In dit jaarverslag vindt u een overzicht van de verschillende organen van de Orde van Architecten, hun taken en hun werking. Daarnaast bevat dit jaarverslag ook de financiële gegevens en heel wat interessante statistieken over het ledenbestand en de bouwconjunctuur.
De wet tot instelling van een Orde van architecten van 26 juni 1963 spreekt van ‘raad van de Orde’ en ‘raden van de Orde’. Om het onderscheid te maken met de Nationale Raad en de Vlaamse Raad, gebruiken we in dit jaarverslag in de plaats hiervan de termen ‘provinciale raad’ en ‘provinciale raden’.
Gebruikte afkortingen
Orde: Orde van Architecten
VROA of Vlaamse Raad: Vlaamse Raad van de Orde van Architecten / Orde van Architecten – Vlaamse Raad
Cfg-OA: Conseil francophone et germanophone de l’Ordre des Architectes
De Orde van Architecten: taken en structuur
De opdracht van de Orde werd in de wet van 26 juni 1963 tot instelling van een Orde van architecten als volgt vastgelegd (Art.2):
“De Orde van architecten heeft tot taak de voorschriften van de plichtenleer voor het beroep van architect te bepalen en ze te doen naleven. Zij houdt toezicht op de eer, de discretie en de waardigheid van de leden van de Orde in de uitoefening of naar aanleiding van de uitoefening van hun beroep. Zij doet aangifte bij de rechterlijke overheid van elke inbreuk op de wetten en reglementen tot bescherming van de titel en van het beroep van architect.”
De Orde van Architecten werd opgericht bij wet in 1963 en telt vandaag bijna 16.000 leden. Ze stelt de deontologische regels op voor het beroep van architect en ziet toe op de naleving ervan. Alle architecten die in België actief zijn, moeten verplicht ingeschreven zijn bij de Orde van Architecten. De Orde biedt objectieve informatie aan het grote publiek over het werken met een architect en adviseert de overheden over wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen die het beroep raken.
Taken van de Orde
De Orde is nauw betrokken bij de bezinning over de toekomst van het beroep. In dit kader stelt de Orde zich tot doel het belang van kwaliteitsvolle architectuur voor onze leefomgeving te benadrukken en erover te waken dat de onafhankelijkheid van de architect wordt gerespecteerd.
Beroepsregels voor architecten
De deontologie zit onder andere vervat in het Reglement van beroepsplichten, een set van morele gedragsregels die de architect moet naleven bij de uitoefening van zijn beroep.
De beroepsregels die de architect in acht moet nemen, hebben voornamelijk tot doel zijn professionele onafhankelijkheid te vrijwaren. Een architect mag niet onderworpen zijn aan de andere partijen in het bouwproces, zoals de aannemer, de bouwpromotor of de materiaalproducent en evenmin aan zijn opdrachtgever. Deze onafhankelijkheid is immers zowel voor de kandidaat-bouwer als voor de maatschappij een belangrijke garantie voor de kwaliteit en de duurzaamheid van het bouwen.
Waarvoor kunnen opdrachtgevers terecht bij de Orde van Architecten?
n Deontologische geschillen
Wie van mening is dat een architect de regels van de deontologie (plichtenleer) van zijn beroep met de voeten treedt, kan klacht indienen bij de Orde van Architecten. Bij onderzoek beoordeelt de Orde of de aangeklaagde handelingen passen binnen deze deontologische regels.
Indien de feiten als ernstig worden beschouwd, dan zal de klacht onderzocht worden via een wettelijk vastgelegde procedure. Dit gebeurt in de provinciale raad waar de betrokken architect is ingeschreven op de tabel (zie verderop onder Provinciale raden: De tuchtprocedure kort samengevat.)
Opgelet: de wet bepaalt dat procedures met betrekking tot de deontologie niet openbaar mogen zijn. Dit betekent dat de Orde de ‘klager’ niet op de hoogte mag brengen van het verdere gevolg dat wordt gegeven aan zijn of haar klacht.
Hieronder een aantal voorbeelden van deontologische geschillen waarvoor opdrachtgevers terecht kunnen bij de Orde van Architecten:
- De architect antwoordt niet meer op e-mails of telefoons.
- Er is geen contract of het contract is onvolledig.
- Het budget wordt overschreden.
- De architect doet geen werfbezoeken of levert geen werfverslagen.
- Het ereloon is onrealistisch laag.
- Er is geen vooruitgang in het dossier, de indiening van de vergunning laat onnodig op zich wachten.
- De architect kan of wil geen bewijs van verzekering voorleggen.
- De procedure rond opvolging van een project wordt niet gerespecteerd.
n Betwisting honoraria
In geval van betwisting over het bedrag van de honoraria, kan de Orde op gezamenlijk verzoek van de architect en van zijn opdrachtgever, het bedrag ervan vaststellen.
n Naleving verzekeringsplicht
De Orde van Architecten kan geraadpleegd worden met het oog op de naleving van de verzekeringsplicht.
Let wel: de Orde is niet in staat om voor elk project te controleren of voldaan is aan de verzekeringsplicht met betrekking tot de tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid en de beroepsaansprakelijkheid. De Orde kan bijgevolg niet garanderen dat een ingeschreven architect altijd verzekerd is.
De architect is deontologisch verplicht om voor elke architectenopdracht een schriftelijke overeenkomst op te stellen. Het vermelden van de gegevens inzake de verzekering, zijnde de verzekeringsonderneming en het polisnummer, is een element dat verplicht in deze overeenkomst moet worden opgenomen. Zo kunnen opdrachtgevers nagaan of hun architect correct verzekerd is.
n Bewijs van inschrijving
Bij de Orde kunt u een document bekomen dat bevestigt of een architect al dan niet is ingeschreven op de tabel of op de lijst van stagiairs.
Waarvoor kunnen opdrachtgevers niet terecht bij de Orde van Architecten?
n Voor technische klachten, contractuele geschillen en schadevergoedingen moeten opdrachtgevers zich wenden tot een andere instantie.
De geschillen tussen een opdrachtgever en zijn architect waarbij private belangen, zoals bijvoorbeeld de naleving van een contract, geschillen van louter technische aard of de vergoeding van schade op het spel staan, zijn geschillen over burgerlijke rechten die behoren tot de exclusieve bevoegdheid van de gewone hoven en rechtbanken.
Structuur van de Orde
NL
Raad van Beroep (Gent)
ORDE VAN ARCHITECTEN
Publiekrechtelijk rechtspersoon
NATIONALE RAAD
het enige orgaan dat de Orde van Architecten wettelijk kan vertegenwoordigen. Het bestaat uit twee afdelingen: FR
De Nationale Raad bestaat uit twintig leden: tien leden afgevaardigd door de provinciale raden voor een termijn van zes jaar en tien leden benoemd door de Koning, ook voor een termijn van zes jaar. De Nationale Raad wordt bijgestaan door een rechtskundig bijzitter.
Om de drie jaar kiest de Nationale Raad onder zijn leden een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter, een secretaris en een adjunct-secretaris.
De Nationale Raad heeft de volgende opdrachten:
n vaststellen van de voorschriften van de plichtenleer voor het beroep van architect;
n aangifte doen bij de rechterlijke overheid van elke inbreuk op de wetten en reglementen tot bescherming van de titel en van het beroep van architect;
n opmaken van een stagereglement;
n waken over de toepassing van de voorschriften van de plichtenleer en van het stagereglement dat bij koninklijk besluit verplicht wordt gesteld;
n aan de openbare overheden voorstellen doen aangaande wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen in verband met het beroep en advies uitbrengen over alle kwesties inzake de uitoefening ervan;
n vaststellen van de huishoudelijke reglementen van de provinciale raden en hun Bureaus;
n toezicht houden op de bedrijvigheid van de provinciale raden en verzamelen van hun uitspraken;
n onderdanen en rechtspersonen van de lidstaten inschrijven in het register van de dienstverrichting;
n alle maatregelen treffen die nodig zijn voor de verwezenlijking van de taken van de Orde;
n het publiceren op haar internetsite van de lijst van de architecten ingeschreven op één van de tabellen van de Orde en de lijst van stagiairs, die in regel zijn met hun bijdrage en die gerechtigd zijn het beroep van architect uit te oefenen;
n nauw samenwerken en informatie uitwisselen met de bevoegde autoriteiten van, naar gelang het geval, de lidstaat van oorsprong of de ontvangende lidstaat volgens de bepalingen van titel V van de wet van 12 februari 2008 tot instelling van een nieuw algemeen kader voor de erkenning van EG-beroepskwalificaties
Vlaamse Raad en Conseil francophone et germanophone
De Vlaamse Raad van de Orde van Architecten en de Conseil francophone et germanophone de l’Ordre des Architectes (Fransen Duitstalige Raad) zijn afdelingen van de Nationale Raad.
De Vlaamse Raad bestaat uit:
n vijf Nederlandstalige leden van de Nationale Raad benoemd door de koning;
n vijf afgevaardigden van de provinciale raden van de provincies Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad.
De voorzitters van de hiervoor genoemde provinciale raden wonen de vergaderingen van de Vlaamse Raad bij.
De Cfg-OA bestaat uit:
n vijf Franstalige leden van de Nationale Raad benoemd door de koning;
n vijf afgevaardigden van de provinciale raden van de provincies Henegouwen, Luik, Luxemburg, Namen en Waals-Brabant en Brussel-Hoofdstad.
Ook hier wonen de voorzitters van de hiervoor genoemde provinciale raden de vergaderingen van de Cfg-OA bij.
Om de drie jaar kiezen beide afdelingen onder hun leden een voorzitter, ondervoorzitter, secretaris en penningmeester.
Provinciale raden
Elke provinciale raad is samengesteld uit zeven gewone en zeven plaatsvervangende leden die verkozen worden voor een termijn van zes jaar. Om de drie jaar wordt elke raad voor de helft vernieuwd. De leden mogen achtereenvolgens niet meer dan twee mandaten vervullen.
Elke provinciale raad wordt bijgestaan door een rechtskundig bijzitter. De rechtskundige bijzitters worden door de Koning benoemd voor een termijn van zes jaar en hebben een raadgevende stem.
Om de drie jaar kiest elke provinciale raad onder zijn leden een voorzitter, een ondervoorzitter en een secretaris. Samen met de rechtskundig bijzitter vormen ze het Bureau.
In de raadsvergadering zetelen maximaal twee leden. De provinciale raad kan slechts geldig beraadslagen indien de voorzitter of de ondervoorzitter, tweederde van de leden (= quorum) en een rechtskundig bijzitter aanwezig zijn.
Enkel indien een gewoon lid niet aanwezig kan zijn, wordt een plaatsvervanger aangeduid om deel te nemen aan de vergadering. De aanduiding gebeurt volgens het aantal bij de verkiezingen behaalde stemmen.
De taken van de provinciale raden hangen nauw samen met de dossiers van de architecten die ingeschreven zijn op de tabel van de provinciale raad. De administratieve medewerkers van de provinciale raden zijn het eerste aanspreekpunt voor architecten en opdrachtgevers.
De provinciale raden hebben volgende bevoegdheden:
n zij houden de lijsten van stagiairs en tabellen van de Orde bij;
n zij ontvangen en verstrekken de nodige documenten voor buitenlandse architecten en voor architecten die in het buitenland willen werken;
n zij leggen op gezamenlijk verzoek van de partijen het bedrag van de erelonen vast;
n in sommige gevallen geven zij advies omtrent de bepaling en het bedrag van de erelonen;
n zij verzekeren de naleving van de plichtenleer van het beroep;
n zij waken over de eer, discretie en waardigheid van de leden van de Orde in de uitoefening van hun beroep;
n zij doen bij de rechterlijke macht aangifte van alle inbreuken op de wetten en reglementen ter bescherming van de titel en het beroep van architect;
n indien nodig leggen zij sancties op aan leden die hun plichten niet naleven.
Tuchtprocedure
Onderzoeksfase
n Het Bureau van de provinciale raad vraagt aan de architect alle noodzakelijke stukken op.
n Het Bureau vraagt een schriftelijke toelichting aan de architect.
n Als het Bureau dat wenst, dan wordt de architect uitgenodigd voor een verhoor.
n Het Bureau kan beslissen om het dossier te klasseren of om de zaak door te verwijzen naar de raad zetelend in tuchtzaken en het dossier over te dragen.
Het Bureau van een provinciale raad is samengesteld uit de voorzitter, ondervoorzitter en secretaris aangevuld met een rechtskundig bijzitter.
Berechtingsfase
n De architect wordt uitgenodigd om te verschijnen.
n Debatten.
n Beraadslaging en beslissing.
n Betekening van de beslissing aan de architect en de Nationale Raad van de Orde van Architecten.
Mogelijke tuchtbeslissingen zijn: vrijspraak, schorsing en schrapping.
U kunt de tuchtprocedure raadplegen in de Wet tot instelling van een Orde van Architecten van 26 juni 1963 van artikel 19 tot en met 26.
Raad
van Beroep
De raad van beroep is een orgaan van de Orde van Architecten en behandelt enkel kwesties met betrekking tot de leden in verhouding tot de Orde en kan dus niet oordelen in geschillen tussen opdrachtgever en architect.
Tegen een sententie van de tuchtraad kan de architect en/of de Nationale Raad hoger beroep aantekenen. Het dossier krijgt dan een tweede lezing voor de raad van beroep.
De raad van beroep doet uitspraak:
n over de beroepen ingediend tegen beslissingen van de provinciale raden met betrekking tot inschrijvingen, weglatingen, deontologische statuten en tuchtzaken;
n over aanvragen tot eerherstel;
n in eerste en laatste aanleg ten opzichte van de leden van een provinciale raad, in de gevallen bedoeld in de artikelen 44 en 45 van de wet van 26 juni 1963 tot instelling van een Orde van architecten.
De raad van beroep met het Nederlands als voertaal bevindt zich in Gent. Deze raad van beroep neemt kennis van de beslissingen van de raden van Orde van de provincies Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad.
Elke raad van beroep wordt voorgezeten door een lid-magistraat, gekozen volgens de regels van voorrang die in de magistratuur worden toegepast, en bijgestaan door een griffier of een plaatsvervangend griffier die door de raad van beroep benoemd worden.
Colleges en werkgroepen
De Vlaamse Raad van de Orde van Architecten wil inzetten op een efficiëntere werking, een overkoepelend en eenvormig beleid en de verdere professionalisering van zijn dienstverlening. Gezien de regelgeving waarmee architecten elke dag te maken hebben steeds complexer en omvangrijker wordt, werd gekozen om een beroep te doen op de diverse expertises van mandatarissen en personeelsleden. Deze expertises zijn gebundeld in vijf colleges van deskundigen.
De Vlaamse Raad is initiatiefnemer van het Vlaams Permanent Overleg (VPO), het overlegplatform met de beroepsverenigingen, en het overleg Onderwijs-Beroepsverenigingen-Orde (OBO). Het zetelt samen met de Federatie van Architectenverenigingen van België (FAB) in het Concertation Permanente / Permanent Overleg (CPO). De Orde van Architecten en de FAB zijn beiden ook lid van de Architects’ Council of Europe (ACE).
Het VPO en OBO werden opgericht om tot een gemeenschappelijke aanpak te kunnen komen rond beroepsgebonden thema’s. Deze samenwerking zorgt voor een sterkere positie van het architectenveld en een gemeenschappelijk aanspreekpunt voor beleidsmakers waardoor de rechten en belangen van de architecten beter kunnen worden behartigd en verdedigd. Binnen het CPO wordt afgestemd over federale thema's (wetten van '39 en '63, schijnzelfstandigheid) en de vertegenwoordiging en standpuntbepaling binnen de ACE (Architects' Council of Europe).
Colleges van deskundigen
Er zijn vijf colleges van deskundigen werkzaam binnen de VROA.
n Het college van deskundigen Deontologie
n Het college van deskundigen Beroepsuitoefening
n Het college van deskundigen Stage
n Het college van deskundigen Erelonen
n Het college van deskundigen Verzekeringen
Elk college bestaat uit 5 raadsleden, elk uit een andere Vlaamse provincie zodat elke provinciale raad vertegenwoordigd is in elk college. De colleges van deskundigen formuleren adviezen aan de provinciale raden en ondersteunen de VROA in zijn taak als adviesorgaan op wetgevend en reglementair vlak.
Elk college wordt ondersteund door een rechtskundig bijzitter en jurist en door personeelsleden van de provinciale raden en/of de VROA. Door de VROA kunnen nog andere werkgroepen met een tijdelijk karakter worden opgericht.
Het college van deskundigen Deontologie
Het college van deskundigen Deontologie buigt zich over beleidsvragen met betrekking tot de deontologie. Het formuleert voorstellen om de bestaande regelgeving te verbeteren en de procedures bij onderzoek en deontologie in de verschillende provincies éénvormig te maken.
Werking in 2025
Onder meer de volgende thema’s kwamen aan bod:
n Het bewaken van de onafhankelijkheid van architecten die als externe experten door publieke overheden worden geraadpleegd voor het geven van advies bij omgevingsvergunningsaanvragen.
n Opvolging van projecten vanuit deontologisch standpunt: controle op de verzekering van architecten, automatisch genereren van inschrijvingsattesten, (mogelijke) automatisering van de opvolgingsprocedure.
n Opvolging van de problematiek van de behandeling van de aanvragen tot vrijstelling van de bijdragen.
n Het formuleren van een standpunt inzake successieplanning, waarbij de wetgever architecten wil toelaten activiteiten te ontplooien in het kader van een vennootschap.
n Aanduiding van de (naam van de) architect op de werf: onderzoek naar het (al dan niet verplicht) aanbrengen van een naambord van de architect op de werf.
n Reactie op het ongenoegen bij een deel van de aangesloten architecten over de uitnodiging tot het betalen van de jaarlijkse bijdrage.
n Opvolging van de werkzaamheden rond de herziening en modernisering van de tuchtprocedure (Wet van 1963).
n Ondersteuning van het bouwmeesterschap.
Het college van deskundigen Beroepsuitoefening
Het college van deskundigen Beroepsuitoefening verleent advies met betrekking tot de bestaande regelgeving omtrent de uitoefening van het beroep van architect.
Het college van deskundigen Stage
Het college van deskundigen Stage is verantwoordelijk voor de opvolging van de stagedossiers, het controleren van de kwaliteit van de stage en het bijsturen van de stage in functie van nieuwe ontwikkelingen en evoluties.
Werking in 2025
n Inhoudelijke ondersteuning van het stage-evenement Start to Architect dat in samenwerking met Netwerk Architecten Vlaanderen werd georganiseerd in Hasselt, Gent en Brussel.
n Voorbereiding Start to Architect 2026.
n Stagehervorming: korte termijn aanpassingen verder verfijnen en in presentatie gieten ter voorstelling op de Vlaamse Raad, met de nadruk op het bediendestatuut.
n Wijzigingen in overeenkomst stagiair en stagemeester, bescherming aansprakelijkheid stagiairs.
n Uitrol bediendenstatuut.
n Verschillende typebrieven geüniformeerd en opgesteld, aanvraagformulier lijst stagemeester gemoderniseerd.
n Verdere optimalisering van het digitale stageplatform in overleg met de informatica.
n Toelichting over de Orde en het verloop van de stage in verschillende onderwijsinstellingen (roadshows) en het updaten van de presentatie.
n Opstellen leidraad stage-evaluatie.
n Behandelen van vragen en problemen komend vanuit de provinciale raden, met het oogpunt te komen tot een eenvormige werking.
n Actualiseren en overlopen van de korte termijnwijzigingen zodanig dat deze punten verwezenlijkt kunnen worden.
Het college van deskundigen Erelonen
Het college van deskundigen Erelonen streeft naar een correcte verloning voor alle architecten en heeft als doel om opdrachtgevers, overheden en openbare instellingen hierover te sensibiliseren. Het college behandelt ook klachten en vragen van architecten over wedstrijden en overheidsopdrachten.
Werking in 2025
n Analyse van de uitkomst van de EquiLibre-studie over het inkomen van de architect.
n De FOD economie werd op de hoogte gebracht van websites waarop consumenten offertes van architecten kunnen vergelijken en waarop abnormaal lage erelonen worden voorgespiegeld.
n Het college ontving talrijke meldingen van onregelmatigheden bij wedstrijden, waarbij het college de overheden en openbare instellingen wees op eventuele tekortkomingen en aanmaande om correcte wedstrijdprocedures te hanteren conform de richtlijnen van de Vlaamse en Brusselse bouwmeester. Het college gaf opdracht aan de VROA om een globaal overleg te organiseren met de inrichters van wedstrijden.
n Het college bekeek een mogelijke samenwerking met het productiehuis van het programma ‘Huis gemaakt’ om te bekijken hoe de taken van de architect beter in beeld gebracht kunnen worden. De kostprijs van de zendtijd bleek echter te hoog te zijn.
Het college van deskundigen Verzekeringen
Het college van deskundigen Verzekeringen verleent advies over de regelgeving rond de verplichte verzekering van architecten en ambieert een scherpere controle op de verzekeringsplicht. Werking in 2025
n Finaliseren en uitrollen van een nieuwe module binnen het ledenportaal voor het opladen en aanpassen van verzekeringsgegevens.
n Inname standpunt over het al dan niet verzekerd zijn in burgerlijke aansprakelijkheid van alle mogelijke hoedanigheden als architect.
n Behandelen van vragen komend vanuit de provinciale raden en hierover standpunt vormen. Onderwerpen zoals: regularisatie aanvragen en tienjarige aansprakelijkheid, inschrijving op tabel met eenmalige werfpolis, wet Peeters-Borsus, afsluiten verzekering burgerlijke aansprakelijkheid voor architect-vastgoedmakelaar, etc.
Vlaams Permanent Overleg (VPO)
Het Vlaams Permanent Overleg is een overlegplatform tussen de Orde van Architecten - Vlaamse Raad en de beroepsverenigingen Architecten-Bouwers (AB), de Beroepsvereniging voor Architecten (BVA), Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV), Architects in Brussels (AriB) en de G30.
In 2025 werd twee keer een VPO georganiseerd, in februari en december.
Thema’s die in 2025 aan bod kwamen op het Vlaams Permanent Overleg
n Wetsvoorstel schijnzelfstandigheid Vanrobaeys
n Toegankelijkheidsdeskundige
n Modernisering en uitbreiding Wet Breyne
n Permanente vorming
n Vlaams Bouwoverlegcomité
n Inrichting werkgroep Overheidsopdrachten en werkgroep Wet 39 (VROA) – enquête rond de wet van 1939
n Hervorming Orde
n Consumentenombudsdienst
n Verlaagd btw- tarief van 6% voor sloop en heropbouw
n Vergoeding van de stage
n Wijziging Boek 7 Burgerlijk Wetboek
n Equilibre-onderzoek
n Oprichting sectorbreed Overlegplatform
Overleg OnderwijsBeroepsverenigingen-Orde
Het OBO is een overlegplatform tussen de Orde van ArchitectenVlaamse Raad, de beroepsverenigingen (Architecten-Bouwers, BVA, NAV, AriB en G30) en de onderwijsinstellingen UAntwerpen, UGent, UHasselt, KU Leuven en VUB.
In 2025 werd slechts één OBO georganiseerd, in februari.
Thema’s die in 2025 aan bod kwamen op het OBO
n De aanpassing van de architectenwet van 1939.
n Het EquiLibre-onderzoek van de KU Leuven rond de prestaties en het ereloon van de architect.
n De hervorming van de stage en het sociaal statuut van de stagiair.
Architects’ Council of Europe
De Orde van Architecten is samen met de Federatie van Architectenverenigingen van België (FAB) lid van de Architects’ Council of Europe (ACE). De ACE is de representatieve organisatie voor het architectenberoep op Europees niveau. Via haar 52 lidorganisaties vertegenwoordigt ACE de belangen van meer dan een half miljoen architecten uit 36 landen in Europa.
Website van de Architects’ Council of Europe: ace-cae.eu
De activiteiten van de ACE waar ook de Vlaamse Raad aan meewerkte, staan vermeld onder Werking dienst Beleid 2025.
Jonge Orde - Denktank Architectuur
De Denktank binnen de Orde van Architecten is actief sinds augustus 2024. Twee verkozen jonge architecten per provincie - beide jonger dan 30 jaar - zetelen in deze raad.
De Denktank ziet haar opdracht tweeledig: ze behandelt acute thema’s op sectorniveau en adviseert de Vlaamse Raad over de werking van de Orde intern. Sinds haar aanstelling hebben enkele leden vanwege professionele redenen hun betrokkenheid in de Denktank stopgezet: zeven leden blijven zich tot op heden actief inzetten. De Denktank probeert haar stempel te drukken op het beleid en vernieuwing in visie via aanwezigheid in klankbordgroepen, panels en allerlei dialogen.
De Denktank komt maandelijks samen voor een autonome vergadering. Daarnaast zijn de afgevaardigden opgedeeld om de verschillende colleges bij te wonen (Stage, Erelonen, Deontologie, Verzekeringen en Beroepsuitoefening). Ook is de Denktank waar mogelijk betrokken in provinciale raden om kennis te maken met de gang van zaken op dat niveau.
De voorzitter van de Denktank woont daarbovenop de vergaderingen van de VROA bij en agendeert hier de opgestelde adviezen. Ook zetelen enkele leden in speciale intersectorale werkgroepen, zoals het OBO (overleg Onderwijs - Beroepsverenigingen - Orde).
De Denktank maakte in 2025 ook deel uit van de stuurgroep voor het EquiLibre-onderzoek dat het HIVA Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven uitvoerde.
De Denktank onderhoudt contact met aanbelangende beroepsverenigingen en probeert zo veel als mogelijk overleg te faciliteren. In het kader van een vernieuwingsoperatie in de werking van de Orde, leverde de Denktank, net zoals andere partijen, een visiedocument aan met aanbevelingen op een hervorming van de Orde (wet ‘63) aan het kabinet van minister Simonet.
De adviezen van de Denktank zetten al heel wat in beweging. Zo heeft de VROA stappen ondernomen om haar besluitvorming en vergadercultuur transparanter te maken, ligt de wetswijziging voor om leeftijdsbeperking van mandatarissen in de Orde af te schaffen en werden de minima op stagelonen aanzienlijk verhoogd om een gelijke behandeling tussen statuten in het werkveld te ambiëren.
Voor volledige inzage in gepubliceerde adviezen verwijst de Denktank naar haar mediakanalen op LinkedIn en Instagram (Jonge Orde - Denktank Architectuur).
In 2026 zal de Denktank haar parcours volmondig verderzetten en zich blijven inzetten voor het hele architectuurveld.
Administratieve werking
Overzicht personeelsbestand Vlaamse Raad en provinciale raden
BUREAU VAN DE VLAAMSE RAAD
Voorzitter
• Algemeen beleid
• Architectenmaterie
• Agenda en supervisie
• Communicatie en evenementen
• Netwerking
• In- en uitgaande post
Hoofd dienst Beleid
Stefan Knaepen
Secretaris
• Beroepsprocedures
Nationale Raad
• Jurisprudentie en interpretatie
• Wetten en reglementen
• Interprovinciale juridische stroomlijning
Ondervoorzitter
• Digitalisering
• Archivering
• Verzekeringslijsten
• Tabel- en lijstbeheer
Penningmeester
• Financiën
• Personeelsaangelegenheden
• Vorming (stage, onderwijs en permanente vorming)
IT medewerker Cleo de Jong HR consultant Noa Wynen
Finance
Stefaan Vandersmissen
Personeel provinciale raden
ORDE VAN ARCHITECTEN – VLAAMSE RAAD
PROVINCIALE RADEN
BUREAU VAN DE VLAAMSE RAAD
MANAGEMENT
Hoofd Beleid Hoofd Juridische Dienst Hoofd Administratie & IT
BRUGGE
• Katia Deneve
• Els Van Dael
BRUGGE
ANTWERPEN
GENT
GENT
• Femke Malfroid
• Kirsten De Keyser
• Robin Vaeyens
• Patricia Lepinoy
BRUSSEL
BRUSSEL
• Kathleen Bauwens
• Inske De Cuyper
• Valquiria Ferreira
* Organigram personeelsleden provinciale raden (op 31/12/2025)
HASSELT
ANTWERPEN
• Chris Joosen
• Kirsten De Vleeschouwer
• Wendy Van Onckelen
• Steven Herman
HASSELT
• Kristien Cuyx
• Caroline Cuyx
Administratieve werking Vlaamse Raad
Managementteam
Het managementteam heeft de algemene dagelijkse leiding over de administratie van de Vlaamse Raad en de provinciale raden. Het bestaat uit de hoofden van de juridische dienst, de dienst Beleid en de dienst Administratie en IT. Het managementteam rapporteert aan het Bureau van de Vlaamse Raad, de Vlaamse Raad en de Nationale Raad.
Pijler juridische dienst
De juridische dienst volgt wetgeving op die een verband kan houden met de sector en is verantwoordelijk voor de opvolging van gerechtelijke procedures, vrijstellingen en inning van bijdragen, vennootschapsdossiers, insolventiedossiers en beslissingen van de provinciale raden rond inschrijving en weglating. Ze doet juridisch opzoekwerk en studiewerk en geeft bijstand en advies aan de provinciale raden (vb. bij nazicht van diploma’s), de Vlaamse Raad, het Bureau van de Vlaamse Raad, de Nationale Raad, de diverse colleges van deskundigen en werkgroepen, en de betrokken actoren bij bepaalde dossiers.
Werking juridische dienst in 2025
n Vrijstellingen en inning van bijdragen
Er werden in totaal 71 vrijstellingsaanvragen en 0 aanvragen tot het bekomen van betalingsfaciliteiten voorgelegd aan de Nationale Raad:
- 46 vrijstellingsaanvragen werden goedgekeurd;
- 25 vrijstellingsaanvragen werden geweigerd;
- 0 aanvragen tot het bekomen van betalingsfaciliteiten werden goedgekeurd.
n Gerechtelijke procedures
In 2025 werd één dossier opgestart als gevolg van een onrechtmatige uitoefening van het beroep.
Drie dossiers werden behandeld voor de raad van beroep.
n Vennootschapsdossiers
De juridische dienst heeft in 2025 367 vennootschapsaktes (oprichting en wijziging) nagekeken en daarover advies verleend aan de provinciale raden.
n Insolventiedossiers
De informatie-uitwisseling in insolventiedossiers (faillissementsdossiers, dossiers van gerechtelijke reorganisatie, …) van architectenondernemingen tussen enerzijds de ondernemingsrechtbanken en gerechtelijke actoren (rechter-commissaris, curatoren, …) en anderzijds de Orde van Architecten verloopt aan Vlaamse zijde via de juridische dienst van de Vlaamse Raad. De juridische dienst treedt in deze dossiers op als single point of contact voor de ondernemingsrechtbanken.
- Geen gerechtelijke reorganisaties.
- Twee faillissementen van architectenondernemingen waar telkens een medecurator werd aangesteld.
- Evolutie van het aantal faillissementen van architectenondernemingen:
• 2018 (vanaf 1 mei): zeven
• 2019: twaalf
• 2020: vier
• 2021: drie
• 2022: drie
• 2023: vier
• 2024: vier
• 2025: twee
- In 2025 stonden twintig architecten op de lijst van vereffeningsdeskundigen-architecten. Achttien daarvan hadden zich ook al voor 2024 kandidaat gesteld.
n Dienstverrichters en niet-EU-onderdanen
Vierentwintig aanvragen van dienstverrichters werden voorgelegd aan de Nationale Raad. Deze werden alle vierentwintig ingeschreven in het Register van Dienstverrichting. Er werden drieëntwintig adviezen met betrekking tot niet Europese onderdanen gegeven aan de Nationale Raad.
n Studiewerk en adviesverlening
- juridische adviesverlening in het kader van de hervorming van Burgerlijk Wetboek Boek 7 aan de Vlaamse Raad;
- up-to-date houden van de 24 pagina’s tellende brochure Architect, deontologie en vennootschap, met daarin uitleg over het oprichten en starten met een vennootschap, het inschrijven van een vennootschap op de tabel en het wijzigen van de statuten, aandeelhouders en bestuurders;
- ondersteunen van het college verzekeringen om samen met de Franstalige tak een modellijst op te stellen voor de jaarlijkse en trimestriële aangifte door de verzekeraars;
- juridische ondersteuning bij de werkgroep binnen de VROA ter modernisering van de wet van 20 februari 1939 betreffende de bescherming van de titel en het beroep van architect; - adviesverlening en opmaken attesten voor buitenlandse architecten.
Pijler Administratie & IT
Financiën
De financiële afdeling van de VROA verzorgt de boekhouding, de financiële rapportering en het beheer van het prestatiesysteem voor mandatarissen. De boekhouding wordt gevoerd volgens de principes van het dubbel boekhouden. Het wordt geauditeerd door een bedrijfsrevisor die voor twee jaar wordt aangesteld door de Nationale Raad. De huidige revisor is Baker Tilly Belgium.
De vijf provinciale raden van de VROA staan elk afzonderlijk in voor de eigen kleine aankopen en uitgaven die nodig worden geacht voor de dagelijkse werking. De andere uitgaven worden centraal beheerd en betaald vanuit de Vlaamse Raad.
De inkomsten van de VROA bestaan enkel uit de verplichte jaarlijkse bijdragen van de ingeschreven architecten. De jaarlijkse begroting wordt goedgekeurd op drie niveaus: de Vlaamse Raad, de Nationale Raad en de voogdijminister.
Human Resources
De verantwoordelijke Human Resources staat in voor het brede personeelsbeleid van zowel de personeelsleden van de VROA als deze van de provinciale raden.
De afdeling is onder meer verantwoordelijk voor:
n loon- en personeelsadministratie;
n rekruteren van nieuwe personeelsleden;
n aanbieden van individuele opleidingen. De nieuwe wet van 3 oktober 2022 houdende diverse arbeidsbepalingen (de arbeidsdeal) bepaalt dat elke werknemer een individueel opleidingsrecht heeft en bijgehouden moet zijn in een individueel plan;
n houden van individuele functioneringsgesprekken;
n houden van een teambuilding onder personeel en mandatarissen en het organiseren van andere personeelsactiviteiten doorheen het jaar;
n opstellen van een personeelsbudget.
Op 31 december 2025 bestond het Nederlandstalige personeelsbestand uit 26 personeelsleden.
IT
De afdeling IT staat in voor de ontwikkeling en het beheer van databanken, digitale platformen en interne applicaties van de Vlaamse Raad. Daarnaast biedt ze algemene IT-ondersteuning aan personeelsleden van de Vlaamse Raad, de provinciale raden en de Nationale Raad. Ze zorgt ervoor dat de administraties van de verschillende raden beschikken over de nodige hardware en software om hun taken vlot uit te voeren. Ze beheert het netwerk en het serverpark van de Vlaamse Raad en de provinciale raden.
Daarnaast heeft de afdeling IT een helpdeskfunctie voor architecten en mandatarissen voor het gebruik van de ter beschikking gestelde platformen (bijv. ledenportaal, extranet) en koppelingen met derden (bijv. omgevingsloket). IT ziet toe op de toepassing van de informatieveiligheid en de Algemene Verordening Gegevensbescherming in samenspraak met het informatieveiligheidscoördinatiecomité en de Data Protection Officer.
WERKING AFDELING IT IN 2025
Projecten:
n uitbreiding ledenportaal: verzekeringen;
n uitbreiding ledenportaal: visumaanvragen;
n integratie data Omgevingsloket;
n digitalisering stage-evaluaties;
n toevoeging dienstverrichters aan unieke lijst functionaliteiten (Omgevingsloket);
n verdere aanpassingen KBO-toelatingen;
n verhuis Nationale Raad naar kantoren Vlaamse Raad.
Pijler Beleid
De dienst Beleid staat in voor de ontwikkeling, implementatie, evaluatie en bijsturing van het beleid rond thema’s die van belang zijn voor de Orde van Architecten – Vlaamse Raad. Zij volgt het beleid op alle relevante bestuursniveaus — publiek, middenveld en privé — actief op en tracht dit te beïnvloeden wanneer het het architectenberoep raakt. De dienst Beleid formuleert antwoorden op maatschappelijke vraagstukken en schrijft en evalueert beleidsteksten en onderzoeksrapporten. Hoewel zij zelf geen beslissingen neemt, vervult de dienst een adviserende en uitvoerende rol binnen de Orde van Architecten – Vlaamse Raad. Ook de afdeling Marketing en Communicatie maakt deel uit van de dienst Beleid.
De afdeling Marketing en Communicatie (Marcom) informeert potentiële opdrachtgevers over het samenwerken met een architect. Daarnaast hecht zij veel belang aan een goede communicatie met de leden-architecten en aan het versterken van hun betrokkenheid. Dat gebeurt via gerichte berichtgeving en diverse projecten. Marcom staat in voor de organisatie van uiteenlopende evenementen, zoals conferenties, (nieuwjaars)recepties en Start to Architect, het event voor laatstejaarsstudenten en startende stagiairs. De afdeling verzorgt ook de vertegenwoordiging van de Orde van Architecten op (bouw)beurzen zoals Batibouw, Bis, Futurebuild en Architect@Work en coördineert samenwerkingen met partners.
Verder houdt Marcom de website architect.be actueel en voert zij een actieve communicatie via sociale media. De afdeling staat ook in voor de redactie, vormgeving en verspreiding van digitale nieuwsbrieven (Archimail), persberichten en publicaties zoals het Jaarverslag en de Gids voor de stagiair.
JANUARI
1. Nieuwjaarsreceptie in het teken van Artificiële Intelligentie in de architectuur Een 230-tal genodigden was aanwezig op vrijdag 24 januari in congrescentrum Lamot in Mechelen voor de nieuwjaarsreceptie van de Vlaamse Raad. Dit jaar stond de nieuwjaarsreceptie in het teken van artificiële intelligentie in de architectuur. De avond opende met een inspirerende keynote van trendanalist Herman Konings, die de invloed van AI en andere nieuwe technologieën op het dagelijks leven en het gedrag van verschillende generaties belichtte. Hij gaf een inzicht in hoe AI ons leven verandert en welke kansen en uitdagingen dit met zich meebrengt.
Na de keynote leidde moderator Hanne Decoutere een boeiende paneldiscussie met drie experts: Vincent Macris, architect en oprichter van Atelier Claar, professor Andrew Vande Moere van de KU Leuven, en Johan Hanssens, secretaris-generaal van het departement Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie. Na de afsluitende speech van voorzitter Jos Leyssens werden alle aanwezigen uitgenodigd voor de nieuwjaarsreceptie en het walking dinner.
FEBRUARI
Roadshows onderwijsinstellingen
In de aanloop naar Start tot Architect (zie verderop) waren er in 2025 opnieuw een aantal toelichtingen in de onderwijsinstellingen. Op 18 februari in KU Leuven (ir. arch.), op 19 februari in KU Leuven Campus Sint-Lucas Gent, op 20 februari in KU Leuven Campus Sint-Lucas Brussel, op 24 februari in UAntwerpen, op 25 februari in UHasselt en op 28 februari in de VUB. Tijdens de lesuren gaven mandatarissen van de VROA de architectuurstudenten toelichting over de werking van de Orde en het verloop van de stage.
2. Futurebuild
Op 5 en 6 februari was er de allereerste editie van Futurebuild Belgium in Brussels Expo. Met meer dan 100 exposanten en 50+ lezingen en workshops was het een evenement voor alle professionals in de bouwsector die zich willen verdiepen in duurzaamheid, circulariteit en energie-efficiëntie.
Op donderdag 6 februari organiseerde de VROA de contentsessie Groen & Blauwklimaatbestendig bouwen. Drie experten gingen in gesprek over blauwe aspecten, zoals de opvang, het gebruik en de infiltratie van regenwater en het vermijden van overstromingen, en groene aspecten, zoals biodiversiteit, CO2-opslag, luchtkwaliteit, verkoeling en natuurinclusiviteit.
3. Batibouw
De 66ste editie van Batibouw liep negen dagen (15-23 februari) en trok iets meer dan 200.000 bezoekers, 15% meer dan in 2024. Dit keer lag de focus op betaalbaar wonen en nieuwe en bouw- en woonvormen. De Orde van Architecten - Vlaamse Raad was opnieuw aanwezig met een beursstand waar bezoekers terecht konden voor informatie en advies over het werken met een architect. Ook organiseerde de Orde er twee infosessies over de rol en meerwaarde van de architect.
Tijdens de gala-avond op donderdag 20 februari werden de allereerste Belgian Architectural Excellence Awards (BAEXA) uitgereikt. De BAEXA onderscheiden architecten(kantoren) omwille van hun baanbrekend werk, hun verdiensten voor het beroep van architect of het promoten van architecturale excellentie. De BAEXA waren een organisatie van beursorganisator FISA in samenwerking met de Orde en werden uitgereikt in vijf categorieën.
MAART
Gemeenschappelijke nota voor betere en snellere vergunningsprocedures
In het kader van de verbetering van de vergunningsprocedure presenteerden de Orde van Architecten, Embuild Vlaanderen, Bouwunie, de Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (BVS), Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV), de Beroepsvereniging van Architecten (BVA) en de Organisatie van advies- en ingenieursbureaus (ORI) op 17 maart een gezamenlijke nota aan de gemengde commissie van experten en de Vlaamse regering. De nota omvat een reeks concrete oplossingen in alle fases van de vergunningsprocedure, van de onderliggende regelgeving over het vooroverleg tot de afhandeling van de beroepen.
JANUARI
FEBRUARI
4. Start to Architect
Op 12, 13 en 20 maart organiseerden de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten en Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV) de derde editie van Start to Architect, het jaarlijkse inspiratie- en informatiemoment voor laatstejaarsstudenten architectuur en eerstejaars stagiair-architecten.
Ruim 220 deelnemers namen deel aan het event, dat was verspreid over vier sessies in Gent, Hasselt en Brussel. Als opener was er een (optionele) rondleiding op elk van de drie locaties: het Wintercircus in Gent, de Oude Gevangenis in Hasselt en de Gare Maritime in Brussel. Daarna kwamen alle stappen van de stage aan bod tijdens vier interactieve workshops, gemodereerd door ervaringsdeskundigen van de Orde en NAV. Onderverdeeld in kleine groepen werden de deelnemers geïnformeerd over thema’s als het zoeken en vinden van een stageplaats, het loon en het statuut, stage in het buitenland, de opvolging en evaluatie van de stage en de toekomstmogelijkheden na de stage. Als afsluiter was er telkens ook nog een netwerkreceptie.
APRIL
5. ACE Sector Study
In april publiceerde de Architect’s Council of Europe de negende editie van de Sector Study, de meest uitgebreide analyse van het architectenberoep in Europa (tweejaarlijks). Net zoals bij de voorgaande studies werkte de Orde ook nu weer mee aan het onderzoek.
MEI
6. Architect@Work
Op 15 en 16 mei 2025 opende Architect@Work opnieuw de deuren in Kortrijk Xpo. Tijdens deze twaalfde editie stond het thema Thoughtful Tomorrow (Doordacht Morgen), centraal. Op woensdag 15 mei organiseerde de VROA een paneldiscussie rond de vraag Net zero bouwen: hoe maken we het werkbaar en betaalbaar?
7. EquiLibre-onderzoek
Op initiatief van en gefinancierd door de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten startte het onderzoeksinstituut HIVA van de KU Leuven met een grootschalig onderzoek naar het verdienmodel van iedereen die werkzaam is in de architectuursector. Het onderzoek had als doel om een representatief beeld te krijgen van het beroep, de inkomsten, statuten, loopbaan en jobbeleving van architecten. De resultaten (zie verderop) moeten dienen om het wetgevend kader voor architecten te verbeteren.
Het onderzoek werd vormgegeven door een stuurgroep met daarin vertegenwoordigers van de VROA, het onderzoeksinstituut HIVA, de Denktank, Netwerk Architecten Vlaanderen, de Beroepsvereniging voor architecten, Brussels Bouwmeester, het Vlaams Architectuurinstituut en Belgian Architects United.
Verklaring van Luxemburg
In het kader van 35 jaar Ordre des Architectes et Ingenieurs (Luxemburg) organiseerde de Architects’ Council of Europe haar algemene vergadering in Luxemburg-Stad (15 en 16 mei). Orgelpunt van het door meer dan driehonderd professionals bijgewoonde congres was de presentatie van de verklaring van Luxemburg, een gezamenlijk statement in het kader van de herziening van de Europese richtlijn over Overheidsaanbestedingen. Op vrijdag 16 mei vond de halfjaarlijkse General Assembly plaats, met ook een delegatie van de Orde van Architecten - Vlaamse Raad.
Vlaams Bouwoverlegcomité
Tijdens het jaarlijkse overleg van het Vlaams Bouwoverlegcomité (VBOC) op vrijdag 23 mei hebben de Vlaamse regering en de vertegenwoordigers van de bouw- en vastgoedsector, waaronder ook de Orde van Architecten een Toekomstpact afgesloten. Daarmee engageerden alle partijen zich om de grote maatschappelijke uitdagingen op het vlak van wonen, infrastructuur, klimaat en energie gezamenlijk aan te pakken.
JUNI
8. Publicatie Jaarverslag 2024
In het jaarverslag blikken we telkens terug op het voorbije jaar. Het jaarverslag bevat onder meer een overzicht van de structuur, de werking en de belangrijkste activiteiten van de Vlaamse Raad en de provinciale raden. Daarnaast vindt u er ook interessant statistisch materiaal omtrent het ledenbestand en de evoluties in de bouwconjunctuur.
OKTOBER
Hoorzitting Boek 7 ‘bijzondere contracten’
Op woensdag 1 oktober vond in de Kamercommissie Justitie een hoorzitting plaats over de geplande hervorming van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, dat gaat over de ‘bijzondere contracten’. Voor de Orde van Architecten zou de geplande hervorming, zoals ze op tafel lag, een negatieve impact hebben. De Orde van Architecten – Vlaamse Raad werd uitgenodigd voor de hoorzitting, legde de pijnpunten bloot en vroeg om het wetsvoorstel grondig bij te sturen.
9. Bis, bouw- en interieursalon
Met meer dan 55.000 bezoekers in Flanders Expo was Bis 2025 (11 tot 19 oktober) een groot succes. De VROA was opnieuw aanwezig met een adviesstand en infosessies over het werken met een architect. De Bis Architectuurwedstrijd draaide dit jaar rond modulair bouwen. De laureaten toonden hoe breed dit principe kan worden toegepast. Als partner van de Bis Architectuurwedstrijd reikte de VROA mee de prijzen uit op de persconferentie tijdens de openingsdag.
Open brief aan Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns
Om het Vlaamse vergunningenbeleid robuuster, rechtszekerder en sneller te maken, stelde de Gemengde Commissie Vergunningen de Vlaamse Regering een pakket voor van 45 maatregelen. Een verdienstelijke oefening, zo vond de VROA, maar wat echt aangepakt moe(s)t worden is de doorgeschoten lokale autonomie. In een open brief (d.d. 16 oktober) riep de Orde van Architecten - Vlaamse Raad Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns op om de regeldrift van lokale besturen aan te pakken en zo een wooncrisis te helpen vermijden.
10. Architectuur in balans? Resultaten en reflectie over het verdienmodel en de jobkwaliteit van architecten
Op 23 oktober werden in het BEL in Brussel de resultaten bekend gemaakt van het EquiLibre-onderzoek naar het verdienmodel en de jobbeleving bij architecten. Het onderzoek werd gevoerd door het HIVA Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven op initiatief van de Orde van Architecten - Vlaamse Raad. Meer dan 1800 architecten namen deel aan het onderzoek.
In zijn welkomstwoord schetste Anton Draye, de nieuwe voorzitter van de Orde van Architecten, waarom en hoe de Orde het initiatief nam voor de studie en belichtte hij de maatschappelijke rol van de architect. Vervolgens presenteerde Sem Vandekerckhove van het HIVA Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving, KU Leuven de precieze resultaten van het onderzoek. Daarna ging moderator Hanne Decoutere hierover in gesprek met drie panelleden: ingenieur-architect Elisabeth De Clercq (Belgian Architects United en Denktank Orde van Architecten - Vlaamse Raad), architect Hubert Bijnens (AROgroup-architectuur, Netwerk Architecten Vlaanderen en Federatie van Architectenverenigingen van België) en ingenieurarchitect Lorenzo Van Tornhaut (Volus, KU Leuven, De Tijd). De avond werd afgesloten met een netwerkreceptie.
De resultaten van het EquiLibre-onderzoek zijn terug te vinden op architect.be/downloads
NOVEMBER
11. Hoorzitting schijnzelfstandigheid
Op 4 november vond in de commissie Sociale Zaken een hoorzitting plaats over het wetsvoorstel van federaal parlementslid Anja Vanrobaeys (Vooruit) rond de bestrijding van schijnzelfstandigheid bij startende architecten. Het wetsvoorstel bevat een aantal maatregelen om startende architecten beter te beschermen en misbruik te voorkomen. De hoorzitting werd ingeleid door Anton Draye, de voorzitter van de Orde van Architecten. Ook voor de Orde was het duidelijk dat schijnzelfstandigheid moet worden aangepakt.
ACE: verklaring van Praag en verkiezing nieuw bestuur
Een delegatie van de Orde was aanwezig op een tweedaagse in Praag. Op 6 november organiseerde de Tsjechische Kamer van Architecten er een conferentie over betaalbaar wonen voor een tweehonderdtal professionals. De ‘wooncrisis’ is namelijk geen puur Vlaams fenomeen. In heel Europa moeten gebouwen verduurzaamd worden en is er een stijgende druk op de woonmarkt. De conferentie werd afgesloten met het aannemen van de Verklaring van Praag omtrent betaalbaar en kwalitatief wonen voor iedereen. De dag nadien vond de tweede halfjaarlijkse General Assembly van de Architects’ Council of Europe plaats, waarbij het nieuwe bestuur voor de volgende drie jaar werd verkozen met als nieuwe voorzitter Daniel Fügenschuh (Oostenrijk).
DECEMBER
Bevraging architectenwet (wet van 1939)
In het kader van de grondige evaluatie en herziening van de wet van 1939, beter bekend als de ‘Architectenwet’, deed de VROA een bevraging bij haar leden. De verkregen antwoorden, ervaringen en standpunten zullen worden meegenomen in het verdere evaluatieproces en dienen als basis voor de uitwerking van een visienota.
Meer informatie over de activiteiten van de dienst Beleid vindt u terug op architect.be (nieuws).
Volg ons op LinkedIn en Facebook:
Overzicht administratieve werking provinciale raden
Medewerkers provinciale raden
Elke provinciale raad van de Orde houdt een tabel en een lijst van stagiairs bij, waarop de leden van de Orde worden ingeschreven die de hoofdzetel van hun activiteit in zijn gebied hebben gevestigd.
Verder zijn de provinciale raden bevoegd voor vaststelling van erelonen, bescherming van het beroep (klaagt bij de rechterlijke overheid elke inbreuk aan op de wetten en reglementen tot bescherming van de titel en van het beroep van architect) en doen ze uitspraken in tuchtzaken ten aanzien van de leden die op de tabel van de Orde of op de lijst van de stagiairs zijn ingeschreven.
In dit kader staat de administratieve medewerker van een provinciale raad van de Orde van Architecten in voor de administratieve en organisatorische ondersteuning zoals het voorbereiden van de dossiers voor bespreking op vergaderingen, de opvolging van beslissingen (brieven opstellen, beheer database, afspraken maken…), het bijwonen van de vergaderingen en het opmaken van de verslagen.
Werking in 2025
De taken van de provinciale raden hangen samen met de dossiers van de architecten die ingeschreven zijn op de lijst van stagiairs en op de tabel van de provinciale raad.
Hieronder vindt u een overzicht van de activiteiten van de provinciale raden.
Tabel
Om het beroep van architect in België te kunnen uitoefenen, moet men ingeschreven zijn op de tabel van de Orde van Architecten. In dit overzicht vindt u de cijfers per provincie voor wat betreft de opnames en weglatingen van architect-natuurlijke personen en architect-rechtspersonen op de tabellen van de Orde van Architecten.
Onder de opnames worden verstaan: de eerste inschrijvingen op de tabel (voor natuurlijke personen gaat dit om de eerste inschrijvingen na de stage of na de vrijstelling* van de stage), de mutaties vanuit een andere provincie en de herinschrijvingen.
Bij de opnames tabel natuurlijke personen merken we een duidelijke neerwaartse trend van 544 (2012) naar 316 (2025) (-42%). De terugval in 2025 is zichtbaar in bijna alle provinciale raden, met de grootste dalingen in Vlaams-Brabant en Antwerpen.
Het aantal opnames rechtspersonen kende een sterke daling tussen 2012 (222) en 2015 (167), gevolgd door een geleidelijk herstel tot opnieuw 222 inschrijvingen in 2025. Vooral Antwerpen, Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen trekken dit herstel.
Onder de weglatingen worden verstaan: de weglatingen van de tabel, de mutaties naar een andere provincie en de schrappingen. Bij natuurlijke personen worden eveneens de overlijdens meegerekend.
Stage
Wie na de studies het beroep van architect wil uitoefenen moet eerst een stage doorlopen. Het is de Orde die daar toezicht op uitoefent. Na twee jaar wordt beoordeeld of de stagiairarchitect klaar is om opgenomen te worden op de tabel en volwaardig het beroep van architect uit te oefenen. Voor de aanvang van de stage moet de kandidaat-stagiair zijn inschrijving op een lijst van stagiairs aanvragen. De aanvraag tot inschrijving wordt voorgelegd aan de provinciale raad waar het kantoor van de stagemeester gevestigd is.
Ook in 2025 hebben heel wat afgestudeerde architecten de stap gezet om hun stage aan te vatten.
Op pagina 34 vindt u de cijfers terug met betrekking tot stagiair-architecten in 2025; het aantal opnames op de lijst van de stagiairs en op de lijst van stagemeesters, en het aantal weglatingen van de lijst van stagiairs.
Onder opnames op de lijst van stagiairs wordt verstaan: de eerste inschrijvingen op de lijst van stagiairs, de mutaties van een stagiair vanuit een andere provincie en de hervattingen van de stages in 2025.
Stagemeester
Een architect kan stagemeester zijn als hij of zij minstens tien jaar op de tabel van de Orde van Architecten is ingeschreven. De periode van inschrijving op de lijst van stagiairs telt hierbij niet mee.
* bepaalde diploma’s worden vrijgesteld van de stage
l Antwerpen 11
l Limburg 12
l Oost-Vlaanderen 12
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 14
l West-Vlaanderen 12
Provinciale werking
l Antwerpen 21
l Limburg 19
l Oost-Vlaanderen 26
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 22
l West-Vlaanderen 20
l Antwerpen 11
l Limburg 12
l Oost-Vlaanderen 12
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 16
l West-Vlaanderen 12
l Antwerpen 1
l Limburg 8
l Oost-Vlaanderen 0
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 10
l West-Vlaanderen 5
NATUURLIJKE PERSONEN
l Antwerpen 137 152 125 127 97 129 82
l Limburg 53 40 24 35 46 40 40
l Oost-Vlaanderen 132 121 135 103 110 142 68
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 164 116 117 119
l West-Vlaanderen 58 47 47 79 61 63 56 RECHTSPERSONEN
l Antwerpen 64 32 37 53 38 50 54
l Limburg 15 30 13 24 33 22 26
l Oost-Vlaanderen 58 49 39 39 59 36 54
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 45 30 22 37 35 36 38
l West-Vlaanderen 40 26 18 36 31 31 50
NATUURLIJKE PERSONEN
l Antwerpen 97 l Limburg 51
l Oost-Vlaanderen 96
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 95
l West-Vlaanderen 55
RECHTSPERSONEN
l Antwerpen 6 l Limburg 12
l Oost-Vlaanderen 12
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 12
l West-Vlaanderen 15
Tucht
Wie van mening is dat een architect de regels van de deontologie (plichtenleer) van zijn beroep met de voeten treedt, kan klacht indienen bij de Orde van Architecten. Bij een eerste onderzoek beoordeelt de Orde van Architecten of de aangeklaagde handelingen kaderen binnen deze deontologische regels.
Er kan ook ambtshalve een onderzoek worden gestart. Dat is een onderzoek dat gestart wordt op initiatief van het Bureau van de provinciale raad, zonder dat er een klacht aan is voorafgegaan.
Indien de feiten als ernstig worden beschouwd, dan zal de klacht verder onderzocht worden via een wettelijk vastgelegde procedure. (Zie Wet tot instelling van een Orde van Architecten van 26 juni 1963 artikel 19 tot en met 26). Dit gebeurt in de provinciale raad van de Orde waar de betrokken architect is ingeschreven op de tabel.
De uitspraken die de provinciale tuchtraden kunnen doen, zijn:
n vrijspraak
n waarschuwing
n afkeuring
n berisping
n schorsing
n schrapping van de tabel
De waarschuwing, de afkeuring en de berisping worden na het verstrijken van een termijn van vijf jaar uitgewist na het ondergaan van de laatste tuchtsanctie (op voorwaarde dat de architect in die tussentijd geen nieuwe tuchtsanctie heeft opgelopen). In het geval van een schorsing kan de architect na vijf jaar een verzoek tot eerherstel richten aan de voorzitter van de raad van beroep. Het is de raad van beroep die oordeelt over de aanvragen tot eerherstel.
AANTAL ONDERZOEKEN GEVOERD DOOR
HET BUREAU OP BASIS VAN EEN KLACHT 2025
AANTAL AMBTSHALVE ONDERZOEKEN 2025
l Antwerpen 51
l Limburg 35
l Oost-Vlaanderen 53
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 29
l West-Vlaanderen 23
l Antwerpen 2
l Limburg 17
l Oost-Vlaanderen 61
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 8
l West-Vlaanderen 25
AANTAL DOSSIERS DOORVERWEZEN NAAR DE TUCHTRAAD OP BASIS VAN EEN KLACHT 2025
AANTAL DOORVERWIJZINGEN OP BASIS VAN EEN AMBTSHALVE ONDERZOEK 2025
l Antwerpen 4
l Limburg 1
l Oost-Vlaanderen 5
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 3
l West-Vlaanderen 1
AANTAL TUCHTSANCTIES 2025
l Antwerpen 1 1x schorsing
l Limburg 2 2x schorsing
l Oost-Vlaanderen -
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 6 1x waarschuwing en 5x schrapping
l West-Vlaanderen 3 1x afkeuring, 1x berisping en 1x schorsing
l Antwerpenl Limburg 1
l Oost-Vlaanderen -
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 2
l West-Vlaanderen -
AANTAL ERELOONVASTSTELLINGEN
OP GEZAMENLIJK VERZOEK 2025
Ereloon
De Orde kan op gezamenlijk verzoek van de architect en diens opdrachtgever het bedrag van het ereloon vaststellen (wet van 26 juni 1963, art. 18). Op verzoek van de rechtbanken en hoven kan de Orde ook advies verstrekken omtrent de wijze van vaststelling en het bedrag van de erelonen (wet van 26 juni 1963, art. 18).
l Antwerpen -
l Limburg 3
l Oost-Vlaanderen -
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 1
l West-Vlaanderen -
AANTAL ERELOONADVIEZEN OP VERZOEK VAN DE HOVEN EN RECHTBANKEN 2025
l Antwerpen -
l Limburg 1
l Oost-Vlaanderen 1
l Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad 1
l West-Vlaanderen -
De jaarcijfers van 2025
(geconsolideerd NROA, VROA, Cfg-OA)
Vergelijkende balans op 31 december 2025
Vergelijkende resultatenrekening op 31 december 2025
Reprobel – Bizili
In de bijdrage van 2025 is onder andere de gecombineerde licentie van Reprobel 'Bizili' inbegrepen, die betrekking heeft op het auteursrecht voor het reproduceren van originele werken (zoals afdrukken, fotokopieën, scans, digitale kopieën, …) waarvoor architecten een vergoeding verschuldigd zijn.
Indien u door Reprobel wordt gecontacteerd met de vraag om een individuele betaling te doen voor het jaar 2025, raden wij u aan te melden dat uw bijdrage reeds centraal werd voldaan door de Orde, onder het sectorakkoord nr. 71746 – 0218.024.227. Het is ook aangewezen om uw stamnummer te vermelden in deze communicatie, zodat u kunt aantonen dat u effectief lid bent van de Orde van Architecten.
Voor het jaar 2025 betaalde de Orde aan Reprobel een bedrag van 155.000 euro.
Samenstelling raden
MANDATARISSEN:
LEEFTIJD, M/V
DE GEMIDDELDE
LEEFTIJD VAN EEN VLAAMSE
MANDATARIS IS 54 JAAR
22%
VAN ALLE VLAAMSE
MANDATARISSEN
ZIJN VROUWEN
DE GEMIDDELDE LEEFTIJD BIJ DE MANNEN IS 56 JAAR
DE GEMIDDELDE
LEEFTIJD BIJ DE VROUWEN IS 50 JAAR
22%
VAN ALLE
MANDATARISSEN IS JONGER DAN 40 JAAR
VLAAMS-BRABANT IS MET VOORSPRONG DE JONGSTE
PROVINCIE MET
EEN GEMIDDELDE
LEEFTIJD VAN 47 JAAR
ANTWERPEN IS DE OUDSTE
PROVINCIE MET
EEN GEMIDDELDE
LEEFTIJD VAN 60 JAAR
Hieronder vindt u de samenstelling op 31/12/2025, gebaseerd op de verkiezingen in 2023.
Afkortingen provinciale raden:
n Provinciale raad Antwerpen: PROA ANT
n Provinciale raad Limburg: PROA LIM
n Provinciale raad Oost-Vlaanderen: PROA OVL
n Provinciale raad Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad: PROA VBBH
n Provinciale raad West-Vlaanderen: PROA WVL
De Vlaamse Raad (VROA)
AFGEVAARDIGD VOOR DE NATIONALE RAAD
Anton Draeye
Ronny Custermans
Catherine De Bie
Philip Adam
Wesley Lanckriet
PROA VBBH voorzitter
PROA LIM ondervoorzitter
PROA ANT secretaris
PROA OVL raadslid
PROA WVL raadslid
VOORZITTERS PROVINCIALE RADEN
Nico Luyten
Peter Ketsman
Thibault Ryckebosch
Jos Leyssens
Elise Kerckhof
DOOR DE KONING BENOEMDEN
PROA ANT raadslid
PROA LIM raadslid
PROA OVL raadslid
PROA VBBH raadslid
PROA WVL raadslid
voor het Nederlandstalig officieel universitair onderwijs Jan Moens raadslid voor het Nederlandstalig gesubsidieerd vrij onderwijs - raadslid voor het Nederlandstalig officieel gesubsidieerd onderwijs - raadslid voor de Nederlandstalige federale ambtenaren Nicole Vereeken raadslid Voor de Nederlandstalige gemeentelijke ambtenaren - raadslid
RECHTSKUNDIGE BIJZITTER
Johan Boon
PLAATSVERVANGEND RECHTSKUNDIG BIJZITTER
André Tulcinsky
Bureau Vlaamse Raad (BVR)
Anton Draye voorzitter
Ronny Custermans ondervoorzitter
Catherine De Bie secretaris
Thibault Ryckebosch afgevaardigd door het college van provinciale voorzitters
Jurgen Ghoos hoofd juridische dienst
Stefan Knaepen hoofd dienst Beleid
De provinciale raden
De voorzitter, ondervoorzitter, secretaris en penningmeester vormen telkens samen het Bureau.
Omdat de samenstelling van de tuchtraad kan wijzigen van dossier tot dossier, worden de namen van de leden van de tuchtraad niet weergegeven in dit jaarverslag.
Raad Antwerpen
GEWONE LEDEN
Nico Luyten voorzitter
Catherine De Bie afgevaardigde bij de Nationale Raad
Birthe De Wachter ondervoorzitter
Herman De Backer secretaris
Marc Mommaerts raadslid
Patsy Van De Kelft raadslid
Jan Verbist raadslid
PLAATSVERVANGENDE LEDEN
Eddy Avonts, Luc Buelens, Henk Van Aelst, Ignace Van Goethem, Ken Van Ouytsel, Peter Vinck
RECHTSKUNDIGE BIJZITTERS
Tom Coeckelbergh
Philip Lepere, Jan Meerts, Rudi Lecoutre, Geert Van Passel
Raad Limburg
GEWONE LEDEN
Peter Ketsman voorzitter
Ronny Custermans afgevaardigde bij de Nationale Raad
Detlef Andries ondervoorzitter
Stefan Willen secretaris
Evie Favoreel raadslid
Koen Froyen raadslid
Kristel Michiels raadslid
PLAATSVERVANGENDE LEDEN
Bram Bijnens, Serdar Oztürk, Patrick Smits, Johan Stulens, Paul Vanhees, Bart Vanmuysen, Dominique Versluys
RECHTSKUNDIGE BIJZITTERS
Johan Dewez
Kurt Deferm
Robbie Jacobs
Raad Oost-Vlaanderen
GEWONE LEDEN
Thibault Ryckebosch voorzitter
Philip Adam afgevaardigde bij de Nationale Raad
Christoph Verberckmoes ondervoorzitter
Katrien Depré secretaris
Alain De Saegher raadslid
Lieselotte De Jonge raadslid
Leo Friant raadslid
PLAATSVERVANGENDE LEDEN
Edwin Lesthaeghe, Dirk Schepens, Kristof Vandamme, Peter Van Orshoven, Jean Vandercammen, Dirk Verniers
RECHTSKUNDIGE BIJZITTERS
Geert De Coninck
Arsène Colpaert, Patrick Remy
Raad Vlaams-Brabant en Brussel-Hoofdstad
GEWONE LEDEN
Jos Leyssens voorzitter
Anton Draye afgevaardigde bij de Nationale Raad
Sarah Schouppe ondervoorzitter
Jeroen Janssens secretaris
Carine Cappelle raadslid
Kevin Vanden Bulcke raadslid
PLAATSVERVANGENDE LEDEN
Tom Berghmans, Lieven De Vadder, Debbie Timmermans, Nico Vanneste, Lobke Vranckaerts
RECHTSKUNDIGE BIJZITTERS
Tim De Ketelaere
Roel Anciaux, John Toury, Laura Mols
Raad West-Vlaanderen
GEWONE LEDEN
Elise Kerckhof voorzitter
Wesley Lanckriet afgevaardigde bij de Nationale Raad
Rik Dedene ondervoorzitter
Annelies Vancraeyvelt secretaris
Guido Callens raadslid
Kevin Van Hauwaert raadslid
Pieter Verfaillie raadslid
PLAATSVERVANGENDE LEDEN
Jan De Graeve, Jan Debuyck, Patrick Dumon, Koen Hondekyn, Pierre Limbor, Thijs Mertens, Annie Messely
RECHTSKUNDIGE BIJZITTERS
Dirk Vermeersch
Alexander Van Brabant, Peter Buyse
Raad van beroep
LEDEN RAADSHEREN
Jean van der Eecken, em. kamervoorzitter Hof van Beroep te Gent voorzitter
Luc Thabert, em. kamervoorzitter Hof van Beroep te Antwerpen raadslid
Kristin Vandenberghe, kamervoorzitter Hof van Beroep te Gent raadslid
LEDEN ARCHITECTEN
EFFECTIEVE LEDEN PLAATSVERVANGERS
Herman De Backer
Alain De Saegher
Jeroen Janssens
Annelies Vancraeyeveldt
Zetelt niet
GRIFFIERS
PROA ANT Nico Luyten
PROA OVL Thibault Ryckebosch
PROA VBBH Jos Leyssens
PROA WVL Kevin Van Hauwaert
PROA LIM
Frank Jodts, ere-griffier Raad van beroep te Gent
Wim Defoort, griffier Raad van beroep te Gent
Ledenbestand
Op 31 december 2025 telde Vlaanderen 8.284 architecten ingeschreven op de tabel en 882 stagiairarchitecten opgenomen op de lijst van stagiairs. Daarmee vertegenwoordigt Vlaanderen 57% van het Belgische architectenkorps. De Conseil francophone et germanophone telde 6.143 leden ingeschreven op de tabel en 704 ingeschreven op de lijst van stagiairs.
Sinds 2007 kunnen architectenvennootschappen zich laten opnemen op de tabel van de Orde van Architecten als architect-rechtspersoon. Dit houdt in dat de vennootschap conform de wet-Laruelle optreedt als architect en dat de vennoten beschermd zijn.
In 2025 waren in België 4.770 architect-rechtspersonen opgenomen op de tabel. 3.004 in Vlaanderen en 1.766 in Wallonië.
Over de ‘gewone’ vennootschappen, opgericht door architecten, hebben we geen cijfers, gezien deze niet zijn ingeschreven op de tabel.
Opvallend is dat het aantal rechtspersonen tussen 2021 en 2025 fors toenam, met 20%, terwijl de groei van het aantal natuurlijke personen eerder beperkt bleef met 4%.
Ledenbestand Orde van Architecten - Vlaamse Raad
Iedere architect moet zich aansluiten bij de provinciale raad van de provincie waar zijn hoofdactiviteit zich bevindt.
Hoewel het nog altijd overwegend mannen zijn die in het werkveld staan, telt het creatieve beroep van architect steeds meer vrouwen. Tussen 2010 en 2025 nam het aantal vrouwelijke architecten gevoelig toe: van 30% in 2010 naar 41% in 2025.
Bron: Orde van Architecten
NATUURLIJKE PERSONEN
Bron: Orde van Architecten
Stagiair-architecten
Wie na de studies het beroep van architect wil uitoefenen moet eerst een stage doorlopen. Het is de Orde die daar toezicht op uitoefent. Na twee jaar wordt beoordeeld of de stagiair-architect klaar is om opgenomen te worden op de tabel en volwaardig het beroep van architect uit te oefenen.
STAGIAIR-ARCHITECTEN
Eind 2025 waren er in Vlaanderen 882 stagiairarchitecten ingeschreven op de lijst van stagiairs. Samen vertegenwoordigen ze net iets minder dan 10% van het totale architectenkorps. In tegenstelling tot het totale aantal architecten, waar mannen duidelijk in de meerderheid zijn (59%), zien we bij de stagiairarchitecten ook dit jaar de grootste vertegenwoordiging vrouwelijke stagiair-architecten (60%).
ARCHITECTEN
(TOTAAL: 827)
(TOTAAL: 794)
(TOTAAL: 817)
(TOTAAL: 938) 2018 (TOTAAL: 879)
(TOTAAL: 825)
(TOTAAL: 882)
Deontologisch statuut
De grote meerderheid (93%) van alle architecten in Vlaanderen werkt als zelfstandige, maar een architect kan zijn beroep ook uitoefenen als ambtenaar (3%) of bezoldigde (4%).
ARCHITECTEN
Bij stagiair-architecten ligt de balans anders. In 2025 werkte 15% van hen onder het statuut van bezoldigde, meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2020.
STAGIAIR-ARCHITECTEN
l Zelfstandige
l Zelfstandige + andere
l Zelfstandige + lesgever
l Bezoldigde
l Bezoldigde + zelfstandige
l Ambtenaar
l Zelfstandige
l Bezoldigde
l Ambtenaar
Leeftijd
44% van alle architecten is jonger dan 40 jaar. In die leeftijdscategorie zijn de vrouwen in de meerderheid. In de hogere leeftijdscategorieën verschuift de verhouding geleidelijk richting meer mannen. Vanaf de leeftijd van 45 jaar gaat het aantal ingeschreven vrouwelijke architecten gevoelig omlaag.
Vrouwen blijven gemiddeld een pak minder lang actief in het architectencircuit. De gemiddelde carrièreduur van mannen is 25 jaar, tegenover 10 jaar bij vrouwen. De leeftijd bij uittreding (weglating) verschilt navenant, met een gemiddelde uitstap op 50 jaar bij mannen en op 35 jaar bij vrouwen.
West-Vlaanderen is gemiddeld de oudste provincie (44 jaar), Vlaams-Brabant het jongst (42 jaar).
AANTAL ARCHITECTEN PER LEEFTIJDSCATEGORIE
Herkomst
6% van alle bij de Orde van Architecten ingeschreven architecten is van buitenlandse origine. Bij de stagiairarchitecten is dat 15%. Samen komen ze uit 88 verschillende landen. De grootste aantallen niet in België geboren architecten zijn afkomstig uit Nederland, met ruime afstand gevolgd door Italië, Iran, Spanje, Turkije, Polen, Duitsland, Frankrijk en Roemenië. Bij de stagiair-architecten bestaat de buitenlandse top 3 uit Nederland, China en Polen.
Vlaams-Brabant is de meest diverse provincie met 9% architecten en 20% stagiair-architecten uit het buitenland. West-Vlaanderen (2,5% en 13%) en Limburg (3,7 en 10%) zijn het minst divers.
Onderwijs
Inschrijvingen
Hier vindt u het aantal inschrijvingen bij het einde van het academiejaar voor de opleidingen architectuur en architecture (EN) en ingenieurswetenschappen: architectuur en architectural engineering (EN).
In 2025 was 10% van alle ingeschreven architectuurstudenten (ir.-arch. inbegrepen) niet-Belg. 4% was geen inwoner van een EU-lidstaat.
Hieronder ziet u de totalen van het aantal inschrijvingen per academiejaar. Telkens zijn de vrouwelijke studenten in de meerderheid. Dit is trouwens ook zo voor elke individuele opleiding.
Inschrijvingen opleiding architectuur
De opleiding Architectuur kan gevolgd worden aan de universiteiten van Antwerpen en Hasselt en aan de KU Leuven, campussen Brussel en Gent.
Inschrijvingen opleiding architecture
Deze opleiding gebeurt volledig in het Engels en wordt enkel aangeboden door de KU Leuven.
De opleiding Ingenieurswetenschappen: architectuur (burgerlijk ingenieur-architect) kan gevolgd worden aan de KU Leuven, UGent en de Vrije Universiteit van Brussel.
Deze opleiding gebeurt volledig in het Engels en wordt enkel aangeboden door de VUB.
Uitgereikte studiebewijzen
Hier vindt u het aantal uitgereikte studiebewijzen (diploma’s) voor de opleidingen architectuur en architecture (EN) en ingenieurswetenschappen: architectuur en architectural engineering (EN).
In 2025 studeerden 1.108 studenten af als architect of ingenieur-architect (Engelstalige opleidingen inbegrepen). Dat zijn er iets minder dan in 2024 (1.125), maar toch nog steeds het hoogste cijfer in acht jaar.
Bijna zes op de tien afgestudeerde (ingenieur-)architecten was een vrouw. 10% van alle afgestudeerde architecten was afkomstig uit het buitenland, een kleine 5% van buiten de EU.
Bron: Dataloep
Uitgereikte studiebewijzen opleiding architectuur
Uitgereikte studiebewijzen opleiding architecture
Opvallend: in 2025 was 51% van de afgestudeerde studenten in deze opleiding niet-Belg, het laagste aantal sinds 2018. In 2020 was dit nog 78%.
* KU Leuven Campus Sint-Lucas Gent en KU Leuven Campus Sint-Lucas Brussel Bron: Dataloep
Onderstaande grafiek geeft weer hoeveel architectuurstudenten* afstuderen als (ingenieur-)architect en hoeveel er zich uiteindelijk inschrijven op de tabel en dus daadwerkelijk het beroep van architect uitoefenen.
Gemiddeld 28% van alle studenten die zich inschrijft voor een architectuuropleiding behaalt uiteindelijk zijn of haar diploma (periode 2017 – 2025). Ongeveer 44% daarvan schrijft zich in op de lijst van stagiairs en doorloopt de architectuurstage. Bijna iedereen (94%) die de stage heeft doorlopen schrijft zich wel uiteindelijk in op een tabel van de Orde van Architecten.
* De aantallen van de opleidingen architectuur (NL+EN) en ingenieurswetenschappen: architectuur (NL/EN) werden hier samengeteld
Bouwconjunctuur
Gebouwenpark
België telde op 1 januari 2025 4.668.425 gebouwen. Net geen 60% ervan staat in Vlaams Gewest, 37% in het Waals Gewest en 4% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
4.668.425 GEBOUWEN
Sinds 1995 is het totaal aantal gebouwen in België met 17% gestegen. Vooral het aantal meergezinsgebouwen –waaronder appartementsgebouwen en andere woonblokken (in de Statbel statistiek samengebracht onder “buildings en flatgebouwen met appartementen”) – nam sterk toe (+150%). Ook het aantal woningen in open en halfopen bebouwing groeide aanzienlijk, respectievelijk met +21% en +28%. Opvallend is dat het aantal huizen in gesloten bebouwing nauwelijks toenam (+3%). Het aantal handelshuizen kende een uitgesproken daling (-32%).
Bron: Statbel
5.827.823 WONINGEN
BELGIË
HUIZEN IN OPEN BUILDINGS EN HUIZEN IN HUIZEN IN BEBOUWING, FLATGEBOUWEN ALLE GESLOTEN HALFOPEN HOEVEN EN MET HANDELS- ANDERE BEBOUWING BEBOUWING KASTELEN APPARTEMENTEN HUIZEN
VLAAMS
GEWEST
l Huizen in gesloten bebouwing l Huizen in halfopen bebouwing l Huizen in open bebouwing, hoeven en kastelen
Leeftijd gebouwenpark
l Buildings en flatgebouwen met appartementen l Handelshuizen
De leeftijd van de gebouwen verschilt sterk van gewest tot gewest. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dateert 65% van alle gebouwen van voor 1945. In het Waals Gewest is dat 47%, in het Vlaams Gewest maar 26%.
25% van de gebouwen in het Vlaams Gewest is opgetrokken na 1991, in het Waals Gewest is dat 17% en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest slechts 5%.
Aantal gebouwen opgericht voor 1900 van 1900 tot 1945 van 1946 tot 1970 van 1971 tot 1990 van 1991 tot 2011 na 2011
l Vlaams Gewest
l Waals Gewest
l Brusselse Hoofdstedelijke Gewest
l Alle andere gebouwen Bron: Statbel
Bouwvergunningen
2025 was een bijzonder zwak jaar voor het aantal uitgereikte bouwvergunningen in België; de bouwsector sprak zelfs van een historisch dieptepunt. In heel 2025 werden er in België 42.278 vergunningen uitgereikt voor nieuwe woningen (eengezinswoningen + appartementen).
Dat is het laagste aantal sinds 2002 en betekent de vierde opeenvolgende jaarlijkse daling. Ook vergeleken met 2024 ging het opnieuw duidelijk achteruit.
Ook het aantal vergunningen voor renovaties bleef dalen. In 2025 ging het om 25.270 renovatievergunningen, het laagste niveau in minstens 13 jaar.
De terugval in het aantal bouwvergunningen in 2025 vertaalt zich ook duidelijk in een daling van de totale vergunde oppervlakte, zowel voor nieuwbouw als voor renovaties.
AANTAL UITREIKTE BOUWVERGUNNINGEN RESIDENTIEEL - BELGIË
TOTALE VERGUNDE OPPERVLAKTE (M²) RESIDENTIEEL PER GEWEST
l Nieuwe gebouwen
l Renovaties
l Vlaams Gewest
l Waals Gewest
l Brussels Hoofdstedelijke Gewest
In het Vlaams Gewest duikt het aantal vergunningen voor nieuwe gebouwen* voor het tweede opeenvolgende jaar onder het aantal vergunningen voor renovatie. In het Waals Gewest gebeurde dit al in 2007, in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dateert deze omslag al van voor 1996. Sinds 2003 worden in België meer appartementen dan eengezinswoningen vergund, met een piek in 2018. Vanaf 2019 neemt het aantal vergunde appartementen opnieuw af. Sinds 2022 geldt dat ook voor eengezinswoningen. Het aantal appartementen blijft wel nog steeds domineren.
l Nieuwe gebouwen Vlaams Gewest
l Renovaties Vlaams Gewest
l Nieuwe gebouwen Waals Gewest
l Renovaties Waals Gewest
l Nieuwe gebouwen Brussels Hoofdstedelijke Gewest
l Renovaties Brussels Hoofdstedelijke Gewest
l Nieuwe appartementen Vlaams Gewest
l Nieuwe ééngezinswoningen Vlaams Gewest
l Nieuwe appartementen Waals Gewest
l Nieuwe ééngezinswoningen Waals Gewest
l Nieuwe appartementen Brussels Hoofdstedelijke Gewest
l Nieuwe ééngezinswoningen Brussels Hoofdstedelijke Gewest
n IT-afdeling informatica.vroa@ordevanarchitecten.be n HR-afdeling personeelszaken.vroa@ordevanarchitecten.be n Financiële afdeling financien.vroa@ordevanarchitecten.be
Dienst Beleid
n Marketing en Communicatie marcom@ordevanarchitecten.be
Juridische Dienst
n Juridische zaken juridische.dienst@ordevanarchitecten.be
