Skip to main content

Jaarverslag 2020

Page 1

Jaarverslag 2020


Inhoud I

BESTUURSVERSLAG

II

JAARREKENING

1.

Voorwoord................................................................................ 3

6.

Jaarrekening 2020...............................................................34

2.

De hoofdlijn van 2020............................................................ 4

6.1

Balans per 31 december 2020…….............................................34

2.1

Meerwaarde van de fusie.............................................................. 4

6.2 Winst- en verliesrekening over 2020.......................................36

2.2 Prestaties in het kort....................................................................... 4

6.3 Kasstroomoverzicht totaal 2020............................................... 37

3.

Verslag van de Raad van Commissarissen......................... 6

6.4 Algemene toelichting....................................................................39

3.1

Over besturen en toezicht houden............................................. 6

6.5 Grondslagen voor waardering van activa en passiva.........40

3.2 Verslag vanuit toezichthoudende rol..........................................7

6.6 Grondslagen voor bepaling van het resultaat......................44

3.3 Verslag vanuit werkgeversrol....................................................... 8

6.7 Toelichting op de balans.............................................................48

3.4 Verslag vanuit klankbordfunctie.................................................10

6.8 Gescheiden balans, W&V rekening en kasstroom

3.5 Over de Raad...................................................................................10

naar DAEB en niet-DAEB.............................................................69

3.6 Afsluiting............................................................................................13

6.9 Toelichting op de winst- en verliesrekening........................... 73

4.

Governance en risicomanagement.................................... 15

6.10 Overige gegevens..........................................................................81

4.1

De ledenraad...................................................................................15

4.2 Bestuurlijke organisatie................................................................15

III BIJLAGEN

4.3 Externe accountant........................................................................15

1.

Kengetallen............................................................................86

4.4 Risicomanagement.........................................................................15

2.

Stakeholders..........................................................................89

4.5 Verklaring van de bestuurder......................................................19

3.

Woningtoewijzing..................................................................90

5.

Prestaties in 2020.................................................................20

5.1

Betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep.....................................................20

5.2 Huisvesting van specifieke doelgroepen.................................21 5.3 Kwaliteit en duurzaamheid van de woningen.........................21 5.4 Wonen en zorg...............................................................................25 5.5 Leefbare buurten en dorpen en maatschappelijk vastgoed..........................................................25 5.6 Financiën, organisatie en samenwerking...............................25 5.7 Ondernemingsraad.......................................................................33

Jaarverslag 2020

2


I BESTUURSVERSLAG

1.

Voorwoord doelstellingen te realiseren. We vinden het namelijk ook belangrijk dat de woonomgeving en de leefbaarheid in de dorpen en de wijken waarin onze woningen staan goed zijn. We spanden ons in 2020 in om de leefbaarheid in onze wijken te optimaliseren. We hadden nauw contact met bewoners, gemeente, zorg- en welzijnspartijen en politie. We hebben het afgelopen jaar gewerkt met gebiedsteams en zien meerwaarde in deze manier van werken.

Het jaar 2020 was het eerst volledige jaar na de fusie tot Oost West Wonen. We werkten aan goed wonen op het eiland Goeree-Overflakkee met aandacht voor huurders en de eigenheid van hun dorpen. Het allerbelangrijkste vinden we namelijk dat onze huurders goed en betaalbaar wonen.

Ook in 2020 maakten we prestatieafspraken. Anders dan voorgaande jaren intensiveerden we het contact met de gemeente en inventariseerden en benoemden we onze gemeenschappelijke opgave(n).

Afgelopen jaar was geen gemakkelijk jaar. Want ook bij het schrijven van dit voorwoord speelt de actualiteit van de coronacrisis nog in volle hevigheid. Oost West Wonen is een dienstverlenende corporatie en juist het contact met onze huurders, woningzoekenden en stakeholders is nu alleen mogelijk op afstand en dat is niet zoals we het willen. Daarnaast zorgde de coronacrisis voor de vertraging van werkzaamheden in 2020.

Intern hadden we nog het nodige werk te verrichten. Het jaar 2020 stond in het teken van het opstellen van de langetermijnvisie en missie en het met elkaar bepalen van de ambities. Er is veel tijd besteed om het huis op orde te krijgen. Uitgangspunt van ons doen en laten was het rapport ‘Het wenkend perspectief’ dat is opgesteld bij de fusie. In de zomer van 2020 is er een Informatie- & Automatiseringsstrategie (I&A) geformuleerd met een voorlopige projectenkalender. Bij de uitvoering van de projectenkalender is prioriteit gegeven aan informatiebeveiliging, privacy en het in kaart brengen van ons applicatielandschap en de stabilisatie van onze ICT-omgeving. Na het vaststellen van het nieuwe ondernemingsplan zal in 2021 de I&A-strategie en de projectenkalender worden herijkt.

In 2020 leverde Oost West Wonen zeven nieuwbouwwoningen op en troffen we de voorbereidingen voor een aantal nieuwbouwprojecten. De realisatie van de projecten vindt plaats in 2021/2022. Daarnaast hebben we behoorlijk wat onderhoud gepleegd aan ons bestaande woningbezit. We willen als woningcorporatie een bijdrage leveren aan de internationale klimaatdoelstellingen. Zo deden we in 2020 ervaring op met het bouwen van energieneutrale en aardgasvrije Nul-op-de-meter-woningen (NOM-woningen). Ook maakten we bestaande woningen energiezuiniger. Verder voerden we diverse projecten uit in het kader van energiebesparende maatregelen (EBM). Samen met de gemeente Goeree-Overflakkee werkten we intensief samen aan de Regionale Energie Strategie en waren we nauw betrokken bij het project ‘Stad Aardgasvrij’. Oost West Wonen levert graag een bijdrage aan de duurzaamheidsopgave, maar onze financiële middelen zijn beperkt. Elke keer weer moeten we keuzes maken om onze ambities ook in de toekomst waar te maken.

Dit is mijn eerste voorwoord als bestuurder van Oost West Wonen. In november 2020 volgde ik interim-bestuurder Jan Salverda op. Met veel plezier kijk ik terug op de kennismaking met alle collega’s. Een groep betrokken en deskundige mensen die trots is op hun organisatie. En dat geldt ook voor mij! De kennismaking met huurders, huurdersorganisaties, ledenraad, Raad van Commissarissen, gemeente en samenwerkingspartners is eveneens goed verlopen. Het was even zoeken, maar ik denk dat we de goede weg zijn ingeslagen. Ik kijk uit naar het vervolg van onze gemeenschappelijke reis. juni 2021

Het thema betaalbaarheid stond en staat hoog op de agenda. Meer dan 80% van ons bezit heeft een huurprijs tot de aftoppingsgrenzen. We zien wel een spanning tussen het betaalbaar houden van onze woningen en het genereren van voldoende inkomsten om onze maatschappelijke

Marleen van de Kamp, bestuurder Oost West Wonen

3

oostwestwonen.nl


2.

Meerwaarde voor onze medewerkers Oost West Wonen is een relatief jonge organisatie ontstaan uit kleine corporaties. Daarom zijn we in 2020 gestart met het ontwikkelen van de organisatie. Op dit moment zitten we midden in de doorontwikkeling naar de professionele, grotere organisatie de we nu zijn. Veel werkwijzen en procedures zijn inmiddels gelijk getrokken, maar vragen aandacht om goed te landen in de organisatie. Als gevolg van de coronacrisis zijn we niet zover gekomen als gehoopt. Ook het borgen van onze kernwaarden en organisatieprincipes kost tijd.

De hoofdlijn van 2020 Het jaar van de organisatorische fusie, het opstellen van de langetermijnvisie, missie en ambities en het op orde brengen van de organisatie. De corona-uitbraak dwong ons het tempo aan te passen en activiteiten uit te stellen. Toch hebben wij veel gerealiseerd afgelopen jaar. Wij zijn steeds meer één corporatie geworden die werkt aan een gezamenlijke visie, missie en ambitie, gebaseerd op het fusierapport ‘Het wenkend perspectief’.

Meerwaarde voor onze woningen Bij Oost West Wonen werken wij met een portefeuillestrategie, waarbij wij de omvang, geschiktheid, betaalbaarheid en kwaliteit van ons bezit minimaal in stand houden. In 2020 namen wij alle eerder geformuleerde nieuwbouwplannen en projecten op in de meerjarenbegroting, zoals vastgelegd in de fusie-afspraken. We hebben goed gekeken of de financiële middelen en de capaciteit beschikbaar waren om al deze projecten uit te voeren. Dit heeft geleid tot een nieuwe prioritering die haalbaar is voor onze organisatie.

2.2 Prestaties in het kort

2.1 Meerwaarde fusie

Wonen Oost West Wonen had eind 2020 6.043 zelfstandige huurwoningen in bezit. Hiervan is zoals afgesproken minimaal 80% goedkoop en betaalbaar (huurprijs lager dan € 619,01 en/of € 663,40 afhankelijk van de huishoudgrootte). Oost West Wonen paste de huurprijs per 1 augustus 2020 aan met inflatie minus 0,5% (2,1%). Er is geen inkomensafhankelijke huurverhoging toegepast.

In het algemeen kunnen we concluderen dat de uitgangspunten uit ‘Het wenkend perspectief’ nog steeds gelden, op een enkele uitzondering na. Eind 2020 hebben wij veel interne zaken op organisatie- en beleidsgebied gerealiseerd. Inmiddels focust de organisatie zich ook op haar externe positie, dit liep als gevolg van de coronacrisis vertraging op. Op alle fronten is Oost West Wonen na de fusie robuuster geworden, wat ons minder kwetsbaar maakt. In 2020 zijn bijna alle bouwstenen voor de verdere koers van Oost West Wonen opgeleverd, die kunnen wij nu vertalen naar een toekomstvisie.

Ruim 99 procent van onze woningen heeft een huurprijs onder de liberalisatiegrens (€ 737,14 per maand). Dit betreft 5.996 zelfstandige huurwoningen. Het aantal woningen met een huurprijs boven liberalisatiegrens is 47. De gemiddelde huurprijs van ons totale woningbezit (inclusief de zogenaamde niet-DAEB portefeuille) bedraagt circa € 525,- per maand.

Meerwaarde voor onze huurders en woningzoekenden Ons principe in 2020 was ‘Wij handelen klantbewust’. Als Oost West Wonen staan wij graag dicht bij onze huurders en woningzoekenden. Dat doen we met goede dienstverlening en korte lijnen. Daarom richtten we gebiedsteams in (oost, midden en west) op een manier die aansluit bij het karakter en de cultuur van Goeree-Overflakkee. De collega’s in deze teams zijn het directe aanspreekpunt in het dorp. Daarbij realiseren wij ons dat soms maatwerk nodig is, als de situatie dat van ons vraagt. Wij blijven hard werken aan de verbetering van onze dienstverlening. Met de inzet van proactieve communicatie en digitale hulpmiddelen valt zeker nog winst te behalen. Om goed in kaart te brengen waar onze verbeterpunten zitten, meten wij vanaf 2021 de kwaliteit van de dienstverlening en de tevredenheid van onze huurders.

Jaarverslag 2020

In 2020 vonden 431 huuropzeggingen van zelfstandige huurwoningen plaats, dit zorgde voor een mutatiegraad van 7,1%. Verder is Oost West Wonen binnen de 80-10-10 grenzen van de DAEB-monitor gebleven. Meer dan 95% van alle woningen zijn binnen de Huurtoeslagwet toegewezen. Daarnaast hebben we in 2020 aan 28 van de 33 statushouders in onze gemeente een passende woning toegewezen. In het afgelopen jaar voerden we formele overleggen met de huurdersverenigingen in ons werkgebied. Daarnaast hadden we informele gesprekken met elkaar.

4


Vastgoed Onderhoud Het onderhoud aan de woningen is in 2020 vrijwel conform begroting en planning uitgevoerd. De coronacrisis heeft het wel lastig gemaakt om werkzaamheden in de woning uit te kunnen voeren. Daardoor is een aantal werkzaamheden, waaronder het vervangen van cv-ketels, doorgeschoven naar 2021. Werkzaamheden aan de buitenschil van de woning, hoofdzakelijk schilderwerk, zijn wel uitgevoerd. Ook bij het vraaggestuurd onderhoud speelde de pandemie parten, ook daar zijn werkzaamheden doorgeschoven naar 2021. Ondanks de beperkingen zijn het mutatie- en reparatieonderhoud uitgevoerd en is daar geen overschot aan werkzaamheden ontstaan.

De oordelen van de externe toezichthouders, Autoriteit woningcorporaties (Aw) en Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW), geven een positief beeld ten aanzien van de financiële gezondheid en het rechtmatig handelen van Oost West Wonen. Elk kwartaal is er tijdig een kwartaalrapportage opgesteld en vanaf november is er eveneens een korte maandrapportage opgesteld. De risico’s waren goed in beeld en zover nodig is er tijdig bijgestuurd. De geplande interne controles zijn grotendeels uitgevoerd. De bevindingen zijn gedeeld met de managers en de bestuurder. Indien nodig zijn er acties genomen om de organisatie in control te houden. Er is een (fraude-)risicoanalyse opgesteld die in het voorjaar 2021 wordt voltooid. In november is de begroting voor 2021 en volgende jaren vastgesteld en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen. Deze begroting voldoet aan alle interne en externe normen.

Nieuwbouw / energiebesparende maatregelen (EBM) In 2020 is de planvoorbereiding opgepakt voor de volgende nieuwbouwprojecten: • 26 seniorenwoningen in Goedereede (locatie Westerloostraat, Hongaarseplein) • 16 appartementen in Ouddorp (locatie Nelisse) • Sloop van de voormalige school aan de Beatrixlaan in Dirksland • 9 seniorenwoningen aan de Polderstraat, Kerkstraat in Achthuizen • 7 seniorenwoningen aan de Joos Jansestraat in Sommelsdijk • 27 seniorenwoningen Oude-Tonge (locatie voormalig gemeentehuis) In 2020 zijn de volgende EBM-projecten opgestart of afgerond: • 39 NOM-woningen bestaande bouw in Goedereede (doorloop 2021) • EBM aan 38 woningen in Stellendam • EBM 56 woningen Oude-Tonge. Inkoop, aanbesteding en investeringen Om duidelijke kaders en normen te hebben bij inkoop, aanbesteding en voorgenomen investeringen is in 2020 het inkoop- en aanbestedingsbeleid en het investeringsstatuut vastgesteld. Bedrijfsvoering In 2020 heeft Oost West Wonen een positief financieel resultaat van bijna € 46,8 miljoen behaald. Het bestuur stelt voor om dit resultaat toe te voegen aan het eigen vermogen. Dit resultaat wordt hoofdzakelijk verklaard door de grote waardeverandering van het verhuurde vastgoed (€ 41,6 miljoen). Dit heeft een boekhoudkundige oorzaak waar geen kasstromen mee gemoeid zijn. Er is sprake van een gezond bedrijfsresultaat en een gezonde operationele kasstroom. Het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen bedraagt € 45,6 miljoen en zonder de waardeverandering(en) van de totale vastgoedportefeuille bedraagt deze € 9,9 miljoen.

5

oostwestwonen.nl


3.

Verslag van de Raad van Commissarissen Voorwoord

3.1 Over besturen en toezichthouden

De Raad van Commissarissen van Oost West Wonen legt graag verantwoording af over de manier waarop wij onze taken en bevoegdheden in 2020 hebben uitgevoerd.

3.1.1 Visie op toezicht en toetsing De Raad van Commissarissen van Oost West Wonen houdt toezicht op het functioneren van de bestuurder en de algemene gang van zaken binnen Oost West Wonen. De RvC adviseert de bestuurder daarnaast gevraagd en ongevraagd en vervult de werkgeversrol richting de bestuurder. De RvC houdt onder andere toezicht op:

2020 was een veelbewogen jaar. Zo was dit het eerste jaar dat de raad functioneerde in de definitieve samenstelling. Net als de nieuwe organisatie moest ook de Raad van Commissarissen (RvC) op elkaar ingespeeld raken. Het op afstand toezichthouden op strategie, financiën, maatschappelijke prestaties en risicobeheersing vraagt dat we elkaar scherp houden om onze rolopvatting.

• realisatie van de doelstellingen van Oost West Wonen; • realisatie van de volkshuisvestelijke opgaven; • strategie en de risico’s verbonden aan de activiteiten van Oost West Wonen; • opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen; • kwaliteitsbeleid; • kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording; • financieel verslaggevingsproces; • naleving van toepasselijke wet- en regelgeving.

In een jaar waarin corona de hoofdrol speelde, was dat zeker niet altijd makkelijk. We hebben gezien dat, met een interim-bestuurder en een jonge organisatie, het komen tot een koers en focus vertraging heeft opgelopen. Dit halen we in 2021 in. We kunnen, ook als RvC, meer positie innemen in het maatschappelijk speelveld van Oost West Wonen. Zeker de relaties met de belanghouders verdient nog verdere verdieping. Met de huurdersvertegenwoordigers hebben we goede contacten gelegd. We hebben dankbaar gebruik gemaakt van hun ervaringen over het functioneren van Oost West Wonen in de gesprekken met de interim-bestuurder.

De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen zijn beschreven in de statuten van Oost West Wonen en verder uitgewerkt in het reglement voor de RvC. De RvC heeft twee commissies ingesteld: een auditcommissie en een selectie- en remuneratiecommissie. Deze commissies hebben ook weer hun eigen reglementen. De commissies adviseren de Raad van Commissarissen over onderwerpen en bereiden de besluitvorming voor.

We hebben vanuit onze werkgeversrol veel tijd besteed aan de werving en selectie van de nieuwe bestuurder van Oost West Wonen. Dit traject is in november 2020 succesvol afgesloten. Vanaf 2021 zullen we met elkaar onze rol als klankbord voor de bestuurder verder vorm en inhoud geven.

In paragraaf 3.5.4 wordt het aantal vergaderingen en de onderwerpen van de RvC-vergaderingen en haar commissies verder toegelicht. De raad houdt toezicht vanuit een voorlopige toezichtsvisie, bestaande uit vier verschillende onderdelen: het externe kader, het interne kader, het beoordelingskader en het toezichtskader. Het toezichtskader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de spelregels die de RvC bij het uitoefenen van zijn taken volgt. Als toezichtskader voor het uitoefenen van zijn taken, met als basis de uitgewerkte visies van de vier rechtsvoorgangers, hanteerde de RvC in 2020:

Terugkijkend zijn we trots op wat de organisatie in 2020 heeft bereikt en hoe wij als raad onze samenwerking hebben verdiept.

Jaarverslag 2020

6


3.2.1 Toezicht op strategie Om de toezichthoudende taak goed te kunnen vervullen, heeft de RvC zich regelmatig door de bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de organisatieontwikkeling in relatie tot de fusie, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten, de voortgang van de actualisering en uitvoering van de prestatieafspraken en het bod in de gemeente GoereeOverflakkee, de relevante externe ontwikkelingen waar Oost West Wonen mee geconfronteerd werd.

Extern toezichtskader • Woningwet • BTIV (Besluit Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting) • Governancecode Woningcorporaties • Beleidsregels Aw • Beleidsregels WSW • Gezamenlijk beoordelingskader Aw/WSW Intern toezichtskader • Statuten • Reglement RvC • Reglementen commissies • Reglement financieel beleid en beheer • Treasurystatuut • Investeringsstatuut • Profielschets RvC • Gedrags- en integriteitscode en klokkenluidersregeling

De RvC heeft in het afgelopen boekjaar overleg gehad met de externe, onafhankelijke accountant, de huurdersverenigingen, de gemeente Goeree-Overflakkee, het managementteam, de business controller en ondernemingsraad om zich op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in het speelveld van Oost West Wonen. 3.2.2 Toezicht op financiële en operationele prestaties De raad heeft zich gedurende 2020 op verschillende momenten en naar aanleiding van diverse onderwerpen beziggehouden met de inzet van het vermogen en de financiële continuïteit. Hij heeft zich via de kwartaalrapportages laten informeren over de voortgang van alle relevante facetten in de bedrijfsvoering van Oost West Wonen.

Besturingskaders • Wenkend perspectief • Begroting 2020 • Financiële meerjarenprognose 2020-2030 • Treasuryjaarplan 2020 • Prestatieafspraken gemeente 3.1.2 Governancecode Woningcorporaties 2020 De Governancecode kent vijf principes. De principes vullen elkaar aan en moeten in samenhang worden bezien. De RvC van Oost West Wonen onderschrijft de code en neemt deze als uitgangspunt voor zijn werkzaamheden. We voldoen aan alle bepalingen. Wij verwijzen naar de website van Oost West wonen voor de meest recente documenten op het gebied van Governance.

Daarnaast heeft de RvC de auditcommissie ingesteld die zich bezighoudt met het adviseren van de RvC omtrent het toezicht op de financiële informatieverschaffing door Oost West Wonen, de naleving van de aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van de business controller en de externe accountant en de beoordeling van het functioneren van de externe accountant. De voorzitter van de auditcommissie heeft in december overleg gehad met de business controller zonder aanwezigheid van de bestuurder.

3.1.3 Governance in het verslagjaar In de vergadering van 24 november 2020 ging aandacht uit naar de naleving van de Governancecode 2020, die per 1 januari 2020 is ingegaan. Hierin is onder andere opgenomen dat het bestuur en de RvC een gezamenlijke visie hebben op besturen en toezicht houden. In de eerste helft van 2021 wordt de gezamenlijke visie voor Oost West Wonen definitief.

Voor de uitvoering van haar taken heeft de auditcommissie in 2020 zevenmaal vergaderd; vijfmaal ten behoeve van de uitvoering van haar taken en tweemaal middels extra ingeplande vergaderingen. Hier wordt verwezen naar hoofdstuk 10.6.4 waar de belangrijkste onderwerpen aan de orde komen die op de agenda stonden. De bevindingen en aanbevelingen over deze onderwerpen zijn gerapporteerd aan de RvC in de vorm van een advies. Zo is er ingegaan op:

3.2 Verslag vanuit toezichthoudende rol Door de coronacrisis vervulde de Raad van Commissarissen en zijn commissies hun toezichthoudende taken veelal door middel van digitale oplossingen. Fysieke bijeenkomsten met de bestuurder en overige stakeholders vonden zoveel mogelijk plaats via Teams. Hoewel gehinderd door het veelal ontbreken aan fysieke contactmomenten, heeft dit verder geen invloed gehad en konden de Raad en zijn commissies hun taken goed vervullen.

a. Bestuursverslag (volkshuisvestingsverslag) jaarrekening en accountantsverslag Op 9 juni 2020 heeft de Raad het bestuursverslag en de jaarrekening 2019 van Oost West Wonen besproken met de interim-bestuurder en de externe accountant. Tijdens de vergadering is ook het accountantsverslag besproken met de externe accountant. Vervolgens heeft de Raad het bestuursverslag en de jaarrekening vastgesteld. In september heeft de auditcommissie in aanwezigheid van de bestuurder gesproken met de externe accountant over de belangrijkste risico’s, het auditplan en de opdracht voor de (interim)controle.

7


b. Managementletter De auditcommissie heeft de managementletter 2019 van de externe accountant besproken met de interim-bestuurder. Daarna is de managementletter besproken met de raad op 9 juni 2020.

In verband met corona was het niet mogelijk om een plenaire vergadering voor de stakeholders te beleggen. Er is daarom gekozen om een afvaardiging van de raad gesprekken te laten voeren met de stakeholders. In 2020 heeft dit plaats gehad met het de wethouder RO en met de huurdersverenigingen. Dit betroffen plezierige gesprekken waarin teruggeblikt werd op de aannames uit het fusierapport ‘Het wenkend perspectief’ en hoe Oost West Wonen zich heeft verhouden tot deze aannames. Er kon worden geconcludeerd dat er belangrijke stappen zijn gezet door Oost West Wonen, maar dat er ook nog voldoende ruimte is voor verdere ontwikkeling en verbetering.

c. Intern auditplan 2020 De auditcommissie heeft het intern auditplan 2020 besproken met bestuurder en business controller in de vergadering van 7 januari. De business controller heeft een onafhankelijke positie binnen Oost West Wonen. d. Begroting 2021, financiële meerjarenprognose 20212030 en treasuryjaarplan 2021 Op 24 november 2020 is de begroting en de financiële meerjarenprognose 2021-2030 besproken. Daarbij zijn de stukken die noodzakelijk waren voor de (post)fusieorganisatie doorgenomen. De auditcommissie heeft deze stukken besproken op 2 november en positief geadviseerd over de goedkeuring ervan door de raad. De begroting is doorgerekend met een tweetal slechtweerscenario’s. De raad constateert dat de financiële continuïteit van Oost West Wonen is aangetoond en keurt de begroting goed. De RvC is van mening dat het in de financiële meerjarenraming opgenomen investeringsprogramma recht doet aan de mogelijkheden van de organisatie en dat Oost West Wonen zich onder deze condities maximaal inzet gezien de volkshuisvestelijke opgave.

3.2.5 Toezicht op risicobeheersing De raad is geïnformeerd door de bestuurder en business controller over de stand van zaken van de (fraude-) risicoanalyse en de wijze waarop het risicomanagement wordt beheerst door de organisatie. 3.2.6 Opdrachtgeverschap externe accountant Oost West Wonen wordt met ingang van 1 januari 2021 een Organisatie van Openbaar Belang (OOB), gebruikmakend van het overgangsrecht. De huidige externe accountant heeft hiervoor geen vergunning. De Raad heeft besloten om een aanbesteding te starten naar een accountant die de controle voor corporaties met een OOB-status mag uitvoeren. Een vijftal bureaus heeft hiervoor de kans gekregen zich te presenteren aan de leden van de auditcommissie, de bestuurder, de busines controller en de manager Bedrijfsvoering. Uit deze aanbesteding is in november besloten om voor het volgende verslagjaar 2021 Mazars accountants te Rotterdam de opdracht te verlenen. Zij waren voor Oost West Wonen het meest geschikt.

3.2.3 Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties De raad heeft zich regelmatig door de bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten, de voortgang van de actualisering en uitvoering van de prestatieafspraken en het bod in de gemeente en de relevante externe ontwikkelingen waar Oost West Wonen mee geconfronteerd werd. Tevens is de rol van de auditcommissie besproken en is de jaarplanning aan bod gekomen. De raad heeft de bieding aan de gemeente GoereeOverflakkee op 24 november 2020 goedgekeurd. In 2020 keurde de raad 2 investeringsbesluiten groter dan € 1 miljoen goed (in de loop van 2020 is het bedrag waarvoor goedkeuring door de RvC is vereist, opgehoogd naar > € 3,0 miljoen (excl. btw)).

3.2.7 Conclusie Alles in ogenschouw nemend is de Raad van Commissarissen de mening toegedaan dat hij adequaat en onafhankelijk toezicht houdt op het bestuur van Oost West Wonen en de wijze waarop het bestuur de organisatie aanstuurt.

3.3 Verslag vanuit werkgeversrol 3.3.1 Invulling werkgeversrol voor bestuur De RvC is verantwoordelijk voor een goed bestuur, onder meer door: benoeming, schorsing, ontslag en de jaarlijkse evaluatie van de bestuurder. De raad heeft een selectie- en remuneratiecommissie ingesteld. De selectieen remuneratiecommissie is onder meer belast met de voorbereiding van de selectie en benoeming van de leden van de RvC en bestuurder en is tevens belast met het bezoldigingsbeleid en de beoordeling van de bestuurder. In 2020 is de selectie- en remuneratiecommissie 14 keer bij elkaar gekomen voor overleg. Het werven en selecteren van de nieuwe bestuurder heeft veel aandacht gekregen van de remuneratiecommissie en van de RvC als geheel. De commissie heeft de zelfevaluatie van de RvC georganiseerd en voorbereid. Deze evaluatie heeft op 1 december 2020 plaatsgevonden.

3.2.4 Toezicht op stakeholderdialoog De raad heeft tijdens de vergaderingen met de bestuurder kennisgenomen van de inhoud van alle reguliere, bestuurlijke overleggen met de gemeente, huurdersvereniging, zorgaanbieders en andere stakeholders. De opvattingen van stakeholders worden in de overwegingen en besluiten van de raad meegewogen. Daarnaast onderhouden de commissarissen hun individuele contacten op GoereeOverflakkee met diverse stakeholders. De hierbij opgevangen signalen of informatie nemen zij mee in de reguliere vergaderingen van de raad.

Jaarverslag 2020

8


Beloningskader en beloning De RvC heeft in 2020 een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Oost West Wonen voor de Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De bezoldigingsklasse met een bezoldigingsmaximum van € 168.000 voor 2020, is van toepassing voor Beloningskader enF,beloning Oost West Wonen opeen basis van het aantal verhuureenheden en de omvang van West de gemeente. De de De RvC heeft in 2020 besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Oost Wonen voor beloning van de bestuurder voldoet de actuele wetgeving. Wet Normering Topinkomens na eenaan voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De

Topstructuur en benoeming Het bestuur van Oost West Wonen bestaat uit één bestuurder: Marleen van de Kamp. Per 9 november 2020 heeft zij de interim-bestuurder opgevolgd. De werving en selectie van de nieuwe bestuurder heeft veel aandacht gevraagd. Met behulp van adviesbureau Atrivé is een traject ingegaan om met een goede profielschets (opgesteld met inbreng van alle belanghouders) de juiste kandidaat voor Oost West Wonen aan te trekken. De vacature is gepubliceerd op de website en openbaar gesteld op social media en in diverse dagbladen. Het adviesbureau heeft de raad begeleid bij de werving en selectie door alle gesprekken in de procedure voor te bereiden en bij te wonen. In het selectietraject is er aandacht geweest voor de rol en verantwoordelijkheden van de ledenraad en huurdersvertegenwoordiging, die beide een positief advies hebben afgegeven. Ook de OR en het MT hebben kennisgemaakt en positief geadviseerd over de uiteindelijke kandidaat. De leden van de remuneratiecommissie hebben de kandidaat voorgedragen aan de RvC. De voltallige raad heeft, na diverse gesprekken, een positief besluit genomen om Marleen van de Kamp te benoemen als nieuwe bestuurder van Oost West Wonen.

Over 2020 heeft de bestuurder de volgende beloning bezoldigingsklasse F, met een bezoldigingsmaximum van € 168.000 voor 2020, is van toepassing voor Over West 2020 heeft de bestuurder beloning (opgesteld volgens de van de gemeente. De Oost Wonen op basis van de hetvolgende aantal en de omvang (opgesteld volgens de Wetverhuureenheden Normering Topinkomens) Wet Normering ontvangen: beloning van de Topinkomens) bestuurder voldoet aan de actuele wetgeving. ontvangen:

Over 2020 heeft de bestuurder de volgende beloning (opgesteld volgens de Naam Functie ontvangen: Beloning plus Beloning Totaal Wet Normering Topinkomens) belastbare betaalbaar op onkostenvergoeding termijn Marleen van de Bestuurder € 20.245 plus € 3.323 € 23.568 Naam Functie Beloning Beloning Totaal Beloningskader en beloning Kamp belastbare betaalbaar op De RvC heeft in 2020 een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Oost West Wonen voor de onkostenvergoeding termijn Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De Marleen van de F, Bestuurder € 20.245 van € 168.000 € 3.323 € toepassing 23.568 bezoldigingsklasse met een bezoldigingsmaximum voor 2020, is van voor De vorige interimbestuurder heeft over 2020 het volgende gedeclareerd: Kamp Oost West Wonen op basis van het aantal verhuureenheden en de omvanghet van de gemeente. De De vorige interimheeft* over 2020 volgende Naam Functie bestuurder Totaalbedrag beloning van de bestuurder voldoet aan de actuele wetgeving. Jan Salverda Interim€ 157.401 gedeclareerd: bestuurder De vorige over 2020 het volgende gedeclareerd: Over 2020interimheeft debestuurder bestuurderheeft de volgende beloning (opgesteld volgens de Naam Functie ontvangen: Totaalbedrag * Wet Normering Topinkomens) *Jan Voor 2020 is dit bedrag als volgt opgebouwd: Salverda Interim€ 157.401 De periode 1 januari bestuurder t/m 30 juni bedraagt € 102.696. Het gaat hierbij om de resterende maanden van de eerste 12 kalendermaanden. Vanaf de 13e maand van de functievervulling geldt een bedrag van Naam Functie Beloning plus Beloning Totaal € 54.705 en geldt deals periode van 1 juli t/m 9 november. * Voor 2020 is dit voor bedrag volgt opgebouwd: belastbare betaalbaar op *DeVoor 2020 is dit bedrag als volgt opgebouwd: periode 1 januari t/m 30 juni bedraagtonkostenvergoeding € 102.696. Het gaat hierbij om de resterende maanden van termijn e Permanente educatie de eerste 12 maand de functievervulling geldt een bedrag De periode 1 januari t/m 30Vanaf juni de bedraagt €van 102.696. de van Marleen vankalendermaanden. de Bestuurder €13 20.245 € Het 3.323gaat hierbij € om 23.568 In54.705 de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in € Kamp en geldt voor de periode van 1 juli t/m 9 november. drie jaar tijd 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastinguren, zoals resterende maanden van de eerste 12 kalendermaanden. Vanaf de 13e maand vastgesteld de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. In 2020 heeft het bestuur het volgende Permanentedoor educatie van de functievervulling geldt een bedrag van € 54.705 en geldt voor de aantal PE-punten behaald: In de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen datgedeclareerd: bestuurders van woningcorporaties in De vorige interim- bestuurder heeft over 2020 het volgende drie jaar tijd 1081 PE-punten te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastinguren, zoals periode van juli Functie t/m 9 dienen november. Naam Totaalbedrag Naam Behaalde PE- opleidingsaanbieder. Behaalde PE-* In 2020 Behaalde vastgesteld door de geaccrediteerde heeftPEhet bestuur het volgende Jan Salverda Interim€punten 157.401in 2019 punten in 2018 punten in 2020 aantal PE-punten behaald: bestuurder Marleen van de 10 75 25

Permanente educatie Kamp Naam Behaalde PEBehaalde PEBehaalde PE* Voor 2020 is dit bedrag als volgt opgebouwd: punten in 2018 Woningcorporaties punten in 2019 puntenis in 2020 In de Governancecode opgenomen De periode 1 januari t/m 30 juni bedraagt € 102.696. Het gaat hierbij om de resterende maanden van Nevenfuncties Marleen van de 10 75 25 de eerste 12 kalendermaanden. Vanaf de 13e maand van de functievervulling geldttijd een bedrag van dat bestuurders woningcorporaties in drie jaar De bestuurder vervulde in van 2020 geen nevenfuncties. Kamp € 54.705 en geldt voor de periode van 1 juli t/m 9 november. 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 3.3.2 Organisatie, cultuur en integriteit Nevenfuncties Permanente educatie De raad hecht aan een integere open cultuur binnen Oost West Wonen, ruimte is 108 studiebelastinguren, zoals vastgesteld doorwaarbinnen de De bestuurder vervulde in 2020 en geen nevenfuncties. In de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in voor reflectie en tegenspraak. De gedrags- en integriteitscode en de klokkenluidersregeling zijn drie jaar tijd 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastinguren, zoals geaccrediteerde opleidingsaanbieder. 2020 heeft hetgedrag hiervoor de basis. De bestuurder en de RvC hebben daarbij eenIn voorbeeldfunctie in hun en de 3.3.2 Organisatie, en integriteit vastgesteld door decultuur geaccrediteerde opleidingsaanbieder. In 2020 heeft het bestuur het volgende cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. Raad De raad hecht aan een integere en open cultuur binnen Oost West Wonen, waarbinnen ruimte isen bestuur hetbehaald: volgende aantal PE-punten behaald: aantal PE-punten

Beoordelingskader en beoordeling Op 20 januari 2020 heeft een gesprek met de interimbestuurder over het functioneren in 2019 plaatsgevonden. De RvC heeft aan de bestuurder gevraagd om het gesprek over 2020 voor te bereiden door een verslag te maken van de bereikte resultaten met betrekking tot de geformuleerde doelstellingen, de organisatieontwikkeling, financiën, relatie met stakeholders, relatie met de RvC, persoonlijke ontwikkeling, aanvullende bijzonderheden en de toekomst. Deze voorbereiding is door het voltallige RvC bestudeerd en positief gewaardeerd. De RvC heeft naast dit verslag ook gekeken naar de uitkomsten van de managementletter van de accountant, het accountantsverslag bij de jaarrekening, de oordeelsbrief van Aw en de borgingsbrief van WSW.

bestuur gunnen voldoende ruimte enenvrijheid om kritisch, en open metzijn elkaar voor reflectie enelkaar tegenspraak. De gedragsintegriteitscode enonafhankelijk de klokkenluidersregeling samen tede werken, metbestuurder als doel totengezamenlijke opvattingen te komen. hiervoor basis. De de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de Naam Behaalde PEBehaalde PEBehaalde PEcultuur die wordt uitgedragen. zijn onspunten daarvan sprekeninelkaar punten inWij 2018 in bewust 2019 enpunten 2020 daarop aan. Raad en bestuur gunnen elkaar voldoende ruimte en vrijheid om kritisch, onafhankelijk en open met elkaar Marleen van de 10 75 25 samen te werken, met als doel tot gezamenlijke opvattingen te komen. Kamp Nevenfuncties De bestuurder vervulde in 2020 geen nevenfuncties.

13/55

Nevenfuncties 13/55 3.3.2 Organisatie, cultuur en integriteit De raad hecht aan een integere en open binnen Oost West Wonen, waarbinnen ruimte is De bestuurder vervulde incultuur 2020 geen nevenfuncties. voor reflectie en tegenspraak. De gedrags- en integriteitscode en de klokkenluidersregeling zijn hiervoor de basis. De bestuurder en de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. Raad en 3.3.2 Organisatie, cultuur en integriteit bestuur gunnen elkaar voldoende ruimte en vrijheid om kritisch, onafhankelijk en open met elkaar samenraad te werken, met als doel een tot gezamenlijke opvattingen te komen. De hecht aan integere en open cultuur binnen

Oost West Wonen, waarbinnen ruimte is voor reflectie en tegenspraak. De gedrags- en integriteitscode en de klokkenluidersregeling zijn hiervoor de basis. De bestuurder13/55 en de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. Raad en bestuur gunnen elkaar voldoende ruimte en vrijheid om kritisch, onafhankelijk en open met elkaar samen te werken, met als doel tot gezamenlijke opvattingen te komen.

In het gesprek zelf heeft de voorzitter van de selectie- en remuneratiecommissie de bestuurder bedankt voor het vele goede werk dat hij het afgelopen jaar heeft geleverd. De bedrijfsvoering is op orde, in de organisatie zijn vorderingen gemaakt en de RvC is tijdig en voldoende geïnformeerd. De uitkomst van het medewerkersonderzoek kent voor wat betreft het functioneren van de bestuurder als leidinggevende zonder meer een positieve uitslag.

Van alle medewerkers van de organisatie wordt verwacht dat zij een bijdrage leveren aan de gewenste organisatiecultuur. De raad ziet er op toe dat de bestuurder zich hiervoor voldoende inspant en laat de bestuurder periodiek verantwoording afleggen over gerichte activiteiten op dit vlak en eventuele geconstateerde afwijkingen van het gewenste gedrag. Dit doet de bestuurder in de managementrapportage die de raad per kwartaal ontvangt. De raad ziet erop toe dat integriteitsvraagstukken nadrukkelijk op de agenda’s van de organisatie blijven staan. Om een beeld te kunnen vormen van de organisatiecultuur heeft de raad niet alleen contact met de bestuurder maar ook één keer per jaar

Beloningskader en beloning De RvC heeft in 2020 een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Oost West Wonen voor de Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De bezoldigingsklasse F, met een bezoldigingsmaximum van € 168.000 voor 2020, is van toepassing voor Oost West Wonen op basis van het aantal verhuureenheden en de omvang van de gemeente. De beloning van de bestuurder voldoet aan de actuele wetgeving.

9

oostwestwonen.nl


Verderop in deze paragraaf is in een schema weergegeven aan welk profiel de betreffende commissarissen in het verslagjaar voldoen. De RvC bestaat eind 2020 dus uit zes leden, waarvan drie commissarissen zijn benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie.

met de ondernemingsraad. Daarnaast ontmoet de raad ook de managers en medewerkers tijdens vergaderingen, bijeenkomsten en de in 2020 gehouden excursie langs het vastgoed. Met enige regelmaat organiseren het bestuur en de Raad van Commissarissen themabijeenkomsten om specifieke onderwerpen verdiepend te bespreken, om elkaars standpunten beter te leren kennen en om meningen te inventariseren om uiteindelijk gezamenlijke standpunten te bepalen. Bij deze themabijeenkomsten worden al naar gelang de thema’s de medewerkers en stakeholders van Oost West Wonen betrokken. Daarnaast betrekken de RvC en zijn commissies op afroep medewerkers van Oost West Wonen bij formele overleggen als de agenda daartoe aanleiding geeft.

Vanaf 1 januari 2020 bestaat de Raad van Commissarissen uit

Verderop in deze paragraaf is in een schema weergegeven aan welk profiel de betreffende de volgende personen: commissarissen in het verslagjaar voldoen. De RvC bestaat eind 2020 dus uit zes leden, waarvan drie commissarissen zijn Visser benoemd op van de huurdersorganisatie. De heer S.L. RAvoordracht (voorzitter)

De heer J.H. Willems (vicevoorzitter) Vanaf 1 januarimr. 2020 bestaat de Raad van Commissarissen uit de volgende personen: De S.L. Visser Deheer heer mr. RA T. (voorzitter) Abbo De heer mr. J.H. Willems (vicevoorzitter) Deheer heer van Dam De mr. T.B. Abbo De heer B. van Dam De heer W.L.C. Nattekaas De heer W.L.C. Nattekaas Mevrouw B.F.L.B.F.L. Vermaas-van de Bilt Mevrouw Vermaas-van de Bilt Schema samenstelling Raad van Commissarissen Schema samenstelling Raad van De heer S.L. Visser RA Functie RvC Dagelijkse functie

3.4 Verslag vanuit klankbordfunctie

Nevenfunctie(s)

De raad hecht grote waarde aan zijn rol als klankbord voor de bestuurder. Voor de leden betekent dit dat zij over de juiste kwaliteiten, kennis en netwerk beschikken om deze rol in te kunnen vullen. In iedere vergadering wordt aan de hand van de actualiteiten gesproken over gesignaleerde tendensen in de omgeving waarin Oost West Wonen opereert. Met de bestuurder wordt van gedachten gewisseld over haar opvattingen daarover. De raad staat de bestuurder bij met alternatieve beschouwingen en nieuwe invalshoeken die een bijdrage leveren aan uiteindelijk te maken keuzes en te nemen besluiten.

3.5 Over de Raad 3.5.1 Samenstelling Raad van Commissarissen In het voorbereidende traject tot de fusie is afgesproken dat er in het eerste halfjaar na de fusie twaalf leden in de Raad van Commissarissen zouden zitten. Dat was een groot aantal maar daar was in de overgangsperiode bewust voor gekozen. Per 31 december 2019 waren (op basis van zittingstermijnen bij de rechtsvoorgangers) zes leden van de Raad van Commissarissen afgetreden. Over 2020 zijn er dus zes commissarissen die het toezicht op Oost West Wonen hebben uitgevoerd. Hierbij is besloten dat dhr. Visser als voorzitter aantreedt per 1 januari 2020 en dhr. Willems als vicevoorzitter.

De heer mr. J.H. Willems Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s)

De heer mr. T. Abbo Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s)

Profielschetsen De raad werkt met een profielschets, gerelateerd aan zijn omvang, samenstelling en activiteiten, voor de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden van de RvC. Hierin is onder andere opgenomen dat alle leden van de raad aan een aantal algemene functie-eisen dienen te voldoen. Daarnaast is opgenomen dat in de raad diverse specifieke deskundigheden aanwezig moeten zijn om het brede spectrum van de woningcorporatie te kunnen overzien. De profielschets en de hierin opgenomen competenties, deskundigheden en ervaringen zijn goed uitgebalanceerd en mede gebaseerd op de door de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW) opgestelde criteria voor goed intern toezicht.

Jaarverslag 2020

De heer B. van Dam Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s) De heer W.L.C. Nattekaas Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s)

10

Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s)

Commissarissen

6 maart 1959 Voorzitter CEO/partner Visser & Visser AccountantsBelastingadviseurs - secretaris St. voor Sociale en Maatschappelijke Belangen Sommelsdijk - secretaris St. Monumentenbehoud - secretaris St. Monumentenbeheer - voorzitter St. Kerkelijk Bureau Hersteld Hervormde Kerk (landelijk) - voorzitter St. Predikantstraktementen Hersteld Herv. Kerk (landelijk) - bestuurslid St. Predikantspensioenen Hersteld Herv. Kerk (landelijk) - voorzitter Commissie Toezicht & Financiën Hersteld Herv. Kerk - voorzitter Stichting Federatie Ondernemersvereniging GO (FOGO) - voorzitter Commissie MKB (Koninklijke NBA) - lid bestuur Stichting Support Goede Doelen - penningmeester Vereniging van Bedrijven GO (VBGO) - bestuurslid Stichting Paulina.nu - voorzitter Stuurgroep Smart Water - penningmeester Kerkvoogdij Hersteld Hervormde gemeente Middelharnis - penningmeester VVE Appartementen Parel van de Delta 16 mei 1964 Vicevoorzitter Huurderskwaliteitszetel Bestuurder Rechtbank Zeeland-West-Brabant - lid commissie van Aanbeveling en Beroep VTW - voorzitter Commissie van Bezwaar Dongemond College, Raamsdonksveer - lid Geschillencommissies Reizen en Wonen, De Geschillencommissie, Den Haag - voorzitter RvC woningbouwcorporatie Poort6 te Gorinchem

15/55

16 augustus 1963 Huurderskwaliteitszetel Lid Vennoot Abbo van Trigt Advocaten - Secretaris Stichting Vrienden van de Wegwijzer - Secretaris van de Stichting Huisman Foundation - Voorzitter RvC van Zorgonderneming Den Ovenkeet B.V., een opvanghuis voor kinderen - Lid RvT Sjaloom Zorg - Lid RvC Psychiatrie N3 BV te Dordrecht 24 juli 1955 Huurderskwaliteitszetel Lid Seniormanager MKB bij de Belastingdienst kantoor Breda Consul KNVB 12 juli 1956 Lid Coördinator bouw en huisvesting zorggroep CuraMare en Spijkenisse Medisch Centrum B.V. - Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand gemeente Goeree-Overflakkee - Lid en plv. voorzitter Klachtencommissie gemeente Goeree-Overflakkee - Voorzitter Stichting Vrienden van Ebbe en Vloed 30 april 1968 Lid Hoofd Woonbedrijf gemeente Westvoorne - Vicevoorzitter Onderwijsgroep PRIMOVPR (tot 01-082020) - Vicevoorzitter RvT Stichting Samenwerkingsscholen


De heer W.L.C. Nattekaas Functie RvC Dagelijkse functie

12 juli 1956 Lid Coördinator bouw en huisvesting zorggroep CuraMare en Spijkenisse Medisch Centrum B.V. - Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand gemeente Goeree-Overflakkee - Lid en plv. voorzitter Klachtencommissie gemeente Goeree-Overflakkee - Voorzitter Stichting Vrienden van Ebbe en Vloed

Nevenfunctie(s)

Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt Functie RvC Dagelijkse functie Nevenfunctie(s)

30 april 1968

vervult bij Sjaloom Zorg. De relatie tussen Oost West Wonen en deze stichting is op dit moment niet zodanig dat dit leidt tot tegenstrijdige belangen. Dit is middels een verklaring tussen Oost West Wonen en dhr. Abbo vastgelegd. De volgende verklaring is hiervoor opgesteld en ondertekend:

Lid Hoofd Woonbedrijf gemeente Westvoorne - Vicevoorzitter Onderwijsgroep PRIMOVPR (tot 01-082020) - Vicevoorzitter RvT Stichting Samenwerkingsscholen Voorne-Putten (tot 01-08-2020) - Lid RvT Specialisten in Passend Onderwijs - Lid RvC Leystromen (per 01-09-2020) - Trouwambtenaar gemeente Westvoorne (per 01-072020)

De Raad kent twee commissies: De samenstelling van de selectie- en remuneratiecommissie is als volgt: • De heer T. Abbo (voorzitter) • De heer W.L.C. Nattekaas • De heer S.L. Visser

Hierbij verklaar ik, Marleen van de Kamp, bestuurder van Oost West Wonen te Middelharnis, dat ik in mijn voormelde hoedanigheid, inzake alle aangelegenheden die de relatie tussen Oost West Wonen en Stichting Sjaloom Zorg te Dirksland betreffen, op geen enkele wijze, direct noch indirect, zal bespreken met of voorleggen aan de heer Tertius Abbo, vanwege het commissariaat van laatstgenoemde bij zowel Oost West Wonen als bij Stichting Sjaloom Zorg ten einde alle schijn van belangenverstrengeling dienaangaande te voorkomen.

16/55

De auditcommissie bestaat uit de volgende leden: • Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt (voorzitter) De Raad kent twee commissies: De selectieen remuneratiecommissie is als volgt: • samenstelling De heervanB.devan Dam (vicevoorzitter) • De heer T. Abbo (voorzitter) • •DeDeheer J.H. Willems heer W.L.C. Nattekaas •

De RvC is zich bewust van potentieel tegenstrijdige belangen die zich als gevolg van deze nevenfunctie kan voordoen en heeft hierover afspraken gemaakt in zijn voorlopige toezichtsvisie, wat zal worden geborgd in de definitieve toezichtsvisie. Op het moment dat een tegenstrijdig belang zich voordoet, neemt het betreffende lid niet deel aan de beraadslaging en stemming.

De heer S.L. Visser

De auditcommissie bestaat uitdoen de volgende leden: Beide commissies voorbereidend werk voor de Raad • Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt (voorzitter) van Besluitvorming vindt niet plaats in • Commissarissen. De heer B. van Dam (vicevoorzitter) De heer J.H. Willems de• commissie maar in de voltallige RvC. In de betreffende Beide commissies wordt doen voorbereidend de Raad voor van Commissarissen. vindt commissie veelal werk eenvoor advies de RaadBesluitvorming geformuleerd. niet plaats in de commissie maar in de voltallige RvC. In de betreffende commissie wordt veelal een advies voor de Raad geformuleerd.

Aanspreekbaarheid De RvC hecht grote waarde aan zijn aanspreekbaarheid. Eenieder is uitgenodigd zich tot de RvC te wenden als daartoe aanleiding is.

Rooster van aftreden Rooster van aftreden Het rooster van aftreden van de Raad van Commissarissen is Het rooster van aftreden van de Raad van Commissarissen is als volgt opgesteld (31 december 2020):

als volgt opgesteld (31 december 2020): Zittingsperiode Leden RvC B.F.L. Vermaas2018-2022 van de Bilt T. Abbo S. L. Visser J.H. Willems W.L.C. Nattekaas B. van Dam

2017-2021 2016-2020 2018-2022

1-1-2020

1-1-2021

1-1-2022 1-1-2023 1-1-2024 1-1-2025

Meldingsplicht Er hebben zich in 2020 geen zaken voorgedaan die vallen onder de meldingsplicht voor de raden van commissarissen aan de Autoriteit woningcorporaties (Aw), zoals vastgelegd in de Woningwet.

1-7-2022 19-9-2025

19-9-2021 1-4-2020 *

1-4-2024 1-7-2022

2017-2021

15-1-2025

15-1-2021

2018-2022

27-11-2022 Einde benoemingstermijn Einde benoemingstermijn (herbenoembaar)

* de voorzitter, de heer S.L. Visser, is ook daadwerkelijk voor de nieuwe periode (her)benoemd.

* de voorzitter, de heer S.L. Visser, is ook daadwerkelijk voor de nieuwe periode (her)benoemd.

3.5.2 Functioneren

Integriteit en onafhankelijkheid Commissarissen melden een (mogelijk) tegenstrijdig belang direct aan de voorzitter van de RvC en 3.5.2 Functioneren aan de overige leden van de raad. In 2020 is geen sprake geweest van (transacties met) tegenstrijdige belangen waarbij leden van de RvC en/of de bestuurder betrokken waren. De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen Integriteit en onafhankelijkheid vervullen. De leden van de raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn aan het belang van Commissarissen melden een (mogelijk) tegenstrijdig belang Oost West Wonen. Vanuit de aard van haar werkzaamheden onderhoudt Oost West Wonen zakelijke relaties met een direct aan de voorzitter vandeze departijen RvCisen de overige groot aantal partijen in de omgeving. Onder een aan stichting waarin dhr. Abbo als lid van

Informatievoorziening De RvC heeft met de bestuurder afspraken gemaakt over de informatievoorziening. De raad ziet erop toe dat de ontvangen Met opmerkingen [PV12]: Ik denk dat hier nog een sterretje voor moet. Dan verwijst de asterisk in de tabel achter Steef Visser informatie de relevante aspecten laat zien op financieel, naar deze passage. volkshuisvestelijk, maatschappelijk en organisatorisch gebied en op het gebied van de dienstverlening aan de klanten van Oost West Wonen. De raad laat zich ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie. De RvC zorgt ervoor dat zelfstandig informatie wordt ingewonnen over de gang van zaken bij Oost West Wonen. Zo zijn er gesprekken met de ondernemingsraad, de huurdersbelangenverenigingen en de externe accountant. De RvC ervaart de contacten met de huurdersbelangenverenigingen en de OR, business controller en managementteam als zeer belangrijk, omdat daarmee vanuit verschillende perspectieven informatie wordt verkregen over het functioneren van Oost West Wonen. Wanneer agendapunten daar aanleiding toe geven, schuiven management en medewerkers van Oost West Wonen aan bij een deel van de vergadering van de RvC. Daarnaast wordt de raad jaarlijks uitgenodigd voor een informele bijeenkomst met alle medewerkers. In 2020 is dit in verband met corona (helaas) niet meer mogelijk geweest.

leden van de raad. In 2020 is geen sprake geweest van (transacties met) tegenstrijdige belangen waarbij leden van17/55 de RvC en/of de bestuurder betrokken waren. De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen vervullen. De leden van de raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn aan het belang van Oost West Wonen. Vanuit de aard van haar werkzaamheden onderhoudt Oost West Wonen zakelijke relaties met een groot aantal partijen in de omgeving. Onder deze partijen is een stichting waarin dhr. Abbo als lid van de RvC ook een toezichthoudende rol

11

oostwestwonen.nl


Lidmaatschappen De leden van de RvC zijn lid van de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW).

3.5.3 Bezoldiging (toezichthoudende topfunctionarissen) De vergoeding van de leden van de Raad van Commissarissen bedroeg in 2020 in totaal € 84.400. Deze vergoeding is conform de richtlijnen van de VTW en de WNT. Oost West Wonen valt volgens de WNT in categorie F voor de bezoldiging van de bestuurder en commissarissen. Voor 2020 geldt daarom een maximum van € 168.000 (2019 € 162.000) voor de bestuurder en een maximum van 15% hiervan zijnde € 25.200 voor de voorzitter en 10% zijnde € 16.800 voor leden van de Raad van Commissarissen. De Vereniging van Toezichthouders bij Woningcorporaties (VTW) hanteert striktere normen, te weten een maximum van € 19.400 voor de voorzitter en € 13.000 voor leden van de Raad van Commissarissen. De bezoldiging voor de commissarissen van Oost West Wonen sluit hierop aan. Over 2020 hebben commissarissen de volgende bezoldiging (opgesteld volgens Over 2020 hebben de commissarissen de volgende bezoldiging (opgesteld volgens de Wet Normering de Wet Normering Topinkomens) ontvangen: Topinkomens) ontvangen:

Excursiemiddag Op 18 februari 2020 heeft er een rondrit langs het bezit op het eiland Goeree-Overflakkee met het personeel en de RvC plaatsgevonden. Zelfevaluatie Op 1 december 2020 vond de zelfevaluatie van de RvC van Oost West Wonen plaats onder externe begeleiding. Het evaluatieproces was logisch en stapsgewijs opgebouwd. Dit bood ruimte voor het goede en scherpe gesprek. Het gehele evaluatieproces leidde tot enkele waardevolle inzichten en concrete acties en verbeterpunten, waaronder een gemeenschappelijk beeld voor een goede samenwerking tussen RvC en bestuurder. De beelden over het onderling functioneren bleken congruent te zijn. Dat is een helder teken dat de leden van de RvC weten wat ze aan elkaar hebben en elkaar daarop kunnen aanspreken en elkaars kwaliteiten kunnen inzetten. De RvC is tevreden over de manier waarop zij de rol als werkgever, sparringpartner en toezichthouder vervult. Ook het functioneren van de beide RvC-commissies (audit en remuneratie) verloopt goed en de vergadercyclus loopt in pas met de beleidscyclus. De commissarissen geven aan dat ze op de hoogte zijn van wat er speelt bij de medewerkers, huurders en ledenraad, maar dat ze een minder goed beeld hebben van het beleid van de gemeente. Van de bestuurder wordt hier initiatief verwacht en de wens neergelegd dat de bestuurder zorgt voor een jaarlijkse bijeenkomst met de gemeente. De RvC heeft na de fusie de meeste documenten op orde, maar de ‘Visie op besturen en toezicht houden’ is nog voorlopig en wordt 2021 vastgesteld definitief gemaakt. goede en scherpe gesprek. Hetin gehele evaluatieproces leidde en tot enkele waardevolle inzichten en concrete acties en verbeterpunten, waaronder een gemeenschappelijk beeld voor een goede De RvC heeft hiermee gewacht tot de komst van een nieuwe samenwerking tussen RvC en bestuurder. De beelden over het onderling functioneren bleken congruent te zijn. Dat is een visie helder teken dat de de leden vanvan de RvC2021 weten worden wat ze aan elkaar hebben bestuurder. Deze zal in loop en elkaar daarop kunnen aanspreken en elkaars kwaliteiten kunnen inzetten ontwikkeld. De RvC is tevreden over de manier waarop zij de rol als werkgever, sparringpartner en

B.F.L.

W.L.C. Vermaas- van bedragen 2020 x€1 S. L. Visser Willems T. Abbo B.de van Dam Over hebben de J.H. commissarissen volgende Nattekaas de Bilt bezoldiging (opgesteld volgens de Wet Normering ViceFunctiegegevens Voorzitter Lid Lid Lid Lid voorzitter Over 2020 de commissarissen de volgende bezoldiging (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen: Aanvang en hebben einde 01-01-31/12

S. L. Visser J.H. Willems € 19.400 € 13.000

T. Abbo € 13.000

B. van Dam € 13.000

W.L.C. € 13.000 Nattekaas

B.F.L. Vermaas- van € 13.000 de Bilt

Voorzitter € 25.200

Vicevoorzitter € 16.800

Lid € 16.800

Lid € 16.800

Lid € 16.800

Lid € 16.800

01/01-31/12

01-01-31/12

01-01-31/12

01-01-31/12

€ 19.400 € 19.400

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

Individueel Functiegegevens toepasselijke bezoldigingsAanvang en einde maximum functievervulling in -/- Onverschuldigd 2020 betaald bedrag Bezoldiging Totale bezoldiging Bezoldiging

01-01-31/12

01-01-31/12

01-01-31/12

01-01-31/12

€ 13.000 € 13.000

Individueel toepasselijke € 16.800 € 16.800 € 16.800 € 16.800 3.5.4 Vergaderingen, overig € 25.200 bezoldigingsmaximum -/- Onverschuldigd Vergaderen besluitenschema betaald De RvC bedrag is in het afgelopen jaar zevenmaal bijeen geweest voor een reguliere of ingelaste

€ 13.000 € 13.000 € 16.800

3.5.4 Vergaderingen, overig Vergaderen besluitenschema € 13.000 Totale bezoldiging 19.400 € 13.000 € 13.000 € 13.000 en de belangrijkste € 13.000 vergadering. De belangrijkste€ besluiten die de RvC in 2020 heeft genomen De RvC isdieinzijnhet afgelopen jaar zevenmaal bijeen onderwerpen besproken tijdens de vergaderingen zijn in de volgende tabelgeweest opgenomen: voor een reguliere of ingelaste vergadering. De belangrijkste 3.5.4 Vergaderingen, overig Datum Overleg Belangrijkste Onderwerpen Mededeling 3 februari Reguliere Statutenwijziging OWW Bespreking besluiten die de RvC in 2020 heeft genomen en de Vergader- en besluitenschema vergadering De RvC is in het afgelopen jaar zevenmaal bijeen voor2018 eenvan reguliere of ingelaste belangrijkste onderwerpen diegeweest zijn Aw besproken tijdens de Oordeelsbrieven de vier Bespreking vergadering. De belangrijkste besluiten die de RvC in 2020 heeft genomen en de belangrijkste rechtsvoorgangers vergaderingen zijn intijdens de de volgende tabel opgenomen: onderwerpen die zijn besproken vergaderingen zijn in de volgende tabel opgenomen: Voorgenomen activiteiten 2020-2024 Bespreking i.h.k.v. prestatieafspraken Overleg Belangrijkste Onderwerpen Treasurystatuut Reguliere Statutenwijziging OWW vergadering Reglement financieel beleid en Oordeelsbrieven Aw 2018 van de vier beheer rechtsvoorgangers Auditplan 2020 van de business Voorgenomen activiteiten 2020-2024 controller i.h.k.v. prestatieafspraken Integriteitsen gedragscode Treasurystatuut Toezichtsvisie, toezicht- en Reglement financieel beleid en toetsingskader profielschets RvC beheer 6 april Reguliere Maatregelen en consequenties Auditplan 2020 van de business vergadering coronacrisis Met opmerkingen [PV15]: Titels van documenten en rapporten geef ik waar mogelijk een extra highlight met apostrofs. controller Procuratieregeling Integriteitsen gedragscode Stand van zaken Aw aanvraag verlenging termijn interimToezichtsvisie, toezichten bestuurder toetsingskader RvC Huurverhoging profielschets 2020 6 april Reguliere Maatregelen en consequenties vergadering coronacrisis Procuratieregeling Stand van zaken Aw aanvraag verlenging termijn interimbestuurder Huurverhoging 2020 Datum 3 februari

adequaat niveau te houden. De interne toezichthouders van

Permanente educatie Oost West Wonen dienen in twee jaar tijd tien PE-punten te De RvC stelt zich ten doel zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Dit betekent dat zowel de RvC in behalen. Ditindividuele is gebaseerd op ruimte tien studiebelastinguren zijn geheel, als de commissarissen voor training en opleiding wordtzoals geboden om het toezichthouden op een adequaat niveau te houden. vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. De interne toezichthouders van Oost West Wonen dienen in twee jaar tijd tien PE-punten te behalen. Dit is gebaseerd studiebelastinguren zoalscommissarissen vastgesteld door de geaccrediteerde Voor 2019 op entien2020 hebben de het volgende opleidingsaanbieder. Voor 2019 en 2020 hebben de commissarissen het volgende aantal PE-punten aantal PE-punten behaald: behaald: 2019 28 19 5 7 11 8

01-01-31/12

2020 Bezoldiging bedragen x € 1 Bezoldiging

toezichthouder vervult. Ook het functioneren van de beide RvC-commissies (audit en remuneratie) verloopt goed en de vergadercyclus loopt in pas met de beleidscyclus. Permanente educatie De commissarissen geven aan dat ze op de hoogte zijn van wat er speelt bij de medewerkers, huurders en ledenraad, maar dat ze een minder goed beeld hebben van het beleid van de gemeente. De RvC stelt zich ten doel zich voortdurend te blijven Van de bestuurder wordt hier initiatief verwacht en de wens neergelegd dat de bestuurder zorgt voor een jaarlijkse bijeenkomst met de gemeente. ontwikkelen. Dit betekent dat zowel de RvC in zijn geheel, De RvC heeft na de fusie de meeste documenten op orde, maar de ‘Visie op besturen en toezicht als deis nog individuele commissarissen voor training en hiermee houden’ voorlopig en wordt in 2021 vastgesteld ruimte en definitief gemaakt. De RvC heeft gewacht tot de komst vangeboden een nieuwe bestuurder. visie zal in de loop van 2021 worden opleiding wordt om hetDeze toezichthouden op een ontwikkeld.

Naam S.L. Visser (voorzitter) J.H. Willems (vicevoorzitter) T. Abbo B. van Dam W.L. C. Nattekaas B.F.L. Vermaas- van de Bilt

Topinkomens) functievervulling ontvangen: in 01/01-31/12 01-01-31/12

2020 38 6 5 11 11 19

Mededeling Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Bespreking Ter vaststelling / goedkeuring Bespreking Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring Ter vaststelling / goedkeuring Ter informatie Bespreking Bespreking Bespreking

20/55

Ter informatie 20/55

3.5.3 Bezoldiging (toezichthoudende topfunctionarissen) De vergoeding van de leden van de Raad van Commissarissen bedroeg in 2020 in totaal € 84.400. Deze vergoeding is conform de richtlijnen van de VTW en de WNT. Oost West Wonen valt volgens de WNT in categorie F voor de bezoldiging van de bestuurder en commissarissen. Voor 2020 geldt daarom een maximum van € 168.000 (2019 € 162.000) voor de bestuurder en een maximum van 15% hiervan zijnde € 25.200 voor de voorzitter en 10% zijnde € 16.800 voor leden van de Raad van Commissarissen. Vereniging van Toezichthouders bij Woningcorporaties (VTW) hanteert striktere JaarverslagDe2020 normen, te weten een maximum van € 19.400 voor de voorzitter en € 13.000 voor leden van de Raad van Commissarissen. De bezoldiging voor de commissarissen van Oost West Wonen sluit hierop aan.

12


betaald bedrag Totale bezoldiging

€ 19.400

€ 13.000

€ 13.000

€ 13.000

€ 13.000

€ 13.000

3.5.4 Vergaderingen, overig Vergader- en besluitenschema De RvC is in het afgelopen jaar zevenmaal bijeen geweest voor een reguliere of ingelaste vergadering. De belangrijkste besluiten die de RvC in 2020 heeft genomen en de belangrijkste onderwerpen die zijn besproken tijdens de vergaderingen zijn in de volgende tabel opgenomen: Datum 3 februari 9 juni 9 juni

16 september 16 september 23 september 6 april 23 september 12 oktober 12 oktober

24 november 24 november

Overleg Reguliere Reguliere vergadering vergadering Reguliere vergadering

Extra vergadering Extra vergadering Extra Reguliere vergadering Extra vergadering Reguliere vergadering vergadering Reguliere vergadering

Belangrijkste Onderwerpen Heidagen 2020 OWW Statutenwijziging Jaarverslag, jaarrekening en Heidagen 2020 accountantsverslag met Oordeelsbrieven Aw2019 2018en van de vier Jaarverslag, jaarrekening accountant rechtsvoorgangers accountantsverslag 2019 met Managementletter 2019 Voorgenomen activiteiten 2020-2024 accountant i.h.k.v. prestatieafspraken Managementletter 2019 Treasurystatuut Stand van zaken werving bestuurder e 1 kwartaalrapportage 2020 Reglement financieel beleid en Stand van zaken werving bestuurder I&A-strategie beheer 1e kwartaalrapportage 2020 Stand van zaken PE-punten RvC Auditplan 2020 van de business I&A-strategie controller Definitieve activiteitenoverzicht Stand van zaken PE-punten RvC (bod aan de gemeente) Integriteitsen gedragscode Definitieve activiteitenoverzicht (bod Kaderbrief begroting 2021 aan de gemeente) Toezichtsvisie, toezichten Koers van Oost West 2021 Wonen Kaderbrief begroting toetsingskader profielschets RvC SVB envan marktwaardering Koers Oost West Wonen Maatregelen en consequenties SVB en marktwaardering coronacrisisfinancieel beleid en Reglement Procuratieregeling beheer Reglement financieel beleid en Stand Aw aanvraag Voortgang aanbesteding beheervan zaken verlenging termijn interimaccountantscontrole Voortgang aanbesteding e bestuurder 2 kwartaalrapportage 2020 accountantscontrole Huurverhoging 2020 Risicomanagementbeleid 2e kwartaalrapportage 2020 Plannen zelfevaluatie RvC Risicomanagementbeleid Investeringsstatuut Plannen zelfevaluatie RvC

Reguliere vergadering Reguliere Investeringsstatuut vergadering Begroting 2021 Begroting 2021 Prestatieafspraken 2021

Prestatieafspraken 2021 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Inkoop- en aanbestedingsbeleid Algemene inkoopvoorwaarden Algemene inkoopvoorwaarden 3e kwartaalrapportage 2020 3e kwartaalrapportage 2020

De selectie- en remuneratiecommissie kwam in 2020 veertien keer bijeen. De commissie heeft geen vast vergaderschema en er worden geen agenda’s en notulen opgesteld. De commissie spreekt twee keer per jaar met MT, OR en business controller ter voorbereiding op de beoordeling van de bestuurder. Een conceptprofielschets bestuurder is aan MT, ledenraad en huurdersverenigingen voorgelegd. In verband met corona konden de fysieke bijeenkomsten niet doorgaan. De reacties zijn in het concept verwerkt. De OR heeft een positief advies gegeven. Daarna heeft de RvC de profielschets vastgesteld.

Mededeling Bespreking Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring Bespreking Ter vaststelling /

goedkeuring Voorlichting, Bespreking bespreking en Voorlichting, vaststelling Ter vaststelling bespreking en / Mededeling goedkeuring vaststelling Ter informatie vaststelling / Mededeling Ter goedkeuring Ter informatie informatie Ter informatie vaststelling Ter informatie / goedkeuring Ter informatie Ter informatie Ter Ter vaststelling informatie / goedkeuring Bespreking Ter vaststelling / Bespreking Bespreking goedkeuring Voorlichting en Bespreking Bespreking bespreking Voorlichting en Ter vaststelling / bespreking Bespreking goedkeuring Ter vaststelling / Bespreking Voorlichting goedkeuring

Overleg met huurdersverenigingen en overige stakeholders De raad overlegt jaarlijks met de huurdersverenigingen. Met name de huurderscommissarissen hebben op een aantal momenten contact gehad met de huurdersvereniging. De gesprekken verlopen in een constructieve sfeer waarbij ruimte is om diverse onderwerpen te bespreken. Dit jaar vond het overleg plaats op 15 juli (kennismaking met de beoogde bestuurder in aanwezigheid van leden van de remuneratiecommissie) en is onder andere uitgebreid gesproken over de ambities van de huurdersverenigingen voor 2020 en 2021. Ook zijn de prestatieafspraken 2021 met de gemeente besproken; de raad vindt een rechtstreeks contact van belang voor vervulling van de toezichthoudende taak.

Voorlichting Ter informatie Ter informatie Voorlichting Ter informatie Bespreking Voorlichting Ter vaststelling / Bespreking goedkeuring 20/55 Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Ter vaststelling / Ter vaststelling / goedkeuring goedkeuring Ter vaststelling / Ter informatie goedkeuring Ter informatie

De auditcommissie is zevenmaal bijeengeweest: De auditcommissie is zevenmaalis bijeengeweest: De auditcommissie zevenmaal bijeen geweest: Mededeling Datum Overleg Onderwerp 7 januari Datum 7 januari

17 maart

25 mei

8 september

15 september 2 november

16 november

Reguliere Overleg vergadering Reguliere vergadering

Reguliere vergadering

Auditplan 2020 van de business Onderwerp controller Auditplan 2020 van de business controller Treasurystatuut Reglement financieel beheer en Treasurystatuut beleid Reglement financieel beheer en Procuratieregeling beleid Notitie ‘waardetoevoeging in tijden Procuratieregeling van verandering’ Notitie ‘waardetoevoeging in tijden van verandering’ Managementletter 2019

Voorstel huurverhoging 2020 Reguliere Managementletter 2019 vergadering Jaarverslag en jaarrekening 2019 1e kwartaalrapportage 2020 I&A-strategie Update business controller Reguliere Voortgang aanbesteding vergadering accountantscontrole 2e kwartaalrapportage 2020 Risicomanagementbeleid (incl. frauderisicoanalyse) Extra Controleplan Verstegen accountants vergadering Reguliere Voortgang aanbesteding vergadering accountantscontrole Investeringsstatuut Begroting 2021 3e kwartaalrapportage 2020 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Algemene inkoopvoorwaarden Extra Aanbesteding accountantscontrole, vergadering 4 voorstellen accountants

Voorlichting Mededeling B.C., bespreking en Voorlichting B.C., goedkeuring bespreking en Bespreking goedkeuring Bespreking Bespreking

Overleg OR Een afvaardiging vanuit de RvC heeft op 20 januari en op 7 juli 2020 overleg gehad met de ondernemingsraad zonder aanwezigheid van de bestuurder. In het overleg is onder andere gesproken over de begroting 2020, huisvesting van Oost West Wonen, samenvoeging personeel en procedures van de vier rechtsvoorgangers, werving nieuwe bestuurder en de zichtbaarheid van de RvC. Zowel de RvC als de ondernemingsraad ervaren dit jaarlijkse contact als zeer positief.

Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking

Presentatie accountant en bespreking 21/55 Bespreking 21/55 Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking / mondeling B.C. Bespreking / mondeling Bespreking Presentatie B.C.

3.6 Afsluiting 3.6.1 Vooruitblik Het jaar 2021 zal in het teken staan van het opstellen van het ondernemingsplan en de portefeuillestrategie. De belangrijkste doelstelling is om deze documenten intern en extern te borgen. Extern zal actief via stakeholdersbijeenkomsten de mening van onze belangrijkste stakeholders worden opgehaald.

Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Bespreking Presentaties, bespreking

De selectie- en remuneratiecommissie kwam in 2020 veertien keer bijeengeweest. De commissie heeft geen vast vergaderschema en er worden geen agenda’s en notulen opgesteld. De commissie spreekt twee keer per jaar met MT, OR en business controller ter voorbereiding op de beoordeling van de bestuurder. Een conceptprofielschets bestuurder is aan MT, ledenraad en huurdersverenigingen voorgelegd. In verband met corona konden de fysieke bijeenkomsten niet doorgaan. De reacties zijn in het concept verwerkt. De OR heeft een positief advies gegeven. Daarna heeft de RvC de profielschets vastgesteld.

Daarnaast is er vanuit de RvC aandacht voor de monitoring op de uitvoering van het Auditplan 2021, met specifieke aandacht voor de uit te voeren Governance-inspectie in het voorjaar 2021 en de Visitatie in het najaar 2021 en het (verder) uitwerken van het risicomanagementsysteem (RMS), waaronder het organiseren van een themabijeenkomst Governance & Risico’s in het eerste kwartaal 2021. Resultaten hieruit leiden tot bijsturing waar nodig en actieplannen ter verbetering van bestuur, toezicht en de risicobeheersing.

Overleg met huurdersverenigingen en overige stakeholders De raad overlegt jaarlijks met de huurdersverenigingen. Met name de huurderscommissarissen hebben op een aantal momenten contact gehad met de huurdersvereniging. De gesprekken verlopen in een constructieve sfeer waarbij ruimte is om diverse onderwerpen te bespreken. Dit jaar vond het overleg plaats op 15 juli (kennismaking met de beoogde bestuurder in aanwezigheid van leden van de remuneratiecommissie) en is onder andere uitgebreid gesproken over de ambities van de huurdersverenigingen voor 2020 en 2021. Ook zijn de prestatieafspraken 2021 met de gemeente besproken; de raad vindt een rechtstreeks contact van belang voor vervulling van de toezichthoudende taak. Overleg OR Een afvaardiging vanuit de RvC heeft op 20 januari en op 7 juli 2020 overleg gehad met de ondernemingsraad zonder aanwezigheid van de bestuurder. In het overleg is onder andere gesproken over de begroting 2020, huisvesting van Oost West Wonen, samenvoeging personeel en

13

oostwestwonen.nl


3.6.2 Dankwoord Graag danken wij de bestuurder, het managementteam, de business controller, de ondernemingsraad en alle medewerkers voor hun inzet voor onze huurders en het succesvol verder vormgeven van Oost West Wonen in 2020.

Onze aandacht in 2021 heeft onder andere: 1. De voortgang op het verbeteren van de dienstverlening aan de huurders van Oost West Wonen. Met inzet van Kwaliteitscentrum Woningcorporaties Huursector (KWH) en een geformuleerde klantvisie heeft de organisatie aan het einde van 2021 een gericht verbeterplan beschikbaar. 2. Integrale aandacht voor en implementatie van vastgoedsturing door assetmanagement, vastgoed en gebiedsteams om te komen tot juiste keuzes ten aanzien van complexen (koppeling strategisch, tactisch en operationeel niveau). 3. De borging van structurele participatie en samenwerking met onze stakeholders door de relatie te verstevigen. In combinatie met de input uit de stakeholdersbijeenkomsten kunnen we Oost West Wonen verstevigen in haar positie op het eiland.

3.6.3 Slotverklaring en ondertekening De Raad van Commissarissen geeft goedkeuring aan de jaarrekening, het bestuursverslag en het volkshuisvestingsverslag van 2020. De Raad van Commissarissen heeft kennisgenomen van de bevindingen van de externe accountant. Middelharnis, 21 juni 2021 S.L. Visser, voorzitter

B. van Dam

J.H. Willems, vicevoorzitter

W.L.C. Nattekaas

T. Abbo B.F.L. Vermaas-van de Bilt

14


4.

We hebben in 2020 de afspraak gemaakt op maatschappelijke thema’s meer gebruik te maken van de expertise van de ledenraad.

Governance en risicomanagement

4.2 Bestuurlijke organisatie Oost West Wonen werd in het verslagjaar bestuurd door een éénhoofdig bestuur. Tot en met 9 november was er een interim-bestuurder en vanaf 9 november 2020 is mevr. M. van de Kamp bestuurder. Het bestuur is verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen van de corporatie, de strategie, het beleid en de daaruit voortvloeiende resultaatontwikkeling. Verder is het bestuur verantwoordelijk voor: • de naleving van alle relevante wet- en regelgeving; • het beheersen van de risico’s verbonden aan de activiteiten van de corporatie; • de financiering van de corporatie; • de naleving van de Governancecode voor woningcorporaties; • de borging van de missie, ambitie en identiteit van de corporatie.

Corporate Governance regelt de bestuurlijke verhoudingen. Het begrip corporate Governance duidt op een goede bestuurlijke inrichting van een onderneming en de uitvoering van goed ondernemerschap. Daarbij horen integer en transparant handelen, maar ook goed toezicht hierop en het afleggen van verantwoording over het uitgeoefende toezicht. In dit hoofdstuk wordt hierover gerapporteerd.

Het bestuur richt zich primair op de volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstellingen van Oost West Wonen. Welke besluiten de bestuurder mag nemen met of zonder voorafgaande goedkeuring van de Raad van Commissarissen is vastgesteld in de statuten en het door de RvC vastgestelde bestuursreglement. Zowel de statuten als het bestuursreglement staan op de website.

Oost West Wonen onderschrijft als lid van Aedes de vernieuwde Governancecode voor woningcorporaties. Op diverse plaatsen in dit verslag geven we aan op welke manier Oost West Wonen de principes van de Governance¬code toepast. In 2019 is de code aangepast voor woningcorporaties. Vanaf 1 januari 2020 is de herziene code toegepast.

4.3 Externe accountant 4.1 Ledenraad

Het boekjaar 2020 is het laatste boekjaar dat door Verstegen Accountants wordt gecontroleerd. In 2020 heeft de Raad van Commissarissen besloten om een offerteprocedure te starten voor het kiezen van een nieuwe accountant met ingang van boekjaar 2021. Vier partijen hebben een offerte uitgebracht en deze gepresenteerd aan de auditcommissie van de RvC. Deze heeft de opdracht aan Mazars Accountants gegeven, die met ingang van het boekjaar 2021 onze nieuwe accountant is.

De ledenraad vormt de algemene vergadering van de vereniging en is daarmee het hoogste orgaan van de vereniging. De bevoegdheden van de ledenraad zijn vastgelegd in de statuten en het huishoudelijk reglement van Oost West Wonen. De ledenvertegenwoordiging kiest de leden van de ledenraad. De ledenraad bestaat statutair uit minimaal elf en maximaal vijftien leden. In verband met de fusie is een overgangsregeling van toepassing. De ledenraad bestond per 31 december van het verslagjaar uit de volgende zestien personen: Mevrouw M.J.J. Bakelaar De heer J.L. den Dikken De heer W. Drooger De heer R.B. van Dijk De heer F.P.G. Hollander De heer C.M. van der Jagt De heer B.W. Kalkman De heer A.A. Kamp De heer D.P. van der Linden Mevrouw E. van Putten-Knöps De heer T.J. van Rossum De heer P.G. Schrijver De heer J. van Splunder De heer M. Struik De heer G. den Tuinder De heer A.J.M. van der Valk

4.4 Risicomanagement Oost West Wonen wil als maatschappelijk ondernemer risico’s op een afdoende manier beheersen en voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Het accepteren van risico’s is een onderdeel van ondernemen. Vanuit dit perspectief is Oost West Wonen bereid om risico’s te nemen, zolang de risico’s passen bij onze maatschappelijke ambities en deze de continuïteit van Oost West Wonen niet in gevaar brengen. In 2020 hebben we ons beleid ten aanzien van risico’s vastgelegd. Een goed risicomanagement is van belang om ervoor te zorgen dat we nog beter grip hebben op het verwezenlijken van onze maatschappelijke doelstellingen, het voldoen aan de (steeds weer veranderende) wetgeving en het voorzien van juiste informatie aan onze stakeholders.

15

oostwestwonen.nl


Raad van Commissarissen worden aangeboden en adviseert het bestuur en andere organen over beoordeelde voorstellen, waarbij met name de relaties naar geldend beleid en geldende bevoegdheden, de aandacht voor risicobeheersing en informatievoorziening en de consistentie van voorstellen aan de orde kunnen komen. De bevindingen van de controle worden vastgelegd in de bijbehorende notitie of in de oplegnotitie.

Het uitgangspunt is om, zowel naar binnen als naar buiten, transparant te zijn over de meest relevante risico’s. In 2021 verdiepen we het risicomanagement verder en borgen de interne beheersmaatregelen in de processen van Oost West Wonen. Adequate risicobeheersing Het is van belang om continu te achterhalen welke risico’s de doelstellingen van Oost West Wonen bedreigen. Tweemaal per jaar identificeren en analyseren we deze risico’s bij Oost West Wonen. Voor alle belangrijke doelstellingen worden de mogelijke risico’s in beeld gebracht en voorzien van een actueel risicoprofiel. Deze actualisatie vindt voor het eerst plaats in 2021. De business controller haalt in interviews met MT-leden feedback op. De uitkomsten van de individuele sessies vormen de basis voor een risicosessie in het voltallige managementteam. Tevens gebruiken we dit overzicht als input voor de jaarlijkse bespreking met de RvC inzake risico’s. Ten behoeve van de meerjarenprognoses wordt begin 2021 de risicobereidheid van Oost West Wonen bepaald met de RvC en het MT. De actualisatie van de risico’s vindt onder andere plaats op basis van het 24 business risks-model dat gebruikt wordt door onze externe toezichthouder, het WSW. Het risico-overzicht geeft per risicogebied aan of er risico’s manifest zijn, wat de risicostrategie is en wat de eventuele beheersingsmaatregelen zijn. Oost West Wonen draagt er verder zorg voor dat de interne beheersing op orde is. Het continu monitoren van de doelstellingen, de kasstromen en de administratieve organisatie geeft inzicht in de mate van risicobeheersing. Daar waar nodig worden op basis van de uitkomsten processen bijgesteld of aanvullende beheersmaatregelen getroffen. De informatievoorziening bij Oost West Wonen moet veilig en betrouwbaar zijn. Daarom is in 2020 het Informatie- & Automatiseringstraject (I&A) gestart om de informatiebeveiliging en de stabiliteit van het ICT landschap in kaart te brengen en te optimaliseren. Hiermee maakt Oost West Wonen inzichtelijk welke organisatorische, procedurele en technische beheersmaatregelen Oost West Wonen onderneemt om de betrouwbaarheid van haar informatievoorziening te garanderen.

Soft controls Zachte beheersingsmaatregelen (soft controls) zijn voor Oost West Wonen belangrijk als het gaat om risicobeheersing. Oost West Wonen staat voor een open, klantgerichte cultuur. We mogen fouten maken als we ook leren van onze fouten. Elkaar aanspreken maakt daar deel van uit. Het belang van een goede Governance is in 2020 nog duidelijker op de agenda komen te staan. Zo stimuleren we medewerkers om na te denken over risico’s als integriteit en dit ook te bespreken met hun leidinggevende. In 2020 hebben zij in kleine groepen onder begeleiding van de business controller en de HR-adviseur in sessies gesproken over de nieuwe Governancecode voor woningcorporaties, de integriteits- en gedragscode, de klokkenluidersregeling en hebben zij een opfrisser gekregen met betrekking tot de AVG. Soorten risico’s Oost West Wonen onderscheidt in haar risico-overzicht de volgende soorten risico’s: • Strategische risico’s: kunnen het realiseren van de strategische doelstellingen in gevaar brengen (zoals portefeuillerisico, politiek risico, woningtoewijzingsrisico, projectontwikkelingsrisico, wonen-en-zorgrisico, Governancerisico). • Operationele risico’s: kunnen het gevolg zijn van ontoereikende of niet succesvolle processen (zowel primair als ondersteunend), medewerkers en systemen (zoals frauderisico, ICT-risico, contractrisico, inkooprisico, personeelsrisico, onderhoudsrisico, veiligheidsrisico, schaderisico, milieurisico). • Financiële/economische risico’s: kunnen onder andere betrekking hebben op beschikbaarheid van financiële middelen (financieringsrisico, borgingsrisico, liquiditeitsrisico, renterisico, inflatierisico, verkooprisico, grondposities, verslaggevingsrisico). • Compliance-risico’s: in het kader van het voldoen aan weten regelgeving.

Business Controller In 2020 is de rol van de onafhankelijke controller verder ingebed in de organisatie. De business controller heeft als taak de bedrijfsbrede (zowel op operationeel-, tactisch- en strategisch niveau) ontwikkeling van het risicomanagement en het begeleiden van het management in de toepassing daarvan. De business controller heeft naast een coördinerende en adviserende rol ook een toetsende rol op volledigheid en juistheid. Verder adviseert de business controller (gevraagd en ongevraagd) over en toetst of de organisatie in opzet en feitelijke werking voldoet aan eisen van de Governancecode en interne beleidsstukken en ‘compliance’ (wet- en regelgeving). Daarnaast kent de business controller de inhoud van statuten en reglementen van Governanceorganen (inclusief de Raad van Commissarissen) en bewaakt dat de daarin gestelde regels gehandhaafd worden. Indien ontwikkelingen daar aanleiding toe geven, adviseert de business controller betrokkenen binnen de organisatie om regelgeving, procedures en dergelijke aan te passen. De business controller beoordeelt de voorstellen die ter besluitvorming aan het bestuur en de

Jaarverslag 2020

Een korte toelichting op de voor Oost West Wonen belangrijkste risico’s: Politiek risico Het beleid van de landelijke politiek kan zodanig van invloed zijn, dat het functioneren en het behalen van de doelstellingen nadelig wordt beïnvloed. Het rijksbeleid blijft een onzekere factor. Oost West Wonen monitort en vertaalt continu de aangekondigde en veranderde wetgeving om snel eventuele consequenties inzichtelijk te maken. Hier gebruiken we scenario-berekeningen voor. Door middel van deze scenarioanalyses wordt financiële impact doorgerekend van maatregelen, zoals verhuurderheffing, vennootschapsbelasting,

16


van de financiële meerjarenprognose (de kader- en normenbrief) ieder jaar geactualiseerd en opgenomen in het jaarplan. Verder beoordelen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Autoriteit woningcorporaties (Aw) de meerjarenprognose. De accountant beoordeelt de marktwaarde en beleidswaarde bij de jaarrekening.

beperking renteaftrek als gevolg van de wetgeving en impact hiervan op de continuïteit van Oost West Wonen. Woningtoewijzigingsrisico Het risico bestaat dat woningtoewijzing niet conform de wetgeving plaatsvindt. Oost West Wonen maakt gebruik van het vier-ogen-principe bij afwijkingen van een standaardtoewijzing. In 2020 heeft Oost West Wonen voldaan aan zowel de wettelijke passendheidstoets als de inkomenstoets.

Frauderisico Om het frauderisico te beheersen heeft Oost West Wonen in 2020 onder andere een integriteits- en gedragscode en een klokkenluidersregeling vastgesteld. Tijdens Governancesessies in het voorjaar en de zomer van 2020 zijn deze uitgebreid onder de aandacht gebracht van de medewerkers. Oost West Wonen kent een duidelijke functiescheiding: transparante aanbestedingsprocedures enerzijds en contractvorming anderzijds. Hieromtrent in 2020 een nieuw inkoop- en aanbestedingsbeleid geformuleerd. Verder verwacht Oost West Wonen voorbeeldgedrag van het management. Bij iedere handmatige betaling vindt integrale controle op de rekeningnummers plaats door de Manager Bedrijfsvoering. Ten slotte stellen we in het eerste kwartaal 2021 een uitgebreide frauderisicoanalyse aan de hand van de belangrijkste processen binnen Oost West Wonen. Deze analyse wordt besproken in het MT en de RvC en jaarlijks vindt een update plaats.

Projectontwikkelingsrisico Er is een goed (totaal)inzicht vereist in de lopende vastgoedprojecten en/of goede beheersing van projecten (projectbeslissingen op basis van foutieve gegevens). Oost West Wonen heeft eind 2020 een nieuw investeringsstatuut vastgesteld en zal haar projecten in zogenaamde fasedocumenten continu toetsen en bewaken. Oost West Wonen heeft te allen tijde inzicht in de projectadministratie. De prijsontwikkeling van de bouwkosten, het gebrek aan capaciteit bij aannemers, maar ook beschermingsmaatregelen rondom flora en fauna kan gevolgen hebben voor de planning van de nieuwbouw- en renovatieprojecten van Oost West Wonen. Dit is een risico waar we weinig invloed op hebben, behalve dan het onderkennen en tijdig proberen afspraken te maken. Alle projecten worden bovendien integraal opgenomen in de verantwoording via de kwartaalrapportage. Ieder investeringsbesluit wordt besproken in het MT en goedgekeurd door het bestuur. Ten slotte is de rol van Asset Management uitgewerkt in het investeringsstatuut, die zal de nieuwe portefeuillestrategie opstellen en investeringsbesluiten hieraan toetsen.

ICT-risico In 2020 is gestart met het I&A-traject Informatiebeveiliging en is de stabiliteit van de ICT-omgeving in kaart gebracht. Verder zijn de genomen beheersmaatregelen beoordeeld, omdat systeemfrauderisico (het risico van fraude en chantage door het verkrijgen van wachtwoorden door phishingmails, het platleggen van de website, het manipuleren van bestanden, het plaatsen van virussen) een van de grootste frauderisico’s is. Oost West Wonen heeft een nulmeting uit laten voeren ten aanzien van onder andere de informatiebeveiliging. De actiepunten pakken we in 2021 op. In 2021 volgen alle medewerkers een uitgebreide security awareness-training om extra aandacht te vragen voor dit onderwerp.

BOG/MOG/ZOG-risico Oost West Wonen verhuurt onroerend goed aan bedrijven (BOG), maatschappelijke organisaties (MOG) en zorginstellingen (ZOG). Door ontwikkelingen in de regelgeving op zorggebied is er steeds minder behoefte aan ‘zorgvastgoed’, wat kan leiden tot het opzeggen van contracten en leegstand. In 2020 heeft Oost West Wonen een risicoanalyse gemaakt met betrekking tot haar zorgvastgoed. In deze risicoanalyse is ook het overige BOG en MOG-bezit meegenomen. De risico’s zijn gemiddeld. Periodiek (minimaal één keer per jaar) gaat Oost West Wonen het gesprek aan met grote huurders over de stand van zaken, ontwikkelingen op hun terrein en hun plannen voor de toekomst. Deze gesprekken staan in het licht van hun activiteiten (dienstverlening/toegevoegde waarde) in het werkgebied van Oost West Wonen en de samenwerking met de gemeente en de andere zorg- en welzijnsinstanties. Effecten op met name het bedrijfsonroerend goed, veroorzaakt door de huidige coronacrisis (faillissementen of staken van onderneming), hebben maar een beperkt invloed. De totale BOG/MOG/ZOG-portefeuille van Oost West Wonen is minder dan 10% van de omzet. Verslaggevingsrisico Het verstrekken van onbetrouwbare, onjuiste en onvolledige informatie aan interne en externe belanghebbenden brengt risico’s met zich mee. De totstandkoming van de informatie gebeurt onder verantwoording van het MT en wordt gecheckt door de business controller. De uitgangspunten

17

oostwestwonen.nl


Risico coronacrisis De coronacrisis en de bijbehorende maatregelen van de rijksoverheid hebben impact op Oost West Wonen. Deze impact is onzeker. Dat hangt onder andere af van de duur van de maatregelen en de sociaal-maatschappelijke en economische gevolgen. We onderscheiden de volgende risicogebieden:

voor zijn aangegaan op te schuiven in de tijd. Zo ontstaat een match tussen inkomsten en uitgaven zonder invloed op de continuïteit. • Debiteuren De werkloosheid in Nederland loopt naar verwachting op tot 5,5% eind 2021. Dit zal ook huurders treffen in de gemeente Goeree-Overflakkee. Oost West Wonen krijgt te maken met een groter aantal huurders met een betalingsachterstand. In deze tijd is het niet passend over te gaan tot ontruimingsaanvragen. Voor zover mogelijk levert Oost West Wonen maatwerk in het vinden van een oplossing. Voor de bedrijfsvoering van Oost West Wonen betekent dit langere en hogere achterstanden. Het normale debiteurenrisico is zeer beperkt. Het effect op de kasstroomprognose kan zijn dat we de huurbedragen later ontvangen. Door spreiding in het soort bezit is de uiteindelijke impact waarschijnlijk beperkt. Een specifiek risico onder deze post is de verhuur van bedrijfsonroerend goed (BOG). Voor 2020 gaven we een totale huurkorting van ruim € 24.000,- voor een viertal huurders van bedrijfsonroerend goed. Op het moment van schrijven is een totale huurkorting 2021 gegeven van € 7.691 (tot en met april 2021). Zelfs wanneer de totale huuropbrengsten van bedrijfsonroerend goed niet geïnd zou kunnen worden, is dit niet van invloed is op de continuïteit van Oost West Wonen.

• Financieringsverplichtingen Een mogelijke rentestijging heeft invloed op onze financieringsverplichtingen. Het effect van eventueel lager uitvallende verkoopresultaten en het vertraagd ontvangen van huurbedragen kan de liquiditeitspositie van Oost West Wonen beïnvloeden. Op een zeker punt zal dan de noodzaak ontstaan om een nieuwe lening aan te trekken. Onzeker is of op dat moment de mogelijkheid bestaat deze financiering in de gewenste omvang daadwerkelijk aan te trekken. In 2021 bestaat een financieringsbehoefte van € 21,2 miljoen. Op het moment van schrijven is nog geen lening afgesloten, hiervoor verwachten we op dit moment geen problemen. • Waardering van het vastgoed De Nederlandse economie en huizenmarkt doen het beter dan verwacht. De tweede coronagolf zorgt weliswaar voor een nieuwe dip, maar deze is beduidend minder diep dan tijdens de eerste golf. Ook in vergelijking met de rest van de Eurozone doet onze economie het relatief goed. De impact van de coronacrisis verschilt per sector.

• Personeel Er bestaat een risico dat een groot deel van het personeel uitvalt en reguliere processen zo tot stilstand komen. Het team werkt zoveel mogelijk op afstand (digitaal vanuit huis). Daar waar nodig voorzien van de benodigde middelen om dit op een verantwoorde wijze te doen. Mocht het nodig zijn om werkzaamheden vanuit het kantoor te verrichten (Langeweg 10 en Zandpad 19a) dan gelden de maatregelen van het RIVM. Vooralsnog lijkt de impact op personeel beperkt.

Wanneer Nederland in een algemene economische recessie terechtkomt als gevolg van een derde golf in de coronapandemie, kan dit van invloed zijn op de waardering van het vastgoed (inclusief beleidswaarde). De voorspellingen voor 2021 en 2022 zijn juist dat de Nederlandse economie met 2,4% groeit. Ook de huizenprijzen blijven deze jaren stijgen, zij het iets minder hard dan in 2020.

• Nieuwbouw, renovatie en onderhoud Bij investeringen verwachten we, zolang de bouw doorgaat, beperkte vertragingen bij nieuwbouw. Op lege locaties kan er gebouwd worden met voldoende afstand tussen mensen. Dat is anders in bewoonde situaties. Hier valt een vertraging te verwachten. Huurders willen nu niet verhuizen naar een (tijdelijke) woning omdat hun woning wordt gerenoveerd. Daar waar het kan, wordt in overleg gegaan met de bewoners voor geplande werkzaamheden aan de woningen. Wanneer bewoners toestemming geven, gaan de werkzaamheden met in achtneming van de voorschriften van het RIVM door. De uitvoering moet alleen op een andere manier plaatsvinden, wat enige vertraging in de doorlooptijd veroorzaakt. Daar waar bewoners geen toestemming geven, volgt een passende oplossing op een later tijdstip. Het uitstellen van onderhoud en andere maatregelen aan woningen heeft een positieve impact op de kasstroomprognose en levert een bijdrage aan de compensatie van de daling in verkoopopbrengsten en het debiteurenrisico.

Er zijn verwachtingen in de markt dat de vraag naar koopwoningen gaat dalen. Dit heeft gevolgen voor de stijging van de verkoopprijzen. Als de totale vraag naar woningen gelijk blijft en de vraag naar het koopdeel neemt af, neemt de vraag naar huurwoningen toe. Dit kan mogelijk een prijsstijging van de marktwaarde tot gevolg hebben. Het effect op de marktwaarde en beleidswaarde van genoemde ontwikkeling lijkt beperkt. Voor de beleidswaarde spelen de onderhoudsuitgaven en de organisatiekosten een rol. Wanneer deze ongeveer gelijk blijven, is de beleidswaarde stabiel. De onzekere factor is de disconteringsvoet. Naast een risico in de prijsstelling van de verkopen bestaat ook het risico van afname van de aantallen verkopen. Te verwachten valt dat woningen langer te koop staan, omdat bezichtiging moeilijker is geworden. Dit kan dan de kasstroomprognose beïnvloeden. De opbrengsten komen pas later in de tijd beschikbaar. Om dit op te vangen is het mogelijk om investeringen waar nog geen verplichtingen

Jaarverslag 2020

18


Klachten en klachtencommissie De rechtsvoorgangers van Oost West Wonen hadden gezamenlijk een onafhankelijke klachten-commissie. Na de fusie is een gesprek gevoerd met deze klachtencommissie. Aan de leden is meegedeeld dat Oost West Wonen wil nagaan of zij voor wat betreft de klachtencommissie aansluiting gaat zoeken bij een groter verband. In 2020 onderzochten we de mogelijkheid om aan te sluiten bij bestaande, regionale klachtencommissies. Deze zoektocht bracht ons bij de ‘klachtencommissie woningcorporaties Walcheren en Schouwen-Duiveland’. Ook zijn er diverse gesprekken gevoerd over de werkwijze van deze commissie en de mogelijkheid tot toetreden. Gedurende deze periode functioneerde de gezamenlijke klachtencommissie. In 2020 zijn geen klachten gemeld bij de klachtencommissie. De Raad van Commissarissen is hiervan op de hoogte gesteld. Wel zijn er klachten en vragen bij de organisatie zelf binnengekomen. Al deze klachten konden worden opgelost, in de meeste gevallen naar tevredenheid van de klager.

zorgen dat belangentegenstelling of -verstrengeling tussen Oost West Wonen en medewerkers wordt vermeden en wanneer daar wel sprake van is, dat dit dan op een integere wijze wordt opgelost. Oost West Wonen wil een zodanig intern klimaat proberen te bewerkstelligen dat er open en eerlijk over integriteitskwesties, dilemma’s en belangenverstrengeling kan worden gesproken. In 2020 is dit onderwerp regelmatig besproken op teambesprekingen en in het managementteam. In 2020 is er geen aanleiding geweest om maatregelen te nemen rond het thema belangenverstrengeling en ten aanzien van zaken rond het thema integriteit.

Verbindingen en nevenactiviteiten Oost West Wonen heeft geen verbindingen; vanwege de transparantie is ervoor gekozen om alle activiteiten binnen de vereniging uit te voeren. In 2020 ontplooide Oost West Wonen geen risicovolle nevenactiviteiten. Oost West Wonen neemt niet deel in BV’s, NV’s of welke deelnemingsvorm of dochtermaatschappij dan ook. Wel participeert Oost West Wonen in zeven Verenigingen van Eigenaren.

Aan medewerkers van Oost West Wonen zijn in het afgelopen jaar geen leningen verstrekt noch (financiële) garanties afgegeven.

De accountant heeft in zijn managementrapportage geadviseerd om een frauderisico protocol te ontwikkelen. Dit advies is in 2020 opgevolgd. De frauderisico-analyse is gereed en zal in het eerste kwartaal 2021 worden besproken en vastgesteld in het managementteam en de raad van commissarissen.

4.5 Verklaring van de bestuurder Als bestuurder verklaar ik dat alle middelen van de vereniging Oost West Wonen in het verslagjaar uitsluitend in het belang van de volkshuisvesting zijn besteed. Oost West Wonen onderschrijft en voldoet aan de Governancecode, bevattende de gemeenschappelijke waarden en normen in de sector.

Aanbestedingen maatschappelijk vastgoed In het verslagjaar zijn er geen aanbestedingen voor maatschappelijk vastgoed aan de orde geweest.

Middelharnis, juni 2021 M. van de Kamp Bestuurder

Grondaankopen In 2020 vonden geen grondaankopen plaats. Belangenverstrengeling en integriteit Oost West Wonen wil situaties van belangenverstrengeling voorkomen. Dat betekent voor de bestuurder dat privéhandelingen van de bestuurder, waarbij sprake zou kunnen zijn van een schijn van belangenverstrengeling, vooraf worden gemeld en besproken met de Raad van Commissarissen. Dat geldt ook voor transacties waarbij mogelijke tegenstrijdige belangen spelen. Overigens geldt een dergelijke afspraak ook voor de leden van de Raad van Commissarissen. Op zijn beurt dient de bestuurder ervoor te

19


5.

gevoerd en diverse oplossingen aangereikt. Echter, er werd volhard in het veroorzaken van overlast. Bij twee woningen betrof het huurders met een huurachterstand, waarbij, ondanks de nodige en vele inspanningen, de lopende huur steeds niet betaald werd en afspraken over de achterstallige huur niet werden nagekomen.

Realisatie in 2020

Monitor passend toewijzen en DAEB-toewijzingsnorm De tabel toont de toewijzingspercentages in de categorieën die de overheid heeft bepaald. Oost West Wonen voerde de Monitor passend toewijzen en DAEB-toewijzingsnorm toewijzingen in 2020 binnen de gestelde weten regelgeving. De tabel toont de toewijzingspercentages in de categorieën die de overheid heeft bepaald. Oost Met opmerkingen [PV2 West Wonen voerde de toewijzingen in 2020 binnen de gestelde wet- en regelgeving. DAEB staat DAEB staat voor Economisch Diensten van Algemeen Economisch Belang. voor Diensten van Algemeen Belang.

5.1 Betaalbaarheid en bereikbaarheid van de woningvoorraad Toewijzen van woningen In 2020 vonden 431 mutaties in het bestaande bezit plaats. Enkele huurwoningen zijn niet toegewezen, maar staan momenteel te koop of staan leeg om in 2021 weer verhuurd te worden. Daarnaast zijn er in 2020 5 woningen geliberaliseerd verhuurd.

DAEB-verhuringen binnen 80% norm lagere inkomensgrens DAEB-verhuringen binnen 10% norm middelste inkomensgrens DAEB-verhuringen binnen 10% norm hogere inkomensgrens Passend toegewezen binnen Huurtoeslagwet Niet-passend toegewezen binnen Huurtoeslagwet Toegewezen boven Huurtoeslagwet

253 2 147

99,2% 0,8%

norm >80% <10% <10% >95% <5%

Huurverhoging 2020 Op basis van het fusieakkoord tussen de voorgangers van Oost West Wonen en de

Huurverhoging 2020huurverhoging van 2020 beperkt gebleven tot 2,1%. De huurdersverenigingen is de jaarlijkse jaarinflatie over 2019 voor de jaarlijkse huurverhoging per 01-08-2020 was 2,6%. Met de Op basis van het fusieakkoord tussen de voorgangers van huurdersverenigingen is in het fusieakkoord afgesproken om de huurverhoging 0,5% lager vast te stellen voor 2020. Deze huurverhoging is generiek toegepast voor alle huurders. In is 2020 is geen Oost West Wonen en de huurdersverenigingen de jaarlijkse gebruik gemaakt van de mogelijkheid om inkomensafhankelijke huurverhoging voor individuele huurders toe te passen. huurverhoging van 2020 beperkt gebleven tot 2,1%. De jaarinfl atie Huurverlaging 2021over 2019 voor de jaarlijkse huurverhoging per In het verslagjaar is aangekondigd dat er in 2021 een eenmalige huurverlaging komt voor alle 01-08-2020 was 2,6%. Met de huurdersverenigingen gereguleerde woningen verhuurd door woningcorporaties. Vanaf 1 januari 2021 is deze Wet is in het eenmalige huurverlaging van kracht. Het gaat om huishoudens met een inkomen onder de fusieakkoord afgesproken om de huurverhoging 0,5% lager inkomensgrenzen voor passend toewijzen én een huurprijs boven de voor hen geldende aftoppingsgrens. Dat betekent dat2020. Oost West Deze Wonen een huurverlaging doorvoertis voor 236 vast te stellen voor huurverhoging generiek huurders naar die aftoppingsgrens. Per 1 mei 2021 is er circa € 10.000,- minder aan huuropbrengsten. Het effect op de marktwaarde en de beleidswaarde is niet materieel, zie hiervoor toegepast voor alle huurders. In 2020 is geen gebruik de toelichting bij de marktwaarde hieronder. gemaakt van de mogelijkheid om inkomensafhankelijke Huurbevriezing 2021 huurverhoging individuele huurders2021 toeopte Na de jaarwisseling maaktevoor de overheid bekend dat de huurverhoging 0,0%passen. komt voor alle

Voor Oost West Wonen zijn een goede betaalbaarheid en bereikbaarheid van de woningvoorraad van cruciaal belang. Om hiervoor te zorgen monitoren en evalueren wij periodiek onze woningvoorraad, het aantal woningzoekenden, de woonwensen van woningzoekenden en de huurprijzen met bijbehorende ontwikkeling. Eind 2020 is meer dan 90% van onze woningen bereikbaar voor huurders met een lager inkomen. Passend toewijzen Oost West Wonen wees in 2020 huurwoningen toe op basis van passend toewijzen. Dit passend toewijzen is verplicht voor 95% van alle woningzoekenden met een huishoudinkomen van € 31.550 of lager. Van de 431 mutaties in 2020 (402 toewijzingen) zijn 253 woningen passend toegewezen (99,2%) en 2 woningen niet passend toegewezen (0,8%). Er zijn 147 woningen toegewezen aan huurders met een inkomen boven de grenzen van de Huurtoeslagwet.

gereguleerde woningen van woningcorporaties. Deze huurbevriezing komt bovenop de bovengenoemde Wet eenmalige huurverlaging. Het effect op de marktwaarde en de beleidswaarde is toegelicht bij de ‘’gebeurtenissen na balansdatum’’ in de jaarrekening. De minister geeft aan dat het kabinet verhuurders compenseert via de verhuurderheffing. Hij maakt daar structureel € 200 miljoen voor vrij. Die compensatie was in de motie niet geregeld. Aedes heeft daar meteen op aangedrongen. Want het verlies aan huurinkomsten zou anders onvermijdelijk ten koste gaan van hoognodige investeringen in bijvoorbeeld nieuwbouw en verduurzaming. Nu is dat niet het geval, hoewel het risico bestaat dat de compensatie voor de ene corporatie anders uitvalt als voor een andere.

Huurverlaging 2021 In het verslagjaar is aangekondigd dat er in 2021 een eenmalige huurverlaging komt voor alle gereguleerde woningen verhuurd door woningcorporaties. Vanaf 1 januari 2021 is deze Wet eenmalige huurverlaging van kracht. 5.2 Huisvesting van specifieke doelgroepen Oost West Wonen huisvest ook een aantal specifieke Wij verhuren een aantal Het gaat om huishoudens met doelgroepen. een inkomen onder de woonvoorzieningen aan Stichting Sjaloom Zorg, voor mindervalide mensen en mensen met inkomensgrenzen voorhuurt passend toewijzen én eenmensen. huurprijs psychische problematiek. Ook Gemiva een woonzorggebouw voor mindervalide Daarnaast verhuren wij woonzorggebouwen aan CuraMare voor (oudere) bewoners met een boven de voor hen geldende aftoppingsgrens. Dat betekent dat Oost West Wonen een huurverlaging doorvoert voor 32/55 236 huurders naar die aftoppingsgrens. Per 1 mei 2021 is er circa € 10.000,- minder aan huuropbrengsten. Het effect op de marktwaarde en de beleidswaarde is niet materieel, zie hiervoor de toelichting bij de marktwaarde.

Om woningen efficiënt toe te wijzen en onze doelgroep goed te bedienen zonder te veel huurderving te veroorzaken, werken we met een twee-huren-principe. Woningen met een huur hoger dan € 619,01 of € 663,40 worden voor twee of drie verschillende huurprijzen worden aangeboden. De hogere huur geldt voor mensen met een inkomen hoger dan € 23.225 of € 31.550. De lagere huur voor huurders met een lager inkomen. Als gevolg van het passend toewijzen zijn afgelopen jaar 60 woningen afgetopt op een huur lager dan de streefhuur.

Huurbevriezing 2021 Na de jaarwisseling maakte de overheid bekend dat de huurverhoging 2021 op 0,0% komt voor alle gereguleerde woningen van woningcorporaties. Deze huurbevriezing komt boven op de bovengenoemde Wet eenmalige huurverlaging. De impact hiervan is opgenomen onder de ‘gebeurtenissen na balansdatum’. Op termijn komen hierdoor de financiële ratio’s echter niet onder druk te staan en geven uitkomsten geen verdere aanleiding om in te grijpen. De minister geeft aan dat het kabinet verhuurders compenseert via de verhuurderheffing. Hij maakt daar structureel € 200 miljoen voor vrij. Die compensatie was in de motie niet geregeld. Aedes heeft daar meteen op aangedrongen. Want het verlies

Mutaties In 2020 vonden zoals vermeld 431 huuropzeggingen van zelfstandige huurwoningen plaats. Deze huuropzeggingen leveren een gemiddelde mutatiegraad van 7,1% op. Ontruimingen In het afgelopen jaar zijn 3 woningen ontruimd. Eén ontruiming was als gevolg van het blijvend veroorzaken van overlast. Voorafgaande aan deze ontruiming zijn veel gesprekken

Jaarverslag 2020

aantal realisatie 353 87,8% 18 4,5% 31 7,7%

20


verkoopwaarde was € 156.000. Er is in 2020 geen bedrijfsonroerend goed verkocht. In 2020 is voor één woning een koopakte getekend door de zittende huurder. Levering heeft in 2021 plaatsgevonden.t

aan huurinkomsten zou anders onvermijdelijk ten koste gaan van hoognodige investeringen in bijvoorbeeld nieuwbouw en verduurzaming. Nu is dat niet het geval, hoewel het risico bestaat dat de compensatie voor de ene corporatie anders uitvalt als voor een andere.

Liberalisatie Eind 2020 staan 50 woningen geregistreerd als geliberaliseerd. Deze woningen hebben een huurprijs hoger dan € 737,14. Dit betreft grote en nieuwere woongelegenheden. Oost West Wonen zet het grootste gedeelte van haar woning¬voorraad in voor haar doelgroep: (toekomstige) huurders met een lager inkomen. Daarom is het aantal geliberaliseerde huurwoningen geminimaliseerd.

5.2 Huisvesting van specifieke doelgroepen Oost West Wonen huisvest ook een aantal specifieke doelgroepen. Wij verhuren een aantal woonvoorzieningen aan Stichting Sjaloom Zorg, voor mindervalide mensen en mensen met psychische problematiek. Ook Gemiva huurt een woonzorggebouw voor mindervalide mensen. Daarnaast verhuren wij woonzorggebouwen aan CuraMare voor (oudere) bewoners met een zorgindicatie. Stichting Pameijer huurt een aantal woningen voor langdurige zorg aan mensen met psychische problematiek. Daarnaast huurt Pameijer een woonzorggebouw voor dezelfde doelgroep. Via de gemeente Goeree-Overflakkee, maar ook rechtstreeks, verhuurt Oost West Wonen een aantal woningen aan statushouders. Het afgelopen jaar waren dat 8 woningen voor 28 statushouders.

5.3 Kwaliteit en duurzaamheid van de woningen Strategie De portefeuillestrategie geeft richting aan de vastgoedportefeuille van Oost West Wonen. Ondanks het feit dat de fusiecorporaties een eigen visie hadden voor de toekomst en deze verwerkt hebben in hun strategische visies, moet er in het kader van portefeuillebeheer een nieuwe portefeuille¬strategie ontwikkeld worden. Deze strategie stelt ons in staat om te sturen op volkshuisvestelijke doelstellingen en ambities, rendementmogelijkheden en waardeontwikkeling. Het is noodzakelijk dat er ambities en doelstellingen zijn die betrekking hebben op de samenstelling en kwaliteit van de vastgoedportefeuille of dat die juist met de vastgoedportefeuille gerealiseerd moeten worden. In 2020 is grote inzet getoond om tot een integrale vastgoedstrategie te komen voor Oost West Wonen. Deze wordt begin 2021 vastgesteld.

Ook woningzoekenden met urgentieproblematiek zijn welkom bij Oost West Wonen. Wij helpen deze groep langs de reguliere weg aan een passende woning. In 2020 wezen we 54 huurwoningen toe aan urgente woningzoekenden. Oost West Wonen heeft een interne urgentiecommissie van twee medewerkers. Eén medewerker is een vast lid van deze commissie. Gedurende 2020 voerden we gesprekken met Pameijer en gemeente om tot een dak- en thuislozenopvang te komen. Deze opvang wordt in het tweede kwartaal van 2021 gerealiseerd. Doel is dat daar 8 personen een kamer krijgen. Deze bewoners krijgen hulp en begeleiding om hun leven weer op orde te krijgen. Deze mensen verblijven tussen de 6 en 12 maanden in de opvang. Oost West Wonen geeft ze daarna een plaats in een leegkomende huurwoning. Daarna volgt er zorgbegeleiding om ze zo goed mogelijk weer een plaats te geven in de samenleving.

Deze strategie dient als: • richtinggevend document voor de vastgoedportefeuille van Oost West Wonen; • programma voor het verder uitwerken van beleid; • basis voor visies en prestatieafspraken; • toetsingskader voor het beoordelen van nieuwe projectinitiatieven. In 2020 waren bestaande strategische visies van de fusiecorporaties leidend. De concept vastgoedstrategie is zeker ook van invloed geweest.

Verkoop en liberalisatie Verkoop Woningverkoop vindt plaats op basis van onze verkoopuitgangspunten. Deze uitgangspunten toetsen we jaarlijks en we passen ze aan de gewijzigde regelgeving vanuit de overheid aan. Zowel zittende huurders als anderen kunnen onder kortingsvoorwaarden een woning voor eigen gebruik kopen van Oost West Wonen. Elke woning wordt verkocht op basis van een NWWI-taxatierapport van een onafhankelijke taxateur. Een notaris maakt de koopakten op.

Algemeen duurzaamheid Onze ambitie is om ons woningbezit in 2050 CO2-neutraal en aardgasvrij te hebben, aansluitend bij het nationale Klimaatakkoord. We vinden het belangrijk om zo een bijdrage te leveren aan een beter klimaat. Voor Oost West Wonen gaat duurzaamheid verder dan energie besparen. Duurzaamheid omvat ook toegankelijkheid, levensloopbestendigheid, toekomstbestendigheid en betaalbare woonlasten. De wijze waarop en het tempo waarin we deze ambities kunnen realiseren hangt sterk af van de vastgoedstrategie en beschikbare middelen.

In 2020 verkocht Oost West Wonen 32 woningen aan zittende huurders en aan niet-huurders. De gemiddelde

21

oostwestwonen.nl


Onderhoud

Duurzaamheid In 2020 is besloten om in afwachting van de portefeuillestrategie en het duurzaamheidsbeleid pas op de plaats te maken in het verduurzamen van mutatiewoningen. Nu brengen we woningen op een kwalitatief goed niveau. Enkel glas vervangen we door HR ++ glas. Als een cvinstallatie ontbreekt in de woning dan plaatsen we die. Andere energiebesparende maatregelen voeren we de komende jaren projectmatig uit, veelal in combinatie met een EBMproject.

Algemeen Om onze huidige en toekomstige huurders goed te kunnen bedienen, investeren wij continu in de technische en functionele kwaliteit van ons woningbezit. Onderhoud zorgt ervoor dat het vastgoed in een goede conditie blijft. Zo bieden we onze huurders een goede woning aan. Bovendien blijft ons woningbezit haar waarde behouden, dat is weer belangrijk voor onze (financiële) continuïteit. De portefeuillestrategie vormt de leidraad bij uit te voeren onderhoud.

Wij doen ervaring op met het bouwen van energieneutrale en aardgasvrije Nul-op-de-meter-woningen (NOMwoningen). Zo is in 2020 de bouw afgerond van vijf NOMwoningen in Achthuizen. Ook zijn twee energieneutrale seniorenwoningen in Stad aan ’t Haringvliet opgeleverd. Bij alle nieuwbouwprojecten die we in voorbereiding hebben, is aardgasvrij de regel en sorteren we voor op de BENG- of NOM-regelgeving.

We onderscheiden een aantal typen onderhoud : • planmatig onderhoud • reparatieonderhoud • mutatieonderhoud • serviceabonnement • levensloopbestendig mutatieonderhoud • geriefsverbeteringen

Naast het bouwen van nieuwe energiezuinige woningen, willen wij ook onze bestaande huurwoningen energiezuinig(er) maken. We gaan uit van de Trias Energetica. Eerst richten we ons op de bouwkundige schil, vervolgens op de installaties in de woningen en ten slotte op het gedrag van huurders. In 2020 zijn diverse projecten uitgevoerd in het kader van EBM (energiebesparende maatregelen). Als we een woning verduurzamen, beginnen we met het isoleren van de muren, daken en vloeren en het plaatsen van dubbelglas (waar dat nog niet is gedaan). We volgen nauwlettend alle ontwikkelingen op het gebied van installaties (zoals zonnepanelen en warmtepompen) en bepalen jaarlijks welke woningen we van energiezuinigere installaties willen voorzien.

In het verslagjaar is ondanks de uitbraak van de pandemie veel onderhoud uitgevoerd conform de richtlijnen van RIVM en de branche vereniging Aedes. Daar waar mogelijk hebben wij onze aannemers/installateurs voorzien van werk, zodat zij ondanks de pandemie hun personeel aan het werk konden houden. Lopende het verslagjaar is geconstateerd dat de kosten van het mutatieonderhoud en reparatieonderhoud het begrootte bedrag ging overschrijden. Hiervan is ook melding gemaakt in de kwartaal- en maandverslagen. Tijdens het verslagjaar is daarom ook met budgetten geschoven (binnen de jaarbegroting). Een forse overschrijding van de mutatiekosten en een overschrijding bij reparatieonderhoud was niet te voorkomen.

Overzicht Projecten tot en met 2020 Overzicht Projecten tot en met 2020

Planmatig onderhoud Planmatig onderhoud bestaat uit de volgende zaken: • regulier planmatig onderhoud • contractonderhoud • geriefsverbetering (< € 1.000) • vraaggestuurd onderhoud • planmatig onderhoud bij mutatie

Projectnaam

Aantal woningen

Straat

Dorpskern

EBM Oude-Tonge Fase 2

Mariniersweg, Washingtonstraat en Wilsonstraat

Oude-Tonge

56

2020

EBM Stellendam

Dahliapad, Brielsestraat, Langeweg en Henri Dunantstraat

Stellendam

38

2020

NOM 39 woningen Goedereede

Kortewenden, De Tuinen, Hoofdpoortstraat en Geuzenpad

Goedereede

39

2020-2021

H'Oranjeweg

H'Oranjeweg

Achthuizen

5

2020

Oranjelaan

Oranjelaan

Stad a/h Haringvliet

2

2020

Verbetering

Nieuwbouw

Jaar

De gemeente Goeree-Overflakkee stelt een Regionale

Regulier planmatig onderhoud

te verkennen. Met deze strategie legt de gemeente een

We hanteren klasse 3 als ondergrens. Vervangen van cv-

De Goeree-Overflakkee stelt een Regionale Energie Strategie (RES) op. Als belangrijke stakeholder is Energie op. Als belangrijke is Oostgestart Voor Oost West Strategie Wonen daar (RES) nauw bij betrokken. In 2019 zijnstakeholder hiervoor de gesprekken om het reguliere planmatig onderhoud van 2020 gebruikten alternatieven voordaar aardgas te verkennen. Met dezeInstrategie legt de gemeente een belangrijke basis we ons meerjaren-onderhoudsplan (MJOP). Dit plan is West Wonen nauw bij betrokken. 2019 zijn hiervoor voor de energietransitie voor de komende jaren. Dezevoor strategie geeft in sterke mate richting aan de op conditiemetingen volgens de NEN 2767. gebaseerd de gesprekken gestart om alternatieven aardgas verduurzamingsingrepen die wij gaan uitvoeren. Verder is Oost West Wonen betrokken bij het project onderzoekt wordt bepaald door de staat van onderhoud van belangrijke basis voornauw de energietransitie voor‘Stad de Aardgasvrij’. komende Dit projectketels welke er zijn geeft om waterstof in te mate zetten voor verwarming van de bestaande cv-ketels en een afschrijvingstermijn van 20 jaar. In 2020 jaren.mogelijkheden Deze strategie in sterke richting aan de bebouwing in de kern Stad aan ’t Haringvliet. De intentie is aanwezig om dit 2025 te realiseren.

vonden diverse onderhoudswerkzaamheden plaats, zoals het uitvoeren van schilderwerk, reinigen van kozijnen, vervangen van cv-ketels, onderhoud aan diverse installaties en het Verder is Oost West Wonen nauw betrokken bij het project Algemeen vervangen van daken met asbestgolfplaten, vervangen van ‘Stad Aardgasvrij’. Dit project onderzoekt welke mogelijkheden Om onze huidige en toekomstige huurders goed te kunnen bedienen, investeren wij continu in de technische functionele kwaliteit van ons woningbezit. Onderhoud vastgoed in bij schoorstenen en het vernieuwen van goten. er zijn omenwaterstof in te zetten voor verwarming van zorgt de ervoor dat hetvoegwerk een goede conditie blijft. Zo bieden onzeStad huurders woning aan. bestaande bebouwing in dewekern aaneen ’t goede Haringvliet. DeBovendien blijft ons woningbezit haar waarde behouden, dat is weer belangrijk voor onze (financiële) continuïteit. De intentie is aanwezig dit in 2025 tevoeren realiseren. portefeuillestrategie vormtom de leidraad bij uit te onderhoud. verduurzamingsingrepen die wij gaan uitvoeren.

Onderhoud

We onderscheiden een aantal typen onderhoud : • planmatig onderhoud • reparatieonderhoud • mutatieonderhoud • serviceabonnement • levensloopbestendig mutatieonderhoud Jaarverslag 2020 • geriefsverbeteringen

22

In het verslagjaar is ondanks de uitbraak van de pandemie veel onderhoud uitgevoerd conform de


Voor vraaggestuurd onderhoud was een bedrag van € 1.819.112 begroot. Ook bij dit onderhoud vond er een budgetwijziging plaats: er is € 300.000 verschoven naar mutatieonderhoud. Het uiteindelijke budget is vastgesteld op € 1.519.112.

Uitgevoerd planmatig onderhoud in 2020: • Totaal 618 woningen geschilderd. • Bij 93 woningen zijn de kozijnen gereinigd. • Er zijn bij 50 adressen daken met asbestgolfplaten vervangen • Bij 22 woningen zijn de goten vervangen en deschoorstenen gevoegd. • Totaal 315 cv-ketels vervangen (166 bij storingen en 149 in opdracht). Er zijn 96 ketels verplaatst naar 2021. 2020

Begroot € 2.368.645

2020

Begroot € 1.034.085

Realisatie € 1.029.494

2020

Geriefsverbetering < € 1.000 Werkzaamheden uitgevoerd op verzoek van een huurder en waar een huurverhoging tegenover staat, bijvoorbeeld het aanbrengen van een 2e toilet, thermostatische douchekraan. Aanvankelijk was voor dit onderhoud € 50.000 begroot. In de loop van 2020 is er voor dit onderhoud een budgetwijziging geweest en is dit bedrag naar beneden bijgesteld naar € 25.000 en is er € 25.000 verschoven is naar mutatieonderhoud. 2020

Begroot (na wijziging) € 25.000

Realisatie € 1.382.688

Planmatig onderhoud bij mutatie Voordat een nieuwe huurder de woning betrekt na vertrek van de vorige huurder (een mutatie) voeren wij planmatig onderhoud uit, zoals het vervangen van een badkamer, keuken, toilet en asbestsanering. In 2020 is dit uitgevoerd bij 161 woningen. Voor planmatig onderhoud bij mutatie was een bedrag van € 1.650.000 begroot. Ook bij dit onderhoud vond er een budgetwijziging plaats: er is € 300.000 verschoven naar mutatieonderhoud. Het uiteindelijke budget is vastgesteld € 1.350.000.

Realisatie € 2.242.370

Contractonderhoud Onderhoud dat jaarlijks terugkeert en waar een contract voor is afgesloten, zoals liftonderhoud, cv-onderhoud, onderhoud aan deurdrangers, automatische deuren, brandmeldinstallaties en valbeveiliging. 2020

Begroot (na wijziging) € 1.519.112

Begroot (na wijziging) € 1.350.000

Realisatie € 1.470.725

Reparatieonderhoud Ondanks het preventieve onderhoudsprogramma kan het zijn dat onverwacht zaken stuk gaan en gerepareerd moeten worden. Op verzoek van onze huurders voeren wij een deel van deze reparaties uit, er is ook een deel dat huurders zelf onderhouden. Deze verdeling van het onderhoud tussen huurder en verhuurder is gebaseerd op wettelijke regelgeving. Het reparatieonderhoud overschrijdt de begroting. In 2020 werden 6.164 reparatieverzoeken ingediend (begroot 6.500). De gemiddelde kosten per reparatieverzoek (€ 283) zijn hoger dan begroot (€ 245). Uit een analyse blijkt dat vooral de post hang- en sluitwerk en het vervangen van sanitair stijgt. Een ontwikkeling die te maken kan hebben met de invoering van het vraaggestuurd onderhoud. In het verleden werd het hang- en sluitwerk en het sanitair standaard vervangen bij het periodieke grootonderhoud.

Realisatie € 53.497

Vraaggestuurd onderhoud Onder bepaalde voorwaarden bepalen huurders zelf of en wanneer ze een badkamer, toilet en keuken willen laten vernieuwen. Dat gebeurt dan dus op individuele basis en niet – zoals in het verleden en bij regulier planmatig onderhoud collectief of complexgewijs.

Verder zijn er ook een aantal dure reparatieverzoeken geweest vanwege vochtproblemen en het vervangen van verrotte houten vloeren door betonvloeren. De overschrijding heeft naar verwachting ook te maken met prijsstijgingen in de bouwsector.

In totaal werden 248 aanvragen ingediend, waarvan 5 niet zijn gehonoreerd. Die 5 afgewezen aanvragen voldeden niet aan de gestelde criteria. Verder zijn 7 aanvragen vervallen omdat bewoners hun aanvraag zelf hebben afgemeld of wilden verhuizen. En 1 aanvraag kwam te vervallen omdat huurder de huurwoning heeft gekocht. Van de resterende 235 aanvragen is uiteindelijk bij 119 woningen vraaggestuurd onderhoud uitgevoerd. De 116 resterende woningen zijn doorgeschoven naar 2021. Dit is grotendeels te wijten aan de protocollen rondom de coronamaatregelen.

Begroot Realisatie 2020 € 1.594.075 € 1.742.638

23

Aantal Bedrag per reparaties reparatie 6.164 € 283

oostwestwonen.nl


Serviceabonnement Een deel van deze reparaties en kleine herstellingen, waarvoor huurders zelf verantwoordelijk zijn, verricht Oost West Wonen wanneer daarvoor door de huurder een serviceabonnement is afgesloten. Alle overige reparaties komen voor rekening van Oost West Wonen.

Maandelijks worden de uitgaven en verplichtingen gemonitord. In totaal zijn er in 2020 voor 527 mutatiewoningen kosten verantwoord (431 mutaties in het boekjaar en 96 mutaties uit 2019). Ook zijn woningen aangepakt die vanuit de geplande verkoop weer teruggenomen zijn in de verhuur. Tevens zijn er kosten verantwoord voor woningen die verkocht zijn, maar waar eerst onderhoud werd uitgevoerd.

In 2018 startte FidesWonen met een pilot in de kernen Dirksland, Melissant en Herkingen: huurders konden reparatieverzoeken voor een vast bedrag per woning per jaar afkopen. Met als doel om het aantal administratieve handelingen te verminderen en de aannemer uit te dagen zoveel mogelijk reparatieverzoeken te voorkomen door preventief te handelen. In 2019 en 2020 is deze pilot verlengd door Oost West Wonen.

Serviceabonnementverzoeken, kosten 2020 Serviceabonnement opbrengsten 2020

Realisatie € 60.650

€ 101.756

€ 135.698

Begroot (na wijziging) € 2.104.668

€ 41.779 € 561.399

Geriefsverbetering > € 1.000 Werkzaamheden uitgevoerd op verzoek van een huurder en waar een huurverhoging tegenover staat, bijvoorbeeld het aanbrengen van een 2e toilet, vergroten badkamer, aanleg cv-installatie of het uitvoeren van energiebesparende maatregelen).

2020

Begroot € 310.000

Realisatie € 292.403

Nieuwbouw van sociale huurwoningen Oost West Wonen richt zich primair op het in stand houden van het woningbezit met onderhoud en woningverbetering. Pas als het in stand houden gepaard gaat met te hoge kosten, is sloop en vervangende nieuwbouw een reële optie. Daarnaast is het mogelijk grondposities aan te kopen om uitbreiding van de vastgoedportefeuille te realiseren. De eerste belangrijke stap is om te kijken of een nieuwbouwinvestering bijdraagt aan de strategische doelen en passend is binnen de beleidskaders. De nieuwbouwprojecten van Oost West Wonen zijn primair gericht op activiteiten die vallen onder Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB). In 2020 hield Oost West Wonen zich bezig met de ontwikkeling en realisatie van de volgende nieuwbouwprojecten:

Realisatie € 2.690.677

De kosten van het mutatieonderhoud stegen gedurende het verslagjaar behoorlijk. Er was een bedrag begroot van € 1.479.668 voor 430 mutatiewoningen. Door verschuivingen van budgetten (€ 625.000 – vanuit planmatig onderhoud bij mutatie, vraaggestuurd onderhoud en geriefsverbeteringen < € 1.000) is het budget voor mutatieonderhoud bijgesteld naar € 2.104.668. Ook het bedrag per mutatie is hoger dan begroot. Er was een bedrag begroot van € 3.500 per mutatie, maar dat bedrag kwam op € 5.106 per mutatie. Er is nu een basiskwaliteit opgezet om op mutaties op een eenduidige manier uit te voeren en bij elke mutatie een juiste afweging en registratie te maken inzake de kosten.

Jaarverslag 2020

€ 228.682

Totaal

Mutatieonderhoud

2020

€ 290.938

Kosten m.b.t woningen vanuit de verkoop in de verhuur genomen (14 woningen) Kosten m.b.t. verkochte woningen in het boekjaar (19 woningen)

Een groeiend aantal huurders sluit een serviceabonnement af. Daardoor waren de opbrengsten voor het serviceabonnement in 2020 hoger dan begroot. De kosten van een reparatieverzoek zijn nagenoeg gelijk aan het begrote bedrag, alleen was het aantal serviceabonnementverzoeken lager dan begroot. De totale kosten voor uitvoering van verzoeken, vallend onder de afgesloten serviceabonnementen, zijn dus lager dan begroot. In het verslagjaar hebben we 803 verzoeken ontvangen (begroot aantal: 1.355). De kosten per serviceabonnement zijn € 75,53 (begroot per verzoek € 75). Begroot € 101.756

Mutatiekosten woningen vanuit 2019 (96 woningen)

24


Aantal woningen

Status

Jaar

Dirksland

47

in voorbereiding

2021

Oude-Tonge

56

gereed

2020

Kennedystraat, Marshallstraat en Johnsonstraat

Oude-Tonge

19

in voorbereiding

2021

E B M Stellendam

Dahliapad, Brielsestraat, Langeweg en Henri Dunantstraat

Stellendam

30

gereed

2020

NOM 39 woningen Goedereede E B M Ooltgensplaat

Kortewenden, De Tuinen, Hoofdpoortstraat en Geuzenpad Langeweg

Goedereede Ooltgensplaat

39 4

in uitvoering in voorbereiding

2020-2021 2020-2021

E B M Ooltgensplaat E B M Ooltgensplaat

Prunuslaan Irenestraat

Ooltgensplaat Ooltgensplaat

20 8

in voorbereiding in voorbereiding

2020-2021 2020-2021

2020

Projectnaam

Straat

Dorpskern

Verbetering E B M De Hofjes

Berkehof, Esdoornhof, Lindehof en Lijsterbeshof

E B M Oude-Tonge Fase 2

Mariniersweg, Washingtonstraat en Wilsonstraat

E B M Oude-Tonge Fase 3

Nieuwbouw H'Oranjeweg

H'Oranjeweg

Achthuizen

5

gereed

Joos Jansestraat

Joos Jansestraat

Sommelsdijk

6

sloop / in voorbereiding

2021

Gemeentehuis Oude-Tonge

Eisenhouwerlaan 1

Oude-Tonge

31

in voorbereiding

2021-2022-2023

Oranjelaan

Oranjelaan

Stad a/h Haringvliet

2

gereed

2020

Locatie Nelisse

Dorpsweg 4

Ouddorp

17

in voorbereiding

2021-2022

Hongaarseplein - Westerloostraat

Hongaarseplein - Westerloostraat

Goedereede

26

in voorbereiding

2021-2022

Kerkstraat - Polderstraat Verbouwing kantoor Oost West Wonen

Kerkstraat - Polderstraat Langeweg 10

Achthuizen Middelharnis

9

in voorbereiding in voorbereiding

2020-2021 2021

Verbouw van tandartspraktijk-appartementen

Van Weelstraat 12

Ooltgensplaat

2

in voorbereiding

2021

Verbouw van kantoor - appartementen

Sperwer 17

Sommelsdijk

3

in voorbereiding

2021

5.4 Wonen en zorg

Zorg (gehandicaptenzorg), Stichting ZIJN (welzijnsactiviteiten) en Stichting Pameijer. Nieuwbouw van maatschappelijk vastgoed ontwikkelen we alleen op verzoek van de gemeente en dan alleen als de voorziening een meerwaarde biedt aan het wooncomplex en/of de leefomgeving van de wijken waar de woningen van Oost West Wonen gelegen zijn.

Levensloopbestendig mutatieonderhoud Bij mutatie van seniorenwoningen maken we de woning en de directe omgeving zoveel mogelijk levensloopbestendig. In het verslagjaar zijn onder andere: • 5 woningen levensloopbestendig gemaakt (douche/toilet vergroot). • de toegankelijkheid bij 1 complex is levensloopbestendig gemaakt. Nieuwbouw In 2020 zijn 5 seniorenwoningen opgeleverd in Achthuizen. Dit zijn Nul-op-de-meter-woningen. Voor deze NOM-woningen brengen wij een Energie Prestatie Vergoeding (EPV) in rekening bij de bewoners. Een bijzonder project aangezien er de afgelopen jaren geen nieuwbouw gerealiseerd is in de kleine kern Achthuizen. In Stad aan ’t Haringvliet zijn in het begrotingsjaar 2 levensloopbestendige nieuwbouwwoningen opgeleverd. Het overzicht onder 5.3 laat zien dat er een aantal nieuwbouwprojecten in voorbereiding is. De realisatie vindt plaats in 2021/2022. Alle deze nieuwbouwwoningen zijn NOM-woningen.

Leefbaarheid Het is van belang dat de woonomgeving en de leefbaarheid in de dorpen en de wijken waarin onze woningen staan goed zijn. Juist omdat dat ook ten goede komt aan het woon- en leefplezier van onze huurders. Natuurlijk zijn een goede leefomgeving en leefbaarheid niet iets van alleen Oost West Wonen zelf. Eveneens gemeente, zorg- en welzijnspartijen en politie hebben hier belang bij, maar bovenal spelen de bewoners zelf hier een essentiële rol in. Oost West Wonen gaf in 2020 voor ongeveer € 27.000 uit aan fysieke en sociale leefbaarheid. In 2021 laat Oost West Wonen in samenwerking met de gemeente een leefbaarheidsonderzoek uitvoeren. Een nulmeting om te weten de leefbaarheid in de diverse kernen te bepalen, die we dan ook onderling kunnen vergelijken. Doel is om eind 2021 een actieplan geïmplementeerd te hebben om de leefbaarheid daar op te pakken waar dat nodig is.

5.5 Leefbare buurten en dorpen en maatschappelijk vastgoed

5.6 Financiën, organisatie en samenwerking

Het bouwen, verwerven, verhuren, verkopen en slopen van maatschappelijk vastgoed In het verleden investeerde Oost West Wonen op beperkte schaal in maatschappelijk onroerend goed. Momenteel bieden we huisvesting aan een aantal zorg- en welzijnsinstellingen, onder andere Careyn (dagverzorging), Wijkvereniging De Zwaluw (wijkactiviteiten), Centrum voor Jeugd en Gezin (kind- en jeugdzorg), Stichting Peutereiland (peuteropvang), CuraMare (ouderenzorg), Stichting Vluchtelingenwerk Zuid West Nederland (begeleiding statushouders), Stichting Sjaloom

Financieel beleid Het financieel beleid van Oost West Wonen is gericht op een duurzame bedrijfsvoering om de doelen en ambities van Oost West Wonen uit te voeren. Uitgangspunt is dat de financiële continuïteit van de organisatie is gewaarborgd. Dat betekent dat alle financiële kengetallen voldoen aan interne en externe (WSW en Aw) normen. In het verslagjaar is dit gerealiseerd en is er een begroting voor 2021 en volgende jaren opgeleverd die eveneens aan dit uitgangspunt voldoet.

25

oostwestwonen.nl


De van dede renterisico’s is is De rente rentevormt vormteen eenrisicofactor risicofactorvoor voorwoningcorporaties. woningcorporaties.Voor Voordedebeheersing beheersing van renterisico’s het enen kapitaalmarkt. DeDe het essentieel essentieeldat dattijdig tijdigkan kanworden wordeningespeeld ingespeeldop opontwikkelingen ontwikkelingenopopdedegeldgeldkapitaalmarkt. beheersing monitoren beheersingvindt vindtplaats plaatsdoor doormiddel middelvan vanklassieke klassiekeinstrumenten, instrumenten,zoals zoalshet hetmaandelijks maandelijks monitoren van enen van de dekasstromen, kasstromen,indien indiennodig nodigvervroegd vervroegdaflossen, aflossen,tijdelijk tijdelijkkort kortfinancieren financieren looptijdmanagement. enen Swaptions. looptijdmanagement.Er Erisisbesloten beslotenom ominin2020 2020geen geengebruik gebruiktetemaken makenvan vanSWAPS SWAPS Swaptions. Het (exclusief Het WSW WSWschrijft schrijfteen eenmaximaal maximaalbedrijfseconomisch bedrijfseconomischrenterisico renterisicovoor voorvan van15% 15% (exclusief investeringen). Het kijkt naar enenaflossingen, uitgedrukt inin een percentage investeringen). HetWSW WSW kijkt naarde derenteconversies renteconversies aflossingen, uitgedrukt een percentage dedekomende vijf jaren voldoet Oost West Wonen ruimschoots van omvang van de leningenportefeuille aan het einde van het jaar. Oost West Wonen heeft hier van de omvang van de leningenportefeuille aan het einde van het jaar. Oost West Wonen heeft hier beleid van gemaakt. In de komende vijf jaren voldoet Oost West Wonen ruimschoots aan deze norm. aanvan deze norm. beleid gemaakt. In de komende vijf jaren voldoet Oost West Wonen ruimschoots aan deze norm.

In deze paragraaf komen de volgende zaken aan de orde: • realisatie en analyse van het jaarresultaat over 2020; • treasury; • waardeontwikkeling (solvabiliteit); • gehanteerde planning- en controlcyclus; • beoordelingen door Aw en WSW; • toekomstparagraaf; • risicoparagraaf.

Deze bedragen zijn ontleend aan de meerjarenbegroting. Deze bedragen zijn ontleend aanontleend de meerjarenbegroting. Deze bedragen zijn aan de

- beoordelingen door Aw en WSW; - toekomstparagraaf; Resultaat 2020 - risicoparagraaf. - het beoordelingen door Aw2020 en WSW;haalde Oost West Wonen een positief In verslagjaar - toekomstparagraaf; Resultaat 2020 resultaat over de normale bedrijfsvoering. - het risicoparagraaf. In verslagjaar 2020 haalde Oost West Wonen een positief resultaat over de normale bedrijfsvoering. Het jaarresultaat is als volgt samengesteld: Resultaat 2020 is als volgt samengesteld: Het jaarresultaat In het verslagjaar 2020 haalde Oost West Wonen een positief resultaat over de normale x € 1.000 bedrijfsvoering. Opbouw jaarresultaat Jaarrekening Jaarrekening Het jaarresultaat is als volgt samengesteld: 2020 2019 x € 1.000 Bedrijfsopbrengsten Opbouw jaarresultaat Jaarrekening Jaarrekening Huren 41.255 40.618 2020 2019 Lasten verhuur en Bedrijfsopbrengsten beheeractiviteiten -3.131 -2.979 Huren onderhoudsactiviteiten 41.255 40.618 Lasten -12.456 -14.960 Lasten verhuur en Overig -8.441 -7.493 beheeractiviteiten -3.131 -2.979 Nettoresultaat exploitatie -12.456 Lasten onderhoudsactiviteiten -14.960 17.379 vastgoedportefeuille 15.034 Overig -8.441 -7.493 Nettoresultaat exploitatie verkocht 17.379vastgoedportefeuille 15.034vastgoed in ontwikkeling Netto gerealiseerd resultaat Nettoresultaat verkocht 817 verkoop vastgoedportefeuille 2.007 vastgoed in ontwikkeling Waardeveranderingen Netto gerealiseerd resultaat vastgoedportefeuille 35.907 21.500 817 verkoop bedrijfsopbrengsten vastgoedportefeuille 2.007 266 Overige 200 Waardeveranderingen Overige organisatiekosten -5.043 -2.686 vastgoedportefeuille 35.907 21.500 -124 Leefbaarheid -244 34.180 266 Overige bedrijfsopbrengsten 200 18.420 Overige organisatiekosten -5.043 -2.686 -124 Leefbaarheid -244 51.559 Bedrijfsresultaat 33.454 34.180 18.420 Financiële baten en lasten -5.944 -7.308 Bedrijfsresultaat 51.559 33.454 Vennootschapsbelasting 1.182 -1.681 Financiële na baten en lasten -5.944 Resultaat belastingen 46.797 Vennootschapsbelasting 1.182 Kasstromen na belastingen 46.797 InResultaat de kasstromen onderscheiden we drie belangrijke hoofdstromen:

2,0% 0,0% 0,0%

-4.467 2020 -2.020 6.747 260 -4.467 -2.020 260

• • •

-7.308 24.465 -1.681

• •

24.465

• •

-6.039 2019 -4.613 6.250 -4.403 -6.039 -4.613 -4.403

• • •

Beheersing van de renterisico’s 41/55

Beheersing van de renterisico’s De rente vormt een risicofactor voor woningcorporaties. Voor 41/55 de beheersing van de renterisico’s is het essentieel dat tijdig kan worden ingespeeld op ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. De beheersing vindt plaats door middel van klassieke instrumenten, zoals het maandelijks monitoren van de kasstromen, indien nodig vervroegd aflossen, tijdelijk kort financieren en looptijdmanagement. Er is besloten om in 2020 geen gebruik te maken van SWAPS en Swaptions. Het WSW schrijft een maximaal bedrijfseconomisch renterisico voor van 15% (exclusief investeringen). Het WSW kijkt naar de renteconversies en aflossingen, uitgedrukt in een percentage van de omvang van de leningenportefeuille aan het einde van het jaar. Oost West Wonen heeft hier beleid van gemaakt. In

Jaarverslag 2020

2020 2020

2021 2021

2022 2022 Oost West Wonen Oost West Wonen

2023 2023 WSW norm WSW norm

2024 2024

2025 2025

ErEr zijnzijn geen geen beleggingen. beleggingen. Er zijn geen beleggingen. Treasurycommissie Treasurycommissie De treasurycommissie bestaat uit de bestuurder, manager bedrijfsvoering, senior medewerker van Treasurycommissie De treasurycommissie bestaat uit onafhankelijk de bestuurder, manager bedrijfsvoering, senior medewerker de afdeling bedrijfsvoering en een extern deskundige. De vergaderingen van deze van de afdeling bedrijfsvoering en een extern De vergaderingen van deze commissie worden bijgewoond dooronafhankelijk de business controller. De treasurycommissie bestaat uit dedeskundige. bestuurder, manager commissie worden bijgewoond door de business controller. senior medewerker van de afdeling Inbedrijfsvoering, 2020 vergaderde de treasurycommissie drie keer. De volgende onderwerpen zijn behandeld: Inbedrijfsvoering vergaderde de treasurycommissie drie keer. De volgende onderwerpen zijn behandeld: - 2020 (concept)treasuryjaarplan 2021;onafhankelijk en een extern deskundige. De -- treasuryscan 2021; (concept)treasuryjaarplan 2021; vergaderingen deze worden -- liquiditeitsplanning over het gehelecommissie jaar 2021 en volgende jaren; bijgewoond door treasuryscan 2021;van -- herstructurering leningenportefeuille; liquiditeitsplanning over het gehele jaar 2021 en volgende jaren; de business controller. -- markten renteontwikkelingen en de rentevisie van de grootbanken; herstructurering leningenportefeuille; -- rentevisie externe treasurydeskundige; markt- endoor renteontwikkelingen en de rentevisie van de grootbanken; -- renterisico’s volgens de normen van het WSW en bedrijfseconomisch; rentevisie door externe treasurydeskundige; In vergaderde de treasurycommissie drie keer. -- 2020 oordeelsbrief en borgingsplafond 2020); renterisico’s volgens de normen van het WSW (juli en bedrijfseconomisch; -- bestuursverklaring WSW; oordeelsbrief borgingsplafond van zijn het WSW (juli 2020); De volgendeenonderwerpen behandeld: - bestuursverklaring WSW;

Treasury Treasury

Beheersing van de renterisico’s

meerjarenbegroting.

WSW 15% norm WSW 15% norm

16,0% 16,0% 14,0% 14,0% 12,0% 12,0% 10,0% 10,0% 8,0% 8,0% 6,0% 6,0% 4,0% 4,0% 2,0%

In de kasstromen onderscheiden we drie belangrijke Kasstromen Kasstroomoverzicht (directe methode) 2020 2019 InKasstroom de kasstromen onderscheiden we drie belangrijke hoofdstromen: hoofdstromen: uit operationele activiteiten 6.747 6.250 (Des)investeringsactiviteiten Kasstroomoverzicht (directe methode) Financieringsactiviteiten Kasstroom uit operationele Mutatie liquide middelen activiteiten (Des)investeringsactiviteiten Financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen Treasury

2020 2021 2022 2023 2024 2025 2020 2021 2022 2023 2024 2025 183.704 188.309 194.244 197.457 211.539 207.937 183.704 188.309 194.244 197.457 211.539 207.937 16.533 9.589 13.412 12.815 6.481 9.690 16.533 9.589 13.412 12.815 6.481 9.690 9,0% 5,1% 6,9% 6,5% 3,1% 4,7% 9,0% 5,1% 6,9% 6,5% 3,1% 4,7%

Leningenportefeuille Leningenportefeuille Risicovolume WSW Risicovolume WSW WSW WSW

26

•

(concept)treasuryjaarplan 2021; 42/55 treasuryscan 2021; liquiditeitsplanning over het gehele jaar 2021 en volgende42/55 jaren; herstructurering leningenportefeuille; markt- en renteontwikkelingen en de rentevisie van de grootbanken; rentevisie door externe treasurydeskundige; renterisico’s volgens de normen van het WSW en bedrijfseconomisch; oordeelsbrief en borgingsplafond van het WSW ( juli 2020); bestuursverklaring WSW; verwachte transactievoorstellen en terugkoppeling afgesloten leningen; offerte Thésor.

Waardeontwikkeling Waardering bezit Het woningbezig is in 2020 gewaardeerd tegen de marktwaarde in verhuurde staat (full-versie volgens het Handboek Marktwaardering). Het financiële deel van dit jaarverslag gaat uitgebreid in op deze wijze van waarderen. Naast de marktwaarde in verhuurde staat is er ook de beleidswaarde. Om de beleidswaarde te bepalen passen we de berekening van de marktwaarde op vier aspecten aan. De (lagere) waarde die ontstaat is dan de beleidswaarde. Het verschil tussen markt- en beleidswaarde heet ‘maatschappelijk bestemming’. De volgende figuur visualiseert de stappen van marktwaarde naar beleidswaarde.


De positieve waardeontwikkeling is vooral het gevolg van een verder aangetrokken koopmarkt, waarin de toegenomen vraag en krapte resulteren in een leegwaarde groei per m2 van onze vastgoedportefeuille. Ook de lage rentestand is hier een bepalende factor in. De huurprijsontwikkeling van het sociale vastgoed had invloed gehad op de waardeontwikkeling. Hoewel de ontwikkeling van de contracthuur positief is, blijft die achter ten opzichte van 2019 door gematigde huurverhoging en passend toewijzen. Hiermee geven wij invulling aan onze maatschappelijke taak op het gebied van betaalbaarheid.

wa ar de

ee Be

le

ids

eh -B

40 8. 49 1.5 79

-5 2. 97 6.6 04 r

-6 3 .9 41 .8 10 it -K wa lite

-16 5. 51 2. 51 5 id

aa lb aa rh e et -B

id ikb aa rh e ch es -B

M

ar ktw

aa rd e

78 9.7 4

8. 44

-9 8. 82 5. 94 1

9

Waardering bezit Het woningbezig is in 2020 gewaardeerd tegen de marktwaarde in verhuurde staat (full-versie volgens het Handboek Marktwaardering). Het financiële deel van dit jaarverslag gaat uitgebreid in op op deze wijze van waarderen. Naast de marktwaarde in verhuurde staat is er ook de beleidswaarde. Om de beleidswaarde te bepalen passen we de berekening van de marktwaarde op vier aspecten aan. De (lagere) waarde die ontstaat is dan de beleidswaarde. Het verschil tussen markt- en beleidswaarde heet ‘maatschappelijk bestemming’. Onderstaande figuur visualiseert de stappen van marktwaarde naar beleidswaarde.

Op basis van artikel 31 van het Besluit Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting (BTIV) maken we bij de waardering naar de categorieën: Op basisonderscheid van artikel 31volgende van het Besluit Toegelaten Instellingen - woongelegenheden; (BTIV) onroerend maken goed we (BOG bij de waardering - Volkshuisvesting bedrijfsmatig en maatschappelijk en MOG); - onderscheid parkeergelegenheden; naar de volgende categorieën: - intramuraal zorgvastgoed.

• woongelegenheden; Om de marktwaarde te bepalen op full-versie is een taxateur ingeschakeld. In 2017 is al het vastgoed • bedrijfsmatig en maatschappelijk onroerend goed (BOG full-gewaardeerd (voor 100%). In de twee volgende jaren was er een taxatie-update van deze fullwaardering. Dit verslagjaar voerde Capital Value een taxatieronde uit op het totale bezit. De externe en MOG); taxateur staat ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. • berekeningen parkeergelegenheden; De voor ons vastgoed in verhuurde staat wijzen uit, dat de marktwaarde per 31 2020 € 789,7zorgvastgoed. miljoen is. De marktwaarde per 31 december 2019 was € 748,7 miljoen. • december intramuraal Realiseerbaarheid waarde onroerende zaken in exploitatie Onder het eigen vermogen is per 31 december 2020 een herwaarderingsreserve van € 393,6 miljoen Om de marktwaarde te bepalen op full-versie is een taxateur begrepen uit hoofde van de waardering van het vastgoed in exploitatie tegen marktwaarde in verhuurde staat. De waardering vanis dital vastgoed is bepaald in overeenstemming met het Handboek ingeschakeld. In 2017 het vastgoed full-gewaardeerd modelmatig waarderen conform de in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en

(voor 100%). In de twee volgende jaren was er een taxatieupdate van deze full-waardering. Dit verslagjaar voerde 43/55 Capital Value een taxatieronde uit op het totale bezit. De externe taxateur staat ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. De berekeningen voor ons vastgoed in verhuurde staat wijzen uit, dat de marktwaarde per 31 december 2020 € 789,7 miljoen is. De marktwaarde per 31 december 2019 was € 748,7 miljoen. Realiseerbaarheid waarde onroerende zaken in exploitatie Onder het eigen vermogen is per 31 december 2020 een herwaarderingsreserve van € 393,6 miljoen begrepen uit hoofde van de waardering van het vastgoed in exploitatie tegen marktwaarde in verhuurde staat. De waardering van dit vastgoed is bepaald in overeenstemming met het Handboek modelmatig waarderen conform de in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en daaruit afgeleide ministeriële besluiten geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving. De realisatie van deze ongerealiseerde herwaardering hangt sterk af van het beleid van Oost West Wonen. De mogelijkheden om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit in exploitatie te realiseren zijn beperkt door wettelijke maatregelen en door maatschappelijke ontwikkelingen zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen.

Beleidsmatige beschouwing op de beleidswaarde De beleidswaarde kent als vertrekpunt de marktwaarde in verhuurde staat waarbij er in het kader van de beschikbaarheid, betaalbaarheid, kwaliteit en beheer aansluiting wordt gezocht bij het beleid van de corporatie in plaats van de uitgangspunten in de markt. Met deze toelichting wordt nadere duiding gegeven aan het deel van de waarde van het vastgoed en dus van het corresponderende deel van het vermogen dat als gevolg van het beleid van de woningcorporatie niet of pas op zeer lange termijn kan worden gerealiseerd. Op basis van ervaringen uit dit boekjaar kan de externe toezichthouder besluiten nadere invulling te geven aan het begrip beleidswaarde. Mogelijke onzekerheden in de uitgangspunten die samenhangen met de verdere ontwikkeling van dit waardebegrip kunnen leiden tot aanpassingen in de beleidswaarde in komende perioden: •

•

Beleidsmatige beschouwing op de ontwikkeling van de marktwaarde Het jaar 2020 kenmerkte zich door een sterk aangetrokken vastgoedmarkt ten opzichte van 2019. Zowel in de koopals huurmarkt blijft een toenemende interesse bestaan. Dit zorgde voor een stijging van de marktwaarde van de DAEBvastgoedportefeuille van Oost West Wonen naar € 771,8 miljoen.

•

•

27

Aanpassing van de huurstijgingsparameter: bij bepaling van de beleidswaarde is de (bij mutatie van de woning te realiseren) markthuur aangepast naar de streefhuur. In de praktijk kunnen de huurstijging, de streefhuur en de huursom afwijken van de uitgangspunten in de beleidswaarde. Bijvoorbeeld door afwijkingen in de mutatiegraad en de dan geldende kaders voor het passend toewijzen en het huursombeleid. Bepaling van de toegepaste disconteringsvoet (doorexploiteerscenario) die in 2020 is opgenomen in de beleidswaardebepaling, wordt gelijk verondersteld aan de disconteringsvoet van de marktwaardebepaling. Theoretisch kan een lager risicoprofiel worden verondersteld in de beleidswaarde door inrekenen van een lagere huur (betaalbaarheid) en hogere kwaliteit (onderhoud). Doordat de disconteringsvoet bij doorexploitatie meer betekenis heeft gekregen, krijgt de bepaling van deze disconteringsvoet meer aandacht. Het is denkbaar dat hierdoor de disconteringsvoet de komende jaren nog een ontwikkeling gaat doormaken. Toepassing van nadere standaardisatie voor bepaling van onderhoudskosten versus investeringen en/of toerekening van niet direct vastgoedgerelateerde bedrijfslasten. Toepassing van nadere standaardisatie voor bepaling van beheerskosten.

oostwestwonen.nl


Beleidsmatige beschouwing op het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie Oost West Wonen heeft een inschatting gemaakt, binnen de bandbreedtes geldend in de sector, van het gedeelte van het eigen vermogen dat bij ongewijzigd beleid niet of eerst op zeer lange termijn realiseerbaar is. Deze schatting ligt in lijn met het verschil tussen de beleidswaarde van het DAEB-bezit en het niet-DAEB -bezit in exploitatie en de marktwaarde in verhuurde staat van dit bezit en bedraagt circa € 381,2 miljoen. Het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde ultimo 2020 bestaat uit de volgende onderdelen: x € 1.000.000 Marktwaarde verhuurde staat Beschikbaarheid (doorexploiteren) Betaalbaarheid (huren) Kwaliteit (onderhoud) Beheer (beheerkosten) Subtotaal Beleidswaarde

-98,8 -165,5 -63,9 -53,0

Planning- en controlcyclus De volgende rapportages zijn in 2020 tijdig opgeleverd, vastgesteld en goedgekeurd: • begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022- 2030; • jaarrekening 2019; • corpodata dVi 2019 en dPi 2020; • kwartaalrapportages over het eerste, tweede en derde Planning- en controlcyclus kwartaal; De volgende rapportages zijn in 2020 tijdig opgeleverd, vastgesteld en goedgekeurd: rapportage interne controle over woningtoewijzing; - • begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022- 2030; maandelijkse - • jaarrekening 2019; liquiditeitsoverzichten. corpodata dVi 2019 en dPi 2020; - Risico’s kwartaalrapportages over het eerste, tweede en derde kwartaal; - De rapportage interne controle over woningtoewijzing; risico’s zijn verantwoord in hoofdstuk 2 van dit maandelijkse liquiditeitsoverzichten. bestuursverslag. x € 1.000.000 789,7 Risico’s Toekomst De risico's zijn verantwoord in hoofdstuk 2 van dit bestuursverslag. De financiële toekomst van Oost West Wonen blijkt uit Toekomst de meerjarenprognoses. Deze geven een degelijk en De financiële OostOnderstaande West Wonen blijkt uiteken de meerjarenprognoses. Deze ge financieeltoekomst gezondvan beeld. grafi geven degelijk en financieel gezond beeld. Onderstaande grafieken geven inzicht in de verwach inzicht in de verwachte ontwikkeling van het jaarresultaat ontwikkeling van het jaarresultaat en de solvabiliteit volgens de meest recente begrotin en de solvabiliteit volgens de meest recente begroting en -381,2 meerjarenprognose. meerjarenprognose. 408,5

Loan to value Loan to value is de externe financiering uitgedrukt in een percentage van de waarde van het bezit. Dus welke waarde, gewaardeerd tegen beleidswaarde, is gefinancierd. Het WSW stelde de norm voor dit kengetal vast op 85% voor DAEB en 75% voor het niet-DAEB. Oost West Wonen hanteert voor haar interne bedrijfsvoering strengere normen, respectievelijk 70% en 62,5%. In 2020 is er binnen deze norm gewerkt. De meerjarenbegroting blijft eveneens binnen de normen en laat het volgende beeld zien:

De ontwikkeling van de solvabiliteit ligt ver boven de minimale normen die en 40% voor niet-DAEB. Oost West Wonen hanteert voor de interne bedrijf Planning- en controlcyclus 20% voor DAEB en voor niet-DAEB de minimale norm van Aw, zijn De volgende rapportages zijn in 2020 tijdig opgeleverd, vastgesteldminimaal en goedgekeurd: ligt de komende jaren voor DAEB op 44% en op 53% voor niet-DAEB. begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022- 2030; jaarrekening 2019; Naast bovenstaande ontwikkelingen is het ook relevant een doorkijk te gev corpodata dVi 2019 en dPi 2020; Volgens de laatst vastgestelde begroting zijn die als volgt: kwartaalrapportages over het eerste, tweede en derde kwartaal; rapportage interne controle over woningtoewijzing; Ontwikkeling meerjarenkasstromen (* € 1.000) maandelijkse liquiditeitsoverzichten.

2021 2022 Risico’s De risico's zijn verantwoord in hoofdstuk 2 van dit bestuursverslag. Operationele kasstromen 3.916 5.531 De ontwikkeling van de solvabiliteit ligt ver boven de minimale DAEB normen die Aw stelt: 15% voor DAEB de interne bedrijfsvoering Toekomst en 40% voor niet-DAEB. Oost West Wonen hanteert voor Operationele kasstromen een norm 446 van 511 minimaal 20% voor DAEB en voor niet-DAEB de minimale norm van Aw, zijnde 40%. Het gemiddelde De financiële toekomst van Oost West Wonen blijkt uit de meerjarenprognoses. niet-DAEB Deze geven een g opgeleverd, vastgesteld ligtendegoedgekeurd: komende DAEB op 44% en op 53% voor niet-DAEB. degelijk en financieel gezond jaren beeld.voor Onderstaande grafieken geven in de verwachte Saldo 4.362 6.042 2020 28 inzicht oting 2022-Jaarverslag 2030; ontwikkeling van het jaarresultaat en de solvabiliteit volgens de meest recente begroting en (Des-) -11.894 -12.091 Naast bovenstaande ontwikkelingen is het ook relevant Investeringskasstromen een doorkijk te geven van de kasstromen. meerjarenprognose.

2023 5.807

2024 6.461

522

545

6.329 -9.645

7.006 -21.130


De ontwikkeling van de solvabiliteit ligt ver boven de minimale normen die Aw stelt: 15% voor DAEB en 40% voor niet-DAEB. Oost West Wonen hanteert voor de interne bedrijfsvoering een norm van minimaal 20% voor DAEB en voor niet-DAEB de minimale norm van Aw, zijnde 40%. Het gemiddelde ligt de De ontwikkelingjaren van de solvabiliteit ligt verop boven de minimale die Aw niet-DAEB. stelt: 15% voor DAEB komende voor DAEB 44% en op normen 53% voor en 40% voor niet-DAEB. Oost West Wonen hanteert voor de interne bedrijfsvoering een norm van Naast 20% bovenstaande het relevant minimaal voor DAEB en voorontwikkelingen niet-DAEB de minimale is norm vanook Aw, zijnde 40%. Het gemiddelde ligt de komende jaren voor DAEB op 44% en op 53% voor niet-DAEB. een doorkijk te geven van de kasstromen. Volgens de laatst Naast bovenstaande begroting ontwikkelingen zijn is het die ook relevant een doorkijk te geven van de kasstromen. vastgestelde als volgt:

verminderd met de marktwaarde. Hieruit is af te leiden in hoeverre Oost West Wonen kan voldoen aan haar financiële verplichtingen.

Ontwikkeling meerjarenkasstromen (* € 1.000) Ontwikkeling meerjarenkasstromen

Schuldrestant per verhuureenheid (vhe) De ratio geeft op eenvoudige wijze inzicht in de mate waarin een enkele gewogen verhuureenheid (vhe) bij Oost West Wonen is gefinancierd met vreemd vermogen. Hoe hoger de component ‘vreemd vermogen’, hoe hoger de kosten voor de inzet van dit vreemde vermogen (rente).

Volgens de laatst vastgestelde begroting zijn die als volgt:

(* € 1.000)

2021 2022 2023 2024 2025 Operationele kasstromen 3.916 5.531 5.807 6.461 6.899 Ontwikkeling meerjarenkasstromen (* € 1.000) DAEB De ontwikkeling van de solvabiliteit ligt ver boven de minimale normen die Aw stelt: 15% voor DAEB kasstromen 446hanteert voor 511 de interne522 545een norm 570 enOperationele 40% voor niet-DAEB. Oost West Wonen bedrijfsvoering van niet-DAEB minimaal 20% voor DAEB en voor niet-DAEB de minimale norm van Aw, zijnde 40%. Het gemiddelde Saldo 4.362 6.329 7.006 7.469 ligt de komende jaren voor DAEB op 44% en op 53%6.042 voor niet-DAEB. (Des-) -11.894 -12.091 -9.645 -21.130 -3.867 Naast bovenstaande ontwikkelingen is het ook relevant een doorkijk te geven van de kasstromen. Investeringskasstromen Volgens de laatst vastgestelde begroting zijn die als volgt: Financieringsactiviteiten -14.935 -11.675 -16.125 -10.145 -15.113 aflossingen Ontwikkeling meerjarenkasstromen (* € 1.000) Mutatie liquide middelen -989 -114 -103 -42 Financieringsbehoefte 11.511 202121.477 2022 17.610 2023 19.338 2024 24.227 2025 Operationele kasstromen

3.916

5.531

5.807

6.461

6.899

DAEB Uit bovenstaande gegevens, opgegeven in de dPi 2020, volgt dat de financieringsbehoefte bij Uit bovenstaande gegevens, opgegeven in de dPi 2020, volgt Operationele kasstromen 446 511 522komende 545drie jaar 570 volledige uitvoering van het investeringsprogramma de € 58,4 miljoen bedraagt niet-DAEB dat de nancieringsbehoefte bij volledige van hetvan de volgens de fi prognoses. Bestaande uit herfinanciering van nieuwe uitvoering leningen en financieringen Saldo 4.362 is nog6.042 6.329 7.006 7.469 geplande investeringen. Dit bedrag niet volledig geborgd door het WSW.

(Des-) -11.894 de -12.091 -9.645 drie -21.130 investeringsprogramma komende jaar €-3.867 58,4 miljoen Investeringskasstromen uit-15.113 herfinanciering aflossingen van nieuwe leningen en financieringen van geplande Het samenvattende dashboard-989 financiële sturing geeft inzicht in-42 dede volgende Mutatie liquide middelen -114 -103 -drie aspecten voor de realisatie in het verslagjaar de komende vijf jaren: Financieringsbehoefte 21.477 17.610 19.338volledig 24.227 geborgd 11.511 investeringen. Dit en bedrag is nog niet door het WSW. Uit bovenstaande gegevens, opgegeven in de dPi 2020, volgt dat de financieringsbehoefte bij

Loan to value De verhouding tussen de waarde en de leningen aan. Welke waarde van het bezit is extern gefinancierd. Hierbij is de beleidswaarde gebruikt, omdat deze bepalend is voor de financieringsgoedkeuring (borging) door WSW.

Direct rendement Het exploitatiesaldo gemeten in kasstromen en uitgedrukt in een percentage van de waarde van het onderliggend bezit. Bij de bepaling van deze waarde is gekozen voor de marktwaarde.

Dashboard financiële sturing-14.935 bedraagt volgens de prognoses. Bestaande Financieringsactiviteiten -11.675 -16.125 -10.145

Overig

volledige uitvoering van het investeringsprogramma de komende drie jaar € 58,4 miljoen bedraagt Geconsolideerd 2020 2021 2022 2023 volgens de prognoses. Bestaande uit herfinanciering van nieuwe leningen en financieringen van de Kasstromen geplande investeringen. Dit bedrag is nog niet volledig geborgd door het WSW.

Problematiek Vestia In maart 2020 stelde Aedes een Adviescommissie Vestia 2025 in met de opdracht voorstellen te doen om het (ACV) structurele probleem van Vestia tegen zo laag mogelijke 2,74 kosten voor de sector op te lossen. Het advies van AVC houdt 1.137 concreet in:

2024

Dashboard financiële sturing 1. Interest dekkingsratio 2,07 1,77 2,14 2,31 Het samenvattende dashboard financiële sturing geeft (gewogen) vhe in € 1.032 665 918 inzicht in dedashboard volgende drie aspecten de realisatie inde968 het Het samenvattende financiële sturing geeft inzicht invoor de volgende drie aspecten voor realisatie in het verslagjaar en de komende vijf jaren: verslagjaar en de komende vijf jaren:

2,60

Dashboard financiële sturing 2. Kasstroom operationele activiteiten per

Geconsolideerd Kasstromen 1. Interest dekkingsratio 2. Kasstroom operationele activiteiten per (gewogen) vhe in € Vermogen 3. Solvabiliteit o.b.v. beleidswaarde (Aw) 4. Loan to value 5. Schuldrestant in € per (gewogen) vhe Bedrijfsvoering 6. Direct rendement

2020

2021

2022

2023

2024

1.063 47/55

2025

2,07

1,77

2,14

2,31

2,60

2,74

1.032

665

918

968

1.063

1.137

53,4 45 28.113

45,4 52 28.209

45,1 53 29.046

42,5 54 29.749

0,8

0,6

0,8

0,8

2. a.

41,8 43,1 47/55 57 55 31.639 31.202

0,9

1.

b.

0,9

Definities

Definities

c.

Interest dekkingsratio Komt tot stand door het exploitatiesaldo (operationele kasstroom zonder rentelasten) te delen door de totale Solvabiliteit rentelasten. Dit kengetal geeft aan hoeveel keer Oost West De verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen. Het eigen vermogen is berekend als Wonen haar rentelasten kanmet betalen. eigen vermogen volgens de balans vermeerderd de beleidswaarde en vervolgens verminderd

d.

Interest dekkingsratio Komt tot stand door het exploitatiesaldo (operationele kasstroom zonder rentelasten) te delen door de totale rentelasten. Dit kengetal geeft aan hoeveel keer Oost West Wonen haar rentelasten kan betalen.

Kasstroom operationele activiteiten per verhuureenheid (vhe) De feitelijke kasstroom, voortvloeiend uit de bedrijfsvoering van Oost West Wonen per gewogen vhe.

3. 4. 5.

met de marktwaarde. Hieruit is af te leiden in hoeverre Oost West Wonen kan voldoen aan haar financiële verplichtingen.

Kasstroom operationele activiteiten per verhuureenheid (vhe) De feitelijke kasstroom, voortvloeiend uit de bedrijfsvoering van Oost West Wonen per gewogen vhe.

Loan to value De verhouding tussen de waarde en de leningen aan. Welke waarde van het bezit is extern gefinancierd. Hierbij is de beleidswaarde gebruikt, omdat deze bepalend is voor de financieringsgoedkeuring (borging) door WSW.

Vestia conform een beschreven werkwijze normeren op financiële armslag; Vestia via een rente- en leningenruil voorzien van voldoende middelen: Vestia draagt leningen aan de sector over met een nominale waarde van € 625 miljoen en een marktwaarde van ruim € 1,75 miljard. Vestia ontvangt leningen van de sector met een nominale waarde van € 625 miljoen en een marktwaarde van ruim € 700 miljoen. De leningenruil verlaagt zowel de marktwaarde van de leningenportefeuille van Vestia met € 1,05 miljard (€ 1,75 – € 0,7), als de rentelasten met € 28 miljoen. Vestia splitsen in drie entiteiten; Daarmee het systeemrisico voor de sector op te lossen; En daarmee een ‘redelijk’ volkshuisvestelijk beleid mogelijk te maken.

De solidariteit die Aedes vraagt leidt tot een structurele oplossing voor zowel Vestia, de huurders van Vestia én de sector ten aanzien van de financierbaarheid op de lange termijn. De financiële impact op Oost West Wonen en haar huurders is draagbaar en uit te leggen.

Schuldrestant per verhuureenheid (vhe) De ratio geeft op eenvoudige wijze inzicht in de mate waarin een enkele gewogen verhuureenheid (vhe) bij Oost West Wonen is gefinancierd met vreemd vermogen. Hoe hoger de component ‘vreemd vermogen’, hoe hoger de kosten voor de inzet van dit vreemde vermogen (rente).

Solvabiliteit De verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen. Direct Het rendement eigen vermogen is berekend als eigen vermogen volgens Het exploitatiesaldo gemeten in kasstromen en uitgedrukt in een percentage van de waarde van het de balans met deis gekozen beleidswaarde en vervolgens onderliggend bezit.vermeerderd Bij de bepaling van deze waarde voor de marktwaarde. Overig

Problematiek Vestia In maart 2020 stelde Aedes een Adviescommissie Vestia (ACV) in met de opdracht voorstellen te doen om het structurele probleem van Vestia tegen zo laag mogelijke kosten voor de sector op te lossen. Het advies van AVC houdt concreet in: 1. 2.

Vestia conform een beschreven werkwijze normeren op financiële armslag; Vestia via een rente- en leningenruil voorzien van voldoende middelen:

29

oostwestwonen.nl


Jaarverslag 2020

30


bijgewoond door vakinhoudelijke medewerkers. De business controller is geen lid van het managementteam maar woont de MT-vergaderingen wel bij goed geïnformeerd te blijven over (organisatie)ontwikkelingen. De business controller heeft een onafhankelijke positie.

Voor Oost West Wonen betekent de voorgestelde oplossing dat de rente-uitgaven jaarlijks (voor de komende 40 jaar) met circa € 80.000 worden verhoogd en een negatieve marktwaarde van circa € 3 miljoen op de balans (langlopende schuld ten laste van het eigen vermogen) krijgt. De voorgestelde oplossing is van invloed op de ontwikkeling van de ICR , de LTV en de solvabiliteit, maar het effect is zeer gering (maximaal 0,06% – 0,07% ten opzichte van de kengetallen uit de meerjarenprognose).

Organisatieontwikkelingen Begin 2020 is de organisatie gestart met een DNA-traject. Dit traject stond in het teken van wie willen wij zijn, wat ons kenmerkt, wat onze kernwaarden zijn en hoe willen wij met elkaar willen werken. De eerste sessies met het personeel vonden plaats op een externe locatie, zodat iedereen hier ‘vrij’ over met elkaar in gesprek kon gaan. De uitkomsten van deze sessies zouden samensmelten op één DNA-dag. De lockdown in maart verhinderde deze bijeenkomst.

Door de oplossing van Aedes te omarmen laat de sector zien een echt volkshuisvestelijk hart te hebben dat groter is dan alleen de eigen huurders. Het voorstel spreekt ook andere spelers aan op hun verantwoordelijkheden: met name het rijk, WSW en Vestia zelf. Dat maakt het voorstel proportioneel. Door de problematiek op deze manier duurzaam op te lossen neemt de sector de verantwoordelijkheid op zich die hoort bij het borg staan voor elkaar. We nemen die borg via het WSW, die ons meestal juist voordeel oplevert (lage rentes), ook serieus. Bovendien wordt met de opsplitsing van Vestia een systeemrisico opgelost, wat weer effect heeft op de obligoverplichting van Oost West Wonen.

De coronapandemie en de lockdown hebben veel impact op onze organisatie én ons personeel. Plotseling was daar het dringende advies vanuit het kabinet om zoveel als mogelijk thuis te werken. Op bijzondere en voortvarende wijze is er intern snel geschakeld, afdelingsbreed, om iedere medewerker zo snel mogelijk goed mogelijk thuis te laten werken. Cruciale processen zijn in kaart gebracht. Er is gezorgd voor voldoende back-up. Zo konden alle processen zoveel mogelijk doorlopen. Onze huurders hebben minimale hinder ervaren. Waar nodig is maatwerk geregeld voor ons personeel. Verder is er een Coördinatieteam COVID-19 samengesteld met een vertegenwoordiger van elke afdeling. Deze vertegenwoordiger vormde aanspreekpunt ten aanzien van de coronamaatregelen op de afdeling. Op regelmatige basis was er afstemming met het management en de ondernemingsraad.

Conclusie Concluderend stellen wij dat de financiële continuïteit van Oost West Wonen voldoende geborgd is. Organisatie Oost West Wonen is georganiseerd volgens bovenstaand organogram: • Het team Wonen: verantwoordelijk voor alle klantencontacten, verhuur, verkoop. • Het team Vastgoed: verantwoordelijk voor de uitvoering van alle vastgoed gerelateerde werkzaamheden (van planvorming tot en met uitvoering). • Het team Bedrijfsvoering: verantwoordelijk voor de financiële administratie, verslaglegging, financiële planning, ICT en facilitaire zaken. • Het team Beleidsondersteuning: verantwoordelijk voor het ondersteunen van de verschillende teams bij de uitvoering van hun taken, het introduceren en implementeren van vernieuwing en innovatie, kwaliteitszorg, vastgoedstrategie, HR&O en overige teamoverstijgende zaken.

In het tweede kwartaal organiseerden we een enquête over de ervaringen met het thuiswerken. De uitkomst van deze enquête leverde onder andere input voor de plannen rond de voorgenomen verbouwing van het kantoor aan de Langeweg. Om deze plannen verder invulling te geven, is er een werkgroep verbouwing samengesteld met vertegenwoordiging vanuit alle afdelingen. De coronapandemie zorgde voor vertraging in de start van de verbouwing. In het tweede kwartaal vonden ook bijeenkomsten plaats met het personeel op het gebied van Governance. Tijdens deze (online) bijeenkomsten is er, ter bewustwording, uitvoerig gesproken over de herziening van de Governancecode Woningcorporaties, de Integriteits- en Gedragscode, de klokkenluidersregeling en een verfrissing op de AVG. De medewerkers volgen jaarlijks een bijeenkomst over deze thema’s.

In de organisatie werken de teams zoveel als mogelijk samen met de kennis van verschillende disciplines. Om zowel mensen als ontwikkelingen in een gebied zo goed mogelijk in beeld te krijgen en te houden, is ervoor gekozen om gebiedsgericht te werken. Het eiland Goeree-Overflakkee is in drie gebieden verdeeld en per gebied is een vast team actief. Dit in het kader van “ken de huurder”, “de huurder kent de medewerker” en “ken het bezit”.

In het derde kwartaal waren er evaluatiegesprekken met alle personeelsleden. Een afspraak conform het Sociaal Plan. Deze gesprekken gingen over de invulling van de functie, hoe dit verloopt sinds de plaatsing en wat er nodig is qua opleidingsbehoefte. Op basis van deze gesprekken was de voorlopige conclusie dat medewerkers over het algemeen tevreden zijn, maar dat er nog de nodige stappen te maken

De managers vormen samen met de bestuurder het managementteam (MT). De managers adviseren de bestuurder in de managementteamvergadering over te nemen besluiten. Deze vergadering wordt, afhankelijk van het onderwerp,

31

oostwestwonen.nl


Gemeente Goeree-Overflakkee We werken intensief samen met de gemeente GoereeOverflakkee. We dienen allebei het maatschappelijk belang op dit eiland en het welzijn van de inwoners. In nauw overleg met de huurdersverenigingen op Goeree-Overflakkee maken we ieder jaar prestatieafspraken met de gemeente. De afspraken voor 2021 zijn in november 2020 in het bijzijn van een delegatie van de besturen van de huurdersverenigingen getekend. Daarbij werd de intentie uitgesproken om het proces om tot prestatieafspraken te komen verder te optimaliseren in 2021, onder andere om inhoudelijk wat meer diepgang in de afspraken aan te brengen en deze concreter te verwoorden op basis van de thema’s die we als drie partijen zien op dit eiland. Oost West Wonen is verder nauw betrokken bij het project ‘Stad Aardgasvrij’ vanwege het feit dat Oost West Wonen een dergelijk project en experiment positief wil ondersteunen, maar ook vanwege het praktische feit dat Oost West Wonen in Stad aan ‘t Haringvliet ruim 300 woningen in bezit heeft. Als corporatie zijn we ook betrokken bij het formuleren van de Regionale Energie Strategie (RES). We participeren in de werkgroep. Met de gemeente is in 2020 afgesproken onze samenwerking meer inhoud te geven. We constateerden dat we veelal dezelfde doelstellingen hebben en we vaak dezelfde belangen verwoorden. We spraken af om zowel op strategische issues (leefbaarheid in kernen, duurzaamheid, voorkomen dak- en thuislozen, afstemming werkzaamheden) als op de meer operationele kant van het werk van de beide organisaties de samenwerking te intensiveren. Belangrijke motivatie is dat we beseffen dat maatschappelijk geld effectief wordt ingezet.

zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om de verbinding (vinden) met elkaar, het helder krijgen van de kaders (werkprocessen) en het bepalen van de koers. Deze input is gebruikt voor het verder ontwikkelen van de organisatie. Met acht medewerkers is in het voorjaar 2019 een zogenaamde ‘vervroegde vertrekregeling’ afgesproken. De uitwerking hiervan heeft zijn beslag gekregen in 2020. Al deze medewerkers hebben de organisatie inmiddels verlaten. In een aantal gevallen zijn de vrijgekomen functies opnieuw ingevuld. Verder vonden er een aantal werving en selectietrajecten plaats in verband met vertrek van personeelsleden of ten behoeve van uitbreiding van de afdeling. In 2020 is ook gewerkt aan de realisatie van het Bedrijfshulpverleningsteam (BHV) voor Oost West Wonen. Het BHV-team bestaat uit vertegenwoordigers van alle afdelingen. In 2021 geven we hier verdere invulling aan. In 2020 is eveneens het concept koersdocument, nu ondernemingsplan genoemd, opgesteld. In verband met de komst van de nieuwe bestuurder is besloten om dit concept koersdocument nog niet af te ronden. Inmiddels is dit concept koersdocument in het eerste kwartaal van 2021 omgevormd tot een ondernemingsplan en een portefeuillestrategie-plan. Beide documenten vormen de basis voor de activiteiten die de komende jaren gerealiseerd moeten worden. Informatie & automatisering In 2020 hebben wij een Informatie- & Automatiseringsstrategie (I&A) vastgesteld en is er een voorlopige projectenkalender vastgesteld. Op basis daarvan zijn de volgende prioriteiten gesteld met betrekking tot de projecten: Beheerorganisatie ICT, Digitaal Archief, Data op orde, Informatiebeveiliging en Privacy. Aan deze projecten is in 2020 al gewerkt. Verder is het applicatielandschap geïnventariseerd en in kaart gebracht. De informatiebeveiliging, privacy en de stabilisatie van de ICTomgeving zijn intensief opgepakt.

Huurdersverenigingen Voor Oost West Wonen zijn de huurdersverenigingen een belangrijke gesprekspartner. Zowel de huurdersverenigingen als de corporatie dragen onderwerpen aan die besproken moeten worden. Gespreksonderwerpen met de huurdersverenigingen waren de onderlinge relatie en werkwijze (die na de fusie opnieuw moet worden bepaald), de wijze waarop de corporatie haar huurwoningen aanbiedt, de jaarlijkse huurverhoging, het beleid rond Zelf Aangebrachte Voorzieningen (ZAV-beleid), het serviceabonnement, de glasverzekering, de uit te voeren projecten en de ontwikkeling van de website van Oost West Wonen. Daarnaast hebben we afspraken gemaakt over hoe we omgaan met de goedkope woningvoorraad binnen de corporatie en zorgen voor een blijvende goedkope voorraad. Dit leidde tot het aanwijzen van een voorraad goedkope woningen, bedoeld voor jongeren jonger dan 23 jaar en voor woningzoekenden met lage inkomens die bijvoorbeeld ook schuldproblematiek hebben. Vanzelfsprekend zijn ook de kaderbrief over 2021, de begroting 2021 en de jaarrekening 2019 besproken met de huurdersverenigingen.

Voor de fusie waren er diverse overlappende applicaties in gebruik. Hierin is een keus gemaakt en zijn alleen de voor de bedrijfsvoering noodzakelijke applicaties behouden. Er is in 2020 alleen gewerkt met de laatste versie van een applicatie of bewust met de op één na laatste versie. Er is verder gewerkt aan informatiebeveiliging en stabiliteit van de ICT-omgeving. Er is een uitvoerige scan informatiebeveiliging uitgevoerd door een extern bureau. De aanbevelingen uit deze scan zijn opgepakt en geïmplementeerd. De implementatie wordt verder ter hand genomen in 2021 Wezenlijke zaken uit deze scan zijn natuurlijk direct opgepakt. Samenwerking en stakeholders Binnen Oost West Wonen zijn we ons ervan bewust dat we ons werk niet goed kunnen doen zonder nauwe samenwerking met andere partijen.

Jaarverslag 2020

Bewonerscommissies en individuele huurders In veel gevallen ontstaat bij het voorbereiden van een project een bewonerscommissie. In dat geval betrekken we deze commissie bij de voorbereiding van het betreffende project. Als er geen bewonerscommissie wordt gevormd, betrekken

32


• • • • • • • • • • • • • • • •

we individuele bewoners zoveel mogelijk en informeren hen over de aard van de werkzaamheden en het uiteindelijke doel. In alle gevallen is het de bedoeling dat informatie, die aan individuele huurders over een vastgoedproject wordt gestuurd, ook beschikbaar is voor de huurdersverenigingen. Zorg- en welzijnspartijen De relatie met zorgpartijen binnen de gemeente GoereeOverflakkee is goed. Zeer regelmatig vindt er overleg plaats tussen beide partijen, waar ook eilandelijke ontwikkelingen en maatschappelijk ontwikkelingen op tafel komen. Oost West Wonen is initiatiefnemer voor de herontwikkeling van de locatie gemeentehuis Oude-Tonge. We werken nauw samen met een zorgpartij om woningen te realiseren voor zowel mensen die zelfstandig wonen als voor mensen die een bepaalde mate van ondersteuning nodig hebben. In 2020 nam de stichting Paulina.nu het initiatief om te onderzoeken wat er binnen de gemeente moet gebeuren om alle kernen ‘seniorproof’ te maken. In november 2020 volgde een rapport met een toelichtende webinar, waarin nadrukkelijk is ingegaan op de conclusies uit onderzoek. Oost West Wonen is betrokken bij dit initiatief (primair voor de woonvraag). Het overleg met welzijnspartijen is met name operationeel van aard. Hulpverleningsorganisaties en Oost West Wonen kunnen elkaar vinden en stemmen “interventies” onderling af.

Benoeming nieuwe bestuurder DNA-traject Covid-19 beleid Informatie & Automatiseringstrategie en -beleid Bruikleenovereenkomst Risico-inventarisatie & -evaluatie BHV Ontruimingsplannen Thuiswerkovereenkomst HRM Proces Nevenfuncties Inkoop en aanbestedingsbeleid Investeringsstatuut Huisvesting Langeweg Koersdocument Cafetariasysteem Eindejaarsuitkering 2020 Begroting 2021

Instemming van de OR In 2020 gaf de OR zijn goedkeuring aan: • Verplichte collectieve vakantiedagen 2021 • Aanschaf GPS Buddy • Functie ‘proces en informatie adviseur’ • Verbouwing kantoor Langeweg Adviesrecht van de OR In 2020 sprak de OR zijn adviesrecht uit over: • Locatie kantoor Langeweg • Profielschets bestuurder • Voorgenomen benoeming bestuurder

Leveranciers Uiteraard heeft Oost West Wonen relaties met diverse leveranciers. In het algemeen is de relatie met leveranciers goed en constructief. Nadat het inkoop- en aanbestedingsbeleid in 2020 is vastgesteld houden we in 2021 de wijze waarop Oost West Wonen haar inkoop uitvoert nader tegen het licht. Dat betekent dat de inkoopfunctie verder wordt geprofessionaliseerd met als doel de deskundigheid van marktpartijen meer te benutten, de kwaliteit van het product te verhogen, de totstandkoming en de exploitatie van vastgoed effectiever en efficiënter te laten verlopen. Wellicht kan er ook sprake zijn van kostenreducering. Een en ander zal waarschijnlijk leiden tot intensivering van de relatie met leveranciers en wellicht ook wijziging van de inhoud van werkzaamheden van onze medewerkers.

Samenstelling OR De samenstelling van de OR is in 2020 niet gewijzigd. De OR telt vijf leden: lid Jan van der Welle, lid Joel Maassen, secretaris Carissa Geene, vicevoorzitter Rudolf Verkerke en voorzitter Aart van Biert. Adviseur en Scholing In december 2020 volgde de voltallige OR scholing over de WOR. De nieuwe adviseur van de OR, dhr. Chrétien Sarton, verzorgde deze training.

5.7 Ondernemingsraad In het afgelopen jaar vergaderde de ondernemingsraad (OR) diverse keren met de bestuurder. Voorafgaand aan deze vergaderingen was er een overleg van de OR zelf. In 2020 zijn er ook gesprekken geweest met de Raad van Commissarissen op 20-01-2020 en 07-07-2020. Er is geen achterbanberaad geweest in 2020. Wel is de achterban steeds op de hoogte gehouden over diverse zaken, onder andere per e-mail en in de persoonlijke contacten. Informatie voor de OR De bestuurder informeerde de OR in 2020 over: • Klokkenluidersregeling • Integriteits- en gedragscode

33


II JAARREKENING 6.

Jaarrekening 2020 6.1 Balans per 31 december 2020 (Voor resultaatbestemming)

6.1 Balans per 31 december 2020 (voor resultaatbestemming) (bedragen in €)

Activa

Ref.

31-12-2020

31-12-2019

Immateriële vaste activa

6.7.0

52.472

69.490

Vastgoedbeleggingen DAEB vastgoed in exploitatie Niet-DAEB vastgoed in exploitatie Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie

6.7.1

Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken ten dienste van exploitatie

771.778.127 17.970.319 288.250 1.876.767 791.913.463

730.854.356 17.848.062 290.000 1.753.724 750.746.142

6.7.2

Financiële vaste activa Deelneming in groepsmaatschappijen Vorderingen op groepsmaatschappijen Latente belastingvorderingen Overige vorderingen

3.550.553 3.550.553

5.546.925 5.546.925

6.7.3

0 0 3.588.866 225.000 3.813.867

0 0 5.468.607 485.699 5.954.306

799.330.355

762.316.863

2.300.854 343.725 2.644.579

2.345.893 549.339 2.895.232

147.670 0 0 187.600 293.718 628.988

207.793 56.263 44.600 14.571 346.644 669.871

6.750.630 10.024.197

6.490.715 10.055.818

809.354.552

772.372.681

Vaste activa

Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Vastgoed bestemd voor verkoop Overige voorraden

6.7.4

Vorderingen Huurdebiteuren Overheid Belastingen en premies van sociale verzekering Overige vorderingen Overlopende activa

6.7.5

Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal

Jaarrekening 2020

34


(bedragen in €)

Passiva (bedragen in €) (bedragen Passiva in €)

Ref.

Ref. Passiva Ref. (bedragen in €) 6.7.6 Eigen vermogen Passiva Ref. Herwaarderingsreserve 6.7.6 Eigen vermogen 6.7.6 Eigen vermogen Overige reserves Herwaarderingsreserve 6.7.6 Herwaarderingsreserve Resultaat boekjaar Eigen vermogen Overige reserves Overige reserves Herwaarderingsreserve Resultaat boekjaar Resultaatreserves boekjaar Overige 6.7.7 Voorzieningen Resultaat boekjaar Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen 6.7.7 Voorzieningen 6.7.7 Voorzieningen Latente belastingverplichtingen Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen 6.7.7 Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Overige belastingverplichtingen voorzieningen Voorzieningen Latente Latente belastingverplichtingen Totaal voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Overige voorzieningen Overige voorzieningen Latente belastingverplichtingen Totaal voorzieningen Totaal voorzieningen Overige voorzieningen 6.7.8 Langlopende schulden Totaal voorzieningen Schulden aan schulden overheid 6.7.8 Langlopende 6.7.8 Langlopende schulden Schulden aan banken Schulden aan overheid 6.7.8 Schulden aan overheid groepsmaatschappijen Langlopende Schulden aan schulden banken Schulden aan banken Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Schulden aan overheid groepsmaatschappijen groepsmaatschappijen Overige schulden Schulden aan banken Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Totaal langlopende schulden Schulden aan groepsmaatschappijen Overige schulden Overige schulden Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Totaal langlopende schulden Totaal langlopende schulden Overige schulden 6.7.9 Kortlopende schulden Totaal langlopende schulden Schulden aanschulden overheid 6.7.9 Kortlopende 6.7.9 Kortlopende schulden Schulden aan banken Schulden aan overheid 6.7.9 Schulden aan overheid leveranciers Kortlopende Schulden aanschulden banken Schulden aan banken groepsmaatschappijen Schulden aan overheid leveranciers Schulden aanengroepsmaatschappijen leveranciers Belastingen premies sociale verzekeringen banken Schulden aan groepsmaatschappijen ter zake van pensioenen Schulden aan leveranciers Belastingen en premies sociale verzekeringen Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden aanzake groepsmaatschappijen Schulden ter van pensioenen Schulden ter zake van pensioenen Overlopende Belastingen enpassiva premies sociale verzekeringen Overige schulden Overige schulden Totaal kortlopende schulden Schulden ter zake van pensioenen Overlopende passiva Overlopende passiva Overige schulden Totaal kortlopende schulden Totaal kortlopende schulden Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden Totaal Totaal Totaal

35

Totaal 31-12-2020 Totaal Totaal 31-12-2020 31-12-2020 Totaal 31-12-2020 393.597.182 169.606.027 393.597.182 393.597.182 46.796.715 169.606.027 169.606.027 609.999.925 393.597.182 46.796.715 46.796.715 169.606.027 609.999.925 609.999.925 46.796.715 1.317.901 609.999.925 0 1.317.901 1.317.901 453.183 0 0 1.771.084 1.317.901 453.183 453.183 0 1.771.084 1.771.084 453.183 1.771.084 0 169.145.923 0 0 169.145.923 169.145.923 274.563 0 0 6.254.544 169.145.923 274.563 274.563 175.675.030 0 6.254.544 6.254.544 274.563 175.675.030 175.675.030 6.254.544 175.675.030 0 14.558.528 0 0 793.148 14.558.528 14.558.528 0 793.148 793.148 2.022.757 14.558.528 0 0 793.148 2.022.757 2.022.757 124.841 0 0 4.409.238 2.022.757 124.841 124.841 21.908.513 0 4.409.238 4.409.238 124.841 21.908.513 21.908.513 4.409.238 809.354.552 21.908.513 809.354.552 809.354.552 809.354.552

Totaal 31-12-2019 Totaal Totaal 31-12-2019 31-12-2019 Totaal 31-12-2019 371.604.007 167.134.516 371.604.007 371.604.007 24.464.686 167.134.516 167.134.516 563.203.209 371.604.007 24.464.686 24.464.686 167.134.516 563.203.209 563.203.209 24.464.686 2.873.289 563.203.209 4.274.141 2.873.289 2.873.289 1.523.107 4.274.141 4.274.141 8.670.537 2.873.289 1.523.107 1.523.107 4.274.141 8.670.537 8.670.537 1.523.107 8.670.537 61.199 171.061.022 61.199 61.199 0 171.061.022 171.061.022 237.250 61.199 0 0 6.454.085 171.061.022 237.250 237.250 177.813.556 0 6.454.085 6.454.085 237.250 177.813.556 177.813.556 6.454.085 177.813.556 5.989 14.608.871 5.989 5.989 1.145.409 14.608.871 14.608.871 0 5.989 1.145.409 1.145.409 2.043.713 14.608.871 0 0 40.541 1.145.409 2.043.713 2.043.713 496.694 0 40.541 40.541 4.344.162 2.043.713 496.694 496.694 22.685.379 40.541 4.344.162 4.344.162 496.694 22.685.379 22.685.379 4.344.162 772.372.681 22.685.379 772.372.681 772.372.681 772.372.681

oostwestwonen.nl


6.2 Winst en verliesrekening Totaal 31-12-2020 2020

Totaal 31-12-2019 2019

41.255.105 733.982 -685.814 393.597.182 -2.978.738 169.606.027 -12.456.037 46.796.715 -8.488.842 609.999.925 17.379.656

40.617.902 761.050 -699.862 371.604.007 -3.130.896 167.134.516 -14.960.394 24.464.686 -7.554.267 563.203.209 15.033.533

5.118.309 1.317.901 -113.2050 -4.188.217 453.183 816.887 1.771.084

7.807.117 2.873.289 -242.840 4.274.141 -5.557.307 1.523.107 2.006.970 8.670.537

Overige waardeveranderingen van vastgoedportefeuille 6.9.10 Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille 6.9.11 6.7.8 Langlopende schulden Niet gerealiseerde waardeveranderingen verkopen onder voorwaarden 6.9.11.1 Schulden aan overheid Niet gerealiseerde waardeveranderingen voorraad bestemd voor verkoop 6.9.11.2 Schulden aan banken Waardeveranderingen vastgoedportefeuille Schulden aan groepsmaatschappijen Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Opbrengsten overige activiteiten 6.9.12 Overige schulden Kosten overige activiteiten 6.9.13 Totaal langlopende schulden Netto resultaat overige activiteiten

-5.567.709 41.604.813 -39.063 0 -91.141 169.145.923 35.906.900 0 274.563 272.293 6.254.544 -6.603 175.675.030 265.689

-2.339.794 23.839.528 0 61.199 0 171.061.022 21.499.734 0 237.250 226.342 6.454.085 -26.019 177.813.556 200.323

Overige organisatiekosten Kortlopende schulden Kosten omtrent leefbaarheid Schulden aan overheid Schulden aan banken financiële vaste activa en effecten Waardeveranderingen Schulden aanenleveranciers Rentebaten soortgelijke opbrengsten Schulden aanengroepsmaatschappijen Rentelasten soortgelijke kosten Belastingen en premies Saldo financiële baten ensociale lasten verzekeringen Schulden ter zake van pensioenen Overige Resultaatschulden voor belastingen Overlopende passiva Belastingen Totaal kortlopende schulden Resultaat uit deelnemingen

-2.685.615 -124.308 0 14.558.528 -207.708 793.148 3.620 -5.740.1000 2.022.757 -5.944.187 0 124.841 45.615.021 4.409.238 1.181.694 21.908.513 0

-5.043.048 -244.167 5.989 14.608.871 -794.757 1.145.409 4.006 -6.517.169 0 2.043.713 -7.307.920 40.541 496.694 26.145.425 4.344.162 -1.680.739 22.685.379 0

46.796.715 809.354.552

24.464.686 772.372.681

(bedragen €) verliesrekening (bedragen in €) 6.2 Winstinen

Passiva

Ref. Ref.

Huuropbrengsten Opbrengsten servicecontracten Eigen vermogen Lasten servicecontracten Herwaarderingsreserve Lasten verhuurOverige reservesen beheeractiviteiten Lasten onderhoudsactiviteiten Resultaat boekjaar Overige directe operationele lasten exploitatie bezit Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

6.9.1 6.9.2 6.7.6 6.9.3 6.9.4 6.9.5 6.9.6

Voorzieningen Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Toegerekende organisatiekosten Latente belastingverplichtingen Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille Overige voorzieningen Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille Totaal voorzieningen

6.7.7 6.9.7 6.9.8 6.9.9

6.9.14 6.9.15 6.9.16 6.9.17 6.9.18

6.9.19

Resultaat na belastingen Totaal

Jaarrekening 2020

36

6.7.9


6.3 Kasstroomoverzicht (bedragen in €) 6.3 Kasstroomoverzicht Huurontvangsten Vergoedingen Overheidsontvangsten Overige bedrijfsontvangsten Ontvangen interest Saldo ingaande kasstromen

2020

(bedragen in €)

Passiva

Eigen vermogen Herwaarderingsreserve Overige reserves Resultaat boekjaar

41.350.865 811.492 0 274.247 3.177 42.439.780

2019

Ref.

40.585.358 660.442 0 247.743 17.775 41.511.316

Erfpacht 2.677 2.846 Betalingen aan werknemers 4.354.642 4.005.028 Voorzieningen Onderhoudsuitgaven 11.111.023 12.257.604 Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Overige bedrijfsuitgaven 7.579.661 8.282.261 Latente belastingverplichtingen Betaalde interest 6.281.533 6.715.082 Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van Overige resultaatvoorzieningen 33.774 36.984 Verhuurdersheffing 5.531.185 4.113.566 Totaal voorzieningen Leefbaarheid externe uitgaven niet investeringsgebonden 48.767 44.708 Vennootschapsbelasting 750.225 -197.536 Saldo uitgaande kasstromen 35.693.488 35.260.543 Langlopende schulden

6.7.6

393.597.182 169.606.027 46.796.715 609.999.925 6.7.7

1.317.901 0 453.183 1.771.084

6.7.8

Schulden aan overheid 6.746.293 6.250.773 Schulden aan banken Schulden aan groepsmaatschappijen Verkoopontvangsten bestaande huur 5.127.264 7.806.922 Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Verkoopontvangsten woongelegenheden (VOV) 0 0 Overige schulden Verkoopontvangsten nieuwbouw 0 0 Totaal langlopende schulden Verkoopontvangsten grond 0 0

0 169.145.923 0 274.563 6.254.544 175.675.030

Totaal van kasstroom uit operationele activiteiten

(Des)Investeringsontvangsten overig Totaal van ontvangsten uit hoofde van vervreemding van materiële vaste activa

0 5.127.264

Kortlopende schulden Schulden aan overheid Nieuwbouw huur 1.013.727 Schulden aan banken Verbeteruitgaven 7.708.873 Aankoop 0 Schulden aan leveranciers Nieuwbouw verkoop 0 Schulden aan groepsmaatschappijen Aankoop woongelegenheden (VOV) voor doorverkoop Belastingen en premies sociale verzekeringen 0 Sloopuitgaven 697.774 Schulden ter zake van pensioenen Investeringen overig 226.534 Overige schulden Totaal van verwerving van materiële vaste activa 9.646.908 Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden Saldo in- en uitgaande kasstroom MVA

0 7.806.922

-6.096.746

52.991

57.285

52.991

57.285

Totaal van kasstroom uit investeringsactiviteiten

-4.466.653

-6.039.461

Nieuwe te borgen leningen Nieuwe ongeborgde leningen Aflossing geborgde leningen Aflossing ongeborgde leningen Totaal van kasstroom uit financieringsactiviteiten

14.000.000

7.500.000

-15.585.255 -434.469 -2.019.724

-11.674.338 -439.394 -4.613.731

259.916

-4.402.419 -165.604 11.058.738 6.490.715

Totaal

Toename (afname) van geldmiddelen Wijziging kortgeld Geldmiddelen aan het begin van de periode Geldmiddelen aan het einde van de periode

Jaarrekening 2020

6 Jaarrekening 2020

6.490.715 6.750.630

6.7.9

0 14.558.528 793.148 0 2.022.757 0 124.841 4.409.238 21.908.513

7.756.270 5.886.873 0 15.235 0 80.376 164.915 13.903.668

-4.519.644

Ontvangsten verbindingen Ontvangsten overig Uitgaven verbindingen Uitgaven overig Saldo in- en uitgaande kasstroom FVA

Totaal 31-12-2020

37

809.354.552

oostwestwonen.nl

4


38


mocht dat noodzakelijk zijn. Wij zijn voor onze kasstromen niet afhankelijk van verkopen. De sector banken zijn naar verwachting in staat om in deze mogelijk behoefte te voorzien. Daarnaast beschikken wij over instrumenten als uitstel van onderhoud en investeringen om onze kasstromen positief te beïnvloeden. Indien noodzakelijk zullen wij ook gebruik maken van de overheidsmaatregelen ter ondersteuning van de economie. Op dit moment verwachten wij geen gebruik te hoeven te maken van de maatregelen zoals hierboven beschreven.

6.4 Algemene toelichting Algemeen Deze jaarrekening heeft betrekking op de periode 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020. Alle bedragen luiden in euro’s, tenzij anders vermeld. Oost West Wonen is een vereniging met de status van toegelaten instelling volkshuisvesting. Zij heeft specifieke toelating in de regio van gemeente Goeree-Overflakkee en is werkzaam binnen de juridische wetgeving vanuit de Woningwet en het Besluit Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting. De statutaire en feitelijke vestigingsplaats is Middelharnis. Het nummer van de Kamer van Koophandel is: 23031811. De activiteiten bestaan voornamelijk uit de exploitatie en ontwikkeling van woningen voor de sociale huursector.

Hetgeen wij niet in de hand hebben is mogelijke uitval van personeel door ziekte. Tot nu toe is de uitval beperkt en zijn wij in staat gebleven de voorgenomen activiteiten conform plan uit te voeren. De omstandigheden zijn nog steeds omgeven met grote onzekerheden met betrekking tot de uiteindelijke impact van de pandemie op zowel de samenleving als de economie. Het bovenstaande in ogenschouw nemende zien wij geen reden om te twijfelen aan de continuïteit van Oost West Wonen en hebben wij de jaarrekening opgemaakt op basis van continuïteitsveronderstelling en achten wij de ingenomen schattingen in de jaarrekening nog steeds passend.

De jaarrekening van Oost West Wonen is opgesteld volgens de bepalingen van de Woningwet, het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 en de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015, Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, in het bijzonder Richtlijn 645 Toegelaten instellingen volkshuisvesting.

Oordelen en schattingen Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het bestuur diverse schattingen. Dit is inherent aan het toepassen van de geldende verslaggevingsstandaarden. In het bijzonder vormt het bestuur oordelen en schattingen bij de bepaling van de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie. De waardebepaling van het vastgoed betreft de grootste schattingspost waar het bestuur een inschatting over moet maken voor de jaarrekening van Oost West Wonen.

De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten, tenzij anders vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij vóór het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

De marktwaarde is als volgt te definiëren: Marktwaarde is het geschatte bedrag waartegen vastgoed zou worden overgedragen op de waardepeildatum tussen een bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper in een zakelijke transactie, na behoorlijke marketing en waarbij de partijen zouden hebben gehandeld met kennis van zaken, prudent en niet onder dwang.

COVID-19 In maart 2020 is de impact van COVID-19 op Nederland en de rest van de wereld groot geworden. Wij hebben onze bedrijfsprocessen aangepast en afgestemd op de door het RIVM en de Rijksoverheid afgegeven richtlijnen en maatregelen. Het COVID-19 virus heeft impact op onze bedrijfsvoering. Het overgrote deel van de medewerkers kan de werkzaamheden vanuit huis voortzetten. Daar waar dit niet mogelijk is zijn passende maatregelen genomen. In principe vinden alle bedrijfsprocessen voortgang. Onderhouds- en investeringsactiviteiten worden daar waar noodzakelijk uitgesteld. Voor zover nu bekend zijn daar geen claims of nadelige financiële gevolgen uit te verwachten.

Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningpost. Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten (zoals vorderingen en schulden), als afgeleide financiële instrumenten (derivaten) verstaan.

De impact op onze operationele kasstromen door vertraagde ontvangst van huurstromen is tot nu toe beperkt. Wij schatten op dit moment in dat deze impact dusdanig beperkt zal blijven dat hierdoor geen liquiditeitstekorten ontstaan. Onze huurstromen zijn omvangrijk en goed gespreid.

In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het desbetreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting op de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

Onze financiering voor het komend jaar is geborgd via de reguliere processen. Wij hebben voldoende ruimte in onze kengetallen om aanvullende financiering op te kunnen nemen

39

oostwestwonen.nl


Primaire financiële instrumenten Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost van de ‘Grondslagen voor de waardering van activa en passiva’.

In de balans en de winst- en verliesrekening zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Toelichtingen op posten in de balans en winst- en verliesrekening worden in de jaarrekening genummerd.

Afgeleide financiële instrumenten (derivaten) Financiële derivaten worden bij eerste verwerking tegen reële waarde opgenomen en vervolgens per balansdatum tegen de reële waarde geherwaardeerd. De winst of het verlies uit de herwaardering naar reële waarde per balansdatum wordt onmiddellijk in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Indien financiële derivaten echter voor hedge-accounting in aanmerking komen en hedge-accounting wordt toegepast is de verwerking van deze winst of dit verlies afhankelijk van de aard van de afdekking.

Vergelijking met voorgaand jaar Voor zover nodig ter wille van de vergelijkbaarheid, zijn de bedragen van het voorafgaande boekjaar geherrubriceerd. Het gaat om de volgende posten:

Afscheiden embedded derivaten Embedded derivaten worden afgescheiden van het basiscontract en afzonderlijk in de jaarrekening verwerkt conform de hiervoor beschreven grondslagen voor derivaten, indien wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: • er bestaat geen nauw verband tussen de economische kenmerken en risico’s van het in het contract besloten derivaat en de economische kenmerken en risico’s van het basiscontract; • een afzonderlijk instrument met dezelfde voorwaarden als het in het contract besloten derivaat zou voldoen aan de definitie van een derivaat; en • het samengestelde instrument wordt niet tegen reële waarde gewaardeerd met verwerking van waardeveranderingen in het resultaat.

Kortlopende schulden / Schulden aan banken 10.608.871 14.608.871

was is verschil Balans Langlopende schulden / Schulden aan banken 175.061.022 171.061.022 -4.000.000

Winst- en verliesrekening Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille 7.944.849

Toegerekende organisatiekosten -380.572 -242.840

0

-137.732

137.732 0

De verschuiving bij de balans betreft een eindaflossing volgens schema die vorig jaar ten onrechte niet onder de kortlopende schulden was opgenomen. De verschuiving in de winst- en verliesrekening betreft de directe verkoopkosten die vorig jaar ten onrechte onder de toegerekende organisatiekosten waren verantwoord.

Regelgeving De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen van de Woningwet, het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015, de Beleidsregels toepassing Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (‘WNT’), Titel 9 Boek 2 BW, en hoofdstuk 645 van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving en de stellige uitspraken van de overige hoofdstukken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving.

6.5 Grondslagen voor waardering van activa en passiva Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd op historische kostprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing van bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden lineair berekend als een percentage van de aanschafwaarde, gebaseerd op de verwachte economische levensduur. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.

Onroerende zaken in exploitatie worden op grond van artikel 35 lid 2 van de Woningwet na de eerste verwerking gewaardeerd tegen actuele waarde. Op grond van artikel 31 van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 vindt de waardering plaats tegen de marktwaarde, die overeenkomstig artikel 14 van de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 plaatsvindt conform de methodiek die is opgenomen in bijlage 2 van de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 (Handboek modelmatig waarderen marktwaarde.) Oost West Wonen hanteert de fullversie van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. De onroerende zaken in exploitatie worden getaxeerd door een onafhankelijke en ter zake deskundige externe taxateur, ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. Het taxatiedossier is op aanvraag beschikbaar voor de Autoriteit woningcorporaties.

Jaarrekening 2020

7.807.117

4.000.000

Vastgoedbeleggingen Vastgoed in exploitatie DAEB-vastgoed omvat woningen in exploitatie met een huurprijs onder de huurtoeslaggrens, het maatschappelijk vastgoed en het overige sociale vastgoed. Het vastgoed in exploitatie is gescheiden in DAEB en niet-DAEB op basis van het goedgekeurde scheidingsvoorstel. De huurtoeslaggrens is een algemeen huurprijsniveau dat jaarlijks per 1 januari door

40


de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt vastgesteld. Ultimo 2020 bedraagt deze grens € 737,14 (2019: € 720,42).

De marktwaarde in verhuurde staat is benaderd door de contante waarde van de geschatte toekomstige kasstromen te bepalen (discounted cashflow methode).

Binnen de onroerende zaken in exploitatie worden de volgende typen vastgoed onderscheiden: • Woongelegenheden (eengezinswoningen, meergezinswoningen en extramurale zorgeenheden); • Bedrijfsmatig, maatschappelijk onroerend goed en intramuraal zorgvastgoed • Parkeergelegenheden (parkeerplaatsen en garages).

Na eerste verwerking wordt een waardevermindering of -vermeerdering van de kostprijs als gevolg van de waardering tegen actuele waarde bepaald op complexniveau. De waardevermindering of - vermeerdering wordt in het resultaat verantwoord als ‘Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille’. Voor een verdere toelichting op de bepaling van de marktwaarde wordt verwezen naar de toelichting op de balans.

De onroerende zaken in exploitatie worden op objectniveau geclassificeerd naar DAEB en niet-DAEB vastgoed, rekening houdend met de criteria van de Beschikking van de Europese Commissie d.d. 15 december 2009 aangaande de staatssteun voor toegelaten instellingen.

Herwaardering Jaarlijks wordt op balansdatum de actuele waarde van de onroerende zaken in exploitatie opnieuw bepaald. Ongerealiseerde winsten of verliezen ontstaan door een wijziging in de actuele waarde worden verantwoord in de winst en verliesrekening. Wanneer op complexniveau de actuele waarde de boekwaarde op basis van de verkrijgingsof vervaardigingsprijs (kostprijs) overtreft, wordt een herwaarderingsreserve gevormd die wordt toegelicht bij het eigen vermogen. De boekwaarde op basis van de verkrijgingsof vervaardigingsprijs betreft de initiële verkrijgings- of vervaardigingsprijs (derhalve niet verminderd met cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen).

Maatschappelijk vastgoed is bedrijfsonroerend goed dat wordt verhuurd aan maatschappelijke organisaties, waaronder zorg-, welzijn-, onderwijs- en culturele instellingen en dienstverleners en tevens is vermeld op de bijlage zoals deze is opgenomen in de EC-beschikking d.d. 15 december 2009. Niet-DAEB vastgoed omvat overeenkomstig de eerder genoemde criteria de woningen met een huurprijs per contractdatum boven de huurliberalisatiegrens en het bedrijfsmatig vastgoed (niet zijnde maatschappelijk vastgoed).

Uitgaven na eerste verwerking Uitgaven na eerste verwerking die voldoen aan de algemene activeringscriteria worden geactiveerd tegen kostprijs en vervolgens getoetst aan het verschil in marktwaarde van het complex voor en na deze uitgaven. Het marktwaardeverschil wordt in het actief verwerkt als een waardevermindering of -vermeerdering en in het resultaat verantwoord als ‘Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille’.

Oost West Wonen hanteert de fullversie van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. Waardering bij eerste verwerking Bij de eerste verwerking worden de onroerende zaken in exploitatie gewaardeerd tegen de kostprijs. De kostprijs omvat de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, inclusief transactiekosten en verminderd met eventuele investeringssubsidies. De verkrijgings- of vervaardigingsprijs wordt bepaald als de som van de bestede externe kosten en de direct hieraan toerekenbare kosten. De in de toekomst te maken kosten voor sloop worden ten laste van het resultaat verantwoord in het jaar dat de exploitatie door sloop wordt beëindigd.

Grondslagen voor de bepaling van de beleidswaarde De beleidswaarde sluit aan op het beleid van Oost West Wonen en beoogt inzicht te geven in de verdiencapaciteit van haar vastgoed in exploitatie, uitgaande van dit beleid. Onder de beleidswaarde wordt verstaan de contante waarde van de aan een actief of samenstel van activa (kasstroom genererende eenheden) toe te rekenen toekomstige kasstromen uitgaande van het beleid van Oost West Wonen. De grondslagen voor de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie komen overeen met de grondslagen voor de bepaling van de marktwaarde, met uitzondering van: 1. Enkel uitgaan van het doorexploiteerscenario, derhalve geen rekening houden met een uitpondscenario en geen rekening houden met voorgenomen verkopen van vastgoed in exploitatie. Hierbij wordt tevens uitgegaan van eeuwigdurende looptijd in de eindwaarde. Ten aanzien van de gehanteerde exit yield wordt direct aangesloten bij de gehanteerde methodiek volgens het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. Deze is daarmee niet langer als vrijheidsgraad toegepast.

Waardering na eerste verwerking Na eerste verwerking worden de onroerende zaken in exploitatie gewaardeerd tegen actuele waarde, overeenkomstig artikel 35 lid 2 van de Woningwet. Onder actuele waarde wordt in dit verband verstaan de marktwaarde overeenkomstig het marktwaardebegrip onderhandse verkoopwaarde in verhuurde staat. Voortvloeiend uit artikel 14 van de Regeling Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting (RTIV) is deze marktwaarde bepaald conform het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde – Actualisatie peildatum 31 december 2020, derhalve de marktwaarde in verhuurde staat.

41

oostwestwonen.nl


2. Inrekening van de intern bepaalde streefhuur in plaats van de markthuur, vanaf het ingeschatte moment van (huurders)mutatie. De streefhuur betreft de huur die volgens het beleid van de corporatie bij mutatie in rekening wordt gebracht, passend binnen de geldende wet- en regelgeving, feitelijke beklemmingen en prestatieafspraken met gemeenten. Oost West Wonen hanteert in haar beleid een streefhuur van een gedifferentieerd percentage van de maximaal redelijke huur. 3. Inrekening van toekomstige onderhoudslasten, bepaald overeenkomstig het (onderhouds)beleid van de corporatie en het als onderdeel daarvan vastgestelde meerjaren onderhoudsprogramma voor het vastgoedbezit, in plaats van onderhoudsnormen in de markt. Oost West Wonen hanteert hierbij de uitgangspunten zoals beschreven in het waarderingshandboek 2020. 4. Inrekening van toekomstige verhuur- en beheerlasten in plaats van marktconforme lasten ter zake. Hieronder worden verstaan de directe en indirecte kosten die rechtstreeks zijn te relateren aan de verhuur- en beheeractiviteiten van de corporatie en zoals deze worden opgenomen onder het hoofd ‘lasten verhuur en beheeractiviteiten’ in de resultatenrekening. Oost West Wonen hanteert hierbij de uitgangspunten zoals beschreven in het waarderingshandboek 2020.

Winsten of verliezen ontstaan door een wijziging in de marktwaarde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden worden verantwoord in de winst- en verliesrekening over de periode waarin de wijziging zich voordoet. Deze winsten of verliezen worden opgenomen onder de post ‘Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden’.

De beleidswaarde van BOG / MOG / ZOG is gelijk aan de marktwaarde en hierbij wordt dus verondersteld dat de marktuitgangspunten overeenkomen met de eigen beleidsuitgangspunten.

Financiële vaste activa Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen en –verplichtingen worden opgenomen voor tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de boekwaarden die in deze jaarrekening gevolgd worden anderzijds.

Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie betreft complexen in aanbouw ten behoeve van toekomstige verhuurexploitatie. De complexen in aanbouw worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. Materiele vaste activa Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie De onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie worden gewaardeerd op basis van de aanschafwaarde onder aftrek van lineaire afschrijvingen en indien van toepassing bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte gebruiksduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Oost West Wonen heeft de volgende uitgangspunten gehanteerd in de beleidswaarde:

Latente belastingvorderingen, met inbegrip van die voortvloeien uit voorwaartse verliescompensatie, worden gewaardeerd indien het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee verliezen kunnen worden gecompenseerd en verrekeningsmogelijkheden kunnen worden benut. Deze latente belastingvorderingen zijn gewaardeerd tegen contant waarde waarbij discontering plaatsvindt tegen de netto rente van 2,39%. De latente belastingvorderingen hebben overwegend een langlopend karakter. De netto rente bestaat uit de voor Oost West Wonen geldende rente op langlopende leningen (3,19%) onder aftrek van vennootschapsbelasting op basis van het toepasselijke belastingtarief (25%).

Streefhuur in een gedifferentieerd percentage van de maximaal redelijk huur. Onderhoudsnorm € 1.921,18 (2019; € 1.899,86) Beheernorm € 1.041,47 (2019; € 897,09) Voor zover afwijkend van de voor de bepaling van de marktwaarde in verhuurde staat gehanteerde uitgangspunten, zijn de gehanteerde uitgangspunten voor de toekomstige exploitatie – zoals toegepast voor de bepaling van de beleidswaarde van de activa in exploitatie – afgeleid van de meerjarenbegroting (ontwikkeling streefhuur, onderhoudslasten en de lasten van verhuur & beheer) en geënt op de wettelijke voorschriften opgenomen in bijlage 2 van de Regeling Toegelaten instellingen Volkshuisvesting 2015. Oost West Wonen heeft hierbij uitgangspunten bepaald die mede van invloed zijn op de beleidswaarde. Wijzigingen van deze uitgangspunten zijn derhalve van invloed op deze waarde.

Overige vorderingen De overige financiële vaste activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, die gelijk is aan de nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen.

Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden die kwalificeren als een financieringstransactie worden gewaardeerd op de getaxeerde leegwaarde onder aftrek van de korting.

Jaarrekening 2020

Voorraden Vastgoed bestemd voor de verkoop Vastgoed bestemd voor de verkoop betreft de voorraad

42


Voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructurering Verwachte verliezen als gevolg van onrendabele investeringen nieuwbouw worden als bijzondere waardeverandering in mindering gebracht op de aanschafwaarden. Indien en voor zover de verwachte verliezen de boekwaarde van het betreffende project overtreffen, wordt voor dit meerdere een voorziening gevormd. Onder verwachte verliezen wordt in dit verband verstaan de netto contante waarde van alle investeringsuitgaven minus aan deze investering toe te rekenen ontvangsten. Hierbij wordt rekening gehouden met intern geformaliseerde en extern gecommuniceerde (feitelijke) verplichtingen.

vastgoed die niet (langer) in exploitatie is en is aangewezen voor verkoop, danwel waarvoor activiteiten zijn aangevangen ten behoeve van de verkoop. Vastgoed bestemd voor de verkoop wordt gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, bepaald op basis van de marktwaarde op het moment dat het vastgoed uit exploitatie wordt genomen, danwel vervaardigingsprijs of lagere nettoopbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van het vastgoed. De vervaardigingsprijs omvat de bouwkosten, de directe loonkosten en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. De netto-opbrengstwaarde is gebaseerd op een verwachte verkoopprijs, onder aftrek van nog te maken kosten voor voltooiing en verkoop.

Hiervan is sprake wanneer uitingen namens de woningcorporatie zijn gedaan richting huurders, gemeenten en overige stakeholders aangaande verplichtingen inzake toekomstige nieuwbouwprojecten. Een feitelijke verplichting is gekoppeld aan het besluitvormingsproces van de woningcorporatie rondom projectontwikkeling. Van een feitelijke verplichting is sprake indien de formalisering van de verplichting en de externe communicatie heeft plaatsgevonden.

Overige voorraden De overige voorraden, zijnde grondposities, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere nettoopbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van deze posities. Vorderingen De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor mogelijke verliezen als gevolg van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Voorziening voor latente belastingverplichtingen Voor in de toekomst te betalen belastingbedragen uit hoofde van verschillen tussen commerciële en fiscale balanswaarderingen wordt een voorziening getroffen ter grootte van de som van deze verschillen vermenigvuldigd met het geldende belastingtarief. De voorziening voor latente belastingverplichtingen wordt gewaardeerd tegen contante waarde.

Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courant schulden bij banken zijn opgenomen onder de post schulden aan banken onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. De liquide middelen staan, voor zover niet anders vermeld, ter vrije beschikking van de vereniging.

Overige voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen en verliezen die op balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de hoogte redelijkerwijs kan worden geschat. Voorzieningen worden tegen contante waarde opgenomen, tenzij de afwikkeling op korte termijn wordt verwacht. Discontering vindt plaats tegen een netto rente van 2,39%. De netto rente bestaat uit de voor Oost West Wonen geldende rente op langlopende leningen (3,19%) onder aftrek van vennootschapsbelasting op basis van het toepasselijke belastingtarief (25%).

Herwaarderingsreserve De herwaarderingsreserve wordt bepaald voor het vastgoed dat wordt gewaardeerd op marktwaarde; voor het positieve verschil tussen de marktwaarde en de boekwaarde op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs wordt per (marktwaarde)complex een herwaarderingsreserve gevormd.

Langlopende schulden Onder de langlopende schulden worden schulden opgenomen met een resterende looptijd van meer dan één jaar. De schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.

Bij de bepaling van de boekwaarde op basis van historische kostprijs wordt geen rekening gehouden met afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Bij de vorming van de herwaarderings-reserve wordt geen rekening gehouden met belastingen. Indien op een waarderingscomplex in het verleden een waardevermindering is verantwoord, dan wordt pas een herwaarderingsreserve gevormd voor het betreffende complex voor zover de marktwaarde hoger is dan de boekwaarde op basis van verkrijgings-of vervaardigingsprijs. Het gerealiseerde deel van de herwaarderingsreserve wordt ten gunste van de overige reserves gebracht.

De aflossingsverplichting voor het komend jaar van de langlopende schulden is opgenomen onder de kortlopende schulden.

43

oostwestwonen.nl


Oost West Wonen heeft in het kader van de verkoop van woningen onder voorwaarden een terugkoopverplichting die afhankelijk is van de waardeontwikkeling van de woningen. De terugkoopverplichting wordt jaarlijks gewaardeerd. Indien de verwachting bestaat dat de terugkoop binnen één jaar zal plaatsvinden, is de verplichting onder de kortlopende schulden verantwoord.

daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden.

Kortlopende schulden De kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde (indien deze lager is dan de verkrijgings-/vervaardigingsprijs) en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.

Overige directe operationele lasten exploitatie bezit Aan deze posten worden de directe lasten met betrekking tot de exploitatie van het bezit toegerekend die geen betrekking hebben op de verhuur en beheeractiviteiten of onderhoudsactiviteiten. De overige directe operationele lasten exploitatie bezit zijn echter wel kosten die worden veroorzaakt door het feit dat Oost West Wonen vastgoed heeft.

Reeds aangegane verplichtingen waarvan de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd op balansdatum worden toegelicht onder de ‘niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

6.6 Grondslagen voor bepaling van het resultaat

Netto resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling De post netto resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling betreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengst minus de vervaardigingsprijs van projecten voor derden en de toegerekende organisatiekosten. Opbrengsten worden verantwoord naar rato van de verrichte prestaties op balansdatum.

Huuropbrengsten Hier worden de huuropbrengsten opgenomen die uit de exploitatie van het vastgoed worden gegenereerd. Dit zijn zowel de huuropbrengsten uit de exploitatie van het DAEB-vastgoed als het niet-DAEB-vastgoed. De jaarlijkse huurverhoging is van overheidswege gebonden aan een maximum. De opbrengsten uit hoofde van huur worden aangemerkt als zijnde gerealiseerd in het jaar van verlening van de diensten. De mutatie van de voorziening voor dubieuze debiteuren en de afboeking van dubieuze huurdebiteuren zijn onder deze post opgenomen.

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille De post netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille betreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengst minus de boekwaarde van het bestaand bezit en de toegerekende organisatiekosten. Opbrengsten worden verantwoord op het moment van overdracht van economische rechten en verplichtingen (passeren akte van levering).

Opbrengsten en lasten servicecontracten Opbrengsten servicecontracten betreffen overeengekomen bijdragen van huurders en worden aangemerkt als zijnde gerealiseerd in het jaar van levering van de goederen en verlening van de diensten. De bijdragen zijn voor de dekking van de te maken en gemaakte servicekosten. Verrekening op basis van daadwerkelijke bestedingen vindt jaarlijks plaats. Gemaakte servicekosten worden verantwoord onder de lasten servicecontracten in het verslagjaar waarop de servicekosten betrekking hebben. Lasten verhuur- en beheeractiviteiten Hier worden de directe en indirecte kosten verantwoord die rechtstreeks zijn te relateren aan de verhuur- en beheeractiviteiten. Hierbij kan worden gedacht aan: • lonen en salarissen voor personeel dat primair bezig is met de exploitatie van het vastgoed; • kosten klanten contact center.

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille Overige waardeveranderingen vastgoedportefeuille De overige waardeveranderingen worden gevormd door: • de waardevermindering die is ontstaan door gedurende het verslagjaar nieuw aangegane juridische en feitelijke verplichtingen met betrekking tot investeringen in nieuwbouw en herstructurering en voorzover de verwachte marktwaarde lager is dan de kostprijs, • de terugname van eerder genomen waardeverminderingen door gewijzigde inschattingen van stichtingskosten/ marktwaarde, • afwaarderingen (en eventuele terugnames van eerder genomen afwaarderingen) van grondposities, • afboeking van eerder geactiveerde bedragen voor investeringsprojecten.

Lasten onderhoudsactiviteiten Aan deze post worden de lasten toegerekend die betrekking hebben op de onderhoudslasten van vastgoed in exploitatie. Dit betreffen naast onderhoudslasten ook personeelslasten en overige bedrijfslasten die feitelijk betrekking hebben op onderhoudsactiviteiten.

Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille betreffen winsten of verliezen, die ontstaan door een wijziging in de marktwaarde van de vastgoedportefeuille in het verslagjaar (exclusief het effect van onrendabele investeringen en herstructureringen).

Onder onderhoudslasten worden alle direct aan het verslagjaar toe te rekenen kosten van onderhoud verantwoord. Van toerekenbaarheid is sprake als de

Jaarrekening 2020

44


Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden In deze post worden de ongerealiseerde waardeveranderingen van de vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden verantwoord die zijn ontstaan door een wijziging in de waarde van de vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden in het verslagjaar. Niet-gerealiseerde waardeverandering vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop In deze post worden de ongerealiseerde waardeveranderingen verantwoord van de vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop die zijn ontstaan door een wijziging in de waarde van de vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop in het verslagjaar. Netto resultaat overige activiteiten Hieronder worden de opbrengsten en kosten die te relateren zijn aan overige activiteiten verantwoord. Met overige activiteiten worden de niet-primaire activiteiten bedoeld. Met andere woorden, niet gerelateerd aan het exploiteren, het ontwikkelen, of verkopen van vastgoed. Afschrijvingen (im)materiële vaste activa ten dienste van de exploitatie De afschrijvingen (im)materiële vaste activa ten dienste van exploitatie worden gebaseerd op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Afschrijvingen vinden plaats volgens de lineaire methode op basis van de geschatte economische levensduur. Afschrijving van het actief vindt plaats tot de restwaarde is bereikt. De afschrijvingen worden aan de verschillende activiteiten via de kostenverdeelstaat toegerekend.

verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds. De (beleids) dekkingsgraad op 31 december 2020 bedraagt 109,4%. Overige organisatiekosten Dit betreffen de kosten die niet aan de primaire of nietprimaire activiteiten via de kostenverdeelstaat kunnen worden toegerekend. De overige organisatiekosten betreffen nietobject-gebonden kosten en algemene organisatiekosten. Kosten omtrent leefbaarheid Leefbaarheid omvat gemaakte kosten voor fysieke ingrepen die de leefbaarheid in buurten en wijken bevorderen. Van toerekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden. De kosten die zijn te relateren aan leefbaarheid, zijn de kosten van werkzaamheden die zijn gemaakt voor niet in het eigendom van de corporatie zijnde gebouwen en gronden (zoals openbaar terrein) en die niet noodzakelijk zijn voor de verhuurexploitatie. De indirecte kosten, lonen en salarissen en overige organisatiekosten die zijn gemaakt voor niet in het eigendom van de corporatie zijnde gebouwen en die niet noodzakelijk zijn voor de verhuurexploitatie en die aan het boekjaar zijn toe te rekenen, worden ook verantwoord als leefbaarheidsuitgaven. Financiële baten en lasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen. De post “waardeverandering financiële vaste activa en effecten” vertegenwoordigde de gerealiseerde waarde mutatie van de in de drie extendibele leningen opgenomen embedded derivaten.

Lonen, salarissen en sociale lasten Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst- en verliesrekening, voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers. Van toerekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden door de werknemers. De lonen, salarissen en sociale lasten worden aan de verschillende activiteiten via de kostenverdeelstaat toegerekend.

Belastingen De belasting wordt berekend over het resultaat voor belastingen in de winst- en verliesrekening, rekening houdend met beschikbare fiscaal compensabele verliezen uit voorgaande boekjaren en vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden uit hoofde van wijzigingen in het te hanteren belastingtarief.

Pensioenlasten Oost West Wonen heeft een pensioenregeling. De regeling (SPW) betreft een zogenaamde toegezegde-bijdrageregeling bij het bedrijfstakpensioenfonds. Hierbij is een pensioen toegezegd aan personeel op de pensioengerechtigde leeftijd, afhankelijk van leeftijd, salaris en dienstjaren. Deze toegezegde-pensioenregeling is verwerkt als zou sprake zijn van een toegezegde-bijdrageregeling.

Sinds 1 januari 2008 vallen de woningcorporaties integraal onder de vigerende belastingwetgeving. Eind 2008 is er overeenstemming bereikt tussen Aedes en de Belastingdienst betreffende de Vaststellingsovereenkomst 2 (VSO 2). De VSO 1 is eenzijdig in 2008 door de Belastingdienst opgezegd. De rechtsvoorgangers van Oost West Wonen hebben VSO 1 en VSO 2 getekend. Per 1 december 2016 liep de tussen woningcorporaties en de Belastingdienst gesloten vaststellingsovereenkomst (VSO2) af, met dien verstande dat de overeenkomst steeds stilzwijgend met 1 jaar wordt verlengd, indien deze niet vóór 1 december is opgezegd.

Voor de pensioenregelingen betaalt Oost West Wonen, op verplichte basis, premies aan het pensioenfonds. De premies worden verantwoord als personeelskosten, als deze verschuldigd zijn. Oost West Wonen heeft voor de pensioenregeling geen andere wettelijke of feitelijke verplichting indien er zich een tekort voordoet bij de

45

oostwestwonen.nl


van de beginsaldi en de kasstromen over het boekjaar en is daarbij conform de in deze rubriek genoemde uitgangspunten verdeeld over de beide takken.

Oost West Wonen heeft op basis van de uitgangspunten van VSO 1 en VSO 2 de fiscale positie ultimo 2020 en het fiscale resultaat 2020 bepaald. Doordat jurisprudentie inzake de uitwerking van VSO 1 en VSO 2 voor woningcorporaties nog ontbreekt, kan de werkelijk te betalen of te verrekenen belasting afwijken van de in de jaarrekening opgenomen schatting.

Eigen vermogen: Het eigen vermogen van de beide takken is de resultante van de beginsaldi en het resultaat na belastingen over het boekjaar en is daarbij conform de in deze rubriek genoemde uitgangspunten aan de beide takken toegerekend naar de herwaarderingsreserve en de overige reserves.

Toelichting scheiding DAEB/Niet-DAEB De aard van de niet-DAEB activiteiten zijn: verhuur van woningen in de vrije sector, parkeergelegenheden en bedrijfsmatig onroerend goed.

Voorziening voor onrendabele investeringen en herstructureringen: De voorziening voor onrendabele investeringen en herstructureringen wordt verdeeld naar de aard van de onderliggende vastgoedprojecten.

Conform het beoordelingskader scheiding DAEB/niet-DAEB dienen de opbrengsten en kosten te worden verdeeld naar de afzonderlijke takken middels een kostenverdeelstaat. Daarbij moeten de kosten en opbrengsten op grond van consequent toegepaste en objectief te rechtvaardigen beginselen inzake kostprijsadministratie worden toegerekend.

Langlopende schulden: Alle WSW-geborgde leningen zijn opgenomen in de DAEB-tak. De interne lening aan de DAEB-tak is opgenomen onder de langlopende schulden van de niet-DAEB tak.

Dit betekent dat directe kosten direct moeten worden toegerekend aan de DAEB of niet-DAEB activiteiten. Voor de indirecte kosten en opbrengsten dienen verdeelsleutels te worden toegepast. Deze kosten worden toegerekend aan de DAEB of niet-DAEB activiteiten naar de mate waarin zij op DAEB-activiteiten respectievelijk niet-DAEB-activiteiten betrekking hebben. Indien deze koppeling niet gemaakt kan worden, kan de toedeling plaats vinden op basis van een naar ratobenadering, in de verhouding tussen de gewogen aantallen verhuureenheden.

Kortlopende schulden: De kortlopende schulden, voor zover het de aflossingsverplichting binnen één jaar van de langlopende schulden betreft, zijn toegerekend aan de beide takken op de wijze zoals opgenomen onder de langlopende schulden. Bij de overige kortlopende schulden is dit gebeurd op basis van de aard van de onderliggende schulden. Huuropbrengsten: De huuropbrengsten zijn op basis van toewijzing van verhuureenheden opgenomen in de DAEB- respectievelijk niet-DAEB-tak.

Vastgoedbeleggingen: De vastgoedbeleggingen zijn gesplitst naar hun aard in DAEBvastgoed en niet-DAEB-vastgoed.

Opbrengsten en lasten servicecontracten: De opbrengsten en lasten servicecontracten zijn verdeeld over de beide takken op basis van gewogen aantallen verhuureenheden.

Materiële vaste activa: De materiële vaste activa bestaan uit kantoor, inventaris en aanverwante zaken. Deze activa zijn toegerekend aan de DAEB tak. Wel worden de lasten die uit het gebruik voortvloeien verdeeld over de DAEB- en de niet-DAEB-tak.

Lasten verhuur- en beheeractiviteiten: De lasten verhuur- en beheeractiviteiten inclusief de indirecte lasten zijn op basis van de gewogen aantallen eenheden verdeeld over de beide takken.

Financiële vaste activa: De financiële vaste activa bestaan uit deelnemingen en latente belastingvorderingen. Op de balans van de DAEB-tak is een deelneming in de niet-DAEB-tak opgenomen. De fiscale latenties worden toegerekend op basis van de onderliggende posten. De interne lening aan de niet-DAEB wordt opgenomen onder de financiële vaste activa van de DAEB-tak.

Lasten onderhoudsactiviteiten: De directe lasten zijn per object verdeeld, bij complexgewijs onderhoud vindt verdeling op basis van de eenheden plaats. De indirecte lasten worden in dezelfde verhouding als de directe lasten verdeeld over de beide takken.

Voorraden: De vastgoedbeleggingen zijn gesplitst naar hun aard in DAEBvastgoed en niet-DAEB-vastgoed. Vorderingen: De vorderingen zijn verdeeld over de beide takken op basis van de aard van de vordering.

Overige directe operationele lasten exploitatie bezit: De overige directe operationele lasten exploitatie bezit zijn zoveel als mogelijk direct toegerekend aan de beide takken. De overige lasten worden verdeeld op basis van de gewogen aantallen eenheden.

Liquide middelen: De liquide middelen van de beide takken zijn de resultante

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille: De waardeveranderingen vastgoedportefeuille zijn

Jaarrekening 2020

46


toegerekend aan de beide takken op basis de kwalificatie van verhuureenheden als DAEB of niet-DAEB.

activiteiten. De mutaties in de fiscale latenties worden toegerekend op basis van de onderliggende posten.

Kosten omtrent leefbaarheid: De kosten omtrent leefbaarheid zijn volledig toegerekend aan de DAEB-tak.

Resultaat uit deelnemingen: Het resultaat van de niet-DAEB-tak is opgenomen onder ‘Resultaat uit deelnemingen’ van de DAEB-tak.

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten: De rentebaten in de DAEB-tak betreffen de rentevergoeding van de lening die is verstrekt aan de niet-DAEB-tak.

Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de directe methode.

Rentelasten en soortgelijke kosten: De rentelasten in de DAEB-tak hebben betrekking op de rente van de door het WSW geborgde leningen. De rentelasten in de niet-DAEB-tak hebben betrekking op de overige leningen.

De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Winstbelastingen, ontvangen interest en betaalde interest worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten.

Belastingen: De acute belastingen zijn toegerekend op basis van de verhouding tussen het resultaat uit DAEB en niet-DAEB

47


6.7 Toelichting op de balans 6.7.0 Immateriële Immateriëlevaste vasteactiva activa

€

Aanschafwaarde Cumulatieve afschrijving Boekwaarde 01/01/2020

764.237 -694.747 69.490

Mutaties boekjaar: Afschrijvingen

-17.018

Aanschafwaarde Cumulatieve afschrijving Boekwaarde 31/12/2020

764.237 -711.765 52.472

De immateriële vaste activa betreffen de licenties van het softwarepakket die in zeven jaar worden afgeschreven.

6.7.1 6.7.1Vastgoedbeleggingen Vastgoedbeleggingen Vastgoed in exploitatie Een overzicht van het vastgoed in exploitatie is hierna opgenomen:

Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve waardevermindering (ORT) Cumulatieve herwaardering Boekwaarde per 01/01/2020 Mutaties Nieuwbouw Investeringen Verkopen Sloop Herclassificatie Voorraad verkoop Waardeverandering marktwaarde Totaal mutaties 2020 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve waardevermindering (ORT) Cumulatieve herwaardering Boekwaarde per 31/12/2020

Jaarrekening 2020

48

DAEBvastgoed in exploitatie €

Niet-DAEBvastgoed in exploitatie €

Totaal €

414.972.949 -53.113.699 368.995.106 730.854.356

22.201.441 -5.771.968 1.418.590 17.848.062

437.174.391 -58.885.668 370.413.695 748.702.418

1.126.826 1.963.193 -1.952.985 -1.117.796 274.585 -224.271 40.854.220 40.923.771

197.847 0 0 -551.599 -274.585 0 750.594 122.257

1.324.673 1.963.193 -1.952.985 -1.669.395 0 -224.271 41.604.813 41.046.028

424.827.599 -44.098.164 391.048.691 771.778.127

21.251.644 -5.460.312 2.178.988 17.970.319

446.079.243 -49.558.476 393.227.679 789.748.446


De geschatte toekomstige kasstromen worden bepaald op basis van de discounted cashflow (‘DCF’) methode. Voor woon- en parkeergelegenheden vindt de bepaling van de toekomstige inkomende en uitgaande kasstromen plaats aan de hand van enerzijds het doorexploiteer scenario en anderzijds het uitpondscenario, mede op basis van artikel 31 van het Besluit toegelaten Instellingen Volkshuisvesting (BTIV). De marktwaarde in verhuurde staat is op waarderingscomplex niveau bepaald op basis van de Het uitpondscenario veronderstelt Per 31 december 2020 is de som vandoorexploiteerde in de vaste activa hoogste waardering van het ofinuitpondscenario, beide berekenddat opverhuureenheden basis van de bij mutatie leeg komen en complexmatig worden verkocht. exploitatie opgenomen herwaarderingen € 393.227.679. Deze contante waarde van inkomende en uitgaande kasstromen. heeft voor € 391.048.691 betrekking op het DAEB-vastgoed en voor € 2.178.988 op het niet-DAEB-vastgoed.

Inschakeling taxateur

Het doorexploiteerscenario veronderstelt dat verhuureenheden doorverhuurd, waarbij elk Bij het bepalen worden van de marktwaarde is de full-versie van waarderingshandboek gehanteerd. Hiervoor is Capital Marktwaarde jaar bij een deel van de verhuureenheden de huurderhetverhuist.

Value Taxaties B.V. als onafhankelijke en ter zake deskundige Zowel het DAEB- als het niet-DAEB-vastgoed in exploitatie is taxateur ingeschakeld. Zij zijn ingeschreven bij het Nederlands gewaardeerd tegen de marktwaarde in verhuurde staat die is Het uitpondscenario veronderstelt dat verhuureenheden bij mutatie leeg komen en complexmatig Register Vastgoed Taxateurs. Eens in de drie jaar verzorgen bepaald op basis van het ‘Handboek modelmatig waarderen worden verkocht. zij de volledige taxatie en in het jaar dat niet getaxeerd marktwaarde’ die als bijlage is opgenomen bij de Regeling wordt, wordt een markttechnische update verricht, tenzij door toegelaten instellingen volkshuisvesting. Hierbij wordt op basis omstandigheden een hertaxatie noodzakelijk wordt geacht. van de toekomstige kasstromen de marktwaarde middels de Inschakeling taxateur In het jaar 2020 is er een volledige taxatie uitgevoerd. Het Discounted Cash Flow (DCF)-methode bepaald. Bij het bepalen van de marktwaarde is de full-versie van het waarderingshandboek gehanteerd. taxatierapport en het taxatiedossier waarin de waardering en Hiervoor is Capital Value Taxaties B.V. als onafhankelijke en ter zake deskundige taxateur ingeschakeld. de daarbij gehanteerde aanpassingen ten opzichte van de Doorexploiteer- en uitpondscenario basisversie zijn onderbouwd vastgelegd in het bezit zij De geschatte toekomstigebij kasstromen worden bepaald op Vastgoed Zij zijn ingeschreven het Nederlands Register Taxateurs. Eens inende drie jaarzijnverzorgen Oost wordt West Wonen op aanvraag beschikbaar voor de basis van de discounted (‘DCF’) de volledige taxatie cashflow en in het jaarmethode. dat nietVoor getaxeerd van wordt, een en markttechnische update Autoriteit woningcorporaties. woon- en parkeergelegenheden vindt de bepaling van de verricht, tenzij door omstandigheden een hertaxatie noodzakelijk wordt geacht. In het jaar 2020 is er toekomstige inkomende en uitgaande kasstromen plaats een volledige Hetscenario taxatierapport en taxatiedossier waarin waardering en de In dehet full-versie is het mogelijk om opde basis van een toetsing aan de hand van taxatie enerzijds uitgevoerd. het doorexploiteer en door de externe taxateur tot een aanpassing van de op basis daarbij aanpassingen tenvan opzichte basisversie zijn onderbouwd en vastgelegd zijn anderzijdsgehanteerde het uitpondscenario, mede op basis artikel 31 van de van dit handboek modelmatig vastgestelde waarde van van het Besluit toegelaten Instellingen Volkshuisvesting (BTIV). in het bezit van Oost West Wonen en op aanvraag beschikbaar voor de Autoriteit woningcorporaties. het waarderingscomplex te komen. Een aanpassing van de De marktwaarde in verhuurde staat is op waarderingscomplex waarde dient het resultaat te zijn van een aanpassing van niveau bepaald op basis van de hoogste waardering van In full-versie ofis uitpondscenario, het mogelijk om basis van door de externe taxateur de daaraan ten grondslag liggende normentot en een parameters. hetde doorexploiteerbeideop berekend op een toetsing aanpassing van dewaarde op basis dit handboek modelmatig van het Daarbijvastgestelde dient de externewaarde taxateur tevens de aannemelijkheid basis van de contante van van inkomende en uitgaande vanwaarde de marktwaarde te beoordelen, resultaat kasstromen. waarderingscomplex te komen. Een aanpassing van de dient het resultaatdie tedaarvan zijn vanheteen is. De volgende vrijheidsgraden zijn in de waarderingen van aanpassing van de daaraan ten grondslag liggende normen en parameters. Daarbij dient de externe Het doorexploiteerscenario veronderstelt dat verhuureenheden Oost West Wonen door de taxateur toegepast: taxateur tevens de aannemelijkheid van de marktwaarde te beoordelen, die daarvan het resultaat is. worden doorverhuurd, waarbij elk jaar bij een deel van de De volgende vrijheidsgraden zijn in de waarderingen van Oost West Wonen door de taxateur verhuureenheden de huurder verhuist.

toegepast:

Bedrijfsmatig en maatschappelijk Woongelegenheden vastgoed bandbreedte bandbreedte Markthuur € 355 - € 1.289 per maand € 35 - € 517,50 per m2 Exit Yield 3,25% - 8,0% 7,03% - 12,0% Disconteringsvoet doorexploiteren 4,73% - 8,7% 6,0% - 10,72% Disconteringsvoet uitponden 5,63% - 12,1% n.v.t. Leegwaarde € 64.500 - € 393.000 n.v.t. Mutatiekans 4% - 12,5% incidenteel Instandhoudingsonderhoud uitponden € 823 - € 1.306 incidenteel

Jaarrekening 2020

Parkeergelegenheden bandbreedte € 26 - € 85 per maand 4,5% - 7,0% 5,5% - 6,6% 5,5% - 7,1% € 4.150 - € 17.500 7% - 12% n.v.t.

Intramuraal vastgoed bandbreedte € 31.680 - € 514.500 per jaar 5,39% - 10,08% 5,41% - 8,3% n.v.t. n.v.t. incidenteel incidenteel

22

49

oostwestwonen.nl


te verhogen met de gemiddelde leegwaardestijging overeenkomstig de inschatting van de taxateur. De verwachte ontwikkeling van de leegwaarde voor de komende jaren is door de taxateur aangepast op basis van de inschatting van de markt.

Onderstaand wordt de invulling van de gehanteerde vrijheidsgraden nader toegelicht: Markthuur In de basisversie is de markthuur voor woningen bepaald aan de hand van een modelmatige schatting. Deze schatting houdt geen rekening met specifieke omstandigheden waardoor de markthuur anders is dan uit het model voortvloeit. In de full-versie heeft de externe taxateur de mogelijkheid om de modelmatig bepaalde markthuur te vervangen door zijn inschatting van de markthuur. Voor alle complexen is de markthuur door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast.

Mutatiekans De hoogte van de mutatiekans is gebaseerd op het gemiddelde aantal mutaties in de afgelopen vijf jaar. Deze mutatiekans hoeft niet te gelden voor de toekomst. Als daar reden voor is, onder meer omdat de feitelijke mutaties in de betrokken periode een afwijkend beeld laten zien, heeft de toegelaten instelling de mogelijkheid om een externe taxateur in te schakelen om de mutatiekans aan te passen. Voor nagenoeg alle complexen is de mutatiekans door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast.

Exit yield Als alternatief voor de berekende eindwaarde uit de basisversie mag een exit yield gebruikt worden voor het bepalen van de eindwaarde ultimo jaar 15. Voor alle complexen is de exit yield door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast.

Onderhoud Voor 2020 is de onderhoudsnorm voor instandhoudingsonderhoud bij uitponden voor woongelegenheden aangepast o.b.v. inschatting door de taxateur.

Disconteringsvoet De hoogte van de disconteringsvoet is modelmatig bepaald. Complexindeling: Daarmee wordt niet altijd recht gedaan aan de risico’s die voor Een waarderingscomplex is een samenstel van specifieke objecten en/of specifieke locaties van toepassing verhuureenheden, dat in principe bestaat uit vergelijkbare zijn. Deze specifieke omstandigheden kunnen een andere Complexindeling: verhuureenheden wat betreft type vastgoed, bouwperiode disconteringsvoet rechtvaardigen. De toegelaten instelling Een waarderingscomplex is een samenstel van in principe bestaat en locatie, endat dat als één geheel aan eenuit derde partij in heeft de mogelijkheid om dan een externe taxateur in te verhuureenheden, verhuurde staat verkocht kan worden. Er bestaat geen schakelen om een marktconforme disconteringsvoet vast te vergelijkbare verhuureenheden wat betreft type vastgoed, bouwperiode en locatie, en dat als één minimum of maximum voor het aantal verhuureenheden stellen. Voor alle complexen is de disconteringsvoet door de geheel aan een derde partij in verhuurde staat verkocht kan worden. in een waarderingscomplex. Het kan voorkomen dat een externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast. Er bestaat geen minimum of maximum voor het aantal waarderingscomplex verhuureenhedenbestaat in eenuitwaarderingscomplex. zowel DAEB- als niet-DAEBHet kan voorkomen dat een waarderingscomplex bestaat uit zowel DAEBals niet-DAEB-vastgoed. Dede vastgoed. De waarderingscomplexen ten behoeve van Leegwaarde waarderingscomplexen ten behoeve van berekeningberekening van de marktwaarde zijn door middel van van de marktwaarde zijn door middel vande de De leegwaarde per eind 2020 is bepaald door dede WOZvolgende indeling bepaald: waarde per 1 januari 2019 (peildatum belastingjaar 2020) volgende indeling bepaald:

Locatie (woonkern)

Type

Bouwjaar

Grootte

Ouddorp

Eengezinswoning

<1940

<40

Goedereede

Meergezinswoning

1940-1959

40-59

Stellendam

Studenteneenheid

1960-1974

60-79

Melissant

Zorgeenheid (extramuraal)

1975-1989

80-99

Dirksland

Bedrijfsonroerendgoed

1989-2004

100-119

Herkingen

Maatschappelijk onroerend goed

>2005

>120

Sommelsdijk

Parkeerplaats

Middelharnis

Garagebox

Nieuwe-Tonge

Zorgvastgoed (intramuraal)

Oude-Tonge Den Bommel Achthuizen Ooltgensplaat Stad aan 't Haringvliet

Jaarrekening 2020

50


Parameters: Parameters: Bijhet hetbepalen bepalen de toekomstige kasstromen voor de DCF-berekening wordt gebruik gemaaktparameters: van Bij vanvan de toekomstige kasstromen voor de DCF-berekening wordt gebruik gemaakt van de volgende de volgende parameters:

Parameters woongelegenheden

2021

2022

2023

2024 ev.

Pri js i nfl a ti e

1,40%

1,60%

1,80%

2,00%

Looni nfl a ti e

1,40%

1,95%

2,50%

2,50%

Bouwkos tens ti jgi ng

3,00%

2,50%

2,50%

2,50%

Leegwa a rdes ti jgi ng

5,10%

2,00%

2,00%

2,00%

<1940

>=1940 <1960

>=1960 <1975

>=1975 <1990

>=1990 <2005

>=2005

<40

1.282

1.259

1.261

1.267

1.260

1.254

>=40<60

1.434

1.398

1.389

1.382

1.378

1.368

>=60<80

1.531

1.488

1.480

1.465

1.463

1.451

Ins ta ndhoudi ngs onderhoud – doorexpl oi teers cena ri o Bouwja a r/Grootte Ins ta ndhoudi ngs onderhoud per vhe – EGW

>=80<100

1.630

1.581

1.579

1.557

1.558

1.544

>=100<120

1.854

1.789

1.750

1.756

1.756

1.738

>=120

1.928

1.858

1.865

1.821

1.830

1.810

<40

1.091

1.141

1.159

1.176

1.242

1.245

>=40<60

1.162

1.203

1.241

1.255

1.315

1.317

>=60<80

1.269

1.297

1.352

1.360

1.414

1.415

Ins ta ndhoudi ngs onderhoud per vhe – MGW

>=80<100

1.416

1.430

1.493

1.492

1.541

1.540

>=100<120

1.549

1.549

1.624

1.616

1.661

1.658

>=120

1.645

1.634

1.724

1.711

1.761

1.747

<1940

>=1940 <1960

>=1960 <1975

>=1975 <1990

>=1990 <2005

>=2005

Ins ta ndhoudi ngs onderhoud – ui tponds cena ri o Bouwja a r/Grootte Ins ta ndhoudi ngs onderhoud per vhe – EGW <40

622

604

558

541

519

526

>=40<60

699

670

617

577

543

559

>=60<80

752

715

653

599

558

580

>=80<100

807

763

689

622

572

601

>=100<120

929

867

772

673

606

650

>=120

971

904

798

690

618

665

Ins ta ndhoudi ngs onderhoud per vhe – MGW <40

434

496

480

471

533

545

>=40<60

475

531

515

500

558

573

>=60<80

536

585

565

540

590

610

>=80<100

619

658

628

588

629

655

>=100<120

694

724

685

633

665

697

>=120

749

772

729

668

693

730

Beheerkos ten per vhe EGW

€ 458

Beheerkos ten per vhe MGW

€ 450

Type beheerkos ten Admi ni s tra ti ef beheer

45%

Techni s ch beheer

55%

Bel a s ti ngen, verzekeri ngen en overi ge za kel i jke l a s ten Gemeentel i jke ta ri even 2020 zoa l s gepubl i ceerd ui tgedrukt i n een percenta ge va n de WOZ-wa a rde met wa a rdepei l da tum 1-1-2019 Bel a s ti ngen, verzekeri ngen en overi ge za kel i jke l a s ten (% va n de WOZ) Gemeentel i jke OZB (% va n de WOZ)

Verhuurderheffi ng (% va n de WOZ)

2021 0,526%

2022

510,527%

2023 0,501%

2024 0,502%

0,08%

2025-2036 2037 ev. 0,502% oostwestwonen.nl 0,501%


Beheerkos ten per vhe EGW

€ 458

Beheerkos ten per vhe MGW

€ 450

Type beheerkos ten Admi ni s tra ti ef beheer

45%

Techni s ch beheer

55%

Bel a s ti ngen, verzekeri ngen en overi ge za kel i jke l a s ten Gemeentel i jke ta ri even 2020 zoa l s gepubl i ceerd ui tgedrukt i n een percenta ge va n de WOZ-wa a rde met wa a rdepei l da tum 1-1-2019 Bel a s ti ngen, verzekeri ngen en overi ge za kel i jke l a s ten (% va n de WOZ) Gemeentel i jke OZB (% va n de WOZ)

2021 0,526%

2022 0,527%

2023 0,501%

2024 0,502%

2021

2022

2023

2024 ev.

Zel fs tandi ge eenheden

1,20%

1,20%

1,00%

0,50%

Onzel fs tandi ge eenheden

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

Verhuurderheffi ng (% va n de WOZ)

Huurs ti jgi ng boven pri js i nfl a ti e

Jaarrekening 2020

Li bera l i s a ti egrens per ma a nd 2020

25

Li bera l i s a ti egrens per ma a nd 2021 (i ndi ca ti ef) Huurdervi ng oni nba a r (% va n de huurs om) Mutati eka ns bi j doorexpl oi teren

Mutatiel eegs tand geregul eerde woni ngen

2025-2036 0,502%

0,08% 2037 ev. 0,501%

€

737,14

€

752,33

1,00% Gemi ddel de mutati eka ns va n betreffende verhuureenheden over de a fgel open vi jf ja a r (2016-2020). Betreft het a a ntal vri jgekomen woni ngen door regul i ere opzeggi ngen gedeel d door de s om va n de ja a rl i jks e ul ti mo s tanden per wa a rderi ngs compl ex. 0 ma a nden

Mutatiel eegs tand gel i bera l i s eerde woni ngen

3 ma a nden

Mutati el eegs tand verkoop

0 ma a nden

Spl i ts i ngs kos ten Juri di s che s pl i ts i ngs kos ten per vhe (pri js pei l 31-12-2020)

€

544,00

Verkoopkos ten Verkoopkos ten bi j ui tponden (% va n de l eegwa a rde)

1,30%

Di s conteri ngs voet Referenti eobject di s conteri ngs voet bouwja a r >=1975<1990, MGW, 's Gra venha ge, doorexpl oi teren Ops l a g bouwja a rkl a s s e < 1920

5,44% -0,14%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=1920 <1940

0,04%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=1940 <1960

0,14%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=1960 <1975

0,11%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=1975 <1990

0,00%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=1990 <2005

-0,14%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >= 2005

-0,27%

Ops l a g type verhuureenhei d EGW

-0,12%

Ops l a g type verhuureenhei d MGW

0,00%

Ops l a g COROP-gebi ed Groot-Ri jnmond

0,86%

Overdra chts kos ten Overdra chts kos tenop pei l da tum 31-12-2020 (% ma rktwa a rde)

3,00%

Overdra chts kos ten va na f 1 ja nua ri 2021 (% ma rktwa a rde) i ndi ca ti ef

9,00%

Jaarrekening 2020

52


Parameters bedrijfsmatig- en maatschappelijk onroerend goed Ins tandhoudi ngs onderhoud BOG (per m2 BVO)

€ 5,80 excl us i ef btw

MOG (per m2 BVO)

€ 7,00 i ncl us i ef btw

ZOG (per m2 BVO)

€ 9,30 i ncl us i ef btw

Mutati ekos ten BOG (per m2 BVO)

€ 9,70 excl us i ef btw

MOG (per m2 BVO)

€ 11,80 i ncl us i ef btw

ZOG (per m2 BVO)

€ 11,80 i ncl us i ef btw

Ma rketi ng (% va n de ma rktja a rhuur)

14,00%

Beheerkos ten BOG (% va n de ma rkthuur op ja a rba s i s )

3,00%

Beheerkos ten MOG (% va n de ma rkthuur op ja a rba s i s )

2,00%

Beheerkos tenZOG (% va n de ma rkthuur op ja a rba s i s )

2,50%

BOG-MOG Gemeentel i jke OZB (% va n de WOZ)

Gemeentel i jke tari even 2020 zoa l s gepubl i ceerd ui tgedrukt i n een percentage va n de WOZ-wa a rde met wa a rdepei l da tum 1-1-2019

BOG-MOG Bel a s ti ngen, verzekeri ngen en overi ge za kel i jke l a s ten (% va n de WOZ)

0,12%

ZOG - Bel a s ti ngen en verzekeri ngen i ncl . OZB (% va n de WOZ)

0,34% 6 ma a nden

Mutati el eegs tand (i n ma a nden) Di s conteri ngs voet Ri s i covri je rentevoet

-0,18%

Va s tgoed s ectors peci fi eke ops l a g

6,14%

Ops l a g voor ma rkt- en objectri s i co Referenti eobject di s conteri ngs voet bouwja a r <1960, BOG, Wes t

2,94%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e <1960

0,00%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e 1960-1974

-0,24%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e 1975-1989

0,59%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e 1990-2004

-0,10%

Ops l a g bouwja a rkl a s s e >=2005

-0,25%

Ops l a g type BOG

0,00%

Ops l a g type MOG

0,07%

Ops l a g type ZOG

0,00%

Ops l a g regi o Wes t

0,00%

Overdra chts kos ten Overdra chts kos ten (% ma rktwa a rde)

7,00%

Parameters parkeergelegenheden Ins tandhoudi ngs onderhoud ga ra gebox per ja a r

€ 179,00

Beheerkos ten ga ra gebox per ja a r

€

Bel a s ti ngen en verzekeri ngen (% va n de WOZ met pei l da tum 1-1-2019)

39,00 0,23%

Juri di s che s pl i ts i ngs kos ten per eenhei d

€

544,00

Verkoopkos ten per eenhei d

€

544,00

Mutati el eegs tand (i n ma a nden)

6 ma a nden

Di s conteri ngs voet Ri s i covri je rentevoet

-0,18%

Va s tgoed s ectors peci fi eke ops l a g

6,14%

Ops l a g voor ma rkt- en objectri s i co Referenti eobject di s conteri ngs voet pa rkeerpl a a ts , Wes t

0,62%

Ops l a g type ga ra gebox

0,09%

Ops l a g regi o Wes t Overdra chts kos ten (% ma rktwa a rde)

53

0,00% oostwestwonen.nl 7,00%


Ops l a g type ZOG

0,00%

Ops l a g regi o Wes t

0,00%

Overdra chts kos ten Overdra chts kos ten (% ma rktwa a rde)

7,00%

Parameters parkeergelegenheden Ins tandhoudi ngs onderhoud ga ra gebox per ja a r

€ 179,00

Beheerkos ten ga ra gebox per ja a r

€

Bel a s ti ngen en verzekeri ngen (% va n de WOZ met pei l da tum 1-1-2019)

39,00 0,23%

Juri di s che s pl i ts i ngs kos ten per eenhei d

€

544,00

Verkoopkos ten per eenhei d

€

544,00

Mutati el eegs tand (i n ma a nden)

6 ma a nden

Di s conteri ngs voet Ri s i covri je rentevoet

-0,18%

Va s tgoed s ectors peci fi eke ops l a g

6,14%

Ops l a g voor ma rkt- en objectri s i co Referenti eobject di s conteri ngs voet pa rkeerpl a a ts , Wes t

0,62%

Nieuwbouw Ops l a g type ga ra gebox Het bedrag aan nieuwbouw betreft de oplevering van 7 woningen en 19 garages.

0,09%

Ops l a g regi o Wes t

0,00%

Overdra chts kos ten (% ma rktwa a rde) Investeringen Het genoemde bedrag aan investeringen betreft energetische verbeteringen en geriefsverbeteringen.

7,00%

Nieuwbouw Het bedrag aan nieuwbouw betreft de oplevering van 7 Desinvesteringen woningen en 19 garages.

bedrijfsruimten. Per ultimo van het voorgaande verslagjaar waren er tevens 16 woningen gerubriceerd onder de voorraden, ook deze zijn in 2020 verkocht.

verbeteringen en geriefsverbeteringen.

verlicht regime naar administratieve scheiding per 1-1-2020 zijn 5 woningen en alle parkeervoorzieningen overgeheveld van DAEB naar niet-DAEB. Dit is in overeenstemming met het vastgestelde scheidingsplan.

27 16 woningen uit exploitatie en de sloop van Jaarrekening 2020 Het bedrag aan desinvesteringen betreft de verkoop van 17 woningen en 2 bedrijfsruimten. Per ultimo van het voorgaande verslagjaar waren er tevens 16 Herclassificatie Investeringen woningen gerubriceerd de voorraden, ook deze zijn inOverheveling 2020 verkocht. van DAEB naar niet-DAEB. Bij de overgang van Het genoemde bedrag aanonder investeringen betreft energetische Herclassificatie Desinvesteringen Overheveling van DAEB naar niet-DAEB Het bedrag aan desinvesteringen betreft de verkoop van 16 Bij de overgang van verlicht regime naar administratieve scheiding per 1-1-2020 zijn 5 woningen en woningen uit exploitatie en de sloop van 17 woningen en 2 alle parkeervoorzieningen overgeheveld van DAEB naar niet-DAEB. Dit is in overeenstemming met het vastgestelde scheidingsplan. DAEB NIET-DAEB Vastgoed Vastgoed in exploitatie in exploitatie Totaal € € €

Aanschafwaarde Cumulatieve waardevermindering(ORT) Cumulatieve waardevermeerdering Boekwaarde 31-12-2019 Overheveling scheidingsbalans 01-01-2020 Aanschafwaarde Cumulatieve waardevermindering(ORT) Cumulatieve waardevermeerdering

Aanschafwaarde Cumulatieve waardevermindering(ORT) Cumulatieve waardevermeerdering Boekwaarde 01-01-2020

416.808.594 -53.839.909 369.281.723 732.250.408

20.396.726 -5.077.226 1.132.510 16.452.010

437.205.320 -58.917.135 370.414.233 748.702.418

-1.835.645 726.210 -286.617 -1.396.052

1.804.715 -694.742 286.079 1.396.052

-30.929 31.467 -538 0

414.972.949 -53.113.699 368.995.106 730.854.356

22.201.441 -5.771.968 1.418.590 17.848.062

437.174.391 -58.885.668 370.413.695 748.702.418

In het boekjaar 2020 hebben nog aanvullend de volgende herclassificaties van bezit plaatsgevonden: Jaarrekening 2020 54 Herclassificatie 12 verhuureenheden van niet-DAEB-vastgoed in exploitatie naar DAEB-vastgoed in exploitatie. Dit betreft 11 garages die opgenomen zijn in de waardering van de woning waaraan deze


In het boekjaar 2020 hebben nog aanvullend de volgende herclassificaties van bezit plaatsgevonden: Herclassificatie 12 verhuureenheden van niet-DAEB-vastgoed in exploitatie naar DAEB-vastgoed in exploitatie. Dit betreft 11 garages die opgenomen zijn in de waardering van de woning waaraan deze garages onlosmakelijk gekoppeld zijn en de overheveling van 1 bedrijfsruimte

Marktwaarde Marktwaarde verhuureenheden verhuureenheden

31-12-2020 31-12-2020 € € 370.691370.691

Effect op Effect toename op toename herwaarderingsreserve herwaarderingsreserve287.801287.801 Effect op Effect afname op afname herwaarderingsreserve herwaarderingsreserve -61.891 -61.891 225.910225.910 Herclassificatie 39 verhuureenheden van DAEB-vastgoed in exploitatie naar niet-DAEB-vastgoed in Herclassificatie 39 verhuureenheden van DAEB-vastgoed in exploitatie naar niet-DAEB-vastgoed in Herclassificatie verhuureenheden van DAEB-vastgoed in exploitatie naar niet-DAEB-vastgoed in exploitatie. exploitatie. Dit39 betreft bergingen. exploitatie. Dit 39 betreft 39 bergingen. Dit betreft 39 bergingen. 31-12-2020 31-12-2020 € € Marktwaarde Marktwaarde verhuureenheden verhuureenheden 96.106 96.106

Effect op Effect toename op toename herwaarderingsreserve herwaarderingsreserve Effect op Effect afname op afname herwaarderingsreserve herwaarderingsreserve -96.106 -96.106 -96.106 -96.106 Zekerheden Zekerheden Het vastgoed Het vastgoed is nagenoeg is nagenoeg in zijn geheel in zijngefinancierd geheel gefinancierd met rijksleningen met rijksleningen of met kapitaalmarktleningen of met kapitaalmarktleningen Zekerheden onder overheidsgarantie onder overheidsgarantie waarvoor waarvoor jegens Waarborgfonds jegens Waarborgfonds Sociale Woningbouw Sociale Woningbouw een obligoverplichting een obligoverplichting De waarde gebaseerd op de meest recente WOZHet vastgoed is nagenoeg in zijn geheel gefinancierd geldt, die geldt, is opgenomen die is opgenomen onder de onder ‘Niet de in de ‘Niet balans in de opgenomen balans opgenomen rechten rechten en verplichtingen’. en verplichtingen’. beschikkingen van de post niet-DAEB vastgoed in exploitatie met rijksleningen of met kapitaalmarktleningen onder Als gevolg Alshiervan gevolgwaarvoor hiervan is het vastgoed is het Waarborgfonds vastgoed dat metdat deze met leningen deze leningen is gefinancierd is gefinancierd niet hypothecair niet hypothecair bezwaard. bezwaard. bedraagt € 21.601.000 (peildatum 01-01-2020). overheidsgarantie jegens Sociale Tot zekerheid Tot zekerheid voor de voor voldoening de voldoening van die de verplichtingen de verplichtingen jegens het jegens WSW hetinWSW verband in verband met de leningen met de leningen Woningbouw een obligoverplichting geldt, isvan opgenomen onder dedie ‘Niet in deborging balans rechten die onder borging onder van hetopgenomen van WSW hetzijn WSW aangetrokken, zijnen aangetrokken, is aan het isBeleidswaarde aan WSW heteen WSW volmacht een volmacht verleendverleend om rechten om rechten Omdat de doelstelling Oost West Wonen is te voorzien in verplichtingen’. van hypotheek van hypotheek en pandrechten en pandrechten te vestigen te vestigen op de activa. op de activa.

passende huisvesting voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed in exploitatie slechts een Als gevolg hiervan is het vastgoed dat met deze leningen Verzekeringen Verzekeringen beperkt deel vervreemd worden. Dit betekent dat slechts een is gefinancierd niet hypothecair bezwaard. Tot zekerheid De activa Dezijn activa verzekerd zijn verzekerd tegen aanschaftegen aanschafdan weldan voortbrengingskosten wel voortbrengingskosten middelsmiddels een uitgebreide een uitgebreide deel van de in de jaarrekening verantwoorde marktwaarde voor de voldoening van de verplichtingen jegens het WSW brandverzekering brandverzekering op eenheden op eenheden basis. Hierin basis. is Hierin geen totaalbedrag is geen totaalbedrag aan verzekerde aan verzekerde waarde waarde vastgelegd, vastgelegd, in de toekomst zal worden gerealiseerd. Daarom wordt in verband met de leningen die onder borging van het WSW maar alle maar eenheden alle eenheden zijn volledig zijn volledig verzekerd. verzekerd. hieronder de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie zijn aangetrokken, is aan het WSW een volmacht verleend toegelicht. Deze beleidswaarde sluit aan op het beleid om rechten van hypotheek en pandrechten te vestigen op de WOZ-waarde van Oost West Wonen en beoogt inzicht te geven in de activa. WOZ-waarde verdiencapaciteit haar vastgoed uitgaande De waarde De waarde gebaseerd gebaseerd op de meest op derecente meest recente WOZ-beschikkingen WOZ-beschikkingen van de post vanvan de DAEB postvastgoed DAEB vastgoed in in van dit beleid. Verzekeringen exploitatie exploitatie bedraagtbedraagt € 1.032.456.000 € 1.032.456.000 (peildatum (peildatum 01-01-2020). 01-01-2020). De beleidswaarde van BOG/MOG/ZOG is gelijk aan de De activa zijn verzekerd tegen aanschaf- dan wel marktwaarde en hierbij wordt dus verondersteld dat voortbrengingskosten middels een uitgebreide De waarde De waarde gebaseerd gebaseerd op de meest op derecente meest recente WOZ-beschikkingen WOZ-beschikkingen van de post van de niet-DAEB post niet-DAEB vastgoed vastgoed in in de marktuitgangspunten overeenkomen met de eigen brandverzekering op eenheden basis. Hierin is geen exploitatie exploitatie bedraagtbedraagt € 21.601.000 € 21.601.000 (peildatum (peildatum 01-01-2020). 01-01-2020). beleidsuitgangspunten. totaalbedrag aan verzekerde waarde vastgelegd, maar alle eenheden zijn volledig verzekerd.

Beleidswaarde Beleidswaarde Omdat de Omdat doelstelling de doelstelling Oost West Oost Wonen West Wonen is te voorzien is te voorzien in passende in passende huisvesting huisvesting voor henvoor die hen daardie nietdaar niet WOZ-waarde De waarde opvoorzien, de recente WOZzelf in kunnen zelfgebaseerd in kunnen voorzien, zalmeest van het zal van vastgoed het vastgoed in exploitatie in exploitatie slechts een slechts beperkt een beperkt deel vervreemd deel vervreemd beschikkingen vanDit de betekent post vastgoed in exploitatie worden. worden. Dit betekent datDAEB slechts dat een slechts deel een vandeel de in van dede jaarrekening in de jaarrekening verantwoorde verantwoorde marktwaarde marktwaarde in de in de bedraagt € 1.032.456.000 (peildatum 01-01-2020). toekomst toekomst zal worden zal worden gerealiseerd. gerealiseerd. DaaromDaarom wordt hieronder wordt hieronder de beleidswaarde de beleidswaarde van het van vastgoed het vastgoed in in exploitatie exploitatie toegelicht. toegelicht. Deze beleidswaarde Deze beleidswaarde sluit aansluit op het aanbeleid op hetvan beleid Oostvan West Oost Wonen West Wonen en beoogt en beoogt inzicht te inzicht geventeingeven de verdiencapaciteit in de verdiencapaciteit van haarvan vastgoed haar vastgoed uitgaande uitgaande van dit beleid. van dit beleid.

55 de marktwaarde De beleidswaarde De beleidswaarde van BOG/MOG/ZOG van BOG/MOG/ZOG is gelijk is aan gelijk de marktwaarde aan en hierbij enwordt hierbijdus wordt dus oostwestwonen.nl verondersteld verondersteld dat de marktuitgangspunten dat de marktuitgangspunten overeenkomen overeenkomen met de eigen met debeleidsuitgangspunten. eigen beleidsuitgangspunten.


Het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde ultimo 2020 bestaat uit de volgende Het verschil HetHet verschil tussen verschil tussen detussen marktwaarde dede marktwaarde marktwaarde en de beleidswaarde enen dede beleidswaarde beleidswaarde ultimo ultimo 2020 ultimo bestaat 2020 2020 bestaat uit bestaat de volgende uituit dede volgende volgende onderdelen: onderdelen: onderdelen: onderdelen: DAEB vastgoed Niet-DAEB vastgoed DAEB vastgoed DAEB DAEB vastgoed vastgoed Niet-DAEB Niet-DAEB Niet-DAEB vastgoed vastgoed € € vastgoed € € € € € €17.970.319 ussen de marktwaarde enverhuurde de de beleidswaarde ultimo bestaat uitultimo de volgende Het verschil tussen marktwaarde en de2020 beleidswaarde 2020 bestaat uit de volgende Marktwaarde staaten31-12-2020 771.778.130 Het verschil tussen de marktwaarde de beleidswaarde ultimo 2020 bestaat uit de volgende onderdelen. Marktwaarde Marktwaarde Marktwaarde verhuurde verhuurde verhuurde staat 31-12-2020 staat staat 31-12-2020 31-12-2020 771.778.130 771.778.130 771.778.130 17.970.319 17.970.319 17.970.319 onderdelen:

DAEB vastgoed Niet-DAEB vastgoed Niet-DAEB vastgoed DAEB-98.934.892 vastgoed Beschikbaarheid (doorexploiteren) 108.951 Beschikbaarheid Beschikbaarheid Beschikbaarheid (doorexploiteren) (doorexploiteren) (doorexploiteren) -98.934.892 -98.934.892 -98.934.892 108.951 108.951 108.951 € € € € Betaalbaarheid (huren) -165.316.788 -195.727 Betaalbaarheid Betaalbaarheid (huren) (huren) staat 31-12-2020 -165.316.788 -165.316.788 -195.727 -195.727 -195.727 e Betaalbaarheid verhuurde staat(huren) 31-12-2020 771.778.130 -165.316.788 17.970.319 Marktwaarde verhuurde 771.778.130 17.970.319 Kwaliteit (onderhoud) -63.575.580 -366.230 Kwaliteit Kwaliteit Kwaliteit (onderhoud) (onderhoud) (onderhoud) -63.575.580 -63.575.580 -63.575.580 -366.230 -366.230 -366.230 Beheer (beheerkosten) -52.679.431 -297.173 Beheer Beheer (beheerkosten) Beheer (beheerkosten) (beheerkosten) -52.679.431 -52.679.431 -52.679.431 -297.173 -297.173 -297.173 heid (doorexploiteren) 108.951 Beschikbaarheid (doorexploiteren) -98.934.892 -98.934.892 108.951 eid (huren)Betaalbaarheid -165.316.788 -195.727 (huren) -165.316.788 -195.727 Beleidswaarde 31-12-2020 391.271.439 17.220.140 Beleidswaarde Beleidswaarde Beleidswaarde 31-12-2020 31-12-2020 31-12-2020 391.271.439 391.271.439 17.220.140 17.220.140 derhoud) -63.575.580 391.271.439 -366.230 17.220.140 Kwaliteit (onderhoud) -63.575.580 -366.230 eerkosten)De -52.679.431 -297.173 Beheer -52.679.431 -297.173 totale(beheerkosten) beleidswaarde ultimo verslagjaar bedraagt € 408.491.579 (2019: € 405.406.292), waarbij de De totale DeDe beleidswaarde totale totale beleidswaarde beleidswaarde ultimo ultimo verslagjaar ultimo verslagjaar verslagjaar bedraagt bedraagt bedraagt € 408.491.579 € 408.491.579 € 408.491.579 (2019: (2019: € 405.406.292), (2019: € 405.406.292), € 405.406.292), waarbij waarbij de waarbij dede onderhoudsnorm € 1.921,18 per woning (2019: € 1.899,86) bedraagt en de beheernorm € 1.041,47 per onderhoudsnorm onderhoudsnorm onderhoudsnorm € 1.921,18 1.921,18 € per 1.921,18 woning perper woning (2019: woning (2019: € 1.899,86) (2019: € 1.899,86) € 1.899,86) bedraagt bedraagt bedraagt en 17.220.140 de beheernorm enen dede beheernorm beheernorm € 1.041,47 € 1.041,47 € 1.041,47 per perper de 31-12-2020 391.271.439 Beleidswaarde 391.271.439 17.220.140 woning (2019: €€31-12-2020 897,09) bedraagt. woningwoning (2019: woning (2019: € 897,09) (2019: € 897,09) €bedraagt. 897,09) bedraagt. bedraagt.

De totale ultimo verslagjaar bedraagtbedraagt € 408.491.579 (2019: € 405.406.292), waarbij de onderhoudsnorm € 1.921,18 idswaarde verslagjaar bedraagt € 408.491.579 (2019: € €405.406.292), waarbij€de Deultimo totalebeleidswaarde beleidswaarde ultimo verslagjaar 408.491.579 (2019: 405.406.292), waarbij de Sensitiviteitsanalyse per woning (2019: € 1.899,86) bedraagt en de beheernorm € 1.041,47 per woning (2019: € 897,09) bedraagt. Sensitiviteitsanalyse Sensitiviteitsanalyse Sensitiviteitsanalyse orm € 1.921,18 perbepaling woning van (2019: € 1.899,86) bedraagt beheernorm € 1.041,47 per onderhoudsnorm € 1.921,18 per woning (2019: € de 1.899,86) bedraagt en de beheernorm 1.041,47 Voor de de beleidswaarde zijn deen voornaamste uitgangspunten (gemiddeld €per woningper deVoor bepaling Voor dede bepaling van bepaling de€van beleidswaarde van dede beleidswaarde beleidswaarde zijn de zijn voornaamste zijn dede voornaamste voornaamste uitgangspunten uitgangspunten uitgangspunten (gemiddeld (gemiddeld (gemiddeld per woning perper woning woning :Voor € 897,09) bedraagt. woning (2019: 897,09) bedraagt. teruggerekend) als volgt: Sensitiviteitsanalyse teruggerekend) teruggerekend) teruggerekend) als volgt: alsals volgt: volgt: Voor de bepaling van de beleidswaarde zijn de voornaamste uitgangspunten (gemiddeld per woning teruggerekend) als volgt:

analyse Sensitiviteitsanalyse Uitgangspunt voor: 2020 Uitgangspunt Uitgangspunt Uitgangspunt voor: voor: voor: 2020(gemiddeld 2020 2020 per ing van de beleidswaarde zijn uitgangspunten (gemiddeld per woning Voor de bepaling vande devoornaamste beleidswaarde zijn de voornaamste uitgangspunten Disconteringsvoet 4,73-woning 10,72% Disconteringsvoet Disconteringsvoet 4,7310,72% 4,734,7310,72% 10,72% d)Disconteringsvoet als volgt: teruggerekend) als volgt: Streefhuur per maand € 221,80 – € 1.162,45 per woning Streefhuur Streefhuur Streefhuur per maand per per maand maand € 221,80 € 221,80 – € 221,80 € 1.162,45 – € – 1.162,45 € 1.162,45 per woning per per woning woning Lasten onderhoud en beheer per jaar € 1.921,18 per woning onderhoud Lasten onderhoud onderhoud en beheer en en beheer per beheer jaar per per jaar jaar € 1.921,18 € 1.921,18 € 1.921,18 woning perper woning woning t Lasten voor: Lasten 2020 Uitgangspunt voor: 2020 Beheernorm € per 1.041,47 per woning Beheernorm Beheernorm Beheernorm 1.041,47 € 1.041,47 € per 1.041,47 woning per per woning woning svoet 4,73-€10,72% Disconteringsvoet 4,7310,72% er maandInStreefhuur € 221,80 – €een 1.162,45 per per maand € 221,80 – € 1.162,45 per woning onderstaande tabellen wordt aangegeven welk effect positieve ofwoning negatieve aanpassing van In onderstaande tabellen wordt aangegeven welkeffect effect een positieve of negatieve aanpassing van deze uitgangspunten In onderstaande In In onderstaande onderstaande tabellen tabellen wordt tabellen aangegeven wordt wordt aangegeven aangegeven welk welk welk een effect effect positieve een een positieve positieve of negatieve of of negatieve negatieve aanpassing aanpassing aanpassing van van van heeft rhoud en deze beheer per jaar € 1.921,18 per woning € 1.921,18 per Lasten onderhoud enheeft beheer perbeleidswaarde: jaar woning uitgangspunten op de op de beleidswaarde: deze uitgangspunten deze deze uitgangspunten uitgangspunten heeft op heeft de heeft beleidswaarde: op op de de beleidswaarde: beleidswaarde: € 1.041,47 per woning € 1.041,47 per woning Beheernorm Effect op beleidswaarde: Mutatie t.o.v. uitgangspunt Effect op beleidswaarde Effect op Effect Effect beleidswaarde: op op beleidswaarde: beleidswaarde: Mutatie Mutatie t.o.v. Mutatie uitgangspunt t.o.v. t.o.v. uitgangspunt uitgangspunt Effect op Effect Effect beleidswaarde opaanpassing op beleidswaarde beleidswaarde de tabellen wordt aangegeven welkwordt effectaangegeven een positieve of negatieve InDisconteringsvoet onderstaande tabellen welk effect eenaanpassing positieve ofvan negatieve van 0,5% hoger € 35.594.704 lager Disconteringsvoet Disconteringsvoet Disconteringsvoet 0,5% hoger 0,5% 0,5% hoger hoger € 35.594.704 € 35.594.704 € 35.594.704 lager lager lager punten heeft op de beleidswaarde: deze uitgangspunten heeft op de beleidswaarde: Streefhuur per maand € 25 hoger € 29.169.898 hoger Streefhuur Streefhuur Streefhuur per maand perper maand maand € 25 hoger € 25 €€25 hoger € 29.169.898 €€29.169.898 hoger hoger hoger Streefhuur per maand 25hoger lager€ 29.169.898 30.037.142 lager Streefhuur Streefhuur Streefhuur per maand per per maand maand € 25 lager € 25 € 25 lager lager € 30.037.142 € 30.037.142 € 30.037.142 lager lager eidswaarde: Mutatie t.o.v. uitgangspunt Effect op beleidswaarde Effect op beleidswaarde: Mutatie t.o.v. uitgangspunt Effect op beleidswaarde Lasten onderhoud en beheer per jaar € 100 hoger € 17.914.804 lager lager Lasten Lasten onderhoud Lasten onderhoud onderhoud en beheer en en beheer per beheer jaar per per jaar jaar € 100 hoger € 100 € 100 hoger hoger € 17.914.804 € 17.914.804 € 17.914.804 lager lager svoet 0,5% hoger € 35.594.704 lager Disconteringsvoet 0,5% hoger € 35.594.704 lager Beheer € 100 hoger € 17.551.081 lager lager Beheer Beheer Beheer € 100 hoger € 100 € 100 hoger hoger € 17.551.081 € 17.551.081 € 17.551.081 lager lager lager er maand Streefhuur per maand € 25 hoger € 29.169.898 € 25 hogerhoger € 29.169.898 hoger er maandWettelijke € 25 lager € 30.037.142 Streefhuurhuurverlaging per maand 2021 € 25 lager lager € 30.037.142 lager Wettelijke huurverlaging 2021 Wettelijke Wettelijke Wettelijke huurverlaging huurverlaging huurverlaging 2021 2021 2021 rhoud en Als beheer per jaarde wettelijke hoger €€17.914.804 lager Lasten onderhoud en beheer per jaar€ 100per 100 17.914.804 lager gevolg van huurverlaging 1 mei 2021, voor Oosthoger Wonenopis€€deze bepaald gevolg van de wettelijke huurverlaging per 1 mei 2021, voor Oost West Wonen is West deze bepaald 9.975,13 minderop aan Als gevolg AlsAls Als gevolg van gevolg de van wettelijke van de de wettelijke wettelijke huurverlaging huurverlaging huurverlaging per 1 mei per per 2021, 1 mei 1 mei voor 2021, 2021, Oost voor voor West Oost Oost Wonen West West Wonen is Wonen deze is bepaald deze is deze bepaald op bepaald op op €per 100 hoger €€17.551.081 lager 100 hoger met lager €Beheer 9.975,13 minder aandaalt huurinkomsten maand, € 1,5 mlnOp enhet de huurinkomsten per maand, de marktwaarde met bijna € daalt 1,5 mlnde en marktwaarde de beleidswaarde metbijna bijna € € 17.551.081 0,9 mln. totale € 9.975,13 € 9.975,13 € minder 9.975,13 minder aan minder huurinkomsten aan aan huurinkomsten huurinkomsten maand, perper maand, daalt maand, de daalt marktwaarde daalt dede marktwaarde marktwaarde mettebijna met met € bijna 1,5bijna mln € 1,5 €en 1,5 mln demln enen dede niveau van de marktwaarde respectievelijk de beleidswaarde is dit niet materieel noemen. respectievelijk de beleidswaarde met bijna € 0,9per mln. Op het totale niveau van de marktwaarde beleidswaarde beleidswaarde beleidswaarde met bijna met met € bijna 0,9 bijna mln. € 0,9 € Op 0,9 mln. het mln. Op totale Op het het niveau totale totale niveau van niveau de van marktwaarde van de de marktwaarde marktwaarde respectievelijk respectievelijk respectievelijk de de de urverlaging 2021 huurverlaging Wettelijke 2021 beleidswaarde is dit niet materieel te noemen. beleidswaarde beleidswaarde beleidswaarde is dit niet is dit is materieel dit niet niet materieel materieel te noemen. te noemen. noemen. de wettelijke huurverlaging per 1 meihuurverlaging 2021,te voor Oost is deze bepaald op Als gevolg van de wettelijke per West 1 meiWonen 2021, voor Oost West Wonen is deze bepaald op nder aan huurinkomsten peraan maand, daalt de marktwaarde € 1,5 mln en de € 9.975,13 minder huurinkomsten per maand, met daaltbijna de marktwaarde met bijna € 1,5 mln en de e met bijna € 0,9 mln. Opmet het bijna totale€niveau van marktwaarde respectievelijk de beleidswaarde 0,9 mln. Opdehet totale niveau van de marktwaarde respectievelijk de e is dit niet materieel te noemen. beleidswaarde is dit niet materieel te noemen.

Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020 Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening 2020 2020 2020

30

30 303056


Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden

€

Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Cumulatieve herwaarderingen Boekwaarde per 01/01/2020 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve herwaarderingen Mutaties: Boekwaarde per 01/01/2020

204.487 € 85.513 290.000 204.487 85.513 290.000 -30.750 29.000 -1.750 -30.750 29.000 204.487 -1.750 83.763 288.250 204.487 83.763 288.250

Correctie waardering 2019 Waardeverandering 2020

Mutaties:

Totaal mutaties 2020 Correctie waardering 2019 Waardeverandering 2020

Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve herwaarderingen Boekwaarde per 31/12/2020 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve herwaarderingen Boekwaarde per 31/12/2020

Totaal mutaties 2020

Ultimo 2020 is 1 woning onder koopgarant verkocht. Koopgarant houdt in dat degene die de woning Ultimogekocht, 2020 is 1 woning onder koopgarant verkocht. Koopgarant in dat degene dieaan de woning heeftaan gekocht, heeft bij voorgenomen vervreemding, verplicht ishoudt de woning te koop te bieden Oost bij voorgenomen verplicht de daling woningvan te koop aan te bieden aan Oost West Wonen. risico van stijging of daling West Wonen.vervreemding, Het risico van stijgingis of de onderhandse verkoopwaarde van Het de woning van devolgens onderhandse verkoopwaarde van de woning wordt volgens een voorafbepaalde verdeelsleutel Ultimo 2020 is een 1 woning onder koopgarant verkocht. Koopgarant houdt degene die degedeeld woning wordt voorafbepaalde verdeelsleutel gedeeld tussen koper in endat Oost West Wonen. Oost tussen koper en Oost West Wonen. Oost West Wonenvervreemding, garandeert dat de woning wordt teruggekocht. heeft gekocht, bij voorgenomen verplicht is de woning te koop aan te bieden aan Oost West Wonen garandeert dat de woning wordt teruggekocht. West Wonen. Het risico van stijging of daling van de onderhandse verkoopwaarde van de woning wordt volgens een voorafbepaalde gedeeld tussen koper en Oost West Wonen. Oost Vastgoed in ontwikkeling bestemdverdeelsleutel voor eigen exploitatie € West Wonen garandeert dat de woning wordt teruggekocht.

Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs 4.193.680 Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie € Cumulatieve onrendabele toppen -2.439.955 Boekwaarde per 01/01/2020 1.753.724 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs 4.193.680 Cumulatieve onrendabele toppen -2.439.955 Mutaties verkrijgings- of vervaardigingsprijs Boekwaarde per 01/01/2020 1.753.724 Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Uitgaven 8.517.844€ Inbreng boekwaarde gesloopte eenheden 1.789.395 Mutaties verkrijgings- of vervaardigingsprijs Overboekingen na oplevering nieuwbouw -10.751.967 Cumulatieve verkrijgingsof vervaardigingsprijs 204.487 Uitgaven 8.517.844 Afboeking -4.295 Cumulatieve herwaarderingen 85.513 Inbreng boekwaarde gesloopte eenheden 1.789.395 -449.023 Boekwaarde per 01/01/2020 290.000 Overboekingen na oplevering nieuwbouw -10.751.967 Mutaties onrendabele toppen Afboeking -4.295 Nieuwe onrendabele toppen -5.567.709 Mutaties: -449.023 Overboekingen na oplevering nieuwbouw 7.695.162 Correctie waardering 2019 -30.750 Mutaties onrendabele toppen Overheveling naar voorziening -1.555.388 Waardeverandering 2020 29.000 Nieuwe onrendabele toppen -5.567.709 572.065 Totaal mutaties 2020 -1.750 Overboekingen na oplevering nieuwbouw 7.695.162 Overheveling naar voorziening -1.555.388 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs 3.744.656 204.487 572.065 Cumulatieve onrendabele toppen -1.867.890 herwaarderingen 83.763 Boekwaarde per 31/12/2020 1.876.767 288.250 Cumulatieve verkrijgings- of vervaardigingsprijs 3.744.656 Cumulatieve onrendabele toppen -1.867.890 Onder depost postVastgoed Vastgoed in ontwikkeling bestemd voorexploitatie eigen exploitatie is bedrag voor een van(2019: € 0) een Onder de in ontwikkeling bestemd voor eigen is voor een vanbedrag € 330.526 Boekwaarde per 31/12/2020 1.876.767 € 330.526 (2019: € 0) een grondpositie opgenomen, met het oog op ontwikkeling van

grondpositie opgenomen, met het oog op ontwikkeling van vastgoedprojecten waarbij nog geen inzicht bestaat in de feitelijke

vastgoedprojecten waarbij nog geen inzicht bestaat om inKoopgarant de feitelijke projectontwikkeling. Oost West projectontwikkeling. Oost West Wonen is niet voornemens deze grondpositie teinverkopen en daarom deze onder deze post Ultimo 2020 is 1 woning onder koopgarant verkocht. houdt dat degene die deiswoning Onder de post Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie is voor een bedrag van opgenomen.Deze grondpositie is ontstaan door de sloop van een pand dat oorspronkelijk werd verhuurd. Wonen is niet voornemens om deze grondpositie te verkopen en daarom is deze onder deze post heeft gekocht, bij voorgenomen vervreemding, verplicht is de woning te koop aan te bieden aan Oost €West 330.526 (2019: 0) een grondpositie opgenomen, het oog op ontwikkeling van Wonen. Het€risico van stijging of daling van de met onderhandse verkoopwaarde van de woning vastgoedprojecten waarbij nog geen inzicht bestaat in de feitelijke projectontwikkeling. Oost West wordt volgens een voorafbepaalde verdeelsleutel gedeeld tussen koper en Oost West Wonen. Oost Wonen is nietgarandeert voornemens om deze grondpositie te verkopen en daarom is deze onder deze post West Wonen dat de woning wordt teruggekocht. 31 Jaarrekening 2020

Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie 57 31

Jaarrekening 2020

€

oostwestwonen.nl


opgenomen.Deze grondpositie is ontstaan door de sloop van een pand dat oorspronkelijk werd verhuurd.

6.7.2 Onroerende tenten dienste vanvan de exploitatie 6.7.2 Onroerendeen enroerende roerendezaken zaken dienste de exploitatie

€

Verkrijgingsprijzen Cumulatieve waardeverminderingen en afschrijvingen Boekwaarde per 01/01/2020

9.991.188 -4.444.263 5.546.925

Mutaties 2020 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Afschrijvingen desinvesteringen Overheveling naar voorraad - verkrijgingsprijs Overheveling naar voorraad - waardeverminderingen / afschrijvingen Totaal mutaties

186.788 -57.748 -213.507 55.052 -5.134.364 3.167.406 -1.996.373

Verkrijgingsprijzen Cumulatieve waardeverminderingen en afschrijvingen Boekwaarde per 31/12/2020

4.985.864 -1.435.311 3.550.553

Investeringen Investeringen in onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie hebben betrekking op Investeringen Investeringen in onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie hebben betrekking op de bedrijfsvoering. de bedrijfsvoering. Afschrijvingen

Afschrijvingen De afschrijvingen op materiële vaste activa zijn gebaseerd op basis van de verkrijgingsprijs. De afschrijvingen zijn lineair, De afschrijvingen op materiële vaste activa zijn gebaseerd op basis van zijn de verkrijgingsprijs. De gebaseerd op de verwachte economische levensduur. De afschrijvingstermijnen 3 tot 20 jaar rekeninghoudend met een afschrijvingen zijn lineair, gebaseerd op de verwachte economische levensduur. restwaarde. De afschrijvingstermijnen zijn 3 tot 20 jaar rekeninghoudend met een restwaarde. 6.7.3 Financiëlevaste vaste activa 6.7.3 Financiële activa Latentie belastingvorderingen Leningen Derivaten Afschrijvingen Verliezen uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie Boekwaarde per 31 december De latenties uit hoofde van tijdelijke verschillen zijn als volgt samengesteld:

Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020

32 58

2020 480.597 1.281.543 1.826.726 0 3.588.866

2019 465.351 988.313 1.873.919 2.141.024 5.468.607


Derivaten Afschrijvingen Verliezen uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie Boekwaarde per 31 december

1.281.543 1.826.726 0 3.588.866

988.313 1.873.919 2.141.024 5.468.607

De latenties uit hoofde van tijdelijke verschillen zijn als volgt samengesteld: Waardering in jaarrekening

Leningen Derivaten Afschrijvingen activa in exploitatie *1

Fiscale waardering

€

€

183.704.451 6.254.542

181.522.626 0

*1 Zie verdere toelichting bij “afschrijvingen activa in exploitatie”. *1 Ziedede verdere toelichting bij “afschrijvingen activa 32 Jaarrekening 2020

Latentie Latentie tegen tegen contante nominale waarde waarde Verschil €

€

€

2.181.825 6.254.542 7.791.236

545.456 1.563.636 1.947.809

480.597 1.281.543 1.826.726 3.588.866

in exploitatie” op de volgende pagina.

Algemeen: Verwacht wordt dat van de latente belastingvorderingen op balansdatum een bedrag van € 558.402 boekwaarde hoger is dan 100% van de WOZ-waarde (de Algemeen: binnen een jaar wordt gerealiseerd. De nominale waarde van de belastinglatentie bedraagt fiscale bodemwaarde). Over deze woningen kan mogelijk Verwacht wordt dat van de latente belastingvorderingen €op4.056.901. De gemiddelde looptijd van de latente belastingvorderingen bedraagt 14 jaar. van de fiscaal worden afgeschreven. Bij het berekenen balansdatum een bedrag van € 558.402 binnen een latentie is rekening gehouden de marktwaarde, fiscale jaar wordt gerealiseerd. Dede nominale waarde van de Het totaalbedrag van tijdelijke verschillen tussen de fiscale waardering vanmet activa en de waardering boekwaarde en fiscale bodemwaarde op eenheidsniveau. belastinglatentie bedraagt € 4.056.901. De gemiddelde in deze jaarrekening bedraagt € 16.227.603.

Daarbij wordt de latentie beperkt tot maximaal het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de (lagere) marktwaarde. Daarnaast wordt geen latentie gevormd voor woningen waar fiscaal gezien kan worden afgeschreven, maar leningen is bij over de fiscale openingsbalans per waarvan 1 de marktwaarde hoger ligt dan de fiscale boekwaarde. januari 2008 geactiveerd en loopt gedurende de resterende looptijd van de leningen af. Per ultimo Voor deze woningen geldt immers dat het verschil in Leningen: 2020 bedraagt de latente belastingvordering € 480.597 (2019: € 465.351) geactiveerd. waardering groter wordt door de afschrijvingen, zodat geen Het tijdelijke verschil tussen de waardering van de leningen is sprake kan zijn van realisatie van het commercieel-fiscale bij de fiscale openingsbalans per 1 januari 2008 geactiveerd Derivaten: verschil. en loopt gedurende de resterende looptijd van de leningen af. Per ultimo 2020 bedraagt de latente belastingvordering Ten aanzien van het waarderingsverschil in de embedded derivaten (bedrijfseconomisch hogere € 480.597 (2019: € 465.351) geactiveerd. waardering ultimo 2020 ad € 6.254.542) is een latenteVerkopen: belastingvordering opgenomen. De latente Voor het vastgoed dat is bestemd voor doorexploitatie en belastingvordering bedraagt nominaal € 1.536.636, dehet invastgoed de balans waarde dat opgenomen is bestemd voorcontante verkoop is sprake vanvan Derivaten: deze latente € 1.281.543fiscale (2019: € 988.313). latentie loopt af overnade faciliteiten die hetDe mogelijk maken dat latenties Ten aanzien vanbelastingvordering het waarderingsverschilbedraagt in de embedded afloop van de levensduur worden doorgeschoven naar nieuw derivaten (bedrijfseconomisch hogere waardering ultimo 2020 resterende looptijd van de leningen. vastgoed. In het geval dat het zeer waarschijnlijk is dat voor ad € 6.254.542) is een latente belastingvordering opgenomen. het betreffende vastgoed geen fiscale afwikkeling gedurende De latente belastingvordering bedraagt nominaal € 1.536.636, Afschrijvingen activa in contante exploitatie: de levensduur zal plaatsvinden, wordt rekening gehouden met de in de balans opgenomen waarde van deze Voor verschillen tussen de waardering in de jaarrekening en degebaseerd fiscale waardering is eenwijze de fiscale afwikkeling op de voorgenomen latentetijdelijke belastingvordering bedraagt € 1.281.543 (2019: van realisatieinnade afloop van opgenomen. de levensduur. Dit betekent dat de € 988.313). De latentie loopt af over de€resterende looptijd van € 1.873.919) latente belastingvordering van 1.826.726 (2019: balans Het contante waarde van de latentie door de zeer lange periode de leningen. woningbezit van Oost West Wonen bestaat voor een deel uit eenheden waarvan de fiscale tot het moment van afwikkeling naar nihil tendeert. boekwaarde hoger is dan 100% van de WOZ-waarde (de fiscale bodemwaarde). Over deze woningen Afschrijvingen activa in exploitatie: kan fiscaal worden de latentie is rekening gehouden met Verliezenvan uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie: Voormogelijk tijdelijke verschillen tussen deafgeschreven. waardering in de Bij het berekenen De verwachting is dat in de fiscale aangifte over 2020 de jaarrekening en de fiscale waardering is een latente de marktwaarde, fiscale boekwaarde en fiscale bodemwaarde op eenheidsniveau. Daarbij wordt de resterende fiscale verliezen geheel verrekend zullen worden. belastingvordering van € 1.826.726 (2019: € 1.873.919) in de latentie beperkt tot maximaal het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de (lagere) marktwaarde. Hierdoor is het saldo van deze latentie per ultimo 2020 € 0. balans opgenomen. Het woningbezit van Oost West Wonen Daarnaast latentiewaarvan gevormd voor woningen waar fiscaal gezien over kan worden bestaat voor wordt een deelgeen uit eenheden de fiscale looptijd van de latente belastingvorderingen bedraagt 14 jaar. Het totaalbedrag van de tijdelijke verschillen tussen de fiscale Leningen: waardering van activa en de waardering in deze jaarrekening bedraagt € 16.227.603. Het tijdelijke verschil tussen de waardering van de

afgeschreven, maar waarvan de marktwaarde hoger ligt dan de fiscale boekwaarde. Voor deze woningen geldt immers dat het verschil in waardering groter wordt door de afschrijvingen, zodat geen sprake kan zijn van realisatie van het commercieel-fiscale verschil.

Verkopen: Voor het vastgoed dat is bestemd voor doorexploitatie en het vastgoed dat is bestemd voor verkoop is sprake van fiscale faciliteiten die het mogelijk maken dat latenties na afloop van de levensduur worden doorgeschoven naar nieuw vastgoed. In het geval dat het zeer waarschijnlijk is dat voor het 59 betreffende vastgoed geen fiscale afwikkeling gedurende de levensduur zal plaatsvinden,oostwestwonen.nl wordt rekening gehouden met de fiscale afwikkeling gebaseerd op de voorgenomen wijze van realisatie na


Verliezen uit hoofde van voorwaartse verliescompensatie: De verwachting is dat in de fiscale aangifte over 2020 de resterende fiscale verliezen geheel verrekend zullen worden. Hierdoor is het saldo van deze latentie per ultimo 2020 € 0. Overige vorderingen 6.7.3 Overige vorderingen Stimuleringsregeling duurzame energie (SDE) Stand per 01/01 Ontvangen subsidies Afwaardering vorderingen Stand per 31/12

2020 485.699 -52.991 -207.708 225.000

2019 542.974 -57.275 0 485.699

2020 373.896 1.926.957 2.300.854

2019 2.225.894 120.000 2.345.893

2020 29.225 24.500 290.000 343.725

2019 173.000 51.339 325.000 549.339

2020 348.670 -201.000 147.670

2019 516.314 -308.521 207.793

2020 0 0

2019 56.263 56.263

2020 0 0

2019 44.600 44.600

2020 0 187.600 187.600

2019 14.571 0 14.571

6.7.4 Voorraden Voorraden 6.7.4

Vastgoed bestemd voor verkoop Huurwoningen bestemd voor de verkoop (2020: 3, 2019: 16) Bedrijfspanden bestemd voor de verkoop (2020: 3, 2019: 3) Totaal vastgoed bestemd voor verkoop Overige voorraden Grondposities Oudewei, Dirksland Oranjelaan, Dirksland Langeweg, Middelharnis Totaal overige voorraden

6.7.5 6.7.5 Vorderingen Vorderingen

Huurdebiteuren Af : Voorziening wegens oninbaarheid Totaal huurdebiteuren 6.7.5 Overheid Overheid Grondexploitatie Welgelegen (gemeente Goeree-Overflakkee) Totaal overheid Belastingen en premies sociale verzekeringen Te ontvangen vennootschapsbelasting Totaal belastingen en premies sociale verzekeringen Overige vorderingen Nog af te rekenen servicekosten STEP subsidie Totaal overige vorderingen Jaarrekening 2020

34

Onder de post overige vorderingen zijn geen posten opgenomen met een resterende looptijd langer dan een jaar. Jaarrekening 2020 60 Overlopende activa


Nog af te rekenen servicekosten STEP subsidie Totaal overige vorderingen

0 187.600 187.600

14.571 0 14.571

Onder de post overige vorderingen zijn geen posten opgenomen met een resterende looptijd langer dan een jaar. Overlopende activa

2020 281.318 0 0 0 12.400 293.718

Vooruitbetaalde nota's Financiële baten Leges Gemeente Verrekening project Overige posten Totaal overlopende activa

2019 158.633 31 40.127 135.147 12.705 346.644

Onder de post overlopende activa zijn geen posten opgenomen met een resterende looptijd langer dan een jaar.

Liquide middelen

2020 6.599.327 151.303 0 6.750.630

Rabobank ING Bank Kas Totaal liquide middelen

2019 6.361.804 128.461 450 6.490.715

Het totaal bedrag van de liquide middelen staat ter vrije beschikking van de corporatie.

Jaarrekening 2020

35

61

oostwestwonen.nl


6.7.6 Eigen vermogen Herwaarderingsreserve 6.7.6 vermogen 6.7.6 Eigen Eigen vermogen Het verloop van de herwaarderingsreserve is als volgt: 2020 2019 Herwaarderingsreserve Het verloop van de herwaarderingsreserve is als volgt: Stand per 01/01 371.604.007 357.267.810 2020 2019 Mut. overige reserves i.v.m. marktwaarde 25.364.683 18.307.542 Standoverige per 01/01 371.604.007 357.267.810 Mut. reserves i.v.m. realisatie verkoop -2.390.996 -3.971.345 marktwaarde 25.364.683 18.307.542 Mut. overige reserves i.v.m. sloop -980.513 0 Mut. overige reserves i.v.m. realisatie verkoop -2.390.996 -3.971.345 Stand per 31/12 393.597.182 371.604.007 Mut. overige reserves i.v.m. sloop -980.513 0 Stand 31/12 2020 is in totaal € 393,6 miljoen aan ongerealiseerde herwaarderingen 393.597.182 in 371.604.007 Per 31 per december het eigen vermogen begrepen (2019: € 371,6 miljoen), zijnde het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat het vastgoed exploitatie en demiljoen kostprijs. Deongerealiseerde waardering vanherwaarderingen dit vastgoed is in in overeenPer 31van december 2020 in is in totaal € 393,6 aan het eigen stemming met het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde bepaald en is daarmee conform de van het huurstijgingen demarktwaarde marktwaarde inin verhuurde staat Per 31 december 2020 is(2019: in totaal € 393,6miljoen), miljoen aan vermogen begrepen € 371,6 zijnde het verschil tussen de verhuurde in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag enDAEB-bezit daaruit afgeleide ministeriële besluiten in exploitatie te realiseren zijn beperkt door ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen staat van het vastgoed in exploitatie en devermogen kostprijs. De waardering van dit vastgoed is in overeenwettelijke maatregelen en maatschappelijke begrepen (2019: € 371,6 miljoen), zijnde het verschil tussen geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving. stemming met het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde bepaald en is daarmee conformontwikkelingen de demografie en ontwikkeling van de behoefte aan de marktwaarde in verhuurde staat van het vastgoed in in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag enzoals daaruit afgeleide ministeriële besluiten sociale (DAEB) huurwoningen. Omdat deHet doelstelling van de exploitatie en de tegen kostprijs. De waardering van van dit vastgoed De waardering hetjaarverslaggeving. vastgoed in exploitatie bedraagt € 408,5 miljoen. geldend ten tijde van beleidswaarde het opmaken van de corporatie is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting is in overeen-stemming met het Handboek modelmatig verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde bedraagt € 381,2 miljoen en kan niet of voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het waarderen marktwaarde bepaald en is daarmee conform de nauwelijks worden gerealiseerd. Dedewaardering tegen beleidswaarde van het vastgoed bedraagt € slechts 408,5 miljoen. Hetdeel vervreemd vastgoed in exploitatie een beperkt in Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en in exploitatie Een realisatie van het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde is sterk afhankelijk van het te verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde bedraagt € 381,2 miljoen en kan niet of worden. daaruit afgeleide ministeriële besluiten geldend ten tijde van voeren beleid van Oost West Wonen. De mogelijkheden voor de corporatie om vrijelijk door het opmakenworden van de jaarverslaggeving. nauwelijks gerealiseerd. (complexgewijze) of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van DAEB-bezit Daarnaast zal bij mutatie vanhet de woning slechts Een realisatie van verkoop het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde is sterk afhankelijk van het te inin uitzonderingssituaties huur worden De waardering beleidswaarde van het in maatregelen exploitatie te tegen realiseren zijn beperkt door wettelijke en maatschappelijke ontwikkelingen voeren beleid van Oost West Wonen. Devastgoed mogelijkheden voor de corporatie omdevrijelijk door verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijke onderhoudsexploitatie bedraagt € 408,5 miljoen. Het verschil tussen de zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen. Omdat de eninbeheerslasten (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit hoger dan ingerekend in de marktwaarde, voortvloeiend uit de marktwaarde en de beleidswaarde bedraagt € 381,2 miljoen doelstelling van de corporatie is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting voorontwikkelingen hen die daar exploitatie te realiseren zijn beperkt door wettelijke maatregelen en maatschappelijke beoogde kwaliteit- en beheersituatie van de corporatie. en kan niet of nauwelijks worden gerealiseerd. niet in kunnenen voorzien, zal van hetdevastgoed exploitatie slechtshuurwoningen. een beperkt deel vervreemd zoalszelf demografie ontwikkeling van behoefteinaan sociale (DAEB) Omdat de Een realisatie van het verschil tussen marktwaarde en worden. doelstelling van de corporatie om beleidswaarde is sterk afhankelijk is van hetduurzaam te voeren te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar Daarnaast zal bij mutatie van de woning slechts inin uitzonderingssituaties debeperkt huur worden verhoogd tot niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed exploitatie slechts een deel vervreemd beleid van Oost West Wonen. De mogelijkheden voor de de markthuur en zijn de werkelijke onderhoudsen beheerslasten hoger dan ingerekend in de worden. om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of corporatie marktwaarde, voortvloeiend uit de beoogde kwaliteiten beheersituatie van de corporatie. Daarnaast zal bij mutatie van de woning slechts in uitzonderingssituaties de huur worden verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijke onderhouds- en beheerslasten hoger dan ingerekend in de Overige reserves marktwaarde, voortvloeiend uit de beoogde kwaliteit- en beheersituatie van de corporatie. Het verloop van de overige reserves is als volgt: Overige reserves 2020 2019 Het verloop van de overige reserves is als volgt: Stand per 01/01 167.134.516 148.987.157 2020 2019 Resultaatverdeling vorig boekjaar 24.464.686 32.483.557 Standherwaarderingsreserve per 01/01 167.134.516 148.987.157 Naar -21.993.175 -14.336.197 Resultaatverdeling vorig boekjaar 24.464.686 32.483.557 Stand per 31/12 169.606.027 167.134.516 Naar herwaarderingsreserve -21.993.175 -14.336.197 Stand per 31/12 169.606.027 167.134.516 Resultaat boekjaar 2020 2019 Resultaat Stand per boekjaar 01/01 24.464.686 32.483.557 2020 2019 Resultaatverdeling vorig boekjaar -24.464.686 -32.483.557 Stand per boekjaar 01/01 24.464.686 32.483.557 Resultaat 46.796.715 24.464.686 Resultaatverdeling vorig boekjaar -24.464.686 -32.483.557 Stand per 31/12 46.796.715 24.464.686 Resultaat boekjaar 46.796.715 24.464.686 Stand per 31/12 46.796.715 24.464.686

Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020

36 36

62


Voorstel tot bestemming van het resultaat over het boekjaar 2020 Voorstel tot bestemming van het resultaat over hetover boekjaar 2020 Het resultaat na belastingen van € 46.796.715 het boekjaar 2020 zal na goedkeuring door de Raad Het resultaat na belastingen van € 46.796.715 over het boekjaar 2020ten zalgunste na goedkeuring door de Raad van Commissarissen van Commissarissen en vaststelling van de Ledenraad geheel van de overige reserves en vaststelling van de Ledenraad geheel ten gunste van de overige reserves gebracht worden. Dit is nog niet verwerkt in de gebracht worden. Dit is nog niet verwerkt in de jaarrekening. jaarrekening.

6.7.7 6.7.7 Voorzieningen Voorzieningen

Voorziening onrendabele investeringen Stand per 01/01 Dotatie Onttrekking Vrijval Stand per 31/12 Voorziening latente belastingverplichtingen Stand per 01/01 Mutatie boekjaar Vrijval Stand per 31/12 Overige voorzieningen Voorziening jubilea en gratificaties Voorziening loopbaanontwikkelingsbudget Voorziening BTW pro rata Voorziening huurgewenning Voorziening Vrijwillige vertrek regeling (VVR)

Voorziening jubilea en gratificaties Stand per 01/01 Mutatie rechten Onttrekkingen Mutatie contante waarde Stand per 31/12

2020 2.873.289 5.567.709 572.065 -7.695.162 1.317.901

2019 2.404.515 2.176.062 -293.070 -1.414.218 2.873.289

2020 4.274.141 -1.827.412 -2.446.729 0

2019 4.609.765 -335.624 0 4.274.141

2020 93.805 128.651 0 1.396 229.332 453.183

2019 99.557 151.906 14.882 6.997 1.249.763 1.523.107

2020 99.557 17.975 -3.062 -20.665 93.805

2019 127.963 -22.360 -6.046 0 99.557

De voorziening jubilea en gratificaties is gebaseerd op de te maken aanspraken op gratificaties uit De voorziening en gratificaties is Concreet gebaseerdbetreft op de tedit maken aansprakengratificaties op gratificaties CAO hoofde van dejubilea CAO Woondiensten. de verwachte in uit hethoofde kadervan vandehet Woondiensten. Concreet betreft dit de verwachte gratificaties in het kader van het 12,5-jarig, 25-jarig en 40-jarig dienstverband. 12,5-jarig, 25-jarig en 40-jarig dienstverband.

Jaarrekening 2020

37

63

oostwestwonen.nl


Voorziening loopbaanontwikkelingsbudget Voorziening Voorziening loopbaanontwikkelingsbudget loopbaanontwikkelingsbudget

2020 2020 2020 151.906 151.906 151.906 2020 23.659 23.659 23.659 151.906 -7.641 -7.641 -7.641 23.659 -31.516 -31.516 -31.516 -7.641 -7.757 -7.757 -7.757 -31.516 128.651 128.651 128.651 -7.757 128.651

Voorziening loopbaanontwikkelingsbudget Stand per 01/01 Stand Stand per per 01/01 01/01 Dotatie Dotatie Dotatie Stand per 01/01 Onttrekking Onttrekking Onttrekking Dotatie Vrijval Vrijval Vrijval Onttrekking Mutatie contante waarde Mutatie Mutatie contante contante waarde waarde Vrijval Stand per 31/12 Stand per per 31/12 31/12 Stand Mutatie contante waarde Stand per 31/12

2019 2019 2019 70.354 70.354 70.354 2019 47.061 47.061 47.061 70.354 -2.634 -2.634 -2.634 47.061 37.125 37.125 37.125 -2.634 0 0 0 37.125 151.906 151.906 151.906 0 151.906

In In de de CAO CAO Woondiensten Woondiensten zijn zijn vanaf vanaf 2010 2010 afspraken afspraken gemaakt gemaakt over over een een loopbaanontwikkelingsbudget. loopbaanontwikkelingsbudget. In de CAO Woondiensten zijn vanaf 2010 afspraken gemaakt over een loopbaanontwikkelingsbudget. In de CAO Woondiensten zijn vanaf 2010 afspraken gemaakt over een loopbaanontwikkelingsbudget. De hoogte van de voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, De hoogte van de voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, het aantal De hoogte van de voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, het het aantal aantal De hoogte van de voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, het aantal dienstjaren en kosten het aantal uren van het dienstjaren en het aantal uren van het dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de In de CAO Woondiensten zijn vanaf 2010 afspraken gemaakt over een loopbaanontwikkelingsbudget. dienstjaren en het aantal uren van het dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de dienstjaren en het aantal uren van het dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de kosten kosten dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de kosten die voortvloeien uit het honoreren van aanspraken. die voortvloeien het van De van deuit voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, het aantal die hoogte voortvloeien uit het honoreren honoreren van aanspraken. aanspraken. die voortvloeien uit het honoreren van aanspraken. dienstjaren en het aantal uren van het dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de kosten die voortvloeien hetrata honoreren van aanspraken. Voorziening BTW Voorziening BTWuitpro pro rata Voorziening BTW pro rata 2020 2019 2020 2019 2020 2019 Voorziening BTW pro rata Stand per 01/01 14.882 29.764 Stand per 01/01 14.882 29.764 Stand per 01/01 14.882 29.764 2020 2019 Af: -14.882 -14.882 Af: Ontrekkingen Ontrekkingen -14.882 -14.882 Af: Ontrekkingen -14.882 -14.882 Stand per 01/01 14.882 29.764 Stand per 31/12 0 14.882 Stand 0 14.882 Stand per per 31/12 31/12 0 14.882 Af: Ontrekkingen -14.882 -14.882 Dit betreft teruggevorderde BTWBTW inzake het kantoor Landbouwweg 1 te Middelharnis, waarvan tiende deel vrijvalt. Stand perde 31/12 0 elk jaar één14.882 Dit betreft de Dit betreft de teruggevorderde BTW inzake het kantoor Landbouwweg 1 te Middelharnis, waarvan elk Dit de teruggevorderde teruggevorderde BTW inzake inzake het het kantoor kantoor Landbouwweg Landbouwweg 1 1 te te Middelharnis, Middelharnis, waarvan waarvan elk elk Hetbetreft laatste jaar in 2020. jaar één tiende deel vrijvalt. Het laatste jaar in 2020. jaar één tiende deel vrijvalt. Het laatste jaar in 2020. jaar één tiende deel vrijvalt. Het laatste jaar in 2020. Dit betreft de teruggevorderde BTW inzake het kantoor Landbouwweg 1 te Middelharnis, waarvan elk jaar één tiende deel vrijvalt. Het laatste jaar in 2020. Voorziening huurgewenning Voorziening Voorziening huurgewenning huurgewenning 2020 2019 2020 2019 2020 2019 Voorziening huurgewenning Stand per 01/01 6.997 23.430 Stand per per 01/01 01/01 6.997 23.430 Stand 6.997 23.430 2020 2019 Vrijval correctie voorgaande periode -75 0 Vrijval -75 0 Vrijval /// correctie correctie voorgaande voorgaande periode periode -75 0 Stand per 01/01 6.997 23.430 Onttrekkingen -5.526 -16.433 Onttrekkingen -5.526 -16.433 Onttrekkingen -5.526 -16.433 Vrijvalper / correctie -75 0 Stand 31/12 1.396 6.997 Stand per 31/12 voorgaande periode 1.396 6.997 Stand per 31/12 1.396 6.997 Onttrekkingen -5.526 -16.433 Stand per 31/12 in de 1.396 toegezegd, 6.997 Bij herstructurering in de vorm van sloopnieuwbouw wordt aan huurders een bijdrage ter Bij herstructurering van sloopnieuwbouw wordt aan huurders bijdrage toegezegd, overbrugging Bij herstructurering in de van nieuwbouw wordt aan huurders een bijdrage toegezegd, ter Bij herstructurering in vorm de vorm vorm van sloopsloopnieuwbouw wordt aan een huurders een bijdrageter toegezegd, tervan het huurprijsverschil tussen hun nieuwe woning en de te slopen woning. Deze gewenningsbijdrage geldt voor een maximale periode overbrugging van het huurprijsverschil tussen hun nieuwe woning en de te slopen woning. Deze overbrugging van van het het huurprijsverschil huurprijsverschil tussen tussen hun hun nieuwe nieuwe woning woning en en de de te te slopen slopen woning. woning. Deze Deze overbrugging van 48 maanden en wordt jaarlijks afgebouwd. gewenningsbijdrage geldt voor een maximale periode van 48 maanden en wordt jaarlijks afgebouwd. Bij herstructurering in de vorm van sloopnieuwbouw wordt aan huurders een bijdrage toegezegd, ter gewenningsbijdrage gewenningsbijdrage geldt geldt voor voor een een maximale maximale periode periode van van 48 48 maanden maanden en en wordt wordt jaarlijks jaarlijks afgebouwd. afgebouwd. overbrugging van het huurprijsverschil tussen hun nieuwe woning en de te slopen woning. Deze gewenningsbijdrage geldt voor een maximale Voorziening vertrek regeling (VVR) Voorziening Vrijwillige Vrijwillige vertrek regeling (VVR)periode van 48 maanden en wordt jaarlijks afgebouwd. Voorziening Vrijwillige vertrek regeling (VVR) 2020 2019 2020 2019 2020 2019 Voorziening Vrijwillige vertrek regeling (VVR) Stand per 01/01 1.249.763 0 Stand per 01/01 1.249.763 0 Stand per 01/01 1.249.763 0 2020 2019 Dotatie 94.484 1.249.763 Dotatie 94.484 1.249.763 Dotatie 94.484 1.249.763 Stand per 01/01 1.249.763 0 Onttrekingen -96.539 0 Onttrekingen -96.539 0 Onttrekingen -96.539 0 Dotatie 94.484 1.249.763 Overheveling naar kortlopende schulden -1.008.233 0 Overheveling naar kortlopende schulden -1.008.233 0 Overheveling naar kortlopende schulden -1.008.233 0 Onttrekingen -96.539 0 Mutatie contante waarde -10.144 0 Mutatie contante contante waarde waarde -10.144 0 Mutatie -10.144 0 Overheveling naar kortlopende schulden -1.008.233 0 Stand per 31/12 229.332 1.249.763 Stand per 31/12 229.332 1.249.763 Stand per 31/12 229.332 1.249.763 Mutatie contante waarde -10.144 0 Stand kader per 31/12 229.332 1.249.763 In van fusie in aan het personeel, dat voldeed aan van In het kader van de fusie is in 2019 aan het zittende personeel, dat voldeed aan de voorwaarden van In het het kader fusie is inis aan het personeel, dat voldeed de voorwaarden van de regeling, In het kadervan vandede de fusie is2019 in 2019 2019 aanzittende het zittende zittende personeel, dat aan voldeed aan de de voorwaarden voorwaarden van een vrijwillige de regeling, een vrijwillige vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende bedragen worden uit deze voorziening betaald. de regeling, een vrijwillige vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende de regeling, een vrijwillige vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende bedragen worden deze In het kader van deuit in 2019 aan betaald. het zittende personeel, dat voldeed aan de voorwaarden van bedragen worden uitfusie dezeis voorziening voorziening betaald. bedragen worden uit deze voorziening betaald. de regeling, een vrijwillige vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende bedragen worden uit deze voorziening betaald.

Jaarrekening Jaarrekening 2020 2020 Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020

38 38 38 38

64


6.7.8 Langlopende schulden

Leningen overheid 6.7.8 Langlopende schulden Langlopende schulden

2020 61.199 -61.199 2020 0 61.199

Schuldrestant per 01/01 Leningen overheid Af: (extra) aflossingen Schuldrestant per 01/01 31/12 Schuldrestant per Af: (extra) aflossingen Schulden aan banken Schuldrestant per 31/12

-61.199 0 2020 171.061.022 12.000.000 2020 1.000.000 171.061.022 -14.558.528 12.000.000 -356.570 1.000.000 169.145.923 -14.558.528

Schuldrestant per 01/01 Schulden aan banken Bij : nieuwe leningen Af: mutatie rollover leningen Schuldrestant per 01/01 Af: :aflossingsverplichting volgend boekjaar Bij nieuwe leningen Af: extra aflossingen Af: mutatie rollover leningen Schuldrestant per 31/12 volgend boekjaar Af: aflossingsverplichting Af: extra aflossingen Schuldrestant per 31/12

Schulden aan banken Totaal Aflossingsverplichting komend boekjaar Totaal langlopende schulden Schulden aan banken Totaal Aflossingsverplichting komend boekjaar Totaal langlopende schulden

2020 looptijd korter dan vijf jaar

2020 looptijd langer dan vijf jaar

2020 looptijd 45.086.861 korter dan 45.086.861 vijf jaar

2020 looptijd 138.617.591 langer dan 138.617.591 vijf jaar

45.086.861 45.086.861

138.617.591 138.617.591

2019 69.850 -8.651 2019 61.199 69.850

-8.651 61.199 2019 179.455.003 7.500.000 2019 -1.000.000 179.455.003 -14.569.251 7.500.000 -324.730 -1.000.000 171.061.022 -14.569.251

-356.570 -324.730 2020 rente2019 169.145.923voet 171.061.022 2020

2020 2020 rente183.704.451 voet3,19% 183.704.451 -14.558.528 169.145.923 183.704.451 3,19% 183.704.451 -14.558.528 169.145.923

2019 185.630.273 185.630.273 -14.569.251 171.061.022 185.630.273 185.630.273 -14.569.251 171.061.022

Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de post kortlopende schulden.

Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de post kortlopende schulden.

Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de post De marktwaarde van de leningen per ultimo 2020 is € 244.392.399 (2019:€ 252.213.811). De waade van de De marktwaarde van de leningen per ultimo 2020 is € 244.392.399 (2019:€ 252.213.811). De waarde van de door het WSW kortlopende schulden. door het WSW geborgde leningen is een bedrag van € 181.375. geborgde leningen is een bedrag van € 181.375.000 De marktwaarde van de leningen per ultimo 2020 is € 244.392.399 (2019:€ 252.213.811). De waade van de door het WSW geborgde leningen is een bedrag van € 181.375. Terugkoopverplichting verkopen onder voorwaarden 2020 2019 Stand per 01/01 237.250 290.000 Terugkoopverplichting verkopen onder voorwaarden Correctie terugkoopverplichtingen 2019 13.750 0 2020 2019 Waardeveranderingen terugkoopverplichtingen 23.563 -52.750 Stand per 01/01 237.250 290.000 Stand per 31/12 274.563 237.250 Correctie terugkoopverplichtingen 2019 13.750 0 Waardeveranderingen terugkoopverplichtingen Overige Stand perschulden 31/12 Saldo embedded Overige schuldenderivaat per 01/01 Bij: vervallen extendible leningen Af: mutatie embedded derivaat Saldo embedded derivaat per 01/01 Saldo embedded derivaat per 31-12 Bij: vervallen extendible leningen Af: mutatie embedded derivaat Saldo embedded derivaat per 31-12

23.563 274.563

-52.750 237.250

6.454.085 0 -199.541 6.454.085 6.254.544 0

3.752.348 2.839.605 -137.868 3.752.348 6.454.085 2.839.605

-199.541 6.254.544

Jaarrekening 2020

39

Jaarrekening 2020

39

65

-137.868 6.454.085

oostwestwonen.nl


6.7.9 6.7.9 Kortlopende Kortlopendeschulden schulden

Schulden aan overheid Schulden aan banken Schulden aan leveranciers Belastingen en premies sociale verzekeringen Schulden ter zake van pensioenen Overige schulden Overlopende passiva

Belastingen en premies sociale verzekeringen Vennootschapsbelasting Omzetbelasting Loonbelasting en premies sociale verzekering

Overige schulden Nog af te rekenen servicekosten Nog te betalen rente en aflossing Bankkosten EBM werkzaamheden

Overlopende passiva Niet vervallen rente Te betalen VVR Vooruitontvangen huren Accountantskosten en fiscaaladvies Taxatiekosten Marktwaardebepaling Onderhoud Verhuurderheffing Verlof en WCS aanspraken personeel Overige kosten Afrekening projecten

Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020

40

66

2020 0 14.558.528 793.148 2.022.757 0 124.841 4.409.238 21.908.513

2019 5.989 14.608.871 1.145.409 2.043.713 40.541 496.694 4.344.162 22.685.379

2020 1.181.274 841.483 0 2.022.757

2019 763.435 1.111.277 169.001 2.043.713

2020 124.841 0 0 0 124.841

2019 24.191 24.032 1.761 446.710 496.694

2020 2.445.362 1.008.233 242.543 123.200 188.000 14.000 15.138 0 229.432 73.761 69.569 4.409.238

2019 2.752.165 0 265.980 163.580 65.500 20.000 63.520 258.000 281.873 0 473.544 4.344.162


Financiële instrumenten en risicobeheersing Binnen het treasurybeleid van Oost West Wonen dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijden- en markt-) risico’s. Op grond van het vigerende interne treasurystatuut is het gebruik van financiële instrumenten slechts toegestaan voor zover er een materieel verband met het belegde/gefinancierde vermogen kan worden gelegd en de toepassing ervan tot een positie van de totale leningen-/beleggingsportefeuille leidt, welke vergelijkbaar is met een positie zonder gebruik te maken van deze instrumenten. Renterisico Oost West Wonen loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (voornamelijk onder financiële vaste activa, effecten en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan banken). Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt Oost West Wonen risico ten aanzien van toekomstige kasstromen. Met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt Oost West Wonen risico’s over de marktwaarde. Kredietrisico Oost West Wonen heeft geen significante concentraties van kredietrisico. Voor zover noodzakelijk worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten.

6.7.10 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen Obligo WSW Dit betreft het obligo aan het WSW uit hoofde van door WSW geborgde leningen, die opeisbaar worden, indien blijkt dat aan het WSW betaalde disagio en de achtergestelde leningen bij elkaar niet voldoende zijn om de aanspraken op WSW te dekken. Het obligotarief van het WSW is 3,85%. Voor leningen met een variabele hoofdsom wordt 75% van de maximale hoofdsom als basis voor de berekeningen meegenomen en voor collegiale leningen 1/3 van de hoofdsom. Ultimo 2020 bedraagt het obligo voor Oost West Wonen € 6.944.434. Aangetrokken lening Begin december 2020 zijn we middels een (definitief) transactievoorstel een rollover lening van € 5 mln. aangegaan. Per 15 december 2020 is door de NWB bevestigd dat de stortingsdatum op 25 februari 2021 zal zijn. Per deze datum zal 80% van het maximale volume worden opgenomen en gestort. Verstrekte zekerheden kredietfaciliteiten Er zijn geen zekerheden verstrekt. Afgesloten verkoopovereenkomst voormalig kantoorpand Ultimo verslagjaar heeft Oost West Wonen een verkoopovereenkomst afgesloten voor de verkoop van het voormalige kantoorpand aan de Markt 7 in Goedereede. De

feitelijke verkoop en levering zal in 2021 plaatsvinden. De verkoopprijs is vastgesteld op € 551.000 k.k. Deze verkoopprijs ligt boven de verkrijgingsprijs waartegen het onroerend goed ultimo verslagjaar is gewaardeerd. Investeringsverplichtingen Oost West Wonen is per 31 december 2020 voor enkele projecten verplichtingen aangegaan, waarvan voor een bedrag van € 1.060.931 nog aan verplichtingen openstaat. Hieronder is een verbeterprojecten opgenomen. Het betreft het volgende project: • 39 NOM woningen, Goedereede. In het verslagjaar zijn hiervan 6 blokken (30 woningen) reeds opgeleverd. Voor projecten geldt dat naast uitgegeven bedragen welk in het jaar op het project zijn verantwoord tevens restant budgetten aanwezig zijn naast deze niet uit de balans blijkende verplichtingen. Hiervoor zijn dan nog geen verplichtingen aangegaan, waardoor ze hier niet worden vermeld. Erfpachtverplichtingen In Sommelsdijk zijn erfpachtverplichtingen aangegaan, die nu jaarlijks ca. € 461 bedragen. De Erfpachtverplichtingen zijn eeuwigdurend. In Ooltgensplaat zijn erfpachtverplichtingen aangegaan, die nu jaarlijks ca. € 1.722 bedragen. De erfpachtverplichtingen zijn gedeeltelijk eeuwigdurend en gedeeltelijk aflopend tot het jaar 2029. Daarna zal de erfpacht worden herzien. Treasury Binnen Oost West Wonen dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijden- en markt-) risico’s. Speculatief handelen in rente-instrumenten is niet toegestaan. Oost West Wonen heeft per ultimo 2020 twee basisrente leningen in portefeuille. Het totale schuldrestant van de basisrente leningen bedraagt € 8,0 miljoen. De gemiddelde rentevoet van de leningen bedragen 3,438%. Het financiële risico voor Oost West Wonen is gering, de contracten bevatten geen break-clausules. Reservering geoormerkt vermogen maatschappelijke zorg Dit is vermogen wat in beheer is gegeven bij FidesWonen. Ondanks onderzoek in 2016, bij diverse instellingen/instanties, is niet geheel duidelijk wat de directe afkomst is van dit vermogen. Meest aannemelijk is dat dit afkomstig is van, in eerste instantie, twee voormalige “burgerlijke instellingen voor Maatschappelijke Zorg” in Dirksland en Herkingen. De reservering Dirksland is sinds 2008 nul. De bestemming is gekoppeld aan de ouderen van Herkingen. Per ultimo 2020 bedraagt het bedrag € 20.707 nog te besteden. Automatiseringsverplichting De aangegane licentieverplichtingen ten opzichte van Aareon lopen tot 1 februari 2024 en bedragen € 730.943. Voorziening voor pensioenen Ultimo 2020 zijn er evenals ultimo 2019, geen verplichtingen voor pensioenen opgenomen. De ten laste van de winst- en

67

oostwestwonen.nl


De (maand)dekkingsgraad van SPW bedraagt ultimo 2020 109,3% (ultimo 2019: 113,1%). De beleidsdekkingsgraad bedraagt ultimo 2020 103,1% (ultimo 2019 110,7%). De verplichtingen (en daarmee de dekkingsgraden) worden berekend op basis van een door de toezichthouder voorgeschreven methodiek. De maanddekkingsgraad waarbij de verplichtingen zijn gewaardeerd op basis van de marktrente (zonder UFR) bedraagt eind december 102,8%.

verliesrekening gebrachte pensioenpremie bedraagt over 2020 € 493.602 (2019: € 463.195). De gehanteerde pensioenregeling van Oost West Wonen is ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). De belangrijkste kenmerken van deze pensioenregeling zijn: • • • •

•

Er is sprake van een ouderdoms- en nabestaandenpensioen. Er is sprake van een middelloonregeling. De pensioen(richt)leeftijd is 68 jaar. De regeling kent zowel een partner- en wezenpensioen, waarbij het partner- en wezenpensioen is verzekerd door middel van een opbouwregeling (uitkeringsovereenkomst). Voor het ouderdomspensioen, partnerpensioen en wezenpensioen stelt het bestuur van het pensioenfonds jaarlijks een premie vast. Deze was in 2020 gelijk aan 27% van de pensioengrondslag gecorrigeerd met de deeltijdfactor. Bij een lager verwacht rendement moet een hogere premie ingelegd worden om hetzelfde pensioen te financieren. Als de middelen van het pensioenfonds het toelaten, zal het bestuur van het pensioenfonds de ingegane pensioenen en de premievrije aanspraken van gewezen deelnemers aanpassen overeenkomstig de consumentenprijsindex voor alle huishoudens. Voor actieve deelnemers geldt dat het bestuur streeft naar verhoging met de loonontwikkeling van de branche Woningcorporaties. De toeslagverlening is voorwaardelijk. Er is geen recht op toeslagverlening en het is voor de langere termijn niet zeker of en in hoeverre toeslagverlening zal plaatsvinden. Het bestuur van het pensioenfonds beslist evenwel jaarlijks in hoeverre pensioenuitkeringen en pensioenaanspraken worden aangepast.

Met deze beleidsdekkingsgraad voldoet het pensioenfonds niet aan de minimaal vereiste 104,4%, die is voorgeschreven door De Nederlandse Bank (DNB). Er is daarom sprake van een dekkingstekort. Omdat de beleidsdekkingsgraad lager is dan de vereiste dekkingsgraad van 126,2% is er sprake van een reservetekort. Zolang de wettelijk vereiste beleidsdekkingsgraad nog niet is bereikt, is het SPW verplicht ieder jaar een nieuw of aangepast herstelplan in te dienen bij DNB. Saldo bankrekening personeelsvereniging Het saldo van de bankrekening (NL12 RABO 0342 0243 61) ten name van de Personeelsvereniging Oost West Wonen bedraagt per ultimo 2020 € 10.751. Saldo bankrekening Netwerk Wonen Het saldo van de bankrekening (NL60 RABO 0360 1861 65) ten name van Netwerk Wonen managers bedraagt per ultimo 2020 € 6.907.

6.7.11 Gebeurtenissen na balansdatum Na de jaarwisseling maakte de overheid bekend dat de huurverhoging 2021 op 0,0% komt voor alle gereguleerde woningen van woningcorporaties. Als gevolg van de lagere huurkasstromen door deze huurbevriezing daalt de marktwaarde van het bezit met € 27,5 mln. Hierdoor daalt tevens de beleidswaarde, met een bedrag van € 4,9 mln.

De belangrijkste kenmerken van de uitvoeringsovereenkomst zijn:

Op deze plaats zijn er per 31 december 2020 verder geen gebeurtenissen na balansdatum te vermelden.

1. Deelneming in het bedrijfstakpensioenfonds is verplicht gesteld voor de werknemers en bestuurders van de Oost West Wonen, 2. Oost West Wonen is uitsluitend verplicht tot betaling van de vastgestelde premies. In geen geval bestaat een verplichting tot bijstorting, 3. Er is geen sprake van recht op teruggave/premiekorting.

Jaarrekening 2020

68


6.8 Gescheiden balans, W&V rekening en kasstroom naar DAEB en niet-DAEB Gescheiden balans DAEB en niet DAEB per 31 december 2020 DAEB 31-12-2020

(bedragen in €)

Activa

1-1-2020

niet DAEB 31-12-2020 1-1-2020

Vaste activa Immateriële vaste activa Vastgoedbeleggingen DAEB vastgoed in exploitatie Niet-DAEB vastgoed in exploitatie Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken ten dienste van exploitatie Financiële vaste activa Deelneming in groepsmaatschappijen Vorderingen op groepsmaatschappijen Latente belastingvorderingen Overige vorderingen

Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Vastgoed bestemd voor verkoop Overige voorraden Vorderingen Huurdebiteuren Overheid Belastingen en premies van sociale verzekering Overige vorderingen Overlopende activa

Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal

69

52.472

69.490

0

0

771.778.127

730.854.356

288.250 1.546.241 773.612.618

290.000 1.753.724 732.898.080

17.970.319 0 330.526 18.300.846

17.848.062 0 0 17.848.062

3.550.553 3.550.553

5.546.925 5.546.925

0 0

0 0

10.445.691 8.750.000 3.481.388 225.000 22.902.079

9.650.239 9.375.000 5.468.607 485.699 24.979.545

0 0 107.478 0 107.478

0 0 0 0 0

800.117.722

763.494.040

18.408.324

17.848.062

2.300.854 343.725 2.644.579

2.225.893 549.339 2.775.232

0 0 0

120.000 0 120.000

135.723 0 0 187.600 287.850 611.173

206.653 0 44.600 13.958 346.644 611.855

11.947 0 0 0 5.868 17.815

1.140 56.263 0 613 0 58.016

5.804.834 9.060.586

5.490.715 8.877.802

945.796 963.611

1.000.000 1.178.016

809.178.308

772.371.842

19.371.934

19.026.078

oostwestwonen.nl


Balans DAEB en niet DAEB per 31 december 2020 DAEB 31-12-2020

(bedragen in €)

Passiva

Eigen vermogen Herwaarderingsreserve Overige reserves Resultaat boekjaar

Voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen Latente belastingverplichtingen Overige voorzieningen Totaal voorzieningen

Langlopende schulden Schulden aan overheid Schulden aan banken Schulden aan groepsmaatschappijen Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Overige schulden Totaal langlopende schulden

Kortlopende schulden Schulden aan overheid Schulden aan banken Schulden aan leveranciers Schulden aan groepsmaatschappijen Belastingen en premies sociale verzekeringen Schulden ter zake van pensioenen Overige schulden Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden

Totaal

Jaarrekening 2020

70

1-1-2020

niet DAEB 31-12-2020 1-1-2020

391.418.194 171.785.014 46.796.715 609.999.923

370.071.979 168.666.544 24.464.686 563.203.209

2.178.988 7.471.251 795.452 10.445.691

1.532.028 6.902.834 1.215.377 9.650.239

1.317.902 0 444.147 1.762.049

2.873.289 4.274.141 1.523.107 8.670.537

0 0 9.036 9.036

0 0 0 0

0 169.145.923 0 274.563 6.254.544 175.675.030

61.199 171.061.022 0 237.250 6.454.085 177.813.556

0 0 8.125.000 0 0 8.125.000

0 0 8.750.000 0 0 8.750.000

0 14.558.528 788.048 0 1.900.136 0 123.954 4.370.639 21.741.306

5.989 14.608.871 1.145.409 0 2.043.713 40.541 496.694 4.343.323 22.684.540

0 0 5.100 625.000 122.621 0 887 38.600 792.207

0 0 0 625.000 0 0 0 839 625.839

809.178.308

772.371.842

19.371.934

19.026.078


Gescheiden winst- en verliesrekening DAEB en niet-DAEB Winst en verliesrekening

DAEB 2020

(bedragen in €)

Huuropbrengsten Opbrengsten servicecontracten Lasten servicecontracten Lasten verhuur- en beheeractiviteiten Lasten onderhoudsactiviteiten Overige directe operationele lasten exploitatie bezit Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

2019

niet DAEB 2020

2019

40.184.373 701.674 -647.993 -2.916.517 -12.227.840 -8.424.192 16.669.506

39.459.765 743.945 -687.822 -3.067.803 -14.725.938 -7.510.194 14.211.953

1.070.731 32.308 -37.821 -62.222 -228.197 -64.650 710.150

1.158.136 17.106 -12.040 -63.093 -234.456 -44.073 821.580

Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille Toegerekende organisatiekosten Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille

5.214.415 -110.801 -4.284.324 819.291

7.727.617 -234.412 -5.506.199 1.987.006

490.691 -2.404 -490.691 -2.404

79.500 -8.428 -51.108 19.963

Overige waardeveranderingen van vastgoedportefeuille Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille Niet gerealiseerde waardeveranderingen verkopen onder voorwaarden Niet gerealiseerde waardeveranderingen voorraad bestemd voor verkoop Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

-5.218.080 40.854.220 -39.063 -91.141 35.505.935

-2.339.794 23.325.377 0 0 20.985.583

-349.629 750.594 0 0 400.965

0 514.151

272.293 -6.462 265.831

226.342 -25.494 200.848

0 -142 -142

0 -525 -525

Overige organisatiekosten Kosten omtrent leefbaarheid

-2.631.243 -121.606

-4.940.718 -240.320

-54.372 -2.702

-102.330 -3.848

Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Rentelasten en soortgelijke kosten Saldo financiële baten en lasten

-207.708 237.995 -5.739.929 -5.709.641

-794.757 4.006 -6.517.169 -7.307.919

0 0 -234.546 -234.546

0 0 0 0

Resultaat voor belastingen

44.798.072

24.896.433

816.949

1.248.992

Belastingen Resultaat uit deelnemingen

1.160.197 838.446

-1.647.124 1.215.377

21.497 0

-33.615

46.796.715

24.464.686

838.446

1.215.377

Opbrengsten overige activiteiten Kosten overige activiteiten Netto resultaat overige activiteiten

Resultaat na belastingen

71

514.151

oostwestwonen.nl


Gescheiden kasstroomoverzicht DAEB en niet DAEB

DAEB 2020

Kasstroomoverzicht (bedragen in €)

2019

niet DAEB 2020

2019

Huurontvangsten Vergoedingen Overheidsontvangsten Overige bedrijfsontvangsten Ontvangen interest Saldo ingaande kasstromen

40.285.339 778.290 0 273.130 237.552 41.574.311

39.425.062 643.672 0 247.743 17.640 40.334.117

1.065.526 33.202 0 1.117 0 1.099.844

1.160.295 16.770 0 0 135 1.177.200

Erfpacht Betalingen aan werknemers Onderhoudsuitgaven Overige bedrijfsuitgaven Betaalde interest Sectorspecifieke heffing onafhankelijk van resultaat Verhuurdersheffing Leefbaarheid externe uitgaven niet investeringsgebonden Vennootschapsbelasting Saldo uitgaande kasstromen

2.677 4.275.289 10.943.646 7.423.803 6.281.500 33.098 5.531.185 47.086 750.225 35.288.509

2.846 3.924.927 12.064.704 8.142.234 6.715.082 36.576 4.113.566 44.708 -197.536 34.847.107

0 79.353 167.827 155.409 234.408 675 0 1.681 0 639.354

0 80.101 192.900 140.027 0 408 0 0 0 413.436

Totaal van kasstroom uit operationele activiteiten

6.285.802

5.487.010

460.491

763.764

Verkoopontvangsten bestaande huur Verkoopontvangsten woongelegenheden (VOV) Verkoopontvangsten nieuwbouw Verkoopontvangsten grond (Des)Investeringsontvangsten overig Totaal van ontvangsten uit hoofde van vervreemding van materiële vaste activa

5.223.370 0 0 0 0 5.223.370

7.730.531 0 0 0 0 7.730.531

490.691 0 0 0 0 490.691

76.391 0 0 0 0 76.391

Nieuwbouw huur Verbeteruitgaven Aankoop Nieuwbouw verkoop Aankoop woongelegenheden (VOV) voor doorverkoop Sloopuitgaven Investeringen overig Totaal van verwerving van materiële vaste activa

847.623 7.708.873 490.691 0 0 579.599 226.534 9.853.319

7.756.270 5.886.873 0 0 0 80.376 164.915 13.888.434

166.104 0 96.106 0 0 118.175 0 380.386

0 0 0 15.235 0 0 0 15.235

-4.629.949

-6.157.903

110.305

61.156

677.991

57.285

0

0

677.991

57.285

0

0

Totaal van kasstroom uit investeringsactiviteiten

-3.951.958

-6.100.618

110.305

61.156

Nieuwe te borgen leningen Nieuwe ongeborgde leningen Aflossing geborgde leningen Aflossing ongeborgde leningen Totaal van kasstroom uit financieringsactiviteiten

14.000.000

7.500.000

0

0

-15.585.255 -434.469 -2.019.724

-11.674.338 -439.394 -4.613.732

-625.000 -625.000

0 0

314.120

-5.227.340 -165.604 10.883.659 5.490.715

-54.204

824.920

1.000.000 945.796

175.080 1.000.000

Saldo in- en uitgaande kasstroom MVA Ontvangsten verbindingen Ontvangsten overig Uitgaven verbindingen Uitgaven overig Saldo in- en uitgaande kasstroom FVA

Toename (afname) van geldmiddelen Wijziging kortgeld Geldmiddelen aan het begin van de periode Geldmiddelen aan het einde van de periode

Jaarrekening 2020

5.490.715 5.804.834

72


6.9 op deop winstverliesrekening 6.9Toelichting Toelichting deen winsten verliesrekening 6.9.1 6.9.1.Huuropbrengsten Huuropbrengsten

Woningen en woongebouwen Onroerende zaken niet zijnde woningen Huurderving wegens leegstand Huurderving wegens oninbaarheid Huurgewenning

2020

2019

40.989.019 806.675 41.795.693 -427.739 -48.685 -64.164 41.255.105

40.120.806 1.116.518 41.237.324 -573.795 22.735 -68.362 40.617.902

De gemiddelde huurverhoging ten opzichte van het voorgaande boekjaar bij Oost West Wonen is 2,1%. 6.9.2 servicecontracten 6.9.2. Opbrengsten Opbrengsten servicecontracten

Overige vergoedingen, leveringen en diensten Glasverzekering Te verrekenen met huurders Derving wegens leegstand

6.9.3. Lasten Lasten servicecontracten 6.9.3 servicecontracten Overige vergoedingen, leveringen en diensten Glasverzekering Serviceabonnement

6.9.4 verhuur en en beheeractiviteiten beheeractiviteit 6.9.4. Lasten Lasten verhuur

Toegerekende bedrijfslasten Toegerekende afschrijvingskosten Toegerekende personeelslasten

73

2020

2019

711.888 32.373 0 -10.279 733.982

739.413 8.396 20.423 -7.181 761.050

2020

2019

583.477 23.970 78.366 685.814

635.234 20.287 44.341 699.862

2020

2019

1.082.218 108.939 1.787.581 2.978.738

482.367 597.456 2.051.073 3.130.896

oostwestwonen.nl


6.9.5 onderhoudsactiviteiten 6.9.5. Lasten Lasten onderhoudsactiviteiten

2020

2019

6.125.278 2.690.677 1.796.136 1.142.919 701.028 12.456.037

8.618.090 2.380.827 1.888.662 1.678.150 394.665 14.960.394

2020

2019

2.677 5.273.185 2.962.787 150.361 99.833 8.488.842

2.846 4.371.566 2.912.361 98.515 168.979 7.554.267

2020

2019

2.929.842 2.235.233 -46.765 5.118.309

7.944.849 0 -137.732 7.807.117

2020

2019

69.014 44.191 113.205

145.761 97.079 242.840

6.9.9. Boekwaarde Boekwaarde verkochte 6.9.9 verkochtevastgoedportefeuille vastgoedportefeuilleen envoorraden voorraden

2020

2019

Boekwaarde verkocht uit vastgoedportefeuille Boekwaarde verkocht uit voorraad Totaal boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille en voorraden

1.952.985 2.235.233 4.188.217

5.557.307 0 5.557.307

Planmatig onderhoud Mutatieonderhoud Reparatieonderhoud Toegerekende personeelskosten Toegerekende bedrijfslasten

6.9.6 operationele lasten lasten exploitatie exploitatie bezit bezit 6.9.6. Overige Overige directe directe operationele

Erfpacht Verhuurderheffing Onroerende zaak belastingen en lokale heffingen Verzekeringen Overige directe exploitatielasten

6.9.7 6.9.7.Verkoopopbrengst Verkoopopbrengst vastgoedportefeuille vastgoedportefeuille

Verkoop uit vastgoedportefeuille Verkoop uit voorraad Af: Verkoopkosten

6.9.8 verkoopvastgoed vastgoed 6.9.8. Toegerekende Toegerekende organisatiekosten organisatiekosten verkoop

Toegerekende personeelskosten Toegerekende bedrijfslasten

Jaarrekening 2020

74


6.9.10.Overige Overige waardeveranderingen waardeveranderingen vastgoedportefeuille 6.9.10 vastgoedportefeuille Afwaardering kantoor Langeweg 10 Overige waardeveranderingen (w.o. sloop) ORT vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie

6.9.11.Niet Nietgerealiseerde gerealiseerdewaardeveranderingen waardeveranderingen 6.9.11 vastgoedportefeuille vastgoedportefeuille Toename/afname marktwaarde door herwaardering Afname door herclassificatie naar voorraad Toename door herclassificatie van in exploitatie

6.9.11.1 gerealiseerde 6.9.11.1.Niet Niet gerealiseerdewaardeveranderingen waardeveranderingenvastgoed vastgoed verkocht onder voorwaarden verkocht onder voorwaarden

Toename marktwaarde vastgoedport. verkocht onder voorwaarden Waardeverandering terugkoopverplichtingen

6.9.11.2.Niet Nietgerealiseerde gerealiseerdewaardeveranderingen waardeveranderingen vastgoed vastgoed 6.9.11.2 bestemd bestemd voor voor verkoop verkoop Grondposities Woningen Kantoorpanden

6.9.12.Opbrengst Opbrengst overige overige activiteiten activiteiten 6.9.12 Administratieve werkzaamheden voor derden Inschrijfgeld woningzoekenden/contributie leden Energieprestatievergoeding Zonnepanelen Overige opbrengsten

75

2020

2019

0 0 -5.567.709 -5.567.709

-746.194 1.456.554 -3.050.154 -2.339.794

2020

2019

41.604.813 0 0 41.604.813

23.521.466 0 318.062 23.839.528

2020

2019

-1.750 -37.313 -39.063

0 0 0

2020

2019

-196.275 149.625 -44.491 -91.141

0 0 0 0

2020

2019

3.588 52.705 173.419 42.581 0 272.293

4.538 34.358 158.832 19.961 8.653 226.342

oostwestwonen.nl


6.9.13. Kosten overige overige activiteiten activiteiten 6.9.13 Kosten

2020

2019

Toegerekende personeelskosten Toegerekende overige organisatiekosten

3.590 3.013 6.603

18.646 7.373 26.019

6.9.14. Overige organisatiekosten organisatiekosten 6.9.14 Overige

2020

2019

Fusiekosten Bestuurskosten Taxatiekosten Accountantskosten Advieskosten Kosten 100-jarig bestaan WGO Toegerekende personeelskosten Toegerekende bedrijfslasten

347.204 186.897 189.837 137.000 369.163 0 922.712 532.802 2.685.615

1.044.169 318.681 73.668 214.548 260.519 72.821 2.111.899 946.743 5.043.048

2020

2019

63.429 34.399 26.481 124.308

136.739 54.064 53.364 244.167

6.9.16. Waardeverandering financiële 6.9.16 Waardeverandering financiële vaste vaste activa activaen eneffecten effecten

2020

2019

Waardeverandering embedded derivaten Afwaardering vordering SDE subsidies Onroerende zaken Onroerende verkocht onder zakenvoorwaarden verkocht onder voorwaarden

0 -207.708 € -207.708

-794.757 0 € -794.757

Cumulatieve verkrijgingsCumulatieve of vervaardigingsprijs verkrijgings- of vervaardigingsprijs Cumulatieve herwaarderingen Cumulatieve herwaarderingen 6.9.17 Andere 6.9.17. Andere rentebaten rentebaten en en soortgelijke soortgelijke opbrengsten opbrengsten Boekwaarde perBoekwaarde 01/01/2020 per 01/01/2020

204.487 85.513 2020 290.000

204.487 85.513 2019 290.000

3.620

4.006

-30.750 29.000 2020 -1.750

-30.750 29.000 2019 -1.750

5.687.606 204.487 52.493 83.763 5.740.100 288.250

6.477.655 204.487 39.514 83.763 6.517.169 288.250

6.9.15. Kosten omtrent omtrent leefbaarheid leefbaarheid 6.9.15 Kosten Toegerekende personeelskosten Toegerekende overige organisatiekosten Lasten omtrent leefbaarheid

Rente op vorderingen

Mutaties:

Mutaties:

Correctie waardering Correctie 2019 waardering 2019 Waardeverandering Waardeverandering 2020 2020

6.9.18.mutaties Rentelasten soortgelijke kosten Totaal Totaal 2020enmutaties 2020

6.9.18 Rentelasten en soortgelijke kosten

Rentelastenverkrijgingsleningen Cumulatieve Cumulatieve of vervaardigingsprijs verkrijgings- of vervaardigingsprijs Overige Cumulatieve herwaarderingen Cumulatieve herwaarderingen Boekwaarde perBoekwaarde 31/12/2020 per 31/12/2020

Jaarrekening 76 verkocht. Ultimo 2020 is2020 1 woning Ultimo 2020 onderiskoopgarant 1 woning onder verkocht. koopgarant Koopgarant houdt Koopgarant in dat degene houdt dieindedat woning degene die de woning heeft gekocht, bijheeft voorgenomen gekocht, bij vervreemding, voorgenomen verplicht vervreemding, is de woning verplicht te koop is deaan woning te bieden te koop aanaan Oost te bieden aan Oost


6.9.19.Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting 6.9.19 Acute last boekjaar Acute last voorgaande boekjaren Mutatie latenties

2020

2019

1.976.142 -763.435 -2.394.401 -1.181.694

763.435 -17.469 934.773 1.680.739

2020

2019

3.046.259 449.385 493.602 3.989.245

4.032.501 474.068 699.208 5.205.777

2020

2019

1.787.581 1.142.919 69.014 3.590 922.712 63.429 3.989.245

1.717.906 1.405.559 145.762 15.618 1.806.405 114.527 5.205.777

2020 228.816

2019 919.934

6.9.20 Overige informatie informatie en en toelichting toelichting 6.9.20. Overige

Totaalbedrag lonen en salarissen Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenlasten

Verdeling van de lonen en salarissen naar de verschillende activiteiten Toegerekend verhuur en beheeractiviteiten Toegerekend onderhoudsactiviteiten Toegerekend verkoop vastgoedportefeuille Toegerekend overige activiteiten Toegerekend overige organisatiekosten Toegerekend leefbaarheid

Afschrijving ten dienste van de exploitatie Afschrijvingen

Accountantshonoraria Accountantshonoraria

Onderstaande honoraria betreffen werkzaamheden die bij Oost West Wonen zijn uitgevoerd door accountantsorganisatie(s) en externe accountant(s) zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 WTA, Wet Toezicht Accountantorganisaties.

Onderstaande honoraria betreffen werkzaamheden die bij Oost West Wonen zijn uitgevoerd door accountantsorganisatie(s) en externe accountant(s) zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 WTA, Wet Toezicht Accountantorganisaties.

77

oostwestwonen.nl


Verstegen accountants en belastingadviseurs Jaarrekeningcontrole en overige assurance betreffend boekjaar Overige dienstverlening

2020

2019

137.000 0 137.000

216.695 0 216.695

0 0 0 0

6.353 0 0 6.353

0

-8.500

Deloitte Jaarrekeningcontrole en overige assurance betreffend boekjaar Belastingadviezen Overige dienstverlening Passiveringsverschillen Controle van de jaarrekening

Door Verstegen accountants en belastingadviseurs zijn er geen fiscale adviesdiensten verricht.

Door Verstegen accountants en belastingadviseurs zijn er geen fiscale adviesdiensten verricht.

De totale honoraria voor het onderzoeken van de jaarrekening zijn gebaseerd op de totale honoraria voor het onderzoek van de jaarrekening over het boekjaar waar de jaarrekening betrekking op heeft, ongeacht of de werkzaamheden door de externe De totale honoraria voor dat hetboekjaar onderzoeken van de jaarrekening zijn gebaseerd op de totale honoraria accountant reeds gedurende zijn verricht.

voor het onderzoek van de jaarrekening over het boekjaar waar de jaarrekening betrekking op heeft, Werknemers ongeacht of de werkzaamheden door de externe accountant reeds gedurende dat boekjaar zijn Op 31 december 2020 had Oost West Wonen 51,63 fte in dienst (2019: 50,09 fte) verricht. Werknemers Op 31 december 2020 had Oost West Wonen 51,63 fte in dienst (2019: 50,09 fte)

Jaarrekening 2020

78


Raad van commissarissen (toezichthoudende topfunctionarissen) Raad van commissarissen (toezichthoudende topfunctionarissen) De bezoldiging van de raad van commissarissen omvat periodiek betaalde beloningen. Er zijn geen De bezoldiging vanen de raad commissarissen periodiek betaalde beloningen. Er zijn geen kostenvergoeding zijnvan geen beloningen op omvat termijn. Alle verantwoorde bedragen zijn exclusief Raad van commissarissener(toezichthoudende topfunctionarissen) kostenvergoeding en zijn geen beloningen op termijn. Alle verantwoorde bedragen zijn exclusief BTW. Over 2020 zijn erer6van commissarissen: De bezoldiging van de raad commissarissen omvat periodiek betaalde beloningen. Er zijn geen kostenvergoeding en er zijn BTW. Over 2020 zijn er 6 commissarissen: geen beloningen op termijn. Alle verantwoorde bedragen zijn exclusief BTW. Over 2020 zijn er 6 commissarissen: bedragen (x €1) bedragen (x €1) Functiegegevens 2020 Functiegegevens 2020 Aanvang en einde functievervulling Aanvang en eindein 2020 functievervulling in 2020 Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijke Individueel bezoldigingsmaximum toepasselijke bezoldigingsmaximum -/Onverschuldigd betaald bedrag -/- Onverschuldigd betaaldbezoldiging bedrag Totale 2020 Totale bezoldiging 2020

S. L. Visser S. L. Visser

J.H. Willems J.H. Willems

T. Abbo T. Abbo

B. van Dam B. van Dam

W.L.C. Nattekaas W.L.C. Nattekaas

B.F.L. VermaasvanVermaasde Bilt B.F.L. van de Bilt

Voorzitter/Lid Voorzitter/Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

€ 19.400 € 19.400

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 25.200 € 25.200

€ 16.800 € 16.800

€ 16.800 € 16.800

€ 16.800 € 16.800

€ 16.800 € 16.800

€ 16.800 € 16.800

-

-

-

-

-

-

€ 19.400 € 19.400

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

€ 13.000 € 13.000

De gegevensvan van deze commissarissen over 2019 bedroegen: De gegevens deze commissarissen over 2019 bedroegen: De gegevens van deze commissarissen over 2019 bedroegen: bedragen (x €1) bedragen (x €1) Functiegegevens 2019 Functiegegevens 2019 Aanvang en einde functievervulling Aanvang en eindein 2019 functievervulling in 2019 Beloning plus belastbare Beloning plus onkostenvergoedingen belastbare onkostenvergoedingen Individueel toepasselijke Individueel bezoldigingsmaximum toepasselijke bezoldigingsmaximum Totale bezoldiging 2019 Totale bezoldiging 2019

S. L. Visser S. L. Visser

J.H. Willems J.H. Willems

T. Abbo T. Abbo

B. van Dam B. van Dam

W.L.C. Nattekaas W.L.C. Nattekaas

B.F.L. VermaasvanVermaasde Bilt B.F.L. van de Bilt

Voorzitter/Lid Voorzitter/Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

Lid Lid

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

01/01-31/12 01/01-31/12

€ 13.350 € 13.350

€ 11.000 € 11.000

€ 11.700 € 11.700

€ 10.200 € 10.200

€ 9.775 € 9.775

€ 11.700 € 11.700

€ 20.172 € 20.172

€ 16.200 € 16.200

€ 16.200 € 16.200

€ 16.200 € 16.200

€ 16.200 € 16.200

€ 16.200 € 16.200

€ 13.350 € 13.350

€ 11.000 € 11.000

€ 11.700 € 11.700

€ 10.200 € 10.200

€ 9.775 € 9.775

€ 11.700 € 11.700

Alle commissarissen zijn zijn in 2019 en 2020 functieingeweest. voldoen allen aan de WNT-norm. Alle commissarissen in 2019 enin2020 functieZij geweest. Zij voldoen allen aan de WNT-norm. Alle commissarissen zijn in 2019 en 2020 in functie geweest. Zij voldoen allen aan de WNT-norm.

Bij de vaststelling van de hoogte van de bezoldiging is de wet normering topfunctionarissen publieke en semipublieke sector

Bij de vaststelling van de hoogte van de bezoldiging is de wet normering topfunctionarissen publieke (WNT) gehanteerd. Geen enkel lid van de raad van commissarissen ontving een bezoldiging die gekoppeld is aan of verband Bij demet vaststelling van de(WNT) hoogte van de bezoldiging is de normering topfunctionarissen publieke en semipublieke sector gehanteerd. GeenOok enkel lidwet van de raad van commissarissen ontving een houdt de financiële prestaties van Oost West Wonen. voldoen zijn aan de VTW-norm. en semipublieke sector (WNT) gehanteerd. Geen enkel lid van de raad van commissarissen ontving een bezoldiging die gekoppeldheeft is aan of verband houdt met de financiële prestaties vanvolkshuisvesting Oost West Wonen. De Raad van Commissarissen conform de Regeling bezoldigingsmaxima toegelaten instelling Oost West bezoldiging die gekoppeld is aan of verband houdt met de financiële prestaties van Oost West Wonen. Wonen ingedeeld in klasse F, met een bijbehorend bezoldigingsmaximum voor de directeur bestuurder van € 168.000. Dit Ook voldoen zijn aan de VTW-norm. maximum wordt niet overschreden door deconform directeur bestuurder. Het bezoldigingsmaxima bij behorende bezoldigingsmaximum de voorzitter van Ook voldoen zijn aan de VTW-norm. De Raad van Commissarissen heeft de Regeling toegelatenvoor instelling de Raad van Commissarissen bedraagt € 25.200 en voor de overige leden van de Raad van Commissarissen € 16.800. Deze De Raad van Commissarissen heeft conform instelling volkshuisvesting Oost West Wonen ingedeelddeinRegeling klasse F,bezoldigingsmaxima met een bijbehorendtoegelaten bezoldigingsmaximum maxima worden niet overschreden. volkshuisvesting West Wonen ingedeeldDit in maximum klasse F, met eenniet bijbehorend bezoldigingsmaximum voor de directeurOost bestuurder van € 168.000. wordt overschreden door de directeur voor de directeur bestuurder van € 168.000. Dit maximum wordt niet overschreden bestuurder. Het bij behorende bezoldigingsmaximum voor de voorzitter van de Raaddoor van de directeur bestuurder. Het bij behorende bezoldigingsmaximum voorzitter Raad van Commissarissen bedraagt € 25.200 en voor de overigevoor ledendevan de Raadvan vande Commissarissen Commissarissen bedraagt € 25.200 en voor de overige leden van de Raad van Commissarissen € 16.800. Deze maxima worden niet overschreden. € 16.800. Deze maxima worden niet overschreden.

79

Jaarrekening 2020

54

oostwestwonen.nl


Bestuur tabellen Nieuwe Het bestuur werd tot en met 28 juni 2019 gevormd door de 6 personen (4,0 fte) van de afzonderlijke gefuseerde corporaties.

Nieuwe Vanaf 29 tabellen juni 2019 (fusiedatum) was de heer J. Salverda formeel aangesteld als directeur-bestuurder (1,0 fte) en als zodanig bij de KvK geregistreerd. Ingangsdatum van het contract van de heer Salverda was 1 juli 2019. Vanaf 9 november 2020 is de huidige directeur-bestuurder Marleen van de Kamp in dienst getreden. Beide functionarissen vallen allen onder de Wet Normering Topinkomens, op grond van artikel 4.1 van de WNT. Er zijn geen betalingen gedaan op grond van artikel 4.2 WNT, zijnde nietBlz 80 topfunctionarissen of gewezen topfunctionarissen, waarvan de bezoldiging de maximale WNT-bezoldiging te boven gaat.

Blz Leidinggevende met dienstbetrekking envolgens leidinggevende topfunctionarissen Over80 2020 heeft de topfunctionarissen huidige bestuurder de volgende beloning (opgesteld de Wet Normering Topinkomens) ontvangen: zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking

zonder vanaf de 13e maand van de functievervulling vanaf 13e maand van de functievervulling Naam dedienstbetrekking Naam Functiegegevens

M.G. van de Kamp-Schreuder M.G.directeur-bestuurder van de Kamp-Schreuder

Functiegegevens Aanvang functievervulling

directeur-bestuurder 9/11/2020

Aanvang functievervulling Individueel toepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12

9/11/2020 € 24.328

Individueel toepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 Bezoldiging

€ 24.328

Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager dan het (gemiddeld) maximum uurtarief?

Ja

Werkelijk uurtarief lager dankalendermaand het (gemiddeld) maximum uurtarief? Bezoldiging gehele periode 1 t/m 12

Ja € 20.245

Bezoldiging gehele periode kalendermaand t/m 12 op termijn Voorzieningen ten behoeve van beloningen 1betaalbaar

€€20.245 3.323

Voorzieningen ten behoeve vanniet beloningen betaalbaar op termijn Onverschuldigd betaald en nog terugontvangen bedrag

€ 3.323 0

Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

0 N.v.t.

Reden waarom devordering overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

Deeltijdfactor Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

100% N.v.t.

Deeltijdfactor

100%

Naam

J. Salverda

Naam Functiegegevens

J. Salverda directeur-bestuurder

Functiegegevens Aanvang functievervulling

directeur-bestuurder 1/7/2020

Aanvang functievervulling Einde functievervulling

1/7/2020 9/11/2020

Einde functievervulling Individueel toepasselijke maximum gehele periode vanaf de 13e maand

9/11/2020 € 55.040

Individueel toepasselijke maximum gehele periode vanaf de 13e maand Bezoldiging

€ 55.040

Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager dan het (gemiddeld) maximum uurtarief?

Ja

Werkelijk uurtarief lager danvanaf het (gemiddeld) maximum uurtarief? Bezoldiging gehele periode de 13e maand

Ja € 54.705

Bezoldiging gehele periode vanaf deterugontvangen 13e maand Onverschuldigd betaald en nog niet bedrag

€ 54.705 0

Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

0 N.v.t.

Reden waarom devordering overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

Deeltijdfactor Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

91% N.v.t.

Deeltijdfactor

91%

Jaarrekening 2020

80


Leidinggevende Leidinggevendetopfunctionarissen topfunctionarissenzonder zonderdienstbetrekking dienstbetrekkingin inde deperiode periodekalendermaand kalendermaand11t/m t/m12 12 Omvangdienst verband in uren Naam Naam

Functiegegevens Functiegegevens Blz 81

779 J.J.Salverda Salverda

directeur-bestuurder directeur-bestuurder

Aanvang Aanvang functievervulling 1/7/2019 1/7/2019 Blz 81 functievervulling Leidinggevende topfunctionarissen dienstbetrekking in kalendermaand de periode kalendermaand 1 t/m 12 Leidinggevende topfunctionarissen zonderzonder dienstbetrekking in de periode 1 t/m 12 Vergelijkende cijfers over 2019 Einde Eindefunctievervulling functievervulling 30/6/2020 30/6/2020 Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12 Naam J. Salverda Individueel Individueeltoepasselijke toepasselijke maximum maximumgehele geheleperiode periode kalendermaand kalendermaand 11t/m t/m12 12 in de periode kalendermaand €€121.800 121.800 1 t/m 12 Leidinggevende topfunctionaris zonder dienstbetrekking Naam Functiegegevens

J. Salverda directeur-bestuurder

Bezoldiging Bezoldiging Functiegegevens Aanvang functievervulling Werkelijk Werkelijkuurtarief uurtarieflager lagerdan danhet het(gemiddeld) (gemiddeld)maximum maximumuurtarief? uurtarief? Aanvang functievervulling Einde functievervulling

directeur-bestuurder 1/7/2019 JaJa 1/7/2019 30/6/2020

Bezoldiging Bezoldiginggehele geheleperiode periodekalendermaand kalendermaand11t/m t/m12 12 Aantalfunctievervulling kalendermaanden functievervulling het kalenderjaar Einde Individueel toepasselijke maximum gehele in periode kalendermaand 1 t/m 12

€€102.696 102.696 630/6/2020 €maanden 121.800

Onverschuldigd Onverschuldigdbetaald betaalden ennog nogniet nietterugontvangen terugontvangenbedrag bedrag Individueel Bezoldigingtoepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12

00 € 121.800

Reden Redenwaarom waaromde deoverschrijding overschrijdingalaldan danniet nietisistoegestaan toegestaan Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager dan het (gemiddeld) maximum uurtarief?

N.v.t. N.v.t. Ja

Toelichting Toelichtingop opde devordering vorderingwegens wegensonverschuldigde onverschuldigdebetaling betaling Werkelijk uurtarief lager dankalendermaand het (gemiddeld) maximum uurtarief? Bezoldiging gehele periode 1 t/m 12 Uurtarief Omvangdienst Omvangdienst verband verband in in uren uren Bezoldiging Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 bedrag Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager dan het (gemiddeld) maximum uurtarief? Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Werkelijk uurtarief lager dankalendermaand het (gemiddeld) maximum uurtarief? Bezoldiging gehele periode 1 t/m 12

N.v.t. N.v.t. Ja € 102.696 € 135 779 779 € 102.696 0 Ja 0 N.v.t. Ja € 102.696

Reden waarom de overschrijding al dan niet 1ist/m toegestaan Toelichting op de vordering onverschuldigde betaling Bezoldiging gehele periode kalendermaand 12 bedrag Onverschuldigd betaald en wegens nog niet terugontvangen

N.v.t. € 102.696 0

Omvang dienstverband inenuren Onverschuldigd betaald nog niet terugontvangen bedrag Toelichting op dede vordering wegens onverschuldigde betaling Vergelijkende Vergelijkende cijfers cijfers over over 2019 Reden waarom overschrijding al2019 dan niet is toegestaan

779 0 N.v.t.

Reden waarom devordering overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

779 Omvang dienstverband in uren Leidinggevende Leidinggevende topfunctionaris topfunctionariszonder zonderdienstbetrekking dienstbetrekkingin inde deperiode periodekalendermaand kalendermaand 11t/m t/m12 12

Vergelijkende cijfers over 2019 Vergelijkende cijfers overzonder 2019 Leidinggevende Vergelijkendetopfunctionaris cijfers over 2019 dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12

Leidinggevende topfunctionaris Vergelijkende cijfers over 2019 zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12 Vergelijkende cijfers over 2019 ininzonder Aantal Aantal kalendermaanden kalendermaanden functievervulling functievervulling het hetkalenderjaar kalenderjaar 66J.maanden maanden Naam Salverda 1 t/m 12 Leidinggevende dienstbetrekking Leidinggevendetopfunctionaris topfunctionaris zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand Naam J. Salverda Functiegegevens directeur-bestuurder Leidinggevende topfunctionaris zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12 Functiegegevens Aanvang functievervulling Aanvang functievervulling Einde functievervulling in 2019

directeur-bestuurder 29/6/2019 29/6/2019 31/12/2019

Uurtarief Uurtarief Einde functievervulling inmaximum 2019 Individueel toepasselijke gehele periode kalendermaand 1 t/m 12

€135 135 31/12/2019 € €150.161

Individueel Bezoldigingtoepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12

€ 150.161

Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager dan het (gemiddeld) maximum uurtarief?

Ja

Werkelijk uurtarief lager dankalendermaand het (gemiddeld) maximum uurtarief? Bezoldiging gehele periode 1 t/m 12

Ja € 108.405

Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 bedrag Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen

€ 108.405 0

Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

0 N.v.t.

Reden waarom devordering overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

6.10 Overige gegevens

6.10 Overige gegevens 6.10 gegevens 6.10.1Overige Statutaire reling betreffende de bestem6.10.2 Nevenvestigingen 6.10.1 Statutaire reling betreffende de bestemming het het resultaat overopereert het boekjaar 2020:vanuit één fusiemoment de organisatie ming van het resultaat over het boekjaar 2020: vanVanaf vestiging. In artikel 43 van de statuten wordt de vaststelling van de In artikel 43 van de statuten wordt de vaststelling van de jaarstukken geregeld. In dit artikel is geen 6.10.1 Statutaire reling betreffende de bestemming van het resultaat over het boekjaar 2020: jaarstukken geregeld. In dit artikel is geen specifieke bepaling specifieke bepaling opgenomen aangaande de winstbestemming. Welgeregeld. is in artikel 3 van de statuten In artikel 43 van de statuten wordt de vaststelling van de jaarstukken In dit artikel is geen opgenomen aangaande de winstbestemming. Wel is in artikel 6.10.3 Controleverklaring van de accountant opgenomen dat de vereniging zich ten doel stelt uitsluitend werkzaam te zijn op het gebied van de specifieke bepaling opgenomen aangaande de winstbestemming. Wel is in artikel 3 van de statuten 3 van de statuten opgenomen dat de vereniging zich ten De controleverklaring van de onafhankelijk accountant bij de volkshuisvesting zoals omschreven in gebied de Woningwet. opgenomen dat de vereniging ten doel stelt werkzaam op het gebied van de doel stelt uitsluitend werkzaam te zijnzich op het van deuitsluitend jaarrekening is opte dezijn volgende pagina’s opgenomen. volkshuisvesting zoals omschreven in de Woningwet. volkshuisvesting zoals omschreven in de Woningwet. 6.10.2 Nevenvestigingen Vanaf het fusiemoment opereert de organisatie vanuit één vestiging. 6.10.2 Nevenvestigingen Vanaf het fusiemoment opereert de organisatie vanuit één vestiging. 6.10.3 Controleverklaring van de accountant De controleverklaring van de accountant 81bij de jaarrekening is op de volgende pagina’s oostwestwonen.nl 6.10.3 Controleverklaring vanonafhankelijk de accountant opgenomen. De controleverklaring van de onafhankelijk accountant bij de jaarrekening is op de volgende pagina’s


6.10.4 Verklaring Bestuur en Raad van Commissarissen Dit verslag geeft een getrouw beeld van de werkzaamheden, de besteding van middelen en de financiële positie van Oost West Wonen.

Middelharnis, 21 juni 2021 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen, Was getekend,

Geen andere uitgaven zijn gedaan dan in belang van de volkshuisvesting.

Dhr. S.L. Visser RE Dhr. mr. J.H. Willems

Middelharnis, 21 juni 2021 Opgesteld door het bestuur, Was getekend,

Dhr. mr. T. Abbo Dhr. B. van Dam

Mw. M.G. van de Kamp Dhr. W.L.C. Nattekaas Mw. B.F.L. Vermaas-van de Bilt

Jaarverslag 2020

82


Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Nr. 1186 Aan: de raad van commissarissen van Oost West Wonen

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2020 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2020 van Oost West Wonen te Middelharnis gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Oost West Wonen op 31 december 2020 en van het resultaat over 2020 in overeenstemming met de vereisten voor de jaarrekening bij en krachtens artikel 35 van de Woningwet en de Wet normering topinkomens (WNT). De jaarrekening bestaat uit: 1 de balans per 31 december 2020; 2 de winst- en verliesrekening over 2020; en 3 de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen. De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden en de Regeling Controleprotocol WNT 2020 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van Oost West Wonen zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties, de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2020 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. 83

oostwestwonen.nl


2

B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: • bestuursverslag, inclusief het volkshuisvestelijk verslag; • overige gegevens; • bijlagen kengetallen, stakeholders en woningtoewijzing. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; • alle informatie bevat die op grond van artikel 36 en 36a van de Woningwet is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in rubriek A van het accountantsprotocol zoals opgenomen in bijlage 4 bij artikel 17 van de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag, het volkshuisvestelijk verslag en de overige gegevens in overeenstemming met artikel 36 en 36a van de Woningwet.

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur en de raad van commissarissen voor de jaarrekening Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met de vereisten voor de jaarrekening bij en krachtens artikel 35 van de Woningwet en de WNT. In dit kader is het bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de toegelaten instelling in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd artikel 35 van de Woningwet moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de toegelaten instelling te liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de toegelaten instelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening. De raad van commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de toegelaten instelling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Jaarrekening 2020

84


3

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de Regeling Controleprotocol WNT 2020, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: • het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; • het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de toegelaten instelling; • het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; • het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de toegelaten instelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een toegelaten instelling haar continuïteit niet langer kan handhaven; • het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en • het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen. Wij communiceren met de raad van commissarissen onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Dordrecht, 21 juni 2021 Verstegen accountants en adviseurs B.V.,

was getekend, D. Vermaas RA

85

oostwestwonen.nl


III BIJLAGEN

BIJLAGEN

Bijlage 1.

Kengetallen

Bijlage 1: Kengetallen

Woningbezit Zelfstandige huurwoningen DAEB Zelfstandige huurwoningen niet-DAEB Totaal zelfstandige huurwoningen Intramuraal Vastgoed Totaal woongelegenheden

2020

2019

5.993 50 6.043 396 6.439

6.039 44 6.083 405 6.488

Garages / parkeerplaatsen Bergingen Bedrijfsruimten / winkels Maatschappelijk vastgoed Totaal verhuureenheden

193 40 19 15 6.706

208 39 25 16 6.776

Rekeneenheid VHE (gewogen)

6.535

6.595

2020

2019

Verkopen zelfstandige huurwoningen Sloop zelfstandige huurwoningen Opleveringen zelfstandige huurwoningen Correctie administratieve sloop uit voorgaande jaren Mutatie zelfstandige huurwoningen

-32 -16 7 1 -40

-48 0 37 0 -11

Garages / parkeerplaatsen (nieuwbouw, sloop en samenvoeging op contract woning) Bergingen Verkopen overige gebouwen Sloop overige gebouwen Transformatie woning Overigen (o.a. aanpassingen beginstand(correcties))

-15

0

1 0 -3 0 -13 -70

0 -1 0 1 0 -11

0

7

Mutaties in het boekjaar

In aanbouw

Jaarrekening 2020

86


Vervolg Kengetallen Vervolg kengetallen

2020

2019

771.778 17.970 789.748

732.250 16.452 748.702

408.492 52%

405.406 54%

1.060.513 162

1.009.393 153

275 412 937

286 361 1.307

Kosten onderhoud t.l.v. exploitatie per vhe Investeringen per vhe

1.624 865

1.954 872

Totaal onderhoud per vhe

2.489

2.826

154 € 524,73

152 € 506,83

0,65 431 7,1%

0,50 446 7,3%

53,43 2,07 3,19%

51,25 1,93 3,57%

93.344 6.313 7.161

85.400 6.253 3.710

60 51,63

62 50,09

Waarde overzicht (* € 1.000) Marktwaarde DAEB Marktwaarde niet-DAEB

Beleidswaarde In % van de marktwaarde Totale WOZ-waarde bezit (def. aanslag 2021, waardepeildatum 01/01/2020) Per gewogen vhe Kwaliteit per (gewogen) vhe (* € 1,-) Kosten reparatieonderhoud per vhe Kosten mutatieonderhoud per vhe Kosten planmatig onderhoud per vhe

Prijs/kwaliteitverhouding Gemiddeld aantal WWS -punten Gemiddelde netto-huurprijs Het verhuren van woningen Huurachterstand in % van de jaarhuur Mutaties in het boekjaar Mutatiegraad Financiële continuïteit Solvabiliteit (o.b.v. criteria Aw) Liquiditeit (ICR) Rente vreemd vermogen Balans, winst- en verliesrekening Eigen vermogen per gewogen vhe Huur per gewogen vhe Jaarresultaat per gewogen vhe Personeel en organisatie Aantal per einde boekjaar In Fte

87

oostwestwonen.nl


Rente vreemd vermogen Rente vreemd vermogen geeft het gemiddelde rentepercentage aan van de uitstaande leningen ultimo 2020. Deze wordt berekend door de schuldrest per lening ultimo 2020 te vermenigvuldigen met het rentepercentage en deze te totaliseren en dan te delen door de restant schuld.

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen aan. Hierbij is het eigen vermogen berekend als zijnde eigen vermogen volgens de balans vermeerderd met de beleidswaarde en verminderd met de marktwaarde. Hieruit is af te leiden in hoeverre Oost West Wonen aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Liquiditeit / ICR Dit kengetal komt tot stand door het exploitatiesaldo (operationele kasstroom zonder rentelasten) te delen door de totale rentelasten. Dit kengetal geeft het aantal keer aan dat Oost West Wonen haar rentelasten kan betalen.

Jaarrekening 2020

88


Bijlage 2.

Stakeholders 2020 • • • • • • • • • • • • • •

Huurdersorganisaties (2) Gemeente Goeree-Overflakkee Diverse zorgorganisaties actief in deze gemeente Diverse welzijnsorganisaties en hulpverleningsinstanties Georganiseerde bewonersinitiatieven als dorpsraden, stadsraad enz. De Autoriteit Woningcorporaties. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Aedes. Collega corporaties zeker die in de nabijheid van ons werkgebied. (Huis)bank. Adviseurs. Accountant. Aannemers. Overige leveranciers.

89

oostwestwonen.nl


Bijlage 3.

Woningtoewijzing 2020 Gemeente Goeree-Overflakkee

Bijlage 3: Woningtoewijzing 2020 Gemeente Goeree-Overflakkee

Huurgrenzen ≤ kw aliteitskorting sgrens

> laagste aftoppingsgrens ≤ liberalisatiegrens

>kw aliteitskortingsgrens

Basishuur

≤ laagste aftoppingsgrens

€ 432,51

1.a Eenpersoonshuishoudens

€ 432,51 - € 619,01

€ 619,01 - € 737,14

Jonger dan 66 jaar en 4 maanden, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 23.225

50

70

1

0

Jonger dan 66 jaar en 4 maanden, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 23.225

14

36

10

0

66 jaar en 4 maanden of ouder, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 23.175

5

18

0

0

66 jaar en 4 maanden of ouder, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 23.175

4

13

0

0

Huurgrenzen ≤ kw aliteitskorting sgrens

> laagste aftoppingsgrens ≤ liberalisatiegrens

>kw aliteitskortingsgrens

Basishuur

≤ laagste aftoppingsgrens

€ 432,51

1.b Tweepersoonhuishoudens

€ 432,51 - € 619,01

€ 619,01 - € 737,14

Jonger dan 66 jaar en 4 maanden, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 31.550

2

41

0

0

Jonger dan 66 jaar en 4 maanden, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 31.550

3

12

12

0

66 jaar en 4 maanden of ouder, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 31.475

2

23

1

0

66 jaar en 4 maanden of ouder, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 31.475

3

19

11

0

Huurgrenzen ≤ kw aliteitskorting sgrens

> hoogste aftoppingsgrens ≤ liberalisatiegrens

>kw aliteitskortingsgrens

Basishuur

≤ hoogste aftoppingsgrens

€ 432,51

1.c Drie- en meerpersoonshuishoudens

€ 432,51 - € 663,40

€ 663,40 - € 737,14

Jonger dan 66 jaar, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 31.550

0

42

0

0

Jonger dan 66 jaar, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 31.550

0

3

7

0

66 jaar of ouder, inkomen lager of gelijk inkomensgrens Wht

€ 31.475

0

0

0

0

66 jaar of ouder, inkomen hoger dan inkomensgrens Wht

€ 31.475

0

0

0

0

Toaal aantal toew ijzingen (1.a +1.b +1.c)

402

Realisatie (aantallen) Passend toegewezen: Niet passend toegewezen:

Realisatie (%)

253 2

Potentieel huurtoeslaggerechtigden:

255

Niet potentieel huurtoeslaggerechtigden:

147

Totaal aantal toewijzingen < liberalisatiegrens H5.8.1:

402

Doelgroep

353

39.055,00

10%

43.574,00

31 402

100%

100%

Vrije ruimte

90

5% 100%

80%

18

Jaarrekening 2020

95%

87,8% 4,5% 7,7%

Middeninkomens Totaal aantal toewijzingen < liberalisatiegrens H5.8.1:

99,2% 0,8% 100,0%

Norm (%) Inkomen 2020

10%


Notitieruimte

91

oostwestwonen.nl


 Kom langs:

 Bel ons:

 Stuur een bericht:

Langeweg 10, Middelharnis

0187 - 22 11 00

info@oostwestwonen.nl

Maandag t/m donderdag: 8.30 - 12.00 uur en 13.00 - 17.00 uur Vrijdag: 8.30 - 12.00 uur

Maandag t/m donderdag: 8.30 - 17.00 uur Vrijdag: 8.30 - 12.00 uur

Postadres: Postbus 9 3240 AA, Middelharnis

oostwestwonen.nl


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Jaarverslag 2020 by oostwestwonen - Issuu