Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός Δ' τρίμηνο 2019

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

o

Αιτωλός

Ἀρ. τεύχ. 119 • Δ΄ Τρίμηνο 2019

Ἀφιέρωμα 30 χρόνια Ἱεραποστολῆς στήν Ἀφρικανική γῆ

Περιοδικό Ὀρθοδόξου Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς

121

«ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ» ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ἔτος Λ΄ - Ἀρ. τεύχ. 119 Ὀκτώβριος - Δεκέμβριος 2019 Διεύθυνση: Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» Ὁδός Λαγκαδᾶ 190, Τ.Κ. 564 36 Σταυρούπολη Θεσσαλονίκη - Greece Ἀναγν. Σωματεῖο. Ἀπόφ. Πρωτοδ. Θεσ/νίκης, Ἀρ. 684/1990, Κωδικός 2406 Ἐκδότης: Τά μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ἀσλανίδης Δημήτριος Πρόεδρος Κατσαρός Κωνσταντῖνος Ἀντιπρόεδρος Παπαναστασίου Ἰωάννης Γεν. Γραμματέας Κωνσταντινίδης Δημήτριος Ταμίας Μπαρέκας Βασίλειος Α΄ Μέλος Μπορεῖτε νά καταθέτετε τήν βοήθειά σας σέ ἕναν ἀπό τούς τρεῖς τραπεζικούς λογαριασμούς καί νά μᾶς ἐνημερώνετε τηλεφωνικά, γιά νά μήν μπαίνετε στήν διαδικασία ἀποστολῆς τοῦ καταθετηρίου τῆς Τραπέζης. Ἄμεσα θά σᾶς ἀποστέλλουμε τήν ἀπόδειξη τοῦ Ἱ. Συνδέσμου.

1. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 235/296004-49 ΙΒΑΝ: GR9401102350000023529600449 SWIFT (BIC): ETHNGRAA

2. ALPHA BANK 479-002101-029168 ΙΒΑΝ: GR3401404790479002101029168

3. ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 5231-013724-415 ΙΒΑΝ: GR5001722310005231013724415

Ὁ διαδικτυακός μας τόπος εἶναι:

www.ierap ostolos.gr

122e-mail μας εἶναι: iersy n@iersy n.gr Τό

Ἰωαννίδης Κλεόβουλος B΄ Μέλος Δημούδης Ἀριστείδης Γ΄ Μέλος Ὧρες Γραφείου: 8.30 π.μ. - 8.00 μ.μ. Τηλέφωνα ἐπικοινωνίας:

2310 606920, 602602 FAX 2310 606920

Τό περιοδικό ΑΠΟΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΔΩΡΕΑΝ Στοιχειοθεσία, ἐνθέσεις, ἀποχρωματισμοί, ἐκτύπωση, βιβλιοδεσία: I & C Ἀνώνυμη Φαρμακευτική & Ἐκτυπωτική Ἑταιρεία CHROMOTYP Τηλ. 2310 951620 Κόστος τεύχους: 1,50 εὐρώ

30 χρόνια Ἱεραποστολῆς στήν Ἀφρικανική γῆ

Σ

υμπληρώνονται ἐφέτος τριάντα χρόνια διακονίας τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κατάνγκα κ. Μελετίου στόν «ἀγρό» τῆς κατανγκέζικης γῆς τοῦ Κονγκό. Ὁ Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος, τιμώντας τόν ἀξιοσέβαστο Ἱεραπόστολο Ἀρχιερέα, ἀποφάσισε νά ἀφιερώσει τό παρόν τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ μας στό πολυσήμαντο ἐπιτελεσθέν ἔργο του. Ἕνα ἔργο, γιά τό ὁποῖο σεμνύνεται τό Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας καί ὅλος ὁ Ὀρθόδοξος κόσμος. Ἀποτελεῖ ὅμως καί ὕψιστο ὀφειλόμενο χρέος ἀναγνώρισης ἀπό τόν Σύνδεσμό μας τοῦ ζήλου καί τοῦ μόχθου τοῦ ἀκάματου ἐργάτη τοῦ εὐαγγελισμοῦ τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας Κατάνγκα. Τοῦ ἀνθρώπου πού δέχθηκε νά σηκώσει τό δυσβάστακτο φορτίο τῆς ἱεραποστολικῆς διακονίας σέ χαλεπούς καιρούς (ἐμφύλιες συρράξεις, ἀσθένειες, πείνα κ.λπ.), διαδεχθείς τόν μάρτυρα Ἱεραπόστολο παπα-Κοσμᾶ Γρηγοριάτη. Ἐμεῖς ὁμιλοῦμε καί κρίνουμε ἀνθρωπίνως. Δέν μᾶς διαφεύγει ὅμως ὅτι ἡ ἀληθινή ἀξιολόγηση ἀπόκειται στόν δικαιοκρίτη Κύριο, γιατί Αὐτός εἶναι «ὁ ἐρευνῶν νεφρούς καί καρδίας» (Ἀποκ. 2,23).

123

ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΑΤΑΝΓΚΑ ΚΟΛΟΥΕΖΙ-ΛΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟ

Δοξάζουμε καί εὐχαριστοῦμε τόν Ἅγιο Τριαδικό Θεό, πού μᾶς ἀξίωσε νά διανύσουμε τριάντα ὁλόκληρα χρόνια ἀνάμεσα στούς ἀγαπητούς ἐν Χριστῷ Ἀφρικανούς ἀδελφούς μας.

Tριάντα χρόνια πέρασαν μέ τό χέρι στό ἄροτρο τοῦ Εὐαγγελίου, γιά νά εὐαγγελισθοῦμε τήν νέα ἐν Χριστῷ ζωή στούς ἀδελφούς μας. Ὅλα ἔγιναν μέ ὑπακοή. Ἡ ὑπακοή στούς προεστῶτας φέρνει πολλές εὐλογίες καί χάρες ἀπροσδόκητες. Ὁ μακαριστός παπα-Κοσμᾶς Γρηγοριάτης ξεκίνησε γιά τήν Ἱεραποστολή μέ τίς εὐχές ἁγίων Γερόντων, τοῦ ἁγίου Παΐσίου, τοῦ μακαριστοῦ Καθηγουμένου Γεωργίου (Καψάνη) καί ἄλλων Ἁγιορειτῶν Πατέρων, καί ἐπιδόθηκε ἀκάματα στό ἔργο τοῦ εὐαγγελισμοῦ τῶν Κονγκολέζων ἀδελφῶν μας. Ἡ Πρόνοια Θεοῦ τόν σκέπαζε καί τόν κατηύθυνε ὅλα τά χρόνια πού τοῦ ἐμπιστεύθηκε τό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς. Πορευόμαστε συνήθως ἀνυποψίαστοι στήν καθημερινή μας πραγματικότητα, ὁ Κύριος ὅμως γνωρίζει τά πράγματα καί τά κατευθύνει πρός σωτηρίαν καί οἰκοδομήν. Τά λόγια τοῦ παπα-Κοσμᾶ κατά τίς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ζωῆς του, πρόδιδαν ὅτι κάτι σπουδαῖο εἶχε ἐπιτευχθῆ στήν Ἱεραποστολή ὅλα ἐκεῖνα τά χρόνια, καί ὅτι κάτι ἄλλο ἔμελλε, ἴσως μέ ἄλλη μορφή, νά ἀρχίσει. Ἐξομολογοῦμαι ὅτι ποτέ δέν σκέφθηκα νά ἐγκαταλείψω τήν Μετάνοιά μου καί τούς ἀγαπημένους μου ἀδελφούς συμμοναστάς. Ὅμως «τ' ἀπάνω ἦλθαν κάτω», κατά τήν λαϊκή παροιμία. Ἡρπάγη ὁ ἀγαπημένος καί προσφιλής μας παπα-Κοσμᾶς, γιά νά συναντήσει Ἐκεῖνον, χάριν τοῦ ὁποίου ὅλη του ἡ ζωή ἦταν μία θυσία, καί ἐπεστράτευσαν τήν ταπεινότητά μου, χωρίς ἐν πολλοῖς νά καταλάβω πῶς καί γιατί. Τό μόνο πού ἐνθυμοῦμαι εἶναι ὅτι, προτοῦ ἀναχωρήσει γιά τό (τότε) Ζαΐρ τόν Νοέμβριο τοῦ 1988, ὁ μακαριστός παπα-Κοσμᾶς μᾶς μίλησε δύο φορές γιά τό ἔργο τῆς Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς, καί ἐθαύμασα τήν ἀφοσίωσή του καί τό ἡρωικό φρόνημά του. Γι' αὐτό καί ἔβαλα κανόνα στόν ἑαυτό μου νά τούς ἐνθυμοῦμαι στίς ταπεινές μου προσευχές, γιατί ἄξιζε ὁ κόπος.

124

Καί νά πού τά πράγματα ἦρθαν ἔτσι, ὥστε νά τόν ἀντικαταστήσω ἀπό τόν Μάρτιο τοῦ 1989 ἕως σήμερα. Καί δέν ξέρω πόσο ἀκόμη. Ἔκανα δεύτερη πατρίδα μου τό ἀγαπημένο μου Κονγκό καί ἔγινα ἀδελφός, φίλος καί πατέρας τῶν νέων χριστιανῶν μας στήν ἀγαπημένη καί λατρευτή Κατάνγκα. Πέρασα μπόρες καί θύελλες, ἀλλά βλέποντας μόνο πρός τά μπρός προσπάθησα νά μή λυγίσω, νά μή δειλιάζω ἀπό τά σκιερά γεγονότα. Καί πράγματι, μετά τίς θύελλες ἐπακολούθησαν εὐλογίες καί χαρές. Βλέπω τούς ἱερεῖς μας καί διακόνους, καί χαίρομαι πού ἄλλαξε ἡ ζωή τους καί ἀγάπησαν τήν ἀληθινή ζωή. Βλέπω τούς χριστιανούς μας καί παίρνω κουράγιο, γιατί βλέπω τό χέρι τοῦ Θεοῦ νά τούς καθοδηγεῖ. Προσεύχομαι νά γίνεται ὅ,τι καλό γι' αὐτούς καί γιά τήν σωτηρία τους. Εὐχαριστῶ καί ὅσους ἐργάσθηκαν ἀπό τά μετόπισθεν μέ κόπο, μέ ζῆλο, μέ θυσίες. Εὐχαριστῶ τόν Θεό καί εὔχομαι γιά ὅλους. Τριάντα χρόνια διακονία… Σέ ὅλα αὐτά τά χρόνια οἱ τρεῖς ποιμαντικές πατριαρχικές ἐπισκέψεις στήν Ἐπαρχία μας τοῦ μακαριστοῦ Πατριάρχου Πέτρου τοῦ Ζ΄, καί οἱ δύο ἐπισκέψεις τοῦ νῦν Σεπτοῦ μας Πάπα καί Πατριάρχου Θεοδώρου τοῦ Β΄, τό 2012 καί τό 2017, ἐστήριξαν τόν λαό τοῦ Θεοῦ, ἐσκόρπισαν εὐλογίες καί μᾶς ἐστερέωσαν περισσότερο εἰς τό ἁγιαστικό καί ποιμαντικό μας ἔργο. Θά εἴμαστε ἀπέναντί τους ἐς ἀεί εὐγνώμονες. Ἡ Ἱεραποστολή στήν Κατάνγκα ἦταν θέλημα τοῦ Ἁγίου Θεοῦ. Ἡ ἀγάπη τῆς Ἐκκλησίας γιά τό ἔργο αὐτό ἀποτελεῖ ἐγγύηση γιά τήν συνέχισή του. Ὅσοι σήμερα διακονοῦμε ἐδῶ τό Εὐαγγέλιο, εὐχόμεθα νά ἀναδεικνύει ὁ Κύριος θερμούς συνεχιστάς τοῦ πολυτίμητου ἔργου πού ἄρχισε ὁ παπα Κοσμᾶς Γρηγοριάτης πρίν ἀπό σαράντα καί πλέον χρόνια. Ὁ Μητροπολίτης 125

Τό ξεκίνημα: «Πήγαινε καί θά δεῖς». Ἦταν Φεβρουάριος τοῦ 1989, λίγες ἡμέρες μετά τόν αἰφνίδιο θάνατο τοῦ παπα-Κοσμᾶ σέ ἡλικία 47 ἐτῶν, ὅταν ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Κεντρώας Ἀφρικῆς κυρός Τιμόθεος, ἐπισκεπτόμενος τόν τότε Καθηγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους π. Γεώργιο, τοῦ ζήτησε νά συνεχίσει ἡ Ἱερά Μονή νά στηρίζει τό ἱεραποστολικό ἔργο στό Κολουέζι μέ τήν ἀποστολή νέου ὑπευθύνου. Σέ πρόσφατες ἡμερολογιακές σημειώσεις τοῦ Σεβασμιωτάτου κ. Μελετίου διαβάζουμε: «Ὅταν σκοτώθηκε ὁ παπα-Κοσμᾶς, εἶχε ἔρθει στήν Μονή μας ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Κεντρώας Ἀφρικῆς κυρός Τιμόθεος καί παρεκάλεσε τόν Γέροντα νά στείλει ἄνθρωπο ἀπό τήν ἀδελφότητά μας, γιά νά μήν ἀφεθεῖ τό ἔργο χωρίς ἐπικεφαλῆς καί διαλυθεῖ. Χαρακτηριστικά ἔλεγε: “Χιλιάδες ἄνθρωποι πού βαπτίστηκαν, μέ ρωτοῦν τί θά γίνει τώρα. Θά μᾶς ἀφήσετε νά χαθοῦμε; Νά ξαναγυρίσουμε πάλι στούς καθολικούς; Τό ἴδιο μέ ρωτοῦν καί οἱ Ἱερεῖς. Τό ἔργο κινδυνεύει νά σβήσει χωρίς ἕναν ὑπεύθυνο”. Ὁ Γέροντάς μας εἶχε μεγάλη εὐαισθησία, ἀγάπησε τό ἔργο τοῦ παπα-Κοσμᾶ καί τοῦ στοίχισε τό 126

Ἡ Ἱ.

Ὁ μακαριστός Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου π. Γεώργιος Καψάνης

αἰφνίδιο τέλος του. Δέν ἤθελε νά ἀφήσουμε τούς χριστιανούς ἀβοήθητους καί τό ἔργο νά καταστραφεῖ. Συζητώντας ἐκεῖνες τίς ἡμέρες κατ᾽ ἰδίαν μέ τόν Γέροντα, μέ ρώτησε: -Μελέτιε, τώρα πού σκοτώθηκε ὁ παπα-Κοσμᾶς, ποιόν θά στείλουμε νά πάει κάτω στήν Ἱεραποστολή; -Δέν ξέρω, Γέροντα, τοῦ ἀπάντησα.

Ὁ μακαριστός Μητροπολίτης κυρός Τιμόθεος Μονή Ὁσίου Γρηγορίου

Πέρασαν πέντε λεπτά καί μοῦ ξαναλέει: -Σέ ξαναρωτάω. Ποιόν θά στείλουμε νά πάει κάτω; Γιά δεύτερη φορά τοῦ ἀπάντησα: -Δέν ξέρω, Γέροντα, ἡ ἀπόφαση εἶναι δικό σας θέμα. Τότε ἐπανέλαβε: -Σέ ρωτάω γιά τρίτη φορά. Ποιόν θά στείλουμε κάτω; Ἀπάντησα γιά τρίτη φορά: -Αὐτό εἶναι δικό σας θέμα, Γέροντα. Τίς ἑπόμενες μέρες, ἕνα πρωινό, καθώς χτύπησε ἡ καμπάνα γιά τήν ἀκολουθία, ἔρχεται ἕνας ἀδελφός καί μοῦ λέει: “Σέ θέλει

γρήγορα ὁ Γέροντας ἐπάνω”. Πῆγα, τόν βρῆκα καί κάναμε τόν ἑξῆς διάλογο: -Γέροντα, τί συμβαίνει; -Κάτσε καί θά σοῦ πῶ. Σέ ρώτησα προχθές τρεῖς φορές, ποιόν θά στείλουμε στήν Ἱεραποστολή καί μοῦ ἀπαντοῦσες ὅτι εἶναι δικό μου θέμα. Δέν νομίζεις ὅτι πρέπει νά πᾶς ἐσύ; -Γέροντα, ἐγώ; Ξυπόλητος στά ἀγκάθια; -Ναί! Πήγαινε καί θά δεῖς. Θά περπατᾶς καί ξυπόλητος μέσα στά ἀγκάθια! Θά δεῖς μεγάλα καί θαυμαστά πράγματα! Καί ὄντως, βγῆκε ἀληθινή ἡ πρόρρηση τοῦ ἁγίου Γέροντά 127

μας. Ὅταν τά πρῶτα χρόνια συναντοῦσα πολλές καί ποικίλες δυσκολίες, πήγαινα πολλές φορές στό μνῆμα τοῦ παπα-Κοσμᾶ καί ζητοῦσα τήν βοήθειά του. Ἀκόμη καί τώρα, ὅταν ἔρχονται ἀναποδιές καί ἐμπόδια, πάω στόν τάφο του καί τοῦ λέω μέ παράπονο: “Παπα-Κοσμᾶ, μέ μπέρδεψες. Τί μοῦ ἔκανες; Μοῦ ἄλλαξες τήν ζωή!” καί τοῦ ζητῶ νά μεσιτεύσει γιά τό ἔργο. Καί ὀφείλω νά ὁμολογήσω μέ πᾶσα εὐθύνη καί εἰλικρίνεια ὅτι ὅλα διευθετοῦνται καί βαίνουν κατ᾽ εὐχήν». Ἀρχές Μαρτίου 1989, μέ τίς εὐλογίες τοῦ Καθηγουμένου π. Γεωργίου καί τῶν Πατέρων τῆς Ἱ. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὁ Ἱερομόναχος π. Μελέτιος (ὁ νῦν Μητροπολίτης Κατάνγκα) ἀφήνει τό Περιβόλι τῆς Παναγίας καί ἔρχεται νά ἐργαστεῖ στόν νεόφυτο «Ἀμπελώνα» τοῦ Κυρίου μας, στό Κολουέζι τοῦ Ζαΐρ (σημερινό Κονγκό). Ἡ περίοδος προσαρμογῆς ἦταν πράγματι ἐπώδυνη γιά τόν π. Μελέτιο, διότι πέραν τῶν διοικητικῶν καί ἄλλων ὑποχρεώσεων πού ἐπωμιζόταν, ἔπρεπε νά γλυκάνει ἀπό τόν πόνο τίς λαβωμένες ψυχές τῶν Ἱερέων καί τῶν χριστιανῶν ἀπό τήν αἰφνίδια ἀπώλεια τοῦ πνευματικοῦ τους πατέρα. Διαβάζουμε σέ ἐπιστολή μέ 128

ἡμερομηνία 27 Μαρτίου 1989, πού ἀπέστειλε ὁ π. Μελέτιος στούς γονεῖς τοῦ παπα-Κοσμᾶ: «Ἐδῶ καί εἴκοσι ἡμέρες βρίσκομαι στό Κολουέζι κοντά στόν παπα-Κοσμᾶ, πού τά ἔργα του μαρτυροῦν γιά τήν καρποφόρα παρουσία του. Ἔμεινα ἔκθαμβος μπροστά στά ἔργα τοῦ εὐλογημένου παιδιοῦ σας! Ἀναρωτιέμαι πῶς κατόρθωσε μέσα σέ 12 χρόνια καί δημιούργησε ἕνα τόσο τεράστιο πνευματικό καί κοινωνικό ἔργο. Προσκύνημα ἔχει γίνει ὁ τάφος του. Ἔρχονται ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων χριστιανοί μας μέ λουλούδια στά χέρια καί προσκυνοῦν τόν τάφο του. Δόξα τῷ Θεῷ, ἄρχισα καί προσαρμόζομαι στό ὅλο ἔργο καί κλίμα. Μαθαίνω σιγά-σιγά καί τήν γλώσσα. Μοῦ συμπαρίστανται ὁ πατήρ Κύριλλος, ἡ μοναχή Ξένη, οἱ κληρικοί καί οἱ συνεργάτες τοῦ παπα-Κοσμᾶ». Ἀρωγοί στό ξεκίνημα τοῦ π. Μελετίου εἶναι κυρίως ἡ Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου καί ὁ ἀδελφός τοῦ μακαριστοῦ παπα-Κοσμᾶ, Γεώργιος Ἀσλανίδης –δεν εἶχε συσταθεῖ ἀκόμα ὁ Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος– οἱ ὁποῖοι φροντίζουν γιά τήν ἀποστολή χρημάτων καί δεμάτων μέ ἐκκλησιαστικά εἴδη, ρουχισμό, ὑπόδηση, φάρμακα, σκόνη γάλακτος κ.λπ.

Ἐπί τῷ ἔργῳ

Ὁ ἔνθεος ζῆλος τοῦ π. Μελετίου γιά τήν συνέχιση τοῦ ἔργου τοῦ παπα-Κοσμᾶ καταδεικνύεται ἀπό τίς πρῶτες κιόλας ἡμέρες. Ἔχοντας ἐπίγνωση τῆς βαριᾶς κληρονομιᾶς πού ἀναλαμβάνει στούς ὤμους του, ἐπιδίδεται σέ ἱεραποστολικούς ἀγῶνες, προσπαθώντας ἐκτός ἀπό τίς συνεχεῖς οἰκοδομήσεις ἐκκλησιῶν, σχολείων, οἰκιῶν ἱερέων, ἰατρικοῦ κέντρου, φιλανθρωπίας καί ὅ,τι ἄλλο ἀπαιτοῦν οἱ ὑπάρχουσες ἀνάγκες, νά μεταφέρει τό πνεῦμα καί τήν διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τήν ὀρθόδοξη ἡσυχαστική παράδοση ὅπως τήν διδάχθηκε καί ἐβίωσε στό Ἅγιον Ὅρος, καθώς ἐπίσης καί τόν πλοῦτο τῆς λατρευτικῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας μας. Δίδει ἰδιαίτερη βαρύτητα στόν τομέα αὐτό, ὅπως ἔκανε καί ὁ μακαριστός παπα-Κοσμᾶς, διότι ὡς προερχόμενος ἀπό τόν Ἅγιον Ὄρος, στό ὁποῖο δεσπόζουσα θέση στήν καθημερινή ζωή τῶν μοναχῶν κατέχει ἡ Θεία Λατρεία, ἔχει μεταφέρει καί στήν Ἀφρική τό πνεῦμα αὐτό. Ἔτσι ἡ ζωή τῶν πιστῶν, χάριτι Θεοῦ, ἐκκλησιαστικοποιεῖται καί γίνεται χριστοκεντρική, στόχοι πού πρέπει νά ἔχουν πρωτεύουσα σημασία στόν εὐαγγελισμό τῶν Ἀφρικανῶν ἀδελφῶν μας.

Σ' αὐτό βοηθᾶ καί ἡ φύσις τοῦ Ἀφρικανοῦ, ἡ ἀγαπητική διάθεση πού ἔχει μέσα του καί τήν βλέπουμε νά ἐκδηλώνεται πλούσια, ὅταν δοθεῖ κάποιο ἐρέθισμα. Αὐτή, λόγω τῆς ἄγνοιας καί τοῦ εἰδωλολατρικοῦ παρελθόντος, εἶχε ἐκτραπεῖ σέ ἄλλες κατευθύνσεις. Τώρα ἡ προσπάθειά του εἶναι νά τούς βοηθήσει νά τήν ἐπαναπροσανατολίσουν καί νά τήν ἑστιάσουν στό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Νά Τόν ἀγαπήσουν. Νά γίνουν λαός Χριστοφόρος. Στίς ἱεραποστολικές χῶρες οἱ λαοί διδάσκονται τήν Ὀρθόδοξη Πίστη βιωματικά μέσα ἀπό τήν λειτουργική πράξη. Ἡ διδασκαλία καί ἡ κατήχηση διαμορφώνονται μέ τήν καθημερινή μελέτη τοῦ Συναξαρίου, τῶν ἀκολουθιῶν τῶν Ἁγίων, τῶν ἱερῶν βιβλίων κ.λπ. Ὁ Ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς σχετικά μέ τό θέμα αὐτό λέγει: «Οἱ ἀσκηταί εἶναι οἱ μοναδικοί Ἱεραπόστολοι τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἄσκησις καί ζωή, γι' αὐτό καί μονάχα διά τῆς ἀσκήσεως καί τῆς ζωῆς ἐπιτελεῖται τό κήρυγμα στήν Ἱεραποστολή». Ἄν ὁ ἀφρικανικός λαός ἀγαπήσει καί πιστεύσει στόν Χριστό μέ ὅλη τήν καρδιά, τίς λοιπές ἀνάγκες του θά ἔρχεται ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος νά τίς ἀναπληρώνει 129

μέ τόν τρόπο πού Αὐτός γνωρίζει. Αὐτός θά γίνει στόν λαό Του τροφή, πόμα, ἔνδυμα, παρηγορία, καταφυγή, ἐλευθερία.

Συντονισμός τοῦ ἔργου

Ὁ π. Μελέτιος καταστρώνει τό σχέδιο πάνω στό ὁποῖο πρέπει νά ἐργασθεῖ, ὥστε νά ἀποδώσει τούς καλύτερους δυνατόν καρπούς. Στήν ἐπαρχία Σάμπα (σημερινή Κατάνγκα) τοῦ νοτίου Κονγκό δημιουργεῖ Ἐνορίες (σήμερα εἶναι 180) καί σέ κάθε Ἐνορία τοποθετεῖ ἀπό δύο (ντόπιους) κατηχητές, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόσωπα ἄξια νά ἀναλάβουν τό ἔργο τῆς κατηχήσεως, ἀκολουθώντας τόν τρόπο ὀργανώσεως πού εἶχε ἐφαρμόσει ὁ παπα-Κοσμᾶς. Γιά τόν πνευματικό ἀνεφοδιασμό τῶν ἐνοριῶν ἀρχίζει ἱεραποστολικές περιοδεῖες στίς πόλεις καί τά χωριά, μέ διαρκεῖς κατηχήσεις, μέ Ἑσπερινούς καί Θεῖες Λειτουργίες σέ χορτοκαλύβες, μέ ὁμαδικές Βαπτίσεις σέ ποτάμια καί στήν συνέχεια μέ τούς Γάμους.

Σεμινάρια κληρικῶν καί κατηχητῶν

Τόν Ἰούλιο τοῦ 1990, σύμφωνα καί μέ τό τυπικό πού ἄφησε ὁ παπα-Κοσμᾶς, πραγματοποιεῖ μηνιαῖο σεμινάριο γιά τούς ἱερεῖς καί τούς κατηχητές. Συνολικά ἑβδο130

μήντα ψυχές μορφώνονται καί διαμορφώνουν χαρακτήρα στήν μεταξύ τους συναναστροφή. Συνειδητοποιοῦν ὅτι θά πρέπει νά γίνονται λαμπάδες, πού θά φωτίζουν μέ τό παράδειγμα καί τήν ζωή τους στίς ἐνορίες τους. Χρόνο μέ τόν χρόνο αὐξάνει καί ὁ ἀριθμός τῶν συμμετεχόντων. Φιλοξενοῦνται στούς χώρους τῆς Ἱεραποστολῆς, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει ὅλα τά ἔξοδα μετακινήσεως, διατροφῆς, ἰατροφαρμακευτικῆς περίθαλψης κ.λπ. Στίς συνάξεις αὐτές τῶν κατηχητῶν καί τῶν ἱερέων δίδεται ἰδιαίτερη βαρύτητα, διότι ἀποβλέπουν στόν καλύτερο δυνατόν καταρτισμό τους, ὥστε κατόπιν αὐτοί νά μποροῦν νά μεταφέρουν τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία στίς πόλεις καί στά χωριά τους, νά κατηχήσουν τό ποίμνιό τους, νά ἀντιμετωπίσουν τίς διδασκαλίες τῶν αἱρετικῶν, ἀλλά καί νά ἀποδεσμεύσουν τόν λαό ἀπό τίς δεισιδαιμονίες καί τούς μάγους, πού δυστυχῶς ὑπάρχουν καί δροῦν καί σήμερα, προσπαθώντας νά κρατήσουν τόν λαό στό πνευματικό σκοτάδι καί τήν μαγεία. Συγχρόνως τούς δίδεται ἡ δυνατότητα νά βιώσουν ἔντονα τήν λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας, συμμετέχοντας καθημερινά στόν Ὄρθρο, τήν Θεία Λειτουργία,

Σεμινάριο Ἱερέων, Ἰούλιος 2006

τόν Ἑσπερινό καί τό Ἀπόδειπνο. Καθημερινά γίνεται ἑπτάωρη διδασκαλία, στήν ὁποία διδάσκει ὁ Σεβασμιώτατος, μοναχοί τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου καί λοιποί προσκεκλημένοι ἀπό τήν Ἑλλάδα, θεολόγοι, Ἁγιορεῖτες πατέρες, ἱερεῖς, καθηγητές πανεπιστημίου κ.ἄ., πού ὁ καθένας ξεχωριστά προσπαθεῖ νά συμβάλει ἀνιδιοτελῶς στόν σκοπό τῶν σεμιναρίων. Τούς παραδίδονται ἐπίσης μαθήματα βυζαντινῆς μουσικῆς, πρῶτες ἰατρικές βοήθειες κ.λπ. Στήν περίοδο τῶν σεμιναρίων τό Ἱεραποστολικό Κέντρο μοιάζει μέ ἕνα μεγάλο μοναστήρι, ὅπου ὅλα λειτουργοῦν ἀπό τίς 5:30 π.μ. μέχρι τίς 9:00 μ.μ.

Προβάλλονται ἐπίσης σλάϊτς καί ταινίες, ὥστε νά μποροῦν νά γνωρίσουν ἔστω καί μέ τόν τρόπο αὐτό τίς φυσικές ὀμορφιές τῆς πατρίδας μας, τά μεγάλα μοναστικά κέντρα, ἀρχαιολογικούς χώρους καί ὅ,τι ἄλλο κρίνεται πρόσφορο. Παράλληλα μέ τό σεμινάριο τῶν Ἱερέων, τούς μῆνες Ἰούλιο ἤ Αὔγουστο ἔρχονται ἀπό τίς διάφορες Ἐνορίες στό Κολουέζι καί διδάσκονται τήν βυζαντινή μουσική τέχνη 150 περίπου νέοι, ἡλικίας 11 ἕως 22 ἐτῶν. Ἀπό αὐτά τά παιδιά θά ἐπιλεγοῦν τά πιό ἄξια, γιά νά προωθηθοῦν στό ἔργο τοῦ κατηχητοῦ καί ἴσως ἀργότερα στήν ἱεροσύνη. Ἐκτός ἀπό τήν βυζαντινή μου-

131

Σεμινάριο κατηχητῶν, Φεβρουάριος 2015

σική, τούς γίνεται καί γενική κατήχηση στήν ὀρθόδοξη πίστη καί τούς διδάσκεται καί ἡ ἑλληνική γλώσσα. Στά σεμινάρια δίδαξαν κατά καιρούς καί μέχρι σήμερα ὁ π. Γεώργιος Κουγιουμτζόγλου καί ὁ π. Βασίλειος Γιάννακας, ἀλλά καί λαϊκοί ὅπως ὁ μακαριστός χειρουργός Μιχαήλ Βρεττός, ὁ ναυτικός Βασίλειος Βερβέρης, ὁ ἰατρός Δημήτριος Σιμελίδης καί ἄλλοι. Οἱ πρῶτες γυναῖκες πού μετέβησαν στό Κολουέζι γιά νά βοηθήσουν στό ἔργο ἦταν ἡ γνωστή μας μητέρα Θεανώ, ἡ δεσποινίς Ἀγγελική Χατζηχρήστου ἀπό τίς Σέρρες, ἡ μακαριστή Εὐτέρ132

πη Ἠλία καί ἀργότερα ἡ Σοφία Χατζή ἀπό τόν Πειραιᾶ, ἡ πρεσβυτέρα Χρυσάνθη Περίσογλου ἀπό τήν Θεσσαλονίκη καί ἡ πρεσβυτέρα Θεοδώρα Κυριάζου ἀπό τά Γιαννιτσά. Ὅλες αὐτές οἱ συνεργάτιδες ἀνέλαβαν τήν πνευματική καί κοινωνική ἐπιμόρφωση τῶν συζύγων τῶν ἱερέων, διδάσκοντάς τους ποιές εἶναι οἱ ὑποχρεώσεις τους, πῶς πρέπει νά τούς συμπαρίστανται στό ἔργο, ποιά πρέπει νά εἶναι ἡ κοινωνική τους παρουσία στήν Ἐνορία κ.λπ. Παράλληλα πραγματοποιοῦν ἐπιμορφωτικές ὁμιλίες, διαλέξεις καί κατηχήσεις στό σύνολο τῶν χριστιανῶν γυναικῶν τοῦ Κολουέζι.

Ὁ π. Γεώργιος Κουγιουμτζόγλου μέ τούς μικρούς μαθητές τοῦ Σχολείου τῆς Ἱεραποστολῆς

Λειτουργία Οἰκοτροφείων

Παράλληλα μέ τό πνευματικό ἔργο ὁ π. Μελέτιος μεριμνᾶ γιά τήν συνέχιση λειτουργίας τῶν δύο Οἰκοτροφείων τῆς Ἱεραποστολῆς, ἀγοριῶν καί κοριτσιῶν. Ἦταν τό ὄνειρο τοῦ παπα-Κοσμᾶ, ἀπό τό ὁποῖο ἀναδεικνύονται οἱ μελλοντικοί συνεργάτες τοῦ ἱεραποστολικοῦ ἔργου. Ὅλα τά ἔξοδα τῶν τροφίμων καλύπτει ἡ Ἱεραποστολή, πού ἔχει ταυτόχρονα καί τήν πνευματική τους εὐθύνη. Ὅλοι σχεδόν, μικροί καί μεγάλοι, ξέρουν νά ψάλλουν καί εἶναι καλλίφωνοι. Ὁ π. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης ἀπό τά πρῶτα χρόνια μετάβασής του

στήν Ἀφρική (1990) ἔκανε πολύ καλή δουλειά στό θέμα τῆς διδασκαλίας τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, μεταφράζοντας παράλληλα ὅλα τά ἐκκλησιαστικά βιβλία στήν σουαχίλι.

Τά πρῶτα ἔργα κοινωνικῆς προσφορᾶς

Στίς προτεραιότητες τοῦ π. Μελετίου εἶναι καί ἡ περάτωση τῶν ἐργασιῶν κατασκευῆς τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου πού ξεκίνησε ὁ παπα-Κοσμᾶς. Τήν ἄνοιξη τοῦ 1991, ἀρχίζει ἡ ἀνέγερση τοῦ πρώτου Γυμνασίου στόν χῶρο τῆς Ἱεραποστολῆς, δωρεά τῶν ἀδελφῶν Παπαμιχαήλ ἀπό τήν 133

Ἡ Εὐτέρπη Ἠλία μέ τήν κυρία Σοφία Χατζή καί τούς ἄλλους δασκάλους τοῦ σχολείου Ὁ π. Δαμασκηνός μέ τήν χορω

Θεσσαλονίκη. Ἕνα χρόνο μετά ἔχουμε τήν ἀνέγερση τῆς Ἀγροτικῆς Σχολῆς, δωρεά τῶν ἀδελφῶν Κυριακῆς καί Φλώρας Γαϊτάνου ἀπό τήν Πάρο. Ταυτόχρονα, συνεχίζει τήν λειτουργία τῆς Φάρμας, τά ἔσοδα τῆς ὁποίας τόν βοηθοῦν στήν ἐνδυνάμωση τῶν ἔργων εὐποιΐας, ἤτοι ἐξορμήσεις καί διανομή τροφίμων στό Νοσοκομεῖο τῆς πόλης, στίς Φυλακές τοῦ Κολουέζι, στό Λεπροκομεῖο τοῦ Καζέμπε καί σέ οἰκισμούς τῆς ὑπαίθρου. Σέ ἐπιστολή του πρός τόν ἀδελφό τοῦ παπα-Κοσμᾶ γράφει: «Τό σχολεῖο γίνεται πολύ ὄμορφο. Σήμερα ἦρθαν δύο μη134

χανικοί τῆς Νομαρχίας καί μᾶς ὑπέδειξαν πῶς θά διαμορφωθοῦν οἱ βοηθητικοί χῶροι. Φέτος λέμε νά βάλουμε καί τά θεμέλια γιά τήν ἀνέγερση ἰατρείου, ὅπως εἶχε προγραμματίσει ὁ παπα-Κοσμᾶς. Εἰς τά μετόπισθεν ὀφείλουμε πολλά, διότι χωρίς ἐσᾶς ἐμεῖς θά φυτοζωοῦμε. Ὁ Χριστός νά σᾶς φωτίζει νά πράττετε τά ἀνάλογα σέ κάθε περίσταση. Θά ἤθελα νά ἐνημερώσεις τούς δωρητάς μας πώς ὅ,τι στέλνουν ἀξιοποιεῖται μέ τόν καλύτερο τρόπο καί τούς εἴμαστε εὐγνώμονες». Στίς 11 Σεπτεμβρίου 1990 πραγματοποιοῦνται τά ἐγκαίνια λειτουργίας τοῦ Δημοτικοῦ Σχο-

ωδία τῶν παιδιῶν

Ὁ π. Μελέτιος μέ τούς συνεργάτες του

λείου καί ὁ Ἁγιασμός ἔναρξης τῶν μαθημάτων. Παρόντες οἱ Ἄρχοντες τῆς πόλεως, τά παιδιά καί οἱ γονεῖς. Ἡ χρησιμότητα τοῦ ἔργου αὐτοῦ εἶναι μεγάλη γιά τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, διότι εἶναι τό πρῶτο σχολεῖο πού λειτουργεῖ στήν πόλη τοῦ Κολουέζι. Αὐτό διαφαίνεται καί ἀπό τήν ὁμιλία τοῦ Νομάρχου τοῦ Κολουέζι, κ. Mytonj, ὁ ὁποῖος μεταξύ ἄλλων ἀνέφερε: «…Εἶναι στιγμή χαρᾶς νά παρευρισκόμεθα στό ξεκίνημα τῆς λειτουργίας ἑνός ἔργου μέ μεγάλη ἀξία γιά τήν πόλη μας. Εὐχαριστῶ εἰλικρινά τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιά τό τόσο ἀξιέπαινο

κοινωνικό ἔργο πού ἐπιτελεῖ στό Κράτος μας καί συγκεκριμένα στό Κολουέζι. Πρίν πῶ ὁτιδήποτε ἄλλο, ὀφείλω νά ἀρχίσω μέ τόν κτήτορα αὐτοῦ τοῦ ἔργου, τόν Ἱερομόναχο παπα-Κοσμᾶ, γιά τόν ὁποῖο ζητάω ἀπό ὅλη τήν ὁμήγυρη νά κρατήσει ἑνός λεπτοῦ σιγή. Εὐχαριστῶ. Σεβαστοί πατέρες, σεβαστές ἀδελφές, εἰλικρινά σᾶς λέω ὅτι ὅλο τό Κολουέζι σᾶς εὐγνωμονεῖ. Ἀπό τά παλιά χρόνια, στό Κονγκό, ἔχουμε τίς ἐκκλησίες τῶν Καθολικῶν, τῶν Μεθοδιστῶν καί τῶν Προτεσταντῶν, οἱ ὁποῖες ἔχουν κάνει τεράστια ἔργα. Τώρα ὅμως ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔρ135

Τό 1ο Δημοτικό Σχολεῖο τῆς Ἱεραποστολῆς

χεται νά ἀποδείξει ὅτι μπορεῖ νά ἀρθεῖ στό ὕψος μεταξύ τῶν ἄλλων ἐκκλησιῶν. Καί νά ἡ ἀπόδειξη σήμερα… Ἀφήνουμε στά χέρια σας τήν ἐκπαίδευση τῶν παιδιῶν μας καί νά εἶστε ὑπεύθυνοι γι' αὐτά. Θά εἴμεθα στό πλευρό σας, γιά νά κάνουμε εὔκολη τήν δύσκολη ἀποστολή σας. Τελειώνοντας, στό ὄνομα τοῦ Κυβερνήτου τῆς Σάμπα, κηρύσσω τήν ἔναρξη τῆς σχολικῆς χρονιᾶς 1990-1991. Εὐχαριστῶ». Στό ἔργο τῶν ἐκπαιδευτηρίων, πλήν τῆς διευθύντριας Εὐτέρπης Ἠλία, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τόν προγραμματισμό λειτουργίας καί διεύθυνσης τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου καί στήν συνέχεια τοῦ 136

Γυμνασίου τῆς Ἱεραποστολῆς, συνέδραμε ἀπό τήν ἑπόμενη σχολική χρονιά (1991-1992) ἡ ἐκπαιδευτικός καί δημοσιογράφος Σοφία Χατζῆ ἀπό τόν Πειραιᾶ, πού χρόνια τώρα συνδράμει στό ἔργο τῆς Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς μέ τίς ὑπέροχες ἐκπομπές καί συνεντεύξεις στόν Ραδιοφωνικό Σταθμό τῆς Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας. Τά σχολεῖα τῆς Ὀρθοδόξου Ἱεραποστολῆς ἀπέκτησαν σταδιακά μεγάλη φήμη, διότι σχεδόν κάθε χρόνο, μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἔρχονται πρῶτα σέ ποσοστά ἐπιτυχιῶν τῶν μαθητῶν τους στίς εἰσαγωγικές ἐξετάσεις τῶν ἀνωτάτων σχολῶν τῆς χώρας. Ἡ

Ὁ π. Μελέτιος μέ τόν Νομάρχη (ἀριστερά) καί ἄλλους ἐπισήμους κατά τά ἐγκαίνια τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, Σεπτέμβριος 1990

Ἑορταστική ἐκδήλωση στό Δημοτικό Σχολεῖο τῆς Ἱεραποστολῆς 137

Σεμινάριο ἀναλφάβητων γυναικῶν

εὐόδωση τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἔργου ὀφείλεται ἐν πολλοῖς στίς γενικές ἀρχές ὀργάνωσης καί λειτουργίας τῶν σχολείων, πού ἔχει καθορίσει ὁ π. Μελέτιος, καί στίς φιλότιμες προσπάθειες τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ τους. Μία σημαντική καινοτομία πού ἐγκαινίασε ὁ π. Μελέτιος καί βοηθάει στήν ἀνύψωση τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς, εἶναι ἡ λειτουργία Τμήματος Ἀναλφάβητων Γυναικῶν. Ἔτσι δίνεται ἡ δυνατότητα σέ ὅσες γυναῖκες δέν κατάφεραν νά μάθουν στήν παιδική τους ἡλικία γραφή καί ἀνάγνωση, νά μάθουν ἔστω καί καθυστερημένα λίγα γράμματα. Παράλλληλα, διδάσκονται κοπτική καί ραπτική στήν Οἰκοκυ138

ρική Σχολή τῆς Ἱεραποστολῆς.

Ἡ μεγάλη δοκιμασία, ὁ ἐμφύλιος

Τόν Σεπτέμβριο τοῦ 1991 τό κράτος τοῦ Ζαΐρ δοκιμάστηκε ἀπό ἐμφύλιες διαμάχες καί ταραχές πού ξέσπασαν στήν χώρα. Μέσα σέ ἐκείνη τήν δίνη τῶν συγκρούσεων θαυμάζει κανείς τήν γενναία ἀπόφαση τοῦ π. Μελετίου νά παραμείνει δίπλα στό ποίμνιό του στό Κολουέζι. Ἐνημερώνοντας τόν κ. Ἀσλανίδη, ἔγραφε χαρακτηριστικά: «Κολουέζι, 28 Ὀκτωβρίου 1991. Δόξα τῷ Θεῷ, ὅλοι εἴμαστε καλά, ὅμως μέ πολλά προβλήματα, ἰδίως τώρα πού θά φύγουν καί οἱ τελευταῖοι Εὐρωπαῖοι στίς 30 Ὀκτωβρίου. Ὁ Θεός μᾶς φύλαξε ὅλους καί

τήν περιουσία τῆς Ἱεραποστολῆς, εὔχεσθε νά μᾶς φυλάξει καί τοῦ λοιποῦ. Μέ τόν π. Κύριλλο ἀποφασίσαμε νά μείνουμε, γιατί ἄν φύγουμε, δέν θά μείνει τίποτε ὄρθιο, καί σχεδόν εἴμαστε οἱ μόνοι πού μένουμε ἀπό τούς 45 Ἕλληνες. Ὁ Δεσπότης ἦρθε γιά τρεῖς ὧρες σήμερα καί ἐπέστρεψε στό Λουμπουμπάσι. Παρήγορη ἡ ἐπίσκεψή του. Ἀπό τό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν μπορεῖτε νά μαθαίνετε πληροφορίες. Ποτέ τό Ζαΐρ δέν εἶχε τέτοια φοβερά προβλήματα ὅπως σήμερα. Οἱ Ἕλληνες κατεστράφησαν κυριολεκτικά, ὁ Θεός νά μᾶς λυπηθεῖ». Ἡ διευθύντρια τοῦ Σχολείου τῆς Ἱεραποστολῆς Εὐτέρπη Ἠλία ἔγραφε στό προσωπικό της ἡμερολόγιο: «Τήν Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου, ἐνῶ ἑτοιμαζόμασταν γιά ἐξόρμηση στόν Ἅγιο Γεράσιμο, ὅπου θά γινόταν Ἑσπερινός καί κήρυγμα, κατά τίς 3:30 ἄρχισαν νά πέφτουν πυροβολισμοί. Ἀκούγαμε ριπές ὅπλων καί σέ λίγο μάθαμε ὅτι οἱ στρατιῶτες, ἐπειδή ζητοῦσαν αὔξηση μισθοῦ, λόγω τοῦ ὑψηλοῦ τιμαρίθμου, ἐπετέθησαν στά μαγαζιά λευκῶν καί μαύρων, Ἑλλήνων καί Εὐρωπαίων καί τά κατέστρεψαν κυριολεκτικά. Ἀφοῦ διέλυσαν τά μαγαζιά, ἔμπαιναν καί στά σπίτια καί ὅ,τι μποροῦσαν νά πάρουν τό ἔπαιρναν, ὅ,τι δέν μποροῦσαν τό

ἔσπαζαν ἐπί τόπου. Οἱ ἑλληνικές οἰκογένειες πέρασαν ἐφιαλτικές στιγμές. Ὁ πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς κοινότητας τοῦ Κολουέζι δέχθηκε σέ μία βραδιά τέσσερεις ἐπιθέσεις στό ξενοδοχεῖο του. Ἦρθε στήν Ἱεραποστολή καραβοτσακισμένος, μέ κάτι σαγιονάρες πού τοῦ ἔδωσε ἕνας ἰθαγενής πού ἦταν ὑπάλληλος στό ξενοδοχεῖο του. Βρῆκε ἀποκούμπι στήν Ἱεραποστολή. Στήν Ἱεραποστολή κατέφυγαν γιά ἀσφάλεια καί ἄλλοι Ἕλληνες καί ἔγινε “κιβωτός” πού τούς πρόσφερε ὕπνο καί φαγητό. Πίστεψαν ὅλοι στήν προστασία τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, τοῦ ὁποίου ὁ Ἱ. Ναός βρίσκεται στόν περίβολο τῆς Ἱεραποστολῆς. Μετά τούς στρατιῶτες μπῆκαν στά μαγαζιά καί στά σπίτια οἱ πολίτες καί τά ἀποτελείωσαν. Ἔσπασαν τήν ἀποθήκη τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ καί κουβαλοῦσαν σακιά στά κεφάλια τους ἤ στίς πλάτες τους, ἄνδρες, γυναῖκες, παιδιά μέ ἀλαλαγμούς, σάν νά ἔλυναν τό πρόβλημα τῆς φτώχιας τους. Στήν φάρμα, τό γνωστό ἀγρόκτημα τῆς Ἱεραποστολῆς, ἐπιτέθηκαν δύο φορές, ἀλλά 200 ἰθαγενεῖς Ὀρθόδοξοι μέ ἐπικεφαλῆς τόν π. Γεράσιμο (εὐσεβῆ ἰθαγενῆ Ἱερέα) τούς ἀπέκρουσαν καί τούς ἔδιωξαν. Τά σχολεῖα τοῦ κράτους 139

τά κατέστρεψαν ὁλοσχερῶς: ἔκαψαν τά θρανία, ἔσπασαν τά τζάμια καί τίς πόρτες, πῆραν ἀκόμη καί τούς τσίγκους πάνω ἀπό τίς σκεπές. Τό δικό μας ὅμως σχολεῖο δέν τό πείραξαν. Εἶναι καί αὐτό ἕνα δεῖγμα τῆς προστασίας τοῦ Θεοῦ. Τά ἴδια ἔκαναν καί στό Λικάσι καί ἄλλες πόλεις καί στήν πρωτεύουσα, τήν Κινσάσα. Ἐκεῖ ὑπῆρξαν 100 νεκροί καί 1.500 τραυματίες ἀπό τίς συμπλοκές μεταξύ τους. Τήν Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου ἦρθαν ἀλεξιπτωτιστές –Βέλγοι καί Γάλλοι– καί οἱ στρατιῶτες κρύφθηκαν. Οἱ Βέλγοι ἀξιωματικοί ἔκαναν μία συγκέντρωση καί συνέστησαν στούς λευκούς νά φύγουν πρῶτα τά γυναικόπαιδα μέ στρατιωτικά ἀεροπλάνα καί ἔπειτα νά φύγουν καί οἱ ἄνδρες. Μέ πόνο ψυχῆς ἀναγκασθήκαμε νά ἐγκαταλείψουμε τόν εὐλογημένο χῶρο τῆς Ἱεραποστολῆς ἐπιστρέφοντας στήν Ἑλλάδα. Μόνοι φρουροί, ἀκλόνητοι καί γενναῖοι, παρέμειναν ὁ πατήρ Μελέτιος καί ὁ πατήρ Κύριλλος».

Οἱ πρῶτες χειροτονίες Ἱερέων καί τό πνευματικό ἔργο Ἀρχές Ἰουνίου 1992, ὁ μακαριστός Μητροπολίτης κυρός Τιμόθεος βλέποντας τίς αὐξημένες ἀνάγκες τῆς Ἱεραποστο140

λῆς, μέ τήν σύμφωνη γνώμη τοῦ π. Μελετίου, πραγματοποιεῖ τίς πρῶτες χειροτονίες τριῶν ὑποδιακόνων σέ Διακόνους καί τεσσάρων Διακόνων σέ Πρεσβυτέρους, καθώς καί χειροθεσίες ἑπτά κατηχητῶν σέ ἀναγνῶστες. Ὁ θερισμός πολύς, χρειάζονται νέοι ἐργάτες στόν Ἀμπελώνα τοῦ Κυρίου. Ἡ ὅλη προσπάθεια ἀπό τά πρῶτα κιόλας χρόνια στέφεται μέ ἐπιτυχία. Φαίνονται οἱ πρῶτοι καρποί τῶν προσπαθειῶν τοῦ ὑπευθύνου τῆς Ἱεραποστολῆς. Ἔχουμε αὔξηση τῶν Ἐνοριῶν μέ χιλιάδες νεοβαπτισθέντες γηγενεῖς, γι’ αὐτό ὁ Σεβασμιώτατος, τόν Ἰούλιο τοῦ 1994, τελεῖ καί νέες χειροτονίες Πρεσβυτέρων καί Διακόνων. Ὁ π. Μελέτιος μέ πολλή στοργή, ἀγάπη καί ὑπομονή τούς συμπαραστέκεται καί τούς διδάσκει πῶς νά τελοῦν τίς Ἱερές Ἀκολουθίες, ἀλλά καί τίς κατηχήσεις. Δέν μένει μόνο σέ αὐτά, προσπαθεῖ νά τούς μεταλαμπαδεύσει καί κάτι ἀνώτερο, τά τῆς μυστηριακῆς ζωῆς τῶν ἁγιορειτῶν Πατέρων, τήν ἀγάπη καί τό θυσιαστικό φρόνημα γιά τό ποίμνιο πού διακονοῦν. Ἀρωγοί στήν ἐν γένει πνευματική καλλιέργεια τῶν πιστῶν εἶναι, ἐκ περιτροπῆς, μοναχοί καί Ἱερομόναχοι τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου, πού ἀπό τό 1989 μέχρι καί σή-

Οἱ πρῶτες χειροτονίες Διακόνων καί Ἱερέων

μερα μεταβαίνουν κατά διαστήματα στό Κολουέζι, ὅπως ὁ π. Δαμασκηνός, ὁ π. Νικόλαος, ὁ π. Βαρνάβας (ὁ σημερινός Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ἀποστόλων τοῦ Κολουέζι), ὁ π. Γρηγόριος καί ὁ π. Εὐθύμιος. Τά δέ τελευταῖα χρόνια διακονοῦν στό ἔργο ὁ Ἀρχιμανδρίτης π. Κοσμᾶς Θασίτης, πού πρόσφατα χειροθετήθηκε Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱ. Μητροπόλεως, καί ἡ μοναχή Νεκταρία ἀπό τήν Ἱ. Μονή Ἁγίου Νεκταρίου Αἰγίνης, ἡ ὁποία ἀντικαθιστᾶ τήν μητέρα Θεανώ λόγω τοῦ προκεχωρημένου τῆς ἡλικίας της.

Ἡ ἐνδυνάμωση τοῦ ἔργου

Ὁ αἰφνίδιος θάνατος τοῦ παπα-Κοσμᾶ λειτούργησε ἀφυπνιστικά γιά πολλές συνειδήσεις καί γιά ὁλόκληρη τήν Ἐκκλησία. Τά μετόπισθεν ὀργανώνονται, ἱδρύονται νέα Ἱεραποστολικά Σωματεῖα, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ὁ Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» (9/1990), καί ἀναδεικνύονται μεγάλοι εὐεργέτες καί δωρητές. Συνέπεια ὅλων αὐτῶν ἦταν καί ἡ αὔξηση τῶν ἐσόδων τοῦ Κλιμακίου τοῦ Κολουέζι. Μέ αὐτά τά δεδομένα, ὁ π. Μελέτιος, ἔχοντας καί τήν σύμφωνη 141

γνώμη τοῦ Ἐπισκόπου του καί τήν ἠθική καί ὑλική στήριξη τοῦ Ἱ. Συνδέσμου, στίς ἀρχές τοῦ 1993 θέτει σέ ἐφαρμογή ἕνα μακρόπνοο ἀναπτυξιακό πρόγραμμα ἀγροτοκαλλιέργειας μέ τήν ἀπόκτηση 10.000 στρεμμάτων γῆς στήν περιοχή Λουανκόκο, 60 χιλιόμετρα ἀπό τό Κολουέζι. Τά 8.200 στρέμματα εἶναι δασική περιοχή, ἀπό τήν ὁποία ἡ Ἱεραποστολή ὑλοτομεῖ καυσόξυλα γιά τίς ἀνάγκες της, καί στά ὑπόλοιπα 1.800 στρέμματα εἶναι οἱ φυτεῖες καλαμποκιοῦ. Κατά τήν περίοδο τῆς συγκομιδῆς προσλαμβάνονται 200 περίπου γυναῖκες (ἄπορες, χῆρες, πολύτεκνες), στίς ὁποῖες δίνεται ἡ δυνατότητα νά ἐργαστοῦν καί νά ἐνισχυθοῦν οἰκονομικά. Ἀπώτερος στόχος τοῦ προγράμματος εἶναι, ὅπως καί ἐπί τοῦ προκατόχου του, ἡ ἐκπαίδευση τῶν γηγενῶν στίς καλλιέργειες καλαμποκιοῦ, ὀπωροκηπευτικῶν, καφεόδενδρων, μανιόκ κ.λπ. Ἐπίσης ἡ ἐξασφάλιση ἐσόδων γιά τήν συντήρηση τῶν πολυμελῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐργατῶν καί κυρίως ἡ ἀπρόσκοπτη λειτουργία τῶν Ἱδρυμάτων τοῦ Κλιμακίου καί ἡ παροχή βοήθειας στόν κλῆρο καί τόν λαό τοῦ Κολουέζι καί γενικότερα τῆς ἐπαρχίας Κατάνγκα. Ἡ ἀγορά τῆς γεωργικῆς αὐτῆς ἔκτασης καλύφθηκε 142

μέ τίς δωρεές φίλων τοῦ Ἱ. Συνδέσμου.

Νέα ἐμφύλια σύρραξη στό Νότιο Ζαΐρ

Καθώς τό ἔργο τῆς κατανγκέζικης Ἐκκλησίας προάγεται, μία νέα δοκιμασία ἔρχεται γιά τόν λαό τοῦ Νοτίου Ζαΐρ. Αἰτία αὐτήν τήν φορά ἦταν ἡ διαμάχη τῶν Σαμπιανῶν (σήμερα ὀνομάζονται Κατανγκέζοι) μέ τούς Κασάη (φυλή πού ζεῖ στό βόρειο Ζαΐρ). Οἱ πρῶτοι ἐπιζητοῦν τήν ἐκδίωξη τῶν Κασάη ἀπό τήν ἐπαρχία Σάμπα (σήμερα φέρει τό ὄνομα Κατάνγκα). Ἀπό τίς ἀρχές Ἀπριλίου τοῦ 1993, ἡ κατάσταση ξεφεύγει καί νέα ἐμφύλια σύρραξη ξεσπᾶ μεταξύ τῶν δύο φυλῶν. Στίς ἡμερολογιακές σημειώσεις της ἡ διευθύντρια τῶν σχολείων Εὐτέρπη Ἠλία γράφει: «Τρεῖς μῆνες πολιορκημένοι ἀπό τούς Κασάη. Τούς ἔδιωξαν ἀπό τά σπίτια τους οἱ Σαμπιανοί, γιατί κατάγονται ἀπό τό Βόρειο Ζαΐρ. Εἶναι ἐγκατεστημένοι σέ πρόχειρους καταυλισμούς γύρω ἀπό τήν Ἱεραποστολή, στήν περιοχή πού εἶναι κοντά στό Ταχυδρομεῖο καί στόν σιδηροδρομικό σταθμό. Ὅλη μέρα φωνές, ἀλαλαγμοί, σφυρίγματα. Κτυπᾶνε, βροντᾶνε καί τήν νύχτα χειρότερα, φωνάζουν, ἀπειλοῦν, οὐρλιάζουν, τρέχουν τραγουδώ-

Πρόχειρος καταυλισμός τῶν ξεριζωμένων Κασάηδων

ντας πολεμόχαρα τραγούδια. Δέν τολμάει νά πλησιάσει κανείς ἀπό τήν μπροστινή πύλη τῆς Ἱεραποστολῆς. Εἴμαστε πολιορκημένοι. Εὐτυχῶς ὑπάρχει πίσω ἡ εἴσοδος τοῦ σχολείου. Ἀπό ἐκεῖ ἐπικοινωνοῦμε μέ τόν ἄλλο κόσμο. Ἕνα βράδυ, Τετάρτη 23-61993, ἔρχονται δύο φορτηγά τοῦ κ. Ντούνη, Ἕλληνα ἐπιχειρηματία ἀπό τό Λουμπουμπάσι, νά διανυκτερεύσουν στόν αὐλόγυρο τῆς Ἱεραποστολῆς. Δέν ξέρουν τίς δυσκολίες καί ἔρχονται ἀπό τήν μπροστινή πύλη. Τί ἔγινε τότε δέν περιγράφεται. Προβολεῖς, κορναρίσματα, σφυρίγματα, ὀχλοβοή. Ἀνοίγει ἡ μπαριέρα,

κόλαση μέσα στήν νύχτα, κόλαση ἀληθινή. Οἱ Κασάη ὁρμοῦν ὁπλισμένοι μέ μαχαίρια στά φορτηγά νά τά ἐμποδίσουν, μέ σκοπό νά τά λεηλατήσουν. Ὁ π. Μελέτιος προβάλλει τά στήθη του. Τούς κατευνάζει. Τρέμει ἡ ψυχή μας, μήπως τόν κακοποιήσουν. Τελικά τά φορτηγά μπαίνουν μέσα. Ἔγινε προσκλητήριο. Λείπουν δύο ἀπό τούς μεταφορεῖς. Τούς εἶχαν ἁρπάξει. Εἰδοποιοῦμε τόν στρατό. Ἔλειπαν πολλά πράγματα, σάκοι μέ τρόφιμα, ἀποσκευές, μέχρι τίς ταπετσαρίες τῶν αὐτοκινήτων εἶχαν βγάλει. Κάποια στιγμή μετέφεραν τόν ἕνα τραυματισμένο σοβαρά στό κεφάλι. Τοῦ

143

πλύναμε τά αἵματα, τοῦ δώσαμε μία πορτοκαλάδα νά συνέλθει. Ἦρθαν οἱ στρατιῶτες, τόν πῆραν στό Νοσοκομεῖο. Σέ λίγο, κάπου ἐγκαταλελειμμένος βρέθηκε καί ὁ ἄλλος, τόν πῆγαν κι αὐτόν στό Νοσοκομεῖο. Οἱ ἐπιθέσεις στήν Ἱεραποστολή ἀπό τούς Κασάη συνεχίζονται ἀπρόσμενα, χωρίς νά τούς προκαλοῦμε. Νομίζουν ὅτι ὑποστηρίζουμε τούς Σαμπιανούς παρά τίς δηλώσεις μας καί τήν οὐδετερότητα πού κρατοῦμε (ἐπανειλημμένα τούς μοιράσαμε τρόφιμα καί φάρμακα καί ἡ ἀδελφή Ξένη παρεῖχε πρῶτες βοήθειες). Σπάζουν τζάμια, παίρνουν οἰκοσκευές, ἀπειλοῦν τούς φύλακες καί τούς Ἱερεῖς ὅτι θά τούς κόψουν τά κεφάλια. Πολλή ἀγωνία, ἀλλά καί τέλεια ἐξάρτηση ἀπό τόν Θεό. Φθάνουμε σέ ἐπικίνδυνες καταστάσεις, ἀλλά στό τέλος μία δύναμη θεϊκή τούς ἀπωθεῖ καί φεύγουν. Ἡ ἀτμόσφαιρα ἀποπνικτική. Μυρωδιές, δυσοσμία ἀφόρητη, ἡ δυσεντερία θερίζει μικρούς καί μεγάλους. Ἡ βοήθεια ἀνύπαρκτη. Στ’ ἀλήθεια εἶναι ἀβάστακτος ὁ ξεριζωμός καί ἡ προσφυγιά αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Εἴμαστε τό φράγμα καί ἀποσοβοῦμε αἱματηρές συγκρούσεις ἀνάμεσα στίς δύο φυλές. Τά παιδιά τοῦ Οἰκοτροφείου μας περνοῦν λαχτάρες.

144

Οἱ Πρεσβύτεροι μέ τούς Διακόνους τά συμπαραστέκονται. Κάνουν βάρδιες ὅλη νύχτα μαζί μέ τά μεγάλα παιδιά τοῦ Οἰκοτροφείου. Μία φορά τήν ἑβδομάδα ἔρχεται τρένο, νά παραλάβει τούς ξεριζωμένους Κασάη, γιά νά τούς μεταφέρει στό βόρειο Ζαΐρ. Θά ταξιδέψουν δύο ἤ τρεῖς μέρες χωρίς φαγητό, χωρίς νερό, χωρίς ἄλλες ἀνέσεις, στριμωγμένοι. Εἶναι πόνος ψυχῆς νά βλέπεις αὐτό τό θέαμα. Πόσοι θά φθάσουν ζωντανοί; Ποῦ θά ἐγκατασταθοῦν; Ποῦ θά βροῦν δουλειά; Ὅσοι δέν φεύγουν, καί οἱ περισσότεροι δέν θέλουν νά φύγουν, μεταφέρονται σέ ἄλλους χώρους, ὥσπου νά φύγουν μέ τά τρένα».

Μεγάλες ἀποστολές ἀνθρωπιστικῶν βοηθειῶν

Μέ ἀφορμή τά γεγονότα τῆς ἐμφύλιας σύρραξης καί τοῦ ξεριζωμοῦ τῆς φυλῆς τῶν Κασάη, ἀπό τήν ἄνοιξη τοῦ 1993, ὁ Ἱ. Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» μέ τήν σύμπραξη τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας ξεκινάει πρόγραμμα δωρεάν ἀποστολῆς ἀνθρωπιστικῶν βοηθειῶν στό Κολουέζι τοῦ Ζαΐρ. Διήρκησε μέχρι τό 1999, ὅταν ἡ τότε κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Σημίτη ἀπαγόρευσε τίς δωρεάν ἀποστολές μέ τόν κρατικό ἀερομεταφορέα. Ἑκατοντάδες κιβώτια,

Μεταφορά βοήθειας μέ στρατιωτικά ὀχήματα στόν Κρατικό Ἀερολιμένα Θεσσαλονίκης

Μεταφορά τῆς βοήθειας στά Ἑλληνικά Ταχυδρομεῖα

Φόρτωση βοήθειας στό C130 μέ προορισμό τό Ζαΐρ (Κονγκό) 145

περιέχοντα κυρίως φάρμακα, σκόνη γάλακτος καί εἴδη πρώτης ἀνάγκης, ἔφθαναν ἀεροπορικῶς ἀπό τήν Θεσσαλονίκη στήν Νότιο Ἀφρική καί στήν συνέχεια μέ φορτηγά στόν δοκιμαζόμενο λαό τοῦ Κολουέζι. Τά τέσσερα προηγούμενα χρόνια (1989-1993) ὁ Ἱ. Σύνδεσμος ἔστελνε τίς βοήθειες στό Κλιμάκιο μέ τά Ἑλληνικά Ταχυδρομεῖα. Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1994, μέ τήν παραχώρηση, ἀπό τήν τότε κυβέρνηση τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου, στρατιωτικοῦ ἀεροσκάφους C130 πραγματοποιήθηκε μεγάλη ἀποστολή ἀνθρωπιστικῆς βοήθειας στό Ζαΐρ, ἀξίας 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν (88.400 εὐρώ). Ἡ βοήθεια περιελάμβανε ἕνα τρακτέρ Ford 103 ἵππων μέ τά παρελκόμενα γιά τήν καλλιέργεια καλαμποκιοῦ, ἀντλίες ἄρδευσης, δύο γεννήτριες 15 ἵππων, κηπευτικά, ὑλοτομικά καί οἰκοδομικά ἐργαλεῖα, κτηνοτροφικά, ἐκκλησιαστικά καί σχολικά εἴδη, ἰατρικά εἴδη, φάρμακα καί σκόνη γάλακτος, τρόφιμα πρώτης ἀνάγκης, οἰκιακά σκεύη καί εἴδη ἔνδυσης καί ὑπόδυσης. Γιά τόν π. Μελέτιο καί τόν λαό τῆς Κατάνγκα ἡ ὡς ἄνω βοήθεια ἔδωσε πραγματική ἀνάσα ζωῆς, πού διήρκησε πάνω ἀπό μία δεκαετία καί δημιούργησε τίς προϋποθέσεις οἰκονομικῆς ἀνέλιξης 146

τῆς Ἱεραποστολῆς τοῦ Κολουέζι. Οἱ εὐλογίες τοῦ Θεοῦ ἦταν πλουσιοπάροχες καί διαρκεῖς.

Βαπτίσεις

Τά χρόνια κυλοῦν καί ἡ Ὀρθοδοξία ἁπλώνει τήν εὐεργετική της ἐπίδραση στίς περιοχές τοῦ Ζαΐρ. Ὁ ἀγώνας τοῦ π. Μελετίου γίνεται ὅλο καί πιό δύσκολος. Οἱ συνεργάτες λίγοι, τό ἔργο πολύ. Στίς πόλεις καί τά χωριά τῆς ἀχανοῦς ἐπαρχίας Σάμπα, οἱ νεοφώτιστοι προστίθενται στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία κατά δεκάδες ἑκατοντάδες. Παντοῦ ξεφυτρώνουν Ὀρθόδοξες Ἐνορίες, παντοῦ ἀκούγεται ἡ φράση: «Εἶμαι Ὀρθόδοξος Χριστιανός». Τό ἔτος 1996 θά μείνει στήν μνήμη μας ὡς ἔτος βαπτίσεων. Περισσότεροι ἀπό 3.000 προσῆλθαν στό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος, ἀφοῦ παρέμεναν γιά ἕνα καί δύο χρόνια κατηχούμενοι. Ὁ π. Μελέτιος πραγματοποιεῖ ἀλεπάλληλες ἐξορμήσεις καί περιοδεύει στίς Ἐνορίες τῆς ὑπαίθρου. Διανύει μεγάλες ἀποστάσεις πεντακοσίων καί ὀκτακοσίων χιλιομέτρων, σέ περιοχές μέ ἀνύπαρκτους δρόμους καί συχνά μέ μεγάλους κινδύνους. Τρέχει νά συναντήσει τούς κατηχουμένους πού τόν ἀναμένουν, νά τόν γνωρίσουν γιά πρώτη φορά. Ὅλοι τους ἄκουσαν

καί ἔμαθαν, ἀπό τούς κατηχητές τους, γιά τόν Ἁγιορείτη Ἱεραπόστολο πού διευθύνει, ἀπό τό Κολουέζι, τό τεράστιο ἔργο τῆς Ἐκκλησίας. Ἔρχεται λοιπόν ὁ π. Μελέτιος νά τούς ἀγκαλιάσει ὡς στοργικός πατέρας, νά δειπνήσει μαζί τους, νά τούς μιλήσει, νά τούς βαπτίσει. Θεέ μου, τί εὐλογία! Ἡμέρες ἄφατης δόξας τῆς Πίστεώς μας καί τῆς Δόξας τοῦ Οὐράνιου Πατέρα μας. Πάντα μετά τίς Βαπτίσεις τελοῦνται καί ὁμαδικοί Γάμοι. Μέ τά χρόνια, τίς Βαπτίσεις καί τό κυρίως πνευματικό ἔργο τῆς σωτηρίας τῶν ψυχῶν ἀναλαμβάνουν νά τελοῦν στήν ὕπαιθρο χώρα οἱ παλαιότεροι χειροτονηθέντες Ἱερεῖς. Ἔτσι,

ὁ π. Μελέτιος, ἀπαλλαγμένος ἀπό τίς ἀμέτρητες περιοδεῖες τῶν πρώτων χρόνων, μπορεῖ καί ἐπιδίδεται μέ περισσότερο ζῆλο στόν σχεδιασμό καί τήν ὀργάνωση τῆς Ἱεραποστολῆς. Προέχουν οἱ ἀνεγέρσεις Ἱερῶν Ναῶν καί Σχολείων.

Τά πιό σημαντικά γεγονότα τῆς τριακονταετίας πού μποροῦμε νά ἀναφέρουμε καί πού συνετέλεσαν καθοριστικά στήν ἐξέλιξη καί διεύρυνση τοῦ ἔργου τῆς Ἱεραποστολῆς τοῦ Κολουέζι, εἶναι κατά χρονική περίοδο τά ἑξῆς: 147

Βαπτ

148

τίσεις

149

-Ὀκτώβριος 1990: Ἔχουμε Νοτίου Κονγκό. Εἶναι ἡ πρώτη

τήν ἔναρξη ἀνέγερσης τῶν πρώτων ἐκπαιδευτηρίων τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Κλιμακίου, γιά τά ὁποῖα ἔγινε ἐκτενής λόγος στό παρόν ἀφιέρωμα.

-Ὀκτώβριος 1994: Ἡ ἀπο-

στολή, μέ C130, ἀνθρωπιστικῆς βοήθειας ἀπό τήν Ἑλλάδα κατά τήν περίοδο τῶν ἐμφυλίων συρράξεων στό Ζαΐρ (σημερινό Κονγκό).

-Μάιος 1997: Στρατεύματα

τῆς Ρουάντα καί τῆς Οὐγκάντα εἰσβάλλουν στό Ζαΐρ, γιά νά ἐκθρονίσουν τήν κυβέρνηση τοῦ δικτάτoρα Μομπούτου Σέσε Σέκο. Ὁ Λωράν Καμπιλά, πολιτικός ἀντίπαλoς τοῦ Μομπούτου, δημιουργεῖ τήν Συμμαχία Δημοκρατικῶν Δυνάμεων γιά τήν Ἀπελευθέρωση τοῦ Κονγκό. Ὁ Μομπούτου φεύγει καί ὁ Καμπιλά αὐτοανακηρύσσεται πρόεδρος ἀλλάζοντας τό ὄνομα τῆς χώρας σέ Λαϊκή Δημοκρατία τοῦ Κονγκό. Ἡ ἐπαρχία Σάμπα τοῦ Νοτίου Κονγκό μετονομάζεται σέ Κατάνγκα, ὅπως λεγόταν καί παλαιότερα.

-Φεβρουάριος 2002: Ἐπί-

σκεψη σταθμός τοῦ Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας κυροῦ Πέτρου στίς πόλεις καί τήν ὕπαιθρο τοῦ 150

φορά πού Προκαθήμενος τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ Θρόνου ἐπισκέπτεται τό Κολουέζι ἀπό τῆς ἱδρύσεως τῆς τοπικῆς αὐτῆς Ἐκκλησίας. Τόσο ὁ Πατριάρχης μέ τήν συνοδεία του ὅσο καί οἱ Ἀρχές τοῦ κράτους δέν κρύβουν τήν συγκίνηση καί τόν θαυμασμό τους γιά τό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς τοῦ Κολουέζι, κάτι πού ἐπιβεβαιώνει μέ τόν λόγο του καί ὁ ἴδιος ὁ Πατριάρχης: «Θαυμάζω τήν πορεία καί τό ἔργο σας. Ἰδιαίτερες εὐχαριστίες ἀπευθύνω στόν δωρεοδότη Κύριο πού τήν ἡμέρα αὐτή μέ ἀξίωσε νά βρίσκομαι στό Κολουέζι, στό Ἱεραποστολικό μας Κέντρο… Ἀκούγαμε πολλά γιά τό ἔργο ἐδῶ στό Κολουέζι καί ἀνυπομονούσαμε πότε θά ἔρθει ἡ εὐλογημένη αὐτή στιγμή νά γνωρίσουμε ἀπό κοντά τό μεγάλο ἔργο, τό ὁποῖο σᾶς ἐνεπιστεύθη ὁ Κύριος. Ἡ ὥρα ἦρθε. Ζήσαμε τήν προσφορά τήν ἰδική σας καί ὅλων τῶν συνεργατῶν σας καί σήμερα μπορῶ νά πῶ: Δοξασμένο νά εἶναι τό ὄνομά Του!... Ἀγαπητέ πάτερ Μελέτιε Γρηγοριάτη, εὐχαριστῶ γιά τά λόγια τῆς ἀγάπης σας, πού βγῆκαν μέσα ἀπό τήν καλή σας τήν καρδιά. Ὁ Θεός σᾶς ἀξίωσε νά διαδεχθεῖτε τόν μακαριστό ἀδελφό σας Κοσμᾶ Γρηγοριάτη. Μέ φόβο Θεοῦ ἀναλάβατε καί συνεχίζετε τήν πορεία

Τρισάγιο ἀπό τόν μακαριστό Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας κυρό Πέτρο στόν τάφο τοῦ μακαριστοῦ Ἱεραποστόλου π. Κοσμᾶ Γρηγοριάτη, Φεβρουάριος 2002

του, μαζί μέ τούς συνεργάτες σας τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου. Νά θεωρεῖτε ὅτι ὁ Θεός σᾶς ξεχώρισε καί ἀναλάβατε μεγάλες εὐθύνες. Μή σκεφθεῖτε ποτέ ὅτι μόνος σας μπορεῖτε νά πορευθεῖτε χωρίς τήν βοήθεια Ἐκείνου. Ἐμεῖς, ὁ προκαθήμενός σας, θά προσευχόμεθα ἰδιαιτέρως ὁ Θεός νά σᾶς δίνει κουράγιο καί δύναμη στόν ἀγώνα σας. Καί νά ξέρετε καί ἐσεῖς καί ὅλοι οἱ συνεργάτες σας καί οἱ ἰθαγενεῖς Κληρικοί μας ὅτι ὁ ἀγώνας σας καί ἡ ἀγωνία σας εἶναι δικός μας ἀγώνας καί

ἀγωνία. Πάντοτε θά σᾶς ἔχουμε στήν προσευχή μας».

-Μάρτιος 2003: Πεθαίνει ὁ

Μητροπολίτης Κεντρώας Ἀφρικῆς καί πάσης Ἰσημερίας Τιμόθεος Κοντομέρκος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε τήν Ἐκκλησία τῆς Κεντρικῆς Ἀφρικῆς 25 χρόνια ἀπό τήν χειροτονία του (1978). Μέ τά διοικητικά του χαρίσματα συντόνισε τήν δραστηριότητα τῶν δύο Ἱεραποστολικῶν Κλιμακίων στήν Κανάνγκα καί τό Κολουέζι. Ἐπί τῆς Ἀρχιερα151

Πνευματικό ἔργο μέ ἀτελείωτο

152

ους καί ἀπρόσμενους κινδύνους

153

Ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Κεντρώας Ἀφρικῆς κυρός Ἰγνάτιος

τείας του συνεργάστηκε καί ξεπροβόδισε γιά τόν Οὐρανό δύο μεγάλες ἱεραποστολικές μορφές, τόν Γέροντα π. Χαρίτωνα Πνευματικάκι στήν Κανάνγκα καί τόν νεότατο π. Κοσμᾶ Γρηγοριάτη στό Κολουέζι. Ἕνα ἀτύχημα στά παιδικά του χρόνια τόν σημάδεψε μέ μακροχρόνια ἀναπηρία στό πόδι, τήν ὁποία ἀντιμετώπιζε μέ ἐπανειλημμένα χειρουργεῖα. Τόν κυρό Τιμόθεο διαδέχεται ὁ μέχρι τότε ὑπεύθυνος τῆς Ἱεραποστολῆς Κανάνγκα, Ἀρχιμανδρίτης Ἰγνάτιος Μανδελίδης, γιά τόν ὁποῖο ἔγραφε ὁ π. Μελέτιος τά ἑξῆς: 154

«Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας νά ἀναδείξει νέον Μητροπολίτη Κεντρώας Ἀφρικῆς τόν ἀγαπητό μας Ἀρχιμανδρίτη Ἰγνάτιον Μανδελίδη θεωρεῖται ὡς μία μεγάλη εὐλογία. Διότι γνωρίζει καλύτερα παντός ἄλλου τήν ἰδέα τῆς Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς καί τόν ἀφρικανικό κόσμο καί μέ ἐμπνευσμένη δεξιοτεχνία χειρίζεται ὅλα τά θέματα ἐντός καί ἐκτός τοῦ Ἱεραποστολικοῦ πεδίου».

-11 Σεπτεμβρίου 2004: Ὥρα 10:56. Τό ἑλικόπτερο Chinook πού μεταφέρει τόν Πατριάρχη

τραγικό καί ἀπρόσμενο γεγονός τῆς ἀπώλειας τοῦ κυροῦ Πέτρου Ζ΄ μεταποιήθηκε σέ ἐλπίδα χαρᾶς γιά ὅλη τήν Ἐκκλησία, ἀλλά κυρίως γιά τό Ἑλληνορθόδοξο δευτεροθρόνο Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας. Τό πολυσχιδές μέχρι τότε ποιμαντικό, κοινωνικό καί Ἱεραποστολικό ἔργο τοῦ νέου Προκαθημένου προοιωνίζεται τό λαμπρό μέλλον πού ἐπιφυλάσσεται γιά τό Πατριαρχεῖο καί τίς Ἱεραποστολικές χῶρες -9 Ὀκτωβρίου 2004: Παμψη- τῆς Ἀφρικῆς. φεί, ἡ Ἱ. Σύνοδος τῆς Ἀλεξανδρινῆς Ἐκκλησίας, ἀναδεικνύει -Ὀκτώβριος 2005: Λειτουρὡς 115ο Πατριάρχη τοῦ Παλαι- γεῖ ὁ ραδιοφωνικός σταθμός φάτου Πατριαρχείου Ἀλεξαν- «Ἡ Φωνή τῆς Ὀρθοδοξίας» στό δρείας καί πάσης Ἀφρικῆς, τόν Κολουέζι, ὁ ὁποῖος ἐκπέμπει Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. στά γαλλικά καί στά σουαχίλι Θεόδωρο Β΄. Ὁ πόνος γιά τό σέ ἀκτίνα 70 χιλιομέτρων, ἐπί Ἀλεξανδρείας κυρό Πέτρο Ζ΄ καί τήν συνοδεία του στήν Ἱερά Μονή Βατοπεδίου στό Ἅγιον Ὄρος, πέφτει στήν θάλασσα, πλησίον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, λίγο πρίν ἀπό τήν προσγείωσή του. Ὅλοι οἱ ἐπιβαίνοντες, μαζί μέ τό πλήρωμα 17 ἄτομα, εἶναι νεκροί. Μεγάλη ἀπώλεια γιά τήν Ἀλεξανδρινή Ἐκκλησία, πού ἔμεινε ἀκέφαλη, ἀλλά καί γιά τόν Ὀρθόδοξο κόσμο.

Ραδιοφωνική ἐκπομπή ἀπό τά παιδιά τοῦ Οἰκοτροφείου τῆς Ἱεραποστολῆς 155

Ἀνέγερση Ἱερῶν Ν

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Νικολάου Κολουέζι

Τό Πνευματικό Κέντρο τῆς Ἐνορίας Ἁγ. Νικολάου

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Ἄννης Κάμινα

156

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Κυριακῆς Λουίλου

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Θεοδώρων Μουαντινγούσια

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Σοφίας Κηπούσι

Ὁ Ἱ. Ναός Ἁγ. Ταξιαρχῶν Τένκε

Ναῶν καί Σχολείων

Τό Κέντρο Κοινωνικῆς Προώθησης καί Ἀνάπτυξης " Ἡ Ἀλήθεια" στό Φουνγκουρούμε

«Γαϊτάνειος» Τεχνική Ἀγροτική Σχολή

Τό 1ο Δημοτικό Σχολείο τοῦ Κολουέζι Τό Δημοτικό Σχολεῖο καί τό Γυμνάσιο στό Τσαμουτέντε

Τό Δημοτικό Σχολεῖο στήν Κάμινα

Τό 1ο Γυμνάσιο του Κολουέζι 157

ἑπτά ὧρες σέ καθημερινή βάση. Ἀναμεταδίδει ζωντανά τόν Ὄρθρο καί τόν Ἑσπερινό ἀπό τόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Γεωργίου καί κατά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή μεταδίδει τίς Ἱερές Ἀκολουθίες. Τίς ἐκπομπές καί τήν εὔρυθμη λειτουργία του ἐπιμελοῦνται 15 Ἀφρικανοί ἐπιστήμονες. Μέσω τοῦ σταθμοῦ προάγεται τό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας καί γίνεται γνωστή ἡ Ὀρθοδοξία στόν λαό τοῦ Κονγκό.

-Δεκέμβριος 2013: Ἡ Ἀκα-

δημία Ἀθηνῶν στίς 20-12-2013 ἀπονέμει τιμητική διάκριση στόν Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Κα-

τάνγκα Κονγκό κ. Μελέτιο, βραβεύοντάς τον γιά τό θρησκευτικό, πολιτισμικό καί ἐν γένει ἀνθρωπιστικό ἔργο πού ἐπιτελεῖ στήν Ἱερά Ἐπισκοπή Κατάνγκα, ἀναγνωρίζοντας ἰδίως τήν συμβολή του στήν διάδοση τοῦ ἑλληνορθοδόξου πολιτισμοῦ, τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, τό φιλανθρωπικό καί ἐν γένει κοινωνικό ἔργο κ.λ.π. Ἀναμφίβολα μποροῦμε νά ἐπισημάνουμε ὅτι εἶναι ἕνας ἀπό τούς λίγους πρεσβευτές τῆς Ἑλλάδος καί τῆς Ὀρθοδοξίας στό ἐξωτερικό, τῶν ὁποίων τά ἔργα συνήθως δέν διαφημίζονται καί δέν γίνονται γνωστά ἀπό τήν τηλεόραση οὔτε ἀπό τίς

Βράβευση τοῦ Ἐπισκόπου κ. Μελετίου ἀπό τήν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 158

Βράβευση τοῦ Ἐπισκόπου κ. Μελετίου ἀπό τόν Κυβερνήτη τῆς Ἐπαρχίας Κατάνγκα

ἐφημερίδες. Τό ἴδιο ἔτος ὁ Θεοφιλέστατος, σέ ἐπίσημη τελετή πού πραγματοποιήθηκε στό Δημαρχεῖο τῆς πόλης τοῦ Κολουέζι, τιμήθηκε καί ἀπό τόν Κυβερνήτη τῆς Ἐπαρχίας Κατάνγκα.

Ἡ ἵδρυση ἀνδρικῆς Ἱερᾶς Μονῆς

Ἐφ’ ὅσον ὁ Θεός εὐλογεῖ τήν ἐξάπλωση τῆς Ἐκκλησίας Του στήν Ἀφρική, ἑπόμενο εἶναι νά εὐλογεῖ καί τήν ἵδρυση Ἱερῶν Μονῶν. Ὁ μακαριστός Ἱεραπόστολος π. Κοσμᾶς Γρηγοριάτης, παράλληλα μέ τήν διάδοση τῆς

Ὀρθοδόξου πίστεως, φρόντισε καί γιά τήν λειτουργία γυναικείας Ἱερᾶς Μονῆς. Πράγματι, ἡ Μονή αὐτή, πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, ἀπέχει τρία χιλιόμετρα ἀπό τό Ἱεραποστολικό Κέντρο τοῦ Κολουέζι καί φιλοξενεῖ ἕξι μοναχές. Ὁ παπα-Κοσμᾶς ὁραματιζόταν καί τήν δημιουργία μίας ἀνδρώας Ἱερᾶς Μονῆς. Μάλιστα, πολλοί εὐλαβεῖς ἰθαγενεῖς Ἱερεῖς ἐπιθυμοῦσαν διακαῶς τήν ἵδρυση μίας μοναστικῆς κοινότητας, πού θά ἦταν γι' αὐτούς “πηγή ζωῆς”. Ἀργότερα ἐμφανί159

Ὁ Σεβασμιώτατος κ. Μελέτιος μέ τόν Καθηγούμενο π. Βαρνάβα καί τήν Ἀδελφότητα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ἀποστόλων

Ὁ Σεβασμιώτατος μέ τόν π. Γεώργιο Κουγιουμτζόγλου στό Καθολικό τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ἀποστόλων 160

σθηκαν καί μερικοί νέοι, πού ζητοῦσαν νά δοκιμασθοῦν κι αὐτοί σέ μία ἀνδρική Μονή. Τόν πόθο τους τόν εἰσάκουσε ὁ Φιλάνθρωπος Χριστός μας καί ἔνευσε στόν φίλο τῆς Ἱεραποστολῆς ἀπό τήν Θεσσαλονίκη, τόν πρεσβύτερο π. Γεώργιο Κουγιουμτζόγλου, νά ἐνστερνισθεῖ αὐτή τήν ἐπιθυμία τους. Ἔτσι, μέ τήν εὐλογία τοῦ Καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μονῆς

ος νά ἐπιστρατεύσει τούς εὐλαβεῖς Χριστιανούς τῆς Ἐνορίας τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Ροτόντας Θεσσαλονίκης. Τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2009, τελέστηκε ὁ Ἁγιασμός γιά τόν θεμέλιο λίθο τῆς Ἱ. Μονῆς ἀπό τόν Ἐπίσκοπο τότε κ. Μελέτιο καί τό 2013 ἀποπερατώθηκαν οἱ περισσότερες τῶν ἐργασιῶν της. Τήν ἡγουμενία τῆς Ἱ. Μονῆς ἀναλαμβάνει μέ

Ἡ Ἱερά Μονή Ἁγίων Ἀποστόλων στό Κολουέζι

Ὁσίου Γρηγορίου π. Γεωργίου Καψάνη καί σέ συνεργασία μέ τόν Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο κ. Μελέτιο ἀναλαμβάνει νά καταρτίσει σχέδιο ἀνέγερσης Ἱ. Μονῆς στήν περιοχή Τσάμπουλα, ἐννιά χιλιόμετρα ἀπό τήν πόλη τοῦ Κολουέζι. Γιά τήν συγκέντρωση χρημάτων ἀνέλαβε ὁ π. Γεώργι-

τίς εὐλογίες τοῦ γέροντός του π. Γεωργίου Καψάνη, ὁ ἱερομόναχος π. Βαρνάβας Γρηγοριάτης. Ἡ ἐνθρόνισή του πραγματοποιήθηκε στίς 21 Ἀπριλίου 2014 ἀπό τόν Ἐπίσκοπο κ. Μελέτιο. Σήμερα ἡ Ἱ. Μονή ἔχει τρεῖς Μοναχούς, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ δύο Ἱεροδιάκονοι, καί ἑπτά δοκίμους.

161

Ἡ εἰς Ἐπίσκοπον χειροτονία τοῦ π. Μελετίου ἀπό τόν Μακαριώτατο κ.κ. Θεόδωρο Β΄

Ἀναγνώριση τῆς προσφορᾶς Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρος Β΄ καί ἡ περί Αὐτόν καί τιμητική ἀνάδειξη Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος τοῦ Πασέ Ἐπίσκοπο

Τήν 1η Νοεμβρίου 2006, διά Πατριαρχικοῦ Συνοδικοῦ Τόμου ἱδρύεται ἡ Ἱερά Ἐπισκοπή Κολουέζι, στήν ὁποία ὑπάγεται ἡ περιφέρεια τοῦ Νοτίου Κονγκό μέ πρωτεύουσα τό Λουμπουμπάσι καί ἕδρα τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς τό Κολουέζι. Στίς 9 Ὀκτωβρίου 2009, ἡ Ἐπισκοπή Κολουέζι μετονομάζεται σέ Ἱερά Ἐπισκοπή Κατάνγκα. Τήν ἡμέρα τῆς ἵδρυσης τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς (2006) ὁ Μακαριώτατος 162

τριαρχείου ἐκλέγουν τόν Ἱερομόναχο π. Μελέτιο Γρηγοριάτη Ἐπίσκοπο τῆς νεοϊδρυθείσας Ἱ. Ἐπισκοπῆς. Μεγάλη εἶναι ἡ τιμή καί ἡ ἀναγνώριση τῆς θυσιαστικῆς προσφορᾶς τοῦ Ἁγιορείτη Ἱεραποστόλου. Τό γεγονός αὐτό ἐπιβεβαίωσε μέ τήν ὁμιλία του καί ὁ Πατριάρχης τήν ἡμέρα τῆς εἰς Ἐπίσκοπον χειροτονίας τοῦ π. Μελετίου, τό Σάββατο 25 Νοεμβρίου, ἑορτή τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, στήν Πατριαρχική

Ἡ Α.Θ.Μ. ὁ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρος Β΄ μέ ἀντιπροσωπεία τῆς Ἱερᾶς Ἐπιστασίας τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί πατέρες τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου

Ἱερά Μονή Ὁσίου Σάββα τοῦ Ἡγιασμένου στήν Ἀλεξάνδρεια. Στόν χειροτονητήριο λόγο του ὁ Θεοφιλέστατος κ. Μελέτιος μεταξύ τῶν ἄλλων ἀνέφερε: «Μακαριώτατε Πάτερ καί Δέσποτα, τήν ἱερά αὐτή στιγμή, κατά τήν ὁποία καλοῦμαι νά λάβω διά τῆς ἐπιθέσεως τῶν σεπτῶν σας χειρῶν τήν μεγάλιν χάριν τῆς Ἀρχιερωσύνης, θά ἤθελα νά ἐκφράσω τά αἰσθήματα πού μέ διακατέχουν ἀπό τήν ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς μου ἕως σήμερα. Μέ τίς εὐχές καί εὐλογίες πρῶτα τοῦ Ἁγίου Γέροντά μου καί κατόπιν τῆς Ἁγίας Ἀλεξανδρι-

νῆς Ἐκκλησίας ἐπί πατριαρχίας τοῦ μακαριστοῦ προκατόχου σας Παρθενίου τοῦ Γ΄ εὑρίσκομαι στήν εὐλογημένη χώρα τοῦ Κονγκό καί δή στήν πόλη τοῦ Κολουέζι, ὅπου ἐπί δεκαοκτώ ὁλόκληρα χρόνια ἔδωσα τόν ἑαυτόν μου εἰς τόν ἀμπελώνα τοῦ Κυρίου καί διακόνησα μέ ὅλη τήν δύναμη τῆς ψυχῆς μου τόν εὐλογημένο Ἀφρικανό ἀδελφό μας… Ἀγάπησα τόν ἀφρικανικό λαό μέ ὅλη μου τήν ψυχή, ἀλλά καί ἀγαπήθηκα ἀπό αὐτόν ὅσο δέν μπορεῖ νά ἐκφρασθεῖ μέ λόγια. Ἦταν καί εἶναι τά ἀδέλφια μου, οἱ συγγενεῖς μου, οἱ γνωστοί μου μέ ὅλη τήν σημασία 163

τῆς λέξεως. Ἔμεινα κοντά τους σέ ὅλες τίς στιγμές τῆς ζωῆς τους, ἀλλά καί αὐτοί ἀνταποκρίθηκαν καί ἀνταπέδωσαν τήν εὐγνωμοσύνη τους δίνοντας τόν καλύτερο ἑαυτό τους. Ὅλες αὐτές τίς ἡμέρες πανηγύρισαν ἀληθινά τό γεγονός ὅτι ὁ τόπος τους ἀνέδειξε πνευματικό πατέρα, πού τώρα γίνεται Ἐπίσκοπός τους… Μακαριώτατε, ἀξιώθηκα ἀπό τόν Πανάγαθο Θεό καί ἀπό τόν Ἅγιο Εὐαγγελιστή Μάρκο νά βαπτίσω καί νά εἰσαγάγω στήν Ἁγία μας Ἐκκλησία πάνω ἀπό 22.000 ἀδελφούς Ἀφρικανούς καί νά εὐλογήσω πάνω ἀπό 2.000 Γάμους. Εἶδα, ἄκουσα, ἔνιωσα καί εὐλογήθηκα μέ ἄπειρες ἐμπειρίες. Ἀκολούθησαν πολλές φορές καί ἔντονοι πειρασμοί μέχρι θανάτου καί ἐξοντώσεως, ἀλλά Κύριος ὁ Θεός ἅπλωνε κάθε φορά τό χέρι Του καί μᾶς ἔβγαζε ἀπό τήν κάμινο τῶν δοκιμασιῶν… Θέλω τήν ἁγία αὐτή ὥρα νά εὐχαριστήσω τόν ἅγιο καί σοφό Γέροντά μου, Ἀρχιμανδρίτη π. Γεώργιο Καψάνη, Καθηγούμενο τοῦ ἀγαπημένου μου Μοναστηριοῦ τοῦ Ὁσίου Γρηγορίου στό Ἅγιον Ὄρος, ὁ ὁποῖος ἀπό νέο μέ ἐγαλούχησε, ἐδίδαξε καί ἐχειραγώγησε στήν πνευματική ζωή. Γονατίζω νοερῶς καί κατασπάζομαι τήν ἁγία δεξιά τοῦ οὐρανίου αὐτοῦ ἀνθρώπου, πού κάθε μέρα 164

δροσίζει καί στηρίζει μέ λόγια καί ἔργα τόν λαό τοῦ Θεοῦ. Εὐχαριστῶ τούς πεφιλημένους πατέρες καί ἀδελφούς τῆς Μονῆς μας, ἀνάμεσα στούς ὁποίους ἀνδρώθηκα, καί οἱ ὁποῖοι εὔχονται νύχτα-μέρα γιά μένα καί γιά τόν ἀφρικανικό λαό. Εὐχαριστῶ τούς ἀγαπητούς μου ἁγιορείτας πατέρας, τά κοσμήματα τῆς Ἐκκλησίας, τούς κυματοθραῦστες τῶν πειρασμῶν, καί τούς παρακαλῶ νά εὔχονται νά εὕρω ἔλεος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ φοβερᾷ τῆς ἀνταποδόσεως τῆς δικαίας. Εὐχαριστῶ τούς Πανοσιολογιωτάτους ἐκπροσώπους τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος τοῦ Ἁγίου Ὄρους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται φιλαδέλφως ἐδῶ, γιά νά μοῦ μεταφέρουν τήν εὐλογία τοῦ Ἱεροῦ Περιβολίου τῆς Παναγίας καί νά μέ ἐφοδιάσουν μέ τίς πολύτιμες εὐχές τῶν ὁσιωτάτων Πατέρων τοῦ Ἁγιωνύμου Ὄρους. Εὐχαριστῶ τόν ἀείμνηστο παπα-Κοσμᾶ, τόν ἔνθερμο ἐργάτη τοῦ Εὐαγγελίου, γιά τήν παρακαταθήκη πού μοῦ ἄφησε, ἀλλά πιό πολύ γιατί μέ τήν θυσία ἁγίασε τήν γῆ τοῦ Κολουέζι, ἀφήνοντας τό μαρτυρικό του σῶμα σέ αὐτήν. Τόν παρακαλῶ νά εὔχεται ἀπό τούς οὐρανούς γιά τόν ταπεινό διάδοχό του καί γιά τήν διακονία μου... Ἐξαιρέτως εὐχαριστῶ τούς

παραδελφούς μου Γρηγοριάτας Μοναχούς π. Δαμασκηνό, π. Βαρνάβα, π. Νικόλαο καί π. Κύριλλο, οἱ ὁποῖοι συγκοπιάζουν μαζί μου. Τούς εὐγνωμονῶ καί εὔχομαι νά λάβουν παρά Κυρίου πολλή τήν ἀντιμισθία. Εὐχαριστῶ ἐπίσης τήν Μητέρα Θεανώ Μουσδελεκίδου, τήν ἡρωΐδα αὐτή γυναίκα πού ἐπί 19 χρόνια προσφέρεται θυσιαστικά στό Ἱεραποστολικό ἔργο τοῦ Κολουέζι... Εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως τόν Ἱεραποστολικό Σύνδεσμο Θεσσαλονίκης “Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός” καί τόν ἀξιότιμο Πρόεδρό του κ. Γεώργιο Ἀσλανίδη μέ τούς συνεργάτες του, πού προΐστανται τοῦ εὐλογημένου ἔργου τῆς συμπαραστάσεως τῆς Ἱεραποστολῆς. Πολλές Ἐκκλησίες, πολλά Σχολεῖα καί πολλά θεάρεστα ἔργα ἔγιναν μέ τήν συνδρομή τοῦ εὐλογημένου αὐτοῦ Συνδέσμου. Δέν εὑρίσκω λόγους νά ἐκφράσω τήν ἀγάπη καί τήν συμπαράστασή τους. Εὔχομαι ὁ φιλάνθρωπος Κύριος νά τούς τά ἀνταποδίδει πολλαπλάσια…». Κατά τήν ἀντιφώνηση μεταξύ τῶν ἄλλων ὁ Μακαριώτατος εἶπε τά ἀκόλουθα: «Ἐψηφισμένε Ἐπίσκοπε Κολουέζι κ. Μελέτιε, σήμερα, μέσα στήν πνευματική αὐτή πανδαισία καί πανήγυρη τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνας, “Πεντη-

κοστήν ἑορτάζομεν καί προθεσμίας συμπλήρωσιν…”, διότι τό Πανάγιο πνεῦμα πνέει πάλι ἀπόψε μέ πνοή “βίαιη” καί χαριτώνει τήν ὕπαρξή σου. Ζητεῖ τόπο νά κατοικήσει μέσα σου καί νά σέ μεταμορφώσει σέ Ἀρχιερέα τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου. Τό Πανάγιο καί Τελεταρχικό Πνεῦμα, ἀγαπητέ μου Μελέτιε, ἔρχεται καί ὅλοι ἐδῶ μαζί σου αἰσθανόμαστε ἔντονη τήν ἐπιδημία Του καί τήν ζωντανή παρουσία Του… Σήμερα, ἀγαπητέ μου Μελέτιε, ἡ Ἐκκλησία μας, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς, τῇ προτάσει τῆς ἡμετέρας Μετριότητος, σέ ἐξέλεξε Ἐπίσκοπο τῆς νεοϊδρυθείσης Ἱ. Ἐπισκοπῆς Κολουέζι, ἀφοῦ οἱ πνευματικές, οἱ λατρευτικές καί διοικητικές ἀνάγκες ἔχουν αὐξηθεῖ στήν περιοχή αὐτή, καί σέ καλεῖ γιά νά σέ ἀνταμείψει δίκαια καί εὐάρεστα. Καλεῖσαι νά συνεχίσεις αὐτήν σου τήν διακονία ἀπό ὑψηλότερη καί πιό ὑπεύθυνη θέση. Μέ αὐξημένες διοικητικές καί ποιμαντικές εὐθύνες καί ὑποχρεώσεις. Μέ περισσότερη ὡριμότητα καί μέ γνώμονα τήν κτηθεῖσα ἐμπειρία καί γνώση σου στό δύσκολο καί ἐπίπονο Ἱεραποστολικό ἔργο… Βλέπεις, αὐτή τήν στιγμή, ἀγαπημένα πρόσωπα, συνεργάτες ἐκλεκτούς μέ πνεῦμα αὐτοθυσίας 165

στό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς, τούς ἀγαπητούς ἐν Χριστῷ καί κατά πνεῦμα ἀδελφούς σου τῆς Ἱ. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ὅλοι εὐφραίνονται μέ ἐπικεφαλῆς τόν Γέροντα καί Καθηγούμενο τῆς σεβασμίας Ἀθωνικῆς Μονῆς, π. Γεώργιο Καψάνη. Ὅλοι οἱ συνεργάτες καί συνοδοιπόροι σου στήν Ἱεραποστολική πορεία, οἱ Ἱεραποστολικές Ἀδελφότητες, ὁ Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» μέ τόν ἀδελφό μας Γεώργιο Ἀσλανίδη, καί οἱ ἀφανεῖς ἐργάτες τοῦ καλοῦ, βρίσκονται κοντά σου καί σοῦ ἀπευθύνουν μία καρδιακή προσευχή. Εἴσελθε εἰς τήν χαράν τοῦ Κυρίου σου. Ἐφάνη ἡ κοινή Βασιλεία. Ἡ Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ μέσα μας ἤδη ἐμφανίζεται, ἀνατέλλει, ἔρχεται καί σκηνώνει, καθώς ἑτοιμαζόμασθε νά ἐκφράσουμε στήν ὕπαρξή μας τό μυστήριο τῆς ζωῆς καί τῆς Ἀναστάσεως, στήν Θεία Λειτουργία...». Μέ ἄφατη χαρά καί ἐκδηλώσεις ἀγάπης ὑποδέχθηκε ὁ λαός τοῦ Θεοῦ τοῦ Κολουέζι τόν πνευματικό τους πατέρα ὡς Ἐπίσκοπο, τήν ἡμέρα τῆς ἐνθρονίσεως. Ἐξίσου ὅμως μεγάλη ἦταν καί ἡ χαρά τοῦ Θεοφ. Ἐπισκόπου κ. Μελετίου, πού ἐκφράστηκε μέ τόν καλύτερο τρόπο κατά τόν ἐνθρονιστήριο λόγο, στόν ὁποῖο 166

μεταξύ ἄλλων ἀνέφερε: «Ὅταν ἔφευγα, ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ, σᾶς ἀποχαιρέτησα ὡς ἁπλός Ἱερεύς. Ἐπιστρέφω τώρα ὡς Ἀρχιερεύς ἐν μέσῳ θεοφιλῶν καί ἀγαπητῶν μου προσώπων, μεταξύ τῶν ὁποίων ἐργάσθηκα ἐπί δεκαοκτώ ὁλόκληρα χρόνια. Ἔφυγα ταπεινά καί ἀθόρυβα ἀπό ἀνάμεσα ὡς εἷς ἐξ ὑμῶν καί ἐπιστρέφω ἐν μέσῳ πολλῶν ἐπευφημιῶν καί χαρᾶς πολλῆς. Ἔρχομαι πλέον ὡς Ἀρχιερεύς καί ἀνεβαίνω τίς βαθμίδες τοῦ ἐπισκοπικοῦ Θρόνου, γιά νά ἐποπτεύω καί διευθύνω πλέον τήν τοπική μας Ἐκκλησία τῆς περιοχῆς Κατάνγκα. Ἔρχομαι μέ τίς εὐλογίες τοῦ Πάπα καί Πατριάρχου μας κ.κ. Θεοδώρου τοῦ Β΄, ἀλλά καί ὅλων τῶν ἁγίων Ἀρχιερέων τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ Θρόνου… Χαίρει σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Κατάνγκα γιά τό καινούργιο ξεκίνημά της καί γι' αὐτό ἐκδηλώνεται μέ πολλές ἐκδηλώσεις χαρᾶς καί ἀγαλλιάσεως. Χαίρονται οἱ ἀγαπημένοι καί τρισευλογημένοι ἀπόδημοι Ἕλληνες, τούς ὁποίους εὐλογῶ ἀπό τά βάθη τῆς καρδιᾶς μου καί τούς ὑπόσχομαι γιά δεύτερη φορά ὅτι θά εἶμαι περισσότερο κοντά τους. Χαίρονται ἀκόμη περισσότερο οἱ Ἀφρικανοί Κονγκολέζοι ἀδελφοί μου καί τέκνα ἐν Κυρίῳ, ἀφοῦ ἐπί δεκαοκτώ ὁλόκληρα

χρόνια ἤμουν ἀνάμεσά τους καί μοιράσθηκα μαζί τους ἀμέτρητες εὐλογίες καί χαρές, δυσκολίες καί κινδύνους…».

Νέα ἀρχή, νέοι ἀγῶνες

Νέο ξεκίνημα, νέοι ἀγῶνες ἀνέμεναν τόν ἐργάτη τοῦ Εὐαγγελίου, ὁ ὁποῖος καλεῖται τώρα νά περιοδεύσει στήν ἀχανῆ ἐπαρχία του (ἔκταση ἴση περίπου μέ τήν Ἑλλάδα), προκειμένου νά τόν δεῖ ἀπό κοντά καί νά πάρει τίς εὐλογίες του ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ. Ἀπό τά χέρια του χειροτονοῦνται νέοι Πρεσβύτεροι καί Διάκονοι, πού θά καλύψουν τίς κενές θέσεις τῶν Ἐνοριῶν. Ἀνεγείρονται Ναοί, ἱδρύονται νέες Ἐνορίες καί τό ὀρθόδοξο ποίμνιο τῆς Κατάνγκα αὐξάνει. Στίς 26 Νοεμβρίου 2014, μέ πρόταση τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β΄, ἡ περί Αὐτόν Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος ἀνυψώνει τήν Ἱερά Ἐπισκοπή Κατάνγκα σέ Μητρόπολη καί τόν Σεβασμιώτατο κ. Μελέτιο σέ Μητροπολίτη Κατάνγκα. Ἔτσι διευρύνονται πλέον οἱ δραστηριότητες τοῦ Σεβασμιωτάτου καί στό πνευματικό καί στό φιλανθρωπικό ἔργο. Δέν λείπουν ὅμως οἱ καθημερινές ἀγωνίες γιά τά προβλήματα πού καλεῖται νά ἀντιμετωπί-

σει, μέ μεγαλύτερο τήν ἐξεύρεση οἰκονομικῶν πόρων. Χωρίς αὐτούς ἀδυνατεῖ νά καλύψει τήν μισθοδοσία τῶν Ἱερέων, τῶν ἐκπαιδευτικῶν, τοῦ προσωπικοῦ τῶν νοσηλευτικῶν Ἱδρυμάτων, τῶν ὑπαλλήλων τῆς Μητροπόλεως, τῶν ἐργατῶν ἀνοικοδόμησης Ναῶν καί κατοικιῶν Ἱερέων, τήν ἄσκηση φιλανθρωπίας, τήν λειτουργία καί τήν συντήρηση τῆς Φάρμας καί τῶν ἀγροτοκαλλιεργειῶν, τήν ἀγορά καυσίμων τῶν αὐτοκινήτων γιά τίς περιοδεῖες, τήν λειτουργία τοῦ ξυλουργείου, τοῦ σιδηρουργείου καί τοῦ μηχανουργείου καί τίς ἔκτακτες ἀνάγκες, πού οἱ τῶν μετόπισθεν ἀγνοοῦν.

Κοινωνικοανθρωπιστικό ἔργο

Ἀνατρέχοντας κανείς στό ἐπιτελεσθέν κοινωνικοανθρωπιστικό ἔργο τῶν τριάντα χρόνων διακονίας τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κατάνγκα κ. Μελετίου, δύο διαπιστώσεις κυριαρχοῦν στήν σκέψη μας: α) ὅτι ἐργάστηκε καί συνεχίζει νά ἐργάζεται ταπεινά καί ἀθόρυβα καί β) ὅτι συνέχισε ἀόκνως τήν δημιουργική πνοή πού παρέλαβε ἀπό τόν πρωτοπόρο Ἱεραπόστολο τοῦ Ζαΐρ, πατέρα Κοσμᾶ. Ποιός στ' ἀλήθεια μπορεῖ νά συλλάβει τούς πολυετεῖς κόπους 167

Κοινωνική

Διανομή τροφίμων Στίς φυλακές

Στό Νοσοκο Γεωτρήσεις

168

Πηγάδια

ή προσφορά

Διανομή τροφίμων

ομεῖο Καλλιέργεια καλαμποκιοῦ

169

καί μόχθους του; Τά ἀτέλειωτα ξενύχτια πού χρειάσθηκαν γιά τόν σχεδιασμό, τόν προγραμματισμό καί τήν ἐκτέλεση τοῦ πολυσχιδοῦς ἔργου; Τίς ἀγωνίες, τά χτυποκάρδια, τίς ἀπογοητεύσεις καί τίς κρίσιμες ἀποφάσεις του; Κύριος οἶδεν! Ἕνα εἶναι βέβαιο, ὅτι τό ἔργο τῆς κατανγκέζικης Ἐκκλησίας ἀντανακλᾶται στό πρόσωπο τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς κ.κ. Θεοδώρου Β΄, ὁ ὁποῖος κατέστησε ἄξιον βιγλάτορα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κατάνγκα τόν φλογερό ἐργάτη τοῦ Εὐαγγελίου Μητροπολίτη κ. Μελέτιο. Σεμνύνεται ὁ Πατριάρχης μας καί χαίρει διά τήν Ἐκκλησία τῆς Κατάνκγα, τήν ὁποία ἐπισκέφθηκε κατ' ἐπανάληψη στά δεκαπέντε χρόνια τῆς Πατριαρχίας του.

Στήν συνέχεια παρατίθεται τό σύνολο τῶν ἔργων πού πραγματοποιήθηκαν κατά τήν διάρκεια τῶν τριάντα χρόνων διακονίας τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Μελετίου στήν ἐπαρχία Κατάνγκα τοῦ Νοτίου Κονγκό.

Ἔργο, πνοή ζωῆς

ἰατρούς, τριάντα νοσοκόμες καί δεκαπέντε ἄτομα βοηθητικό προσωπικό καί παίρνει τό ὄνομα «Ἅγιοι Ἀνάργυροι». Στά μέσα τοῦ 2007 ἄρχισε νέα ἐπέκταση τῆς Κλινικῆς μέ τήν ἀνοικοδόμηση μεγάλης πτέρυγας, ἡ ὁποία μέ τόν κατάλληλο ἐξοπλισμό μετατρέπεται σέ Νοσοκομεῖο δυναμικότητας 70 κλινῶν μέ εὐρωπαϊκές προδιαγραφές. Τό κοινωνικό αὐτό ἔργο τῆς

Ἀπό τό 2005, τό Ἰατρεῖο «Ἅγιος Νεκτάριος» τῆς Ἱεραποστολῆς, πού ἡ λειτουργία του ξεκινάει ἀπό τά χρόνια τοῦ παπα-Κοσμᾶ στούς χώρους τοῦ Ὀρφανοτροφείου Θηλέων, μέ τήν προσθήκη δύο μεγάλων πτερύγων, τήν ἀναβάθμιση τοῦ ἐξοπλισμοῦ του καί τήν λειτουργία Μαιευτικοῦ Τμήματος μετατρέπεται σέ Κλινική. Ἔχει πέντε 170

• Ἱδρύθηκαν 180 Ἐνορίες μέ 70 Πρεσβυτέρους, 14 Διακόνους καί 25 Ὑποδιακόνους • Ἀνεγέρθηκαν 52 Ἱεροί Ναοί • Ἀνεγέρθηκαν 45 κατοικίες Ἱερέων καί Δασκάλων • Λειτουργοῦν 38 Δημοτικά Σχολεῖα • Λειτουργοῦν 40 Γυμνάσια καί 8 Σχολές (Ἀγροτική, Κωφαλάλων, Οἰκοκυρική, Νοσηλευτική κ.λπ.)

• Λειτουργοῦν 5 Ἰατρεῖα καί ἕνα Νοσοκομεῖο

Τό ἰατρικό προσωπικό καί ἡ νέα πτέρυγα τοῦ Νοσοκομείου

Ἱεραποστολῆς στήν πόλη τοῦ Κολουέζι γίνεται κάθε μέρα ὅλο καί πιό γνωστό καί ἔχει ὡς συνέπεια τήν αὔξηση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν νοσηλευομένων ἀσθενῶν. Σ' αὐτό συνετέλεσε ἐπιπλέον καί τό γεγονός τῆς βραβεύσεως τοῦ Νοσοκομείου ἀπό τήν Πολιτεία, ὡς τοῦ πιό καθαροῦ καί ὑγιεινοῦ νοσοκομειακοῦ χώρου σέ ὅλο τό Κολουέζι. Τόν Ἀπρίλιο τοῦ 2012 ἄρχισε ἡ οἰκοδόμηση νέας μεγάλης διώροφης πτέρυγας σέ συνέχεια

πρός τά προηγούμενα κτίσματα καί οἱ ἐργασίες ὁλοκληρώθηκαν τό 2016. Στίς 15 Φεβρουαρίου 2017 ὁ Μακαριώτατος κ.κ. Θεόδωρος Β΄ τελεῖ τά ἐπίσημα ἐγκαίνια τῆς νέας πτέρυγας, εὐλογεῖ καί συνομιλεῖ μέ τούς νοσηλευόμενους καί τό ἐπιστημονικό προσωπικό. Κατά τήν τελετή τῶν ἐγκαινίων παρίστανται ὁ Ὑπουργός Ὑγείας τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας τοῦ Κονγκό, ὁ Δήμαρχος τοῦ Κολουέζι, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Κυβερνήτη καί 171

ὁ Πρόεδρος τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου, ὁ Ἐπιθεωρητής Ὑγείας τοῦ Κολουέζι, πλειάδα κρατικῶν ἀξιωματούχων, τό ἰατρικό καί νοσηλευτικό προσωπικό τοῦ Νοσοκομείου καί πολλοί προσκεκλημένοι. Ὁ Μακαριώτατος στήν ὁμιλία του πρός τούς παρευρισκομένους, εὐχαρίστησε τόν Πρόεδρο τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας τοῦ Κονγκό κ. Ζοζέφ Καμπιλά γιά τήν συμπαράστασή του στό ἔργο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στήν χώρα καί συνεχάρη τόν Μητροπολίτη κ. Μελέτιο γιά τό σπουδαῖο ἔργο, τό ὁποῖο, ὅπως ἀνέφερε, θά συμβάλει μέ τόν ὑπερσύχρονο ἰατρικό ἐξοπλισμό πού διαθέτει στήν ἀνακούφιση τοῦ ἀνθρωπίνου πόνου. Κάλεσε δέ ὅλους, νά συμβάλουν στήν εὔρυθμη λειτουργία τοῦ νοσηλευτικοῦ ἱδρύματος, ἀφοῦ τό ἔργο αὐτό κατασκευάσθηκε γιά τήν ὑγειονομική ἐξυπηρέτηση τῶν κατοίκων τῆς εὐρύτερης περιοχῆς.

Ἐπισκέψεις τοῦ Πατριάρχη στό Κολουέζι

Ἡ πρώτη ἐπίσκεψη τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β΄ στό Κολουέζι πραγματοποιεῖται στίς 13 Ὀκτωβρίου 2012. Τόν ὑποδέχονται ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Κατάνγκα κ. Μελέτιος 172

μέ ὅλους τούς Ἱερεῖς τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς, οἱ Ἀρχές τοῦ τόπου, οἱ μαθητές τῶν σχολείων τῆς Ἱεραποστολῆς, μαζί μέ πλῆθος κόσμου Ὀρθοδόξων καί μή καί δημοσιογράφοι τῶν Μ.Μ.Ε. τοῦ Κονγκό. Κατά τήν πενθήμερη παραμονή του, τελεῖ τήν Θεία Λειτουργία στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Γεωργίου, ἐπισκέπτεται τά Σχολεῖα καί τό Νοσοκομεῖο τῆς Ἱεραποστολῆς, τελεῖ τρισάγιο στόν τάφο τοῦ παπα-Κοσμᾶ καί ἐπισκέπτεται τό χωριό “Μπάμπα Κοσμᾶ” στό σημεῖο πού σκοτώθηκε ὁ μακαριστός Ἱεραπόστολος. Τόν Φεβρουάριο τοῦ 2017 ὁ Μακαριώτατος ἐπισκέπτεται γιά δεύτερη φορά τήν Ἱερά Μητρόπολη Κατάνγκα. Πρῶτος σταθμός τό Λουμπουμπάσι, ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Κατάνγκα, ὅπου τόν ὑποδέχονται ὡς ἀρχηγό κράτους ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Μελέτιος, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κινσάσα κ. Νικηφόρος, ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Μπουρούντι & Ρουάντας κ. Ἰννοκέντιος, οἱ τοπικές ἀρχές, τά μέλη τῆς Ἑλληνικῆς Παροικίας, πλῆθος Κληρικῶν καί ἑκατοντάδες Ὀρθοδόξων χριστιανῶν. Ἡ ποιμαντική καί ἱεραποστολική περιοδεία συνεχίζεται στήν πόλη τοῦ Κολουέζι. Στίς

Στιγμιότυπο ἀπό τήν ἐπίσκεψη τοῦ Μακαριωτάτου κ.κ. Θεοδώρου Β΄ στό Κολουέζι, Ὀκτώβριος 2012

14 Φεβρουαρίου ὁ Μακαριώτατος πραγματοποιεῖ ἐθιμοτυπική ἐπίσκεψη στήν ἕδρα τοῦ Κυβερνείου τῆς πόλης. Στήν συνέχεια κατευθύνεται στήν κεντρική πλατεία τοῦ Κολουέζι, ὅπου τοῦ ἐπιφυλάσσεται πάνδημη ὑποδοχή ἀπό τόν Ἱερό Κλῆρο καί χιλιάδες Ὀρθοδόξους πιστούς. Ἀκολούθως, σχηματίζεται πομπή μέ κατεύθυνση τόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, ὅπου τελεῖται ἐπίσημη Δοξολογία. Μεγάλη ἦταν ἡ συγκίνηση τοῦ Μακαριωτάτου κατά τήν τέλεση τρισαγίου στόν τάφο τοῦ μακαριστοῦ Ἱεραποστόλου π. Κοσμᾶ

Γρηγοριάτη. Ἀκολούθως, μεταβαίνει στήν περιοχή Τσάμπουλα, γιά νά ἐπισκεφθεῖ τήν Ἱερά Μονή τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ἐκεῖ, μετά τήν ὑποδοχή του ἀπό τόν Πανοσιολογιώτατο π. Βαρνάβα Γρηγοριάτη καί τήν Ἀδελφότητα τῆς Μονῆς, τελεῖ Δοξολογία, στό τέλος τῆς ὁποίας ὁ Μακαριώτατος εὐλογεῖ τόν Καθηγούμενο καί τήν Συνοδεία του. Τήν ἑπόμενη ἡμέρα, 15η Φεβρουαρίου, ὁ Μακαριώτατος, τελεῖ τά ἐγκαίνια τῆς νέας πτέρυγας τοῦ Νοσοκομείου «Ἅγιοι Ἀνάργυροι Κοσμᾶς καί Δαμιανός». Στήν συνέχεια ἐπισκέπτε-

173

ται τήν παρακείμενη γυναικεία Ἱερά Μονή Ἁγίου Νεκταρίου, ὅπου ἐγκαταβιώνει γυναικεία Ἀδελφότητα, ὑπό τήν καθοδήγηση τῆς Μοναχῆς Μακρίνας. Στίς 16 Φεβρουαρίου, ὑπό τήν Προεδρία τοῦ Μακαριωτάτου, πραγματοποιεῖται Γενική Ἱερατική Σύναξη τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κατάνγκα, ἐντός τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Γεωργίου Κολουέζι. Ἀμέσως μετά τό πέρας τῆς Ἱερατικῆς Συνάξεως, πραγματοποιεῖται ἑορταστική ἐκδήλωση ἀπό τούς μαθητές τῶν σχολείων ὅλων τῶν βαθμίδων καί τῶν σχολῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Τήν Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου, ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς τοῦ Πα-

τριάρχη, τελέσθηκε πανηγυρική Πατριαρχική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος τοῦ Ἀλεξανδρινοῦ Προκαθημένου, μέ τήν συμμετοχή τῶν Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτῶν Κινσάσας κ. Νικηφόρου, Μπουρούντι & Ρουάντας κ. Ἰννοκέντιου καί τοῦ οἰκείου ποιμενάρχου Σεβασμιωτάτου Κατάνγκας κ. Μελετίου καί τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου τῆς Μητροπόλεως. Στήν Θεία Λειτουργία ἔψαλαν τά μέλη τῆς χορωδίας τῆς Μητροπόλεως. Στό τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας ὁ Μακαριώτατος τέλεσε τίς χειροθεσίες, τοῦ Καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ἀποστόλων Κολουέζι π. Βαρνάβα Γρηγοριάτου σέ Ἀρχιμανδρίτη

Ὁ Σεβασμιώτατος κ. Μελέτιος μέ τόν Καθηγούμενο π. Βαρνάβα 174

τοῦ Πατριαρχικοῦ Θρόνου καί τοῦ Γενικοῦ Ἀρχιερατικοῦ Ἐπιτρόπου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κατάνγκα π. Θεοφίλου σέ Πρωτοπρεσβύτερο τοῦ Πατριαρχικοῦ Θρόνου. Ἕνα ἱεραποστολικό ταξίδι τελείωσε, μία ἀχτίδα φωτός καί ἐλπίδας ἀνέτειλε στόν Ἀφρικανικό οὐρανό.

Ἀντί Ἐπιλόγου

Τό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς, ὅπως ἐξ ἀρχῆς τό παρέλαβε καί στήν συνέχεια τό διεύρυνε ὁ Σεβασμιώτατος κ. Μελέτιος, δέν ἐξαντλεῖται στά ὑψηλά στατιστικά στοιχεῖα ἀπολογισμοῦ τῶν ἔργων ἤ στούς μεγάλους ἀριθμούς τῶν γηγενῶν χριστιανῶν πού προσέρχονται στήν Ὀρθοδοξία ἀνά ἔτος. Ὁ κάθε ἕνας ἀπό τούς νεοφωτίστους ἀδελφούς μας εἶναι ἀδήριτη ἀνάγκη νά ἀναπτύξει καί τό ὀρθόδοξο εὐαγγελικό ἦθος. Γι' αὐτό πρέπει νά ὑπάρχει μία συνεχής κοινωνία τοῦ Ἐπισκόπου μέ τό ποίμνιο, νά τούς βοηθάει, νά τούς ἐνθαρρύνει, νά τούς ἐγείρει στίς πτώσεις τους, νά τούς ἐμπνέει μέ τό παράδειγμά του καί τό κυριότερο, νά τούς ἀγαπάει «χωρίς κρατούμενα»· ὄχι βεβαίως μέ ἀγάπη συναισθηματική, ἀλλά μέ ἀγάπη εὐαγγελική, πού νά φθάνει μέχρι τοῦ σημείου νά θυσιάσουμε ἀκόμα καί τήν ζωή μας. Ὁ μακα-

ριστός παπα-Κοσμᾶς στίς ἐπιστολές του ἔγραφε, ὅτι ὅποιος ἀσχοληθεῖ μέ τήν Ἱεραποστολή στήν Ἀφρική, πρέπει νά ἔχει πάρει τήν ἀπόφαση νά ἀφήσει τά κόκκαλά του ἐκεῖ. Αὐτό θά πρέπει νά εἶναι καί τό κύριο νόημα τῆς Ἱεραποστολῆς καί ὄχι τά ὑψηλά στατιστικά στοιχεῖα. Στίς μέρες μας δυστυχῶς ἕνα τέτοιο μέτρο κρίσεως ὁδηγεῖ στόν κοινωνικό ἀκτιβισμό, ὅπως συμβαίνει σέ πολλές ἑτερόδοξες ἱεραποστολές. Κλείνουμε κάπου ἐδῶ τοῦτο τό τιμητικό Ἀφιέρωμα στά «30 χρόνια Ἱεραποστολῆς» τοῦ Σεβασμιωτάτου κ. Μελετίου. Ἡ σκέψη μας ἀνατρέχει στούς λόγους τῆς Ἀποκαλύψεως: «Τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Ἐφέσῳ Ἐκκλησίας γράψον… οἶδα τά ἔργα σου καί τόν κόπον καί τήν ὑπομονήν σου» (Ἀποκ. 2,1-2), ὑπομονή καί καρτερία, πού –ὡς χρυσός «διά πυρός δοκιμαζομένου» (Α΄ Πέτρ.

1,7)– δοκιμάστηκαν μέσα σέ δύο ἐμφυλίους. Ἐκ βαθέων εὐχόμαστε καί προσευχόμαστε, ὁ Κύριος ποτέ νά μήν «κινήσῃ τήν λυχνίαν (τῆς ἐν Ἀφρικῇ Ἐκκλησίας) ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς» (Ἀποκ. 2,5). Ἀντίθετα, ὅπως «τό πνεῦμα λέγει ταῖς Ἐκκλησίαις: Τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ φαγεῖν ἐκ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, ὅ ἐστιν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ Θεοῦ» (Ἀποκ. 2,7). Ἀμήν.

175

Χαῖρε καί εὐφραίνου, Κατάνγκα!

Ἀπό τήν ἐπίσκεψη τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου κ.κ. Θεοδώρου Β΄ στήν Ἐπαρχία Κατάνγκας τοῦ Κονγκό

176