Gdański Kwartalnik Adwokacki 024

tudio

sne S

ia wła

zdjęc 102

Adwokacki A.D. 2011 Tajemnica adwokacka a technologie informatyczne Sprawozdania

024

nr

WRZESIEŃ

ISSN 1689-9555

Sprawozdanie ze ślubowania adwokatów 08 września 2011 r. apl. adw. Dominika Wetoszka, apl. adw. Maciej Rydlichowski

apl. adw. Dominika Wetoszka, apl. adw. Maciej Rydlichowski 3

Adwokaci A.D. 2011. Geneza zmian w systemie szkolenia aplikatów adwokackich adw. Martyna Mierzejewska 7 Tajemnica adwokacka a technologie informatyczne apl. adw. Bartłomiej Witucki

13

Sprawozdanie z Wilna apl. adw. Dominika Wetoszka

19

Szkolenie Adwokatów Pomorskich w Krynicy Morskiej

25

Trzecia Polsko-Niemiecka Konferencja „Dialog prawniczy” w Gdańsku

26

Sprawozdanie ze ślubowania adwokatów 08 września 2011 r.

W dniu 8 września 2011 roku miała miejsce podniosła uroczystość w dziejach Pomorskiej Adwokatury. Nigdy bowiem wcześniej nie przystąpiła jednorazowo do ślubowania tak znaczna liczba adwokatów. Szeregi Pomorskiej Izby powiększone zostały o prawie 80 nowych nazwisk.

Ceremonia ta po raz pierwszy odbywała się poza siedzibą ORA, a mianowicie w Sali Ratuszowej w Gdańsku i przebiegała niezwykle uroczyście. Ślubujących, dostojnie odzianych w togi, rozpierała duma,

2

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

zdjęcia: Michał Wróbel

Sprawozdanie

Spis treści

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

uśmiechy nie schodziły im z twarzy, a ich bliscy, tak licznie zgromadzeni, stali się świadkami wielkiego wydarzenia. Okręgowa Rada Adwokacka w Gdańsku reprezentowana była przez Dziekana adw. Jerzego Glanca, vice Dziekana adw. Dariusza Strzeleckiego oraz Sekretarza adw. Bartosza Golejewskiego.

Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku adw. Jerzy Glanc przy blasku fleszy odebrał ślubowanie, pogratulował nowym adwokatom wstąpienia do palestry, po czym wygłosił przemówienie. Dziekan podkreślił rolę szkolenia adwokackiego prowadzonego w ramach Izby, zaznaczając przy tym, że efekt jego widoczny jest w postaci tak licznie

3

Sprawozdania

Sprawozdania

zgromadzonych ślubujących. Przypomniał również o ogromnym prestiżu profesji adwokata, a także godności wykonywania zawodu w czasach, kiedy konkurencja na rynku jest coraz większa. Wspomniał, jakie były początki pracy z tak licznym rocznikiem aplikantów, która okazała się owocna i uwieńczona sukcesem w wymiarze zarówno indywidualnym, jak i izbowym.

Powszechnie bowiem wiadomo, iż aplikanci Pomor-

Tymczasem ze strony byłych już aplikantów wyrazy podziękowania padły z ust adwokat Martyny Mierzejewskiej - przewodniczącej samorządu aplikantów Pomorskiej Izby w latach 2010-2011. W ciepłych słowach przywołane zostały wspomnienia prawie czteroletniej współpracy aplikantów z Izbą Gdańską oraz trud włożony w edukację pierwszego tak licznego rocznika. W imieniu całego rocznika adwokatów A.D. 2011 podziękowano Dziekanowi oraz członkom ORA w Gdańsku, kierownikowi szkolenia oraz członkom komisji egzaminacyjnej. Natomiast specjalne podziękowania skierowane zostały do Pani Barbary Baranowskiej, która otacza wszystkich aplikantów, zarówno tych byłych, jak i obecnych, niemal matczyną troską, jak również do Pani Krystyny Baranowskiej, cierpliwie objaśniającej nieobytym aplikantom specyfikę funkcjonowania świata na Nowych Ogrodach.

Po uroczystości każdy z nowych adwokatów

skiej Izby Adwokackiej wypadli najlepiej na tegorocznym egzaminie zawodowym, plasując się na zaszczytnym, pierwszym miejscu w rankingu.

Podczas ślubowania zgromadzeni mieli zaszczyt gościć także Prezesa NRA adw. Andrzeja Zwarę, który w swoim przemówieniu udzielił kilku koleżeńskich rad nowym adwokatom, zaznaczając przy tym z humorem, że są to ostatnie bezinteresownie udzielane rady. Prezes przywołał również wspomnienia z początków swojej kariery i podkreślił, że po dziś dzień w swojej pracy zawodowej korzysta ze wskazówek udzielonych niegdyś przez swojego patrona. Podkreślił wagę oraz tradycję szkolenia izbowego, a także słuszność walki o utrzymanie status quo w tej kwestii. Dodał przy tym, że obowiązkiem adwokatów jest górowanie nad radcami prawnymi, nie tylko wiedzą i doświadczeniem, ale także ilością i jakością świadczonych usług. Prezes nie ukrywał dumy, że jego

4

macierzysta Izba zajęła pierwsze miejsce w rankingu zdawalności na tegorocznym egzaminie adwokackim.

W trakcie ceremonii adwokat Patrycja Wróbel odczytała list adwokat Małgorzaty Gruszeckiej - Przewodniczącej Komisji Doskonalenia Zawodowego i Kształcenia Aplikantów Adwokackich przy NRA, która złożyła serdeczne gratulacje na ręce tegorocznych adwokatów. Przewodnicząca wizytowała Pomorską Izbę w trakcie przygotowań do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w maju 2011 roku, zapoznając z nową metodą szkolenia tzw. case method.

Podczas tej podniosłej uroczystości padły również podziękowania i słowa uznania dla adwokata Marcina Derlacza, który jako kierownik szkolenia miał niemały udział w tegorocznym sukcesie nowych adeptów sztuki adwokackiej. Mecenas Derlacz z kolei wspomniał początki swojej pracy w charakterze kierownika szkolenia, którą rozpoczął właśnie z grupą tegorocznych adwokatów. Na wzmiankę o przeprowadzonych kolokwiach, nowi adwokaci tylko się uśmiechnęli, radzi, że ten etap mają już za sobą, a kolejny sprawdzian wiedzy będzie już na sali sądowej i to przy wystąpieniu już nie z substytucji, ale we własnym imieniu.

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

podpisał rotę ślubowania. W tym celu przystosowano osobny pokój, w którym każdy z uśmiechem witany był przez Panią Basię. Adwokatom wręczono również souveniry od wydawnictwa Wolters Kluwer oraz formularze dotyczące formy wykonywania zawodu. Wielu przyjmowało formularze z uśmiechem i zapytaniem czy to przypadkiem nie jest postępowanie uproszczone. Podczas dopełniania ostatnich związanych ze ślubowaniem formalności, dało się słyszeć padające wkoło wyrazy podziękowania i uznania. Po uroczystości przyszedł czas na świętowanie, więc młodzi stażem adwokaci eskortowani przez najbliższych udali się w stronę wyjścia. Kolejne spotkanie już na salach sądowych i szkoleniach wyjazdowych.

Pozwalamy sobie złożyć serdeczne gratulacje i życzenia wszelkiej pomyślności i obfitości na Nowej, Zawodowej Drodze Życia.

5

Sprawozdania

Sprawozdania

ADWOKACI ANNO DOMINI 2011 1.adw. Agacka Monika 2.adw. Andruszkiewicz Krystian 3.adw. Banaszak Małgorzata 4.adw. Barcikowska Magdalena 5.adw. Bigoszewski Krzysztof 6.adw. Czerwiński Daniel 7.adw. Dąbkowska Milena 8.adw. Dembińska Agata 9.adw. Dykty Kamila 10.adw. Dzienisz Marta 11.adw. Fabiś Andrzej 12.adw. Fifielski Michał 13.adw. Filipkowska-Piepke Anna 14.adw. Gański Łukasz 15.adw. Gburczyk Magdalena 16.adw. Grodziński Marcin 17.adw. Jędras Kamila 18.adw. Jonczyk Dennis 19.adw. Kamińska Elżbieta 20. adw. Kasprzak Kamilla 21.adw. Kaszyńska Barbara 22.adw. Kleniewski Antoni 23.adw. Klimowicz Krzysztof 24.adw. Kolanowski Bartosz 25.adw. Koprowski Antoni 26.adw. Krakowski Marcin 27.adw. Krysiak-Milczanowska Renata 28.adw. Kućmiński Michał 29.adw. Maciejewski Dariusz

6

30.adw. Makowski Tomasz

31.adw. Markowski Maciej 32.adw. Mazur Mariusz 33.adw. Medlarska Aleksandra 34.adw. Meger Katarzyna 35.adw. Merchel Łukasz 36.adw. Michalewski Maciej 37.adw. Mierzejewska Martyna 38.adw. Milczek Jarosław 39.adw. Milewski Witosław 40.adw. Mińska-Orfin Anna 41.adw. Niedziela Łukasz 42.adw. Nowacka Agata 43.adw. Ozolin Jan 44.adw. Pestka Sebastian 45.adw. Pieńkowska-Rutkowska Magdalena 46.adw. Pilchowski Wojciech 47.adw. Piórkowska-Pancerz Agnieszka 48.adw. Poltrok Karolina 49. adw. Rewieński Marek 50.adw. Ringwelska Aleksandra 51. adw. Romanowska Monika 52.adw. Roszczynialska Jolanta 53.adw. Rozpędowski Arkadiusz 54.adw. Rózga Remigiusz 55.adw. Rymer-Banaś Weronika 56.adw. Samsel Paulina 57.adw. Sas-Bojarska Małgorzata

59.adw. Skibińska Anna 60.adw. Solański Jakub 61.adw. Sompolińska Aleksandra 62.adw. Steller-Gil Aleksandra 63.adw. Stoltmann Katarzyna 64.adw. Szewczyk-Szotyńska Magdalena 65.adw. Szpajer Michał 66.adw. Szwonka Damian 67.adw. Szymańska Magdalena 68.adw. Szymczak Maciej 69.adw. Tarnowska Estera 70.adw. Wenskowska Aleksandra 71.adw. Wesołek Andrzej 72.adw. Wojniło Joanna 73.adw. Wolska- Nieleszczuk Weronika 74.adw. Wróbel Patrycja 75.adw. Zawadzka-Kowalczyk Beata 76.adw. Zeidler Eliza 77.adw. Zieliński Piotr 78.adw. Żerański Maciej 79.adw. Żurawska Anna

Adwokaci A.D. 2011.

Geneza zmian w systemie szkolenia aplikatów adwokackich adw. Martyna Mierzejewska

zdjęcia własne Studio 102

W dniach 14-17 czerwca 2011 r. na terenie całego kraju odbył się egzamin adwokacki przeprowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości, do którego przystąpiło prawie 1,4 tysiąca kandydatów na adwokatów na terenie całego kraju, w tym 99 osób w Gdańsku. Zdawalność w Polsce wyniosła 85%. W Gdańsku pozytywny wynik uzyskało 97% osób i jest to najlepszy wynik w skali kraju.

W wyniku zmiany ustawy Prawo o adwokaturze, skutkiem której było odebranie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego samorządowi zawodowemu, po praz pierwszy w dniach od 29 czerwca 2010 roku do 2 lipca 2010 r. odbył się egzamin adwokacki przeprowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Wcześniej zdawalność egzaminowanych przy komisji egzaminującej przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Gdańsku wyniosła niewiele ponad 62%. Z kolei w Polsce pozytywny wynik otrzymało 65%. Novum okazało się wprowadzenie odwołań od negatywnego wyniku egzaminu do komisji II stopnia działających przy Ministrze Sprawiedliwości. W ubiegłym roku jedna dziewięcioosobowa komisja zakończyła rozpatrywanie 191 odwołań dopiero w kwietniu, czyli po dziesię-

58.adw. Siemińska Patrycja GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

7

Sprawozdania

Sprawozdania ciu miesiącach pracy. Uznano co czwarte odwołanie.

Odwołania dotyczyły negatywnych ocen z zadań egzaminacyjnych, zaledwie pojedyncze testów z wiedzy prawniczej. Część osób złożyła skargi do sądu administracyjnego. Zapadło kilkadziesiąt orzeczeń, z tego tylko jedno na korzyść skarżącego. Oprócz pozbawienia egzaminu części ustnej i zastąpienie jej częścią testową, największe chyba kontrowersje wśród aplikantów budziło odręczne pisanie pism procesowych oraz ograniczony dostęp do korzystania podczas egzaminu z komputerowej bazy orzecznictwa i komentarzy.

Po wynikach pierwszego egzaminu Ministerstwo wyciągnęło odpowiednie wnioski i na lipcowym spotkaniu z aplikantami Minister Krzysztof Kwiatkowski zadeklarował, że egzamin w 2011 r. będzie pisany na komputerach (vide: Gdański Kwartalnik Adwokacki nr 20). Po wyborach nowych władz adwokatury w listopadzie 2010 r. już w grudniu w siedzibie Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie odbyło się spotkanie przedstawicieli samorządu aplikantów adwokackich - starostów ostatniego roku aplikacji - z przedstawicielami NRA tj. Prezesem NRA Andrzejem Zwarą oraz przewodniczącą Komisji NRA ds. kształcenia aplikantów adwokackich, adw. Małgorzatą Gruszecką, którego tematem był egzamin adwokacki 2011 (vide: GKA nr 22). Po gorącej dyskusji, wypracowano wspólne stanowisko, które NRA miała przestawić Ministerstwu: wrześniowy termin egzaminu adwokackiego, egzamin przeprowadzony na laptopach wraz z wgranym programem umożliwiającym dostęp do aktów prawnych i orzecznictwa, zapewnienie serwisu technicznego na wypadek awarii, dostęp do niezawodnej sieci elektrycznej, posiadanie innych

8

pomocy dydaktycznych podczas egzaminu, przerwy pomiędzy poszczególnymi jego częściami, maksymalny czas sprawdzania prac przez egzaminujących, kryteria i wytyczne oceniania prac, ilość komisji egzaminacyjnych.

Po dłuższym okresie oczekiwania, na lutowym posiedzeniu Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku, podjęto uchwałę, w której udzielono poparcia pomorskim aplikantom w dążeniu do zmiany zasad przeprowadzenia egzaminu adwokackiego poprzez umożliwienie im opracowywania zadań z części od 2 do 5 egzaminu przy użyciu komputerów przenośnych oraz zapewnieniu w odpowiedniej ilości licencji na dostęp do komputerowej bazy aktów prawnych oraz komentarzy i orzecznictwa. Uchwała została przesłana zarówno do Ministerstwa Sprawiedliwości, jak i Naczelnej Rady Adwokackiej.

Wkrótce, bo 6 lutego, na stronie MS ukazała się informacja, że egzamin adwokacki zostanie przeprowadzony na komputerach. Z kolei 21 lutego dotarła kolejna wiadomość: osoby przystępujące do tegorocznego egzaminu adwokackiego będą mogły skorzystać z własnych komputerów. Termin egzaminu został wyznaczony na dni 14-17 czerwca 2011 r.

Zdający otrzymają nośniki z oprogramowaniem, które zablokuje dostęp do prywatnych danych. Zgodnie z zapowiedziami MS zdającym udostępniane będą także drukarki. Każda z nich będzie przypadała na 5 zdających. Dostęp do własnych komputerów nie oznacza, że aplikanci będą mogli skorzystać ze zgromadzonych na nim materiałów. Takim próbom ma przeciwdziałać specjalnie przygotowane oprogramowanie. Przed rozpoczęciem egzaminu zdający otrzy-

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

mają nośnik z wgranym oprogramowaniem, które będzie zawierało wyłącznie edytor tekstu i jednocześnie blokowało dostęp do danych zgromadzonych na komputerze oraz pozostałe funkcje tego komputera.

Aplikanci będą mieli również zapewniony dostęp do oddzielnych stanowisk komputerowych, zawierających system informacji prawnej. Za ich zapewnienie mają być odpowiedzialne okręgowe rady adwokackie.

Jedno stanowisko komputerowe z dostępem do systemu informacji prawnej i drukarki będzie przypadało na 5 zdających. MS podkreśliło, iż tegoroczni kandydaci na adwokatów będą zdawać egzamin zawodowy w dogodniejszych warunkach niż ich starsi koledzy.

To właśnie zeszłoroczne postulaty aplikantów oraz samorządów prawniczych doprowadziły do zapewnienia komputerów w trakcie egzaminów końcowych.

Od marca 2011 r. aplikanci uczęszczali na zajęcia seminaryjne, które miały na celu stricte przygotowanie do formy egzaminu. Zajęcia przeprowadzone były przez członków komisji egzaminacyjnych, zarówno adwokatów jak i sędziów. Podczas wykładów aplikanci sporządzali zadania z poprzedniego egzaminu, omawiali najczęściej popełnianie błędy, rozwiązywali liczne kazusy. Oprócz zaplanowanych zajęć, ORA wyraziła zgodę na przeprowadzenie dodatkowych zajęć z adwokatami jeszcze na 3 tygodnie przed samym egzaminem.

Ponadto, dzięki inicjatywie Prezesa NRA Andrzejowi Zwarze i przewodniczącej Komisji NRA ds. kształcenia aplikantów adwokackich, adw. Małgorzacie Gruszeckiej, oraz poparciu Dziekana Pomorskiej Izby Adwokackiej Jerzego Glanca, miesiąc przed terminem egzaminu, w dniach 13-15 maja, na tere-

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

nie Parku Naukowo-Technologinczego w Gdańsku aplikanci ostatniego roku aplikacji izby pomorskiej, koszalińskiej oraz puckiej mieli okazję przetestować nową metodę szkolenia – tzw. Case Method. Zajęcia polegały na tym, że wykładowca-sędzia przygotowuje wybrane orzeczenia sądów związanych z główną tematyką zajęć. Aplikanci mieli do opracowania orzeczenia sądowe. Były one dobrane w sposób, który pozwalał ćwiczyć umiejętności praktyczne rozumowania sądu, prokuratora, urzędnika. Zawierały one ocenę stanowisk stron i ocenę materiału dowodowego. Ważne było, aby można było prześledzić rozstrzygnięcia i uzasadnienia zapadające w różnych instytucjach. Należało ustalić stan faktyczny, podstawowe zagadnienia prawa materialnego i procesowego, skoncentrować się na orzeczeniu sądu pierwszej instancji, ustalić treść zarzutów apelacji, omówić rozstrzygnięcie sądu, na końcu należało dopuścić do otwartej dyskusji i koniecznie wyrazić swój pogląd w jej podsumowaniu.

Innowacyjna metoda kazuistyczna, rozpowszechniona przede wszystkim w USA, bardziej praktyczne formy kształcenia aplikantów oraz więcej zajęć z prawa europejskiego oraz dyscyplin o charakterze „niszowym” były również przedmiotem Konferencji Kierowników Szkolenia Aplikantów Adwokackich, która odbyła się w dniach 6-8 maja 2011 r. w Kazimierzu Dolnym. Podczas spotkania powołano zespoły, mające do końca czerwca br. przedstawić Naczelnej Radzie Adwokackiej projekt zmian regulaminu aplikacji adwokackiej oraz ramowy program szkolenia aplikantów na rok 2012. Kierownicy szkolenia aplikantów z 24 izb adwokackich oraz członkowie komisji doskonalenia zawodowego i kształcenia aplikantów

9

Sprawozdania

Sprawozdania adwokackich przy NRA zachęcali do powszechnego wprowadzenia szkolenia opartego o tzw. case method. Ponadto, nowością w nowym roku szkoleniowym mają być również stworzenie – adresowanych do aplikantów trzeciego roku – zajęcia fakultatywne, dostosowane do ich zainteresowań i specjalizacji. Wśród nich wymieniano m.in. prawo górnicze, morskie czy bioetyczne. Twórcy zmian pragną położyć większy nacisk na szkolenie z prawa europejskiego, przygotowując przyszłych adwokatów do praktykowania prawa w Unii Europejskiej, a także do występowania przed Trybunałem w Strasburgu. Ponadto uczestnicy konferencji dostrzegli potrzebę zmiany regulaminu doskonalenia zawodowego adwokatów. Miałaby powstać centralna baza, zawierająca informacje o wszelkich szkoleniach zawodowych odbywających się na terenie całego kraju. Zmianie miałby ulec także system zaliczania obowiązku pogłębiania wiedzy prawniczej.

Obecnie adwokat musi zaliczyć w ciągu roku 10 godzin szkolenia. Komisja przy NRA proponuje przejście na system punktowy, obowiązujący w adwokaturach europejskich. Ułatwiłoby to wpisywanie udziału w międzynarodowych konferencjach w poczet doskonalenia zawodowego.

W rezultacie NRA ma zamiar szkolić aplikantów za pomocą case method. Wskazano, iż należy zróżnicować kształcenie adwokackie, żeby nie miało charakteru jedynie akademickiego, tak, aby była to forma praktycznego przygotowania do zawodu, żeby aplikant po odbyciu aplikacji był w sposób praktyczny przygotowany do świadczenia pomocy prawnej. Zdecydowano, że pierwsze dwa lata aplikacji będzie stanowiło przede wszystkim praktyczne przygotowanie do

10

zawodu. W trzecim roku większy nacisk będzie położony na przygotowanie do egzaminu zawodowego.

W końcu, w dniach 14-17 czerwca na ternie całego kraju został przeprowadzony egzamin adwokacki. Minister Sprawiedliwości powołał w dziesięciu miastach 24 komisje ds. przeprowadzenia egzaminu, z czego aż dwie na terenie Gdańska. Na adwokata zdawało 1306 tys. prawników, w tym 1242 aplikantów, a w tym ponad 200 osób, które nie zdały rok wcześniej, i około 64 uprawnionych do zdawania bez aplikacji.

W Gdańsku do egzaminu przystąpiło 99 osób: 75 osób, które w maju 2011 ukończyły aplikację adwokacką w Pomorskiej Izbie, 8 osób z Izby Koszalińskiej, 13 osób, które uzyskały z zeszłym roku negatywny wynik z egzaminu oraz 3 spoza aplikacji. Maraton egzaminacyjny zaczął się we wtorek, kandydaci na adwokatów „na rozgrzewkę” pisali składający się ze stu pytań test z wiedzy prawniczej. Na oceną dostateczną należało wskazać 60 prawidłowych odpowiedzi. W Gdańsku zdawalność z testu wyniosła 100%, najniższa liczba uzyskanych punktów to 69. Przez kolejne dni egzaminowani rozwiązywali zadania (tzw. kazusy) z prawa karnego, cywilnego, a w piątek – z administracyjnego i gospodarczego. W wyniku zmiany rozporządzenia Minister Sprawiedliwości wydłużył czas pisania ostatnich dwóch części egzaminu z dotychczasowych 6 godzin na 8 łącznie. Po raz pierwszy w tym roku egzaminowani mogli korzystać z własnych komputerów. Do pisania używali specjalnego programu zainstalowanego na nośnikach pendrive. W każdej komisji zapewniono wsparcie informatyków.

Egzamin przebiegł bez znaczących zakłóceń.

Nie było większych kłopotów technicznych. W całym

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

kraju doszło do niewielu incydentów.

Pierwszego dnia kilkoro zdających nie mogło wydrukować swoich prac. Nie odnotowano prób ingerowania w zabezpieczenia programu, co groziło natychmiastowym wykluczeniem z egzaminu. Trzy osoby nie skończyły go jednak. Jedną przyłapano na posługiwaniu się niedozwolonymi formularzami ze wzorami pism procesowych, dwie zaś na porozumiewaniu się ze sobą.

Największym wyzwaniem, zarówno dla zdających, jak i członków komisji, podczas egzaminu okazała się technika tj. komputery. Najwięcej problemów pojawiło się pierwszego dnia, kiedy to kandydaci po raz pierwszy mieli zainstalować na swoich laptopach oprogramowanie przygotowane przez MS. Niektórym osobom, pomimo wielu prób oraz posiadania kilku sztuk laptopów, oprogramowanie nie zadziałało.

Kilka osób musiała w trakcie pisania przejść na tzw. tryb ręczny. Co jakiś czas na ekranach komputerów ukazywały się tzw. czerwone ekrany, które miały sygnalizować ingerencję w program. Pomoc informatyków była w takich sytuacjach niezbędna. Na szczęście wszystkim udało się napisać własnoręcznie lub pomyślnie wydrukować prace i oddać je do sprawdzenia komisji.

Napomnieć również należy, iż zdający na dwa tygodnie przed egzaminem musieli złożyć oświadczenie o wyborze sposobu rozwiązywania zadań z drugiej do piątej części egzaminu adwokackiego oraz oświadczenie o akceptacji warunków związanych z użyciem własnego sprzętu komputerowego w trakcie egzaminu adwokackiego. Zgodnie z §9a ust. 3 Rozporządze-

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

nia Ministra Sprawiedliwości w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego z dnia 24 września 2009 roku (z późniejszymi zmianami) zdający ponosi ryzyko związane z użyciem własnego sprzętu komputerowego i zainstalowanego na nim oprogramowania, powodujące brak możliwości rozwiązania zadania z drugiej do piątej części egzaminu adwokackiego przy użyciu własnego sprzętu komputerowego.

W takim przypadku zdający mógł przystąpić do rozwiązywania zadania w formie odręcznej, jednakże czas trwania tej części egzaminu adwokackiego nie ulegał odpowiedniemu przedłużeniu, co odnotowywało się w protokole z przebiegu egzaminu adwokackiego.

W przypadku wystąpienia w trakcie trwania egzaminu adwokackiego jakichkolwiek okoliczności wyłączających możliwość korzystania z własnego sprzętu komputerowego zdający sporządzał pracę zawierającą rozwiązanie zadania w formie odręcznej, jednakże czas trwania tej części egzaminu adwokackiego nie ulegał przedłużeniu.

W dniu 8 lipca Komisja nr I w Gdańsku w składzie: SSA Marek Machnij, SSA Teresa Sobolewska, SSA Maciej Dampc, sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, adw. Marek Karczmarzyk, adw. Marek Januszczyk, adw. Roman Olszewski, adw. dr hab. Mariusz Bogusz ogłosiła wyniki egzaminu adwokackiego: na 53 osoby, 3 uzyskały ocenę negatywną. Z kolei w dniu 12 lipca Komisja nr II w Gdańsku w składzie: SSA Jerzy Sałata, SSA Katarzyna Przybylska, SSA Zbigniew Koźma, sędzia NSA Dorota Jadwiszczok, adw. Janusz Masiak, adw. Jerzy Luranc, adw. Sylwia Grzybowska, adw. Krzysztof Malinowski ogłosiła, że

11

Artykuły

wszystkie 46 osób uzyskały wynik pozytywny. W ten sposób na tle całego kraju Gdańsk może pochwalić się najlepszą, bo aż 97% zdawalnością. W dniu 18 lipca 2011 r. odbyło się posiedzenie ORA w Gdańsku, na którym na listę adwokatów Pomorskiej Izby zostało wpisanych 83 osoby.

Do egzaminu przystąpiło w sumie 1306 osób, z czego pozytywny wynik uzyskało 1079 z nich, tj.

85%. W kraju wyniki wyglądają następująco: Gdańsk 97 % zdawalności, Katowice 94%, Białystok oraz Rzeszów 91%, Bydgoszcz i Wrocław 85%, Warszawa 78 %, Lublin 77% a Kraków 70%. (Szczegółowe dane przestawia załączona tabela opracowana przez biuro prasowe NRA.)

Zdecydowanie lepiej poszło aplikantom niż prawnikom bez aplikacji adwokackiej, spośród których zdała zaledwie ponad połowa: 32 osoby na zdające 64. Okazuje się, że szkolenie samorządowe daje wciąż większe szanse na zdobycie uprawnień zawodowych niż samodzielna praktyka prawnicza. Wszyst-

kim, którzy uzyskali pozytywny wynik należą się gratulacje oraz życzenia powodzenia w dalszej karierze zawodowej.

W tym miejscu w imieniu wszystkich Adwokatów Pomorskiej Izby Adwokackiej, chciałam podziękować: Prezesowi NRA Adw. Andrzejowi Zwarze, Przewodniczącej Komisji NRA ds. kształcenia aplikantów adwokackich, Adw. Małgorzacie Gruszeckiej; członkom Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku, w tym Dziekanowi adw. Jerzemu Glancowi oraz Kierownikowi Szkolenia ds. aplikantów adw. Marcinowi Derlaczowi; członkom komisji egzaminacyjnych; wszystkim adwokatom-wykładowcom, którzy przygotowywali nas do egzaminu oraz pracownikom sekretariatu, w tym Pani Barbarze Baranowskiej, Weronice Nikołajewicz oraz Marlenie Łacie za wsparcie podczas trzy i pół rocznej aplikacji oraz maratonu egzaminacyjnego, ale przede wszystkim za przygotowanie nas do służby jaką jest bycie adwokatem.

apl. adw. Bartłomiej Witucki zdjęcia własne Studio 102

Sprawozdania

Analiza treści korporacyjnych norm Adwokatury regulujących obowiązek zachowania przez adwokata tajemnicy adwokackiej w kontekście korzystania z komputerów, sieci komputerowych i oprogramowania pozwala stwierdzić, że budzą one wątpliwości, zarówno natury prawnej, jak i technicznej. Aktualny stan techniki oraz wykładnia gramatyczna norm obowiązujących adwokatów w tym zakresie prowadzą do wniosku, że część z nich jest po prostu niewykonalna. A to z kolei, choćby teoretycznie, może narazić adwokata na zarzut niezachowania tajemnicy adwokackiej.

Obowiązek zachowania tajemnicy adwokackiej wynika wprost z ustawy Prawo o adwokaturze („Ustawa”), a także z Kodeksu etyki adwokackiej („Kodeks”) oraz Regulaminu wykonywania zawodu

12

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

Tajemnica adwokacka a technologie informatyczne adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach („Regulamin”). Tajemnicy adwokackiej Ustawa poświęca stosunkowo niewiele miejsca. Art. 6 Ustawy mówi o obowiązku zachowania przez adwokata w tajemnicy wszystkiego, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej, a także, że obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie oraz że nie można zwolnić adwokata od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się, udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę, z zastrzeżeniem, iż obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – w zakresie określonym tymi przepisami.

13

Artykuły

Artykuły W Kodeksie tajemnicy adwokackiej poświęcony jest §19. Zobowiązuje on do zachowania w tajemnicy oraz do zabezpieczenia przed ujawnieniem lub niepożądanym wykorzystaniem – podobnie jak Ustawa – wszystkiego, o czym adwokat dowiedział się w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych (ust. 1), precyzując, że przedmiotem tajemnicy adwokackiej są materiały w aktach adwokackich (ust.

2), a także wszelkie wiadomości, notatki i dokumenty dotyczące sprawy, uzyskane od klienta i innych osób, niezależnie od miejsca, w którym się znajdują (ust. 3).

Kodeks zobowiązuje także adwokata do zobowiązania współpracowników, personelu oraz wszelkich osób zatrudnionych przez adwokata do przestrzegania obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej (ust.

4). Kwestię tajemnicy adwokackiej w odniesieniu do korzystania przez adwokata z komputera i z technologii informatycznych regulują wprost postanowienia ust. 5 i 6 §19 Kodeksu, stanowiące iż: — adwokat posługujący się w pracy zawodowej komputerem lub innymi środkami elektronicznego utrwalania danych (np. telefon, smartphone, tablet – przyp. B.W.) obowiązany jest stosować oprogramowanie i inne środki zabezpieczające dane przed ich niepowołanym ujawnieniem; — przekazywanie informacji objętych tajemnicą zawodową za pomocą elektronicznych i podobnych środków przekazu wymaga zachowania szczególnej ostrożności i uprzedzenia klienta o ryzyku związanym z zachowaniem poufności przy wykorzystaniu tych środków.

14

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na dwukrotnie użyte w §19 Kodeksu określenia odnoszące się do czasownika „zabezpieczyć”: zabezpieczenie przed ujawnieniem (ust. 1), środki zabezpieczające dane (ust. 5). Pierwsze określenie jest rzeczownikiem odczasownikowym od czasownika w aspekcie dokonanym „zabezpieczyć”. Oznacza osiągnięcie określonego rezultatu, czynność skutecznie wykonaną i zakończoną („zabezpieczyć” vs. „zabezpieczać”).

Norma ta nie zobowiązuje adwokata do podjęcia określonych (wszelkich niezbędnych) działań mających na celu zabezpieczenie, lecz nakłada obowiązek osiągnięcia celu, którym jest zabezpieczenie.

W ust. 5 §19 Kodeksu mowa natomiast o stosowaniu oprogramowaniu i innych środkach zabezpieczających, czyli takich, które mają zabezpieczać. Czasownik niedokonany „zabezpieczać” oznacza czynność duratywną, nierezultatywną, jedynie skierowaną w stronę jakiegoś celu. Środki zabezpieczające to zatem takie, które mają na celu zabezpieczenie, nie gwarantują jednak skutecznego zabezpieczenia. Podobnie w wypadku przekazywania informacji za pomocą elektronicznych środków przekazu (ust. 6): adwokat jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności, nie zaś do osiągnięcia konkretnego rezultatu w postaci zapewnienia bezpiecznego (poufnego) przekazu.

Obszerniej i bardziej rygorystycznie obowiązki w zakresie zachowania tajemnicy adwokackiej statuuje Regulamin. W postanowieniach ogólnych nakłada na adwokata obowiązek uzyskania od współpracowników (zatrudnionych przez adwokata lub zleceniobiorców adwokata) niebędących

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

adwokatami, radcami prawnymi lub aplikantami adwokackimi lub radcowskimi – przed udostępnieniem im danych objętych tajemnicą adwokacką – pisemnego oświadczenia zobowiązującego do przestrzegania tajemnicy w zakresie nie mniejszym niż ten, w jakim tajemnica wiąże adwokata (§1 ust.

16 Regulaminu). W §4 Regulaminu odnoszącego się do obowiązków adwokata co do lokalu, w którym wykonuje zawód, w ust. 2 mowa jest o szczególnej staranności przy zabezpieczaniu pomieszczeń, w którym przechowywane są dokumenty zawierające informacje objęte tajemnica adwokacką, natomiast w §5, dotyczącym obowiązków adwokata w zakresie dokumentacji spraw klienta, mowa o dokumentach utrwalonych na elektronicznych nośnikach danych, w tym pismach procesowych, sądowych, korespondencji przesądowej i z klientem (ust. 3) oraz o obowiązku zabezpieczenia korespondencji elektronicznej przez dostępem osób trzecich spoza kancelarii, z wyłączeniem osób, którym adwokat zlecił czynności administrowania systemem informatycznym (ust. 4).

Warto w tym miejscu zauważyć, że adwokat winien takie osoby (administrujące systemem informatycznym), niezależnie od ich obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zobowiązać do złożenia pisemnego oświadczenia, o którym mowa w §1 ust. 16 Regulaminu, oraz do zobowiązania (niekoniecznie pisemnego) do przestrzegania obowiązku określonego w §19 ust. 4 Kodeksu.

Zasadnicze jednak znaczenie dla obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej ma §7 Regulaminu o zasadach dostępu do informacji objętych tajemnicą

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

zawodową adwokata. Przewiduje on, że adwokat: — jest zobowiązany postępować z informacjami objętymi tajemnicą zawodową adwokata w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z nimi osobom trzecim (ust. 1); — powinien przechowywać dokumenty i nośniki zawierające informacje poufne w miejscu i w sposób uniemożliwiający ich zniszczenie, zniekształcenie lub zaginięcie (ust. 2), przy czym mogą być przechowywane również w formie elektronicznej (ust. 5), zaś dokumenty o szczególnej doniosłości, w szczególności oryginały takich dokumentów, powinny być starannie chronione przez adwokata przy pomocy adekwatnych do tego sposobów zabezpieczania przed utratą lub zniszczeniem (ust. 3); — powinien kontrolować dostęp pracowników kancelarii do informacji poufnych i dopuścić do informacji poufnych wyłącznie osoby zajmujące się prowadzeniem sprawy klienta, z którą związana jest informacja poufna (ust. 4).

Zgodnie z §7 ust. 5 Regulaminu przechowywanie dokumentów zawierających informacje poufne w formie elektronicznej wymaga od adwokata przestrzegania zasad określonych w §7 ust. 6–9.

Postanowienia te nakładają na adwokata następujące obowiązki: — w wypadku przechowywania informacji poufnych w elektronicznej bazie danych/ systemie informatycznym, zapewnienie

15

Artykuły

Artykuły szczególnych mechanizmów kontroli dostępu do tych danych (ust. 6); — jeżeli dostęp do danych przetwarzanych w systemie informatycznym obejmujących informacje poufne posiadają co najmniej dwie osoby, zapewnienie, aby w systemie był rejestrowany dla każdego użytkownika odrębny identyfikator (np. hasło dostępu) oraz zapewnienie, aby dostęp do danych był możliwy wyłącznie po wprowadzeniu identyfikatora i dokonaniu uwierzytelnienia, przy czym zaleca się zapewnienie rejestrowania każdorazowego wglądu w informacje poufne (ust. 7); — stosowanie w działalności zawodowej fizycznych i logicznych zabezpieczeń, które zapewniają bezpieczeństwo systemu informatycznego i danych klientów w stopniu wynikającym z rozwoju techniki w danym czasie, przy czym w szczególności system informatyczny służący do przechowywania informacji poufnych powinien być zabezpieczony przed działaniem oprogramowania, którego celem jest zakłócenie działania lub uzyskanie nieuprawnionego dostępu do systemu informatycznego, oraz przed utratą danych spowodowaną awarią zasilania lub zakłóceniami w sieci zasilającej (ust. 8); — zabezpieczenie informacji poufnych przechowywanych w systemie informatycznym przez wykonywanie kopii zapasowych zbiorów danych

16

elektronicznych oraz przechowywanie ich w miejscach zabezpieczających je przed nieuprawnionym przejęciem, modyfikacją, uszkodzeniem lub zniszczeniem, przy czym do kopii zapasowych stosuje się odpowiednio postanowienia §7 Regulaminu (ust. 9).

Analizując treść norm regulujących obowiązek zachowania przez adwokata tajemnicy adwokackiej w kontekście korzystania z komputerów, sieci komputerowych i oprogramowania, należy stwierdzić, że budzą one pewne wątpliwości, zarówno natury prawnej, jak i technicznej. Wątpliwości prawne budzi przede wszystkim brak konsekwencji w ustaleniu charakteru działań, jakie mają być podejmowane w celu zachowania tajemnicy adwokackiej w związku z korzystaniem przez adwokata z komputera, sieci komputerowej, oprogramowania komputerowego, w tym służącego do dostępu do Internetu i komunikacji elektronicznej (technologii informatycznych), co w konsekwencji stwarza ryzyko odpowiedzialności dyscyplinarnej. Co do zasady jest to odpowiedzialność wynikająca z obowiązku starannego działania (czynności duratywne): przekazywanie informacji objętych tajemnicą zawodową za pomocą elektronicznych środków przekazu ze szczególną ostrożnością (§19 ust. 6 Kodeksu), zachowanie szczególnej staranności przy zabezpieczaniu pomieszczeń, w których przechowywane są dokumenty zawierające informacje objęte tajemnica adwokacką (§4 ust. 2 Regulaminu), staranne chronienie dokumentów o szczególnej doniosłości przy pomocy adekwatnych do tego sposobów zabezpieczania przed utratą lub zniszczeniem (§7 ust. 3 Regulaminu), stosowanie

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

w działalności zawodowej fizycznych i logicznych zabezpieczeń, które zapewniają bezpieczeństwo systemu informatycznego i danych klientów w stopniu wynikającym z rozwoju techniki w danym czasie (§7 ust. 8 Regulaminu). Jednak w niektórych wypadkach jest to odpowiedzialność wynikająca z obowiązku osiągnięcia określonego rezultatu (czynności rezultatywne). Owe określone rezultaty należy podzielić na te, które można faktycznie osiągnąć, i te, które z przyczyn technicznych są niewykonalne.

Do pierwszej grupy obowiązków (wykonalnych) należy zaliczyć: — uprzedzenie klienta o ryzyku związanym z zachowaniem poufności przy wykorzystaniu elektronicznych i podobnych środków przekazu ( §19 ust. 6 Kodeksu); — uzyskanie od współpracowników pisemnego oświadczenia zobowiązującego do przestrzegania tajemnicy (§1 ust. 16 Regulaminu); — zobowiązanie pracowników, personelu i innych osób zatrudnionych do przestrzegania tajemnicy zawodowej (§19 ust. 4 Kodeksu); — stosowanie oprogramowania i innych środków zabezpieczających dane przed ich niepowołanym ujawnieniem (§19 ust. 5 Kodeksu); — kontrolowanie dostępu pracowników do informacji poufnych i dopuszczenie do informacji poufnych wyłącznie osób zajmujących się prowadzeniem sprawy klienta, z którą związana jest informacja poufna (§7 ust. 4 Regulaminu);

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

— zapewnienie szczególnych mechanizmów kontroli dostępu (§7 ust. 6 Regulaminu); — zapewnienie, aby w systemie był rejestrowany dla każdego użytkownika odrębny identyfikator (np. hasło dostępu) oraz zapewnienie, aby dostęp do danych był możliwy wyłącznie po wprowadzeniu identyfikatora i dokonaniu uwierzytelnienia (§7 ust. 7 Regulaminu); — przechowywanie zbiorów danych elektronicznych (i kopii zapasowych) w miejscach zabezpieczających je przed nieuprawnionym przejęciem, modyfikacją, uszkodzeniem lub zniszczeniem (§7 ust. 9 Regulaminu); — wykonywanie kopii zapasowych zbiorów danych elektronicznych (§7 ust. 9 Regulaminu).

Natomiast do obowiązków z przyczyn technicznych niewykonalnych należą: — obowiązek zabezpieczenia korespondencji elektronicznej przez dostępem osób trzecich (§5 ust. 4 Regulaminu); — postępowanie z informacjami objętymi tajemnicą zawodową adwokata w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z nimi osobom trzecim (§7 ust. 1 Regulaminu); — przechowywanie dokumentów i nośników zawierających informacje poufne w miejscu i w sposób uniemożliwiający ich zniszczenie lub zniekształcenie (§7 ust. 2 Regulaminu); — zabezpieczenie systemu informatycznego służącego do przechowywania infor-

17

Sprawozdania

macji poufnych przed działaniem oprogramowania, którego celem jest zakłócenie działania lub uzyskanie nieuprawnionego dostępu do systemu informatycznego, oraz przed utratą danych spowodowaną awarią zasilania lub zakłóceniami w sieci zasilającej (§7 ust. 8 Regulaminu).

Powyższe obowiązki – biorąc pod uwagę aspekt dokonany czasownika „zabezpieczyć” (motywującego rzeczownik „zabezpieczenie”),

zdjęcia własne Studio 102

znaczenie imiesłowu „uniemożliwiający” („taki, który czyni coś niemożliwym”), a także znaczenie rezultatywne rzeczowników: zapoznanie się, zniszczenie, zniekształcenie – z przyczyn technicznych należy uznać za niewykonalne. Nie wynaleziono bowiem, jak dotychczas, takich sposobów czy narzędzi informatycznych, które gwarantowałyby (1) zabezpieczenie danych (informacji objętych tajemnicą zawodową) czy korespondencji elektronicznej przed dostępem osób trzecich, ani też (2) w pełni chroniących przed oprogramowaniem, którego celem jest

18

zakłócenie działania lub uzyskanie nieuprawnionego dostępu do systemu informatycznego, jak i (3) miejsca oraz sposobu uniemożliwiającego zniszczenie lub zniekształcenie danych. Takie ryzyko wynika przede wszystkim ze specyfiki środowiska informatycznego i obecności w nim tzw. oprogramowania złośliwego (ang. malicious), czyli kodu, który umożliwia dostęp do danych, ich uszkodzenie lub utratę czy wykorzystanie komputera adwokata do ataku hakerskiego. Dostęp osoby trzeciej do danych i informacji poufnych wiąże się zatem bezpośrednio z ryzykiem niezachowania tajemnicy adwokackiej, a także kradzieży tożsamości – adwokata lub jego klienta (czy uzyskania dostępu do bankowości elektronicznej lub poufnych informacji typu hasła dostępu czy numery PIN). Owe złośliwe kody mogą mieć różną postać: wirusów i trojanów, oprogramowania szpiegującego (ang. spyware) czy tzw. key-loggerów, czyli oprogramowania, które osobie trzeciej (intruzowi) pozwala śledzić ruch na klawiaturze komputera adwokata (w ten sposób „podgląda” się hasła dostępu do określonych zasobów, w tym dokumentów czy usług elektronicznych, np. internetowych kont bankowych).

Konkludując, zasadny wydaje się postulat dokonania korekty norm nakładających na adwokata obowiązki niewykonalne, a w rezultacie ujednolicenia ich w taki sposób, żeby nie było wątpliwości, że podlegają zasadzie starannego działania.

Natomiast, co należy przez te zasady rozumieć w kontekście korzystania z komputerów i technologii informatycznych, to temat na odrębny artykuł.

zdjęcia: Dominika Wetoszka

Artykuły

Sprawozdanie z Wilna Korzystając z uroków majówki, część gdańskiej Adwokatury wybrała się do Wilna, nie tylko w ramach szkolenia zawodowego i integracji, ale także w celu poznania miasta i jego uroków. Nasza wspólna przygoda rozpoczęła się w ostatni piątek kwietnia i trwała do drugiego dnia maja, co w konsekwencji okazało się dobrym pomysłem, gdyż został jeszcze jeden dzień na zregenerowanie sił. Prognoza pogody rokowała nadzieje na przyjemny weekend, więc pełni optymizmu wyruszyliśmy po przygodę.

Do miejsca przeznaczenia dotarliśmy w godzinach wieczornych. Osoby, które zobaczyły Wilno

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

po raz pierwszy, odnalazły w jego architekturze i apl. adw. Dominika Wetoszka zabudowie wiele podobieństw do starych, polskich miast, takich jak Kraków, czy Lublin. Sprawiło to, że od razu poczuliśmy się swojsko, tym bardziej, że niemal na każdym rogu spotkać można dawne związki Litwy z Polską. Wielu uczestników uprzednio odwiedziło Wilno, więc po obiadokolacji ruszyliśmy na nocne zwiedzanie miasta, właśnie pod ich komendą.

I w taki oto sposób mieliśmy okazję zobaczyć starówkę wileńską nocą. Zajmuje ona obszar aż 255 ha!! Jest przepięknie odrestaurowana, a imponująca iluminacja świetlna sprawia, że wieczorem wygląda bardzo urokliwie. W 1994 roku została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO ze względu na swoje wyjątkowe walory architektoniczne.

Ponadto, jest ona idealnym miejscem na spacery, gdyż wyłączony jest na niej wszelki ruch, w tym także komunikacja miejska.

Hotel, w którym zostaliśmy zakwaterowani położony jest zaledwie 15 minut pieszo od Ostrej Bramy, więc po chwili znaleźliśmy się w centrum nocnego życia stolicy. Przeszliśmy spacerkiem w

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

19

Sprawozdania

Sprawozdania dół Starówki, podziwiając jej uroki i różnorodność, poszukując przy tym lokalu, w którym moglibyśmy skosztować lokalnych smakowitości i oczywiście trunków. Pojawił się jednak problem - znalezienia miejsca dla tak licznej grupy jaką stanowiliśmy, ale wreszcie się udało i podziemia restauracji Ismair ugościły nas godziwie.

Po „zwiedzaniu” podziemi ponownie ruszyliśmy przed siebie, a że wieczór był dość ciepły, chcąc nacieszyć się przepiękną okolicą usiedliśmy w przyjemnej kafejce na rynku pod ratuszem. Jednak w miarę upływu czasu, z wiadomych powodów, coraz większą popularnością wśród uczestników zaczęły cieszyć się koce. Pierwszy wieczór upłynął nam więc

pod znakiem wspólnej integracji.

Następnego dnia po śniadaniu udaliśmy się w pierwszej kolejności do kościoła św. Piotra i Pawła, który zachwycił nas bogactwem barokowego wnętrza oraz ogromną ilością sztukaterii. Przed wejściem mieliśmy możliwość kupienia Kuriera Wileńskiego, który wśród naszej wycieczki rozszedł się jak przysłowiowe ciepłe bułeczki. Tym samym mieliśmy lekturę na dalszą trasę. Furorę, zwłaszcza w tylnej części autokaru, zrobiła historia o pani Eugenii,

20

o której w dalszej części tekstu.

Następnym punktem zwiedzania była Góra Trzykrzyska. Góra ta wzięła swoją nazwę od legendy, według której siedmiu franciszkanów poniosło śmierć męczeńską z rąk pogan. Trzech z nich ukrzyżowano i ustawiono na górze, ciała pozostałych strącone zostały do Wilenki. Obecne krzyże symbolizują wiarę, nadzieję i miłość, a także pomnik ofiar reżimu stalinowskiego. Z góry roztacza się imponujący widok na panoramę Wilna. Po sesji zdjęciowej na Górze Trzykrzyskiej udaliśmy się na plac przed Katedrą św.

Stanisława.

W katedrze św. Stanisława znajduje się obraz trójrękiego św. Kazimierza. Od przewodnika dowiedzieliśmy się, że malarz kilkakrotnie, wszak bez skutku, próbował zamalować niechcianą kończynę - nie powiodło się i obecnie możemy oglądać jedyny w swoim rodzaju obraz. Obok katedry wznosi się pomnik Giedymina, założyciela miasta Wilna. Z tego miejsca udaliśmy się spacerem do muzeum Adama Mickiewicza.

Rzec można, iż w całym Wilnie duch naszego zacnego rodaka jest wszechobecny, bowiem na wielu budynkach znajduje się tablica upamiętniająca

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

wieszcza - tu mieszkał w latach takich a takich, ten budynek opuścił wyjeżdżając na zawsze z Wilna, w następnym z kolei budynku gościł w czasie wakacji.

Nie ma w tym nic dziwnego, bowiem Mickiewicz przez całe swoje życie pragnął żyć w Winie, jego losy, jak wiadomo, potoczyły się jednak inaczej. Choć za życia poety nawet sama Matka Boska Ostrobramska „nie powróciła go cudem na ojczyzny łono”, z pewnością pozwoliła jego duchowi na powrót w ukochane strony.

z Gdańska, samo natomiast wnętrze przypomina nieco kościół św. Jerzego w Sopocie.

Pomimo licznych protestów uczestników, na przerwę obiadową udaliśmy się na Belmontas - pięknie położony park, w którym znajduje się odrestaurowany francuski młyn oraz trzy restauracje.

Jednakże oprócz całkiem ładnej okolicy i smacznych potraw dla większości z nas miejsce to nie stanowiło większej atrakcji, nie może bowiem konkurować

Samo Muzeum Mickiewicza jest niewielkie, niewiele jest również w nim eksponatów, jednakże miejsce to ma swój niepowtarzalny klimat, w końcu to tutaj Mickiewicz pracowała nad „Grażyną”.

Zaraz obok muzeum znajduje się kościół św.

Anny, o którym Napoleon rzekł, że postawiłby go chętnie na dłoni i przeniósł do Paryża. Znamienne dla nas, w większości mieszkańców Trójmiasta i okolic jest fakt, iż kościół ten zaprojektował architekt

ze starówką. Co więcej, z racji tego, że była sobota i wesele w lokalu, obsługa niestety miała trudności z realizacją zamówień i pomimo licznych uwag pani pilotki „speed up, speed up” szybciej zwyczajnie się nie dało.

Z uwagi na to, że zabałaganiliśmy trochę w Belmontas, dalsze zwiedzanie było już w ekspresowym tempie, co niekoniecznie przypadło uczestnikom do gustu. Zatem przebiegliśmy przez

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

21

Sprawozdania

Sprawozdania

Uniwersytet Wileński, kościół św. Janów (Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty) do kościoła św.

Kazimierza, cerkwi św. Ducha, żeby skończyć na Ostrej Bramie. W takim stanie rzeczy czuliśmy pewien niedosyt, a że do kolacji było jeszcze sporo czasu, postanowiliśmy w mniejszych lub większych grupkach pozwiedzać Wilno na własną rękę. Wielu z nas udało się do celi Konrada z „Dziadów”, a także do kościoła Miłosierdzia Bożego, gdzie znajduje się cudowny obraz „Jezu, ufam Tobie”, namalowany zgodnie ze wskazówkami siostry Faustyny Kowalskiej. Po kolacji niektórzy z nas udali się na wieczorny spacer po Rosie, żeby pozwolić sobie na chwilę zadumy.

Inni od razu ruszyli na starówkę. Nieważne, którą

zamordowanych.

Kolejnym przystankiem były Troki, gdzie znajduje się jedno z większych na Litwie skupisk Karaimów. Karaimi stanowią obecnie jedną z najmniejszych grup etnicznych i religijnych na świecie. Ich religia - karaimizm - oparta jest w głównej mierze na Starym Testamencie. Charakterystyczne dla domów karaimskich są trzy okna: jedno dla Boga, drugie dla Karaima, a trzecie dla księcia Witolda w podziękowaniu za to, że sprowadził Karaimów na ziemie litewskie. W drodze na zamek mieliśmy okazję wstąpić do kienesy, czyli karaimskiej świątyni.

Zamek w Trokach pochodzi z XIV-XV wieku, wybudowany został przez księcia Kiejstuta oraz Witolda. Obecnie w większej części jest on odrestaurowany, co wspaniale oddaje obraz funkcjonowania budowli obronnych tamtych czasów.

Istotne jest, że jego rekonstrukcja rozpoczęła się jeszcze za czasów carskich. Oczywiście, zamek ten nie dorównał naszemu Malborkowi, jednakże wart jest zobaczenia.

Z zamku, wygłodniali, udaliśmy się, standardowo biegiem, do knajpy karaimskiej skosztować regionalnej potrawy tj. kibinie z rosołem.

Jest to pieróg, albo raczej rożek z nadzieniem mięsnym.

Ciasto jest bardzo specyficzne i nie przypomina ani naszego drożdżowego, ani francuskiego, jednakże smakuje wyśmienicie.

Edukacyjno-szkoleniowy punkt wyjazdu został zrealizowany po obiadokolacji. W planie mieliśmy bowiem spotkanie z wydawcą Kuriera Wileńskiego - Panem Zygmuntem Klonowskim i jego synem Rajmundem. Panowie wprowadzili nas

22

z opcji wybraliśmy i tak skończyła się ona integracją na Zarzeczu, gdzie ponownie koce były na wagę złota, ponieważ zajmowany przez nas lokal położony był nad rzeką.

Trzeci dzień wyjazdu rozpoczęliśmy wizytą na Rosie - tym razem w pełnym składzie. Tę nazwę znają chyba wszyscy, a historię cmentarza i jego obecną problematykę przybliży w oddzielnym artykule kolega Wojciech Sułkowski.

Następnie udaliśmy się na miejsce kaźni zwane Ponary. To tutaj w czasie drugiej wojny światowej Niemcy dokonali masowych mordów głównie na Polakach, Litwinach oraz Żydach. Obecnie znajduje się tam tablica upamiętniająca wszystkich

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

w tajniki funkcjonowania polskiej gazety na Litwie oraz trudności z tym związanych. Redakcja Kuriera mieści się w tym samym budynku co warsztat samochodowy, bowiem w obecnych realiach najem innego lokalu nie jest możliwy. Kolejnym problemem, z którym spotykają się wydawcy Kuriera jest dotarcie do polskich odbiorców. Czynią to głównie poprzez polskie kościoły i szkoły, jednakże, mimo szczerych chęci, nie są w stanie zapewnić wszystkim rodakom stałego dostępu do polskiej prasy.

Skala problemów poruszanych przez tę gazetę jest diametralnie różna od naszych poczytnych gazet.

Wspomniana już wcześniej pani Eugenia stanowi dla tutejszej polskiej mniejszości wzór matki Polki, która urodziła i wychowała siedmioro dzieci, a jej marzeniem jest posiadanie kilkudziesięciu wnuków.

23

Sprawozdania

24

Bogatsi o nowe doświadczenia, poznawszy miasto oraz jego okolice, udaliśmy się w drogę powrotną. Po drodze zajechaliśmy do Kowna, żeby przejść się po mieście, jednakże na zewnątrz było tak zimno, że zamiast patrzeć na zabytki, rozglądaliśmy się za kawiarnią z gorącymi napojami. Późnym wieczorem dotarliśmy do Gdańska, jedząc po drodze obiad w Elblągu. Pomimo, iż ominęło nas tak wiele historycznych wydarzeń jakie miały miejsce w czasie majówki - ślub księcia Williama i Kate Middleton, beatyfikacja Jana Pawła II oraz zabicie Osamy bin Ladena, uczestnicy wydawali się być zadowoleni z wyjazdu. Na szczęście pozostawiliśmy sobie jeszcze jeden dzień odpoczynku, zanim powróciliśmy do swoich obowiązków i zamiast pani pilotki, zaczęły nas gonić terminy sądowe.

KOMISJA DOSKONALENIA ZAWODOWEGO ORA W GDAŃSKU ZAPRASZA NA SZKOLENIE WYJAZDOWE, KTÓRE ODBĘDZIE SIĘ W DNIACH 14 – 16 PAŹDZIERNIKA 2011 ROKU W HOTELU CONTINENTAL W KRYNICY MORSKIEJ, UL. PRZYJAŹNI 30.

Program Szkolenia 14.10.2011 (piątek) - zakwaterowanie od godziny 14.00 16.30 - 19.00 - wykład dr Justyna Nawrot – „Odpowiedzialność rodzicielska w prawie Unii Europejskiej” (dr Justyna Nawrot jest adiunktem w Katedrze Prawa Morskiego Uniwersytetu Gdańskiego, członkiem Komisji Prawa Morskiego Polskiej Akademii Nauk, autorka licznych publikacji z zakresu prawa europejskiego) 20.00 - uroczysta kolacja

16.10.2011 (niedziela) – doba hotelowa do godz. 14.00 od 8.00 - śniadanie 9.30 - 13.00 - wykład Stanisław Gurgul – „Czynności powiernicze w obrocie powszechnym i postępowaniach przymusowych (egzekucyjnym i upadłościowym)” (Stanisław Gurgul jest Sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w stanie spoczynku, wybitnym znawcą zagadnień prawa upadłościowego i naprawczego, autorem licznych publikacji, w tym wielokrotnie wznawianego Komentarza do prawa upadłościowego i naprawczego) Koszt szkolenia 400 zł od osoby – zakwaterowanie w pokojach 2-osobowych.

Wpłat należy dokonywać w terminie do dnia 24 września 2011 r. (ilość miejsc ograniczona - 120) na rachunek: Hotel Continental, ul. Przyjaźni 30, 82-120 Krynica Morska nr 23 8308 0001 0002 3621 2000 0010

15.10.2011 (sobota)

W tytule wpłaty prosimy wpisać „Szkolenie-adwokaci” oraz podać dane do faktury – nazwę kancelarii, adres, NIP.

od 8.00 - śniadanie 10.00 - 13.00 - wykład dr Helena Ciepła– „Zmiany w księgach wieczystych i hipotece” (dr Helena Ciepła jest Sędzią Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, autorką i współautorką licznych publikacji, w tym komentarzy z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego)

Zapraszamy adw. Dariusz Olszak adw. Paweł Sowa

od 13.30 - obiad 15.30-18.30 – wykład adw. dr hab. Piotr Kardas – “Materialnoprawne i procesowe aspekty związane z konstrukcją przestępstwa nadużycia zaufania. Wykładnia pojęcia “osoba pełniąca funkcję publiczną”. (dr hab. Piotr Kardas jest adwokatem i profesorem w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, współautorem Komentarza do Kodeksu karnego, komentarza do przepisów karnych Kodeksu spółek handlowych, komentarza do Kodeksu karnego skarbowego. Jest autorem ponad 150 prac naukowych dotyczących problematyki prawa karnego materialnego, konstytucyjnych podstaw odpowiedzialności karnej, teorii prawa, prawa karnego procesowego, organizacji wymiaru sprawiedliwości, problematyki harmonizacji i unifikacji prawa karnego w ramach struktur europejskich, prawa karnego międzynarodowego) 19.00-20.30 kolacja

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

Zapraszamy na Szkolenie! zdjęcia własne Studio 102

Nadszedł czas na kolejne spotkanie, tym razem z działaczami Europejskiej Fundacji Praw Człowieka w Wilnie: dr Łukaszem Wardyn, Beatą Naniewicz oraz absolwentką UG dr Elżbietą Kuźborską. Nasi kolejni rozmówcy wskazali nam skalę problemu, z jakim spotykają się w swoim codziennym życiu, a mianowicie dyskryminacją mniejszości narodowych na Litwie. Jako przykład wskazać należy przede wszystkim sprawę toczącą się przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, z wniosku doktora Wardyna oraz jego żony, a dotyczącą zasad pisowni polskich nazwisk na Litwie. W momencie spotkania nie był jeszcze znany wyrok Trybunału, obecnie znamy natomiast stanowisko Luksemburga i niestety stanowi ono podstawę do dalszych działań dyskryminujących Polaków mieszkających na Litwie.

Z problemem wrogości Litwinów do Polaków spotkaliśmy się chociażby przy okazji ostatniej wizyty Prezydenta RP w Wilnie. Jednakże dopiero te dwa spotkania przybliżyły nas do tego zagadnienia i pokazały jego rozmiar. Żyjąc w Polsce, nie zdajemy sobie do końca sprawy z faktu, jak ciężko nasi rodacy za wschodnią granicą muszą walczyć o utrzymanie polskości. Mamy komfort życia w kraju, który nie dyskryminuje mniejszości narodowych pod względem chociażby językowym. Niestety, nasi rodacy żyjący za wschodnią granicą nie mają tyle szczęścia.

Szkolenie

25

Sprawozdania

Konferencja TRZECIA POLSKO-NIEMIECKA KONFERENCJA „DIALOG PRAWNICZY”, GDAŃSK 20-22 PAŹDZIERNIKA 2011 Czwartek, 20.10.2011 od 15:00 meldowanie się i rejestracja uczestników w hotelu, od 17:30 recepcja konferencji, 18:00 uroczyste otwarcie konferencji wykład prof. zw. dra hab. Jerzego Zajadło, Kierownika Katedry Teorii i Filozofii Państwa i Prawa Uniwersytetu Gdańskiego: „Gustaw Radbruch i polsko-niemiecka tradycja prawna”.

Piątek, 21.10.2011 08:00 - 10:00 śniadanie w hotelu, 10:00 początek obrad konferencji, 10:15 I panel dyskusyjny - Prawne aspekty otwarcia praktyki adwokackiej przez polskich adwokatów w Niemczech.

10:15 - 10:45 RA Hansjörg Staehle, Vizepräsident der Bundesrechtsanwaltskammer und Präsident der Rechtsanwaltskammer München, 10:45 - 11:15 adwokat Andrzej Zwara, Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, 11:15 - 11:45 dyskusja, 11:45 - 12:15 przerwa na kawę, 12:15 II panel - Prawne uwarunkowania swobodnego przemieszczania się oraz delegowania polskich pracowników do Niemiec.

12:15 - 12:45 Dr. Helmut Nause, Präsident des Landesarbeitsgerichts (Hamburg), 12:45 - 13:15 adwokat dr Sebastian Samol, adiunkt w Katedrze Prawa Pracy i Prawa Socjalnego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu (Wielkopolska Izba Adwokacka), 13:15 - 13:45 dyskusja, 13:45 - 14:45 obiad, 14:45 III panel - Zagadnienia prawa materialnego i procesowego w kontekście obowiązku alimentacyjnego i postępowania rozwodowego.

14:45 - 15:15 Henning Huusmann, Richter am Hanseatischen Oberlandesgericht (Hamburg), 15:15 - 15:45 adwokat dr Magdalena Sykulska-Przybysz, adiunkt w Zakładzie Praw Człowieka Uniwersytetu Gdańskiego (Pomorska Izba Adwokacka),

26

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

GKA 24 / WRZESIEŃ 2011

15:45 - 16:15 dyskusja, 16:15 - 17:00 aperitif, wspólne zdjęcie, 20:00 uroczysta kolacja.

Sobota, 22.10.2011 08:00 - 10:00 śniadanie w hotelu, 10:00 - 14:00 zwiedzanie Trójmiasta.

INFORMACJA Zgłoszenie udziału w konferencji należy przesyłać mailem na adres ora@adwokatura.gdansk.pl albo pocztą na adres Pomorska Izba Adwokacka, 80-830 Gdańsk, ul. Chlebnicka 48/51 do dnia 07.10.

Wraz z wysłaniem zgłoszenia należy uiścić opłatę w wysokości PLN 360 (EUR 90) na konto nr 17 1020 1811 0000 0302 0015 3767. Opłata obejmuje udział w konferencji, wycieczkę po Trójmieście, materiały konferencyjne, jak również obiad i kolację. Konferencja odbywa się w Sali Białej Ratusza Głównego Miasta, ul. Długa 46/47. Obiad będzie serwowany w restauracji „Palowa”, ul. Długa 47. Uroczysta kolacja odbędzie się w restauracji Verres en Vers (Hotel Radisson Blue, ul. Długi Targ 19). Podczas rejestracji w hotelu otrzymają Państwo teczkę zawierającą materiały konferencyjne oraz imienny identyfikator.

Prosimy o potwierdzenie udziału w wycieczce po Trójmieście. Zbiórka uczestników przed Hotelem Radisson Blue, ul. Długi Targ 19.

Pokoje rezerwują Państwo samodzielnie, wysyłając maila, w terminie do 01.10. Przy rezerwacji proszę podać hasło - konferencja.gdansk.

Do Państwa dyspozycji są miejsca w dwóch hotelach: Radisson Blue (SAS) Hotel, ul. Długi Targ 19 Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 15:00 i trwa do godz. 12:00 dnia wyjazdu.

Pokój jednoosobowy ze śniadaniem - 450 PLN za dobę.

Pokój dwuosobowy ze śniadaniem - 500 PLN za dobę. email - Reservations.Gdansk@RadissonBLU.com oraz Hotel Wolne Miasto Gdańsk, ul. Św. Ducha 2 Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 15:00 i trwa do godz. 12:00 dnia wyjazdu. Pokój jednoosobowy ze śniadaniem - 300 PLN za dobę.

Pokój dwuosobowy ze śniadaniem - 350 PLN za dobę. email - rezerwacja@hotelwm.pl W razie jakichkolwiek pytań prosimy kontaktować się z Biurem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku.

Kontakt: apl. adw. Magdalena Trzebicka email: magdalena.trzebicka@gmail.com

27

Prezentowany kwartalnik ma być w założeniu pismem integrującym środowisko palestry pomorskiej. Redakcja, jak i Wydawca nie ponoszą jednak merytorycznej odpowiedzialności za teksty autorów, które zamieszczone są na łamach kwartalnika. Zakładamy bowiem, że każdy z prezentowanych tekstów ma charakter samodzielnego i odrębnego opracowania, za którego treść odpowiedzialność ponosi autor w ramach swojej licentia poetica.

Pomorska Izba Adwokacka w Gdańsku Redaktor naczelny: adw. dr Sebastian Sykuna Wydawca: ul. Chlebnicka 48/51, Gdańsk 80-830 Druk i skład graficzny: Studio 102, ul. Śląska 64/4 81-304 Gdynia, tel./fax: 58 668 09 63, www.studio102.pl