Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός Β' τρίμηνο 2016

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ o

Αιτωλός

Περιοδικό Ὀρθοδόξου Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς

Ἀρ. τεύχ. 105 B΄ Τρίμηνο 2016

Μπορεῖτε νά καταθέτετε τή βοήθειά σας σέ ἕναν ἀπό τούς παρακάτω τραπεζικούς λογαριασμούς καί νά μᾶς ἐνημερώνετε τηλεφωνικά, γιά νά μήν μπαίνετε στή διαδικασία ἀποστολῆς τοῦ καταθετηρίου τῆς τραπέζης. Ἄμεσα θά σᾶς ἀποστέλουμε τήν ἀπόδειξη τοῦ Ἱ. Συνδέσμου.

1. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 235/296004-49 ΙΒΑΝ: GR9401102350000023529600449 SWIFT (BIC): ETHNGRAA

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

σελ.

 Ὁ εὐλογημένος λευίτης  Τό θαῦμα πού συντελεῖται στήν Ἄπω Ἀνατολή

 Οἱ καρποί τοῦ ἔργου σύν Θεῷ φαίνονται ὁλοένα καί περισσότερο

58 62

 Τά σημεῖα τῶν καιρῶν

68

 Ἕνα ὅραμα ζωῆς γιά τά παιδιά μας  Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

72

 Ὁμαδική βάπτιση στή Φόμενα τῆς Γκάνας

 Τό διαφορετικό Mεγαλοβδόμαδο

2. ALPHA BANK 479-002101-029168

51

τοῦ Χριστοῦ π. Ἰάκωβος

τῆς Τυνησίας

76 90 93

ΙΒΑΝ: GR3401404790479002101029168

3. ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 5231-013724-415

Ὁ διαδικτυακός μας τόπος εἶναι:

www.ierapostolos.gr

ΙΒΑΝ: GR5001722310005231013724415

Τιμή τεύχους: 1,50 εὐρώ Τό περιοδικό ΑΠΟΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΔΩΡΕΑΝ

Τό e-mail μας εἶναι: iersyn@iersyn.gr

«ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ» ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ἔτος ΚZ΄ - Ἀρ. τεύχ. 105 - Ἀπρίλιος - Ἰούνιος 2016

Διεύθυνση: Ἱεραποστολικός Σύνδεσμος «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» Ὁδός Λαγκαδᾶ 190, Τ.Κ. 564 36 Σταυρούπολη Greece

Ἀναγν. Σωματεῖο Ἀπόφ. Πρωτοδ. Θεσ/νίκης, Ἀρ. 684/1990, Κωδικός 2406 Ἐκδότης: Τά μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ἀσλανίδης Δημήτριος Κατσαρός Κων/νος Παπαναστασίου Ἰωάν. Κωνσταντινίδης Δημ. Μπαρέκας Βασίλειος Ἰωαννίδης Κλεόβουλος Δημούδης Ἀριστείδης

50

Πρόεδρος Ἀντιπρόεδρος Γεν. Γραμματέας Ταμίας Α΄ Μέλος B΄ Μέλος Γ΄ Μέλος

Ὧρες Γραφείου: 8.30 π.μ. - 8.30 μ.μ.

Τηλέφωνα ἐπικοινωνίας 2310 606920, 602602 FAX 2310 606920 Στοιχειοθεσία, ἐνθέσεις, ἀποχρωματισμοί, ἐκτύπωση, βιβλιοδεσία: «ΧΡΩΜΟΤΥΠ», τηλ. 2310 951620

Ο ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΟΣ ΛΕΥΙΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ π. ΙΑΚΩΒΟΣ

Ὁ π. Ἰάκωβος Μπάντζα μέ τόν κ. Γεώργιο Ἀσλανίδη στήν αἴθουσα τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Συνδέσμου

Δ

ιερχόμενος ἀπό τήν πόλη μας γιά νά ἐπισκεφθεῖ τό Ἅγιον Ὄρος ὁ π. Ἰάκωβος Μπάντζα ἐπισκέφθηκε τόν Ἱεραποστολικό μας Σύνδεσμο καί μετά ἀπό παράκληση καί προτροπή τοῦ κ. Γεωργίου Ἀσλανίδη παραχώρησε τήν παρακάτω συνέντευξη. Ὁ π. Ἰάκωβος, ὑπερπολύτεκνος πατέρας, (11 παιδιά, 50 ἐγγόνια καί 8 δισέγγονα) διακονεῖ τριάντα ἕξι χρόνια τώρα τόν ἱεραποστολικό ἀγρό τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Κονγκό. Χειροτονήθηκε Ἱερέας τό 1980. Τά πρῶτα χρόνια τῆς ἱερατείας του ἀξιώθηκε νά συνεργαστεῖ μέ τόν μακαριστό Ἱεραπόστολο τοῦ Ζαΐρ (σημερινό Κονγκό) π. Κοσμᾶ Γρηγοριάτη. Τό 1995 μέ εὐλογία τοῦ π. Μελετίου, νῦν Μητροπολίτου Κατάνγκας, μεταβαίνει στήν πρωτεύουσα τοῦ γαλλικοῦ Κονγκό, τό Μπραζαβίλ, ὅπου γιά δεκαπέντε χρόνια προΐστατο τοῦ κατηχητικοῦ ἔργου. Τά τελευταῖα ἕξι χρόνια εἶναι ἐφημέριος στήν Ἐνορία τοῦ Ἁγίου Μάρκου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεντρώας Ἀφρικῆς στήν πρωτεύουσα τοῦ κράτους Κινσάσα.

51

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Πῶς γνώρισα τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ σαράντα χρόνια ζῶ μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Πρίν γνωρίσω τήν Ὀρθοδοξία, ἤμουν ἄθρησκος καί δέν εἶχα καμία σχέση μέ κανένα ἀπό τά χριστιανικά δόγματα. Στήν ἀρχή ἀπό τή γυναίκα μου, τήν πρεσβυτέρα Κωνσταντίνα, πού τό 1972 ἦταν κατηχούμενη, γνώρισα τόν π. Ἀμφιλόχιο Τσοῦκο, τότε Ἱεραπόστολο καί νῦν Μητροπολίτη Νέας Ζηλανδίας. Παράλληλα, ἐργαζόμενος ὡς κτίστης, γνωρίστηκα καί μέ τόν παπαΚοσμᾶ, πού τήν ἐποχή ἐκείνη ὡς λαϊκός, μέ τό ὄνομα Ἰωάννης Ἀσλανίδης, ἀνέλαβε τήν ἀνέγερση τῶν πρώτων Ἱερῶν Ναῶν τῆς Ἱεραποστολῆς στό Κολουέζι.

Ἁγιασμός τῶν ὑδάτων πρίν τή βάπτιση ἀπό τόν π. Ἰάκωβο στήν Ἐνορία Ἁγίου Δημητρίου στό Τσαμουντέντε 52

Ὁ π. Ἰάκωβος μπροστά στήν κατοικία του

Μία μέρα πού ὁ π. Ἀμφιλόχιος ἔκανε σέ παραπόταμο τοῦ Λουαλάμπα βαπτίσεις κατηχουμένων τῆς Ἐνορίας τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα, παρακολουθοῦσα τή βάπτιση ἀπό τήν πιρόγα (βάρκα), μέ τήν ὁποία ψάρευα, καί πλησίασα γιά νά προκαλέσω φασαρία καί νά ἀποσπάσω ἔτσι τήν προσοχή τῶν βαπτιζομένων. Βλέποντας τόσο κόσμο νόμισα ὅτι ἦταν ὀπαδοί μίας ἀπό τίς δεκάδες θρησκευτικές σέκτες πού ὑπάρχουν στό Κονγκό, καί μάλιστα μοῦ ἔκαναν ἐντύπωση τά ἄμφια τοῦ π. Ἀμφιλοχίου. Εἶπα ἀπό μέσα μου ὅτι αὐτός μοιάζει μέ Ἑβραῖο ραβίνο καί ὅτι πρόκειται γιά μία θρησκεία πού σταύρωσε τόν Χριστό! Δέν γνώριζα πολλά πράγματα γιά τόν Χριστιανισμό.

Ὁ εὐλογημένος λευίτης τοῦ Χριστοῦ π. Ἰάκωβος

Δύο χρόνια ἀργότερα, μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ, γνώρισα τήν ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας καί βαπτίστηκα. Δύο μῆνες ἤμουν κατηχούμενος καί στή συνέχεια δέχτηκα τό Ἅγιο Βάπτισμα ἀπό τόν ἴδιο τόν π. Ἀμφιλόχιο, ὁ ὁποῖος ἀπό Φελίξ πού μέ ἔλεγαν, μοῦ ἔδωσε τό χριστιανικό ὄνομα Ἰορδάνης. Τόν καιρό ἐκεῖνο μοῦ ἀνέθεσε τό ἔργο τῆς κατήχησης δύο Ἐνοριῶν. Συνεργάτης τοῦ π. Κοσμᾶ Τό 1977 ἐπέστρεψε στήν Ἑλλάδα ὁ π. Ἀμφιλόχιος καί τόν Νοέμβριο τοῦ 1978 ἀνέλαβε τήν εὐθύνη τῆς Ἱεραποστολῆς τοῦ Κολουέζι ὁ παπα-

Κοσμᾶς Γρηγοριάτης. Ὁ παπαΚοσμᾶς ἀπό τόν πρῶτο καιρό μοῦ ἔδειξε ἀγάπη καί μέ ἔκανε συνεργάτη του. Τόν συνόδευα στίς ἱεραποστολικές του περιοδεῖες στίς πόλεις καί στά δάση. Ταξιδεύαμε στήν ἄγνωστη γι' αὐτόν ὕπαιθρο τῆς χώρας μου καί εἶχα μαζί του καλή συνεργασία. Δίπλα του ἔμαθα νά μιλῶ λίγο τά ἑλληνικά καί παράλληλα τόν διευκόλυνα στίς μεταφράσεις. Μετά ἀπό δύο χρόνια συνεργασίας ἔκρινε ὅτι ἤμουν ἄξιος καί ἱκανός νά γίνω Ἱερέας. Τό 1980 χειροτονήθηκα ἀπό τόν μακαριστό Μητροπολίτη Τιμόθεο, πού μοῦ ἔδωσε τό ὄνομα Ἰάκωβος,

Ὁ Μητροπολίτης κυρός Τιμόθεος εὐλογεῖ τά φαγητά πρίν τή διανομή τους. Δεξιά ὁ π. Ἰάκωβος μέ τήν πρεσβυτέρα του Κωνσταντίνα.

53

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Ὁ μακαριστός Ἱεραπόστολος τοῦ Ζαΐρ π. Κοσμᾶς ὡς λαϊκός σέ ἕναν ἀπό τούς ἀνεγειρόμενους Ἱερούς Ναούς

καί τοποθετήθηκα στήν Ἐνορία τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα στό χωριό Λουαλάμπα. Μέσα σέ λίγο διάστημα ὁ παπα-Κοσμᾶς μοῦ ἀνέθεσε τήν εὐθύνη τοῦ κατηχητικοῦ ἔργου ὅλης τῆς ἐπαρχίας Κατάνγκα. Τά χρόνια ἐκεῖνα δύο μῆνες ἤμουν στίς ἱεραποστολικές περιοδεῖες καί μία μόνο ἑβδομάδα ἔμενα στό σπίτι μου. Ὁ παπα-Κοσμᾶς ὅμως δέν μᾶς ἄφηνε καί φρόντιζε γιά τήν οἰκογένειά μου, ὥστε νά μήν πεινάει. Εἶχα ἀφήσει τήν οἰκογένειά μου στήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ διά τοῦ παπα-Κοσμᾶ καί καθώς ἤμουν ἀφοσιωμένος ὁλοκληρωτικά στό ἱεραποστολικό ἔργο, πολλοί μέ πείραζαν 54

καί μοῦ ἔλεγαν: «Ἐσύ καλόγερος εἶσαι ἤ παπᾶς»; Τότε ἤμασταν μόνο ὀκτώ Ἱερεῖς καί αὐτό δυσκόλευε τό ἔργο, καθώς «ὁ μέν θερισμός πολύς, οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι» (Λουκ. 10,2). Ὁ παπαΚοσμᾶς εἶχε φροντίσει καί μᾶς εἶχε ἀγοράσει ποδήλατα, γιά νά μποροῦμε νά πηγαίνουμε στίς Ἐνορίες, πολλές ἀπό τίς ὁποῖες ἀπεῖχαν δεκαπέντε μέ ἑβδομῆντα χιλιόμετρα ἀπό τό Ἱεραποστολικό Κέντρο. Τό μαρτυρικό τέλος τοῦ παπα-Κοσμᾶ Τό ἱεραποστολικό ἔργο μοῦ ἔδινε πολλή χαρά. Εἴχαμε ξε-

Ὁ εὐλογημένος λευίτης τοῦ Χριστοῦ π. Ἰάκωβος

περάσει τίς πενῆντα Ἐνορίες στήν ἐπαρχία Κατάνγκα καί εἶχαν βαπτιστεῖ περίπου 15.000 χριστιανοί. Λίγες μέρες πρίν τό μαρτυρικό του τέλος ὁ παπα-Κοσμᾶς μέ ἔστειλε σέ μία μακρινή πόλη τό Καλεμί, πού ἀπέχει ἀπό τό Κολουέζι περίπου 1000 χιλιόμετρα. Ταξίδεψα μέ τό τρένο. Ἐκεῖ ἔκανα λίγες βαπτίσεις καί μία Θεία Λειτουργία γιά τούς Ἕλληνες πού ζοῦσαν στήν πόλη αὐτή. Τό πρωί τῆς Παρασκευῆς 27 Ἰανουαρίου 1989 ἐπέστρεψα ἀπό τό Καλεμί. Ὁ παπαΚοσμᾶς βρισκόταν στό Λουμπουμπάσι καί ἔτσι τόν ἐνημέρωσα τηλεφωνικῶς γιά τήν ἐπιστροφή μου. Ἤμουν πολύ κουρασμένος καί στίς 7 ἡ ὥρα τό ἀπόγευμα ἔπεσα νά κοιμηθῶ. Κατά τήν ὥρα τοῦ ὕπνου εἶδα ὄνειρο τόν παπα-Κοσμᾶ, πού μοῦ ἔδινε ἕνα λευκό πετραχήλι καί μοῦ ζητοῦσε νά προσευχηθῶ γιά αὐτόν διότι, ὅπως μοῦ εἶπε, εἶχε ἕνα ἀτύχημα μέ τό αὐτοκίνητο. Στίς 9 τό βράδυ ἕνας Ἱερέας χτύπησε ξαφνικά τήν πόρτα τοῦ σπιτιοῦ μου καί μᾶς εἶπε ὅτι ὁ παπα-Κοσμᾶς εἶχε σκοτωθεῖ πρίν μία ὥρα σέ αὐτοκινητιστικό δυστύχημα, ἐπιστρέφοντας ἀπό τό Λουμπουμπάσι στό Κολουέζι. Εἶχα συγκλονιστεῖ ἐκείνη τή στιγμή. Δέν μποροῦσα νά πιστέψω ὅτι αὐτό πού εἶδα στόν ὕπνο μου ἦταν γεγονός.

Πῆγα ἀμέσως στό Ἱεραποστολικό Κέντρο. Ἐκεῖ βρῆκα τόν π. Κύριλλο νά ἑτοιμάζεται νά πάει στό Λουμπουμπάσι. Ἐπειδή ἦταν νύχτα, τόν συμβούλεψα νά μήν φύγει, γιατί θά ἦταν ἐπικίνδυνο καί γιά τόν ἴδιο νά ταξιδεύσει βράδυ. Τήν ἑπόμενη μέρα πήγαμε μαζί στό Νοσοκομεῖο τοῦ Λουμπουμπάσι. Στόν χῶρο πού εἶχαν τή σωρό τοῦ παπα-Κοσμᾶ διαπιστώσαμε ὅτι τό σῶμα του διατηροῦσε τήν εὐκαμψία του, ὅπως συμβαίνει μέ τά σώματα τῶν κεκοιμημένων Ἁγιορειτῶν Πατέρων. Τό αἷμα ἔτρεχε ἀπό τίς πληγές του, ἄν καί εἶχαν περάσει εἰκοσιτέσσερις ὧρες. Τό ἴδιο μέ μεγάλη ἔκπληξη παρατηρήσαμε καί τίς δύο ἑπόμενες ἡμέρες πρίν τήν ταφή του. Γιά τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τοῦ Κονγκό ὁ παπα-Κοσμᾶς θεωρεῖται μάρτυρας τοῦ Χριστοῦ καί τόν εὐλαβεῖται ὡς Ἅγιο. Θυσιάστηκε γιά τόν ἀφρικανικό λαό. Ἦταν φιλεύσπλαχνος καί βοηθοῦσε ὅσους τοῦ ζητοῦσαν βοήθεια. Ἀγαποῦσε τόν λαό μας καί ἀγωνιζόταν γιά τήν πνευματικότητά του. Τήν τελευταία ἡμέρα τῆς ζωῆς του, Παρασκευή 27 Ἰανουαρίου 1989, πού ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν ἀνακομιδή τῶν λειψάνων τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, μετά τή Θεία Λειτουργία, μπροστά στήν Ὡραία Πύλη μιλώντας σέ ὅλο τό ἐκκλησίασμα, συγκινη55

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

μένος μέ δάκρυα στά μάτια, ζήτησε συγγνώμη ἀπό ὅποιον τυχόν στενοχώρησε. Ἰδιαίτερη αἴσθηση προκάλεσαν τά λόγια πού εἶπε: «Σέ ὅσους ἔχω δανείσει, ὅλα τά χαρίζω». Συνήθιζε νά δίνει μικροποσά σέ φτωχές οἰκογένειες πιστῶν μας. Πιστεύω ὅτι προαισθάνθηκε τό τέλος του καί μέ αὐτόν τόν τρόπο ἀποχαιρετοῦσε τούς χριστιανούς τῆς πόλεως Λουμπουμπάσι. Ὁ θάνατος τοῦ παπα-Κοσμᾶ μοῦ στοίχισε πάρα πολύ, γιατί ἦταν στήριγμα καί ὁδηγός στή ζωή μου καί, ἄν σήμερα εἶμαι Ὀρθόδοξος Ἱερέας, τό ὀφείλω σέ αὐτόν τόν μεγάλο Ἱεραπόστολο. Αὐτός μοῦ δίδαξε τή λειτουργική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας καί τή χριστιανική διδασκαλία. Πραγματοποίησε τήν ὑπόσχεσή του καί μέ ἔστειλε στήν Ἑλλάδα τό 1987, γιά νά γνωρίσω τό Ἅγιον Ὄρος, τήν Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου καί τήν ὀρθή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.

56

Γνωριμία μέ τόν Ἅγιο Παΐσιο Εὐρισκόμενος τότε στό Ἅγιον Ὄρος ἐπισκέφθηκα μέ τόν π. Κύριλλο στήν Παναγούδα τόν Γέροντα Παΐσιο, σημερινό Ἅγιο τῆς Ἐκκλησ ί α ς μ α ς . Σ τ ό μυαλό μου εἶχα νά πάρω τήν εὐχή του καί νά τοῦ ἐξομολογηθῶ κάποια πράγματα. Αὐτός ὅμως μέ ρώτησε ἄν εἶμαι Ἱερέας καί πνευματικός. Τοῦ ἀπάντησα καταφατικά. Τότε ζήτησε ἀπό μένα τόν ἁμαρτωλό νά τοῦ διαβάσω ἐγώ εὐχή, λέγοντάς μου ὅτι αὐτός ἦταν μοναχός καί ὄχι Ἱερέας καί πνευματικός. Γιά δέκα περίπου λεπτά δέν μπορούσαμε νά συμφωνήσουμε. Τελικά, ὁ Ὅσιος Γέροντας σηκώθηκε ἀπό τό κρεβάτι, παρόλο πού πονοῦσε τό πόδι του, πῆρε τό πετραχήλι πού εἶχε ἐκεῖ κοντά καί μοῦ τό ἔδωσε νά τό φορέσω. Ἔκανα ὑπακοή καί τό φόρεσα. Μοῦ εἶπε: «Εἶμαι ἁμαρτωλός καί πρέπει νά προσευχηθεῖς γιά μένα». Ἀφοῦ τοῦ διάβασα τή συγχωρητική εὐχή, ὁ Γέροντας Παΐσιος φίλησε τό πετραχήλι

Ὁ εὐλογημένος λευίτης τοῦ Χριστοῦ π. Ἰάκωβος

καί τό χέρι μου. Στή συνέχεια μοῦ ἔδωσε ἕνα σακάκι, γιατί ἔξω ἔκανε κρύο, καί λίγα φροῦτα. Λίγο πρίν φύγω, ὁ ἴδιος ἄρχισε νά μοῦ λέει ὅσα εἶχα κατά νοῦ νά τοῦ ἐξομολογηθῶ καί νά μοῦ προλέγει ὅλα ὅσα ἐπρόκειτο νά συμβοῦν μετά τήν ἐπιστροφή μου στό Κολουέζι, δίνοντάς μου μάλιστα καί τίς σχετικές συμβουλές. Ὅταν ἐπέστρεψα στό Κολουέζι, ὅλα αὐτά πού μοῦ εἶπε πραγματοποιήθηκαν καί εἶχα πλέον πάρει δύναμη καί κουράγιο νά συνεχίσω τό ἔργο τῆς Ἱεραποστολῆς κοντά στόν παπα-Κοσμᾶ. Στή δεύτερη ἐπίσκεψή μου στήν Ἑλλάδα, μετά τήν κοίμηση τοῦ Γέροντα Παϊσίου, ἐπισκέφθηκα τήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου στή Σουρωτή καί ἐκεῖ ἀξιώθηκα νά τελέσω τρισάγιο στόν τάφο του. Τό ἔργο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κατάνγκας Μεγάλη εὐγνωμοσύνη ὀφείλω καί στόν σημερινό Μητροπολίτη Κατάνγκας κ. Μελέτιο πού διαδέχθηκε τόν παπαΚοσμᾶ. Πραγματικά μέ στήριξε πάρα πολύ ἐκείνη τήν περίοδο. Εἴχαμε καλή συνεργασία. Στό μεταξύ μέ τή βοήθεια τοῦ Ἱεραποστολικοῦ σας Συνδέσμου, τό ἔργο μεγάλωνε. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στό νότιο Κονγκό ἀποκτοῦσε κῦρος καί

ἀναγνώριση. Σήμερα λειτουργοῦν 145 Ἐνορίες μέ 60.000 πιστούς. Ὑπάρχουν 43 νεόκτιστοι Ἱεροί Ναοί, 70 πλινθόκτιστοι καί 21 σέ χορτοκαλύβες. Ἡ Ἱερά Μητρόπολη ἔχει 65 ἱερεῖς καί 7 διακόνους καί διαθέτει 75 σχολεῖα, στά ὁποῖα φοιτοῦν 25.000 μαθητές. Ἐπίσης, μεγάλο εἶναι τό ἔργο πού προσφέρει τό Νοσοκομεῖο τῆς Ἱεραποστολῆς. Δοξάζω τόν Κύριο καί Θεό μας, γιατί ἔφερε στή ζωή μου τόν παπα-Κοσμᾶ, καί σέ κάθε Θεία Λειτουργία τόν μνημονεύω στήν Προσκομιδή. Βέβαια στήν καρδιά μου τόν ἔχω ὡς Ἅγιο, πού μεσιτεύει γιά μᾶς. Δέν λησμονῶ, ἐπίσης, τόν μακαριστό μπάμπα Δημητρό, τόν πατέρα τοῦ παπα-Κοσμᾶ, πού ἐργάστηκε στήν Ἱεραποστολή πολύ καί ἔβαλε τά θεμέλια γιά νά γίνει ἡ φάρμα καί τά ἀγροκτήματα πού ἔχουμε μέχρι σήμερα. Πόθος μου εἶναι, μέ τήν ἐπίσκεψή μου στήν Ἑλλάδα καί στό Ἅγιον Ὄρος, νά πάω καί στόν τάφο τῶν γονιῶν τοῦ παπα-Κοσμᾶ νά κάνω τρισάγιο γιά τήν ἀνάπαυση τῆς ψυχῆς τους, τιμώντας ἔτσι καί τόν μακαριστό παπα-Κοσμᾶ.

57

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΙΤΑΙ ΣΤΗ

Ἀδελφοί μου, Χριστός Ἀνέστη. Συγχωρέστε με πού καθυστέρησα τόσο πολύ νά σᾶς γράψω, ἀλλά ἦταν ὑπερβολική ἡ δουλειά τῶν τελευταίων μηνῶν. Σᾶς εὐγνωμονῶ πού στηρίζετε τό θαῦμα, πού συντελεῖται ἐδῶ στήν Ἄπω Ἀνατολή. Ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καί ἡ δική σας ἀγάπη δέν γνωρίζουν ὅρια, καθώς ὅπου ὑπάρχει ἀγάπη ἀκόμα καί ὁ θάνατος ὑποχωρεῖ καί δέν μπορεῖ νά τή νικήσει.

58

ΗΝ ΑΠΩ ΑΝΑΤΟΛΗ

Ἡ

Μεγάλη Ἑβδομάδα καί τό Πάσχα ἦταν ἰδιαίτερα συγκινητικές περίοδοι καί τελέσαμε ὅλες τίς ἀκολουθίες κατά τό τυπικό τῆς Ἐκκλησίας μας. Βέβαια πολλές ἀπό αὐτές εἰπώθηκαν διαβαστά καί πιό γρήγορα, ἀλλά ἴσως πιό πνευματικά ἤ καλύτερα πιό ὀργανωμένα. Εἴχαμε ὅλα τά κείμενα στά κινεζικά, στά ἀγγλικά καί στά ρωσικά καί τά εἴχαμε μοιράσει στό ἐκκλησίασμα. Ὅλοι οἱ πιστοί πού συμμετεῖχαν στίς ἀκολουθίες, διάβαζαν καί ἀπό λίγο στή γλώσσα τους καί ἔτσι νομίζω τούς δόθηκε ἡ δυνατότητα νά βιώσουν καλύτερα τό Θεῖον Πάθος καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὁ Ναός μας δέν γέμιζε ἀπό κόσμο τά πρωινά, ἀλλά τά βράδια εἴχαμε περισσότερους. Φροντίσαμε, ὡστόσο, ὅπως πάντα, νά μεταδίδουμε τίς ἀκολουθίες

μας ζωντανά καί ἔτσι δώσαμε τή δυνατότητα σέ πολλούς νά μᾶς δοῦν ἀπό ἄλλα κράτη, ὅπως ἡ Κίνα, ἡ Μαλαισία, ἡ Ταϊλάνδη κ.ἄ. Συγκινήθηκα πολύ, ὅταν κάποιος μέ πῆρε τηλέφωνο ἀπό τή Μαλαισία καί μέ εὐχαρίστησε, γιατί τοῦ δώσαμε τή δυνατότητα νά κάνει Μεγάλη Ἑβδομάδα μαζί μας, ἔστω καί μέσω τοῦ διαδικτύου. Ἔχω τόσο πολλά νά σᾶς γράψω! Θά ἀναφερθῶ, ὅμως, στά σημαντικότερα. Κυκλοφορήσαμε στό διαδίκτυο μία ἐφαρμογή, πού φέρει τόν τίτλο «Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία - Εἰσαγωγή». Πρόκειται γιά ἕνα χρήσιμο πρόγραμμα, τό ὁποῖο περιλαμβάνει συνοπτικά ἀλλά περιεκτικά ὅλα ὅσα χρειάζεται νά γνωρίζει ἕνας Κινέζος γιά νά γίνει Ὀρθόδοξος. Μᾶς χαροποιεῖ ἰδιαίτερα τό γεγονός ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνταπόκριση καί 59

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Ἡ συνεργάτιδα τοῦ Ἱ. Κλιμακίου Πελαγία μέ τόν καθηγητή ἁγιογραφίας κ. Κόρδη κατά τά ἐγκαίνια τῆς ἔκθεσης εἰκόνων

Ἡ Πελαγία μεταφράζει στά κινεζικά τήν ξενάγηση τοῦ κ. Κόρδη.

μέσα σέ ἕνα μήνα εἴχαμε χίλιες περίπου "λήψεις" (downloads) σέ κινητά τηλέφωνα. Ἐνθαρρυντικό ἦταν καί τό πρόσφατο μήνυμα πού λάβαμε ἀπό τήν google. Μᾶς ἐνημέρωσαν ὅτι μᾶς βάζουν πλέον σέ καλύτερη σειρά στή μηχανή ἀναζήτησης τοῦ διαδικτύου, γιατί πλέον μᾶς βλέπουν πολλοί. Ἡ ἀνάγκη δημιουργίας αὐτῆς τῆς ἐφαρμογῆς ἦταν μεγάλη, καθώς εἶναι προσαρμοσμένη στίς ἀπορίες, τίς ἐρωτήσεις καί τόν τρόπο σκέψης τῶν Κινέζων. Φανταστεῖτε ὅτι πλέον τήν "κατεβάζουν" ἀπό ὅλο τόν κόσμο. Σᾶς παρακαλοῦμε, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, νά εὔχεσθε καί νά προσεύχεσθε νά δημιουργήσουμε σύντομα καί ἄλλες παρόμοιες ἐφαρμογές, καθώς σήμερα ὁ κόσμος ἀπαιτεῖ νά γνωρίσει τήν Ὀρθόδοξη

Ἐκκλησία μέ τόν πιό εὔκολο καί προσιτό τρόπο, δηλαδή μέ τά κινητά τηλέφωνα πού πλέον ἔχουν γίνει κομμάτι τῆς καθημερινότητάς μας. Ἄν τά παιδιά καί οἱ νέοι ἄνθρωποι διαθέτουν στά κινητά τους τέτοιες ὀρθόδοξες ἐφαρμογές, θά τίς χρησιμοποιοῦν περισσότερο καί σιγά-σιγά θά γεμίζουν ἀπό τή Θεία Χάρη. Ἄν δέν ἔχουν, θά ἐξακολουθοῦν νά παίζουν καί νά βλέπουν τίς ἀποκρουστικές εἰκόνες πού συνήθως ἔχουν τά περισσότερα παιχνίδια. Ἕνα μεγάλο γεγονός γιά τό Ἱεραποστολικό μας Κλιμάκιο καί τήν τοπική κοινωνία εἶναι ἡ πρώτη ἔκθεση εἰκόνων στήν Ταϊβάν καί ἴσως καί στήν Κίνα. Ἐγκαινιάστηκε στό Μουσεῖο Θρησκειῶν τῆς Ταϊπέι καί θά διαρκέσει τρεῖς μῆνες, ἀπό 9 Ἀπριλίου μέχρι 3 Ἰουλίου

60

Τό θαῦμα πού συντελεῖται στήν Ἄπω Ἀνατολή

2016. Πρόκειται γιά μία ἔκθεση εἰκόνων τοῦ ἁγιογράφου καί δασκάλου, σεβαστοῦ φίλου καί ἀδελφοῦ Γεωργίου Κόρδη. Δύο χρόνια προσπαθούσαμε νά τά καταφέρουμε καί εἰλικρινά δέν μπορεῖτε νά φανταστεῖτε πόσους πειρασμούς καί ἀπογοητεύσεις περάσαμε. Τελικά ἡ ἔκθεση ὀργανώθηκε. Στήν τελετή τῶν ἐγκαινίων ἦρθαν τηλεοράσεις, δημοσιογράφοι καί δώσαμε συνεντεύξεις. Ἦταν ἀπίστευτο! Τήν ἔκθεση ἐπισκέπτονται σχολεῖα, πανεπιστήμια! Μάλιστα ἐκπαιδεύσαμε καί τό προσωπικό τοῦ Μουσείου –ὅλοι τους εἶναι ἐθελοντές–, ὥστε νά ξεναγεῖ τόν κόσμο. Ἡ ἔκθεση αὐτή εἶναι πραγματικό θαῦμα τοῦ Θεοῦ, ὅμως δέν φαντάζεστε τόν πόλεμο τοῦ διαβόλου μέχρι νά γίνει. Ἀδυνατῶ νά περιγράψω δημόσια τίς δοκιμασίες πού περάσαμε μέχρι νά τήν ὀργανώσουμε. Ὁ Θεός πάντα νικᾶ. Εὔχεσθε γιά μᾶς. Αὐτή ἡ ἔκθεση εὐελπιστοῦμε ὅτι θά εἶναι ἡ μεγάλη ἀρχή γιά νά ἔρθει ἡ Ἐκκλησία μας στόν κινεζικό κόσμο μέσω τῆς τέχνης τῆς ἁγιογραφίας. Συγκεντρώνουμε στατιστικά στοιχεῖα καί θά τά παρουσιάσουμε σύντομα. Πολλοί, πού δέν εἶναι Χριστιανοί, ἐπισκεπτόμενοι τήν ἔκθεση, μᾶς λένε πόσο ὄμορφα νιώθουν καί πώς ἀντιλαμβάνο-

«Ὅλοι οἱ πιστοί πού συμμετεῖχαν στίς ἀκολουθίες, διάβαζαν καί ἀπό λίγο στή γλώσσα τους...»

νται τή χάρη τοῦ Θεοῦ. Ὁ Γιῶργος Κόρδης, μαΐστωρ τῆς ἁγιογραφίας, ἦρθε στήν Ταϊπέι καί παρέδωσε μαθήματα ἁγιογραφίας καί ζωγραφικῆς σέ εἰκόνες, ἔδωσε συνεντεύξεις. Ἡ συμβολή του στήν Ἱεραποστολή εἶναι τεράστια. Ἡ χάρη τοῦ Κυρίου μας νά σκέπει αὐτόν καί τήν οἰκογένειά του γιά ὅσα μᾶς προσέφερε ταπεινά, ἁπλά ἀλλά οὐσιαστικά, μέ πόνο καί κόπο προσωπικό. Εἶναι γιά μένα φίλος καί ἀδελφός. Σᾶς παρακαλῶ νά εὔχεσθε, ἀδελφοί μου, γιά ὅλα αὐτά, γιά μένα καί τούς πολλούς πειρασμούς μου. Νά εὔχεσθε, ὅμως, πρωτίστως γιά τήν Ἐκκλησία τῆς Ἀσίας. Μέ ἀγάπη Χριστοῦ καί εὐγνωμοσύνη π. Ἰωνᾶς 61

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Οἱ καρποί τοῦ ἔργου σύν Θεῷ φαίνονται ὁλοένα καί περισσότερο

Σ

έ τοῦτο τόν τόπο τῆς Δυτικῆς Ἀφρικῆς μέ τά διαφορετικά ἤθη καί ἔθιμα, συχνά ξένα καί ἀλλότρια πρός τά δικά μας, ἐρχόμαστε νά κηρύξουμε τό Εὐαγγέλιο ἀπό τό ὁποῖο τεράστιο μέρος τῶν δικῶν μας ἑλληνικῶν συνηθειῶν πηγάζει. Δέν κηρύττουμε μία ἀόριστη ἠθική ἀλλά μία συγκεκριμένη πίστη ἤ καλύτερα τήν Πίστη, τή μία, μοναδι62

κή καί ἀληθινή. Πρῶτο μέλημά μας, λοιπόν, ἦταν νά εἰσέλθουμε σέ αὐτήν τήν κοινωνία, νά στήσουμε δομές ὄχι βάσει κάποιου ἐπισφαλοῦς καί ἀνθρώπινου προγράμματος ἀλλά βάσει ὅλων ἐκείνων πού οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι μᾶς ἄφησαν. Ἔτσι, χτίζονται καί ὁλοκληρώνονται Ἐκκλησίες πού διαθέτουν τόν πρεσβύτερό τους. Ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι τό κέ-

Οἱ καρποί τοῦ ἔργου σύν Θεῷ φαίνονται ὁλοένα καί περισσότερο

ντρο, ἡ καρδιά καί ἡ ζωή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. Κάθε Ἐνορία ἔχει τόν ἐφημέριό της καί ἀκούραστα τελοῦνται ὅλες οἱ Ἱερές Ἀκολουθίες. Οἱ Ἀφρικανοί ἀδελφοί μας εἶναι φιλακόλουθοι. Πρίν πᾶνε στίς ἐργασίες τους συναθροίζονται στόν Ναό, κι ὅταν αὐτές τελειώσουν, στόν Ναό θά ξαναέρθουν νά δοξάσουν τόν Δωρεοδότη Χριστό. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στήν Ἀφρική δέν χρησιμοποίησε τή φιλανθρωπία ὡς μέσο προσηλυτισμοῦ. Τοῦτο τόν δρόμο βάδισαν ἄλλες χριστιανικές ὁμολογίες καί σέκτες. Γιά τούς

Ὀρθόδοξους ἡ φιλανθρωπία εἶναι ἀπόρροια τῆς Ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ καί τῆς πίστεως σέ Αὐτόν. Δέν περιθάλπουμε κάποιον, ἐπειδή τόν λυπόμαστε. Πόσο στ' ἀλήθεια ἐγωιστικό ἀκούγεται αὐτό! Τόν περιθάλπουμε, γιατί τόν ἀγαποῦμε καί τόν σεβόμαστε, ὅπως ἡ Μητέρα Ἐκκλησία μᾶς διδάσκει. Μέ τοῦτο τό σκεπτικό λειτουργεῖ τό Ὀρφανοτροφεῖο «Ἅγιος Εὐστάθιος». Δέν φιλοξενοῦμε παιδιά. Μεγαλώνουμε παιδιά ὡς σάρκα ἀπό τήν σάρκα μας, ὡς δῶρα τοῦ Θεοῦ καί ὑπόσχεση στό αὔριο.

Ποιμαντική ἐπίσκεψη σέ χωριό τῆς φυλῆς τῶν Πυγμαίων 63

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Ἁγιασμός γιά τήν ἔναρξη τῆς σχολικῆς χρονιᾶς στά Σχολεῖα «Φῶς τῶν Ἐθνῶν» στό Ντολίζι

Ἄν σκεπτόμασταν διαφορετικά, ὅταν τό Ὀρφανοτροφεῖο παρουσίαζε προβλήματα λειτουργίας, ὅταν τό ἀναλάβαμε, θά τό ἀφήναμε. Πῶς ὅμως κανείς νά προδώσει τήν ἴδια του τή σάρκα; Ποιός μπορεῖ νά προδώσει τόν ἴδιο τόν Χριστό; Μέ ἀγώνα ἐπιλύθηκαν τά προβλήματα. Διορίστηκε διευθυντής ἕνας ἔγγαμος Ἱερέας. Ἀνακαινίστηκε τό κτήριο, δόθηκε ἔμφαση στήν ἀγωγή, στήν κατήχηση καί στήν ἐπαγγελματική προετοιμασία τῶν παιδιῶν γιά τό μέλλον τους ὡς ἐνηλίκως ὀρθοδόξων πολιτῶν. Παραχωρήθηκαν εὐγενῶς ἀπό κρατικά νοσοκομεῖα πλήρης ἰατροφαρμακευτική περίθαλ64

Τό Ὀρφανοτροφεῖο

ψη, ὑλικά ἀγαθά καί βελτιώσεις. Ἀγωνιζόμαστε γιά τά παιδιά μας. Ὄχι ἀκριβῶς γιατί τά λυπόμαστε, ἀλλά γιατί εἶναι παιδιά μας. Ἡ δέ ἐπίσκεψη τῆς Ὑπουργοῦ Κοινωνικῶν Ὑποθέσεων τοῦ Κονγκό κας Emilienne Raoul, πού σήμανε καί τήν ἐπίσημη κρατική ἀναγνώριση καί ἀνακήρυξη τοῦ ἱδρύματος ὡς τοῦ εὐρυθμότερου τῆς χώρας, δικαίωσε τίς προσπάθειες καί τήν ἀρχική στοχοθεσία. Ἦταν ἐξίσου τό ἴδιο τό κράτος τό ὁποῖο ἀντίστοιχα ἀναγνώρισε τόν ἀγώνα πού καταβάλλεται στό Ὀρθόδοξο Ἐκπαιδευτήριο «Φῶς Ἐθνῶν». Ἡ Ἐπισκοπή ὑπέγραψε σύμβαση μέ τή Δη-

Οἱ καρποί τοῦ ἔργου σύν Θεῷ φαίνονται ὁλοένα καί περισσότερο

«Ἅγιος Εὐστάθιος»

Ὁ ἀνεγειρόμενος Ἱ. Ναός Τιμίου Προδρόμου & Ἁγίου Νικολάου στό Impfondo

μοκρατία τοῦ Κονγκό. Αὐτή ἀφορᾶ τήν παροχή πολλαπλῶν νομικῶν καί ἄλλων εἰδικῶν ρυθμίσεων γιά κάθε ἐκπαιδευτικό ἵδρυμα, τό ὁποῖο ἀνήκει ἤ θά ἀνήκει στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί λειτουργεῖ ἤ θά λειτουργήσει στήν ἐπικράτεια τῆς χώρας. Ἀντίστοιχης τιμῆς ἔτυχε καί ὁ Ραδιοφωνικός Σταθμός τῆς Ἐπισκοπῆς «Ἡ Φωνή τῆς Ὀρθοδοξίας», ὁ ὁποῖος γιά τή σύννομη πλέον λειτουργία του ἔλαβε δημοσίως τά εὔσημα ἀπό τό Ἀνώτατο Συμβούλιο Ἐλευθερίας τῶν Ἐπικοινωνιῶν (CSLC), ὡς καί τή μόνιμη ἄδεια λειτουργίας του. Γιά τά μέτρα καί τίς δυνατότητες πού διαθέτουμε, χάριτι Θεοῦ, διακονεῖται

τόσο ὁ Λόγος, ὅσο καί ὁ ἄνθρωπος. Ἡ Ἐπισκοπή ἀναπτύσσει διακονία στή διανομή φαρμάκων, στήν παροχή βοήθειας σέ φυλακισμένους, σέ ἀσθενεῖς, σέ ἀπόρους, σέ φοιτητές καί νέους. Ἄν, ὡστόσο, τό Εὐαγγέλιο δέν διαδιδόταν, ἄν δέν γνώριζαν οἱ ἀδελφοί μας τήν Ἀνάσταση, τότε οἱ προσπάθειες θά ἦταν ἄσκοπες. Γιά τοῦτο τόν λόγο, ἡ κατήχηση τῶν ἀδελφῶν μας ἀποτελεῖ ἄγρυπνη μέριμνα. Καί οἱ καρποί, σύν Θεῷ, φαίνονται, ὅταν ὁλοένα καί περισσότεροι ἐπιζητοῦν τό βάπτισμα καί προσέρχονται σέ αὐτό κατηχημένοι. Τοῦτο ὁδηγεῖ στήν ἀνάγκη ὑπάρξε65

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Ὁμαδική βάπτιση στό ὑπαίθριο βαπτιστήριο τοῦ ὑπό ἀνέγερσιν Ἱ. Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου στό Pointe-Noire

ως Ἱερῶν Ναῶν: τρεῖς Ἐνοριακοί Ναοί σέ δύο πόλεις ὁλοκληρώνονται σύντομα. Ἕνας στό Βόρειο Κονγκό, τοῦ Τιμίου Προδρόμου & Ἁγίου Νικολάου, κτίζεται τώρα διά τῆς διάπυρης ἀγάπης τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Συνδέσμου «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός» καί τῆς ζώσας πίστεως σεμνῶν, ἀγνώστων σέ ἐμᾶς, ψυχῶν. Καί ὅσο οἱ ἱεραποστολικές καί ποιμαντικές ἀνάγκες πολλαπλασιάζονται, τόσο οἱ σύγχρονοι Σίμωνες οἱ Κυρηναῖοι, ὡς ἐκκλησιαστικοί ἤ ἱεραποστολικοί ὀργανισμοί, ἀδελφότητες, σύλλογοι καί ἰδιῶτες, ἐνθαρρυντικά, θυσιαστικά κι ἀπρόσμενα συντρέχουν.

66

Βέβαια, θά πρέπει νά μνημονεύσουμε τή βοήθεια πού παρέχει τό κράτος πρός τήν Ἐκκλησία μας. Στό πλευρό μας στάθηκε γιά ἄλλη μία φορά, ὅταν προσέφερε, τῇ αἰτήσει μας, ἕνα οἰκόπεδο 5.600 τ.μ. στήν πόλη Oyo καί ἕνα οἰκόπεδο 5.000 τ.μ. στήν πόλη Makoua. Χαροποιά τά μηνύματα καί ἀπό τήν Γκαμπόν, τή δεύτερη χώρα πού στοργικά ἡ τοπική μας Ἐκκλησία ἀγκαλιάζει. Ἡ πρόσφατη ἐπίσημη ἀναγνώριση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἀπό τό κράτος ἀπελευθερώνει πλέον τό πεδίο πρός Ἱεραποστολή. Κι αὐτό, καθώς “ἀνα-

Οἱ καρποί τοῦ ἔργου σύν Θεῷ φαίνονται ὁλοένα καί περισσότερο

γνώριση” σημαίνει ἔγκριση, κλήση καί ἀποδοχή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔργου σέ πληθυσμό διψασμένο γιά Ἀλήθεια. Πρωταρχικός στόχος τώρα ἡ πήξη Ἱεροῦ Θυσιαστηρίου καί ἡ κατά Θεόν προετοιμασία τοῦ πρώτου γκαμπονέζου κληρικοῦ. Μακάρι τά πράγματα στήν πατρίδα μας νά ἤτανε καλύτερα καί ἡ παρουσία μας ἐδῶ, στόν ἀφρικανικό ἰσημερινό, νά στηριζόταν περισσότερο σ τ ή ν Ὀρθόδ ο ξ η Ἑλλάδα μας. Ἡ πραγματικότητα ὅμως μᾶς ὁδηγεῖ στήν ἀναζήτηση ἐπιτοπίων λύσεων πρός σύσταση μονίμων πηγῶν, πού θά παρέχουν πόρους ἀπαραίτητους γιά τήν προαγωγή τοῦ ἔργου. Ἡ Ἀγάπη ὅμως οὐδέποτε ἐκπίπτει! Σέ αὐτήν ἐλπίζουμε, πάνω σέ αὐτήν χαράσσουμε τό παρόν ἀφήνοντας τό μέλλον στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Πλέον δέν φοβόμαστε, γιατί βιώνουμε τήν ἀγάπη τῶν ἀδελφῶν μας. Πρῶτα τῶν Ἀφρικανῶν, οἱ ὁποῖοι ἀγκαλιάζουν τόν Σταυ-

ρό τοῦ Χριστοῦ καί συναγωνίζονται μαζί μας. Ἔπειτα, τῶν ἀδελφῶν μας στήν Ἑλλάδα, οἱ ὁποῖοι στερούμενοι συνδιακονοῦν μέ τό δίλεπτό τους στήν καλλιέργεια αὐτῆς τῆς Ἀμπέλου. Βιώνουμε καθημερινά τό θαῦμα! Ὡς ἐλάχιστο ἀντίδωρο εὐγνωμοσύνης τούς μνημονεύουμε ἀνελλιπῶς σ τ ή Θεία Εὐχαριστία. Σέ μία Λειτουργ ί α π ο ύ δέν γίνεται στή μητρική μας γλώσσα, ἀλλά ἀκολουθεῖ τήν τάξη τῶν Πατέρων γιά ὁλόκληρη τήν ὑπ’ οὐρανόν Ἐκκλησία. Νά δίνει ὁ Θεός νά τούς μοιάσουμε λίγο κι ἐμεῖς, ὁ καθένας μέ τό δικό του ξεχωριστό χάρισμα. Ἔτσι θά συνεργοῦμε, μ' ἕνα στόμα καί μία καρδιά, στήν ἔλευση τῆς Βασιλείας Του, ὡς ἀδελφοί στή Μία Πίστη, στή Μία Ἀγάπη, στή Μία Ἁγία Ἐκκλησία. Γένοιτο! † Ὁ Μπραζαβίλ καί Γκαμπόν Παντελεήμων 67

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός B’ Τρίμηνο 2016

Τά σημεῖα τῶν καιρῶν

Σφράγισμα - 666 -Γέροντα σέ πόσο καιρό θά συμβοῦν αὐτά τά γεγονότα; -Ἐξ αἰτίας σου καί ἐξ αἰτίας μου καθυστεροῦν, γιά νά ἀποκτήσουμε καλή πνευματική κα-

1

τάσταση. Μᾶς κάνει ὑπομονή ὁ Θεός, γιατί, ἄν συμβοῦν τώρα, ἐγώ καί ἐσύ θά πᾶμε χαμένοι. Δέν ἀναφέρεται πουθενά στήν διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ συγκεκριμένος χρόνος2. Λέει

Ὅσα ἀναφέρονται σ' αὐτό τό κεφάλαιο ἔχουν εἰπωθῆ ἤ γραφῆ στήν διάρκεια τῶν ἐτῶν 1981-1994.

2 Βλ. Ματθ. 24,36.Μάρκ. 13,32. Πράξ. 1,7 καί Α΄ Θεσ. 5,1.

1

68

Τά σημεία τῶν καιρῶν

ὅμως ἡ Γραφή ὅτι τά σημεῖα τῶν καιρῶν θά προειδοποιήσουν γιά τήν ἔλευσή τους3. Νά εἴμαστε πάντα ἕτοιμοι καί θά τά δοῦμε, ὅταν θά πλησιάση ὁ καιρός. Τότε θά εἴμαστε πιό σίγουροι. «Ὁ χρόνος ἀποκαλύψει καί ἡ πείρα τοῖς νήφουσι»4, λέει ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας. Ἔπεσε στά χέρια μου ἕνα βιβλίο πού στό ἐξώφυλλο εἶχε τρία μεγάλα ἑξάρια! Ἔ, τούς ἀφιλότιμους! Τό κάνουν γιά νά παρουσιάσουν ὄμορφα τό ἕξι καί νά ἐξοικειωθεῖ ὁ κόσμος μέ αὐτό. Ἔτσι σιγά-σιγά θά ἔρθη καί τό σφράγισμα.

-Γέροντα, καί οἱ σοῦστες πού ράβουν στά ροῦχα πουλιοῦνται πάνω σέ κάτι χαρτιά πού ἔχουν τόν ἀριθμό 666.

-Βρέ τόν διάβολο! Στίς πιστωτικές κάρτες τό ἔχουν βάλει ἀπό καιρό. Τώρα καί στίς σοῦστες! Πολλοί τό 666 τό βάζουν σάν φίρμα, γιά νά προτιμοῦν τά δικά τους προϊόντα. Ὁ ἕνας νά ὑποστηρίζη τόν ἄλλο. Δηλαδή τό 666 νά παίρνη τό 666. Ἔχει γραφῆ ὅτι, ὅταν κυκλοφορήσει ἡ παράσταση μέ τό φίδι νά τρώη τήν οὐρά του, θά σημαίνη ὅτι οἱ Ἑβραῖοι θά

ἔχουν καταλάβει ὅλον τόν κόσμο. Τώρα τό ἔχουν βάλει σέ μερικά χαρτονομίσματα. Τό 666, τί Κίνα, τί Ἰνδία ἔχει πιάσει!

-Πῶς ξέρουν καί βάζουν αὐτόν τόν ἀριθμό, Γέροντα; -Ἤξερε ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης τί θά κάνη ὁ διάβολος, ὅπως καί οἱ Προφῆτες προφήτευσαν ὅτι θά πωλήσουν τόν Χριστό γιά «τριάκοντα ἀργύρια»5, ὅτι θά Τόν ποτίσουν ξίδι6, θά διαμερίσουν τά ἱμάτιά Του7. Πρίν ἀπό δύο χιλιάδες χρόνια ἔγραψε στήν Ἀποκάλυψη ὅτι οἱ ἄνθρωποι θά σφραγίζωνται μέ τόν ἀριθμό 666. «Ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τόν ἀριθμόν τοῦ θηρίου ἀριθμός γάρ ἀνθρώπου ἐστί καί ὁ ἀριθμός αὐτοῦ χξς΄»8. Τό 666 γιά τούς Ἑβραίους εἶναι σύμβολο οἰκονομίας. Οἱ Ἑβραῖοι, ὅπως ἀναφέρεται στήν Παλαιά Διαθήκη, ἐπέβαλαν μιά συγκεκριμένη φορολογία στά ἔθνη πού ὑποδούλωσαν μέ διάφορους πολέμους. Ἡ ἐτήσια φορολογία ἦταν 666 τάλαντα χρυσοῦ9. Τώρα, γιά νά ὑποτάξουν ὅλον τόν κόσμο, βάζουν πάλι αὐτόν τόν παλιό φορολο-

Βλ. Ματθ. 24,29 κ.ἑ., Μάρκ. 13,24 κ.ἑ. καί Λουκ. 21,25 κ.ἑ. Ἁγίου Ἀνδρέα Ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας, Ἑρμηνεία εἰς τήν Ἀποκάλυψιν τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, κεφ. ΛΗ΄, PG 106, 340C. 5 Βλ. Ζαχ. 11,1-13. - 6 Βλ. Ψαλμ. 68,22. - 7 Βλ. Ψαλμ. 21,19. - 8 Ἀποκ. 13,18.

9 Βλ. Γ΄ Βασ. 10,14 και Β΄ Παραλ. 9,13.

3

4

69

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός B’ Τρίμηνο 2016

γικό ἀριθμό, πού συνδέεται μέ τό ἔνδοξο παρελθόν τους. Γι' αὐτό δέν θέλουν νά τόν ἀντικαταστήσουν μέ ἄλλον ἀριθμό. Τό 666 δηλαδή εἶναι τό σύμβολο τοῦ μαμωνᾶ. Τό πῆραν ἀπό τά σταθμά τοῦ χρυσοῦ –δέν ἤξεραν αὐτό πού ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης στήν Ἀποκάλυψη–, ἀλλά δέν παύει νά εἶναι μαμωνᾶς. Τό Εὐαγγέλιο ὅμως λέει «ἤ Χριστό ἤ μαμωνᾶ». «Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καί μαμωνᾷ»10. Τά πράγματα προχωροῦν κανονικά. Στήν Ἀμερική τά σφραγισμένα σκυλιά ἐκπέμπουν μέ τόν πομπό καί, τάκ, τά βρίσκουν. Ἔτσι ξέρουν τό κάθε σκυλί ποῦ βρίσκεται. Ὅσα σκυλιά δέν ἔχουν τήν μάρκα τους καί εἶναι ἀδέσποτα τά σκοτώνουν μέ ἀκτίνες λέιζερ. Μετά θά ἀρχίσουν νά σκοτώνουν καί τούς ἀνθρώπους. Τόννους ψάρια ἔχουν σφραγίσει καί τά παρακολουθοῦν ἀπό τόν δορυφόρο σέ ποιό πέλαγος εἶναι! Τώρα πάλι παρουσιάσθηκε μιά ἀρρώστια, γιά τήν ὁποία βρῆκαν ἕνα ἐμβόλιο πού θά εἶναι ὑποχρεωτικό καί, γιά νά τό κάνη κανείς, θά τόν σφραγίζουν. Πόσοι ἄνθρωποι ἐκεῖ εἶναι ἤδη σφραγισμένοι μέ ἀκτίνες λέιζερ, ἄλλοι στό μέτω10 11

Ματθ. 6,24. Βλ. Ἀποκ. 16,10.

70

πο καί ἄλλοι στό χέρι! Ἀργότερα, ὅποιος δέν θά εἶναι σφραγισμένος μέ τόν ἀριθμό 666 δέν θά μπορῆ οὔτε νά πουλᾶ οὔτε νά ἀγοράζη ἤ νά παίρνη δάνειο, νά διορίζεται κ.λπ. Μοῦ λέει ὁ λογισμός ὅτι ὁ Ἀντίχριστος μέ αὐτό τό σύστημα θέλησε νά πιάση ὅλον τόν κόσμο καί, ἅμα δέν εἶναι κανείς στό σύστημα, δέν θά μπορῆ νά δουλέψει κ.λπ., εἴτε κόκκινος εἴτε μαῦρος εἴτε ἄσπρος, ὅλοι δηλαδή. Θά ἐπιβληθῆ ἔτσι μέ ἕνα οἰκονομικό σύστημα πού θά ἐλέγχη τήν παγκόσμια οἰκονομία, καί μόνον ὅσοι θά ἔχουν δεχθῆ τό σφράγισμα, τό χάραγμα μέ τόν ἀριθμό 666, θά μποροῦν νά ἔχουν ἐμπορικές συναλλαγές. Τί θά πάθουν ὅμως οἱ ἄνθρωποι πού θά σφραγίζωνται!... Μοῦ ἔλεγε κάποιος εἰδικός ὅτι μέ τίς ἀκτίνες λέιζερ παθαίνει κανείς βλάβη. Οἱ ἄνθρωποι πού θά σφραγισθοῦν θά τραβοῦν τίς ἀκτίνες τοῦ ἥλιου καί θά πάθουν τέτοια ζημιά, πού θά μασοῦν τήν γλώσσα τους ἀπό τόν πόνο11. Ὅσοι δέν σφραγισθοῦν, θά περάσουν καλύτερα ἀπό τούς ἄλλους, γιατί ὁ Χριστός ὅσους δέν σφραγισθοῦν θά τούς βοηθήση. Δέν εἶναι μικρό πράγμα αὐτό!

Τά σημεία τῶν καιρῶν

-Γέροντα, πότε θά τούς βοηθήση; Μετά; -Ὄχι, τότε.

-Ἀφοῦ, Γέροντα, δέν θά μποροῦν νά πωλοῦν καί νά ἀγοράζουν, πῶς θά περάσουν καλύτερα; -Νά δῆς, ὁ Θεός ξέρει ἕναν τρόπο, τόν ξέρω καί ἐγώ αὐτόν. Λοιπόν..., μέ ἀπασχόλησε πολύ αὐτό τό θέμα καί μοῦ ἔστειλε μετά τό... τηλεγράφημα. Ὁ Θεός πῶς μᾶς οἰκονομάει, πώ! πώ!

-Γέροντα, γιατί τό σφράγισμα λέγεται καί χάραγμα; -Γιατί δέν θά εἶναι ἐπιφανειακό. «Χαράσσω» τί θά πῆ; Δέν θά πῆ τραβῶ βαθιά εὐθεῖες γραμμές, χαρακιές; Τό σφράγισμα θά εἶναι χάραγμα, πού θά τό βάλουν πρῶτα σέ ὅλα τά προϊόντα καί μετά θά τό ἐπιβάλουν νά γίνεται μέ ἀκτίνες λέιζερ στό χέρι ἤ στό μέτωπο τῶν ἀνθρώπων. Σέ ἕναν γιατρό ἀπό τό Τορόντο εἶχα πεῖ πρίν ἀπό δύο χρόνια γιά τό σφράγισμα, καί τώρα, μοῦ εἶπε ἐκεῖνος, διάβασε σέ μιά ἐφημερίδα ὅτι ἀντί γιά κάρτα ζητοῦν ἐντυπώματα12 στό χέρι. Προχωροῦν ἀλλά δέν μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι θά γίνη ἐκεῖνο καί ἐκεῖνο. Μερικές τηλεοράσεις πάλι πού ἔχουν στείλει τελευταῖα στήν Ἑλλάδα ἔχουν καί συσκευή πού παρακολουθεῖ αὐτούς πού 12

βλέπουν τηλεόραση. Σέ λίγο ὅσοι θά ἔχουν τηλεόραση θά βλέπουν στήν τηλεόραση καί θά τούς βλέπουν! Δηλαδή θά παρακολουθοῦν καί θά παρακολουθοῦνται. Θά ἐλέγχουν οἱ ἄλλοι μέ τό κομπιοῦτερ ὅλη τήν ζωή τους, τί λένε, τί κάνουν, ὅλα. Βλέπεις τί δικτατορία σκέφθηκε ὁ διάβολος! Στίς Βρυξέλλες ἔχουν ὁλόκληρο μέγαρο μέ τό 666, ὅπου στεγάζουν τό κομπιοῦτερ. Αὐτό τό κομπιοῦτερ μπορεῖ νά ἐλέγξη δισεκατομμύρια ἀνθρώπους – ἕξι δισεκατομμύρια εἶναι σχεδόν ὅλος ὁ κόσμος. Ἐξομολόγηση ὅλοι μέ ἕνα κουμπί! Μερικοί Εὐρωπαῖοι ἀντέδρασαν, γιατί φοβοῦνται παγκόσμια δικτατορία. Ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι ἀντιδροῦμε, γιατί δέν θέλουμε τόν Ἀντίχριστο, ἀλλά φυσικά οὔτε τήν δικτατορία. Μᾶς περιμένουν γεγονότα, ἀλλά δέν θά σταθοῦν αὐτά πολύ. Ὅσο ἐξαλείφθηκε ἡ Ὀρθοδοξία μέ τόν κομμουνισμό, τόσο θά ἐξαλειφθῆ καί τώρα. Ἀπό τό βιβλίο Γέροντος Παϊσίου Λόγοι Β΄, Πνευματική Ἀφύπνιση, 8η ἀνατ., ἔκδ. Ἱερόν Ἡσυχαστήριον "Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ὁ Θεολόγος", Σουρωτή Θεσσαλονίκης 2008, σελ. 179-183.

Ὁ Γέροντας ἐννοεῖ τήν παλαμοσκόπηση.

71

Ἕνα ὅραμα ζωῆς γι Σεβαστοί Πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί, Παρακολουθώντας τά τελευταῖα χρόνια μέ περίσκεψη καί πόνο ψυχῆς τά τεκταινόμενα στό κοινωνικοπολιτικό παλίμψηστο τῆς Πατρίδας μας, ἀντιλαμβανόμαστε ὅτι πέραν τῆς διαιωνιζόμενης οἰκονομικῆς ὕφεσης, σοβεῖ καί μαίνεται ἀπροκάλυπτα ἕνας πόλεμος πνευματικός. Περίλυποι παρατηροῦμε καθημερινά ὅτι ἄρχοντες καί λαός ἀφίστανται τῆς ἑλληνορθόδοξης πίστης καί παράδοσής μας, ἀπεμπολοῦν τόν πολύτιμο μαργαρίτη τῆς παρακαταθήκης τῶν πατέρων μας. Ἀφελληνίζεται τό ἔθνος μας, ἀποχριστιανοποιεῖται ἡ δημόσια διοίκηση καί ἡ παιδεία μας, νομοθετεῖται ἡ ἀνηθικότητα.

Εἶναι πλέον πασίδηλο ὅτι ἡ Ἑλλάδα μας, ἡ γῆ ἡ ποτισμένη μέ ἡρώων καί μαρτύρων αἷμα, ἡ χώρα πού ἀπετέλεσε τήν κοιτίδα τῆς χριστιανοσύνης καί τοῦ πολιτισμοῦ, χρειάζεται «ἐπανευαγγελισμό». Ἐπί εἴκοσι ἕξι συναπτά ἔτη ὁ Ἱεραποστολικός μας Σύνδεσμος στηρίζει ἀκατάπαυστα τόν Ἀμπελώνα τῆς Ἐξωτερικῆς Ἱεραποστολῆς καί θά συνεχίσει, τοῦ Κυρίου τοῦ Ἀμπελῶνος εὐλογοῦντος, τό ἔργο καί τή διακονία αὐτή. Τήν ἑξαετία δέ τῆς κρίσης στρέψαμε τό βλέμμα μας καί στήν Ἐσωτερική Ἱεραποστολή, ἀναλαμβάνοντας καί διεκπεραιώνοντας πλειάδα δράσεων γιά τή στήριξη μέ παντοειδή μέσα καί ἀγαθά τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀπόρων καί ἐνδεῶν συνανθρώπων μας στή Θεσσαλονίκη. Αἰσθανόμαστε, ὅμως, πλέον ὅτι πέραν τῆς ὑλικῆς καί ἀνθρωπιστικῆς στήριξης, χρέος μας πολυτιμότερο καί ἀποστολή μας ἱερότερη ἀποτελεῖ ἡ πνευματική καλλιέργεια γιά τήν ἀφύπνιση τῶν συμπατριωτῶν μας. Ἡ ἀγωνία μας ἐπικεντρώνεται πρωτίστως στή νέα γενιά, στά παιδιά μας, στά ὁποῖα ὅλοι ἐναποθέτουμε τήν ἐλπίδα μας γιά τό μέλλον τοῦ Ἔθνους μας. Παρακινημένοι ἀπό τίς δραματικές καταστάσεις πού βιώνουμε καί συγκλονισμένοι ἀπό τήν εἰκόνα πού παρουσιάζει σήμερα ἡ ἑλληνική νεολαία, ἀρνούμενοι δέ νά συμβιβαστοῦμε μέ τήν ἀδρά72

ιά τά παιδιά μας...

νεια καί τήν ἀβελτηρία τῶν πολλῶν καί τῶν ἰθυνόντων, μετά ἀπό περίσκεψη καί προσευχή γεννήθηκε μέσα μας ἕνας πόθος ἱερός, ἕνα μεγάλο καί μακρόπνοο ὅραμα, νά ἱδρύσουμε καί νά λειτουργήσουμε στήν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης πρότυπα Χριστιανικά Ἐκπαιδευτήρια (Νηπιαγωγεῖο, Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο), στά ὁποῖα παράλληλα μέ τό ἐπίσημο πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου, τά παιδιά θά γαλουχοῦνται στά νάματα τῆς Ἑλληνορθόδοξης πίστης μας, θά μεταλαμπαδεύονται σέ αὐτά οἱ ἀξίες καί τά ἰδανικά τοῦ Γένους μας, θά γνωρίζουν τούς μάρτυρες καί τούς ἥρωές μας καί θά ἔρχονται σέ ἐπαφή μέ τήν πολύτιμη πολιτισμική παρακαταθήκη, κληρονομιά καί παράδοση τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

73

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός B’ Τρίμηνο 2016

Ἀναφέρει χαρακτηριστικά στίς διδαχές του ὁ προστάτης Ἅγιος τοῦ Συνδέσμου μας Ἰσαπόστολος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός: «Καλύτερον, ἀδελφέ μου, νά ἔχῃς ἑλληνικόν σχολεῖον εἰς τήν χώραν σου, παρά νά ἔχῃς βρύσες καί ποτάμια· καί ὡσάν μάθης τό παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται ἄνθρωπος. Τό σχολεῖον ἀνοίγει τάς ἐκκλησίας» (Διδαχή Ε΄). Καί ἄν πολλοί ἀπό τούς φίλους μας ἀντιλέξουν ὅτι ὑπάρχουν χιλιάδες σχολεῖα στήν ἑλληνική ἐπικράτεια, παρακολουθεῖστε πῶς ἐννοεῖ καί ὁρίζει τό σχολεῖο ὁ Ἅγιος: «Νά μαζευθῆτε ὅλοι νά κάμετε ἕνα σχολεῖον καλόν, νά βάλετε καί ἐπιτρόπους νά τό κυβερνοῦν, νά βάνουν διδάσκαλον νά μανθάνουν ὅλα τά παιδιά γράμματα, πλούσια καί πτωχά. Διότι ἀπό τό σχολεῖον μανθάνομεν τί εἶνε ὁ Θεός, τί εἶνε Ἁγία Τριάς, τί εἶνε Ἄγγελοι, δαίμονες, παράδεισος, κόλασις, ἀρετή, κακία· τί εἶνε ψυχή, σῶμα κ.λπ. Διότι χωρίς τό σχολεῖον περιπατοῦμεν εἰς τό σκότος· ἀπό τό σχολεῖον ἀνοίγει τό μοναστήριον» (Διδαχή Α΄). «Πρέπει, παιδιά μου, νά στερεώνετε σχολεῖα· διατί πάντα εἰς τά σχολεῖα γυμνάζονται... Τό σχολεῖον φωτίζει τούς ἀνθρώπους. Ἀνοίγουν τά μάτια τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων χριστιανῶν νά μανθάνουν τά μυστήρια» (Διδαχή Στ΄). Ἀπό αὐτό τό πνεῦμα καί τούς 74

λόγους τοῦ Ἁγίου ἀνδρός ἐμφορούμενοι καί ἐμεῖς ἐκκινοῦμε τήν προσπάθειά μας. Γιατί πιστεύουμε ἀκράδαντα τόν λόγο τοῦ Ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς ὅτι «ἡ παιδεία χωρισμένη ἀπό τήν ἁγιότητα, γίνεται μία τραγική ματαιοπονία».

Προσδοκοῦμε ὅτι, Θεοῦ θέλοντος, μέ τήν εὐόδωση τῆς προσπάθειάς μας αὐτῆς, θά συντελέσουμε, στό μέτρο πού μᾶς ἀναλογεῖ, στόν ἱερό ἀγώνα γιά τήν πνευματική ἀναγέννηση καί παλιγγενεσία τῆς Πατρί-

Ἕνα ὅραμα ζωῆς

δας μας. Γιά νά μπολιάσουμε καί πάλι στίς συνειδήσεις τῶν παιδιῶν καί ἐφήβων μας τόν Χριστό, τήν Ἑλλάδα, τήν οἰκογένεια, μαργαρίτες ἀνεκτίμητους πού οἱ σύγχρονοι εἰκονοκλάστες ποδοπάτησαν. Καί ἐπιθυμία μας εἶναι νά

μποροῦν νά μαθητεύσουν σέ αὐτά τά σχολεῖα καί τά παιδιά τῶν μεσαίων καί τῶν φτωχότερων κοινωνικῶν τάξεων, καθώς χιλιάδες εἶναι οἱ οἰκογένειες τῶν συμπολιτῶν μας πού σήμερα οὔτε κατά διάνοια μποροῦν νά

προσεγγίσουν τά δίδακτρα τῶν ἰδιωτικῶν Σχολείων, στά ὁποῖα ἐπιτελεῖται ἀνάλογο ἔργο. Γιά τήν ἐπίτευξη τῆς προσπάθειάς μας αὐτῆς ἀπευθύνουμε κάλεσμα συστράτευσης πρός ὅλους ἐσᾶς τούς φίλους, δωρητές καί εὐεργέτες τοῦ Ἱ. Συνδέσμου μας. Πρωτίστως νά ἀποτελέσει αἴτημα προσευχῆς καί στή συνέχεια νά τό κοινοποιήσετε καί νά τό γνωστοποιήσετε σέ ὅλους ὅσοι στήν Ἑλλάδα καί τήν ὁμογένεια συμμερίζονται τή δική μας ἀγωνία καί κρύβουν μέσα τους τόν ζῆλο καί τόν πόθο νά ἀντικρύσουμε μία μέρα τήν πατρίδα μας καί πάλι πνευματικά ἀναστημένη καί ἐλεύθερη.

Εἴθε ὁ Κύριος καί Θεός μας νά ἀναδείξει δωρητές καί εὐεργέτες, πού ἀπό τό περίσσευμα τῆς ἀγάπης τους θά δώσουν πνοή γιά τήν πραγμάτωση αὐτοῦ τοῦ ἔργου, γιά νά τούς εὐγνωμονοῦν οἱ Θεσσαλονικεῖς καί νά εὔχονται γιά αὐτούς «εἰς μνημόσυνον αἰώνιον καί ἐν τῷ νῦν αἰῶνι καί ἐν τῷ μέλλοντι». Τό Διοικητικό Συμβούλιο

75

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΜΕΡΟΥΝ

Μετά τίς βαπτίσεις στόν Ἱ. Ναό Εὐαγγελισμοῦ στό Γιαουντέ τό Μεγάλο Σάββατο

Μ

έ τή χάρη τοῦ Θεοῦ βρίσκομαι μερικούς μῆνες στήν Ἱεραποστολική Μητρόπολη τοῦ Καμερούν, στή διακονία τῆς μαρτυρίας τοῦ Εὐαγγελίου «εἰς πάντα τά ἔθνη». Προσπαθῶ νά συμπαρασταθῶ στίς προσπάθειες τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καμερούν κ. Γρηγορίου. Ὅμως, τό νά βρίσκεσαι στήν καρδιά τῆς Ἀφρικῆς γιά πρώτη φορά ἀποτελεῖ μιά ξε76

χωριστή εὐλογία καί ἐμπειρία σέ πολλά ἐπίπεδα. Καθώς οἱ προσλαμβάνουσες παραστάσεις διαδέχονται ἀσταμάτητα ἡ μία τήν ἄλλη καί οἱ ἐμπειρίες συσσωρεύονται σάν πλοῦτος καί σοφία μέσα μας, ζητοῦν διέξοδο, ζητοῦν ἔκφραση... Ὅ,τι ἀκολουθεῖ εἶναι ἡ δειλή ἀπόπειρα μιᾶς ὑποτυπώδους καταγραφῆς αὐτῶν τῶν ἐμπειριῶν καί εὐλογιῶν πού θεωρῶ ὅτι δέν ἔχουν νόημα, ἄν δέν τίς

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

μοιραστῶ μαζί σας, ἄν δέν τίς στίς διάφορες Πανεπιστημιακοινοποιήσω στήν Ἐκκλησία. κές σχολές τῆς περιοχῆς. Ἡ τοποθεσία ἦταν ἐπιλοΔευτέρα τῆς Διακαινησίμου γή τοῦ Μητροπολίτου μας, 2 Μαΐου 2016 ὅταν μαζί μέ τό χτίσιμο τοῦ Σήμερα ξεκινᾶ ἡ προγραμ- Ναοῦ ὁραματιζόταν καί τήν ματισμένη περιοδεία μας στίς ἵδρυση μίας σύγχρονης καί κοντινές ἐκκλησιαστικές κοινό- πλήρως ἐξοπλισμένης βιβλιτητες. Περιλαμβάνει Θεία Λει- οθήκης. Ἐκεῖ οἱ φοιτητές θά τουργία, βαπτίσεις κατηχου- μποροῦν νά μελετοῦν μέ ἡσυμένων καί συζήτηση μέ τούς χία, νά ἐρευνοῦν μέ τά κατάλἀνθρώπους τῶν κοινοτήτων γιά ληλα μέσα καί νά περνοῦν τόν τήν ἔγκυρη ἐνημέρωσή μας γιά ἐλεύθερο χρόνο τους σέ ἕναν τά προβλήματα πού ἀντιμετω- ὄμορφο καί στεγασμένο χῶρο. πίζουν. Δραστηριότητες, πού ἀναγκάΜᾶς δίνεται, ἐπίσης, δυνα- ζονται νά κάνουν στόν δρόμο τότητα νά ἐπιβλέψουμε διά- καί στά διάφορα πάρκα, μέ φορες ἐργασίες καί νά ἐξετά- τεράστιο κόστος τόν θόρυβο σουμε μέ τούς Ἱερεῖς καί τούς τῶν ὀχημάτων καί τοῦ κόσμου. τοπικούς φορεῖς νέες δυνα- Πραγματικά, προσευχόμαστε τότητες καί δραστηριότητες. νά γίνει αὐτό τό ὄνειρο πραγΣτόχος ἡ καλύτερη λειτουργία ματικότητα, γιατί εἶναι βέβαιο, τῶν κοινοτήτων καί ἡ ἀποτε- ὅτι θά δώσει μία νέα προοπτιλεσματικότερη μαρτυρία τοῦ κή τόσο γιά τούς φοιτητές ὅσο Εὐαγγελίου. Πρῶτος σταθμός καί γιά τήν Ὀρθοδοξία. μας ὁ νέος περικαλλής Ἱερός Ξεκινήσαμε, λοιπόν, τό πρωί Ναός τοῦ Ἁγίου Δημητρίου ἀπό τό Ἱεραποστολικό μας Κέστό κέντρο τῆς πρωτεύουσας ντρο καί ἐπιβιβαστήκαμε στό τοῦ Καμερούν, τό Γιαουντέ. αὐτοκίνητο, κρατώντας στά χέΨηλός καί ἐπιβλητικός ναός, ρια μας τό λείψανο τοῦ Ἁγίου κτισμένος σέ ἕνα ἀπ’ τά πιό Γεωργίου. Φτάνοντας, ἔμεινα κεντρικά σημεῖα τῆς πόλης καί ἔκθαμβος ἀπ’ τό πλῆθος τοῦ περιτριγυρισμένος ἀπό πολλά κόσμου, πού μᾶς ὑποδέχτηκε ἰδιωτικά Πανεπιστήμια. Ἀπο- ἐξωτερικά καί ἐσωτερικά τοῦ τελεῖ ξεκάθαρη μαρτυρία γιά Ναοῦ. Τοποθετήσαμε τό ἱερό τήν παρουσία τῆς Ὀρθοδοξίας λείψανο στή θέση πού εἶχε στήν τοπική κοινωνία καί δια- ἑτοιμαστεῖ, ὥστε ὅλοι νά τό κριτικό κάλεσμα πρός ὅλους προσκυνήσουν καί τελέσαμε τους νέους, πού σπουδάζουν τή Θεία Λειτουργία.

77

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Μέ ἐντυπωσίασε ἡ συμμετοχή πολλῶν νέων παιδιῶν καί ἡ χορωδία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπό εἰκοσιπέντε μέλη. Ἰδιαίτερο χρῶμα ἀποκτᾶ ὅλη ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς λατρείας, ὅταν οἱ χορωδοί ἀποδίδουν μέ τόν δικό τους παραδοσιακό τρόπο κάποιους ὕμνους στήν τοπική διάλεκτο τῶν Ἐγούντου. Συγκινητικές στιγμές, καθώς ὁλόκληρο τό ἐκκλησίασμα ψάλλει μέ μία φωνή. Ἄθελα μοῦ ἔρχονται στόν νοῦ εἰκόνες ἀπό τίς σχεδόν ἄδειες Ἐκκλησίες στήν Ἑλλάδα καί τίς συγκρίνω μέ αὐτό πού βιώνω τώρα καί νομίζω ὅτι ἐδῶ, στό Καμερούν, ὁ ὅρος Πρώτη Ἀποστολική Ἐκκλησία λειτουργεῖ σάν μιά καθημερινή πραγματικότητα. Τό Μεγάλο Σάββατο, μετά τήν πρώτη Ἀνάσταση, βαπτίσαμε περί τούς ἑξῆντα κατηχουμένους. Εἶναι μιά ἄλλη χαρά νά βλέπεις ὅλους αὐτούς τούς νεοφύτους ἀδελφούς μας νά μετέχουν στή λατρεία μέ ἕναν ἐνθουσιασμό καί μιά χαρά… ὅτι «εὑρήκαμεν τόν Μεσσίαν»… καί «ἀνέστη ἐκ τῶν νεκρῶν» καί «ὤφθη Σίμωνι» καί… ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις… Μετά τό πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας ἔχουμε μεριμνήσει, ὥστε νά δοθεῖ ἕνα κέρασμα σέ ὅλους. Αὐτό μᾶς δίνει τή δυνατότητα, νά συνομιλήσουμε μέ τούς ἀνθρώπους τῆς ἐνορίας 78

καί νά ἀνταλλάξουμε εὐχές. Ἡ Ἐνορία τοῦ Ἁγίου Δημητρίου εἶναι ἕνας εὐλογημένος μελλισσώνας. Ἔχει λίγα χρόνια ζωῆς, μά πολλές δεκάδες πιστῶν καί πλούσιο πνευματικό ἔργο. Ἕνα πραγματικό ζωντανό ἐκκλησιαστικό κύτταρο. Ἀμέσως μετά τήν τράπεζα τῆς ἀγάπης, φορτώσαμε στό αὐτοκίνητο τά πράγματα, πού εἴχαμε προμηθευτεῖ γιά ἕναν ξεχωριστό προορισμό. Στό πρόγραμμά μας ἦταν μιά ἐπίσκεψη ἀγάπης σ' ἕνα εἰδικά ὀργανωμένο Ὀρφανοτροφεῖο, τό ὁποῖο φιλοξενεῖ παιδιά, πού ἔχουν χάσει τούς γονεῖς τους ἐξαιτίας τῆς καθημερινῆς, γιά τόν Ἀφρικανικό κόσμο, ἀσθένειας τοῦ AIDS. Μᾶς ὑποδέχθηκαν μέ ἰδιαίτερη χαρά οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ ἱδρύματος καί μᾶς ὁδήγησαν σέ μία αἴθουσα, ὅπου μᾶς περίμεναν τά παιδιά μέσα σέ μιά ἀπόλυτη εὐταξία. Μᾶς καλημέρισαν μέ τίς παιδικές τους φωνές ὅλα μαζί καί δυνατά. Ὁ Σεβασμιώτατος τούς μίλησε γιά μερικά λεπτά μέ πατρικά καί στοργικά λόγια. Στή συνέχεια μίλησε ὁ διευθυντής τοῦ ἱδρύματος καί εὐχαρίστησε τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιά τή συχνή βοήθεια, πού τούς προσφέρει καί τήν ἀμέριστη φροντίδα, πού δείχνει γιά τίς ποικίλες ἀνάγκες τους. Τά παιδιά

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

Βάπτιση στόν Ἱ. Ναό Ἁγίου Νεκταρίου στό Νγκόαμπανγκ

μᾶς τραγούδησαν γιά νά μᾶς εὐχαριστήσουν καί ἔλαβαν ὅλα ἀπό ἕνα σακουλάκι, μέ διάφορα γλυκίσματα καί ἕνα παιχνίδι γιά τό καθένα. Τρίτη τῆς Διακαινησίμου 3 Μαΐου 2016 Εἶναι ἡ δεύτερη ἡμέρα τῆς περιοδείας μας καί ξεκινᾶμε γιά τήν Ἐνορία τοῦ λαοφιλοῦς Ἁγίου Νεκταρίου στήν περιοχή Νγκόαμπανγκ. Ἐπιβιβαζόμαστε στό αὐτοκίνητο. Ὅλη ἡ συνοδεία μας εἶναι ἑπτά ἄτομα. Λίγο στριμωγμένοι ἀλλά δέν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος οὔτε ἄλλο μεταφορικό μέσο. Παρόλο πού ὅλοι ἔχουμε μιά μέριμνα, νά εἴμαστε σίγουροι ὅτι πήραμε ὅλα τά χρειαζούμενα μαζί, γιατί οἱ

ἀποστάσεις ἐδῶ δέν ἐπιτρέπουν τέτοια λάθη. Ἐν τούτοις παρατηροῦμε τόν Ἐπίσκοπό μας σκεπτικό καί κατηφή... Ἐπικρατεῖ μία ἡσυχία μέσα στό αὐτοκίνητο... σάν νά μᾶς ἔχει ἀγγίξει ὅλους αὐτή ἡ σιωπή. Εἴμαστε στά πρόθυρα νά βροῦμε μία δικαιολογία, νά ρωτήσουμε τί συμβαίνει, ὅταν ὁ ἴδιος λύνει τή σιωπή του ἀπευθυνόμενος στόν π. Εὐάγγελο, ἰατρό καί Ἱερέα καί πολυχρόνιο συνεργάτη τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Καμερούν. «Θυμᾶσαι ἄλλες χρονιές, π. Εὐάγγελε, τέτοια ἡμέρα ἤμασταν στό Β. Καμερούν καί λειτουργούσαμε στόν Ναό τῶν Ἁγίων Ραφαήλ Νικολάου καί Εἰρήνης στή Datcheka... Σκέπτομαι πάντα τί νά συμβαίνει...

79

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Πῶς νά εἶναι τά πράγματα ἐκεῖ, τί κάνουν καί πῶς περνοῦν οἱ ἄνθρωποί μας; Τά δύο τελευταία χρόνια ὑπάρχει καθημερινά ὁ φόβος καί τό ἄγχος γιά τή ζωή τους λόγω τῆς γνωστῆς τρομοκρατικῆς ὀργανώσεως, πού ἡ δράση της ἔχει ξεπεράσει σέ φρικαλεότητες κάθε προηγούμενο. Ἔτσι οἱ ἀρχές τοῦ Καμερούν ἀπαγόρευσαν τή μετακίνηση ξένων ὑπηκόων σέ αὐτές τίς ἐπαρχίες». Καί συνεχίζει νά μᾶς μιλᾶ γιά πράγματα πού ἔζησε στίς ἐκεῖ ἐπισκέψεις του. Τόν ἀκοῦμε ὅλοι προσεκτικά καί μέ ἐνδιαφέρον. Δέν πιστεύουμε στ' αὐτιά μας, ὅταν ἀκοῦμε τό τεράστιο ἱεραποστολικό ἔργο πού ἔχει γίνει ἀπό τό 1982 μέχρι σήμερα… Νέοι Ἱεροί Ναοί καί Ἐκκλησιαστικές Κοινότητες, σχολεῖα, ἀγροτικά ἰατρεῖα, πηγάδια, Ἱεραποστολικά Κέντρα καί ξαφνικά... ὅλα αὐτά νά μήν εἶναι δυνατόν νά τά ἐπισκεφθοῦμε! Τή συζήτησή μας τήν κόβει ἀπότομα ὁ ἄσχημος δρόμος ἐξαιτίας τῆς χθεσινοβραδινῆς βροχῆς. Παντοῦ τρύπες καί λάσπες. Σέ κάποια σημεῖα βουλιάζει τό αὐτοκίνητο, ἀλλά χάρη στόν ἔμπειρο ὁδηγό μας τά καταφέρνουμε καί φτάνουμε στόν Ναό χωρίς μεγάλα προβλήματα. Ὁ κόσμος μᾶς περιμένει μέ ἐγκαρτέρηση καί 80

ἐνθουσιασμό. Ἀφοῦ ἔγινε ἡ Θεία Λειτουργία, τελέστηκε ἀμέσως ἡ βάπτιση ἑπτά παιδιῶν. Ἀκολούθησαν μακρές συζητήσεις μέ τούς ἀνθρώπους καί ἐνημέρωση ἀπό τόν Ἱερέα γιά τά προβλήματα τῆς Ἐνορίας, καθώς πρόσφατα τοποθετήθηκε σ’ αὐτήν... Καί ὅλα αὐτά κάτω ἀπό τή σκιά ἑνός μεγάλου δέντρου. Ὅπως χθές ἔτσι καί σήμερα εἴχαμε μεριμνήσει γιά τήν κοινή τράπεζα ἀγάπης. Στίς πέντε τό ἀπόγευμα εἴχαμε νά ἐπισκεφθοῦμε ἕνα ἄλλο Ὀρφανοτροφεῖο, τή μέριμνα καί εὐθύνη τοῦ ὁποίου ἔχει ἕνας κληρικός τῆς Μητροπόλεώς μας, ὁ π. Ἰωάννης. Ἐκεῖ φιλοξενοῦνται 20-30 ὀρφανά παιδιά πού βρέθηκαν ἄγνωστα μεταξύ ἀγνώστων, ἐγκαταλελειμμένα στούς δρόμους, μάρτυρες ὅλα μιᾶς ὅλο καί πιό ξεχωριστῆς τραγωδίας, συνδυασμένης μέ τήν ἀπέραντη στέρηση καί φτώχεια. Τά πιό πολλά δέν ἦταν ποτέ σέ θέση νά δώσουν ἔστω καί τήν παραμικρή πληροφορία γιά τό ἀπό ποῦ προέρχονταν καί τό πῶς βρέθηκαν στούς ἀπέραντους δρόμους τῆς πατρίδας τους. Τετάρτη τῆς Διακαινησίμου 4 Μαΐου 2016 Ἡ ἀναχώρησή μας σήμερα γίνεται πιό νωρίς, γιατί ἡ ἐκκλη-

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

σιαστική κοινότητα τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου, τήν ὁποία θά ἐπισκεφθοῦμε, εἶναι ἀρκετά μακρύτερα. Ἐξαιτίας τῆς ἀδιάκοπης χθεσινοβραδινῆς βροχῆς, σκεπτόμαστε τί ἐμπόδια θά συναντήσουμε στόν ἀτελείωτο καί γεμάτο λακκοῦβες χωματόδρομο. Ἐλέγχουμε, ὅπως κάθε μέρα, ἐάν ἔχουμε μαζί μας τά ἀπαραίτητα πράγματα γιά τή Θεία Λειτουργία (πρόσφορο, κεριά, λιβάνι, καρβουνάκια, βιβλία, νάμα) καί γιά τίς Βαπτίσεις (ἅγιο μύρο, χιτῶνες, πετσέτες, Σταυρούς) κ.λπ. Σήμερα πρέπει νά μήν ξεχάσουμε νά πάρουμε μαζί μας καί κάποια πράγματα, πού εἶχε σημειώσει ὁ Ἐπίσκοπος ὅτι χρειάζεται ἡ Ἐνορία ἀπό τήν τελευταία κλοπή σ' αὐτήν. Δη-

λαδή καινούργια δισκοπότηρα καί κάποια ἄλλα λειτουργικά σκεύη καί βιβλία πρός ἀντικατάσταση τῶν κλαπέντων ἀπό αὐτούς πού παραβίασαν τήν Ἐκκλησία. Ἐπιβιβαζόμαστε στό αὐτοκίνητο καί κάνουμε τήν καθιερωμένη μας προσευχή. Ἀμέσως μετά ἀρχίζουμε, ὅλοι μαζί, σχεδόν ταυτόχρονα, νά ἐκφράζουμε τούς λογισμούς ἀνησυχίας πού ἔχουμε γιά τόν δρόμο, λόγω τοῦ ὅτι ἡ βροχή μόλις τό ξημέρωμα εἶχε σταματήσει. Τί ἄραγε θά συναντήσουμε μετά ἀπό τόση βροχή; Ἡ ἀπάντηση τοῦ Ἐπισκόπου μας εἶναι λακωνική: «Ἐάν θέλει ὁ Ἅγιος, θά φτάσουμε χωρίς κανένα πρόβλημα». Καί ἀμέσως ἀλλάζει τήν κουβέντα,

Βαπτίσεις στόν Ἱ. Ναό Ἁγίου Ἐλευθερίου στό Νγκόλβακ 81

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

λέγοντάς μας τά νέα ἀπό τήν τηλεφωνική ἐπικοινωνία πού εἶχε μέ τίς Ἐνορίες τοῦ Β. Καμερούν γιά τό πανηγύρι τοῦ Ἁγίου Ραφαήλ. Τόν ἀκοῦμε προσεκτικά, ἔχοντας ξεχάσει τούς φόβους μας γιά τήν κατάσταση τοῦ δρόμου καί ἡ ὥρα περνᾶ ἀνέμελα, μαθαίνοντας τά νέα ἀπό τίς ἐκεῖ ἐκκλησιαστικές κοινότητες. Μετά ἀπό κάποιες ἀπαραίτητες παρακάμψεις, λόγω κατασκευῆς μιᾶς καινούργιας ὁδικῆς ἀρτηρίας, περνᾶμε κάποιο χωριό καί μπαίνουμε ξαφνικά στόν χωματόδρομο πού εἶναι καί ἡ τελική μας εὐθεία γιά τό χωριό Νγκολβάκ, ὅπου βρίσκεται ἡ Ἐνορία τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου. Ἕνας κατασκαμμένος δρόμος, γεμάτος νεροφαγώματα. Τά συνεχόμενα ζίκ-ζάκ τοῦ ὁδηγοῦ μᾶς κάνουν ὅλους νά τρανταζόμαστε δεξιά καί ἀριστερά σχεδόν βίαια. Μᾶλλον ὁ Ἅγιος μᾶς ἤθελε, γιατί σάν ἀπό θαῦμα στήν περιοχή δέν εἶχε πέσει οὔτε σταγόνα βροχῆς. Φτάσαμε μετά ἀπό μισή ὥρα στήν Ἐνορία μας καί ὁ κόσμος μᾶς ὑποδέχεται ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία ψάλλοντας τό Χριστός Ἀνέστη στήν τοπική τους διάλεκτο. Μπαίνουμε στόν Ναό καί γίνονται ὅλα μέ τήν τάξη πού ἁρμόζει. Σήμερα ἡ μέρα εἶναι λίγο πιό ξεχωριστή, διότι ἐκτός ἀπό τήν 82

Ἀναστάσιμη Θεία Λειτουργία καί τίς ἐννέα βαπτίσεις πού θά κάναμε, ὁ Ἐπίσκοπος θά παρουσίαζε στήν κοινότητα καί τόν νέο Ἐφημέριο π. Λάζαρο, ὁ ὁποῖος θά συνεπικουροῦσε τό ὅλο ἔργο τοῦ ἐπί σειρά ἐτῶν ἐφημερίου π. Ἰωάννη, πού τελευταῖα ἀντιμετωπίζει κάποια σοβαρά προβλήματα ὑγείας. «Ἡ Κοινότης τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου ἦταν καί εἶναι πολυάριθμη καί ἐπιβάλλεται ἡ παρουσία ἑνός δευτέρου ἱερέως. Ὁ π. Λάζαρος θά βοηθεῖ τόν γέροντα Ἱερέα καί ὅ,τι δέν μπορεῖ ὁ πατήρ Ἰωάννης νά κάνει, θά ἀπευθύνεσθε στόν πατέρα Λάζαρο», τούς εἶπε. Ὁ κόσμος χάρηκε καί ἀμέσως χειροκρότησαν τόν Σεβασμιώτατο κάνοντας καί τόν γνωστό ἀλλαλαγμό τῶν Ἀφρικανῶν πρός ἔνδειξη εὐγνωμοσύνης καί χαρᾶς. Στό τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας, μετά τή διανομή τοῦ ἀντιδώρου, ζήτησε νά μιλήσει καί ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητας, ὁ ὁποῖος ἐξέφρασε τήν ἱκανοποίηση καί εὐγνωμοσύνη ἐκ μέρους ὅλων γιά τή μέριμνα αὐτή τῆς Μητροπόλεως πρός τήν Ἐνορία τους. Ἡ συνέχεια ἦταν ἐντυπωσιακή ὑπό τόν ἦχο τῶν τάμ-τάμ καί τῶν ξυλοφώνων κάποιοι ἀπό τούς ἐνορίτες πού εἶχαν ἤδη βγεῖ ἔξω ἀπό τήν ἐκκλησία, ἄρχισαν νά μπαίνουν, περπα-

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

τώντας ρυθμικά, σχεδόν χορεύοντας, κρατώντας τσαμπιά ἀπό μπανάνες, παπάγιες, μάνγκος μέσα σέ καλάθια καί δίσκους στά χέρια τους ἤ ἐπάνω στά κεφάλια τους καί ἕνας-ἕνας τά προσέφεραν στόν Ἐπίσκοπο καί λάμβαναν τήν εὐλογία του. Γιά μία ἀκόμη φορά μένουμε ἔκπληκτοι μπροστά στήν ἀγάπη καί τή μεγαλοκαρδία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, πού τούς ἔβλεπες νά ἔχουν μιά διαφορετική σχέση μέ τόν πνευματικό τους πατέρα καί νά τοῦ προσφέρουν ἀπό τό ὑστέρημά τους τίς ἀπαρχές τῆς εὐλογημένης γῆς τους. Ἕνα ἁπτό παράδειγμα τῶν ὅσων εἶπε ὁ Κύριός μας γιά τή διαφορετική καί μοναδική ἀξία τοῦ διλέπτου τῆς χήρας. Στή συνέχεια ἔξω ἀπό τόν Ναό προσφέρθηκε σέ ὅλους τό καθιερωμένο γεῦμα ἀγάπης. Μετά τήν τράπεζα ἀγάπης μέ τίς ἀπαραίτητες προπόσεις καί εὐχές ἐπισκεφθήκαμε τό παρακείμενο Σχολεῖο τῆς Ἐνορίας, τό ὁποῖο δυστυχῶς ἀπέμεινε ἀνολοκλήρωτο ἀπό ἀμέλειες καί καταχρήσεις τοῦ ἐργολάβου. Στήν περιοχή δέν ὑπάρχει σχολεῖο καί τά παιδιά ἀναγκάζονται νά διανύουν τεράστιες ἀποστάσεις μέ τά πόδια. Πιστεύουμε ὅτι κάτι θά κάνει ὁ Ἅγιος Ἐλευθέριος, ἔτσι ὥστε τόν Σεπτέμβριο νά εἶναι ἕτοιμο καί τά παιδιά αὐτά νά

μή ταλαιπωροῦνται. Ἐνῶ καταγράφουμε γιά μιά ἀκόμη φορά τίς ἐργασίες πού χρειάζονται, ὥστε νά ὁλοκληρωθεῖ ἡ κατασκευή τοῦ σχολείου, μᾶς διακόπτει μία ὁμάδα δεκάδων μικρῶν παιδιῶν πού μᾶς πλησιάζουν μέ περιέργεια καί πιάνουν κουβέντα μέ τόν Ἐπίσκοπο. «Θά τελειώσετε τό σχολεῖο;», «Πότε θά λειτουργήσει;», «Ὅταν ἀρχίσουν τά σχολεῖα, θά ἐρχόμαστε ἐδῶ;», «Τό σχολεῖο πού πᾶμε τώρα εἶναι πολύ μακριά…». Τό καθένα ἔκανε καί τό δικό του σχόλιο, ἐξέφραζε τή δική του ἀπορία. Τί νά πεῖς στά παιδιά καί πῶς νά τούς ἐξηγήσεις τό πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς κρίσης; Μένουμε σιωπηλοί καί μόνοι μέσα στήν αἴθουσα καί νομίζω ὅτι ὅλοι προσευχόμαστε νά μεσιτεύσει ὁ Ἅγιος καί νά ἐκπληρωθεῖ γρήγορα τό ὄνειρο αὐτῶν τῶν παιδιῶν. Ὁ κόσμος ἔξω συνέχιζε νά γευματίζει καί νά χορεύει. Ὁ π. Εὐάγγελος κάτω ἀπό τήν σκιά ἑνός δένδρου ἄνοιξε τό ἰατρικό του ταγάρι, στό ὁποῖο κουβαλάει παντοῦ μαζί μέ τά ἄμφια του καί τά ἰατρικά του ἐργαλεῖα. Ἐξέταζε τόν γέροντα ἐφημέριο π. Ἰωάννη, διαπιστώνοντας μιά καρδιακή ἀρυθμία. Ἀφοῦ τόν συμβούλεψε τί νά κάνει, μᾶς πλησίασε. Μπήκαμε ξανά στήν ἐκκλησία, 83

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

προσκυνήσαμε τόν Ἅγιο καί πιστεύω ὅτι ὅλοι μας μεταφέραμε μέ τίς προσευχές μας τό αἴτημα τῶν μικρῶν παιδιῶν γιά τό σχολεῖο. Ἀποχαιρετήσαμε τόν κόσμο καί πήραμε τόν ἴδιο «βομβαρδισμένο» δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς, εὐχαριστώντας τόν Κύριό μας γιά τόν πλοῦτο τῆς συναναστροφῆς μέ τούς ἀδελφούς μας. Καί αὐτήν τήν ἡμέρα μᾶς ἀξίωσε νά περιπλανώμεθα σ' αὐτές τίς Ὀρθόδοξες γωνιές τῆς Ἀφρικῆς, ὅπου κανείς δέν μπορεῖ νά φανταστεῖ ὅτι ὑπάρχουν.

Ἁγίου Χαραλάμπους. Μετά τή Θεία Λειτουργία βαπτίζονται ἑπτά παιδιά καί "ἐνδύονται" τόν Χριστό, γιά νά συμπορευτοῦν μαζί μας στήν ἀναστάσιμη πορεία τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Στή συνέχεια παρατίθεται τράπεζα ἀγάπης γιά ὅλους τους ἀδελφούς μας, στόν ἴσκιο πού δημιουργεῖ ὁ στεγασμένος προαύλειος χῶρος τοῦ Ναοῦ. Μαζί μας βρίσκεται καί μιά οἰκογένεια Καλυμνίων, ἡ ὁποία ζεῖ σέ αὐτήν τήν πόλη ἀπό πολλῶν ἐτῶν καί δώρησαν τό οἰκόπεδο στήν Ἱερά Μητρόπολη Καμερούν σάν εὐχαριστία πρός τόν Κύριο γιά τήν προκοΠέμπτη τῆς Διακαινησίμου πή τῆς ζωῆς τους σ' αὐτόν τόν 5 Μαΐου 2016 τόπο. Τήν ἡμέρα αὐτή ταξιδέψαμε Τελειώνουμε τήν τράπεζα στήν μακρινή πόλη Σανγκμέλι- καί ξεκινᾶμε τό ταξίδι τῆς ἐπιμα στήν νεοπαγή Ἐνορία τοῦ στροφῆς, ἔτσι ὥστε νά προλά-

Βαπτίσεις στήν Ἐνορία Ἁγίου Χαραλάμπους στή Σανγκμέλιμα 84

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

βουμε νά διανύσουμε ὅσο τό δυνατόν μεγαλύτερη ἀπόσταση πρίν τή δύση τοῦ ἡλίου στίς ἕξι τό ἀπόγευμα, μιᾶς καί βρισκόμαστε ἀκριβῶς στόν Ἰσημερινό. Ἡ ἐπιστροφή μᾶς ἐπιφυλάσσει νέες εἰκόνες, μέσα ἀπό τά μικρά ἀσήμαντα φῶτα στίς καλύβες τῶν χωριῶν πού περνᾶμε καί τῶν ἑκατοντάδων παιδιῶν πού κινοῦνται ἀενάως μέσα στό πηχτό σκοτάδι τῶν τροπικῶν δασῶν. Παλεύουμε μέ τήν κούραση μέχρι νά φθάσουμε στό Ἐπισκοπεῖο, ἀλλά ἡ ἡμέρα μᾶς ἔχει ἀνταμοίψει μέ ἐμπειρίες πρωτόγνωρες καί εὐλογίες ξεχωριστές. Δόξα τῷ Ἀναστάντι Κυρίῳ τῆς Δόξης. Παρακευή τῆς Διακαινησίμου 6 Μαΐου 2016 Τό πρωινό ξύπνημα γίνεται μέ ἐμφανή τή χθεσινή κούραση. Ἡ σημερινή ἐπίσκεψή μας, ὅμως, ἔχει προορισμό ἕναν κοντινό Ναό, πού ἀπέχει μόλις 40 χιλιόμετρα ἀπό τήν πόλη. Τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ δρόμου εἶναι ἀσφαλτοστρωμένο καί ἕνα μικρότερο εἶναι χωματόδρομος ἀλλά σέ πολύ καλή κατάσταση, διότι ὁδηγεῖ σέ ἕναν ζωολογικό κῆπο, τόν ὁποῖο ἐπισκέπτεται συνεχῶς κόσμος. Ἔτσι, ἡ διάθεσή μας γιά τή σημερινή μας περιοδεία εἶναι σαφῶς καλύτερη ἀπό τῶν

προηγουμένων ἡμερῶν. Σύντομα βρισκόμαστε καθ' ὁδόν γιά τήν ἐκκλησιαστική κοινότητα τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καί Ἑλένης. Πρόκειται γιά ἕναν σταυρόσχημο Ναό, ὁ ὁποῖος οἰκοδομήθηκε πρό 25 ἐτῶν. Ἡ συγκεκριμένη ἐκκλησιαστική κοινότητα δέν εἶναι ἀριθμητικά μεγάλη, ἀλλά εἶναι μιά ἀπό τίς παλαιότερες κοινότητες τῆς Ἱεραποστολῆς. Φτάνουμε σχετικά νωρίτερα ἀπό τήν ὥρα πού εἴχαμε ὑπολογίσει. Οἱ πιστοί, διακόπτουν τήν ἀκολουθία καί βγαίνουν, γιά νά μᾶς ὑποδεχθοῦν. Μέσα στό ἀναστάσιμο κλίμα τῆς χαρᾶς συνεχίζουμε τήν ἀκολουθία καί φτάνοντας στό περίφημο δοξαστικό τῶν Αἴνων ἑτοιμαζόμαστε γιά τήν προσκύνηση τοῦ Εὐαγγελίου καί τόν ἀναστάσιμο ἀσπασμό. Τό βλέμμα μου πέφτει στά παιδιά, πού διακονοῦν στό Ἱερό Βῆμα. Καθώς ἑτοιμάζουν τίς λαμπάδες τους, θαυμάζω τήν ἐφευρετικότητά τους. Ἐπειδή δέν ἔχουν τίς κλασικές λαμπάδες μέ τά μεταλλικά κοντάρια γιά βάση, χρησιμοποιοῦν χοντρούς κορμούς ἀπό καλάμια μπαμπού, ἔχοντας σκαλίσει ἐπάνω στήν ἐξωτερική φλούδα γεωμετρικούς σταυρούς, καί πάνω σέ αὐτά τοποθετοῦν τά κεριά, πού φέραμε μαζί μας. Ὁμολογῶ πώς εἶναι τά πιό 85

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Τά παιδιά πού διακονοῦν στό Ἱερό Βῆμα.

ὄμορφα καί φυσικά κοντάρια πού ἔχω δεῖ ποτέ ξανά. Συνεχίζοντας τή Θεία Λειτουργία παρατηρῶ ὅτι, καί σ' αὐτήν τήν Ἐνορία, ὅπως καί στίς προηγούμενες, οἱ ἱερόπαιδες διακονοῦν πολύ προσεκτικά, μέ εὐλάβεια καί μεγάλο σεβασμό στά τελούμενα. Κάποια στιγμή ἐκμυστηρεύτηκα τήν παρατήρηση αὐτή στόν Ἐπίσκοπο καί αὐτός μοῦ ἀπάντησε: «Ὁ μακαριστός Ἱεραπόστολος τοῦ Ζαΐρ παπα-Κοσμᾶς ἔλεγε ὅτι οἱ Ἱεραπόστολοι θά πρέπει νά ψάξουν νά βροῦν τά μικρά παι86

διά πού συνηθίζουν ἀντί ἄλλων παιχνιδιῶν νά παίζουν τούς παπάδες καί αὐτά τά παιδιά νά τά προσέξουν καί ἀπό αὐτά νά ἐπιλέξουν γιά τούς αὐριανούς Ἱερεῖς τῆς Ἱεραποστολῆς». Στό τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας οἱ πιστοί ἔρχονται νά προσφέρουν κάποια δῶρα στόν Ἐπισκοπό τους. Γνωρίζοντας τή διαδικασία ἀπό τίς προηγούμενες Ἐνορίες, ἑτοιμαζόμαστε νά ἀπολαύσουμε καί νά καταγράψουμε τίς ἐκδηλώσεις ἀγάπης τῶν ἀδελφῶν μας, πού προσφέρουν κάθε λογῆς παραδοσιακῶν φρούτων ἤ καρπῶν μέ ἐκπληκτικές γεύσεις καί ξεχωριστό ἄρωμα τό καθένα. Ἀλλά τό πρῶτο δῶρο εἶναι, πραγματικά, μιά ἔκπληξη. Ἕνας μικρός φέρνει ἕνα πεισματάρικο καί νευρικό κατσίκι μέσα στόν Ναό, γιά νά τό προσφέρει στόν Ἐπίσκοπο καί νά λάβει εὐλαβικά τήν εὐλογία του. Στή θέα αὐτῆς τῆς σκηνῆς νιώθω ὅτι κάπου χάνομαι καί ξεχνῶ νά παρακολουθήσω τά δῶρα τῶν ὑπολοίπων ἀδελφῶν μας. Μ' ἔχει καθηλώσει ἡ εἰκόνα τοῦ παιδιοῦ μέ τά φτωχικά καί τριμμένα ροῦχα, ὅταν προσέφερε κάτι, πού σ' ἐμᾶς μπορεῖ νά φαντάζει ὄχι κάτι τόσο σημαντικό, ἀλλά γιά κάποιον πού ζεῖ στή Ἀφρική καί γνωρίζει τίς ἀνάγκες τῶν ἀνθρώπων, ξέρει ὅτι ἕνα κατσίκι εἶναι μιά

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

ὁλόκληρη περιουσία! Ἡ τελετή τῆς παραδόσεως τῶν δώρων ὁλοκληρώθηκε. Εὐλογήσαμε τήν τράπεζα καί συζητήσαμε μέ τόν κόσμο. Μοῦ ἀποσποῦν τήν προσοχή μερικά μικρά παιδιά, τά ὁποῖα πλησιάζω γιά λίγο προσπαθώντας νά καταλάβω τά σχόλιά τους μέσα ἀπό τά γέλια τους. Αὐτά εἶναι καί θά εἶναι τό μέλλον τῆς Ὀρθοδοξίας σ' αὐτόν τόν τόπο. Οἱ σκέψεις μας καί οἱ συζητήσεις μας συχνά-πυκνά διακόπτονται ἀπό τό νευρικό καί ὀξύ βέλασμα τοῦ κατσικιοῦ μας, κάτι πού προκαλεῖ γέλιο σ' ὅλο τόν κόσμο. Ὅλες οἱ Ἐνορίες διατυπώνουν προβλήματα καί διάφορες προτάσεις. Ζητοῦν Σχολεῖα καί μεγαλύτερη μέριμνα γιά τόν συντονισμό τῆς ἐνοριακῆς ζωῆς. Δύσκολα νά ἐξηγήσεις τούς ἀνασταλτικούς παράγοντες τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως. Κάποια στιγμή, βρίσκω τήν εὐκαιρία καί ρωτῶ τόν Ἐπίσκοπό μας τί πρόκειται νά κάνουμε μέ τό κατσίκι. Γνωρίζοντας ὅτι εἶναι κάτι πολύτιμο γιά τούς ἀνθρώπους πού μᾶς τό δώρησαν, δέν μποροῦσα νά φανταστῶ ὅτι θά τούς τό στερούσαμε. Ὅμως, ἡ ἀπάντηση πού πῆρα, μέ ἐξέπληξε καί ἔσβησε τούς ἐπίμονους λογισμούς μου: «Θά τό δώσουμε στόν π. Ἰωάννη νά τό πάει στά

παιδιά τοῦ Ὀρφανοτροφείου, γιά νά κάνουν καί αὐτά τό δικό τους Πάσχα»! Χαιρετοῦμε καί εὐχαριστοῦμε τήν ἐκκλησιαστική κοινότητα καί παίρνουμε τό δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς μέ ἑπόμενο σταθμό τό μεγάλο παζάρι γιά τήν ἀγορά πραγμάτων, πού θά προσφέρουμε τό ἀπόγευμα στήν κοινότητα τῶν λεπρῶν ἀδελφῶν μας. Μικρή στάση στό Ἱεραποστολικό Κέντρο καί ξανά στόν δρόμο τῆς φιλαλληλίας, στόν δρόμο τοῦ Κυρίου μας. Λίγο πρίν φτάσουμε στό Ἵδρυμα τῶν Χανσενικῶν συναντᾶμε μία ἀπρόσμενη δυσκολία, ἡ ὁποία οὐσιαστικά θά ἀκύρωνε τήν ἐπισκεψή μας. Στόν δρόμο μας τελοῦνται κάποιες ἐργασίες γιά τίς ὁποῖες ἔχει ἀνοιχτεῖ ἕνα μεγάλο χαντάκι, μέ ἀποτέλεσμα νά μήν εἶναι δυνατόν νά περάσει κανένα αὐτοκίνητο. Μή γνωρίζοντας τί πρέπει νά κάνουμε, συμβουλευόμαστε τόν ὁδηγό μας, ὁ ὁποῖος μᾶς διαβεβαιώνει ὅτι δέν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος, ἀπ’ τόν ὁποῖο νά μποροῦμε νά φτάσουμε στόν προορισμό μας. Κατεβαίνουμε ἀπ’ τό ὄχημά μας γιά νά δοῦμε, ἄν μπορεῖ νά γίνει κάτι. Ἔχει ἤδη συγκεντρωθεῖ ἀρκετός κόσμος, συνηθισμένο φαινόμενο στήν Ἀφρική, καί ὅλοι συζητοῦν τό θέμα. Μετά ἀπό λίγο μᾶς προτείνουν μιά λύση: 87

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

«Θά περάσετε ἀπό τήν ἀριστερή ἄκρη τοῦ δρόμου», μᾶς ἐξηγοῦν μέ ἄνεση, «ἔτσι πού νά πατοῦν οἱ δύο τροχοί στό σταθερό μέρος καί οἱ ἄλλοι δύο στό χῶμα πού θά ρίξουμε στήν ἄλλη πλευρά». Ἄκουσα τά ὅσα λέγανε προσεκτικά καί διετύπωσα κάποια ἐπιφύλαξη γιά τήν ὀρθότητα τοῦ ἐγχειρήματος, καθώς τό χῶμα δέν θά μποροῦσε νά κρατήσει τό βάρος τοῦ αὐτοκινήτου καί θά ὑποχωροῦσε ἀνατρέποντάς το. Μοῦ ἀπάντησαν λίγο ἀπότομα: «Πίστη χρειάζεται νά ἔχεις καί ὅλα θά πᾶνε καλά». Σιωπῶ καί ἀποδέχομαι τή λύση πού προτείνουν, διότι δέν εἴχαμε καί ἄλλη ἐπιλογή. Κάνουμε τόν σταυρό μας καί σιγά-σιγά περνᾶμε μετά φόβου καί τρόμου, χωρίς κάποιο πρόβλημα, καί τήν ὥρα τοῦ ἐγχειρήματος ἀκοῦμε ξανά τόν φίλο πού μᾶς βοήθησε νά μᾶς ὑπογραμμίζει: «Πίστη ἅμα ἔχετε ὅλα γίνονται»! Φτάνουμε μέ μικρή καθυστέρηση στόν προορισμό μας. Μᾶς ὑποδέχεται ὁ μεγαλύτερος στήν ἡλικία ἀσθενής, μέ ἐμφανῆ τά ἀποτελέσματα τῆς ἀσθενείας, ἰδιαίτερα στά χέρια του ἀπ' ὅπου λείπουν τά δάχτυλα. Ἡ ἐπαφή μᾶς σοκάρει καί δένει ἕναν κόμπο στήν καρδιά καί στόν λαιμό μας. Ἕνας κάθεται ἔξω ἀπό τό δωμάτιό του σέ ἀναπηρικό καροτσάκι, σιω88

πηλός, δίπλα σέ τρεῖς τάφους, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας φαινόταν σκαμμένος πολύ πρόσφατα. Ἔχουμε ἀρκετή ὥρα στή διάθεσή μας καί ἔτσι μᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία νά μιλήσουμε γιά πολλά καί διάφορα θέματα, νά ἀκούσουμε προσεκτικά τίς ἀνάγκες τους καί νά δεχθοῦμε τίς εὐχαριστίες τους πρός τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιά τήν ἀγάπη καί τήν φροντίδα της ὅλα αὐτά τά χρόνια. Μᾶς ζητοῦν εὐγενικά νά τούς ἐνισχύσουμε οἰκονομικά, ὅσο μποροῦμε, γιά νά καλλιεργήσουν δέντρα, τῶν ὁποίων τούς καρπούς θά πωλοῦν, ὥστε νά ἐξασφαλίζουν κάποιο μικρό εἰσόδημα καί νά μήν ἀναγκάζονται νά ζητιανεύουν, ὅπως κάνουν τώρα. Ὑποσχόμαστε πώς θά κάνουμε ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Ὁ π. Εὐάγγελος τούς μιλᾶ γιά τήν Ἀνάσταση, τή χαρά καί τήν ἐλπίδα μας στόν Ἰησοῦ Χριστό. Τούς δίνει κάποιες ἰατρικές συμβουλές ἀπό τήν ἐμπειρία του στό Νοσοκομεῖο τῶν Χανσενικῶν στήν Ἑλλάδα καί τούς κάνει συγκεκριμένες ἐρωτήσεις γιά τήν κατάσταση τῆς ὑγείας τους. Ψάλλουμε τό «Χριστός Ἀνέστη» καί ὅλοι μαζί συμμετέχουν, χτυπώντας ρυθμικά παλαμάκια μέ ὅ,τι ἔχει ἀπομείνει ἀπό τά χέρια τους, ἐνῶ τά πρόσωπά τους λάμπουν! Ἀδυνατῶ νά

Ὀρθόδοξες γωνιές τοῦ Καμερούν

Μέ τά παιδιά τοῦ Ὀρφανοτροφείου στό Ἐφουλάν

περιγράψω τό χαμόγελο καί τή φωτεινότητα τῶν προσώπων τους. Τούς χαιρετοῦμε φανερά συγκινημένοι ὅλοι μας καί ἐπιστρέφουμε στή βάση μας. Ἀπόψε, ἀργά τό βράδυ, ὁ π. Εὐάγγελος ἐπιστρέφει στήν Ἑλλάδα. Παρ' ὅλη τήν ταλαιπωρία κάθομαι μέχρι ἀργά καί σημειώνω στό ἡμερολόγιό μου τά ὅσα ζήσαμε, τά ὅσα μπορέσαμε καί ἀποκωδικοποιήσαμε ἀπό τήν πασχαλινή ἐμπειρία μας μέ τούς Ὀρθοδόξους ἀδελφούς μας στό Καμερούν. Γιά

μένα ἦταν μιά μοναδική ἐμπειρία πού δέν θά μποροῦσα ποτέ νά φανταστῶ ὅτι θά ζοῦσα σέ αὐτές τίς Ὀρθόδοξες γωνιές τῆς Ἀφρικῆς, ὅπου ἐλάχιστοι γνωρίζουν ἤ ὑποψιάζονται τήν ὕπαρξή τους. Τήν καταγράφω γιά νά τήν μοιραστῶ μαζί σας καί νά ζητήσω τίς προσευχές σας γιά ὅλους ἐμᾶς. Χριστός Ἀνέστη, ἀδελφοί μου, καί στήν Ἀφρική! Ἱερόμοναχος Πρόδρομος Ἁγιαναργυρίτης

Οἱ θερινές διακοπές ἔφθασαν... Σκέφθηκες ὅτι γιά τούς Ἱεραποστόλους δέν ὑπάρχουν διακοπές; Σκέφθηκες πόσο ἀνάγκη ἔχουν τήν δική μας ἀγάπη;

89

ΟΜΑΔΙΚΗ ΒΑΠΤΙΣΗ ΣΤΗ

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

Μ

έ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τίς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β΄, τελέσαμε σήμερα Κυριακή 10 Ἀπριλίου στό χωριό Φόμενα, στήν Κεντρική Γκάνα ὁμαδική βάπτιση 46 νέων μελῶν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας στήν περιοχή. Στά πλαίσια τῶν τακτικῶν ἐπισκέψεων στίς ἀπομακρυσμένες Ἐνορίες, γιά τήν ἐνίσχυσή τους, γιά τόν εὐαγγελισμό τους μέ τόν Λόγο τοῦ Θεοῦ καί γιά νά μήν αἰσθάνονται ἐγκαταλελειμμένοι, νωρίς τό 90

πρωί ξεκινήσαμε πρῶτα ἀπό τό χωριό Ἄμπο Ντούμ μέ τήν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας καί τό καθιερωμένο κήρυγμα. Μέ ἀφορμή τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Δ΄ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν καί τά λόγια τοῧ Κυρίου «εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατά τῷ πιστεύοντι» (Μάρκ. 9,23), λίγο πρίν τήν ἀπόλυση, τούς μίλησα γιά τή δύναμη τῆς Πίστεως. Μία δύναμη ἀθόρυβη, εἰρηνική, ἀποτελεσματική καί κυρίως δημιουργική, προϊόν μίας πίστης ἀληθινῆς, ζωντανῆς καί ὄχι

ΦΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΓΚΑΝΑΣ

μιᾶς ἁπλῆς θεωρητικῆς γνώσης. Πρόκειται γιά κάτι πού μεταμορφώνει τήν Ἐνορία ἀπό Ναό σέ ζωντανό κύτταρο, πολύμορφο, πολλαπλασιαζόμενο μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, μέ συνέπεια οἱ ἐνορίτες νά μήν εἶναι αὐτόνομες μονάδες ἀλλά μέλη ἑνός σώματος, μίας οἰκογενείας. Γι' αὐτό ἐξάλλου ἐμᾶς τούς Ἱερεῖς μᾶς ἀποκαλεῖτε “πάτερ” (καί τά ὀνόματα δηλώνουν αὐτή τή σχέση). Γιατί εἴμαστε οἰκογένεια, οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ, καί ἡ πρόκληση εἶναι νά ξεκινοῦμε ἀπό τό ὄνομα γιά νά πᾶμε στήν

οὐσία καί νά μή χάσουμε τόν δρόμο στά ἐνδιάμεσα. Κατόπιν, ἐπισκεφθήκαμε τό χωριό Φόμενα, πού ἀπέχει περίπου μισή ὥρα. Προλάβαμε τή Θεία Λειτουργία λίγο πρίν τό τέλος. Ἐκεῖ εἴδαμε τούς κατηχουμένους, στούς ὁποίους μιλήσαμε γιά τό Μυστήριο τῆς Βάπτισης. Τόν συμβολισμό τοῦ θανάτου καί τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ διά τῆς καταδύσεως στό νερό καί τῆς ἐξόδου ἀπό αὐτό, ἀλλά καί γιά τήν οὐσία τοῦ ἴδιου τοῦ Μυστηρίου. Ἡ Βάπτιση ἀπό μόνη της δέν σώζει, ἄν δέν ζοῦμε σύμφωνα μέ τόν νόμο τοῦ 91

Ὁμαδική βάπτιση στή Φόμενα τῆς Γκάνας

Θεοῦ καί ἄν δέν ἀγωνιζόμαστε πνευματικά. Ὅμως, ἄν ἐφαρμόσουμε τόν Θεῖο νόμο καί ἀγωνιστοῦμε πνευματικά, βάζουμε μονάδες μπροστά στό δικό μας μηδέν καί γίνεται ἡ διαφορά, τό ἕνα δέκα καί τό δύο εἴκοσι.Τότε μόνο μποροῦμε νά θεωρούμαστε "ζωντανοί" Χριστιανοί καί μάλιστα Ὀρθόδοξοι. Μετά ἀπό τίς λίγες αὐτές συμβουλές, πορευτήκαμε ἐν πομπῇ στήν παλιά καί πρώτη Ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ, ὅπου βρίσκεται τό βαπτιστήριο. Ἐκεῖ πού βαπτίστηκαν οἱ πατεράδες τους, οἱ πρῶτοι Ὀρθόδοξοι τῆς Γκάνας, ἐκεῖ τελέσαμε τήν ὁμαδική βάπτιση σαράντα ἕξι νέων μελῶν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Στό τέλος, κατάκοποι σωματικά ἀλλά μέ τήν ἀνάσταση στήν καρδία μας, μεταβήκαμε στόν μεγάλο, νέο Ναό γιά νά μεταδώσουμε τή Θεία Κοινωνία στούς νεοφώτιστους. Ἐκεῖ προσῆλθαν μέ χαρά καί 92

λάμψη στά πρόσωπά τους, φορώντας τόν Σταυρό τους γιά πρώτη φορά ὡς μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Δόξα τῷ Θεῷ, πού μᾶς ἀξίωσε νά γευτοῦμε τέτοιες χαρές πνευματικές ἐδῶ στήν Ὑποσαχάρια Ἀφρική, χαρές τῆς πρώτης Ἐκκλησίας ἀλλά ἐν ἔτει 2016 μετά Χριστόν. Ἀγαπητά μέλη τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Συνδέσμου «Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός», μέ τή δική σας προσευχή καί συμπαράσταση, διακονοῧμε στόν ἀγώνα μας ἐδῶ στόν ἱεραποστολικό ἀγρό τῆς Ἀφρικῆς, ὁπού ὁ χρόνος καί οἱ ἀποστάσεις ἐκμηδενίζονται. Γίνεστε καί ἐσεῖς εὐαγγελιστές καί Ἱεραπόστολοι σέ αὐτή τήν μεγάλη ἀποστολή, ἐφαρμόζοντας στήν πράξη τό εὐαγγελικό: «Πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτούς εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Ματθ. 20, 19-20). Ὁ καλός μας Θεός νά σᾶς εὐλογεῖ καί νά σᾶς χαριτώνει γιά ὅ,τι κάνετε γιά χάρη μας καί κυρίως γιατί μᾶς κάνετε νά μήν αἰσθανόμαστε μόνοι καί ἐγκαταλελειμμένοι. Ὁ ἐν Χριστῷ ἀδελφός σας, † Ὁ Ἄκκρας Νάρκισσος

Τό διαφορετικό

Mεγαλοβδόμαδο τῆς Τυνησίας

“Ἀνέστη Χριστός καί σύ καταβέβλησαι. Ἀνέστη Χριστός καί πεπτώκασι δαίμονες. Ἀνέστη Χριστός καί χαίρουσιν ἄγγελοι. Ἀνέστη Χριστός καί ζωή πολιτεύεται…” (Ἀπόσπασμα Κατηχητικοῦ λόγου Ἱεροῦ Χρυσοστόμου)

Ὁ

καιρός περνάει καί τό τέρας τῆς ἰσλαμικῆς φονταμενταλιστικῆς τρομοκρατίας μεγαλώνει καί ἐξαπλώνεται ὁλοένα καί περισσότερο ξεφεύγοντας πλέον ἀπό τά ἐδαφικά ὅρια τῶν Ἀραβικῶν καί τῶν Ἀφρικανικῶν χωρῶν. Μέ ἀπρόβλεπτες συνέπειες σέ ὅλο τόν κόσμο καί σέ χῶρες τῆς δημοκρατικῆς Δύσεως, νά πλήττονται πλέον ἀπό αἱματηρές ἐπιθέσεις. Ὑπό τή σκιά τῶν τελευταίων γεγονότων σέ Παρίσι καί Βρυ-

ξέλλες καί μέ καθημερινές ἐπιθέσεις τζιχαντιστῶν στήν ἐπαρχιακή ζώνη τῆς Τυνησίας, ἀντιμετώπισα γιά πρώτη φορά, μετά ἀπό δέκα ὀκτώ ἔτη διακονίας στόν Ἀραβοαφρικανικό χῶρο μία δυσκολία ἀπρόσμενη, ποὺ θά ἦταν ἐπικίνδυνο νά ἑρμηνεύσουμε ἀρνητικῶς. Λίγες ἡμέρες πρό τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος τοῦ Θείου Πάθους Ἱερεῖς καί ἱεροψάλτης, πού θα μᾶς συνέδραμαν ἐθελοντικῶς ἐξ Ἑλλάδος, ὥστε νά καλυφθοῦν τά λιγοστά Θυσιαστήρια τῆς Μητροπόλεως, 93

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός Β’ Τρίμηνο 2016

τελευταία στιγμή ἀκύρωσαν τίς μετακινήσεις τους ἐπικαλούμενοι βεβαίως ἀληθεῖς οἰκογενειακούς καί προσωπικούς λόγους. Καί, θεωρῶ, μέ τό δίκιο τους. Ἡ ἀπελπισία καί τό ἄγχος φάνηκαν ἀρχικῶς νά κερδίζουν ἔδαφος ἐντός μου. Ἐρωτηματικά πρωτόγνωρα: Πῶς θά ψαλοῦν ὅλες αὐτές οἱ μακρές καί ἰδιόμελες ἀκολουθίες τοῦ Μεγαλοβδόμαδου; Παπᾶς καί διάκος καί καντηλανάφτης καί δεσπότης καί ψάλτης καί τά πάντα ἕνας; Γιά πρώτη φορά ἴσως ἔνιωσα τόση ζέση στήν ψυχή μου καί ἄντλησα μέσα ἀπό τό μηδέν τῶν δυνατοτήτων μου τό ἄπειρο τῆς ἐξ ὕψους δυνάμεως καί ἐνισχύσεως. Ἔπαψα νά σκέφτομαι τό πῶς καί ἐπικεντρώθηκα στό γιατί γίνονται ὅλα αὐτά. Ἀντηχοῦσαν στό νοῦ μου οἱ Θεῖοι λόγοι τοῦ Εὐαγγελίου, ὅπου ὁ Κύριός μας λέγει ὅτι οἱ δοκιμασίες δίνονται γιά ἕνα μοναδικό λόγο στούς ἀνθρώπους. Γιά νά δοκιμάζεται ἡ Πίστη τους καί γιά νά ἀποκαλύπτεται τό μέγεθος τῆς Δόξας καί τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Θεοῦ ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος τοῦ κάθε πιστοῦ. Ἔτσι ἐπικεντρώθηκα στά φοβισμένα μάτια τῶν λιγοστῶν (ἀφοῦ οἱ περισσότεροι ἀπό φόβο προτίμησαν να ταξιδέψουν ἤ νά μή κινδυνεύσουν ἐκκλησιαζόμενοι…) πιστῶν, πού ἀπέμειναν 94

στόν Ἅγιο Γεώργιο. Τόν περίλαμπρο Μητροπολιτικό Ναό τῆς Τύνιδας, πού πρίν ἑνάμισυ αἰώνα ἔχτισαν Xιῶτες ἐπί Ὀθωμανικοῦ ζυγοῦ, σέ καιρούς δύσκολους, καί παρέδωσαν σέ ἕναν ἀκμάζοντα Ἑλληνισμό κοινοτήτων, πού δροῦσαν ἀπό τό 16ο καί 17ο αἰώνα στήν Καρθαγένη. Τούς ἔδωσα δύναμη καί θάρρος μέσα ἀπό τήν προσευχή. Ἦταν τό μόνο πού διέθετα. Ἄντλησα ἀπό ἐκείνους κουράγιο καί ἀποφασιστικότητα, νά μή ὑποσταλεῖ ἡ Ἑλληνορθόδοξη σημαία τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς καί νά μή σβήσουν τά καντήλια, ἔστω καί μέ τρεῖς πιστούς. Ἀπό τήν Κυριακή τῶν Βαΐων καί τήν ἔξοδο τοῦ Νυμφίου ἄρχισα νά μετρῶ μέ δυσκολία στά δάκτυλα τῶν δύο χεριῶν τούς πιστούς. Καί ὅσο οἱ ἡμέρες περνοῦσαν κατά τίς ἀκολουθίες τοῦ Νυμφίου, τό Ἱερό Εὐχέλαιο, τόν Νιπτῆρα καί τά Θεῖα Πάθη τοῦ Κυρίου μας τό δρᾶμα κορυφωνόταν καί ἔβαινε πρός τή λύση του. Χρειάστηκε νά βοηθήσω τίς λιγοστές κυρίες νά βάψουν τά παραδοσιακά αὐγά καί ἔνιωσα ὑπερηφάνεια. Χρειάστηκε νά στολίσω ἀπό τό μεσημέρι (γιά λόγους ἀσφαλείας) σχεδόν μόνος μου τόν Ἐπιτάφιο, ἀλλά ἔνιωσα βαθιά εὐγνωμοσύνη στόν Θεό. Καί ὅταν ψάλλαμε ὅλοι μαζί τά Ἐγκώμια οἱ ἑπτά πιστοί στά

Τό διαφορετικό Mεγαλοβδόμαδο τῆς Τυνησίας

μάτια μου ἔγιναν δέκα ἑπτά καί εἴκοσι ἑπτά καί ἑκατόν ἑπτά καί ὅλες οἱ γωνιές τοῦ Ναοῦ γέμιζαν ἀπό Ἁγίους καί Μάρτυρες, Ἱεράρχες καί Ὁσίους, Ἀγγέλους καί Χερουβίμ. Κι᾽ ὅλο αὐτό ἔδινε μιά ὑπέροχη αἴσθηση, μιά μεγάλη Ἐλπίδα ὅτι «ζῇ Κύριος». Ξαφνικά νιώθαμε ὅλοι μας ἐκεῖ, σέ μιά γωνιά τῆς Τύνιδας, σά νά μήν ὑπάρχουν Τζιχαντιστές καί σάν ἕνα χέρι δυνατό νά ρίχνει ἀπό ψηλά τά πέπλα του καί νά μᾶς σκεπάζει καί νά μᾶς προστατεύει. Ἐνισχυόμενος ἀπό ὅλα αὐτά ἀποφάσισα νά μήν ἀφήσω τίποτε νά μή γίνει ὅπως πρέπει, φόρεσα τά πιό γιορτινά μου δεσποτικά ἄμφια, στόλισα στά κόκκινα τόν Ἅη Γιώργη καί φώναξα ψάλλοντας μέ λυγμούς ἱκανοποιήσεως τό «Χριστός Ἀνέστη». Δέν εἶχα τή δυνατότητα νά μεταφέρω Ἅγιο Φῶς μέ λαμπρότητα καί ἀγήματα στούς πιστούς μου κατευθεῖαν ἀπό τήν τελετή τοῦ Ἁγίου Φωτός καί τήν Ἁγία Πόλη. Ὅμως τήν ὥρα τῆς ἐκεῖ ἀκολουθίας, παρακολούθησα διαδικτυακά τά πάντα καί μαζί μέ τά δάκρυα τῆς συγκινήσεως ἔνιωθα καί τή μυστική δύναμη, πού ἔκανε καί τήν ἀκοίμητο τοῦ Ἅη Γιώργη νά φεγγοβολεῖ ἀπό τή δύναμη καί τό Φῶς τοῦ κενοῦ Τάφου. Εἶπα τό «Δεῦτε λάβετε Φῶς» καί ὅλες οἱ ψυχές γέμισαν ἀπό χαρά καί ἀπό τό Φῶς τῆς

Ἀναστάσεως. Ἀπόρησα, ποῦ ἦταν ὅλη αὐτή τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα τά ποικίλα προβλήματα τῆς ὑγείας ἤ ἡ ὑπερκόπωση τῶν ἡμερῶν; Πῶς ξεκινοῦσα κουρασμένος τήν κάθε ἀκολουθία καί κατέληγα, μετά ἀπό ὧρες ἀτελείωτες ἀναγνώσεων καί ψαλτικῆς, νά εἶμαι ξεκούραστος καί χαρούμενος; Πόσο θαῦμα θά μᾶς ἀποκαλύψει ὁ Θεός ἀκόμη; Καί πόσο θά ἔχουμε τή δύναμη νά βελτιωνόμαστε μέσα ἀπό αὐτό; Μετά τοῦ Θωμᾶ πῆρα τό δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς πρός τήν Ἱερά Ριζάρειο Σχολή. Ἀλλά αὐτή τή φορά πιό πλούσιος πνευματικά. Γνωρίζω ὅτι τό φαινόμενο τοῦ Τζιχαντισμοῦ ταλαιπωρεῖ καί θά ταλαιπωρήσει τόν ἄνθρωπο καί τήν Ἱστορία πολύ. Ὡστόσο καί ἡ ὀπτική γωνία τῆς βαθιᾶς πίστεως καί τοῦ ψυχικοῦ σθένους, πού πηγάζει ἀπό αὐτήν, μποροῦν νά γίνουν ὁδοδεῖκτες γιά τήν μελλοντική πορεία μας. Ἴσως πονέσουμε, ἴσως διωχτοῦμε, ἴσως… ἴσως… Ὅμως τίποτε δέν θά μπορέσει νά μᾶς λυγίσει. Εἶναι ὁ μόνος δοκιμασμένος δρόμος ἐδῶ καί δύο χιλάδες χρόνια. Εἶναι ὁ ποθητός δρόμος τοῦ μαρτυρίου καί τῆς μαρτυρίας Χριστοῦ. Ἄς εἶναι δοξασμένο τό Πανάγιο Ὄνομά Του. † Ὁ Καρθαγένης Ἀλέξιος 95

96