες»

Πίσω ἀπ' τή βιτρίνα τῶν παιχνιδιῶν. Τιμᾶται 4,50 €.

445

Ἔκδοση Γυν. Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «Τό Γενέσιον τῆς Θεοτόκου», Πανόραμα Θεσσαλονίκης

Ἔκδοση Γυν. Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «Τό Γενέσιον τῆς Θεοτόκου», Πανόραμα Θεσσαλονίκης

Ὁ πατήρ Συμεών Κραγιόπουλος μέσα ἀπό τίς ὁμιλίες του

Τό μυστήριο τοῦ πόνου, τοῦ π. Συμέων Κραγιοπούλου

Μέσα ἀπό τίς ὁμιλίες τοῦ παρόντος τόμου, οἱ ὁποῖες ἔχουν κάπως προσωπικό χαρακτήρα, σκιαγραφεῖται τό πνευματικό πορτραῖτο τοῦ π. Συμεών, ἑνός σύγχρονου ἁγίου ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ. Τό βιβλίο τιμᾶται 15 €.

Θά ‘ρθουν στιγμές ὀδύνης ποῦ θά ἀναστενάξει ὁ ἄνθρωπος: «Γιατί τόσος πόνος στή ζωή; ‘Ὅ,τι ἄλλο ἄς μοῦ ‘ρχόταν, ἐκτός ἀπ’ αὐτό. Σάν τόν δικό μου καημό δέν εἶναι ἄλλος». Τή σωστή ἑρμηνεία τοῦ μυστηρίου «πόνος» θά τήν προσεγγίσεις στίς σελίδες τοῦ βιβλίου αὐτοῦ. Τό βιβλίο τιμᾶται 11,50 €.

ΝΕΑ ΣΗ ΕΚΔΟ

Ἔκδοση Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτή

Ὁ μικρός Ἀνθόκηπος. Ἁγιογραφικά καί πατερικά χωρία ἐπιλεγμένα ἀπό τόν Ἅγιο Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη Σημαντικά χωρία καί διδαχές πού μελετοῦσε καί θεωροῦσε χρήσιμα γιά τόν ἀγώνα του ὁ Ἅγιος Γέροντας. Τό βιβλίο τιμᾶται 8 €.

446

Ἔκδοση Ἱεροῦ Κελλίου «Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου», Κερασιά, Ἅγιον Ὄρος

Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη. Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται, τοῦ Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου Τά πάθη μᾶς ἀποπροσανατολίζουν, μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπό τόν Θεό καί τούς συνανθρώπους μας, μᾶς διαστρέφουν. Κάθε ἀρετή εἶναι μιά κίνηση ἀγάπης πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον. Ὁ ἄνθρωπος –διά τῶν παθῶν– αὐτοφυλακίζεται, δένεται μέ δεσμά τά ὁποῖα δυστυχῶς τά ἀγαπάει μετά ἀπό κάποια ἡλικία. Ὁ π. Παΐσιος ἔλεγε ὅτι μετά τά 30 (τήν ἡλικία τῶν 30 ἐτῶν) ὁ ἄνθρωπος ἀγαπάει τά πάθη του. Τό βιβλίο τιμᾶται 9 €.

ΝΕΑ ΣΗ ΕΚΔΟ

Ἐκδόσεις Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου, Ὠρωπός

Ἐκδόσεις Ἱερᾶς Μονῆς Χρυσοπηγῆς, Χανιά

Πνευματική Ἀνθολογία, τοῦ Κωνσταντίνου Καρακόλη

Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, Βίος καί Λόγοι

Ἀνθολόγιο πνευματικῶν συμβουλῶν Ἁγίων τῆς Ρωσίας, γιά τήν ψυχική ὠφέλεια κάθε καλοπροαίρετης ψυχῆς. Παρατίθενται ὄμορφα καί διδακτικά κομμάτια πού ἀναφέρονται στή μετάνοια, τήν προσευχή, τήν ἀγάπη, τή συζυγία κ.ἄ.

Ὁ σύγχρονος Ἅγιος τῆς καρδιᾶς μας πού μᾶς κατέδειξε πόσο πολύ πρέπει νά ἀγαπήσουμε τόν Χριστό καί τά ὠφέλη πού θά ἀποκομίσουμε ἀπό τήν ἀγάπη Του. Τό βιβλίο περιλαμβάνει τόν βίο τοῦ Ἁγίου καί τούς ἀποθησαυρισμένους πνευματικούς του λόγους.

Τό βιβλίο τιμᾶται 14 €.

Τό βιβλίο τιμᾶται 16 €.

Ἐκδόσεις Ἱεραποστολικοῦ Συνδέσμου «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός», Θεσσαλονίκη

Γονεῖς-Παιδιά-Νέοι. Ἀνθολόγιο διδαχῶν καί θαυμαστῶν ἐνεργειῶν Γέροντος Παϊσίου

Τό Ἱεραποστολικό μου Ἡμερολόγιο, τοῦ Ἱερομονάχου Κοσμᾶ Γρηγοριάτου

Διδαχές τοῦ Ἁγίου Γέροντα Παϊσίου γιά τούς γονεῖς, τά παιδιά καί τούς νέους, ἔτσι ὅπως ἔχουν καταγραφεῖ στά μέχρι σήμερα ἐκδοθέντα βιβλία γιά τόν βίο καί τή διδασκαλία του.

Ἡμερολογιακές καταγραφές πού καταδεικνύουν τόν χαρακτῆρα, τήν ἀγωνιστικότητα, ἀλλά καί τή συγκλονιστική καθημερινότητα τοῦ μεγάλου μάρτυρα Ἱεραποστόλου τοῦ Κονγκό.

Τό βιβλίο τιμᾶται 10 €.

Τό βιβλίο τιμᾶται 16 €.

Τά παραπάνω βιβλία διατίθενται ἀπό τό βιβλιοπωλεῖο τοῦ Συνδέσμου μας καί ἀποστέλλονται ταχυδρομικῶς μέ «ἀντικαταβολή». Τά ἔσοδα πού θά προκύψουν, θά διατεθοῦν γιά τίς ἀνάγκες τῶν Ὀρθοδόξων Ἱεραποστολικῶν Κλιμακίων, ὅπου γῆς.

Γιά παραγγελίες ἀπευθύνεστε στό τηλ. 2310 606920.

447

448