Jaarverslag 2021

Jaarverslag 2021

Inhoud I BESTUURSVERSLAG 2021

II JAARREKENING 2021

1.

Voorwoord................................................................................ 3

6.

Jaarrekening 2021................................................................42

2.

Prestaties in het kort: Oost West Wonen in 2021............... 4

6.1

Balans per 31 december 2021....................................................42

3.

Verslag van de Raad van Commissarissen......................... 6

6.2 Winst- en verliesrekening over 2021........................................44

3.1

Over besturen en toezicht houden............................................. 6

6.3 Kasstroomoverzicht 2021.............................................................45

3.2 Verslag vanuit toezichthoudende rol..........................................7

6.4 Algemene toelichting....................................................................46

3.3 Verslag vanuit werkgeversrol....................................................... 9

6.5 Grondslagen voor waardering van activa en passiva......... 47

3.4 Verslag vanuit klankbordfunctie.................................................10

6.6 Grondslagen voor bepaling van het resultaat......................50

3.5 Over de raad....................................................................................10

6.7 Toelichting op de balans.............................................................54

3.6 Afsluiting............................................................................................14

6.8 Balans DAEB en niet-DAEB.........................................................62

4.

Governance en risicomanagement.................................... 16

6.9 Toelichting op de winst- en verliesrekening...........................66

4.1

Visitatie 2021....................................................................................16

6.10 Overige gegevens.........................................................................68

4.2 Ledenraad......................................................................................... 17 4.3 Bestuurlijke organisatie................................................................ 17

III BIJLAGEN

4.4 Externe accountant........................................................................ 17

1.

Kengetallen............................................................................ 81

4.5 Risicomanagement......................................................................... 17

2.

Stakeholders..........................................................................82

4.6 Verklaring van de bestuurder......................................................21

3.

Woningtoewijzing..................................................................83

5.

Prestaties in 2021..................................................................22

5.1

We zorgen voor tevreden huurders..........................................22

5.2 We zorgen voor voldoende betaalbare, beschikbare en geschikte woningen......................................................................23 5.3 We werken mee aan een leefbare woonomgeving.............25 5.4 We zijn een maatschappelijke verbinder ...............................26 5.5 We zorgen voor een duurzame en kwalitatief goede woningvoorraad............................................................................28 5.6 We streven naar een duurzame en professionele organisatie ......................................................................................33

Jaarverslag 2021

2

I BESTUURSVERSLAG 2021 1.

Voorwoord Wet- en regelgeving vanuit de landelijke overheid heeft het afgelopen jaar veel impact gehad op de volkshuisvesting. De verkiezingen en het uitblijven van een kabinetsformatie hebben langdurig geleid tot uitblijvende richtlijnen hoe om te gaan met bijvoorbeeld het huurbeleid of de investeringsruimte. Het bevriezen van de huren en de mogelijke compensatie vanuit de verhuurdersheffing, heeft invloed gehad op het maken van toekomstplannen. We hebben op de eindstreep van 2021 vernomen dat de verhuurdersheffing vanaf 2023 zal komen te vervallen. Die extra investeringsruimte kunnen we goed gebruiken om onze ambities in het vastgoed en op het gebied van leefbaarheid waar te maken. Tegelijkertijd heeft de corporatiesector laten zien dat solidariteit nog bestaat. Gezamenlijk hebben we de langjarige problematiek rondom Vestia op kunnen lossen. Een prachtig resultaat vanuit de corporatiesector, waarmee de huurders van Vestia geholpen zijn.

De organisatie Oost West Wonen heeft 2021 als een bijzonder jaar ervaren. De beperkende maatregelen vanwege COVID-19 hebben duidelijk invloed gehad. Onze organisatie heeft zich gedisciplineerd gehouden aan alle afspraken ten aanzien van de omgang met onze huurders, externe partijen en met elkaar. Maar het heeft ons wel iets gekost, net zoals de hele samenleving zich ongemakkelijk voelde bij de onnatuurlijke situatie. We hebben elkaar gemist en gemerkt dat werken ook een grote sociale component heeft. De continue dreiging van corona gaf een onbehaaglijk gevoel in de omgang en noodgedwongen thuiszitten zorgde voor de nodige frustraties. Zo bleek onder andere uit de hoeveelheid overlastmeldingen van huurders.

We hebben grote aandacht gehad voor het op stoom komen van onze projectenportefeuille. We hebben onze ambities op het gebied van verduurzaming en het kwalitatief verbeteren en nieuw bouwen van onze voorraad, langs de ambities van de gemeente en zorgorganisaties gelegd. De opgave is duidelijk, maar er zijn beperkingen die de voortgang belemmeren, zoals wet- en regelgeving (flora en fauna), vergunningentrajecten, verhoogde bouw- en materiaalkosten en te weinig mankracht om aan projecten te werken. Meer voorspelbaarheid krijgen op de voortgang van de doorlooptijden van onze projecten, was een belangrijk aandachtspunt in het afgelopen jaar. De intensievere samenwerking met de gemeente gaat ons hier zeker bij helpen. Dit zien we terug in de kwaliteit en omvang van de meerjarige prestatieafspraken die we gedurende 2021 hebben gemaakt.

Een terugblik op 2021 maakt ons bewust van de prestaties die we hebben geleverd. Met veel energie hebben we kleur en inhoud gegeven aan onze focus en ambities. Een ondernemingsplan en bijbehorende portefeuillestrategie geeft ons richting in keuzes voor de toekomst. Deze ambities hebben we gedeeld met een brede groep stakeholders. We kunnen met tevredenheid constateren dat we veel betrokken medewerkers en stakeholders hebben die input hebben geleverd op onze toekomstplannen. We hebben Oost West Wonen hiermee echt op de kaart gezet. Het in het najaar afgeronde visitatietraject heeft ons een goede terugblik gegeven op de maatschappelijke prestaties van voor een groot deel de fusie-organisaties. Dit leverde een mooie waardering op voor de prestaties die de voorgaande organisaties hebben geleverd in de fusiejaren. Het visitatierapport is een mooie nulmeting van verwachtingen van onze omgeving op onze prestaties in de toekomst. We gaan ons uiterste best doen hieraan gehoor te geven. De conclusie is dat we een grote stap voorwaarts hebben gezet in de borging van Oost West Wonen op Goeree-Overflakkee. Een knap staaltje werk.

Deze terugblik is begonnen met een beschrijving van de gevolgen van corona op onze organisatie en daar eindig ik ook mee. We hebben aan het einde van 2021 geconstateerd dat er een grote behoefte aan betrokkenheid bij onze medewerkers is. We nemen dit geluid als leidraad mee voor onze activiteiten in 2022. Laten we meer met elkaar verbinden, meer in elkaar investeren, inleven en echt duiding geven aan de kernwaarden die we in ons ondernemingsplan hebben beschreven. Dit maakt ons als organisatie één en herkenbaar en geeft extra waarde aan de kwaliteit van onze diensten en producten naar onze huurders en stakeholders. De toon voor 2022 is daarmee gezet!

We willen onze huurders voorzien van goede woningen in leefbare buurten, inclusief een goede dienstverlening. We zijn gestart met het meten van de kwaliteit van onze dienstverlening en zijn aangenaam verrast door de positieve uitkomsten. Maar dat betekent niet dat we stil kunnen gaan zitten. Huurders en onze huurdersverenigingen geven namelijk ook aan dat er ruimte is voor verbetering. Die uitdaging gaan we graag aan.

3

Hartelijke groet,

Marleen van de Kamp, bestuurder Oost West Wonen

oostwestwonen.nl

1.

2. Prestaties in het kort

Oost West Wonen in 2021

We zorgen voor tevreden huurders

Dienstverlening: Nieuwe huurders: Bij vertrek uit woning: Reparatieverzoeken: Onderhoud: Woning zoeken: Totaalscore:

2.

We zorgen voor voldoende betaalbare, beschikbare en geschikte woningen

Gemiddelde netto huur

Passend toegewezen

€525,58

100%

28 verkocht 5 nieuwbouw

3.

Tijdelijke huisvesting

328

13

We werken mee aan een leefbare woonomgeving 7,4

• Buurtbemiddeling: 7 bemiddelingszaken

Aantal woningen in bezit, verspreid over het eiland

Oost 2.079

• Overlast o Totaal: 550 meldingen o Groen/tuinoverlast: 265 meldingen o Geluidsoverlast: 76 meldingen

bewonersparticipatie

andere corporaties

We zijn een maatschappelijke verbinder

gemeente

Stakeholdersbijeenkomsten: 2 ( juni, december)

Jaarverslag 2021

Nieuwe verhuringen

Leefbaarheidsscore leefbaarheidsonderzoek

Midden 2.281

4.

7,9

*Inclusief transformatie van woning naar MOGschoollokaal

Aantal woningen verkocht en nieuwbouw*

West 2.323

7,4 8,0 8,1 7,9 7,9 7,8

4

zorg- en welzijnsorganisaties

huurdersverenigingen

5.

We zorgen voor een duurzame en kwalitatief goede woningvoorraad •

Aantal uitgevoerde reparatieverzoeken

•

Planmatig onderhoud o Schilderwerkzaamheden o

Vervangen Cv-ketels

5.995

1.068 woningen 413 ketels

6. We streven naar een duurzame en professionele organisatie Scores maatschappelijke visitatie 2017-2020:

7,5

7,3

8,0

7,5

Presteren naar opgaven en ambities

Presteren volgens belanghebbenden

Presteren naar vermogen

Governance

Besteding huurinkomsten Huurontvangsten en overige vergoedingen

43 miljoen Verkopen en overige ontvangsten 7,5 miljoen

17,4%

10,9%

Investeringen in nieuwbouw en verbetering 4,7 miljoen

Betalingen aan werknemers 4,6 miljoen

10,7%

20,2%

Totaal aflossingen, nieuwe leningen en mutatie liquide middelen 8,7 miljoen

Onderhoud 11,2 miljoen

26,1%

24,8%

Belastingen en heffingen 10,7 miljoen

8,9%

2,6%

Overige investeringen 1,1 miljoen

13,0%

0,2%

Leefbaarheid 0,1 miljoen

Overige bedrijfslasten 3,8 miljoen Rente 5,6 miljoen

5

oostwestwonen.nl

3.

Verslag van de Raad van Commissarissen Als RvC hebben wij meer positie ingenomen in het maatschappelijk speelveld van Oost West Wonen. Daarbij zijn de relaties met de stakeholders verder verdiept. De op 30 juni gehouden stakeholdersbijeenkomst heeft hiertoe bijgedragen. We hebben met elkaar geconcludeerd dat dit tot een succesvolle bijdrage aan de positie van Oost West Wonen op Goeree-Overflakkee heeft geleid, waarbij de focus op de grote opgave duidelijk naar voren is gekomen.

De Raad van Commissarissen (RvC) van Oost West Wonen legt graag verantwoording af over de manier waarop taken en bevoegdheden in 2021 zijn uitgevoerd. 2021 was opnieuw een veelbewogen jaar. Het op afstand toezicht houden op strategie, financiën, maatschappelijke prestaties en risicobeheersing vraagt dat we elkaar voldoende scherp houden in onze rolopvatting. Het is hierbij de uitdaging om binnen een verantwoord financieel kader blijvend optimale maatschappelijke meerwaarde te leveren. De open houding tussen de RvC en de bestuurder helpt bij het nemen van beslissingen en de verantwoording die daarover moet worden afgelegd. Het gezamenlijk opstellen van een visie op toezicht en bestuur heeft geholpen om duidelijkheid te krijgen op onze verschillende rollen, wat wij met elkaar belangrijk vinden en welke waarde wij willen toevoegen.

De maatschappelijke resultaten van Oost West Wonen (en haar rechtsvoorgangers) zijn tijdens een visitatie in de tweede helft van 2021 gemeten. We kunnen met tevredenheid terugkijken op de periode die de visitatie heeft belicht. Veel waardering voor een organisatie in transitie die in staat is gebleken haar doelen te blijven behalen. Met de doorkijk naar de toekomstige ambities kan worden geconcludeerd dat de organisatie ook weer mooie stappen aan het zetten is. De maatschappelijke verankering en drive van de RvC worden geprezen in het visitatierapport.

In 2021 heeft de organisatie in korte tijd versneld een aantal strategische onderwerpen uitgewerkt. Ondanks de aanhoudende coronapandemie, heeft de organisatie de visie voor de aankomende jaren vastgelegd, in een ondernemingsplan en bijbehorende portefeuillestrategie. Beide documenten zijn met draagvlak van interne en externe stakeholders tot stand gekomen. Middels een zogenaamde praatplaat, een visuele samenvatting van het ondernemingsplan, heeft de bestuurder op enthousiaste wijze alle partijen meegenomen in de koers voor de toekomst.

Terugkijkend op het afgelopen jaar zijn we trots op wat de organisatie heeft bereikt en hoe wij als raad onze samenwerking verder hebben verdiept.

3.1 Over besturen en toezicht houden 3.1.1 Visie op toezicht De Raad van Commissarissen van Oost West Wonen houdt toezicht op het functioneren van de bestuurder en de algemene gang van zaken binnen Oost West Wonen. De RvC adviseert de bestuurder daarnaast gevraagd en ongevraagd en vervult de werkgeversrol richting de bestuurder. De RvC houdt onder andere toezicht op: • realisatie van de doelstellingen van Oost West Wonen; • realisatie van de volkshuisvestelijke opgaven; • strategie en de risico’s verbonden aan de activiteiten van Oost West Wonen; • opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, waaronder een goede invulling van de zogenaamde softcontrols; • kwaliteitsbeleid;

Jaarverslag 2021

6

3.1.3 Governance in het verslagjaar In de eerste helft van 2021 is, in naleving van de Governancecode woningcorporaties 2020, de gezamenlijke visie op toezicht en bestuur definitief geworden. Hierin hebben de RvC en de bestuurder zich uitgesproken over de verschillende rollen en hoe zij daarin te herkennen zijn. We zijn tevreden over de constructieve wijze waarop we over dit onderwerp van gedachten hebben gewisseld en hoe de inhoud uiteindelijk een plek heeft gekregen in het document. Er is aandacht voor de menselijke maat, waarbij de verankering van de RvC in de eilandelijke samenleving als meerwaarde wordt gezien.

• kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording; • financieel verslaggevingsproces; • naleving van toepasselijke wet- en regelgeving. De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de RvC zijn beschreven in de statuten van Oost West Wonen en verder uitgewerkt in het reglement voor de RvC. De RvC heeft twee commissies ingesteld die advies geven en de besluitvorming voorbereiden, namelijk een auditcommissie en een selectie- en remuneratiecommissie. Deze commissies hebben ook weer hun eigen reglementen. Deze reglementen zijn op 6 april 2021 herzien en in lijn gebracht met de Governancecode 2020.

3.2 Verslag vanuit toezichthoudende rol

In paragraaf 3.5.4 wordt het aantal vergaderingen en de onderwerpen van de RvC-vergaderingen en de commissies verder toegelicht. De raad houdt toezicht vanuit de toezichtsvisie, bestaande uit vier verschillende onderdelen: het externe kader, het interne kader, het beoordelingskader en het toezichtkader. Het toezichtkader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de spelregels die de RvC bij het uitoefenen van zijn taken volgt. Als toezichtkader voor het uitoefenen van zijn taken, hanteerde de RvC in 2021:

3.2.1 Toezicht op strategie De RvC is zich goed bewust van de verschillende rollen die hij vervult. Raad en bestuurder delen de opvatting dat strategische verkenningen in een vroeg stadium bijdragen tot het ontstaan van een gedeelde visie op de lange termijn en dat dit de basis vormt voor een goed en effectief toezicht later. De werkwijze is erop gericht om periodiek strategische themabesprekingen te organiseren.

Extern toezichtskader Woningwet • Besluit Toegelaten Instelling Volkshuisvesting (BTIV) • Governancecode Woningcorporaties • Beleidsregels Aw • Beleidsregels WSW • Gezamenlijk beoordelingskader Aw/WSW Intern toezichtskader • Statuten • Reglement RvC • Reglementen commissies • Reglement financieel beleid en beheer • Treasurystatuut • Investeringsstatuut • Profielschets RvC • Gedrags- en integriteitscode en klokkenluiderregeling

In 2021 zijn de volgende onderwerpen met elkaar besproken:  strategische focus op onderneming ambities en vastgoedstrategie, risicobereidheid en bijbehorende normen  doorgroei vastgoedambities en bijbehorende  meerjarenbegroting projecten  uitkomsten visitatierapport  strategische financiële sturing.

Besturingskaders • Ondernemingsplan • Portefeuillestrategie • Begroting 2021 • Financiële meerjarenprognose 2021-2030 • Treasuryjaarplan 2021 • Prestatieafspraken gemeente Goeree-Overflakkee

In 2021 heeft de RvC alle documenten die bijdragen aan de toekomstige strategie uitgebreid besproken in aanwezigheid van de bestuurder en deze goedgekeurd.

3.1.2 Governancecode Woningcorporaties 2020 De Governancecode kent vijf principes. De principes vullen elkaar aan en moeten in samenhang worden bezien. De RvC van Oost West Wonen onderschrijft de code en neemt deze als uitgangspunt voor zijn werkzaamheden. We voldoen aan alle bepalingen. Voor de meest recente documenten op het gebied van Governance verwijzen we naar de website van Oost West Wonen.

De RvC heeft in het afgelopen boekjaar overleg gehad met de externe onafhankelijke accountant, de huurdersverenigingen, de gemeente Goeree-Overflakkee, het managementteam, de businesscontroller en ondernemingsraad om zich op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in het speelveld van Oost West Wonen.

7

oostwestwonen.nl

3.2.2 Toezicht op financiële en operationele prestaties De raad heeft zich gedurende 2021 op verschillende momenten en naar aanleiding van diverse onderwerpen beziggehouden met de inzet van het vermogen en de financiële continuïteit. Hij heeft zich via de kwartaalrapportages laten informeren over de voortgang van alle relevante facetten in de bedrijfsvoering van Oost West Wonen.

De begroting is daarnaast doorgerekend met meerdere (slechtweer)scenario’s; deze maken geen onderdeel uit van de definitief goedgekeurde begroting. De RvC heeft geconstateerd dat de financiële continuïteit van Oost West Wonen is aangetoond en heeft de begroting goedgekeurd. De RvC is van mening dat het in de financiële meerjarenraming opgenomen investeringsprogramma recht doet aan de mogelijkheden van de organisatie en dat Oost West Wonen zich onder deze condities maximaal inzet om haar volkshuisvestelijke opgave te realiseren..

Daarnaast heeft de RvC de auditcommissie ingesteld die zich bezighoudt met het adviseren van de RvC omtrent het toezicht op de financiële informatieverschaffing door Oost West Wonen, de naleving van de aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van de businesscontroller en de externe accountant en de beoordeling van het functioneren van de externe accountant. De voltallige auditcommissie heeft op 9 november een overleg gehad met de business controller, zonder aanwezigheid van de bestuurder. Per jaar dient minimaal 1 keer een dergelijk overleg met de business controller plaats te vinden, conform de richtlijnen BTIV.

3.2.3 Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties De RvC heeft zich regelmatig door de bestuurder laten informeren over de (financiële) resultaten in relatie tot de beoogde doelen, de ontwikkelingen met betrekking tot de projecten, de voortgang van de actualisering, de totstandkoming en uitvoering van de prestatieafspraken en de relevante externe ontwikkelingen waar Oost West Wonen mee geconfronteerd werd. Tevens is de rol van de auditcommissie besproken en is de jaarplanning aan bod gekomen. De raad heeft de bieding aan de gemeente Goeree-Overflakkee op 29 november 2021 goedgekeurd.

Voor de uitvoering van haar taken heeft de auditcommissie in 2021 vijfmaal vergaderd. In paragraaf 3.5.4 komen de belangrijkste onderwerpen aan de orde komen die op de agenda stonden. De bevindingen en aanbevelingen over deze onderwerpen zijn gerapporteerd aan de RvC in de vorm van een advies. Zo is er ingegaan op:

In 2021 keurde de raad geen investeringsbesluiten groter dan € 3 miljoen (exclusief btw) goed. Er zijn twee bestuursbesluiten die een significante betekenis hadden voor de vereniging voorgelegd aan de raad. Het betroffen besluiten tot het aangaan van een samenwerking voor het aanleggen van glasvezel en een samenwerking met Estea, een ontwikkelaar/ zorgpartij voor het realiseren van een zorgcomplex. Beide besluiten zijn goedgekeurd, na positief advies van de ledenraad. Daarnaast heeft de raad een negatief advies gegeven ten aanzien van plannen voor een invulling van een bedrijfsmatig onroerend goed. Hieraan heeft de bestuurder gehoor gegeven.

a. Bestuursverslag (volkshuisvestingsverslag) jaarrekening en accountantsverslag Op 21 juni 2021 heeft de RvC het bestuursverslag en de jaarrekening 2020 van Oost West Wonen besproken met de bestuurder en de externe accountant. Tijdens de vergadering is ook het accountantsverslag besproken met de externe accountant. Vervolgens heeft de RvC het bestuursverslag en de jaarrekening goedgekeurd. De auditcommissie heeft daarnaast in aanwezigheid van de bestuurder gesproken met de externe accountant over de belangrijkste risico’s, het auditplan en de opdracht voor de (interim)controle.

3.2.4 Toezicht op stakeholderdialoog De RvC heeft tijdens de vergaderingen met de bestuurder kennisgenomen van de inhoud van alle reguliere, bestuurlijke overleggen met de gemeente, huurdersvereniging, zorgaanbieders en andere stakeholders. De opvattingen van stakeholders zijn in de overwegingen en besluiten van de raad meegewogen. Daarnaast onderhouden de commissarissen hun individuele contacten op Goeree-Overflakkee met diverse stakeholders. De hierbij opgevangen signalen of informatie nemen zij mee in de reguliere vergaderingen van de RvC.

b. Managementletter De auditcommissie heeft de managementletter 2020 van de externe accountant besproken met de bestuurder. Daarna is de managementletter besproken met de RvC op 3 februari 2021. c. Intern auditplan 2021 De auditcommissie heeft het intern auditplan 2021 besproken met bestuurder en business controller in de vergadering van 12 januari. De business controller heeft een onafhankelijke positie binnen Oost West Wonen.

Voorts is op 30 juni een fysiek gehouden stakeholdersbijeenkomst op de locatie aan de Langeweg 10 zeer waardevol gebleken. Deze bijeenkomst werd geïnitieerd door de bestuurder en het MT, waarbij met de inzet van een groot deel van het personeel veel informatie werd opgehaald als reactie op de door Oost West Wonen gepresenteerde ondernemingsdoelstellingen opgenomen in het ondernemingsplan. Deze zijn ter harte genomen en verwerkt in de voorgenomen activiteiten van Oost West Wonen.

d. Begroting 2022, financiële meerjarenprognose 20222031 en treasuryjaarplan 2022 Op 29 november 2021 is de begroting en de financiële meerjarenprognose 2022-2031 besproken. De auditcommissie heeft deze stukken besproken op 9 november en positief geadviseerd over de goedkeuring ervan door de raad.

Jaarverslag 2021

8

In 2021 is de selectie- en remuneratiecommissie zes keer bij elkaar gekomen voor overleg. De remuneratiecommissie heeft verder de zelfevaluatie van de RvC georganiseerd en voorbereid. Deze evaluatie heeft op 29 november 2021 plaatsgevonden. De RvC heeft hierbij gebruik gemaakt van de tool die door het VTW is aangereikt. Op basis van een vragenlijst zijn de leden bevraagd op de onderlinge samenwerking, de samenwerking met de bestuurder en de relatie met de organisatie. De raad concludeert dat hij in het jaar 2021 naar elkaar is toegegroeid. Gezamenlijk is besproken dat er voldoende veiligheid en vertrouwen is om onderwerpen met elkaar en de bestuurder te bespreken. Wel heeft de RvC geconstateerd dat er voldoende aandacht moet zijn op het thema ICT, vanwege de risico’s op de faciliterende rol hierin. Daarnaast heeft de RvC de intentie uitgesproken de verbinding met de werkorganisatie meer aan te halen in het nieuwe jaar. Het idee om een dagdeel mee te lopen met diverse functionarissen van Oost West Wonen viel in goede aarde. Ook de bestuurder heeft haar reflectie gegeven op de samenwerking met de RvC. Met een video aan alle leden van RvC heeft ze haar complimenten uitgesproken naar de raad, aangezien ze de samenwerking als plezierig en ondersteunend ervaart. Ook zij ziet een aantal aandachtspunten die in de verdere samenwerking opgepakt kunnen worden.

Als afsluiting van het traject rond de visitatie is in november 2021 een terugkoppeling gegeven aan stakeholders die bijgedragen hebben aan de totstandkoming van het visitatierapport. Bestuurder en RvC hebben gebruik gemaakt van dit moment om ook nog verdiepend in te gaan op het versterken van de samenwerking tussen al deze partners in het maatschappelijk domein. Ook dit werd als waardevol ervaren. 3.2.5 Toezicht op risicobeheersing De RvC (en de auditcommissie) worden regelmatig door de bestuurder en business controller geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de implementatie van het risicomanagement binnen Oost West Wonen. Ter voorbereiding op de bespreking in zijn vergadering van 6 april 2021 is de raad informeel bij elkaar geweest onder begeleiding van een externe adviseur (Finance Ideas) rondom het thema risicobereidheid. In het najaar is er een gezamenlijke bijeenkomst geweest met de bestuurder, de business controller en de leden van het MT, specifiek over risico’s met betrekking tot de portefeuillestrategie en de projecten, de beheersing daarvan en de mogelijkheden tijdig te kunnen bijsturen, onder andere de toepassing van het duurzaam businessmodel.

Topstructuur en benoeming Marleen van de Kamp, enig bestuurder van Oost West Wonen, is nu ruim een jaar in dienst (in dienst getreden op 9 november 2020).

De auditcommissie heeft in november buiten aanwezigheid van de bestuurder met de business controller het beleid omtrent de risicobeheersing binnen Oost West Wonen besproken. Twee keer per jaar, in het voor- en in het najaar, bespreekt de raad met de bestuurder de (bijgewerkte) frauderisicoanalyse.

Beoordelingskader en beoordeling De bestuurder van Oost West Wonen kende in 2021 haar eerste volle jaar in haar nieuwe rol. Om een goed beeld te krijgen van haar eerste ervaringen is haar gevraagd om na 100 dagen een reflectie te geven op deze tijd. Op geheel eigen wijze heeft zij de RvC met visuele ondersteuning van een praatplaat haar inzichten gedeeld. De raad heeft de bestuurder een introductieprogramma aangeboden om de mogelijkheid te bieden met alle facetten van de organisatie kennis te maken. De RvC had veel herkenning op haar beelden, maar kreeg ook nieuwe inzichten bij de terugkoppeling die gedurende het jaar in verschillende settings terug zijn gekomen, zoals ontwikkeling van de organisatie, ICT of projecten. Middels afgesproken resultaatafspraken met de bestuurder (vastgelegd in een bestuursovereenkomst) werd de voortgang bewaakt op de opgave. Hierop is halverwege het jaar het MT, de business controller de OR en de huurdersverenigingen ook gevraagd een mening te geven. De rol en verbinding van de bestuurder waren onderdeel van deze gesprekken. De RvC heeft ook gekeken naar de uitkomsten van de managementletter van de accountant, het accountantsverslag bij de jaarrekening, de oordeelsbrief van de Aw en de borgingsbrief van de WSW. Op 9 november 2021 heeft er een eindejaarsgesprek plaatsgevonden tussen remuneratiecommissie en bestuurder en werd teruggekeken op het jaar 2021.

3.2.6 Opdrachtgeverschap externe accountant Oost West Wonen werd met ingang van 1 januari 2021 OOB plichtig (organisatie van Openbaar Belang), gebruikmakend van het overgangsrecht. Dit betekent dat zij door haar omvang de belangen van grotere groepen (huurders) raakt. In november 2020 van het voorgaand verslagjaar werd besloten om Mazars Accountants te Rotterdam de opdracht tot controle van het boekjaar 2021 te verlenen. 3.2.7 Conclusie Alles in ogenschouw nemend is de RvC de mening toegedaan dat hij adequaat en onafhankelijk toezicht houdt op het bestuur van Oost West Wonen en de wijze waarop het bestuur de organisatie aanstuurt.

3.3 Verslag vanuit werkgeversrol 3.3.1 Invulling werkgeversrol voor bestuur De RvC is verantwoordelijk voor een goed bestuur, onder meer door benoeming, schorsing, ontslag en de jaarlijkse evaluatie van de bestuurder. De RvC heeft een selectieen remuneratiecommissie ingesteld. Deze commissie is onder meer belast met de voorbereiding van de selectie en benoeming van de leden van de RvC en bestuurder en met het bezoldigingsbeleid en de beoordeling van de bestuurder.

9

oostwestwonen.nl

Beloningskader en beloning De RvC heeft een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Oost West Wonen voor de Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De bezoldigingsklasse F, met een bezoldigingsmaximum van € 175.000 voor 2021, is van toepassing voor Oost West Wonen op basis van het aantal verhuureenheden en de omvang van de gemeente. De beloning van de directeur-bestuurder voldoet aan de actuele wetgeving.

en eventuele geconstateerde afwijkingen van het gewenste gedrag. Dit doet de bestuurder in de managementrapportage die de raad per kwartaal ontvangt. De raad ziet er op toe dat integriteitsvraagstukken nadrukkelijk op de agenda’s van de organisatie blijven staan. Om een beeld te kunnen vormen van de organisatiecultuur heeft de raad niet alleen contact met de bestuurder maar ook twee keer per jaar met de ondernemingsraad. Daarnaast ontmoet de RvC ook de managers, business controller en medewerkers tijdens vergaderingen, bijeenkomsten en de in 2021 gehouden stakeholdersbijeenkomst. We kunnen concluderen dat alle partijen tevreden zijn met de behaalde resultaten en de rolinvulling van de bestuurder. Aandachtspunten blijven de voortgang op de nieuwbouw en de doorontwikkeling van de organisatie.

Over 2021 heeft de bestuurder de volgende beloning (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

3.4 Verslag vanuit klankbordfunctie De raad en de bestuurder zien het belang in van elkaar regelmatig formeel en informeel te ontmoeten. Eenieder vindt het belangrijk tijd in elkaar te (blijven) steken op het moment dat het nodig is. Voor de leden betekent dit dat zij over de juiste kwaliteiten, kennis en netwerk beschikken om deze rol in te kunnen vullen. In iedere vergadering wordt aan de hand van de actualiteiten gesproken over gesignaleerde tendensen in de omgeving waarin Oost West Wonen opereert. Met de bestuurder wordt van gedachten gewisseld over haar opvattingen daarover. • De relatie tussen RvC en bestuurder is het afgelopen jaar gegroeid. Er is onderling vertrouwen en men weet elkaar te vinden in een veilige setting.

Tevens zijn er geen onverschuldigde betalingen en geen terugontvangen bedragen van toepassing. Permanente educatie In de Governancecode Woningcorporaties 2020 is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in drie jaar tijd 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastingsuren, zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. In 2021 heeft het bestuur het volgende aantal PE-punten behaald:

3.5 Over de Raad van Commissarissen Nevenfuncties De bestuurder vervulde in 2021 geen nevenfuncties.

3.5.1 Samenstelling Over 2021 zijn er zes commissarissen die het toezicht op Oost West Wonen hebben uitgevoerd, waarbij dhr. Visser als voorzitter en dhr. Willems als vicevoorzitter optreden.

3.3.2 Organisatie, cultuur en integriteit De RvC hecht aan een integere en open cultuur binnen Oost West Wonen waarbinnen ruimte is voor reflectie en tegenspraak. De gedrags- en integriteitscode en de Klokkenluidersregeling zijn hiervoor de basis. De bestuurder en de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. In verband met corona hebben het afgelopen jaar minder fysieke vergaderingen plaatsgevonden. Via Microsoft Teams zijn de vergaderingen zakelijker en zijn interactie en informele binding lastiger. De raad vindt het belangrijk om de cultuur binnen de organisatie te begrijpen en zal hier ook actief bij betrokken blijven.

Profiel Uitgangspunt voor de bezetting van de RvC is dat de raad uit generalisten bestaat die gezamenlijk een multidisciplinair team vormen. Voor een integrale besluitvorming moet een bepaald aantal deskundigheden aanwezig zijn, te weten deskundigheid op volkshuisvestelijk gebied, financieel-economisch gebied, governance, risk en compliance, deskundigheid op het gebied van investeringsprojecten en gebiedsontwikkeling, deskundigheid op maatschappelijk gebied en actuele kennis en ervaring op het gebied van wonen, welzijn en zorg. De commissarissen functioneren als klankbord voor de bestuurder op diverse (deel)terreinen van beleid.

Van alle medewerkers van de organisatie wordt verwacht dat zij een bijdrage leveren aan de gewenste organisatiecultuur. De RvC ziet er op toe dat de bestuurder zich hiervoor voldoende inspant en laat de bestuurder periodiek verantwoording afleggen over gerichte activiteiten op dit vlak

Jaarverslag 2021

De raad functioneert onafhankelijk en richt zich bij de vervulling van zijn taak naar het belang van de organisatie, naar het te behartigen maatschappelijke belang en naar het belang van de betrokken belanghebbenden.

10

De profielschets en de hierin opgenomen competenties, deskundigheden en ervaringen zijn goed uitgebalanceerd en mede gebaseerd op de door de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW) opgestelde criteria voor goed intern toezicht. Verderop in deze paragraaf is in een schema weergegeven aan welk profiel de betreffende commissarissen in het verslagjaar voldoen. De RvC bestaat dus uit zes leden, waarvan drie commissarissen zijn benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie. In 2021 waren de volgende personen lid van de RvC: • De heer S.L. Visser RA (voorzitter) • De heer mr. J.H. Willems (vicevoorzitter) • De heer mr. T. Abbo • De heer B. van Dam • De heer W.L.C. Nattekaas • Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt Samenstelling Raad van Commissarissen

De raad kent een selectie- en remuneratiecommissie en een auditcommissie. De samenstelling van de selectie- en remuneratiecommissie is als volgt: • De heer T. Abbo (voorzitter) • De heer W.L.C. Nattekaas • De heer S.L. Visser De auditcommissie bestaat uit de volgende leden van de raad: Mevrouw B.F.L. Vermaas-van de Bilt (voorzitter) • De heer B. van Dam (vicevoorzitter) • De heer J.H. Willems De beide commissies doen voorbereidend werk voor de RvC. Besluitvorming vindt niet plaats in de commissie maar in de voltallige RvC. In de betreffende commissie wordt veelal een advies voor de raad geformuleerd.

11

oostwestwonen.nl

Rooster van aftreden Het rooster van aftreden van de Raad van Commissarissen is als volgt opgesteld (31 december 2021):

De RvC is zich bewust van potentieel tegenstrijdige belangen die zich als gevolg van nevenfuncties kunnen voordoen en heeft hierover afspraken gemaakt. Dit is geborgd in de definitieve toezichtsvisie (april 2021). Op het moment dat een tegenstrijdig belang zich voordoet, neemt het betreffende lid niet deel aan de beraadslaging en stemming. Aanspreekbaarheid De RvC hecht grote waarde aan zijn aanspreekbaarheid. Een ieder is uitgenodigd zich tot de RvC te wenden als daartoe aanleiding is. Als extra inspanning wordt vanaf 2022 de mogelijkheid geboden om dagdelen mee te lopen met medewerkers van de organisatie. Meldingsplicht Er hebben zich in 2021 geen zaken voorgedaan die vallen onder de meldingsplicht voor de Raden van Commissarissen aan de Autoriteit woningcorporaties, zoals vastgelegd in de Woningwet. Informatievoorziening De RvC heeft met de bestuurder afspraken gemaakt over de informatievoorziening. De raad ziet erop toe dat de ontvangen informatie de relevante aspecten laat zien op financieel, volkshuisvestelijk, maatschappelijk en organisatorisch gebied en op het gebied van de dienstverlening aan de klanten van Oost West Wonen.

De leden, de heer Abbo en de heer Nattekaas, zijn in 2021 voor de periode van vier jaar (her)benoemd. 3.5.2 Functioneren Integriteit en onafhankelijkheid Commissarissen melden een (mogelijk) tegenstrijdig belang direct aan de voorzitter van de RvC en aan de overige leden van de raad. In 2021 is geen sprake geweest van (transacties met) tegenstrijdige belangen waarbij leden van de RvC en/of de bestuurder betrokken waren.

De raad laat zich ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie. De RvC zorgt ervoor dat zelfstandig informatie wordt ingewonnen over de gang van zaken bij Oost West Wonen. Zo zijn er gesprekken met de ondernemingsraad, de huurdersbelangenverenigingen en de externe accountant. De RvC ervaart de contacten met de huurdersbelangenverenigingen en de OR, business controller en management team als zeer belangrijk, omdat daarmee vanuit verschillende perspectieven informatie wordt verkregen over het functioneren van Oost West Wonen. Wanneer agendapunten daar aanleiding toe geven, schuiven management en medewerkers van Oost West Wonen aan bij een deel van de vergadering van de RvC. Daarnaast wordt de raad jaarlijks uitgenodigd voor een informele bijeenkomst met alle medewerkers. In 2021 is dit in verband met corona (helaas) niet mogelijk geweest, wel is er met medewerkers gesproken op de georganiseerde stakeholdersbijeenkomst van 30 juni 2021.

De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen vervullen. De leden van de raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn aan het belang van Oost West Wonen. Vanuit de aard van haar werkzaamheden onderhoudt Oost West Wonen zakelijke relaties met een groot aantal partijen in de omgeving. Onder deze partijen is een stichting waarin dhr. T. Abbo als lid van de RvC ook een toezichthoudende rol vervult bij Sjaloom Zorg. De relatie tussen Oost West Wonen en deze stichting is op dit moment niet zodanig dat dit leidt tot tegenstrijdige belangen. Hierover is een verklaring tussen Oost West Wonen en dhr. Abbo opgesteld en dit is verder afgestemd met de Aw.

Lidmaatschappen De leden van de RvC zijn lid van de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW).

In 2021 is de samenwerking tussen Oost West Wonen en Paulina.nu sterker geworden. Paulina.nu is een samenwerkingsverband van diverse organisaties op GoereeOverflakkee om de keten tussen zorg, welzijn en wonen te bevorderen voor senioren. De voorzitter de heer S.L. Visser heeft als bestuurslid een adviserende rol in dit platform. Met elkaar hebben we geconcludeerd dat dit geen belemmering voor de samenwerking vormt met zorgpartijen waar Oost West Wonen mee samenwerkt.

Jaarverslag 2021

Permanente educatie De RvC stelt zich tot doel zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Dit betekent dat zowel de RvC in zijn geheel, als de individuele commissarissen ruimte voor training en opleiding wordt geboden om het toezichthouden op een adequaat niveau te houden.

12

3.5.4 Vergaderingen, overig Vergader- en besluitenschema De RvC is in het afgelopen jaar achtmaal bijeen geweest voor een reguliere of ingelaste vergadering. De belangrijkste besluiten die de RvC in 2021 heeft genomen en de belangrijkste onderwerpen die zijn besproken tijdens de vergaderingen zijn in de volgende tabel opgenomen:

De interne toezichthouders van Oost West Wonen dienen in twee jaar tijd tien PE-punten te behalen. Dit is gebaseerd op tien studiebelastingsuren zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. Voor 2020 en 2021 hebben de commissarissen het volgende aantal PE-punten behaald:

3.5.3 Bezoldiging (toezichthoudende topfunctionarissen) De vergoeding van de leden van de Raad van Commissarissen bedroeg in 2021 in totaal € 88.000. Deze vergoeding is conform de richtlijnen van de VTW en de WNT. Oost West Wonen valt volgens de WNT in categorie F voor de bezoldiging van de bestuurder en commissarissen. Voor 2021 geldt daarom een maximum van € 175.000 (2020 € 168.000) voor de bestuurder en een maximum van 15% hiervan zijnde € 26.250 voor de voorzitter en 10% zijnde € 17.500 voor leden van de RvC. De Vereniging van Toezichthouders bij Woningcorporaties (VTW) hanteert striktere normen, te weten een maximum van € 20.250 voor de voorzitter en € 13.550 voor leden van de RvC. De bezoldiging voor de commissarissen van Oost West Wonen sluit hier op aan. Tevens is een opleidingsbudget van € 1.000 per RvC-lid afgesproken. Vooraf vindt melding plaats als een bijeenkomst/ opleiding gevolgd gaat worden. Over 2021 hebben de commissarissen de volgende bezoldiging (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

13

oostwestwonen.nl

Overleg met huurdersverenigingen en overige stakeholders De raad overlegt jaarlijks met de huurdersverenigingen. Met name de huurderscommissarissen hebben op een aantal momenten contact gehad met de huurdersverenigingen. De gesprekken verlopen in een constructieve sfeer waarbij ruimte is om diverse onderwerpen te bespreken. Dit jaar is er op diverse momenten informeel gesproken met de huurdersverenigingen over de ambities van de huurdersverenigingen voor 2021 en 2022. Ook zijn de meerjarige (2022 en verder) wederkerige prestatieafspraken met de gemeente besproken; de raad vindt een rechtstreeks contact van belang voor vervulling van de toezichthoudende taak.

De auditcommissie is vijfmaal bijeengeweest:

Overleg OR Een afvaardiging vanuit de RvC heeft op 21 juni en op 8 november overleg gehad met de ondernemingsraad zonder aanwezigheid van de bestuurder. In het overleg is onder andere gesproken over de begroting 2021, gerealiseerde verbouwing van het kantoor van Oost West Wonen, ontwikkelingen in de voortgang van de ‘’nieuwe’’ organisatie en de zichtbaarheid van de RvC. Zowel de RvC als de ondernemingsraad ervaren dit jaarlijkse contact als zeer positief.

3.6 Afsluiting 3.6.1 Vooruitblik Oost West Wonen pakt ook in 2022 door om haar ambities te realiseren. De RvC is positief kritisch over de opgaven die de organisatie zich stelt voor de aankomende jaren. Hij zal dan ook gedurende het jaar de voortgang van de te behalen resultaten monitoren en toetsen. Daarnaast is de wens om de relatie met de bestuurder, de business controller en de ledenraad nog verder te verdiepen. Aandachtspunten zijn de mate van informatievoorziening, invulling van themabijeenkomsten en ICT. De raad heeft bijzondere aandacht voor de voortgang op de projecten. In de wetenschap dat de voorbereidingstijd veel tijd in beslag neemt, wil hij graag vinger aan de pols houden wat betreft het nakomen van de verwachtingen naar de stakeholders. Ook nieuwe kansen of initiatieven worden door

Jaarverslag 2021

14

3.6.3 Slotverklaring en ondertekening De RvC geeft goedkeuring aan de jaarrekening, het bestuursverslag en het volkshuisvestingsverslag van 2021. De RvC heeft kennisgenomen van de bevindingen van de externe accountant.

de raad met belangstelling gevolgd, omdat dit mogelijkheden biedt voor uitbreiding van woningen voor bepaalde doelgroepen van beleid. In het jaar 2022 zullen twee leden van de RvC de raad verlaten, hun termijn van acht jaar zit er op. De raad beraadt zich in het nieuwe jaar op de nieuwe invulling hiervan. De diversiteit, deskundigheid en het aantal RvC leden zijn onderdeel van de zoektocht naar de nieuwe samenstelling. Als laatste zal de raad de doorontwikkeling van de organisatie Oost West Wonen volgen. Via de bestuurder vindt terugkoppeling plaats op zowel de investering op de kwaliteit als de kwantiteit van de organisatie. Met belangstelling volgt hij het traject op het gebied van de identiteit en bijbehorende cultuur. 3.6.2 Dankwoord Graag danken wij de bestuurder, het managementteam, de business controller, de ondernemingsraad en alle medewerkers voor hun inzet voor onze huurders en het succesvol verder vormgeven van Oost West Wonen in 2021.

15

Middelharnis, 29 juni 2022 S.L. Visser, voorzitter

B. van Dam

J.H. Willems, vicevoorzitter

W.L.C. Nattekaas

T. Abbo

B.F.L. Vermaas-van de Bilt

oostwestwonen.nl

4.

Governance en risicomanagement

teruggekeken op de periode 2017-2020 en daarmee naar de prestaties van de vier fusiepartners vóór het ontstaan van Oost West Wonen. Tegelijkertijd was dit een mooi en eerste moment om in kaart te brengen hoe stakeholders aankijken tegen Oost West Wonen. De visitatie is uitgevoerd aan de hand van methodiek 6.0, welke inzicht geeft in hoe de externe stakeholders (de gemeente Goeree-Overflakkee, de huurdersverenigingen en de zorg- en welzijnspartijen) én interne stakeholders als de ledenraad en de medewerkers naar de relatief jonge organisatie aankijken.

Het begrip governance duidt op een goede bestuurlijke inrichting van een onderneming en de uitvoering van goed ondernemerschap. Daarbij horen integer en transparant handelen, maar ook goed toezicht hierop en het afleggen van verantwoording over het uitgeoefende toezicht. In dit hoofdstuk wordt hierover gerapporteerd.

Met gepaste trots heeft Oost West Wonen kennis genomen van de constatering dat de organisatie goed presteert. In de oordelen van de stakeholders en de visitatiecommissie ziet Oost West Wonen de waardering terugkomen om de positie van de vereniging én de volkshuisvesting te verstevigen en alle stakeholders zo veel mogelijk daarbij te betrekken. De belangrijkste aanbevelingen vanuit de visitatiecommissie: • Verstevig de samenwerking met gemeente en huurdersvertegenwoordigingen; • Heb aandacht voor de mens en de leefbaarheidsontwikkeling op het eiland; • Maak goed gebruik van de verbindende schakel die ledenraad en huurdersverenigingen kunnen zijn; • Heb goed oog voor de financiële polsstok van de corporatie.

Oost West Wonen onderschrijft als lid van Aedes, de landelijke branchevereniging van woningcorporaties, de Governancecode woningcorporaties 2020. Op diverse plaatsen in dit verslag geven we aan op welke manier Oost West Wonen de principes van de Governancecode toepast.

4.1 Visitatie 2021 Voor het eerst na de fusie is Oost West Wonen in 2021 gevisiteerd. De visitatie is uitgevoerd door het onafhankelijke bureau Raeflex B.V.. Een bijzondere visitatie, omdat er vooral is

Jaarverslag 2021

De aanbevelingen van de visitatiecommissie worden meegenomen in de toekomstige plannen van de organisatie.

16

4.2 Ledenraad

Het bestuur richt zich primair op de volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstellingen. Welke besluiten de bestuurder mag nemen, met of zonder voorafgaande goedkeuring van de RvC, is vastgesteld in de statuten en het door de RvC vastgestelde bestuursreglement. Het bestuursreglement is in april 2021 geactualiseerd. Zowel de statuten als het bestuursreglement staan vermeld op de website. In 2022 zullen deze, naar aanleiding van de eerdergenoemde wetswijzigingen, worden aangepast.

Oost West Wonen is een vereniging. De ledenraad vormt de algemene vergadering van de vereniging en is daarmee het hoogste orgaan. De bevoegdheden van de ledenraad zijn vastgelegd in de statuten en in het huishoudelijk reglement van Oost West Wonen. De leden van de ledenraad worden tijdens de ledenbijeenkomst gekozen. De ledenraad bestaat statutair uit minimaal elf en maximaal vijftien leden. Vanwege de fusie is een overgangsregeling van toepassing. De ledenraad bestond per 31 december van het verslagjaar uit de volgende zestien personen: • Mevrouw M.J.J. Bakelaar • De heer J.L. den Dikken • De heer W. Drooger • De heer R.B. van Dijk • De heer F.P.G. Hollander • De heer C.M. van der Jagt • De heer B.W. Kalkman • De heer A.A. Kamp • De heer D.P. van der Linden • Mevrouw E. van Putten-Knöps • De heer T.J. van Rossum • De heer P.G. Schrijver • De heer J. van Splunder • De heer M. Struik • De heer G. den Tuinder • De heer A.J.M. van der Valk

4.4 Externe accountant Sinds 1 januari 2021 heeft Oost West Wonen, na een overgangsperiode, definitief de status van organisatie van openbaar belang (OOB). Daarom is in 2020 een aanbesteding gedaan voor het aanstellen van een accountant met vergunning om organisaties met OOB-status te mogen controleren. Met ingang van het boekjaar 2021 is Mazars Accountants aangesteld als de controlerend accountant.

4.5 Risicomanagement Risicobereidheid en risicotolerantie Oost West Wonen wil als maatschappelijke organisatie risico’s op een afdoende manier beheersen en voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Het accepteren van risico’s is een onderdeel van ondernemen. Vanuit dit perspectief is Oost West Wonen bereid om risico’s te nemen, zolang deze passen bij de maatschappelijke ambities en deze de continuïteit van Oost West Wonen niet in gevaar brengen. Deze houding ten opzichte van risico’s kan worden gekwalificeerd als risicomijdend: Oost West Wonen wil zoveel mogelijk de risico’s vermijden en anders inperken door het nemen van voldoende beheersmaatregelen. Op dit moment hanteert Oost West Wonen nog een “algemene” risicobereidheid. Voor alle soorten risico’s en doelstellingen wordt dezelfde risicobereidheid gehanteerd. In de praktijk wordt met de diverse risico’s wel anders omgegaan. Zo kennen de risico’s die samenhangen met imago of veiligheid een andere risicobereidheid (lager) dan de risico’s die samenhangen met bijvoorbeeld het vastgoed.

In 2021 heeft de ledenraad zich beraad over zijn rol en positie binnen de vereniging. Ook in het visitatierapport dat in 2021 werd uitgebracht, werd aanbevolen om de rol en positie van de ledenraad binnen Oost West Wonen te herijken. Daarbovenop heeft de wijziging van onder andere de Woningwet per 1 januari 2022, waarbij een groot deel van de wettelijke bevoegdheden van de ledenraad verdwijnt, bijgedragen aan de ontwikkeling van een nieuwe visie op de rol van de ledenraad. De raad ontwikkelt zich als klankbordgroep voor bestuurder en Raad van Commissarissen. In 2022 zal deze rol als klankbordgroep verder uitgewerkt en ingebed worden in de organisatie. Begin 2022 zullen de statuten en reglementen van de vereniging (mede) ten aanzien van ledenraad worden gewijzigd.

In 2020 hebben we ons beleid ten aanzien van risico’s vastgelegd in de overtuiging dat een goed risicomanagement van belang is om ervoor te zorgen dat we nog beter grip hebben op het verwezenlijken van onze maatschappelijke doelstellingen, het voldoen aan de (steeds weer veranderende) wetgeving en de stakeholders voorzien van juiste informatie. Het uitgangspunt is om, zowel naar binnen als naar buiten, transparant te zijn over de meest relevante risico’s.

4.3 Bestuurlijke organisatie Oost West Wonen werd in het verslagjaar bestuurd door een éénhoofdig bestuur in de persoon van Marleen van de Kamp. Het bestuur is verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen van de vereniging, de strategie, het beleid en de daaruit voortvloeiende resultaatontwikkeling. Verder is het bestuur verantwoordelijk voor: • de naleving van alle relevante wet- en regelgeving; • het beheersen van de risico’s verbonden aan de activiteiten van de vereniging; • de financiering van de vereniging; • de naleving van de Governancecode woningcorporaties 2020; • de borging van de missie, ambitie en identiteit van de vereniging.

In 2021 is het risicomanagement verder ontwikkeld en is de eerste aanzet gegeven om de interne beheersmaatregelen te borgen in de processen. Aan de hand van Aw/WSW 24 Business Risk Model zijn in februari 2021 strategische risico’s en beheersingsmaatregelen benoemd. In het voorjaar zijn met het MT en RvC de financiële risico’s en

17

oostwestwonen.nl

Business Controller In 2021 is de rol van de onafhankelijke controller verder ingebed in de organisatie. De business controller heeft als taak het monitoren van de bedrijfsbrede ontwikkeling van het risicomanagement (operationeel, tactisch, strategisch) en het begeleiden van het management in de toepassing daarvan. Naast coördineren en adviseren, heeft de business controller een toetsende rol op volledigheid en juistheid. Verder adviseert de business controller over de eisen van de Governancecode, interne beleidsstukken en compliance (wet- en regelgeving) en wordt er getoetst of de organisatie in opzet en feitelijke werking daaraan voldoet. Daarnaast kent de business controller de inhoud van statuten en reglementen van Governanceorganen (inclusief de RvC) en bewaakt dat de daarin gestelde regels gehandhaafd worden. Indien ontwikkelingen daar aanleiding toe geven, adviseert de business controller betrokkenen binnen de organisatie om regelgeving, procedures en dergelijke aan te passen. De business controller beoordeelt de voorstellen die ter besluitvorming aan het bestuur en de RvC worden aangeboden en adviseert het bestuur en andere organen over beoordeelde voorstellen, waarbij met name de relaties naar geldend beleid en geldende bevoegdheden, de aandacht voor risicobeheersing en informatievoorziening en de consistentie van voorstellen aan de orde kunnen komen. De bevindingen van de controle worden vastgelegd in de bijbehorende notitie of in de oplegnotitie.

beheersingsmaatregelen besproken, in combinatie met een discussie omtrent de risicobereidheid van Oost West Wonen. Ook is in het voorjaar een frauderisicoanalyse opgesteld, welke in het najaar is geüpdatet. Het is van belang om continu in beeld te hebben welke risico’s de doelstellingen van Oost West Wonen bedreigen. Tweemaal per jaar identificeren en analyseren we dit. Voor alle belangrijke doelstellingen worden de mogelijke risico’s in beeld gebracht en voorzien van een actueel risicoprofiel. Deze actualisatie vond voor het eerst plaats in 2021. De business controller haalt in interviews met MT-leden feedback op. De uitkomsten van de individuele sessies vormen de basis voor een risicosessie in het voltallige managementteam. Volwassenheidsniveau Om ons risicomanagement te verbeteren is het van belang om het volwassenheidsniveau van Oost West Wonen in kaart te brengen en vast te stellen wat onze doelen hierin zijn:

Softcontrols Zachte beheersingsmaatregelen (softcontrols) zijn voor Oost West Wonen belangrijk als het gaat om risicobeheersing. Oost West Wonen staat voor een open, klantgerichte cultuur. We mogen fouten maken als we ook leren van onze fouten. Elkaar aanspreken maakt daar onderdeel van uit. Belangrijkste risico’s en beheersingsmaatregelen Oost West Wonen onderscheidt in haar risico-overzicht de volgende soorten risico’s: • Strategische risico’s: kunnen het realiseren van de strategische doelstellingen in gevaar brengen (zoals portefeuillerisico, politiek risico, woningtoewijzingsrisico, projectontwikkelingsrisico, wonen-en-zorgrisico, Governancerisico). • Operationele risico’s: kunnen het gevolg zijn van ontoereikende of niet succesvolle processen (zowel primair als ondersteunend), medewerkers en systemen (zoals frauderisico, ICT-risico, contractrisico, inkooprisico, personeelsrisico, onderhoudsrisico, veiligheidsrisico, schaderisico, milieurisico). • Financiële/economische risico’s: kunnen onder andere betrekking hebben op beschikbaarheid van financiële middelen (financieringsrisico, borgingsrisico, liquiditeitsrisico, renterisico, inflatierisico, verkooprisico, grondposities, verslaggevingsrisico). • Compliance-risico’s: in het kader van het voldoen aan weten regelgeving.

Het risicomanagement van Oost West Wonen is volop in ontwikkeling en kunnen we plaatsen op de overgang van niveau 2 naar niveau 3. Oost West Wonen streeft er naar om te verbeteren en steeds verder door te schuiven naar het hoogste niveau. Informatiebeveiligingsbeleid De informatievoorziening bij Oost West Wonen moet veilig en betrouwbaar zijn. In 2021 is het Informatie& Automatiseringstraject (I&A) afgerond om de informatiebeveiliging en de stabiliteit van het ICT-landschap in kaart te brengen en te optimaliseren. Hiermee heeft Oost West Wonen inzichtelijk welke organisatorische, procedurele en technische beheersmaatregelen ondernomen worden en ook verstevigd moeten worden om de betrouwbaarheid van de informatievoorziening te garanderen. Het informatiebeveiligingsbeleid heeft in december definitief vorm gekregen.

Jaarverslag 2021

18

BOG/MOG/ZOG-risico Oost West Wonen verhuurt onroerend goed aan bedrijven (BOG), maatschappelijke organisaties (MOG) en zorginstellingen (ZOG). Door ontwikkelingen in de regelgeving op zorggebied is er steeds minder behoefte aan zorgvastgoed, wat kan leiden tot het opzeggen van contracten en leegstand.

Langs deze zes strategische doelstellingen uit het ondernemingsplan worden de strategische risico’s gekwantificeerd. Een korte toelichting op de voor Oost West Wonen belangrijkste risico’s: Politiek risico Het beleid van de landelijke politiek kan zodanig van invloed zijn, dat het functioneren en het behalen van de doelstellingen nadelig wordt beïnvloed. Het rijksbeleid blijft een onzekere factor. Nieuwe maatregelen rond de verhuurdersheffing zijn bijvoorbeeld eind 2021 aaangekondigd. De financiële impact van deze aanpassingen zullen in 2022 worden doorgerekend en zullen leiden tot nieuw beleid en aanpassingen van Oost West Wonen in de portefeuillestrategie.

In 2020 heeft Oost West Wonen een risicoanalyse gemaakt met betrekking tot haar zorgvastgoed. In deze risicoanalyse is ook het overige BOG en MOG-bezit meegenomen. De in deze risicoanalyse geconstateerde risico’s worden als gemiddeld beoordeeld. De impact is relatief klein gezien de beperkte omvang van de niet-daeb-portefeuille. Periodiek (minimaal één keer per jaar) gaat Oost West Wonen het gesprek aan met grote huurders over de stand van zaken, ontwikkelingen op hun terrein en hun plannen voor de toekomst. Deze gesprekken staan in het licht van hun activiteiten (dienstverlening/toegevoegde waarde) in het werkgebied van Oost West Wonen en de samenwerking met de gemeente en de andere zorg- en welzijnsinstanties.

Oost West Wonen monitort en vertaalt continu de aangekondigde en veranderde wetgeving om snel eventuele consequenties inzichtelijk te maken. Hier gebruiken we scenario-berekeningen voor. Door middel van deze scenarioanalyses wordt de financiële impact van maatregelen doorgerekend, zoals van de verhuurderheffing, vennootschapsbelasting en beperking van renteaftrek.

Effecten op met name het bedrijfsonroerend goed, veroorzaakt door de huidige coronacrisis (faillissementen of staken van onderneming), hebben een beperkte invloed. De totale BOG/MOG/ZOG-portefeuille van Oost West Wonen is minder dan 10% van de omzet.

Woningtoewijzigingsrisico Het risico bestaat dat woningtoewijzing niet conform de wetgeving plaatsvindt. Oost West Wonen maakt gebruik van het vier-ogen-principe bij afwijkingen van een standaardtoewijzing. In 2021 heeft Oost West Wonen voldaan aan zowel de wettelijke passendheidstoets als de inkomenstoets. Projectontwikkelingsrisico Er is een goed inzicht vereist in de lopende vastgoedprojecten en/of goede beheersing van projecten. Oost West Wonen bewaakt haar projecten via fasedocumenten vanuit het investeringsstatuut. Er is te allen tijde inzicht in de projectadministratie. De prijsontwikkeling van de bouwkosten, het gebrek aan capaciteit bij aannemers, maar ook beschermingsmaatregelen rondom flora en fauna hebben gevolgen voor de planning van nieuwbouw- en renovatieprojecten. Dit is een risico waar we weinig invloed op hebben, behalve dan door het te onderkennen en tijdig proberen afspraken te maken. Alle projecten worden bovendien integraal opgenomen in de verantwoording via de kwartaalrapportage. Ieder investeringsbesluit wordt besproken in het MT en goedgekeurd door het bestuur. Ten slotte is de rol van Asset Management uitgewerkt in het investeringsstatuut, die zal de nieuwe portefeuillestrategie opstellen en investeringsbesluiten hieraan toetsen.

19

oostwestwonen.nl

Verslaggevingsrisico Het verstrekken van onbetrouwbare, onjuiste en onvolledige informatie aan interne en externe belanghebbenden brengt risico’s met zich mee. De totstandkoming van de informatie gebeurt onder verantwoording van het MT en wordt gecheckt door de business controller. De uitgangspunten van de financiële meerjarenprognose (de kader- en normenbrief) worden ieder jaar geactualiseerd en opgenomen in het jaarplan. Verder beoordelen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Autoriteit woningcorporaties (Aw) de meerjarenprognose. De accountant beoordeelt de marktwaarde en beleidswaarde bij de jaarrekening.

allemaal. Investeringen in onze veiligheid zullen wij allemaal moeten betalen en de kosten van basisbehoeften gaan fors omhoog. Daarmee is het einde van maand voor onze klanten weer een stukje verder weg. Reden voor ons om te kijken wat we kunnen doen en dat dan ook daadwerkelijk te doen. We buigen ons samen met partners als gemeente Goeree Overflakkee over de mogelijkheden om een nieuwe stroom vluchtelingen goed op te vangen en te huisvesten. We houden hierbij goed in het oog dat reguliere woningzoekenden ook een woning kunnen blijven vinden. Daarnaast werkt de oorlog in Oekraïne door in de beschikbaarheid en prijzen van bouwmaterialen. De logistiek is verstoord, waardoor leveringen langer op zich laten wachten. Dit vertaalt zich – wanneer de oorlog langer duurt – in het lastiger kunnen realiseren van de vastgoedopgave.

Corona Waar in 2020 nog moeilijk in te schatten was wat de risico’s van de coronapandemie zouden zijn op de werkzaamheden en activiteiten van Oost West Wonen, kunnen we voor 2021 ons richten op drie risico’s die een rol hebben gespeeld:

De bovenstaande ontwikkelingen leiden niet tot continuïteitsproblemen want: • onze huurstromen blijken vooralsnog omvangrijk en robuust; • op (langere termijn) is ons onroerend goed courant en waardevast; • onze financiële ratio’s zijn uitstekend en bieden ruimschoots de vereiste veiligheidsbuffers.

• Thuiswerken en interne beheersing: het risico bestaat dat vanwege het thuiswerken tijdelijke workarounds in processen worden geïmplementeerd. Deze kunnen impact hebben op de interne beheersing, waarvoor onvoldoende maatregelen getroffen zijn of extra maatregelen nodig zijn. In 2021 is gebleken dat de aanpassingen zeer beperkt zijn gebleven. De interne beheersing is door het thuiswerken niet sterk beïnvloed. Het risico is tevens beheerst doordat tijdig afspraken zijn gemaakt en afstemmingen hebben plaats gevonden over de gemaakte aanpassingen en interne beheersing. • Cybercrime: door het thuiswerken ontstaat meer afstand tussen medewerkers en leidinggevenden. Het risico op cybercrime kan toenemen, met name op het gebied van CEO-fraude (vervalste betaalverzoeken etc.). Wij beheersen dit risico doordat wij net een heel traject van awareness achter de rug hebben op het gebied van informatiebeveiliging. Medewerkers zijn zich bewust van mogelijke risico’s. De medewerkers met kritieke functies zijn nog extra gewezen op mogelijke frauderisico’s. Wanneer betaalverzoeken binnen komen via een ongebruikelijke weg zullen deze eerst geverifieerd worden. • Leefbaarheid onder druk: Doordat bewoners thuis moeten blijven, bestaat het risico op een toename van overlast en andere sociale problemen in de wijken. Wij proberen dit risico te beperken en te beheersen door in gesprek te blijven met bewoners en het sociale netwerk nog verder te versterken. Door een goede samenwerking kunnen zaken tijdig opgepakt worden en verslechtering van leefomstandigheden beperkt blijven. Ook proberen wij waar nodig de bewoners te helpen met maatwerk. Desondanks is het aantal meldingen in 2021 stevig toegenomen.

In het uiterste geval zou deze situatie kunnen leiden tot vertraging van nieuwbouw, renovatie en onderhoudsactiviteiten. Onze portefeuillestrategie en ons treasurybeleid bieden hiervoor voldoende wendbaarheid. Frauderisico Om het frauderisico te beheersen heeft Oost West Wonen onder andere een integriteits- en gedragscode en een klokkenluidersregeling. Tijdens Governancesessies zijn deze uitgebreid onder de aandacht van de medewerkers gebracht. Oost West Wonen kent een duidelijke functiescheiding: transparante aanbestedingsprocedures enerzijds en contractvorming anderzijds. Verder verwacht Oost West Wonen voorbeeldgedrag van het management. Bij iedere handmatige betaling vindt integrale controle op de rekeningnummers plaats door de Manager Bedrijfsvoering. Ten slotte stellen we in het eerste kwartaal van 2022 een uitgebreide frauderisicoanalyse op aan de hand van de belangrijkste processen. Deze analyse wordt besproken in het MT en de RvC en er vindt jaarlijks een update plaats. ICT-risico Eerder is al aangegeven dat het in 2020 gestarte I&Atraject rond informatiebeveiliging in 2021 is afgerond. De basis van de ICT-omgeving is in kaart gebracht en om deze verder te stabiliseren en te optimaliseren zijn genomen beheersmaatregelen opnieuw beoordeeld, omdat systeemfrauderisico (het risico van fraude en chantage door het verkrijgen van wachtwoorden door phishingmails, het platleggen van de website, het manipuleren van bestanden, het plaatsen van virussen) een van de grootste frauderisico’s

Oorlog (in Oekraïne) In 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen en is de internationale wereld weer op scherp gezet. Vrede en vrijheid zijn niet gratis en sancties hebben gevolgen voor ons

Jaarverslag 2021

20

Grondaankopen In 2021 vonden geen grondaankopen plaats.

is. Alle medewerkers hebben een uitgebreide security awareness-training gevolgd om extra aandacht te vragen voor dit onderwerp.

Belangenverstrengeling en integriteit Oost West Wonen wil situaties van belangenverstrengeling voorkomen. Dat betekent voor de bestuurder dat privéhandelingen van de bestuurder, waarbij sprake zou kunnen zijn van een schijn van belangenverstrengeling, vooraf worden gemeld en besproken met de Raad van Commissarissen. Dat geldt ook voor transacties waarbij mogelijke tegenstrijdige belangen spelen. Overigens geldt een dergelijke afspraak ook voor de leden van de RvC. Op zijn beurt dient de bestuurder ervoor te zorgen dat belangentegenstelling of -verstrengeling tussen Oost West Wonen en medewerkers wordt vermeden en wanneer daar wel sprake van is, dat dit dan op een integere wijze wordt opgelost.

De kans op criminele hacks is mede door alle geopolitieke ontwikkelingen enorm toegenomen. Oost West Wonen zal begin 2022 verder en diepgaander investeren in haar informatiebeveiliging en in de beveiliging van haar ICT-systemen. Desondanks is het waarschijnlijk dat een hackpoging op enig moment zal slagen. Om het risico zo klein mogelijk te houden zal geïnvesteerd gaan worden in securitybeveiliging en databescherming door middel van continue monitoring van het netwerk (EYE Security), ESETprotectie en dubbele autorisatie (MFA-autorisaties) voor zowel externe mobiele devices als intern in de kantooromgeving. Samen met de verzekeraar en onze ICT-leveranciers zal de cybervolwassenheid van Oost West Wonen in kaart worden gebracht en zullen verdere beheersmaatregelen worden geïmplementeerd.

Oost West Wonen wil een intern klimaat proberen te bewerkstelligen waarin er open en eerlijk over integriteitskwesties, dilemma’s en belangenverstrengeling kan worden gesproken. Ook in 2021 is dit onderwerp regelmatig besproken op teambesprekingen en in het managementteam. In 2021 is er geen aanleiding geweest om maatregelen te nemen rond het thema belangenverstrengeling en ten aanzien van zaken rond het thema integriteit. De frauderisicoanalyse is in het eerste kwartaal van 2021 besproken en vastgesteld in het managementteam en de RvC. In oktober 2021 is de fraude-risicoanalyse geactualiseerd. In 2022 zullen wij de fraude-risicoanalyse verder verdiepen en borgen in de structuur van het totale risicomanagement. Aan medewerkers van Oost West Wonen zijn in het afgelopen jaar geen leningen verstrekt noch (financiële) garanties afgegeven.

De medewerkers van Oost West Wonen op de hoogte worden gehouden en bewust worden gemaakt van hun gedrag ter beheersing van beveiligingsrisico’s. Daarnaast zullen ze op de hoogte gehouden worden over de instrumenten die Oost West Wonen heeft om de informatie (data) van Oost West Wonen optimaal te kunnen blijven beschermen. Dit zal gebeuren door regelmatig awarenesscampagnes en thematische bijeenkomsten te organiseren. Klachten en klachtencommissie De rechtsvoorgangers van Oost West Wonen hadden een onafhankelijke gezamenlijke klachtencommissie. In 2020 onderzochten we, de toenmalige ledenraad daarover geïnformeerd hebbende, de mogelijkheid tot aansluiting bij bestaande, regionale klachtencommissies. Deze zoektocht bracht ons bij de ‘klachtencommissie woningcorporaties Walcheren en Schouwen-Duiveland’. Medio 2021 is Oost West Wonen toegetreden tot de klachtencommissie Zuid-West. In 2021 is er 1 klacht gemeld bij deze commissie en 2 direct bij de directeur-bestuurder van Oost West Wonen. De Raad van Commissarissen is hiervan op de hoogte gesteld. Wel zijn er klachten en vragen bij de organisatie zelf binnengekomen. Al deze klachten konden worden opgelost, in de meeste gevallen naar tevredenheid van de klager.

4.6 Verklaring van de bestuurder Als bestuurder verklaar ik dat alle middelen van de vereniging Oost West Wonen in het verslagjaar uitsluitend in het belang van de volkshuisvesting zijn besteed. Oost West Wonen onderschrijft en voldoet aan de Governancecode, bevattende de gemeenschappelijke waarden en normen in de sector.

Verbindingen en nevenactiviteiten Oost West Wonen heeft geen verbindingen. Vanwege de transparantie is ervoor gekozen om alle activiteiten binnen de vereniging uit te voeren. In 2021 ontplooide Oost West Wonen geen risicovolle nevenactiviteiten. Oost West Wonen neemt niet deel in BV’s, NV’s of welke deelnemingsvorm of dochtermaatschappij dan ook. Wel participeert Oost West Wonen in zeven Verenigingen van Eigenaren.

Middelharnis, juni 2022 M. van de Kamp Bestuurder

Aanbestedingen maatschappelijk vastgoed In het verslagjaar zijn er geen aanbestedingen voor maatschappelijk vastgoed aan de orde geweest.

21

oostwestwonen.nl

Klanttevredenheid We vinden het belangrijk dat onze dienstverlening aansluit bij de behoeften van onze huurders. In 2021 zijn we dan ook in samenwerking met Kwaliteitscentrum Woningcorporaties Huursector (KWH) gestart met het meten van de kwaliteit van onze dienstverlening. De resultaten per onderdeel zijn in onderstaande tabel weergegeven.

Tabel: KWH-scores per onderdeel in 2021 Bron: KWH Klantvizier, d.d. 10 februari 2022

5.

Prestaties in 2021 (per strategische doelstelling) 5.1 We zorgen voor tevreden huurders Huurders en woningzoekenden staan bij alles wat we doen centraal. Daarom vinden we het bij Oost West Wonen belangrijk om persoonlijk contact te maken en houden we van korte lijnen. We zijn duidelijk in wat wel en niet kan en maken dingen niet onnodig ingewikkeld. Ook in 2021 zijn we op deze wijze te werk gegaan en dat is niet altijd vlekkeloos verlopen. We doen er alles aan om de zaken die niet goed gaan te verbeteren en zijn hierop aanspreekbaar. Anders dat het jaar daarvoor hebben we geen afwijkende openingstijden hoeven te hanteren vanwege corona en zijn ook de huisbezoeken doorgegaan zoals we voor corona gewend waren.

Jaarverslag 2021

De resultaten van de verschillende onderdelen zijn positief. De huurders waarderen Oost West Wonen gemiddeld met een 7,9, waarbij het streven vanuit het Ondernemingsplan 2021-2025 minimaal een 7,8 is. De scores van de onderdelen Algemene dienstverlening, Nieuwe woning en Reparaties blijven stabiel. De verschillen zijn minimaal. Onze huurders zijn meer tevreden geworden over het proces omtrent het opzeggen van de huur en minder tevreden over woning zoeken. Onze huurders geven aan het lastig te vinden een woning te accepteren vanwege de vooraf summiere beschikbare informatie. Ten aanzien van het onderhoud is het resultaat stabiel na een schommeling in het eerste halfjaar. Onze huurders ervaarden de uitvoering van het onderhoud niet altijd als prettig. Oorzaken hiervan zijn onder andere communicatie, snelheid van het afhandelen van zaken en het uiteindelijke opgeleverde resultaat. Ook in 2022 blijven wij de kwaliteit van onze dienstverlening monitoren via de metingen van KWH. We moeten ervoor zorgen dat we blijven doen wat we zeggen en ook zeggen wat we doen, helderheid blijven creëren richting onze huurders en empathie blijven tonen. Dat geldt niet alleen voor ons, maar ook voor de partijen waarmee Oost West Wonen samenwerkt. Onze klantprocessen worden de komende jaren verder geoptimaliseerd. Naar verwachting zal dat ook een grote bijdrage leveren aan het verbeteren van de klantbeleving van onze huurders. Klantvisie Eind 2021 hebben we omschreven op welke wijze wij met onze klanten om willen gaan en wat klanten van onze organisatie mogen verwachten. Dit zien we onder andere terug in onze kernwaarden. De klantvisie beschrijft “de houding en de intentie” waarmee wij ons werk willen doen voor onze huurders en woningzoekenden. Het is voor ons een richtlijn voor dienstverlening en samenwerking. Deze klantvisie geeft invulling aan de identiteit van Oost West Wonen. We werken er de komende jaren aan om te komen tot deze wijze van klantbenadering. De klantvisie is dus een “er naar toe groeien” document. In 2022 geven we verdere invulling aan implementatie en bewustwording.

22

Afhandeling klachten Het afgelopen jaar zijn we aangesloten bij de Regionale klachtencommissie Zuid West. Op deze wijze kunnen huurders op laagdrempelige wijze hun klacht laten behandelen door een deskundige en onafhankelijk partij. Daarnaast hebben we gewerkt aan het bijwerken en optimaliseren van onze klachtenprocedure. Het vernieuwde klachtenproces zullen we in het eerste kwartaal van 2022 afronden en implementeren.

vastgoedproject wordt gestuurd, ook beschikbaar is voor de huurdersverenigingen. In onze management kwartaalrapportages hebben we het afgelopen jaar de volgende KPI’s op deze doelstelling tussentijds gemeten. De resultaten per KPI worden hier weergegeven middels de volgende resultaten:

5.2 We zorgen voor voldoende betaalbare, beschikbare en geschikte woningen

Huurdersverenigingen Onze huurders worden vertegenwoordigd door twee huurdersorganisaties: Huurdersvereniging GoereeOverflakkee en Huurdersvereniging Goedereede. Voor Oost West Wonen zijn de huurdersverenigingen een belangrijke gesprekspartner. Zowel de huurdersverenigingen als de corporatie dragen onderwerpen aan die besproken moeten worden.

Portefeuillestrategie 2021-2035 Om onze maatschappelijk doelen in de toekomst te kunnen realiseren, heeft Oost West Wonen voldoende passende huisvestingsmogelijkheden nodig voor haar doelgroepen. Daarom is er in 2021 een nieuwe portefeuillestrategie, opgesteld en vastgesteld, waarbij met een horizon van 15 jaar integraal is gekeken naar de huisvestingsopgave op Goeree-Overflakkee in het sociale domein. Onze vastgoedportefeuille is tegen het licht gehouden en we hebben in beeld gebracht wat we moeten doen om onze doelen op het gebied van beschikbaarheid, betaalbaarheid, geschiktheid, kwaliteit, leefbaarheid en duurzaamheid te behalen. Tot 2024 zien we een lichte afname van het aantal zelfstandige (DAEB) huurwoningen. Dit is geheel in lijn met de prognose in de portefeuillestrategie. Vanaf 2024 komt de nieuwbouwproductie op stoom en gaan onze reguliere huurwoningen toenemen op basis van het doelscenario: +250 woningen in 2035.

Gespreksonderwerpen met de huurdersverenigingen waren de onderlinge relatie en werkwijze (die na de fusie opnieuw moest worden bepaald), de wijze waarop de corporatie haar huurwoningen aanbiedt, de jaarlijkse huurverhoging, het ZAVbeleid, het serviceabonnement, de glasverzekering, de uit te voeren projecten en de ontwikkeling van de website van Oost West Wonen. Daarnaast hebben we afspraken gemaakt over het omgaan met de goedkope woningvoorraad binnen de corporatie en het zorgen voor een blijvende goedkope voorraad. Een en ander is uitgemond in het aanwijzen van een voorraad goedkope woningen, bedoeld voor jongeren onder de 23 jaar en voor mensen met een heel laag inkomen die bijvoorbeeld ook schuldproblematieken hebben. Eveneens zijn de kaderbrief 2021, de begroting 2021 en de jaarrekening 2019 besproken met de huurdersverenigingen.

In het coalitieakkoord is expliciet opgenomen dat de coalitiepartijen voornemens zijn de verhuurderheffing met ingang van 2023 af te schaffen. Hierdoor ontstaat er meer financiële ruimte om te groeien richting de wensportefeuille. Daarnaast gaat Oost West Wonen gezamenlijk met de gemeente Goeree-Overflakkee in 2022 een woningmarktonderzoek laten uitvoeren. Op basis van dit onderzoek en de extra financiële ruimte die ontstaat door het afschaffen van de verhuurderheffing, zal de portefeuillestrategie begin 2023 worden herzien/ geactualiseerd.

Bewonerscommissies en individuele huurders In veel gevallen wordt er bij het voorbereiden van een project een bewonerscommissie samengesteld. Deze commissie wordt betrokken bij de voorbereiding van het betreffende project. Als er geen bewonerscommissie wordt gevormd, worden individuele bewoners zoveel mogelijk betrokken en geïnformeerd over de aard van de werkzaamheden en het uiteindelijke doel. In alle gevallen is het de bedoeling dat informatie, die aan individuele huurders over een

23

oostwestwonen.nl

Huurprijzen Voor Oost West Wonen zijn een goede betaalbaarheid en bereikbaarheid van de woningvoorraad van cruciaal belang. Om hiervoor te zorgen monitoren en evalueren wij periodiek onze woningvoorraad, het aantal woningzoekenden, de woonwensen van woningzoekenden en de huurprijzen met bijbehorende ontwikkeling ervan. Daarmee blijven wij ervoor zorgen dat onze woningen betaalbaar en bereikbaar blijven. Eind 2021 is meer dan 90% van onze woningen bereikbaar voor huurders met een lager inkomen, al dan niet door aftoppingen.

Betaalbaarheid Wonen hoort betaalbaar te zijn en vooral te blijven voor mensen die op ons zijn aangewezen. Ook in 2021 hebben we aandacht besteed aan de betaalbaarheid van wonen. Zo hebben we het huurbeleid geactualiseerd. Uitgangspunten van dit nieuwe beleid zijn: 80% van de woningen blijft beschikbaar voor de primaire doelgroep en we voldoen aan de 80/10/10 regel en het passend toewijzen. Ook houden we rekening met de belangen van derden, zoals huurdersorganisaties en gemeente. We hebben oog voor de doelgroepen van beleid. De huurverhoging is inflatievolgend en gedifferentieerd op basis van de huursombenadering. De huurprijs van vrijkomende woningen bepalen we op basis van vastgestelde streefhuren en we hebben oog voor kwaliteit en duurzaamheid.

Toewijzingsnorm DAEB Ook dit jaar is Oost West Wonen binnen de 80-10-10 grenzen van de DAEB-monitor gebleven. Voor 2021 geldt dat 277 woningen zijn verhuurd onder de lagere inkomensgrens van €23.725 of €32.200; 88,8%. Respectievelijk 7 (2,2%) en 28 (9,0%) woningen zijn verhuurd tussen de middelste en hogere inkomensgrens (€ 40.024 en €44.655) en bovenste inkomensgrens (€44.655).

Huurverhoging 2021 Wat de jaarlijkse huurverhoging betreft was 2021 een bijzonder jaar. Door de “huurbevriezing” hadden we een huurverhoging van 0%. Als corporatie zijn we daar door de overheid voor gecorrigeerd. Voor onze huurders was het in ieder geval goed nieuws omdat hiermee hun woonlasten qua huurprijs in 2021 niet zijn toegenomen. Helaas zullen veel huurders als gevolg van de gestegen energieprijzen, naar het einde van 2021 toe en zeker voor 2022, alsnog te maken krijgen met een stijging van de woonlasten.

Passend toewijzen Oost West Wonen heeft in 2021 haar huurwoningen toegewezen op basis van passend toewijzen. Dit passend toewijzen is van toepassing op 95% van alle woningzoekenden met een huishoudinkomen van € 32.200 of lager. In 2021 zijn 195 woningen passend toegewezen (100%). Dit betekent dat 117 woningen toegewezen zijn aan mensen met een inkomen boven de grenzen van de Huurtoeslagwet.

Wat 2021 ook bijzonder maakte, was de wet eenmalige huurverlaging. Deze wet betekende dat huurders die een te hoge huurprijs betaalden gezien hun inkomen in 2019, in verhouding tot hun huurprijs in 2021, een huurverlaging kregen. Het betrof hier huurders die op basis van passend toewijzen een lagere huurprijs zouden krijgen als zij hun woning in 2021 opnieuw zouden gaan huren. Ongeveer 300 huurders hebben hierdoor eenmalig een lagere huurprijs gekregen.

Monitor passend toewijzen en DAEB-toewijzingsnorm In de tabel hieronder is opgenomen hoeveel procent is toegewezen in de door de overheid bepaalde categorieën. Oost West Wonen heeft de toewijzingen in 2021 binnen de gestelde wet- en regelgeving uitgevoerd.

Toewijzen van woningen In 2021 zijn er 328 woningen verhuurd, waarvan 5 verhuringen van nieuw opgeleverde woningen; 3 in Sommelsdijk en 2 in Ooltgensplaat. Ook zijn er 3 woningen geliberaliseerd verhuurd en 13 woningen tijdelijk verhuurd aan de gemeente in verband met de plaatsing van statushouders (binnen de eerder genoemde 328). Een aantal huurwoningen zijn niet toegewezen, maar staan momenteel als verkoopwoning te koop of staan leeg om in 2022 weer verhuurd te gaan worden.

Aftoppen huurprijzen Om de woningen efficiënt te kunnen toewijzen en onze doelgroep goed te kunnen bedienen zonder te veel huurderving te veroorzaken, werken we met een twee-hurenprincipe. Het twee-huren-principe houdt in dat woningen die een hogere huur hebben dan € 633,25 of € 678,66 voor twee of drie huren worden aangeboden. De hogere huur geldt voor mensen met een hoger inkomen dan € 23.725 of € 31.550. De lagere huur geldt voor mensen met een lager inkomen dan hiervoor genoemd. Afgelopen jaar zijn 55 woningen afgetopt op een lagere huur dan de streefhuur als gevolg van het passend toewijzen.

Huisvesten van statushouders Het afgelopen jaar zijn er 25 woningen verhuurd aan statushouders. Zo hebben in 2021 63 statushouders een thuis gevonden op ons eiland in een woning van Oost West Wonen. In dit aantal zijn de mensen inbegrepen waarbij sprake was van gezinshereniging. Er waren in 2021 meldingen van luidruchtigheid van statushouders die in een aantal gevallen, door onze wat gehorige woningen, tot overlast heeft geleid bij de buren.

Jaarverslag 2021

Mutaties In 2021 hebben 359 huuropzeggingen van zelfstandige huurwoningen plaatsgevonden. Deze huuropzeggingen leveren een gemiddelde mutatiegraad van 5,9% op. In onze

24

woningmarkt. Van de 328 nieuwe verhuringen hebben betrof het 117 mensen met urgentie; dit is 35%.

begroting over 2021 waren wij uitgegaan van 430 mutaties (7,1% mutatiegraad). Dat het aantal mutaties flink lager ligt komt doordat de woningmarkt het afgelopen jaar is vastgelopen. Er is veel vraag en (daardoor ook) minder aanbod. Mensen kunnen moeilijk een nieuwe woning vinden en blijven daardoor langer wonen in hun huidige woning. Dit is een landelijk probleem dat zich zowel op de huur- als op de koopmarkt voordoet.

In onze management kwartaalrapportages hebben we het afgelopen jaar de volgende KPI’s op deze doelstelling tussentijds gemeten. De resultaten per KPI worden hier weergegeven middels de volgende resultaten:

Verkopen De woningverkopen vinden plaats op basis van vastgestelde verkoopuitgangspunten. Deze uitgangspunten worden jaarlijks getoetst en aangepast aan de gewijzigde regelgeving vanuit de overheid. Dit jaar zijn de verkoopuitgangspunten ook aangepast aan de huidige marktomstandigheden. Zo geven we minder vaak inkomens- of huurderskorting en verkopen we onze woningen grotendeels op basis van biedingen door potentiele kopers. Alle woningen worden verkocht op basis van een NWWItaxatierapport van een onafhankelijke taxateur. De koopakten worden opgemaakt door een notaris. In 2021 heeft Oost West Wonen 28 woningen verkocht en geleverd aan zittende huurders en aan niet-huurders. De woningen zijn verkocht tegen een gemiddelde verkoopwaarde van € 180.500. Dat is fors hoger dan voorgaande jaren, hetgeen te maken heeft met de overspannen woningmarkt. Er zijn in 2021 vier bedrijfsmatige- en maatschappelijke (kantoor)panden verkocht voor in totaal circa €.2.500.000. Verder hebben we circa €25.000 aan kortingen terugontvangen van eerder verkochte woningen. Liberalisatie In 2021 zijn 2 woningen geliberaliseerd verhuurd. Eind 2021 staan 50 woningen geregistreerd als geliberaliseerd (niet-DAEB). Bij verhuur krijgen deze woningen een huurprijs hoger dan € 752,33. Dit betreft grote en nieuwere woongelegenheden. Oost West Wonen zet het grootste gedeelte van haar woningvoorraad in voor haar doelgroep: (toekomstige) huurders met een lager inkomen. Het aantal geliberaliseerde te verhuren woning is geminimaliseerd.

5.3 We werken mee aan een leefbare woonomgeving De kwaliteit van de woonomgeving is belangrijk. Het bepaalt of mensen zich ergens thuis voelen. Waar we kunnen, werken we aan het in stand houden en verbeteren van de leefbaarheid van wijken en dorpen waar wij bezit hebben.

Ontruimingen In het afgelopen jaar 2021 zijn 3 woningen ontruimd. Bij alle 3 de woningen betrof het huurders met een huurachterstand, waarbij, ondanks de nodige en vele inspanningen, de lopende huur steeds niet betaald werd en afspraken over de achterstallige huur niet na werden gekomen. Ontruimen is iets wat wij zoveel mogelijk proberen te voorkomen, echter moeten we helaas er soms toch toe overgaan omdat het dan huurders betreft die niet mee willen werken terwijl ze daar wel de mogelijkheid toe hebben.

Natuurlijk zijn een goede leefomgeving en leefbaarheid niet alleen iets van Oost West Wonen zelf. Ook gemeente, zorgen welzijnspartijen en politie hebben hier belang bij, maar bovenal de bewoners zelf spelen hierin een essentiële rol. Oost West Wonen heeft in 2021 ongeveer €53.400 aan fysieke en sociale leefbaarheid uitgegeven. Overlast Het afgelopen jaar hebben we 550 meldingen gehad op het gebied van leefbaarheid en overlast. Een groot gedeelte van de meldingen, 265, betrof groen/tuinoverlast. De resterende 285 meldingen betrof zaken als geluidsoverlast, burenruzie, signaleringen, woonfraude, parkeren of agressie. Geluidsoverlast is na groen/tuinoverlast de 2de in grootte (76 meldingen). De overlastmeldingen worden opgepakt door de

Urgentie In het afgelopen jaar hebben 117 mensen met een urgentie een huurwoning gekregen van Oost West Wonen, ten opzichte van 54 mensen in 2020. Steeds meer mensen vragen urgentie aan, eveneens veroorzaakt door de onder druk staande

25

oostwestwonen.nl

waar onze huurders wonen. We vinden het belangrijk dat onze huurders onze medewerkers kennen en andersom. Daarom hebben we ons werkgebied in drie regio’s onderverdeeld. In het afgelopen jaar heeft corona het ons niet altijd even gemakkelijk gemaakt om meer in het gebied aan de slag te zijn. Echter hebben wij in de gehouden evaluatie van 2021 wel geconcludeerd dat het zeker toegevoegde waarde heeft. Collega’s kunnen zich door deze manier van werken focussen op een afgebakend gebied en de mensen en woningen die we daar hebben. Aandachtspunten daarbij zijn het voldoende flexibel blijven en elkaar op de hoogte houden versus niet te veel overleggen, evenals het werken volgens dezelfde uitgangspunten. In 2022 gaan we verder met het gebiedsgericht werken en willen we nog meer de stap in het gebied gaan zetten.

woonconsulenten. Zij hebben kennis van het werkgebied en hebben contact met zorg- en welzijnspartijen. We ervaren dat zowel klager als beklaagde gezamenlijk een wezenlijke rol hebben in het oplossen van de melding. Groenoverlast In 2021 hebben we nadrukkelijker ingezet op de woon -en leefomgeving van onze huurders. Dat heeft erin geresulteerd dat veel huurders een brief hebben gehad over het onderhoud van hun voor- en/of achtertuin, maar ook over het bijhouden van hun zij -of achterpad. Het aantal meldingen voor groenonderhoud was daarom in 2021 een stuk hoger dan in andere jaren. Huurders die na de nodige verzoeken niets aan hun tuin doen, krijgen een hovenier op bezoek voor het tuinonderhoud en moeten daarvan de nota betalen. We proberen uiteraard zoveel mogelijk te voorkomen dat dit nodig is.

In onze management kwartaalrapportages hebben we het afgelopen jaar de volgende KPI’s op deze doelstelling tussentijds gemeten. De resultaten per KPI worden hier weergegeven middels de volgende resultaten:

Tuinbrochure en tuinabonnement In 2021 is er een tuinbrochure en een tuinabonnement gemaakt. In de tuinbrochure staat hoe we willen komen tot een redelijk verzorgde woonomgeving Tuinabonnement en wie op welke wijze daaraan kan bijdragen. Het tuinabonnement is bedoeld om mensen niet alleen te wijzen op groenonderhoud, maar ze een mogelijkheid te bieden om het via ons te laten bijhouden. Haal meer uit uw tuin

5.4 We zijn een maatschappelijke verbinder

Leefbaarheidsonderzoek In het tweede kwartaal van 2021 is er een leefbaarheidsonderzoek gehouden onder een groot gedeelte van de huishoudens op ons eiland. Dit leefbaarheidsonderzoek is gedaan in samenwerking met de gemeente Goeree-Overflakkee en is ook gezamenlijk bekostigd. Hiermee hebben we gezorgd voor een eerste leefbaarheidsmeting, een ‘nulpunt’. Het onderzoek is door het bureau RIGO uitgevoerd middels de Lemon onderzoeksmethode. Het onderzoek heeft zich toegespitst op 6 gebieden: Demografie & woningvoorraad, Fysieke woonomgeving, Voorzieningen, Sociale woonomgeving, Overlast en Criminaliteit en veiligheid. Ongeveer 4.200 huishoudens, 21% van de respondenten, heeft de vragenlijst ingevuld.

Als woningcorporatie hebben we binnen de samenleving een belangrijke taak: zorgen voor huisvesting van mensen met een lager inkomen. Om deze opdracht zo goed mogelijk uit te voeren werken we samen met andere partijen. Deze integrale benadering vraagt de nodige inzet, maar levert ook veel toegevoegde waarde op. Wel vraagt deze manier van werken verdere verbinding en samenwerking met partners. We hebben in 2021 die verbinding gezocht door het houden van diverse stakeholderbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten hebben we onze ambities en doelstellingen kenbaar gemaakt en input en feedback opgehaald bij onze stakeholders. Gemeente Goeree-Overflakkee Sinds Oost West Wonen als enige woningcorporatie op Goeree-Overflakkee actief is hebben we behoefte om de samenwerking met de gemeente te intensiveren. Op allerlei terreinen zien we meerwaarde in een nadrukkelijke samenwerking. We hebben elkaar nodig op het brede gebied van wonen.

In het 3de kwartaal zijn de resultaten bekend geworden. Gemiddeld geven inwoners de leefbaarheid op GoereeOverflakkee een 7,4. De aandachtspunten uit het onderzoek zijn opgenomen in een Plan van aanpak Leefbaarheid welke in 2022 tot uitvoering zal worden gebracht. Ook deze acties voeren we samen met de gemeente uit. We willen zoveel mogelijk de bewoners en andere partijen betrekken. Hiermee willen we ervoor zorgen dat we niet eenmalig resultaat boeken, maar dat de acties een langere termijn effect hebben.

Zo zien we dat het gezamenlijke leefbaarheidsonderzoek ons veel inzichten heeft opgeleverd over de leefkwaliteit in de kernen en dat het noodzakelijk is gericht actie te ondernemen. Door samen te werken, hebben we de verwachting dat dit de leefbaarheid op het terrein van samenleven, voorzieningen en infrastructuur zal bevorderen.

Gebiedsgerichte aanpak In 2021 hebben we voor het eerst in twee jaar gewerkt vanuit een gebiedsgerichte aanpak. Hiermee willen we de lokale betrokkenheid borgen richting onze huurders en het gebied

Jaarverslag 2021

26

Zorg- en welzijnspartijen De relatie met zorgorganisaties die actief zijn binnen de gemeente Goeree-Overflakkee is goed. In 2021 zijn er periodieke overleggen gevoerd met verschillende zorg -en welzijnsinstellingen. De overleggen zijn bedoeld om elkaar mee te nemen in ontwikkelingen, het afstemmen van zaken die spelen, het versterken van initiatieven en het komen tot een intensievere samenwerking. Wij geloven erin dat we door middel van samenwerken meer voor elkaar kunnen krijgen en meer inwoners kunnen helpen tegenover lagere kosten en minder tijdsbesteding. Samenwerken betekent echter wel dat er wederzijds vertrouwen nodig is en er een gedeelte van de eigen autonomie opgegeven moet worden. De periodieke overleggen vonden onder andere plaats met Sjaloom Zorg, CuraMare, Pameijer en welzijnsorganisatie Stichting ZIJN.

Oost West Wonen heeft de gemeente nodig om haar ambities wat betreft de kwaliteit en toevoeging van het vastgoed te realiseren. Op het gebied van locaties, vergunningen en weten regelgeving treffen we elkaar voortdurend. We hebben geconstateerd dat het vertragend op de voortgang van projecten werkt wanneer we onvoldoende aansluiting vinden. Zelf hebben we geleerd dat de flora-en faunawetgeving echt nageleefd dient te worden. De vertragingen op onze projecten komt voort uit het niet goed doorlopen van deze procedures. Samen met de gemeente kijken we in hoeverre efficiency in de samenwerking tot versnelling op de projecten kan leiden. Daarnaast hebben we afgesproken elkaar structureel te treffen om alle kansen en initiatieven op locaties met elkaar te bespreken. Hierdoor worden er geen partijen verrast halverwege het traject. Op het thema duurzaamheid hebben we mooie stappen gezet. We hebben in 2021 geconstateerd dat we nog nauwer kunnen samenwerken op de communicatie naar de burger. Uit de verschillende stakeholderbijeenkomsten met de gemeenteraad, gemeentelijke ambtenaren en collegeleden, ledenraad, huurdersvertegenwoordigingen en RvC hebben we veel input opgehaald over warmte- en energietransitie, circulariteit en klimaatadaptatie en bewustwording. Het is nodig om elkaar structureel te ontmoeten, op collegeniveau, maar ook met de ambtenaren op strategisch, tactisch en operationeel niveau. In 2021 is een overlegstructuur opgezet om die ontmoetmomenten tussen de gemeente en medewerkers van Oost West Wonen te garanderen.

Huisvesten van specifieke zorgdoelgroepen Als sociale volkshuisvester huisvesten wij ook doelgroepen die, meer nog dan onze primaire doelgroep, direct hulp nodig hebben bij het vinden van een eigen woning. Zo verhuurt Oost West Wonen verschillende woonvoorzieningen aan Sjaloom Zorg, welke zij voornamelijk inzetten voor mensen met een verstandelijke, lichamelijke of psychische problematiek. In totaal betreft het 135 appartementen/kamers. Ook Gemiva huisvest een aantal mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking in 20 appartementen van Oost West Wonen. Verder verhuren wij een woonvoorziening met 12 appartementen aan Pameijer voor mensen met onder andere psychische beperkingen en daarnaast huisvest Pameijer 25 mensen met zo’n beperking in reguliere woningen van ons. Deze mensen wonen in de wijk onder (intensieve) begeleiding van Pameijer. CuraMare huurt van ons gebouwen waarin zij ouderen huisvesten die te maken hebben met (door de ouderdom) lichamelijke beperkingen, maar mogelijk ook in mindere mate dementie. In totaliteit betreft dit 195 appartementen/kamers.

Prestatieafspraken De intensivering van de samenwerking is zichtbaar in de prestatieafspraken. In 2021 hebben we -huurdersverenigingen, gemeente en Oost West Wonen- voor het eerst gezamenlijk meerjarige prestatieafspraken gemaakt. Dit hebben we gedaan, omdat de opgaven waar we gezamenlijk voor staan, groter zijn dan datgeen wat we in jaarlijkse prestatieafspraken met elkaar kunnen effectueren. Door gezamenlijk meerjarige afspraken vast te leggen, committeren we ons op een aanpak voor de langere termijn. We hebben de volgende thema’s benoemd: Aantrekkelijk wonen: beschikbaarheid en betaalbaarheid, Duurzaam wonen: verduurzaming van de sociale woningvoorraad, Sociaal en leefbaar wonen: kwaliteit van wonen en leven, Sociaal en gezond wonen: oog voor doelgroepen en wonen en zorg. Jaarlijks worden met elkaar doelstellingen geformuleerd, om gefaseerd de prestatieafspraken te kunnen realiseren. We zijn tot de conclusie gekomen dat een aantal belangrijke ingrediënten voor het maken van langdurig beleid op dit moment ontbreken. Het betreft een actuele woonvisie, de definitieve omgevingsvisie, gemeentelijk beleid ten aanzien van wonen en zorg en een recent woningmarktonderzoek. Deze zaken maken onderdeel uit van de doelstellingen en prestatieafspraken en staan grotendeels voor 2022 op de agenda.

Bijzondere woon-opvangvormen Wat 2021 bijzonder maakt, is dat er 2 bijzondere woonopvangvormen zijn gestart. Zo hebben we aan stichting Kairos een woongebouw verhuurd, waarin mensen die dak -en thuisloos zijn en een verslaving hebben een plaats kunnen vinden. Kairos helpt hen om van hun verslaving en/of andere problematieken af te komen, om daarna weer zelfstandiger

27

oostwestwonen.nl

afgelopen jaar de volgende KPI’s op deze doelstelling tussentijds gemeten. De resultaten per KPI worden hier weergegeven middels de volgende resultaten:

te kunnen gaan wonen. Het woongebouw is geschikt voor 11 mensen. De andere woon-opvangvorm wordt door Pameijer verhuurd aan mensen die dak -en thuisloos zijn met een beperkte achterliggende problematiek. Hier is ruimte voor 8 personen. Het doel van beide initiatieven is om mensen te helpen op eigen benen te kunnen gaan leven en wonen. Als laatste heeft Oost West Wonen in 2021 een intentieovereenkomst getekend met Zeeuwse Gronden, om een woongebouw in te gaan zetten voor mensen die een zwaardere psychiatrische problematiek hebben. Deze mensen worden begeleid door Zeeuwse Gronden, terwijl ze een appartement huren van Oost West Wonen op basis van een woon-zorgovereenkomst. Het betreffende woongebouw gaat omgebouwd worden naar 12 zelfstandige appartementen, waardoor deze ook in de toekomst gemakkelijk aan andere doelgroepen verhuurd kunnen worden. Paulina.nu In 2020 heeft de stichting Paulina.nu het initiatief genomen om te onderzoeken wat er binnen de gemeente moet gebeuren om het toekomstbestendig leven voor ouderen op Goeree-Overflakkee zo goed mogelijk in te richten. In november 2020 heeft dat geresulteerd in een rapport en een webinar. Vanaf 2021 participeert Oost West Wonen stevig in het samenwerkingsverband. Aan het einde van het jaar is het rapport Lang zullen we gelukkig leven opgeleverd. Hierin heeft Oost West Wonen zich verbonden aan initiatieven om het woningaanbod en de daarbij horende zaken die een relatie met het langer thuis wonen hebben, op te nemen in haar plannen voor de aankomende jaren. Dit doen we niet alleen, maar samen met gemeente, zorgaanbieders en welzijnsorganisaties. Wat dit betekent voor onze woningen en de daarbij horende woonomgeving, zal de komende jaren gaan blijken.

5.5 We zorgen voor een duurzame en kwalitatief goede woningvoorraad We zijn trots op ons bezit en willen onze huurders een duurzaam kwaliteitsproduct aanbieden. Duurzaamheid Onze ambitie is om ons woningbezit in 2050 CO2-neutraal en aardgasvrij te hebben, waarbij we aansluiten bij het nationale energieconvenant. We vinden het belangrijk om op deze wijze een bijdrage te leveren aan een beter klimaat. Voor Oost West Wonen is duurzaamheid meer dan energie besparen. In 2021 hebben we geschetst wat duurzaamheid voor ons betekent. Dit duurzaamheidsbeleid zal in 2022 worden afgerond en vastgesteld.

Buurtbemiddeling In 2021 werken we met de gemeente aan het inzetten van buurtbemiddeling op ons eiland. Middels Cocon is dat de afgelopen jaren vormgegeven en gaat het de komende jaren verder gestalte krijgen. Om buurtbemiddeling mogelijk te maken dragen wij €5.000 bij. Buurtbemiddeling wordt ingezet om daar waar onenigheid is tussen buren te bemiddelen en te komen tot een oplossing die voor beide aanvaardbaar is. In 2021 zijn 7 bemiddelingszaken door Oost West Wonen aangedragen bij buurtbemiddeling.

In 2021 hebben we 5 pijlers benoemd op het thema duurzaamheid. Deze pijlers hebben we getoetst bij onze stakeholders. Op veel terreinen zijn we vaak al samen met stakeholders aan de slag, omdat de opgave waar we voor staan een gezamenlijke opgave is.

SchuldHulpMaatje Dit jaar werken we voor het tweede jaar samen met stichting SchuldHulpMaatje. Onder andere op ons eiland proberen zij mensen te helpen met hun schulden. Hun doel is om te zorgen voor overzicht en een plan om langzaam maar zeker uit de schulden te komen. Huurders waar sprake is van beginnende schuldenproblematiek verwijzen wij door naar Schuldhulpmaatje. In 2021 is een samenwerkingsovereenkomst getekend voor 5 jaar. De bijdrage van Oost West Wonen is €2.000. In onze management kwartaalrapportages hebben we het

Jaarverslag 2021

Met name op het gebied van bewustwording zien we meerwaarde in een intensieve samenwerking met de gemeente Goeree Overflakkee, om zowel huurders als particuliere woningeigenaren mee te nemen in de transitieopgave waar we voor staan. Stimuleren van bewustzijn resulteert niet alleen in het besparen van energie. Het zet mensen aan om bij te dragen in de totale duurzaamheidsgedachte als geheel. Onze participatie in

28

Wij doen ervaring op met het bouwen van NOM-woningen. Bij alle nieuwbouwprojecten die we in voorbereiding hebben, is aardgasvrij de regel en sorteren we voor op de NOMregelgeving, dit in combinatie met de EPV-vergoeding.

Klimaat Krachtig Goeree-Overflakkee willen we in 2022 verder uitbouwen tot een volwaardig partnerschap. De route naar een aardgasvrije gebouwde omgeving is nog lang en is vaak nog een zoektocht. Het duurzaamheidsbeleid geeft op hoofdlijnen richting. We sturen niet specifiek op de grootste CO2-reductie nu. Onze duurzaamheidsmaatregelen zijn vooral gericht op het voorsorteren op een aardgasloze gebouwde omgeving. Dat uit zich bijvoorbeeld in zogenaamde no-regret isolatiepakketten en in het stimuleren van elektrisch koken.

Naast het bouwen van nieuwe energiezuinige woningen, willen wij onze bestaande huurwoningen energiezuinig(er) maken. Hierbij gaan we uit van de Trias Energetica: we richten ons eerst op de bouwkundige schil, vervolgens op de installaties in de woningen en daarna op het gedrag van de huurders. In 2021 zijn projecten uitgevoerd in het kader van EBM (energiebesparende maatregelen). Als we een woning verduurzamen, beginnen we met het isoleren van de muren, daken en vloeren en het plaatsen van dubbelglas (waar dat nog niet is gedaan). Eveneens is er aandacht voor de ventilatie in de woning. Wij volgen nauwlettend alle ontwikkelingen op het gebied van installaties, zoals zonnepanelen en warmtepompen. Het ambitieniveau richt zich op zowel de labeling van de woning als de warmtevraag en de CO2uitstoot.

In de laatste maanden van 2021 zijn bij de kabinetsformatie afspraken gemaakt over het afbouwen van de verhuurdersheffing. Daar staat onder andere een aanpak van de slechtste energielabels tegenover. Omdat dit een andere werkwijze vergt dan de complexmatige aanpak die we tot heden hanteerden, gaan we in 2022 kijken hoe we hier uitvoering aan kunnen geven. We hebben niet alleen de ambitie om richting 2050 aardgasloos te zijn omarmd. We willen ons ook verder ontwikkelen op het gebied van circulariteit. In 2021 hebben we samen met gemeente en HW Wonen, de woningcorporatie uit de Hoeksche Waard, verkend hoe circulariteit een plaats kan krijgen in onze nieuwbouw en renovatieprojecten.

Algemeen onderhoud Om onze huidige en toekomstige huurders goed te kunnen bedienen, investeren wij continu in de technische en functionele kwaliteit van ons woningbezit. Door het onderhouden van onze woningen zorgen we ervoor dat het vastgoed in een goede conditie blijft. Hiermee bieden we een goede woning aan onze huurders en bovendien blijft ons woningbezit dan haar waarde behouden, iets dat belangrijk is voor onze (financiële) continuïteit.

Het opwekken van duurzame energie lijkt steeds meer een standaard onderdeel van de woning te worden. Hoewel het opwekken van duurzame energie niet per se een taak is van een woningcorporatie, zien we dat duurzame energie bijdraagt aan het beheersbaar houden van de woonlasten. Daarnaast is binnen de RES regio Goeree-Overflakkee uitgesproken dat het opwekken van duurzame energie op daken de voorkeur heeft boven het aanleggen van zonnevelden op landbouwgrond. Door het dakoppervlak van onze woningen in te zetten kunnen we hieraan bijdragen.

We onderscheiden een aantal typen onderhoud: • planmatig onderhoud; • reparatieonderhoud; • mutatieonderhoud; • serviceabonnement; • levensloopbestendig mutatieonderhoud; • gerief investeringen.

Duurzaamheidswerkzaamheden 2021 In 2021 is in afwachting van het duurzaamheidsbeleid besloten om pas op de plaats te maken in het verduurzamen van mutatiewoningen. De woningen worden op een kwalitatief goed niveau gebracht waarbij enkel glas vervangen wordt voor HR ++ glas. Als er geen cv-installatie aanwezig was in de woning is een cv-installatie geplaatst. Andere energiebesparende maatregelen zoals het aanbrengen van (spouwmuur-, bodem-, vloer-, en dak-) isolatie worden de komende jaren projectmatig uitgevoerd, veelal in combinatie met een EBM-project.

De vastgoedportefeuille vormt de leidraad bij uit te voeren onderhoud. In 2021 is ondanks de coronapandemie veel onderhoud uitgevoerd, uiteraard conform de op dat moment geldende richtlijnen vanuit de RIVM en branchevereniging Aedes. Ondanks deze beperkingen is het onderhoud vrijwel geheel conform de begroting uitgevoerd en is het totaalbedrag binnen de begroting gebleven. Planmatig onderhoud Onder planmatig onderhoud vallen de onderstaande soorten onderhoud: • regulier planmatig onderhoud; • contract onderhoud; • geriefsverbetering (< € 1.000); • vraaggestuurd onderhoud; • planmatig onderhoud bij mutatie.

Incidenteel wordt bij woningen (niet zijnde mutatiewoningen) de spouwmuur geïsoleerd of HR ++ glas geplaatst, dit vaak naar aanleiding van klachten rondom vocht en comfortbeleving. In 2021 zijn op individuele basis bij zowel mutatie en als gevolg van klachten van bewoners de volgende energiebesparende maatregelen uitgevoerd: • 29 woningen voorzien van HR++ glas • 21 woningen voorzien van vloerisolatie • 7 woningen voorzien van spouwisolatie

29

oostwestwonen.nl

Regulier planmatig onderhoud Voor het reguliere planmatig onderhoud van 2021 hebben we gebruik gemaakt van ons meerjaren¬onderhoudsplan (MJOP). Dit plan is gebaseerd op conditiemetingen volgens de NEN 2767. Conditiemeting is een gestandaardiseerde methode voor het registreren, kwalificeren en kwantificeren van technische gebreken aan bouwdelen. Dit resulteert in een objectieve en eenduidige vastlegging op basis waarvan naar de ernst, omvang en intensiteit van een gebrek de conditiescore van een bouwdeel wordt vastgesteld. De conditiescore wordt uitgedrukt in een zespuntsschaal, waarbij 1 staat voor een uitstekende conditie en 6 voor een zeer slechte conditie. Wij hanteren conditiescore 3 als ondergrens.

2021

Het budget van mutatie werd naar aanleiding van de oplegnotie bij het tweede kwartaal opgehoogd. Daardoor ontstond er ruimte ontstond voor planmatig onderhoud bij EBM, waardoor er een inhaalslag plaats kon vinden voor het vraaggestuurd onderhoud. Hierdoor is de realisatie veel meer dan de post die is begroot. In totaal zijn er bij 150 woningen vraaggestuurd onderhoud uitgevoerd en zijn er 57 woningen, voornamelijk vanwege de coronamaatregelen, doorgeschoven naar 2022. Begroot Realisatie Aantal woningen 2021 € 1.000.000 € 1.503.412 150

Binnen de post planmatig onderhoud zijn in 2021 de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Schilderwerk: 1.068 woningen, waarvan 721 woningen een volledige schilderbeurt en 347 zijn bijgewerkt; • Reinigen kozijnen: 30 woningen; • Reinigen goten: 107 woningen; • Vervangen apparatuur toegangscontrole met videofoon: 35 woningen; • Vervangen asbestgolfplaten op het dak: 72 woningen; • Vervangen dakbedekking: 6 woningen; • Voegwerk: 23 woningen; • Vervangen CV-ketels: 413 ketels, waarvan 240 bij storingen en 173 in opdracht (84 vanuit 2020 en 89 ketels in 2021). Totaal 6 ketels worden verplaatst naar 2022 en individueel uitgevoerd.

Planmatig onderhoud bij mutatie Dit is planmatig onderhoud wat is uitgevoerd tijdens mutatie. Dit onderhoud heeft te maken met vervangen van badkamer, keuken, toilet en asbestsanering. Dit is uitgevoerd bij 121 woningen. Begroot Realisatie Aantal woningen 2021 € 1.250.000 € 1.080.176 121 Reparatieonderhoud Ondanks het preventieve onderhoudsprogramma kan het zijn dat er onverwacht zaken stuk gaan en gerepareerd moeten worden. Op verzoek van onze huurders voeren wij deze reparaties uit. Een deel van deze reparaties en kleine herstellingen, waarvoor huurders zelf verantwoordelijk zijn, verricht Oost West Wonen wanneer daarvoor door de huurder een serviceabonnement is afgesloten. Alle overige reparaties komen voor rekening van Oost West Wonen. Deze verdeling van het onderhoud tussen huurder en verhuurder is gebaseerd op wettelijke regelgeving.

Begroot Realisatie € 2.941.439 € 3.088.088

Contractonderhoud Dit is onderhoud wat jaarlijks terugkeert en waarvoor een contract is afgesloten, zoals liftonderhoud, cv-onderhoud, onderhoud aan deurdrangers, automatische deuren, brandmeldinstallaties en valbeveiliging.

2021

Begroot Realisatie € 1.020.000 € 1.081.335

In 2018 is Fides Wonen gestart met een pilot waarbij voor de kernen Dirksland, Melissant en Herkingen de reparatieverzoeken voor een vast bedrag per woning per jaar zijn afgekocht. Doel hiervan is om het aantal administratieve handelingen te verminderen en de aannemer uit te dagen reparatieverzoeken zoveel mogelijk te voorkomen door preventief te handelen. In 2021 is door Oost West Wonen besloten deze pilot te verlengen en te bezien of deze manier van werken verder uitgerold kan worden. Dit zal in 2022 verder geanalyseerd worden.

De overschrijding van de kosten komt doordat enkele nieuwe contracten zijn afgesloten voor nieuwbouwcomplexen die niet nog niet in de begroting van 2021 waren opgenomen. Geriefsverbetering < € 1.000 Dit zijn werkzaamheden die uitgevoerd worden op verzoek van een huurder en waar een huurverhoging tegenover staat, bijvoorbeeld het aanbrengen van een tweede toilet of een thermostatische douchekraan.

Jaarverslag 2021

Realisatie € 46.276

Vraaggestuurd onderhoud Vraaggestuurd onderhoud wil zeggen dat huurders, onder bepaalde voorwaarden, zelf bepalen of en wanneer ze badkamer, toilet en keuken willen laten vernieuwen. Dat gebeurt dan dus niet, zoals in het verleden en bij regulier planmatig onderhoud complexgewijs/collectief, maar op individuele basis.

Vervangen van cv-ketels wordt bepaald door de staat van onderhoud van cv-ketels en een afschrijvingstermijn van 20 jaar. Schilderwerk vormt de grootste post van planmatig onderhoud. Oost West Wonen wil schilderwerk meer resultaatgericht gericht gaan uitvoeren. Dat houdt in dat veel meer op prestatie en op resultaat gestuurd gaat worden en minder op vaste cycli.

2021

Begroot (na wijziging) € 35.000

30

Het bedrag per mutatie is ook hoger dan begroot. Er was € 4.900 begroot per mutatie maar het is uitgekomen op € 6.417 per mutatiewoning. Om de kosten van het mutatieonderhoud nog beter te beheersen, is er in het verslagjaar een basiskwaliteit opgezet om op een eenduidige manier de mutaties uit te voeren en bij elke mutatie een juiste afweging en registratie te maken inzake de kosten. Maandelijks worden nu de uitgaven en verplichtingen gemonitord. In totaal is er in 2021 bij 350 adressen mutatieonderhoud uitgevoerd. Voor alle mutatiewoningen worden, voordat de uitvoering plaatsvindt, prognoses opgesteld waardoor de kosten maandelijks inzichtelijk en nauwlettend gemonitord worden. In 2022 zal het proces rond mutatieonderhoud verder geanalyseerd, verbeterd en geoptimaliseerd worden.

Op het reparatieonderhoud is een lichte overschrijding op de begroting. In 2021 zijn er 5.995 reparatieverzoeken ingediend (begroot 5.666). De gemiddelde kosten per reparatieverzoek (€ 285) zijn lager dan begroot (€ 300). Uit een analyse blijkt dat vooral de post hang- en sluitwerk en het vervangen van sanitair stijgt. Dit is een ontwikkeling die te maken kan hebben met de invoering van het vraaggestuurd onderhoud. In het verleden werd namelijk bij het periodieke grootonderhoud standaard het hang- en sluitwerk en het sanitair vervangen. Verder zijn er ook een aantal dure reparatieverzoeken geweest vanwege vochtproblemen in woningen en het vervangen van enkele rotte houten vloeren voor betonvloeren. Daarnaast heeft de overschrijding te maken met prijsstijgingen in de bouwsector.

2021

Begroot Realisatie Aantal woningen 2021 € 2.398.000 € 2.246.025 350

Begroot Realisatie € 1.700.100 € 1.710.823

Aantal reparaties Bedrag per reparatie 5.995 € 285 Serviceabonnement Een toenemend aantal huurders sluit een zogenaamd serviceabonnement af. Met dit abonnement worden de reparaties en onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd die normaal door de huurder zelf betaald moeten worden. Hiermee worden de huurders volledig ontzorgd. De opbrengsten van het serviceabonnement zijn hoger dan begroot. De kosten en het aantal service abonnementen zijn lager dan begroot. Het resultaat van de opbrengsten en uitgaven van het serviceabonnementen is voor dit jaar ruim kostendekkend. Begroot Realisatie Serviceabonnement kosten 2021 € 110.000 € 108.245 Serviceabonnement opbrengsten 2021 € 110.000 € 155.498

Opgemerkt moet worden dat in de post mutatieonderhoud woningen zijn opgenomen die verkocht zijn maar waar eerst wat klein onderhoud is uitgevoerd. Ook zijn er in het verslagjaar facturen binnen gekomen van mutatiewoningen die in 2020 zijn leeggekomen en verhuurd. Ook is geconstateerd dat van 31 woningen het mutatieonderhoud boven de €20.000 was. Uiteindelijk is er op de post mutatieonderhoud na bijstelling van het budget een onderschrijding. Dit komt mede door het geringe aantal mutaties in 2021. Mutatie in control Naar aanleiding van de overschrijding van de post mutatieonderhoud in 2020 en het eerste halfjaar 2021, is er door de business controller een onderzoek gedaan inclusief aanbevelingen hoe het mutatieonderhoud nog beter in control te krijgen is. Later is besloten om door de afdeling bedrijfsvoering een vervolgonderzoek uit te laten voeren naar het mutatieonderhoud. Samengevat zijn de volgende aanbevelingen gedaan:

Mutatieonderhoud Als een huurder de woning verlaat, wordt de leeggekomen woning geïnspecteerd en verhuurklaar gemaakt voor een nieuwe huurder. Naast de reguliere mutatiewerkzaamheden die in de woning worden gedaan, wordt er indien nodig planmatig onderhoud uitgevoerd. Verder worden het energielabel en de woningwaarderingspunten gecontroleerd. Ook kan het voorkomen dat we ingrijpende renovaties uitvoeren die minder wenselijk zijn wanneer de woning bewoond is.

• Onderzoeken met Aareon, de leverancier van ERP-software, of de verantwoording per adres ook te combineren is met het vastleggen van de verplichting; • Boekingen mutatieonderhoud zoveel mogelijk op adresniveau en niet meer op complexniveau; • Mutatieonderhoud bij te verkopen woningen verantwoorden ten laste van het verkoopresultaat; • Een eenduidige werkwijze ten aanzien van prijsvorming, opdrachtverstrekking, toepassen basiskwaliteit; • Mutatiekosten boeken in de dezelfde periode als de nieuwe verhuurdatum; • Facturen van aannemers per maand indienen, geen achterstanden in facturatie; • Onderzoeken op welke wijze een langdurige relatie tussen opzichters en aannemers kan worden verkleind.

De kosten van het mutatieonderhoud zijn lopende het verslagjaar gestegen. Er was oorspronkelijk een bedrag begroot van € 2.009.00 voor 410 mutatie woningen. In een oplegnotie bij het tweede kwartaal is er een budgetverhoging geweest van € 389.000 en is het budget voor mutatieonderhoud bijgesteld naar € 2.398.000.

31

oostwestwonen.nl

Projecten Oost West Wonen richt zich primair op het in stand houden van het woningbezit. Pas als het in stand houden met te hoge kosten gepaard gaat, is sloop en vervangende nieuwbouw een reële optie. Een andere optie is het aankopen van mogelijk grondposities, om daarmee uitbreiding van de vastgoedportefeuille te realiseren. Een eerste belangrijke stap is om te kijken of een nieuwbouwinvestering bijdraagt aan de strategische doelen en passend is binnen de beleidskaders. De nieuwbouwprojecten van Oost West Wonen zijn primair gericht op activiteiten die vallen onder Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB). In 2021 heeft Oost West Wonen zich beziggehouden met de ontwikkeling en realisatie van een aantal (sloop) nieuwbouwprojecten, zoals te zien in de hierna volgende tabel.

Levensloopbestendig mutatieonderhoud Bij onder andere mutatie van seniorenwoningen wordt de woning en de directe omgeving zoveel mogelijk levensloopbestendig gemaakt. In het verslagjaar zijn onder andere de volgende zaken gerealiseerd: • Drie woningen levensloopbestendig gemaakt (douche/toilet vergroot); • Bij één 1 complex stoeltjeslift vervangen; • Diverse complexen automatische deurdrangers geplaatst en verhoogde closets; • Bij één complex voorzieningen voor scootmobiel aangebracht. Geriefsverbetering > € 1.000 Dit zijn werkzaamheden die uitgevoerd worden op verzoek van een huurder en waar een huurverhoging tegenover staat, bijvoorbeeld het aanbrengen van een tweede toilet, vergroten badkamer, aanleg cv-installatie of het uitvoeren van energiebesparende maatregelen.

2021

Begroot € 600.000

Realisatie € 367.673

Nieuwbouw en energiebesparende maatregelen (EBM) projecten Flora en fauna Conform onze vastgestelde vastgoedstrategie en de daaruit volgende projectenkalender worden energiebesparende maatregelen aan onze huurwoningen projectmatig uitgevoerd. Om deze maatregelen uit te kunnen voeren moet er een floraen faunaonderzoek plaatsvinden conform wet- en regelgeving. Meestal is daarna vanwege de aanwezigheid van vogels en vleermuizen aanvullend onderzoek nodig. Na de analyse is ontheffing nodig door de omgevingsdienst Haaglanden. Onderzoek en ontheffing vragen een doorlooptijd van bijna twee jaar. Deels omdat de periode waarin onderzoek mag plaatsvinden vastgesteld is en deels om de afhandeltermijn, die niet formeel is vastgesteld, uitloopt tot soms wel 40 weken terwijl 20 weken de vermelde afhandeltermijn is. Daardoor lopen een aantal projecten vertraging op. Het strikt naleven van de voorgeschreven wet- en regelgeving is temeer aan de orde aangezien er begin 2021 een formele waarschuwing afgegeven is door de omgevingsdienst.

In onze management kwartaalrapportages hebben we het afgelopen jaar de volgende KPI’s op deze doelstelling tussentijds gemeten. De resultaten per KPI worden hier weergegeven middels de volgende resultaten:

Inmiddels zijn alle projecten, zowel nieuwbouw als EBM, geïnventariseerd en is er een quick scan uitgevoerd. Voor de projecten die in 2021/2022 begroot zijn, is met spoed een aanvullend onderzoek uitgevoerd waardoor deze projecten zo snel mogelijk kunnen worden uitgevoerd. Begin 2022 zullen de aanvullende onderzoeken van de overige projecten tot en met 2026 worden opgestart. Daarmee lopen we vanaf 2023 op schema en zal er geen achterstand meer ontstaan door de wet- en regelgeving in het kader van flora en fauna.

Jaarverslag 2021

32

5.6 We streven naar een duurzame en professionele organisatie Om onze doelstellingen waar te kunnen maken hebben we een stabiele basis nodig, zowel financieel als organisatorisch. In 2021 hebben de volgende ontwikkelingen zich voorgedaan. Organisatie De structuur is in 2021 ongewijzigd gebleven, zoals te zien is in het organogram. In het vastgestelde ondernemingsplan hebben we grote aandacht voor de kwaliteit van de organisatie. Wij zorgen voor financiële stabiliteit en voor een organisatie die in control is. Om de benodigde kwaliteiten in huis te hebben, hebben we behoefte aan een flexibele organisatiestructuur die is gekoppeld aan een strategische personeelsplanning. Zo is er ruimte voor medewerkers om zich te ontwikkelen en hun talenten optimaal te benutten.

Strategische personeelsplanning De sleutel tot succes ligt bij ons personeel. Daarom hebben we aandacht voor de juiste match tussen dat wat er van ons gevraagd wordt als woningcorporatie en de (ontwikkeling van) de competenties van onze medewerkers. In 2021 zijn we gestart met de contouren te schetsen van ons Strategisch PersoneelsPlan (SPP), dat laat zien in hoeverre wij in staat zijn om de komende jaren in te spelen op veranderingen. Maar ook waar binnen het personeelsbestand opvallende afwijkingen zijn, denk bijvoorbeeld aan leeftijdsopbouw, competenties en vaardigheden. We hebben nog niet alle stappen van het SPP doorlopen, maar er is aandacht voor verjonging van ons personeelsbestand en ontwikkeling van onze medewerkers. We weten dat de individuele ontwikkeling van de medewerker onlosmakelijk verbonden is met de doorontwikkeling van de organisatie. Belangrijk hierbij is, dat dit besef ook ontstaat bij de medewerkers zelf. Daarom hebben we in november 2021 met iedereen een ontwikkelgesprek gevoerd. Hieruit is naar voren gekomen welke faciliteiten medewerkers nodig hebben om goed bij te (kunnen blijven) dragen aan de opgave van Oost West Wonen. Bijzondere aandacht is besteed aan de digitale vaardigheden, aangezien de ICT-applicaties een steeds groter onderdeel uitmaken van de administratieve processen en de dagelijkse werkzaamheden. Dit sluit aan op de vastgestelde (herijkte) I&A-strategie. In 2021 hebben we aandacht besteed aan ons functiehuis. Nog niet vanuit een integrale kijk, maar veel meer pragmatisch. Daar waar functies ten tijde van de fusie zijn beschreven en in 2021 onvoldoende bleken aan te sluiten bij de werkelijkheid, hebben we ze aangepast en opnieuw laten classificeren. Daarnaast is een aantal nieuwe functies beschreven, denk aan projectconsulent, management assistent, coördinator dagelijks onderhoud, administratief medewerker onderhoud en kwaliteitsadviseur. De integraliteit in het functiehuis volgt uit de afdelings-ontwikkelplannen die in 2022 worden opgeleverd. Hierin staat benoemd met welke kwaliteit en kwantiteit de betreffende afdeling gaat bijdragen aan het behalen van de resultaten op de opgaven en ambities uit het ondernemingsplan.

33

oostwestwonen.nl

Zo werken wij! Halverwege 2021 zijn we tot het inzicht gekomen dat we eerst werk moeten maken van onze identiteit. Met het benoemen van de kernwaarden in ons ondernemingsplan hebben we de mogelijkheid om onze cultuur te vullen. We hebben geconstateerd dat medewerkers behoefte hebben om zich te verbinden aan elkaar en aan de ambities van de organisatie. We zijn met een groep ambassadeurs in de organisatie enthousiast gestart met het traject ‘Zo werken wij!’. Als gevolg van het vele thuiswerken hebben we daar niet de verwachte stappen in kunnen zeten, iets waar we in 2022 verder mee aan de slag hopen te gaan. Dit wordt gecombineerd met een doorlopende meting van de medewerkerstevredenheid, waardoor we direct kunnen sturen op de thema’s werkplezier, werkstress en de eigen drijfveren van de individuele medewerker. Een mooie tool die in 2021 helemaal is voorbereid, zodat we daar in februari 2022 mee kunnen starten.

Gelukkig kunnen we melden dat ons ziekteverzuimpercentage laag ligt, zeker het korte verzuim is verwaarloosbaar. Toch kijken we met aandacht naar dit onderwerp, omdat het aantal medewerkers dat langdurig uitval vertoond, toeneemt. Dit vraagt veel begeleiding en terugkeer op maat, om te zorgen dat het werk weer opgepakt kan worden. Vaak zien we een duidelijke combinatie tussen privé uit balans zijn en werkgerelateerde ervaren druk. Ook zijn we geconfronteerd met de uitval van een zeer zieke collega die ons uiteindelijk ook is ontvallen. Een gebeurtenis die ons heeft aangegrepen. Aan het einde van 2021 liep de looptijd van het Sociaal Plan Fusiecorporaties af. Dat heeft er toe geleid dat het bestuur en de ondernemingsraad (OR) van Oost West Wonen met de vakbonden in gesprek is gegaan over het nut en de noodzaak van verlenging van het sociaal plan. Gelet op de inhoud van het gesprek met het bestuur, de terugkoppeling van de ondernemingsraad en de opvatting van de achterban, hoeft wat de vakbonden betreft het sociaal plan fusiecorporaties niet verlengd te worden. Het plan is daarom op 31 december 2021 beëindigd.

Goed werkgeverschap We hebben in 2021 de nodige kaders opgesteld om goed werkgeverschap te faciliteren. Zo heeft iedereen een ingerichte thuiswerkplek gekregen met de bijbehorende vergoedingen vanuit een thuiswerkovereenkomst. Dit was natuurlijk ook onontbeerlijk in een tijd dat de coronamaatregelen ons verplichten tot lange perioden van thuiswerken. We hebben daarnaast beleid opgesteld voor: • Beeldschermbril; • Thuiswerken en reiskosten, inclusief een app om declaraties te boeken; • Opleidingsbeleid en studiekostenovereenkomst; • Arbobeleid; • Overurenbeleid; • Update Risico Inventarisatie & Evaluatie (naar aanleiding van de verbouwing).

Terugkijkend kunnen we stellen dat er veel heeft plaatsgevonden, maar dat we op sommige doelen meer tijd nodig hebben dan verwacht We zien meerwaarde in de intensieve samenwerking die we zijn aangegaan met ‘Zuid West Samen Werkt’ (ZWSW), een samenwerkingsverband met de Zeeuwse corporaties. Hierdoor kunnen we leren van de corporaties die op onderdelen al een traject hebben doorlopen, waar wij nog aan moeten beginnen. Daarnaast hebben we ook wat te bieden, kijkend naar de inzichten die wij hebben opgedaan tijdens en na het fusietraject en in de opbouw van onze organisatie. De medewerkers hebben in deze samenwerking ook de mogelijkheid om via de ZWSWacademie in te schrijven voor een grote verscheidenheid aan opleidingen, trainingen en cursussen.

Natuurlijk hebben we oog voor een goed kantoorgebouw dat passend is voor de uitvoering van het werk. Halverwege 2021 was de verbouwing van ons kantoor aan de Langeweg afgerond. We hebben onze feestelijke intrek in dit gebouw genomen met aandacht voor de onderlinge verbinding. Met veel plezier kijken we terug op een rondgang door het gebouw en een puzzeltocht door Sommelsdijk.

Net als iedereen in Nederland en de rest van de wereld, hebben we natuurlijk last gehad van de beperkingen die corona ons heeft opgelegd. Niet alleen het vele thuiswerken en de daaruit voortkomende problemen (eenzaamheid, combinatie werk-privé, geen verbinding meer voelen), maar ook de algemene dreiging heeft ons parten gespeeld. Zowel onze medewerkers hebben dat onderling gemerkt en we zien het in het contact met onze huurders. Gesprekken verharden zich en samenleven is niet altijd meer vanzelfsprekend. Dit vraagt continue aandacht voor het welzijn van de medewerker. Zeker de mensen die dagelijks contact hebben met de huurders, hebben de behoefte om met elkaar te praten over hun ervaringen. We zijn een organisatie waar niemand zich alleen moet voelen staan. Daar hebben we aandacht voor.

Die verbinding is in 2021 wel in het gedrang gekomen. Veel personele samenkomsten, zoals personeelsbijeenkomsten, afscheid/jubilea, afdelingsuitjes, konden niet live plaatsvinden. Voor een organisatie die behoefte heeft aan onderlinge verbinding en samenhang viel dat best zwaar. We hebben aan het einde van 2021 ook geconstateerd dat medewerkers steeds meer behoefte voelen om gezien en gewaardeerd te worden. Des te meer hebben we genoten van die momenten dat het samenkomen wel fysiek kon, zoals de personeelsbijeenkomst in de Sperwer, de barbecue vlak voor de zomervakantie of ons eerste Oost West Wonen PV-uitje.

Jaarverslag 2021

34

Informatie & automatisering Nadat het ondernemingsplan is vastgesteld, bleek het nodig om de I&A-strategie in lijn te brengen met de organisatiedoelstellingen. Onder leiding van een extern bureau hebben we de digitale strategie met elkaar vastgesteld. Deze herijking van de I&A-strategie heeft geleid tot een herziene, realistische projectenkalender voor de komende jaren.

Optimalisatie Organisatieprocessen Om onze doelstelling waar te maken, hebben we een stabiele basis nodig. Eén van onze interne opgaven daarbij is het op orde brengen van onze processen. Medio 2021 zijn we gestart met de voorbereidingen. Hieronder wordt de aanpak schematisch weergegeven.

In 2021 is er onder meer aan de volgende projecten gewerkt: digitaal archief (ShareWorX), software voor vastgoedsturing, informatiebeveiliging & privacy bescherming en datakwaliteit. Periodiek is de voortgang van de projecten met elkaar besproken en gemonitord. Verder is er gewerkt aan de implementatie van het digitale archief dat begin 2022 live is gegaan.

De inventarisatie van de primaire, ondersteunende en sturende processen is afgerond. Daarna is bepaald welke processen deel uitmaken van de activiteitenplanning 2022, zie onderstaande tabel:

Ook is in 2021 het informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld en is er een start gemaakt met de implementatie hiervan. Zo is er een security officer/team benoemd en zijn de zogenaamde ‘10 gouden IT-veiligheidsregels’ opgesteld. Alle medewerkers zijn het gehele jaar getraind in informatiebeveiliging middels een awareness campagne via Kaspersky e-learning en door middel van een workshop. Er is een risicoanalyse van de IT-omgeving uitgevoerd. Deze bestond uit een vulnarability (kwetsbaarheden) scan en een technische nulmeting van de ITomgeving. De uitkomsten van deze scan zijn in samenwerking met onze externe beheerpartijen verder opgepakt. Naar aanleiding van deze scan zijn maatregelen genomen om de informatiebeveiliging te verbeteren. Aansluitend is er een tweede veiligheidsscan uitgevoerd om vast te stellen dat de voorgestelde beveiligingsmaatregelen daadwerkelijk zijn ingevoerd en ook werken.

Bij het optimaliseren van onze processen houden wij rekening met een aantal uitgangspunten, zoals: - Gestandaardiseerde processen vanuit de sector als onderlegger gebruiken; - Werken volgens onze kernwaarden en I&A-beleidsprincipes; - Meenemen van resultaten uit het onderzoek kwaliteit dienstverlening en Aedes Benchmark; - Procesgericht denken en werken;

Verder is gewerkt aan het business continuïteitsplan en het management hiervan, in geval van een calamiteit. Hierbij is aansluiting gezocht bij ons crisisplan. Samenvattend staat IT-beveiliging hoog op onze agenda, waarbij er continu is gezocht naar het verbeteren van onze IT-beveiliging. Overigens aangejaagd door de coronapandemie zijn onze medewerkers in het verslagjaar voorzien van goede ITfaciliteiten om zo hybride (thuis en op kantoor) te kunnen werken. Daar waar nodig is er gezorgd voor de nodige materiële zaken voor het thuiswerken. Tenslotte is in het verslagjaar Microsoft Teams-Pro geïmplementeerd.

Eind 2021 is reeds een start gemaakt met een aantal processen, zoals het verhuurmutatieproces, het klachtenproces en het WNT-proces. In 2022 zal dit afgerond worden. Verder zal jaarlijks bepaald worden welke processen in het opvolgend jaar opgepakt worden, zodat in de komende jaren alle processen worden beschreven, geoptimaliseerd en vastgesteld. En vervolgens sturing & beheersing en leren & verbeteren kan plaatsvinden.

35

oostwestwonen.nl

Software vastgoedsturing In 2021 heeft Oost West Wonen twee modules van de Batavia Groep aangeschaft en ingericht. Met deze modules komt er meer inzicht in de kenmerken en prestaties van ons vastgoed. De scenarioanalyse tool geeft op de korte en lange termijn inzicht in de maatschappelijke en financiële prestaties van Oost West Wonen. De VastgoedCloud Met de VastgoedCloud analysetool komt de vastgoeddata van Oost West Wonen tot leven. Deze tool geeft ondersteuning bij beleidsbeslissingen rondom vastgoedsturing. Binnen de VastgoedCloud worden alle databronnen samengebracht die de corporatie gebruikt. In één overzicht kunnen medewerkers van Oost West Wonen deze verschillende databronnen raadplegen. In de analysetool wordt gewerkt met grafieken en kaartmateriaal op wijk-, buurt- of complexniveau, en met een mix van vastgoedkenmerken, verhuurbaarheidscijfers en financiële kengetallen. Per functie is de informatiebehoefte in beeld gebracht. Deze module verbindt de strategische uitgangspunten op tactisch niveau met de operatie via de beleidsachtbaan (Rigo). Met de tool kunnen prognoses worden gemaakt die kunnen worden vergeleken met het heden en data uit het verleden, zodat doelenstellingen en prestaties kunnen worden gemonitord. Deze cloud-oplossing kan op ieder device geraadpleegd worden en is hiermee praktisch in het dagelijks gebruik in het veld. In 2022 zal de VastgoedCloud breed uitgerold gaan worden binnen de organisatie. PAM (portefeuille en assetmanagement) Met het integrale Portfolio- en Assetmanagement Model (PAM) wordt optimaal gestuurd op portefeuilledoelstellingen, verdienvermogen, waarde én rendement. PAM is een proces gestuurd managementmodel en brengt samenhang tussen het portfolioplan en complexbeheerplannen. Het model is schaalbaar naar portefeuille, deelportefeuille, productcombinatie en complex. Middels deze tool kunnen scenario’s worden gesimuleerd, waarbij maatschappelijk en financiële prestaties tegen elkaar kunnen worden afgezet, om tot een optimale afweging te komen.

In deze paragraaf komen de volgende zaken aan de orde: - realisatie en analyse van het jaarresultaat over 2021; - treasury; - waardeontwikkeling (solvabiliteit); - gehanteerde planning- en controlcyclus; - beoordelingen door de Aw en het WSW; - toekomstparagraaf; - risicoparagraaf. Resultaat 2021 In het verslagjaar 2021 heeft Oost West Wonen een positief resultaat gehaald over de normale bedrijfsvoering. Het jaarresultaat is als volgt samengesteld:

Kasstromen De kasstromen worden onderscheiden naar drie belangrijke hoofdstromen: - kasstroom uit operationele activiteiten/bedrijfsoperaties; - (des-)investeringskasstromen; - financieringskasstromen.

Inkoopbeleid We hebben in 2021 de eerste stappen gezet om het inkoopbeleid te herzien. In 2022 zullen we het herziene inkoopbeleid definitief maken en implementeren. Financieel beleid Het financieel beleid van Oost West Wonen is gericht op een duurzame bedrijfsvoering, zodanig dat de doelen en ambities van Oost West Wonen uitgevoerd kunnen worden. Uitgangspunt is dat de financiële continuïteit van de organisatie is gewaarborgd. Dat betekent dat alle financiële kengetallen voldoen aan de daaraan gestelde interne en externe (WSW en Aw) normen. In het verslagjaar is dit gerealiseerd en is er een begroting voor 2022 en volgende jaren opgeleverd die eveneens aan dit uitgangspunt voldoet.

Jaarverslag 2021

Treasury Beheersing van de renterisico’s De rente vormt voor woningcorporaties een risicofactor. Voor de beheersing van de renterisico’s is het essentieel dat tijdig kan worden ingespeeld op de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. De beheersing hiervan vindt plaats door middel van klassieke instrumenten, zoals het maandelijks monitoren van de kasstromen, het indien nodig vervroegd aflossen, tijdelijk kort financieren en looptijdmanagement. Er is besloten om geen gebruik te maken van SWAPS en Swaptions. Het WSW schrijft een maximaal bedrijfseconomisch renterisico

36

Waardeontwikkeling Waardering bezit Ook in 2021 is het bezit gewaardeerd tegen marktwaarde in verhuurde staat (full-versie volgens het handboek marktwaardering). In het financiële deel van dit jaarverslag wordt uitgebreid ingegaan op deze wijze van waarderen. Daarnaast is er de beleidswaarde. De beleidswaarde wordt bepaald door op vier aspecten aanpassingen door te voeren in de uitgangspunten van de berekening van de marktwaarde. De (lagere) waarde die ontstaat is dan de beleidswaarde. Het verschil tussen markt- en beleidswaarde heet “maatschappelijk bestemming”. Onderstaand figuur geeft visueel de stappen weer van marktwaarde naar beleidswaarde.

voor van 15%, exclusief investeringen. Oost West Wonen heeft hiervan haar beleid gemaakt. Het WSW kijkt hiervoor naar de renteconversies en aflossingen uitgedrukt in een percentage van de omvang van de leningenportefeuille aan het einde van het jaar. In de komende vijf jaar voldoet Oost West Wonen ruimschoots aan deze norm. ]

De cijfers vanaf 2022 zijn ontleend aan de meerjarenbegroting.

Er zijn geen beleggingen.

Op basis van artikel 31 van het BTIV wordt bij de waardering onderscheid gemaakt naar de volgende categorieën: - woongelegenheden; - Bedrijfsmatig en maatschappelijk onroerend goed (BOG en MOG); - Parkeergelegenheden; - intramuraal zorgvastgoed.

Treasurycommissie In 2021 heeft de treasurycommissie drie keer vergaderd. De volgende onderwerpen zijn behandeld: - treasuryjaarplan 2022; - opvolging treasuryscan 2021; - liquiditeitsplanning over het gehele jaar 2021 en volgende jaren; - herstructurering leningenportefeuille; - markt- en renteontwikkelingen en de rentevisie van de grootbanken; - rentevisie door externe treasurydeskundige; - renterisico’s volgens de normen van het WSW en bedrijfseconomisch; - oordeelsbrief en borgingsplafond van het WSW ( juli 2021); - herijking volmacht WSW; - voorstel hypotheekbedrag volmacht WSW; - bestuursverklaring WSW; - verwachte transactievoorstellen en terugkoppeling afgesloten leningen; - renteconversies 2021 en herfinanciering in 2022; - borgingsplafond; - offerte Thésor.

Voor het bepalen van de marktwaarde op full versie is een taxateur ingeschakeld. In 2020 heeft Capital Value een volledige taxatieronde op het totale bezit uitgevoerd, zodat dit verslagjaar volstaan kan worden met een zogenaamde taxatie-update. De externe taxateur is ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. De berekeningen voor ons vastgoed in verhuurde staat wijzen uit, dat de marktwaarde per 31 december 2021 € 917,4 miljoen is. De marktwaarde per 31 december 2020 was € 789,7 miljoen. Realiseerbaarheid waarde onroerende zaken in exploitatie Onder het eige+n vermogen is per 31 december 2021 een herwaarderingsreserve begrepen van € 509,4 miljoen uit hoofde van de waardering van het vastgoed in exploitatie tegen marktwaarde in verhuurde staat. De waardering van dit vastgoed is in overeenstemming met het Handboek modelmatig waarderen bepaald. Dit conform de in de woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en daaruit afgeleide ministeriële besluiten, geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving.

In de treasurycommissie hebben de bestuurder, manager bedrijfsvoering, senior medewerker van de afdeling bedrijfsvoering en een onafhankelijk extern deskundige zitting. De vergaderingen van deze commissie worden bijgewoond door de business controller.

De realisatie van deze ongerealiseerde herwaardering is sterk afhankelijk van het te voeren beleid van Oost West Wonen. De mogelijkheden voor corporaties om door (complexgewijze) verkoop of door huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB bezit in

37

oostwestwonen.nl

Op basis van ervaringen uit dit boekjaar kan de externe toezichthouder besluiten nadere invulling te geven aan het begrip beleidswaarde. Mogelijke onzekerheden in de uitgangspunten die samenhangen met de verdere ontwikkeling van dit waardebegrip kunnen leiden tot aanpassingen in de beleidswaarde in komende perioden, onder meer samenhangend met:

exploitatie te realiseren, zijn beperkt. Deze beperkingen zijn ingegeven door wettelijke maatregelen en maatschappelijke ontwikkelingen (demografie) als ook ontwikkeling in de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen. Beleidsmatige beschouwing op de ontwikkeling van de marktwaarde Het jaar 2021 kenmerkt zich door een wederom sterk aangetrokken vastgoedmarkt ook ten opzichte van 2020. Zowel in de koop- als huurmarkt blijft een toenemende interesse bestaan. Voor de DAEB-vastgoedportefeuille van Oost West Wonen heeft dit tot een stijging van de marktwaarde gezorgd. De omvang van de DAEB-vastgoedportefeuille is gestegen naar € 897,6 miljoen.

• Aanpassing van de huurstijgingsparameter: bij bepaling van de beleidswaarde is de (bij mutatie van de woning te realiseren) markthuur aangepast naar de streefhuur. In de praktijk kan de huurstijging, de streefhuur en de huursom afwijken van de uitgangspunten in de beleidswaarde, vanwege onder andere afwijkingen in de mutatiegraad en de dan geldende kaders voor het passend toewijzen en het huursombeleid. • Bepaling van de toegepaste disconteringsvoet (doorexploitatie scenario), welke ultimo 2021 in de beleidswaardebepaling is opgenomen, wordt gelijk verondersteld aan de disconteringsvoet van de marktwaardebepaling. Theoretisch kan mogelijk een lager risicoprofiel worden verondersteld in de beleidswaarde door inrekenen van een lagere huur (betaalbaarheid) en hogere kwaliteit (onderhoud). Doordat de disconteringsvoet bij doorexploitatie meer betekenis heeft gekregen krijgt de bepaling van deze disconteringsvoet meer aandacht. Het is denkbaar dat hierdoor de disconteringsvoet de komende jaren nog een ontwikkeling gaat doormaken. • Toepassing van nadere standaardisatie voor bepaling van onderhoudskosten versus investeringen en/of toerekening van niet direct vastgoedgerelateerde bedrijfslasten. • Toepassing van nadere standaardisatie voor bepaling van beheerskosten.

De positieve waardeontwikkeling is vooral het gevolg van een verder aangetrokken koopmarkt, waarin de toegenomen vraag en krapte resulteren in een leegwaarde groei per m2 van onze vastgoedportefeuille. De lage rentestand is hier mede een bepalende factor in. De huurprijsontwikkeling van het sociale vastgoed heeft een neerwaartse invloed gehad op de waardeontwikkeling. Hoewel de ontwikkeling van de contracthuur licht positief is, blijft deze achter ten opzichte van 2020 door een gematigde huurverhoging en passend toewijzen. Hiermee geven wij invulling aan onze maatschappelijke taak op het gebied van betaalbaarheid. Beleidsmatige beschouwing op de beleidswaarde In de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving heeft richtlijn 645 betrekking op de jaarverslaggeving van toegelaten instellingen (hierna ‘woningcorporaties’). De ontwikkeling van de beleidswaarde wordt deels beïnvloed door de ontwikkeling van de marktwaarde in verhuurde staat welke hiervoor is toegelicht, omdat de beleidswaarde de marktwaarde als vertrekpunt neemt.

Beleidsmatige beschouwing op het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie Het bestuur van Oost West Wonen heeft een inschatting gemaakt van het gedeelte van het eigen vermogen dat bij ongewijzigd beleid niet of eerst op zeer lange termijn realiseerbaar is. Deze schatting ligt in lijn met het verschil tussen de beleidswaarde van het DAEB-bezit en het niet-DAEB -bezit in exploitatie en de marktwaarde in verhuurde staat van dit bezit en bedraagt circa € 395,5 miljoen. Het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde ultimo 2021 bestaat uit de volgende onderdelen:

Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het bestuur diverse oordelen en schattingen. Dit is inherent aan het toepassen van de geldende verslaggevingsstandaarden. In het bijzonder is dit van toepassing op de bepaling van de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie. De waardebepaling van het vastgoed, terug te vinden in de marktwaarde en beleidswaarde, is geen exacte wetenschap en tevens betreft dit de grootste schattingspost waar het bestuur een inschatting over moet maken voor de jaarrekening. De beleidswaarde kent als vertrekpunt de marktwaarde in verhuurde staat waarbij er in het kader van de beschikbaarheid, betaalbaarheid, kwaliteit en beheer aansluiting wordt gezocht bij het beleid van de corporatie in plaats van de uitgangspunten in de markt. Met deze toelichting wordt nadere duiding gegeven aan het deel van de waarde van het vastgoed en dus van het corresponderende deel van het vermogen dat als gevolg van het beleid van de woningcorporatie niet of pas op zeer lange termijn kan worden gerealiseerd.

Jaarverslag 2021

38

Het gemiddelde voor DAEB ligt de komende jaren op 47% en voor niet-DAEB op 74%. Naast bovenstaande ontwikkelingen is het ook relevant een doorkijk te geven van de kasstromen. Volgens de laatst vastgestelde begroting zijn die als volgt:

Loan to value Onder loan to value wordt verstaan welke waarde, gewaardeerd tegen beleidswaarde, extern – met leningen – gefinancierd is. Dus de externe financiering uitgedrukt in een percentage van de waarde van het bezit. De norm voor dit kengetal is door het WSW vastgesteld op 85% voor DAEB en 75% voor het niet-DAEB. De interne norm die Oost West Wonen voor haar interne bedrijfsvoering hanteert, bedraagt respectievelijk 70% en 62,5%. In 2021 is er binnen deze norm gewerkt. De meerjarenbegroting blijft eveneens binnen de normen en laat het volgende beeld zien:

Ontwikkeling meerjarenkasstromen (* € 1.000)

Uit bovenstaande gegevens, die opgegeven zijn in de dPi 2021, volgt dat de financieringsbehoefte bij volledige uitvoering van het investeringsprogramma de komende drie jaar volgens de prognoses € 65,8 miljoen bedraagt, bestaande uit herfinanciering van nieuwe leningen en financieringen van de geplande investeringen. Dit bedrag is nog niet volledig geborgd door het WSW. Het samenvattende dashboard financiële sturing geeft het volgende beeld:

Planning- en controlcyclus De volgende zaken zijn in 2021 tijdig opgeleverd, vastgesteld en goedgekeurd: - begroting 2022 met een doorkijk naar 2031; - jaarrekening 2020; - corpodata dVi 2020 en dPi 2021; - kwartaalrapportages over het eerste, tweede en derde kwartaal; - maandelijkse liquiditeitsoverzichten.

Dashboard financiële sturing

Risico’s De risico’s zijn verantwoord in hoofdstuk 4 van dit bestuursverslag. Toekomst De financiële toekomst van Oost West Wonen blijkt uit de meerjarenprognoses. Deze geven een degelijk en financieel gezond beeld. De grafieken geven inzicht in de verwachte ontwikkeling van het jaarresultaat en de solvabiliteit volgens de meest recente begroting en meerjarenprognose.

Dit overzicht geeft inzicht in de volgende drie aspecten voor de realisatie verslagjaar en de komende vijf jaren: - liquiditeitsontwikkeling; - vermogensontwikkeling; - bedrijfsvoering. Het schuldrestant per gewogen vhe naar DAEB en niet-DAEB eenheden is als volgt grafisch weer te geven:

Daarnaast ligt de terugverdientijd ruim onder de door het WSW bepaalde maximale norm

De ontwikkeling van de solvabiliteit ligt ver boven de minimale norm gesteld door de Aw. Deze bedraagt voor DAEB 15% en voor niet-DAEB 40%. Oost West Wonen hanteert voor de interne bedrijfsvoering voor DAEB een norm van minimaal 20% en voor niet-DAEB de minimale norm van de Aw, zijnde 40%.

van 30 jaar:

39

oostwestwonen.nl

Definities Interest dekkingsratio Dit kengetal komt tot stand door het exploitatiesaldo (operationele kasstroom zonder rentelasten) te delen door de totale rentelasten. Dit kengetal geeft het aantal keer aan dat Oost West Wonen haar rentelasten kan betalen.

-

Fiscaal is de volkshuisvestelijke bijdrage over 2 jaren (2021 en 2022) aftrekbaar van de fiscale winst, conform de fiscale vaststellingsovereenkomst.

Kasstroom operationele activiteiten per vhe Dit kengetal geeft de feitelijke kasstroom aan, voortvloeiend uit de bedrijfsvoering van Oost West Wonen per gewogen vhe.

Conclusie Concluderend stellen wij dat de financiële continuïteit van Oost West Wonen voldoende geborgd is.

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen aan. Hierbij is het eigen vermogen berekend als zijnde eigen vermogen volgens de balans vermeerderd met de beleidswaarde en verminderd met de marktwaarde. Hieruit is af te leiden in hoeverre Oost West Wonen aan haar financiële verplichtingen kan voldoen.

Verslag van de ondernemingsraad In het afgelopen jaar heeft de ondernemingsraad (OR) diverse vergaderingen gehouden met de directeur-bestuurder. Voorafgaand aan deze vergadering was er een overleg van de OR zelf. Daarnaast hebben er gesprekken plaatsgevonden met: - Raad van Commissarissen, op 21-06-2021 en 08-11-2021. - Management, op 06-10-2021 - Visitatiecommissie, op 07-09-2021

Loan to value De loan to value geeft de verhouding tussen de waarde en de leningen aan. Welke waarde van het bezit is extern gefinancierd. Hierbij is de beleidswaarde gebruikt, omdat deze bepalend is voor de financieringsgoedkeuring (borging) door het WSW.

Een achterbanberaad heeft in 2021 niet plaatsgevonden. Wel is de achterban via de mail en persoonlijke contacten op de hoogte gehouden. Ook kan de achterban de notulen vann de vergaderingen van de OR inzien.

Schuldrestant per vhe Met de ratio “schuldrestant per vhe” wordt op eenvoudige wijze inzicht verkregen in de mate waarin een enkele gewogen verhuureenheid (vhe) bij Oost West Wonen met vreemd vermogen is gefinancierd. Naarmate de component “vreemd vermogen” toeneemt, nemen ook de kosten voor de inzet van dit vreemde vermogen (rente) toe.

Informatie voor de OR In 2021 is de OR door de directeur-bestuurder geïnformeerd over: - COVID-19 beleid met terugkomrooster - Aannamebeleid (uitzendkrachten, verlenging contracten) - Verbouwing kantoor Langeweg - Ondernemingsplan - KWH-label - Strategisch personeelsplan - ICT-strategie - Communicatiestrategie - Beschrijving werkprocessen - Visitatiecommissie - Cultuurtraject - Tussentijdse gesprekken medewerkers - Performance Management - WCS-keuzeronde 2022 - Herijking functiehuis - Kerstattenties externe relaties - BHV Ontruimingsplannen - Eindejaarsuitkering 2021 - Begroting 2022 - Vacatures

Direct rendement Direct rendement is het exploitatiesaldo gemeten in kasstromen en uitgedrukt in een percentage van de waarde van het onderliggend bezit. Bij de bepaling van deze waarde is gekozen voor de marktwaarde. Overig Problematiek Vestia In november van het verslagjaar hebben wij op basis van een verleende volmacht de leningruil met Vestia geëffectueerd. Als gevolg van deze leningruil is Vestia debiteur geworden van een lening met een actuele, marktconforme rente en is Oost West Wonen debiteur geworden van een lening met een hogere rente. De volkshuisvestelijke bijdrage voor de sector ruim € 3,1 miljoen bedraagt. Dit bedrag (verlies) is in 2021 onder de overige organisatiekosten verantwoord. De ingangsdatum van de lening is 21 december 2021 (ruim € 2,0 miljoen) met een vastgestelde rente van 4,86% en heeft een looptijd van 40 jaar.

Instemming van de OR In 2021 heeft de OR zijn goedkeuring gegeven aan: - RI&E inclusief Plan van Aanpak - Arbobeleid - Regeling beeldschermbril - Handboek Secundaire Arbeidsvoorwaarden - Medewerkerstevredenheidsonderzoek - Verplichte collectieve vakantiedagen 2022

In december ontvingen we: - de overeenkomst voor het aangaan van de individuele corporatie lening; - de overeenkomst van passieve subjectieve novatie waarmee de door Oost West Wonen aangetrokken lening is

Jaarverslag 2021

geruild met een lening van Vestia; de vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst; en een “schone” versie van de geldlening zoals die tussen Oost West Wonen en NWB bestaat na de leningruil.

40

Samenstelling OR De ledenraad bestaat uit Jan van der Welle (lid), Joel Maassen (lid), Carissa Geene (secretaris), Rudolf Verkerke (vicevoorzitter) en Aart van Biert (voorzitter). De samenstelling van de OR is in 2021 niet gewijzigd.

Adviesrecht van de OR In 2021 heeft de OR zijn adviesrecht uitgesproken over: - Notitie overuren - Oplegnotitie HRM proces uitgave toegangsmiddelen en mobile devices - Thuiswerkovereenkomst - Sociaal plan - Opleidingsbeleid met studieovereenkomst - Diverse functieprofielen

Adviseur en Scholing In september 2021 heeft er één scholing plaats gevonden over de Wet op de ondernemingsraden (WOR) en diverse andere onderwerpen. De gehele OR heeft deelgenomen aan deze cursus. Deze training is gegeven door de adviseur van de OR, de heer Chrétien Sarton.

41

oostwestwonen.nl

II JAARREKENING 6.

Jaarrekening 2021 Oost West Wonen 6.1 Balans per 31 december 2021 (Voor resultaatbestemming)

Jaarverslag 2021

42

43

oostwestwonen.nl

6.2 Winst- en verliesrekening over 2021

Jaarverslag 2021

44

6.3 Kasstroomoverzicht totaal 2021

45

oostwestwonen.nl

6.4 Algemene toelichting

De impact op onze operationele kasstromen door vertraagde ontvangst van huurstromen is tot nu toe beperkt. Wij schatten op dit moment in dat deze impact dusdanig beperkt zal blijven dat hierdoor geen liquiditeitstekorten ontstaan. Onze huurstromen zijn omvangrijk en goed gespreid.

Deze jaarrekening heeft betrekking op de periode 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021. Alle bedragen luiden in euro’s, tenzij anders vermeld.

Onze financiering voor het komend jaar is geborgd via de reguliere processen. Wij hebben voldoende ruimte in onze kengetallen om aanvullende financiering op te kunnen nemen mocht dat noodzakelijk zijn. Wij zijn voor onze kasstromen niet afhankelijk van verkopen. De sector banken zijn naar verwachting in staat om in deze mogelijk behoefte te voorzien. Daarnaast beschikken wij over instrumenten als uitstel van onderhoud en investeringen om onze kasstromen positief te beïnvloeden. Indien noodzakelijk zullen wij ook gebruik maken van de overheidsmaatregelen ter ondersteuning van de economie. Op dit moment verwachten wij geen gebruik te hoeven te maken van de maatregelen zoals hierboven beschreven.

Oost West Wonen is een vereniging met de status van toegelaten instelling volkshuisvesting. Zij heeft specifieke toelating in de regio van gemeente Goeree-Overflakkee en is werkzaam binnen de juridische wetgeving vanuit de Woningwet en het Besluit Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting. De statutaire en feitelijke vestigingsplaats is Middelharnis. Het nummer van de Kamer van Koophandel is: 23031811. De activiteiten bestaan voornamelijk uit de exploitatie en ontwikkeling van woningen voor de sociale huursector. De jaarrekening van Oost West Wonen is opgesteld volgens de bepalingen opgesteld in overeenstemming met artikel 35 van de Woningwet, artikel 30 en 31 van Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (BTIV) 2015, richtlijn 645 van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving en de regels bij en krachtens de Wet normering topinkomens (‘WNT’).

Hetgeen wij niet in de hand hebben is mogelijke uitval van personeel door ziekte. Tot nu toe is de uitval beperkt en zijn wij in staat gebleven de voorgenomen activiteiten conform plan uit te voeren. De omstandigheden zijn nog steeds omgeven met grote onzekerheden met betrekking tot de uiteindelijke impact van de pandemie op zowel de samenleving als de economie.

Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigings¬prijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, de winst-enverliesrekening en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Toelichtingen op posten in de balans, winsten-verliesrekening en kasstroomoverzicht worden in de jaarrekening genummerd.

Het bovenstaande in ogenschouw nemende zien wij geen reden om te twijfelen aan de continuïteit van Oost West Wonen en hebben wij de jaarrekening opgemaakt op basis van continuïteitsveronderstelling en achten wij de ingenomen schattingen in de jaarrekening nog steeds passend. Oordelen en schattingen Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het bestuur diverse schattingen. Dit is inherent aan het toepassen van de geldende verslaggevingsstandaarden. In het bijzonder vormt het bestuur oordelen en schattingen bij de bepaling van de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie. De waardebepaling van het vastgoed betreft de grootste schattingspost waar het bestuur een inschatting over moet maken voor de jaarrekening van Oost West Wonen.

Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij vóór het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. COVID-19 De impact van COVID-19 op Nederland en de rest van de wereld is groot geworden. Wij hebben onze bedrijfsprocessen aangepast en afgestemd op de door het RIVM en de Rijksoverheid afgegeven richtlijnen en maatregelen. Het COVID-19 virus heeft impact op onze bedrijfsvoering. Het overgrote deel van de medewerkers kan de werkzaamheden vanuit huis voortzetten. Daar waar dit niet mogelijk is zijn passende maatregelen genomen. In principe vinden alle bedrijfsprocessen voortgang. Onderhouds- en investeringsactiviteiten worden daar waar noodzakelijk uitgesteld. Voor zover nu bekend zijn daar geen claims of nadelige financiële gevolgen uit te verwachten.

Jaarverslag 2021

De marktwaarde is als volgt te definiëren: Marktwaarde is het geschatte bedrag waartegen vastgoed zou worden overgedragen op de waardepeildatum tussen een bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper in een zakelijke transactie, na behoorlijke marketing en waarbij de partijen zouden hebben gehandeld met kennis van zaken, prudent en niet onder dwang. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningpost.

46

Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten (zoals vorderingen en schulden), als afgeleide financiële instrumenten (derivaten) verstaan.

en ter zake deskundige externe taxateur, ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. Het taxatiedossier is op aanvraag beschikbaar voor de Autoriteit Woningcorporaties.

In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het desbetreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting op de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

In de balans en de winst- en verliesrekening zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Toelichtingen op posten in de balans en winst- en verliesrekening worden in de jaarrekening genummerd. Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaar.

Primaire financiële instrumenten Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost van de ‘Grondslagen voor de waardering van activa en passiva’.

6.5 Grondslagen voor waardering van activa en passiva

Afgeleide financiële instrumenten (derivaten) Financiële derivaten worden bij eerste verwerking tegen reële waarde opgenomen en vervolgens per balansdatum tegen de reële waarde geherwaardeerd. De winst of het verlies uit de herwaardering naar reële waarde per balansdatum wordt onmiddellijk in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Indien financiële derivaten echter voor hedge-accounting in aanmerking komen en hedge-accounting wordt toegepast is de verwerking van deze winst of dit verlies afhankelijk van de aard van de afdekking.

Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd op historische kostprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing van bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden lineair berekend als een percentage van de aanschafwaarde, gebaseerd op de verwachte economische levensduur. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming. Vastgoedbeleggingen Vastgoed in exploitatie DAEB-vastgoed omvat woningen in exploitatie met een huurprijs onder de huurtoeslaggrens, het maatschappelijk vastgoed en het overige sociale vastgoed. Het vastgoed in exploitatie is gescheiden in DAEB en niet-DAEB op basis van het goedgekeurde scheidingsvoorstel. De huurtoeslaggrens is een algemeen huurprijsniveau dat jaarlijks per 1 januari door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt vastgesteld.

Afscheiden embedded derivaten Embedded derivaten worden afgescheiden van het basiscontract en afzonderlijk in de jaarrekening verwerkt conform de hiervoor beschreven grondslagen voor derivaten, indien wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: • er bestaat geen nauw verband tussen de economische kenmerken en risico’s van het in het contract besloten derivaat en de economische kenmerken en risico’s van het basiscontract; • een afzonderlijk instrument met dezelfde voorwaarden als het in het contract besloten derivaat zou voldoen aan de definitie van een derivaat; en • het samengestelde instrument wordt niet tegen reële waarde gewaardeerd met verwerking van waardeveranderingen in het resultaat.

Binnen de onroerende zaken in exploitatie worden de volgende typen vastgoed onderscheiden: • Woongelegenheden (eengezinswoningen, meergezinswoningen en extramurale zorgeenheden); • Bedrijfsmatig, maatschappelijk onroerend goed en intramuraal zorgvastgoed; • Parkeergelegenheden (parkeerplaatsen en garages).

Regelgeving Onroerende zaken in exploitatie worden op grond van artikel 35 lid 2 van de Woningwet na de eerste verwerking gewaardeerd tegen actuele waarde. Op grond van artikel 31 van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 vindt de waardering plaats tegen de marktwaarde, die overeenkomstig artikel 14 van de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 plaatsvindt conform de methodiek die is opgenomen in bijlage 2 van de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 (Handboek modelmatig waarderen marktwaarde).

De onroerende zaken in exploitatie worden op objectniveau geclassificeerd naar DAEB en niet-DAEB vastgoed, rekening houdend met de criteria van de Beschikking van de Europese Commissie d.d. 15 december 2009 aangaande de staatssteun voor toegelaten instellingen. Maatschappelijk vastgoed is bedrijfsonroerend goed dat wordt verhuurd aan maatschappelijke organisaties, waaronder zorg-, welzijn-, onderwijs- en culturele instellingen en dienstverleners en tevens is vermeld op de bijlage zoals deze is opgenomen in de EC-beschikking d.d. 15 december 2009. Niet-DAEB vastgoed omvat overeenkomstig de eerder genoemde criteria

Oost West Wonen hanteert de fullversie van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. De onroerende zaken in exploitatie worden getaxeerd door een onafhankelijke

47

oostwestwonen.nl

Grondslagen voor de bepaling van de beleidswaarde De beleidswaarde sluit aan op het beleid van Oost West Wonen en beoogt inzicht te geven in de verdiencapaciteit van haar vastgoed in exploitatie, uitgaande van dit beleid. Onder de beleidswaarde wordt verstaan de contante waarde van de aan een actief of samenstel van activa (kasstroom genererende eenheden) toe te rekenen toekomstige kasstromen uitgaande van het beleid van Oost West Wonen. De grondslagen voor de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie komen overeen met de grondslagen voor de bepaling van de marktwaarde, met uitzondering van: 1. Enkel uitgaan van het doorexploiteerscenario, derhalve geen rekening houden met een uitpondscenario en geen rekening houden met voorgenomen verkopen van vastgoed in exploitatie. Hierbij wordt tevens uitgegaan van eeuwigdurende looptijd in de eindwaarde. Ten aanzien van de gehanteerde exit yield wordt direct aangesloten bij de gehanteerde methodiek volgens het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. Deze is daarmee niet langer als vrijheidsgraad toegepast. 2. Inrekening van de intern bepaalde streefhuur in plaats van de markthuur, vanaf het ingeschatte moment van (huurders)mutatie. De streefhuur betreft de huur die volgens het beleid van de corporatie bij mutatie in rekening wordt gebracht, passend binnen de geldende wet- en regelgeving, feitelijke beklemmingen en prestatieafspraken met gemeenten. Oost West Wonen hanteert in haar beleid een streefhuur van een gedifferentieerd percentage van de maximaal redelijke huur. 3. Inrekening van toekomstige onderhoudslasten, bepaald overeenkomstig het (onderhouds)beleid van de corporatie en het als onderdeel daarvan vastgestelde meerjaren onderhoudsprogramma voor het vastgoedbezit, in plaats van onderhoudsnormen in de markt. Oost West Wonen hanteert hierbij de uitgangspunten zoals beschreven in het waarderingshandboek 2021. 4. Inrekening van toekomstige verhuur- en beheerlasten in plaats van marktconforme lasten ter zake. Hieronder worden verstaan de directe en indirecte kosten die rechtstreeks zijn te relateren aan de verhuur- en beheeractiviteiten van de corporatie en zoals deze worden opgenomen onder het hoofd ‘lasten verhuur en beheeractiviteiten’ in de resultatenrekening. Oost West Wonen hanteert hierbij de uitgangspunten zoals beschreven in het waarderingshandboek 2021.

de woningen met een huurprijs per contractdatum boven de huurliberalisatiegrens en het bedrijfsmatig vastgoed (niet zijnde maatschappelijk vastgoed). Oost West Wonen hanteert de fullversie van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. Waardering bij eerste verwerking Bij de eerste verwerking worden de onroerende zaken in exploitatie gewaardeerd tegen de kostprijs. De kostprijs omvat de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, inclusief transactiekosten en verminderd met eventuele investeringssubsidies. De verkrijgings- of vervaardigingsprijs wordt bepaald als de som van de bestede externe kosten en de direct hieraan toerekenbare kosten. De in de toekomst te maken kosten voor sloop worden ten laste van het resultaat verantwoord in het jaar dat de exploitatie door sloop wordt beëindigd. De marktwaarde in verhuurde staat is benaderd door de contante waarde van de geschatte toekomstige kasstromen te bepalen (discounted cashflow methode). Na eerste verwerking wordt een waardevermindering of -vermeerdering van de kostprijs als gevolg van de waardering tegen actuele waarde bepaald op complexniveau. De waardevermindering of - vermeerdering wordt in het resultaat verantwoord als ‘Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille’. Voor een verdere toelichting op de bepaling van de marktwaarde wordt verwezen naar de toelichting op de balans. Herwaardering Jaarlijks wordt op balansdatum de actuele waarde van de onroerende zaken in exploitatie opnieuw bepaald. Ongerealiseerde winsten of verliezen ontstaan door een wijziging in de actuele waarde worden verantwoord in de winst- en verliesrekening. Wanneer op complexniveau de actuele waarde de boekwaarde op basis van de verkrijgingsof vervaardigingsprijs (kostprijs) overtreft, wordt een herwaarderingsreserve gevormd die wordt toegelicht bij het eigen vermogen. De boekwaarde op basis van de verkrijgingsof vervaardigingsprijs betreft de initiële verkrijgings- of vervaardigingsprijs (derhalve niet verminderd met cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen).

De beleidswaarde van BOG / MOG / ZOG is gelijk aan de marktwaarde en hierbij wordt dus verondersteld dat de marktuitgangspunten overeenkomen met de eigen beleidsuitgangspunten.

Uitgaven na eerste verwerking Uitgaven na eerste verwerking die voldoen aan de algemene activeringscriteria worden geactiveerd tegen kostprijs en vervolgens getoetst aan het verschil in marktwaarde van het complex voor en na deze uitgaven. Het marktwaardeverschil wordt in het actief verwerkt als een waardevermindering of -vermeerdering en in het resultaat verantwoord als ‘Nietgerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille’.

Jaarverslag 2021

Oost West Wonen heeft de volgende uitgangspunten gehanteerd in de beleidswaarde: Streefhuur in een gedifferentieerd percentage van de maximaal redelijk huur. Onderhoudsnorm € 1.989,26 (2020; € 1.921,18) Beheernorm € 1.005,82 (2020; € 1.041,47)

48

worden benut. Deze latente belastingvorderingen zijn gewaardeerd tegen contant waarde waarbij discontering plaatsvindt tegen de netto rente van 2,39%. De latente belastingvorderingen hebben overwegend een langlopend karakter. De netto rente bestaat uit de voor Oost West Wonen geldende rente op langlopende leningen (3,11%) onder aftrek van vennootschapsbelasting op basis van het toepasselijke belastingtarief (25%).

Voor zover afwijkend van de voor de bepaling van de marktwaarde in verhuurde staat gehanteerde uitgangspunten, zijn de gehanteerde uitgangspunten voor de toekomstige exploitatie – zoals toegepast voor de bepaling van de beleidswaarde van de activa in exploitatie – afgeleid van de meerjarenbegroting (ontwikkeling streefhuur, onderhoudslasten en de lasten van verhuur & beheer) en geënt op de wettelijke voorschriften opgenomen in bijlage 2 van de Regeling Toegelaten instellingen Volkshuisvesting 2015. Oost West Wonen heeft hierbij uitgangspunten bepaald die mede van invloed zijn op de beleidswaarde. Wijzigingen van deze uitgangspunten zijn derhalve van invloed op deze waarde.

Overige vorderingen De overige financiële vaste activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, die gelijk is aan de nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen.

Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden die kwalificeren als een financieringstransactie worden gewaardeerd op de getaxeerde leegwaarde onder aftrek van de korting.

Voorraden Vastgoed bestemd voor de verkoop Vastgoed bestemd voor de verkoop betreft de voorraad vastgoed die niet (langer) in exploitatie is en is aangewezen voor verkoop, danwel waarvoor activiteiten zijn aangevangen ten behoeve van de verkoop.

Winsten of verliezen ontstaan door een wijziging in de marktwaarde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden worden verantwoord in de winst- en verliesrekening over de periode waarin de wijziging zich voordoet. Deze winsten of verliezen worden opgenomen onder de post ‘Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden’.

Vastgoed bestemd voor de verkoop wordt gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, bepaald op basis van de marktwaarde op het moment dat het vastgoed uit exploitatie wordt genomen, danwel vervaardigingsprijs of lagere nettoopbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van het vastgoed. De vervaardigingsprijs omvat de bouwkosten, de directe loonkosten en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. De netto-opbrengstwaarde is gebaseerd op een verwachte verkoopprijs, onder aftrek van nog te maken kosten voor voltooiing en verkoop.

Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie betreft complexen in aanbouw ten behoeve van toekomstige verhuurexploitatie. De complexen in aanbouw worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. Materiële vaste activa Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie De onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie worden gewaardeerd op basis van de aanschafwaarde onder aftrek van lineaire afschrijvingen en indien van toepassing bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte gebruiksduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Overige voorraden De overige voorraden, zijnde grondposities, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere nettoopbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van deze posities. Vorderingen De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor mogelijke verliezen als gevolg van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Financiële vaste activa Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen en –verplichtingen worden opgenomen voor tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de boekwaarden die in deze jaarrekening gevolgd worden anderzijds.

Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courant schulden bij banken zijn opgenomen onder de post schulden aan banken onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. De liquide middelen staan, voor zover niet anders vermeld, ter vrije beschikking van de vereniging.

Latente belastingvorderingen, met inbegrip van die voortvloeien uit voorwaartse verliescompensatie, worden gewaardeerd indien het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee verliezen kunnen worden gecompenseerd en verrekeningsmogelijkheden kunnen

49

oostwestwonen.nl

Langlopende schulden Onder de langlopende schulden worden schulden opgenomen met een resterende looptijd van meer dan één jaar. De schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.

Herwaarderingsreserve De herwaarderingsreserve wordt bepaald voor het vastgoed dat wordt gewaardeerd op marktwaarde; voor het positieve verschil tussen de marktwaarde en de boekwaarde op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs wordt per (marktwaarde)complex een herwaarderingsreserve gevormd. Bij de bepaling van de boekwaarde op basis van historische kostprijs wordt geen rekening gehouden met afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Bij de vorming van de herwaarderingsreserve wordt geen rekening gehouden met belastingen. Indien op een waarderingscomplex in het verleden een waardevermindering is verantwoord, dan wordt pas een herwaarderingsreserve gevormd voor het betreffende complex voor zover de marktwaarde hoger is dan de boekwaarde op basis van verkrijgings-of vervaardigingsprijs. Het gerealiseerde deel van de herwaarderingsreserve wordt ten gunste van de overige reserves gebracht.

De aflossingsverplichting voor het komend jaar van de langlopende schulden is opgenomen onder de kortlopende schulden. Oost West Wonen heeft in het kader van de verkoop van woningen onder voorwaarden een terugkoopverplichting die afhankelijk is van de waardeontwikkeling van de woningen. De terugkoopverplichting wordt jaarlijks gewaardeerd. Indien de verwachting bestaat dat de terugkoop binnen één jaar zal plaatsvinden, is de verplichting onder de kortlopende schulden verantwoord.

Voorzieningen Voorziening onrendabele investeringen en herstructurering Verwachte verliezen als gevolg van onrendabele investeringen nieuwbouw worden als bijzondere waardeverandering in mindering gebracht op de aanschafwaarden. Indien en voor zover de verwachte verliezen de boekwaarde van het betreffende project overtreffen, wordt voor dit meerdere een voorziening gevormd. Onder verwachte verliezen wordt in dit verband verstaan de netto contante waarde van alle investeringsuitgaven minus aan deze investering toe te rekenen ontvangsten. Hierbij wordt rekening gehouden met intern geformaliseerde en extern gecommuniceerde (feitelijke) verplichtingen.

Kortlopende schulden De kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde (indien deze lager is dan de verkrijgings-/vervaardigingsprijs) en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.

6.6 Grondslagen voor bepaling van het resultaat Huuropbrengsten Hier worden de huuropbrengsten opgenomen die uit de exploitatie van het vastgoed worden gegenereerd. Dit zijn zowel de huuropbrengsten uit de exploitatie van het DAEB-vastgoed als het niet-DAEB-vastgoed. De jaarlijkse huurverhoging is van overheidswege gebonden aan een maximum. De opbrengsten uit hoofde van huur worden aangemerkt als zijnde gerealiseerd in het jaar van verlening

Hiervan is sprake wanneer uitingen namens de woningcorporatie zijn gedaan richting huurders, gemeenten en overige stakeholders aangaande verplichtingen inzake toekomstige nieuwbouwprojecten. Een feitelijke verplichting is gekoppeld aan het besluitvormingsproces van de woningcorporatie rondom projectontwikkeling. Van een feitelijke verplichting is sprake indien de formalisering van de verplichting en de externe communicatie heeft plaatsgevonden. Voorziening voor latente belastingverplichtingen Voor in de toekomst te betalen belastingbedragen uit hoofde van verschillen tussen commerciële en fiscale balanswaarderingen wordt een voorziening getroffen ter grootte van de som van deze verschillen vermenigvuldigd met het geldende belastingtarief. De voorziening voor latente belastingverplichtingen wordt gewaardeerd tegen contante waarde.

van de diensten. De mutatie van de voorziening voor dubieuze debiteuren en de afboeking van dubieuze huurdebiteuren zijn onder deze post opgenomen. Opbrengsten en lasten servicecontracten Opbrengsten servicecontracten betreffen overeengekomen bijdragen van huurders en worden aangemerkt als zijnde gerealiseerd in het jaar van levering van de goederen en verlening van de diensten. De bijdragen zijn voor de dekking van de te maken en gemaakte servicekosten. Verrekening op basis van daadwerkelijke bestedingen vindt jaarlijks plaats. Gemaakte servicekosten worden verantwoord onder de lasten servicecontracten in het verslagjaar waarop de servicekosten betrekking hebben.

Overige voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen en verliezen die op balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de hoogte redelijkerwijs kan worden geschat. Voorzieningen worden tegen contante waarde opgenomen.

Jaarverslag 2021

50

Lasten verhuur- en beheeractiviteiten Hier worden de directe en indirecte kosten verantwoord die rechtstreeks zijn te relateren aan de verhuur- en beheeractiviteiten. Hierbij kan worden gedacht aan: - lonen en salarissen voor personeel dat primair bezig is met de exploitatie van het vastgoed; - kosten klanten contact center.

-

Lasten onderhoudsactiviteiten Aan deze post worden de lasten toegerekend die betrekking hebben op de onderhoudslasten van vastgoed in exploitatie. Dit betreffen naast onderhoudslasten ook personeelslasten en overige bedrijfslasten die feitelijk betrekking hebben op onderhoudsactiviteiten.

Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille betreffen winsten of verliezen, die ontstaan door een wijziging in de marktwaarde van de vastgoedportefeuille in het verslagjaar (exclusief het effect van onrendabele investeringen en herstructureringen).

Onder onderhoudslasten worden alle direct aan het verslagjaar toe te rekenen kosten van onderhoud verantwoord. Van toerekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden.

Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden In deze post worden de ongerealiseerde waardeveranderingen van de vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden verantwoord die zijn ontstaan door een wijziging in de waarde van de vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden in het verslagjaar.

-

Reeds aangegane verplichtingen waarvan de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd op balansdatum worden toegelicht onder de ‘niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

de terugname van eerder genomen waardeverminderingen door gewijzigde inschattingen van stichtingskosten/ marktwaarde, afwaarderingen (en eventuele terugnames van eerder genomen afwaarderingen) van grondposities, afboeking van eerder geactiveerde bedragen voor investeringsprojecten.

Niet-gerealiseerde waardeverandering vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop In deze post worden de ongerealiseerde waardeveranderingen verantwoord van de vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop die zijn ontstaan door een wijziging in de waarde van de vastgoedportefeuille bestemd voor verkoop in het verslagjaar.

Overige directe operationele lasten exploitatiebezit Aan deze posten worden de directe lasten met betrekking tot de exploitatie van het bezit toegerekend die geen betrekking hebben op de verhuur en beheeractiviteiten of onderhoudsactiviteiten. De overige directe operationele lasten exploitatie bezit zijn echter wel kosten die worden veroorzaakt door het feit dat Oost West Wonen vastgoed heeft.

Netto resultaat overige activiteiten Hieronder worden de opbrengsten en kosten die te relateren zijn aan overige activiteiten verantwoord. Met overige activiteiten worden de niet-primaire activiteiten bedoeld. Met andere woorden, niet gerelateerd aan het exploiteren, het ontwikkelen, of verkopen van vastgoed.

Netto resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling De post netto resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling betreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengst minus de vervaardigingsprijs van projecten voor derden en de toegerekende organisatiekosten. Opbrengsten worden verantwoord naar rato van de verrichte prestaties op balansdatum.

Afschrijvingen (im)materiële vaste activa ten dienste van de exploitatie De afschrijvingen (im)materiële vaste activa ten dienste van exploitatie worden gebaseerd op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Afschrijvingen vinden plaats volgens de lineaire methode op basis van de geschatte economische levensduur. Afschrijving van het actief vindt plaats tot de restwaarde is bereikt. De afschrijvingen worden aan de verschillende activiteiten via de kostenverdeelstaat toegerekend.

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille De post netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille betreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengst minus de boekwaarde van het bestaand bezit en de toegerekende organisatiekosten. Opbrengsten worden verantwoord op het moment van overdracht van economische rechten en verplichtingen (passeren akte van levering).

Lonen, salarissen en sociale lasten Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst- en verliesrekening, voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers. Van toerekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden door de werknemers. De lonen, salarissen en sociale lasten worden aan de verschillende activiteiten via de kostenverdeelstaat toegerekend.

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille Overige waardeveranderingen vastgoedportefeuille De overige waardeveranderingen worden gevormd door: - de waardevermindering die is ontstaan door gedurende het verslagjaar nieuw aangegane juridische en feitelijke verplichtingen met betrekking tot investeringen in nieuwbouw en herstructurering en voorzover de verwachte marktwaarde lager is dan de kostprijs,

51

oostwestwonen.nl

Pensioenlasten De pensioenregeling van alle woningcorporaties is ondergebracht bij een zelfstandig pensioenfonds het Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). Het is een verplicht gesteld pensioenfonds voor alle medewerkers die binnen de cao Woondiensten vallen.

Sinds 1 januari 2008 vallen de woningcorporaties integraal onder de vigerende belastingwetgeving. Eind 2008 is er overeenstemming bereikt tussen Aedes en de Belastingdienst betreffende de Vaststellingsovereenkomst 2 (VSO 2). De VSO 1 is eenzijdig in 2008 door de Belastingdienst opgezegd. De rechtsvoorgangers van Oost West Wonen hebben VSO 1 en VSO 2 getekend. Per 1 december 2016 liep de tussen woningcorporaties en de Belastingdienst gesloten vaststellingsovereenkomst (VSO2) af, met dien verstande dat de overeenkomst steeds stilzwijgend met 1 jaar wordt verlengd, indien deze niet vóór 1 december is opgezegd.

De pensioenpremies worden verantwoord als personeelskosten. Oost West Wonen heeft voor de pensioenregeling geen andere wettelijke of feitelijke verplichting indien er zich een tekort voordoet bij de verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds. De (beleids) dekkingsgraad op 31 december 2021 bedraagt 126,0% (vj 109,4%).

Oost West Wonen heeft op basis van de uitgangspunten van VSO 1 en VSO 2 de fiscale positie ultimo 2020 en het fiscale resultaat 2020 bepaald. Doordat jurisprudentie inzake de uitwerking van VSO 1 en VSO 2 voor woningcorporaties nog ontbreekt, kan de werkelijk te betalen of te verrekenen belasting afwijken van de in de jaarrekening opgenomen schatting.

Overige organisatiekosten Dit betreffen de kosten die niet aan de primaire of nietprimaire activiteiten via de kostenverdeelstaat kunnen worden toegerekend. De overige organisatiekosten betreffen nietobject-gebonden kosten en algemene organisatiekosten.

Toelichting scheiding DAEB/Niet-DAEB De aard van de niet-DAEB activiteiten zijn: verhuur van woningen in de vrije sector, parkeergelegenheden en bedrijfsmatig onroerend goed.

Kosten omtrent leefbaarheid Leefbaarheid omvat gemaakte kosten voor fysieke ingrepen die de leefbaarheid in buurten en wijken bevorderen. Van toerekenbaarheid is sprake als de daadwerkelijke werkzaamheden in het verslagjaar hebben plaatsgevonden. De kosten die zijn te relateren aan leefbaarheid, zijn de kosten van werkzaamheden die zijn gemaakt voor niet in het eigendom van de corporatie zijnde gebouwen en gronden (zoals openbaar terrein) en die niet noodzakelijk zijn voor de verhuurexploitatie. De indirecte kosten, lonen en salarissen en overige organisatiekosten die zijn gemaakt voor niet in het eigendom van de corporatie zijnde gebouwen en die niet noodzakelijk zijn voor de verhuurexploitatie en die aan het boekjaar zijn toe te rekenen, worden ook verantwoord als leefbaarheidsuitgaven.

Conform het beoordelingskader scheiding DAEB/niet-DAEB dienen de opbrengsten en kosten te worden verdeeld naar de afzonderlijke takken middels een kostenverdeelstaat. Daarbij moeten de kosten en opbrengsten op grond van consequent toegepaste en objectief te rechtvaardigen beginselen inzake kostprijsadministratie worden toegerekend. Dit betekent dat directe kosten direct moeten worden toegerekend aan de DAEB of niet-DAEB activiteiten. Voor de indirecte kosten en opbrengsten dienen verdeelsleutels te worden toegepast. Deze kosten worden toegerekend aan de DAEB of niet-DAEB activiteiten naar de mate waarin zij op DAEB-activiteiten respectievelijk niet-DAEB-activiteiten betrekking hebben. Indien deze koppeling niet gemaakt kan worden, kan de toedeling plaats vinden op basis van een naar ratobenadering, in de verhouding tussen de gewogen aantallen verhuureenheden.

Financiële baten en lasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen. De post “waardeverandering financiële vaste activa en effecten” vertegenwoordigde de gerealiseerde waarde mutatie van de in de drie extendibele leningen opgenomen embedded derivaten.

Vastgoedbeleggingen De vastgoedbeleggingen zijn gesplitst naar hun aard in DAEBvastgoed en niet-DAEB-vastgoed. Materiële vaste activa De materiële vaste activa bestaan uit kantoor, inventaris en aanverwante zaken. Deze activa zijn toegerekend aan de DAEB tak. Wel worden de lasten die uit het gebruik voortvloeien verdeeld over de DAEB- en de niet-DAEB-tak.

Belastingen De belasting wordt berekend over het resultaat voor belastingen in de winst- en verliesrekening, rekening houdend met beschikbare fiscaal compensabele verliezen uit voorgaande boekjaren en vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden uit hoofde van wijzigingen in het te hanteren belastingtarief.

Jaarverslag 2021

Financiële vaste activa De financiële vaste activa bestaan uit deelnemingen en latente belastingvorderingen. Op de balans van de DAEB-tak is een deelneming in de niet-DAEB-tak opgenomen. De fiscale latenties worden toegerekend op basis van de onderliggende posten. De interne lening aan de niet-DAEB wordt opgenomen onder de financiële vaste activa van de DAEB-tak.

52

De indirecte lasten worden in dezelfde verhouding als de directe lasten verdeeld over de beide takken.

Voorraden De vastgoedbeleggingen zijn gesplitst naar hun aard in DAEBvastgoed en niet-DAEB-vastgoed.

Overige directe operationele lasten exploitatie bezit De overige directe operationele lasten exploitatie bezit zijn zoveel als mogelijk direct toegerekend aan de beide takken. De overige lasten worden verdeeld op basis van de gewogen aantallen eenheden.

Vorderingen De vorderingen zijn verdeeld over de beide takken op basis van de aard van de vordering. Liquide middelen De liquide middelen van de beide takken zijn de resultante van de beginsaldi en de kasstromen over het boekjaar en is daarbij conform de in deze rubriek genoemde uitgangspunten verdeeld over de beide takken.

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille De waardeveranderingen vastgoedportefeuille zijn toegerekend aan de beide takken op basis de kwalificatie van verhuureenheden als DAEB of niet-DAEB. Kosten omtrent leefbaarheid De kosten omtrent leefbaarheid zijn volledig toegerekend aan de DAEB-tak.

Eigen vermogen Het eigen vermogen van de beide takken is de resultante van de beginsaldi en het resultaat na belastingen over het boekjaar en is daarbij conform de in deze rubriek genoemde uitgangspunten aan de beide takken toegerekend naar de herwaarderingsreserve en de overige reserves.

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten De rentebaten in de DAEB-tak betreffen de rentevergoeding van de lening die is verstrekt aan de niet-DAEB-tak.

Voorziening voor onrendabele investeringen en herstructureringen De voorziening voor onrendabele investeringen en herstructureringen wordt verdeeld naar de aard van de onderliggende vastgoedprojecten.

Rentelasten en soortgelijke kosten De rentelasten in de DAEB-tak hebben betrekking op de rente van de door het WSW geborgde leningen. De rentelasten in de niet-DAEB-tak hebben betrekking op de overige leningen. Belastingen De acute belastingen zijn toegerekend op basis van de verhouding tussen het resultaat uit DAEB en niet-DAEB activiteiten. De mutaties in de fiscale latenties worden toegerekend op basis van de onderliggende posten.

Langlopende schulden Alle WSW-geborgde leningen zijn opgenomen in de DAEB-tak. De interne lening aan de DAEB-tak is opgenomen onder de langlopende schulden van de niet-DAEB tak. Kortlopende schulden De kortlopende schulden, voor zover het de aflossingsverplichting binnen één jaar van de langlopende schulden betreft, zijn toegerekend aan de beide takken op de wijze zoals opgenomen onder de langlopende schulden. Bij de overige kortlopende schulden is dit gebeurd op basis van de aard van de onderliggende schulden.

Resultaat uit deelnemingen Het resultaat van de niet-DAEB-tak is opgenomen onder ‘Resultaat uit deelnemingen’ van de DAEB-tak. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de directe methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Winstbelastingen, ontvangen interest en betaalde interest worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten.

Huuropbrengsten De huuropbrengsten zijn op basis van toewijzing van verhuureenheden opgenomen in de DAEB- respectievelijk niet-DAEB-tak. Opbrengsten en lasten servicecontracten De opbrengsten en lasten servicecontracten zijn verdeeld over de beide takken op basis van gewogen aantallen verhuureenheden. Lasten verhuur- en beheeractiviteiten De lasten verhuur- en beheeractiviteiten inclusief de indirecte lasten zijn op basis van de gewogen aantallen eenheden verdeeld over de beide takken. Lasten onderhoudsactiviteiten De directe lasten zijn per object verdeeld, bij complexgewijs onderhoud vindt verdeling op basis van de eenheden plaats.

53

oostwestwonen.nl

6.7 Toelichting op de balans

Inschakeling taxateur Bij het bepalen van de marktwaarde is de full-versie van het waarderingshandboek gehanteerd. Hiervoor is Capital Value Taxaties B.V. als onafhankelijke en ter zake deskundige taxateur ingeschakeld. Zij zijn ingeschreven bij het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs. Eens in de drie jaar verzorgen zij de volledige taxatie en in het jaar dat niet getaxeerd wordt, wordt een markttechnische update verricht, tenzij door omstandigheden een hertaxatie noodzakelijk wordt geacht. In het jaar 2021 is er een markttechnische update verricht en zijn 2 marktwaardecomplexen met transformatie volledig getaxeerd. Het taxatierapport en het taxatiedossier waarin de waardering en de daarbij gehanteerde aanpassingen ten opzichte van de basisversie zijn onderbouwd en vastgelegd zijn in het bezit van Oost West Wonen en op aanvraag beschikbaar voor de Autoriteit woningcorporaties.

6.7.1 Vastgoedbeleggingen Vastgoed in exploitatie Een overzicht van het vastgoed in exploitatie is hierna opgenomen:

In de full-versie is het mogelijk om op basis van een toetsing door de externe taxateur tot een aanpassing van de op basis van dit handboek modelmatig vastgestelde waarde van het waarderingscomplex te komen. Een aanpassing van de waarde dient het resultaat te zijn van een aanpassing van de daaraan ten grondslag liggende normen en parameters. Daarbij dient de externe taxateur tevens de aannemelijkheid van de marktwaarde te beoordelen, die daarvan het resultaat is. De volgende vrijheidsgraden zijn in de waarderingen van Oost West Wonen door de taxateur toegepast.

Marktwaarde Zowel het DAEB- als het niet-DAEB-vastgoed in exploitatie is gewaardeerd tegen de marktwaarde in verhuurde staat die is bepaald op basis van het ‘Handboek modelmatig waarderen marktwaarde’ die als bijlage is opgenomen bij de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting. Hierbij wordt op basis van de toekomstige kasstromen de marktwaarde middels de Discounted Cash Flow (DCF)-methode bepaald.

Onderstaand wordt de invulling van de gehanteerde vrijheidsgraden nader toegelicht. Markthuur In de full-versie heeft de externe taxateur de mogelijkheid om de modelmatig bepaalde markthuur te vervangen door zijn inschatting van de markthuur. Voor alle complexen is de markthuur door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast.

Doorexploiteer- en uitpondscenario De geschatte toekomstige kasstromen worden bepaald op basis van de discounted cashflow (‘DCF’) methode. Voor woon- en parkeergelegenheden vindt de bepaling van de toekomstige inkomende en uitgaande kasstromen plaats aan de hand van enerzijds het doorexploiteer scenario en anderzijds het uitpondscenario, mede op basis van artikel 31 van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (BTIV). De marktwaarde in verhuurde staat is op waarderingscomplex niveau bepaald op basis van de hoogste waardering van het doorexploiteer- of uitpondscenario, beide berekend op basis van de contante waarde van inkomende en uitgaande kasstromen.

Exit yield Als alternatief voor de berekende eindwaarde uit de basisversie mag een exit yield gebruikt worden voor het bepalen van de eindwaarde ultimo jaar 15. Voor alle complexen is de exit yield door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast. Disconteringsvoet De hoogte van de disconteringsvoet is modelmatig bepaald. Daarmee wordt niet altijd recht gedaan aan de risico’s die voor specifieke objecten en/of specifieke locaties van toepassing zijn. Deze specifieke omstandigheden kunnen een andere disconteringsvoet rechtvaardigen. De toegelaten instelling heeft de mogelijkheid om dan een externe taxateur in te schakelen om een marktconforme disconteringsvoet vast

Het doorexploiteerscenario veronderstelt dat verhuureenheden worden doorverhuurd, waarbij elk jaar bij een deel van de verhuureenheden de huurder verhuist. Het uitpondscenario veronderstelt dat verhuureenheden bij mutatie leeg komen en complexmatig worden verkocht.

Jaarverslag 2021

54

te stellen. Voor alle complexen is de disconteringsvoet door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast.

Bij het bepalen van de toekomstige kasstromen voor de DCF-berekening wordt gebruik gemaakt van de volgende parameters:

Leegwaarde De leegwaarde per eind 2021 is bepaald door de WOZwaarde per 1 januari 2020 (peildatum belastingjaar 2021) te verhogen met de gemiddelde leegwaardestijging overeenkomstig de inschatting van de taxateur. De verwachte ontwikkeling van de leegwaarde voor de komende jaren is door de taxateur aangepast op basis van de inschatting van de markt. Mutatiekans De hoogte van de mutatiekans is gebaseerd op het gemiddelde aantal mutaties in de afgelopen vijf jaar. Deze mutatiekans hoeft niet te gelden voor de toekomst. Als daar reden voor is, onder meer omdat de feitelijke mutaties in de betrokken periode een afwijkend beeld laten zien, heeft de toegelaten instelling de mogelijkheid om een externe taxateur in te schakelen om de mutatiekans aan te passen. Voor nagenoeg alle complexen is de mutatiekans door de externe taxateur heroverwogen en indien nodig aangepast. Onderhoud Voor 2021 is de onderhoudsnorm voor instandhoudingsonderhoud bij uitponden voor woongelegenheden aangepast o.b.v. inschatting door de taxateur. Complexindeling Een waarderingscomplex is een samenstel van verhuureenheden, dat in principe bestaat uit vergelijkbare verhuureenheden wat betreft type vastgoed, bouwperiode en locatie, en dat als één geheel aan een derde partij in verhuurde staat verkocht kan worden. Er bestaat geen minimum of maximum voor het aantal verhuureenheden in een waarderingscomplex. Het kan voorkomen dat een waarderingscomplex bestaat uit zowel DAEB- als niet-DAEB-vastgoed. De waarderingscomplexen ten behoeve van de berekening van de marktwaarde zijn door middel van de volgende indeling bepaald:

Parameters

55

oostwestwonen.nl

Beleidswaarde Omdat de doelstelling Oost West Wonen is te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed in exploitatie slechts een beperkt deel vervreemd worden. Dit betekent dat slechts een deel van de in de jaarrekening verantwoorde marktwaarde in de toekomst zal worden gerealiseerd. Daarom wordt hieronder de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie toegelicht. Deze beleidswaarde sluit aan op het beleid van Oost West Wonen en beoogt inzicht te geven in de verdiencapaciteit van haar vastgoed uitgaande van dit beleid. De beleidswaarde van BOG/MOG/ZOG is gelijk aan de marktwaarde en hierbij wordt dus verondersteld dat de marktuitgangspunten overeenkomen met de eigen beleidsuitgangspunten. Het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde ultimo 2021 bestaat uit de volgende onderdelen:

De totale beleidswaarde ultimo verslagjaar bedraagt € 521.713.989 (2020: € 408.491.579), waarbij de onderhoudsnorm € 1.989,26 per woning (2020: € 1.921,18) bedraagt en de beheernorm € 1.005,82 per woning (2020: € 1.041,47) bedraagt. Sensitiviteitsanalyse Voor de bepaling van de beleidswaarde zijn de voornaamste uitgangspunten (gemiddeld per woning teruggerekend) als volgt:

Zekerheden Het vastgoed is nagenoeg in zijn geheel gefinancierd met rijksleningen of met kapitaalmarktleningen onder overheidsgarantie waarvoor jegens Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) een obligoverplichting geldt, die is opgenomen onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’. Als gevolg hiervan is het vastgoed dat met deze leningen is gefinancierd niet hypothecair bezwaard. Tot zekerheid voor de voldoening van de verplichtingen jegens het WSW in verband met de leningen die onder borging van het WSW zijn aangetrokken, is aan het WSW een volmacht verleend om rechten van hypotheek en pandrechten te vestigen op de activa.

In onderstaande tabellen wordt aangegeven welk effect een positieve of negatieve aanpassing van deze uitgangspunten heeft op de beleidswaarde:

Verzekeringen De activa zijn verzekerd tegen aanschaf- dan wel voortbrengingskosten middels een uitgebreide brandverzekering op eenheden basis. Hierin is geen totaalbedrag aan verzekerde waarde vastgelegd, maar alle eenheden zijn volledig verzekerd. WOZ-waarde De waarde gebaseerd op de meest recente WOZbeschikkingen van de post DAEB vastgoed in exploitatie bedraagt € 1.117.053.000 (peildatum 01-01-2021). De waarde gebaseerd op de meest recente WOZbeschikkingen van de post niet-DAEB vastgoed in exploitatie bedraagt € 18.308.000 (peildatum 01-01-2021).

Jaarverslag 2021

56

6.7.3 Financiële vaste activa

Ultimo 2021 is 1 woning onder koopgarant verkocht. Koopgarant houdt in dat degene die de woning heeft gekocht, bij voorgenomen vervreemding, verplicht is de woning te koop aan te bieden aan Oost West Wonen. Het risico van stijging of daling van de onderhandse verkoopwaarde van de woning wordt volgens een vooraf bepaalde verdeelsleutel gedeeld tussen koper en Oost West Wonen. Oost West Wonen garandeert dat de woning wordt teruggekocht.

*1 Zie de verdere toelichting bij “afschrijvingen activa in exploitatie” hierna.

Algemeen Verwacht wordt dat van de latente belastingvorderingen op balansdatum een bedrag van € 855.829 binnen een jaar wordt gerealiseerd. De nominale waarde van de belastinglatentie bedraagt € 3.989.232. De gemiddelde looptijd van de latente belastingvorderingen bedraagt 13 jaar. Het totaalbedrag van de tijdelijke verschillen tussen de fiscale waardering en de waardering in deze jaarrekening bedraagt € 15.462.139. Onder de post Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie is voor een bedrag van € 358.153 (2020: € 330.526) een grondpositie opgenomen, met het oog op ontwikkeling van vastgoedprojecten waarbij nog geen inzicht bestaat in de feitelijke projectontwikkeling. Oost West Wonen is niet voornemens om deze grondpositie te verkopen en daarom is deze onder deze post opgenomen. Deze grondpositie is ontstaan door de sloop van een pand dat oorspronkelijk werd verhuurd.

Leningen Het tijdelijke verschil tussen de waardering van de leningen is bij de fiscale openingsbalans per 1 januari 2008 geactiveerd en loopt gedurende de resterende looptijd van de leningen af. Per ultimo 2021 bedraagt de (geactiveerde) latente belastingvordering € 444.308 (2020: € 480.597). Agio (2021 incl. Vestia) Ten aanzien van het waarderingsverschil in de leningen (bedrijfseconomisch hogere waardering ultimo 2021) is een latente belastingvordering opgenomen. De latente belastingvordering bedraagt nominaal € 1.965.691, de in de balans opgenomen contante waarde van deze latente belastingvordering bedraagt € 1.683.105 (2020: € 1.281.543). De latentie loopt af over de resterende looptijd van de leningen.

6.7.2 Onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie

Afschrijvingen activa in exploitatie Voor tijdelijke verschillen tussen de waardering in de jaarrekening en de fiscale waardering is een latente belastingvordering van € 1.428.370 (2020: € 1.826.726) in de balans opgenomen. Het woningbezit van Oost West Wonen bestaat voor een deel uit eenheden waarvan de fiscale boekwaarde hoger is dan 100% van de WOZ-waarde (de fiscale bodemwaarde). Over deze woningen kan mogelijk fiscaal worden afgeschreven. Bij het berekenen van de latentie is rekening gehouden met de marktwaarde, fiscale boekwaarde en fiscale bodemwaarde op eenheidsniveau. Daarbij wordt de latentie beperkt tot maximaal het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de (lagere) marktwaarde. Daarnaast wordt geen latentie gevormd voor woningen waar fiscaal gezien over kan worden afgeschreven, maar waarvan de marktwaarde hoger ligt dan de fiscale boekwaarde. Voor deze woningen geldt immers dat het verschil in

Investeringen Investeringen in onroerende en roerende zaken ten dienste van de exploitatie hebben betrekking op de bedrijfsvoering. Afschrijvingen De afschrijvingen op materiële vaste activa zijn gebaseerd op basis van de verkrijgingsprijs. De afschrijvingen zijn lineair, gebaseerd op de verwachte economische levensduur. De afschrijvingstermijnen zijn 3 tot 20 jaar rekening houdend met een restwaarde.

57

oostwestwonen.nl

6.7.7 Eigen vermogen Herwaarderingsreserve Het verloop van de herwaarderingsreserve is als volgt:

waardering groter wordt door de afschrijvingen, zodat geen sprake kan zijn van realisatie van het commercieel-fiscale verschil. Verkopen Voor het vastgoed dat is bestemd voor doorexploitatie en het vastgoed dat is bestemd voor verkoop is sprake van fiscale faciliteiten die het mogelijk maken dat latenties na afloop van de levensduur worden doorgeschoven naar nieuw vastgoed. In het geval dat het zeer waarschijnlijk is dat voor het betreffende vastgoed geen fiscale afwikkeling gedurende de levensduur zal plaatsvinden, wordt rekening gehouden met de fiscale afwikkeling gebaseerd op de voorgenomen wijze van realisatie na afloop van de levensduur. Dit betekent dat de contante waarde van de latentie door de zeer lange periode tot het moment van afwikkeling naar nihil tendeert.

Per 31 december 2021 is in totaal € 509,3 miljoen aan ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen vermogen begrepen (2020: € 393,6 miljoen), zijnde het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat van het vastgoed in exploitatie en de kostprijs. De waardering van dit vastgoed is in overeenstemming met het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde bepaald en is daarmee conform de in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en daaruit afgeleide ministeriële besluiten geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving.

6.7.4 Overige vorderingen

De waardering tegen beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie bedraagt € 521,7 miljoen. Het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde bedraagt € 395,7 miljoen en kan niet of nauwelijks worden gerealiseerd.

6.7.5 Voorraden

Een realisatie van het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde is sterk afhankelijk van het te voeren beleid van Oost West Wonen. De mogelijkheden voor de corporatie om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit in exploitatie te realiseren zijn beperkt door wettelijke maatregelen en maatschappelijke ontwikkelingen zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen. Omdat de doelstelling van de corporatie is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed in exploitatie slechts een beperkt deel vervreemd worden.

6.7.6 Vorderingen

Daarnaast zal bij mutatie van de woning slechts in uitzonderingssituaties de huur worden verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijke onderhouds- en beheerslasten hoger dan ingerekend in de marktwaarde, voortvloeiend uit de beoogde kwaliteit- en beheersituatie van de corporatie. Overige reserves Het verloop van de overige reserves is als volgt:

Het totaal bedrag van de liquide middelen staat ter vrije beschikking van de corporatie.

Jaarverslag 2021

58

Voorstel tot bestemming van het resultaat over het boekjaar 2021 Het resultaat na belastingen van € 133.948.950 over het boekjaar 2021 zal na goedkeuring door de Raad van Commissarissen en vaststelling van de Ledenraad geheel ten gunste van de overige reserves gebracht worden. Dit is nog niet verwerkt in de jaarrekening.

In het kader van de fusie is in 2019 aan het zittende personeel, dat voldeed aan de voorwaarden van de regeling, een vrijwillige vertrekregeling aangeboden. De aan deze medewerkers toegekende bedragen worden uit deze voorziening betaald.

6.7.8 Voorzieningen

6.7.9 Langlopende schulden

Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na de afloop van het jaar zijn opgenomen onder de post kortlopende schulden. De marktwaarde van de leningen per ultimo 2021 is € 216.262.240 (2020: € 244.392.399). Het saldo van de door het WSW geborgde leningen ultimo 2021 is € 174.772.098 (2020: € 181.875.000).

De voorziening jubilea en gratificaties is gebaseerd op de te maken aanspraken op gratificaties uit hoofde van de CAO Woondiensten. Concreet betreft dit de verwachte gratificaties in het kader van het 12,5-jarig, 25-jarig en 40-jarig dienstverband.

In de CAO Woondiensten zijn vanaf 2010 afspraken gemaakt over een loopbaanontwikkelingsbudget. De hoogte van de voorziening is afhankelijk van het moment van indiensttreding, het aantal dienstjaren en het aantal uren van het dienstverband. Ten laste van de voorziening komen de kosten die voortvloeien uit het honoreren van aanspraken.

Bij herstructurering in de vorm van sloop en nieuwbouw wordt aan huurders een bijdrage toegezegd, ter overbrugging van het huurprijsverschil tussen hun nieuwe woning en de te slopen woning. Deze gewenningsbijdrage geldt voor een maximale periode van 48 maanden en wordt jaarlijks afgebouwd.

59

oostwestwonen.nl

6.7.10 Kortlopende schulden

om er zeker van te zijn dat er direct geld beschikbaar is als er grote aanspraken zijn en de obligoheffing niet voldoende is. De obligolening is een variabele hoofdsom lening waarop initieel geen storting plaatsvindt en als gevolg daarvan ook geen rente betaald hoeft te worden. Overigens is over het niet opgenomen deel van de lening echter wel een bereidstellingsprovisie verschuldigd gebaseerd op 6-maands Euribor verhoogd met een opslag van 17 basispunten, achteraf te voldoen en ingaande op 30 november 2021. Over het uitstaande deel van het maximumbedrag is rente verschuldigd gebaseerd op 6-maands Euribor verhoogd met een opslag van 30 basispunten. De rentevervaldata zijn 30 november en 31 mei van ieder jaar, voor het eerst op 31 mei 2022. Ultimo 2021 bedraagt het obligo voor Oost West Wonen (het ‘maximumbedrag’) € 4.690.000. Leningen Er zijn ultimo boekjaar geen lopende transactievoorstellen voor het aantrekken van leningen voor het komende jaar. Verstrekte zekerheden kredietfaciliteiten Er zijn geen zekerheden verstrekt. Investeringsverplichtingen Oost West Wonen is per 31 december 2021 voor enkele projecten verplichtingen aangegaan, waarvan voor een bedrag van € 2.642.980 nog aan verplichtingen openstaat.

Financiële instrumenten en risicobeheersing Binnen het treasurybeleid van Oost West Wonen dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijden- en markt-) risico’s. Op grond van het vigerende interne treasurystatuut is het gebruik van financiële instrumenten slechts toegestaan voor zover er een materieel verband met het belegde/gefinancierde vermogen kan worden gelegd en de toepassing ervan tot een positie van de totale leningen-/beleggingsportefeuille leidt, welke vergelijkbaar is met een positie zonder gebruik te maken van deze instrumenten.

Verbeterverplichtingen Oost West Wonen is in 2021 verplichtingen aangegaan voor een bedrag van € 467.661. Dit betreft onder andere de volgende projecten: • NOM woningen, Goedereede. In het verslagjaar zijn de woningen nog niet conform de wensen / eisen vanuit Oost West Wonen opgeleverd, • EBM De Hofjes, 47 woningen Dirksland. Na toepassing van de energie besparende maatregelen zal voor deze woningen een energielabel A+ worden behaald.

Renterisico Oost West Wonen loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (voornamelijk onder financiële vaste activa, effecten en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan banken). Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt Oost West Wonen risico ten aanzien van toekomstige kasstromen. Met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt Oost West Wonen risico’s over de marktwaarde.

Voor projecten geldt dat naast uitgegeven bedragen welk in het jaar op het project zijn verantwoord tevens restant budgetten aanwezig zijn naast deze niet uit de balans blijkende verplichtingen. Hiervoor zijn dan nog geen verplichtingen aangegaan, waardoor ze hier niet worden vermeld.

Kredietrisico Oost West Wonen heeft geen significante concentraties van kredietrisico. Voor zover noodzakelijk worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten.

Erfpachtverplichtingen In Sommelsdijk zijn erfpachtverplichtingen aangegaan, die nu jaarlijks ca. € 461 bedragen. De Erfpachtverplichtingen zijn eeuwigdurend. In Ooltgensplaat zijn erfpachtverplichtingen aangegaan, die nu jaarlijks ca. € 1.722 bedragen. De erfpachtverplichtingen zijn gedeeltelijk eeuwigdurend en gedeeltelijk aflopend tot het jaar 2029. Daarna zal de erfpacht worden herzien.

6.7.11 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen Obligo WSW Per 1 juli 2021 is de obligoverplichting voor woningcorporaties gewijzigd. Het WSW heeft de obligolening geïntroduceerd

Jaarverslag 2021

Treasury

60

de consumentenprijsindex voor alle huishoudens. Voor actieve deelnemers geldt dat het bestuur streeft naar verhoging met de loonontwikkeling van de branche Woningcorporaties. De toeslagverlening is voorwaardelijk. Er is geen recht op toeslagverlening en het is voor de langere termijn niet zeker of en in hoeverre toeslagverlening zal plaatsvinden. Het bestuur van het pensioenfonds beslist evenwel jaarlijks in hoeverre pensioenuitkeringen en pensioenaanspraken worden aangepast.

Binnen Oost West Wonen dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijdenen markt-) risico’s. Speculatief handelen in rente-instrumenten is niet toegestaan. Oost West Wonen heeft per ultimo boekjaar twee basisrente leningen in portefeuille. Het totale schuldrestant van de basisrente leningen bedraagt € 8,0 miljoen. De gemiddelde rentevoet van de leningen bedragen 3,438%. Het financiële risico voor Oost West Wonen is gering, de contracten bevatten geen break-clausules. Reservering geoormerkt vermogen maatschappelijke zorg Dit vermogen is in het verleden in beheer gegeven bij de rechtsvoorganger van Oost West Wonen FidesWonen. Ondanks onderzoek in 2016, bij diverse instellingen/instanties, is niet geheel duidelijk wat de directe afkomst is van dit vermogen. Meest aannemelijk is dat dit afkomstig is van, in eerste instantie, twee voormalige “burgerlijke instellingen voor Maatschappelijke Zorg” in Dirksland en Herkingen. De reservering Dirksland is sinds 2008 nul. De bestemming is gekoppeld aan de ouderen van Herkingen. Per ultimo 2021 bedraagt het bedrag € 15.731 nog te besteden.

De belangrijkste kenmerken van de uitvoeringsovereenkomst zijn: 1. Deelneming in het bedrijfstakpensioenfonds is verplicht gesteld voor de werknemers en bestuurders van de Oost West Wonen, 2. Oost West Wonen is uitsluitend verplicht tot betaling van de vastgestelde premies. In geen geval bestaat een verplichting tot bijstorting, 3. Er is geen sprake van recht op teruggave/premiekorting. De (maand)dekkingsgraad van SPW bedraagt ultimo 2021 126,0% (ultimo 2020: 109,3%). De beleidsdekkingsgraad bedraagt ultimo 2021 118,8% (ultimo 2020 103,1%). De verplichtingen (en daarmee de dekkingsgraden) worden berekend op basis van een door de toezichthouder voorgeschreven methodiek. De maanddekkingsgraad waarbij de verplichtingen zijn gewaardeerd op basis van de marktrente (zonder UFR) bedraagt eind december 122,4%.

Automatiseringsverplichting De aangegane licentieverplichtingen ten opzichte van Aareon tot 1 februari 2024 bedragen € 493.880. Daarnaast zijn in 2021 een tweetal leaseovereenkomsten aangegaan voor de (Konica-Minolta) kopieermachines, voor een periode van 36 maanden. De verplichting die hieruit is ontstaan, bedraagt € 21.229. Voorziening voor pensioenen Ultimo 2021 zijn er evenals ultimo 2020, geen verplichtingen voor pensioenen opgenomen. De ten laste van de winst- en verliesrekening gebrachte pensioenpremie bedraagt over 2021 € 352.505 (2020: € 493.602).

Met deze beleidsdekkingsgraad voldoet het pensioenfonds aan de minimaal vereiste van 104,1%, die is voorgeschreven door De Nederlandse Bank (DNB). Saldo bankrekening personeelsvereniging Het saldo van de bankrekening (NL12 RABO 0342 0243 61) ten name van de Personeelsvereniging Oost West Wonen bedraagt per ultimo 2021 € 11.552.

De gehanteerde pensioenregeling van Oost West Wonen is ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). De belangrijkste kenmerken van deze pensioenregeling zijn:

Saldo bankrekening Netwerk Wonen Het saldo van de bankrekening (NL60 RABO 0360 1861 65) ten name van Netwerk Wonen managers en bedraagt per ultimo 2021 € 6.847.

• Er is sprake van een ouderdoms- en nabestaandenpensioen. • Er is sprake van een middelloonregeling. • De pensioen(richt)leeftijd is 68 jaar. • De regeling kent zowel een partner- en wezenpensioen, waarbij het partner- en wezenpensioen is verzekerd door middel van een opbouwregeling (uitkeringsovereenkomst). Voor het ouderdomspensioen, partnerpensioen en wezenpensioen stelt het bestuur van het pensioenfonds jaarlijks een premie vast. • Deze was in 2021 gelijk aan 27% van de pensioengrondslag gecorrigeerd met de deeltijdfactor. Bij een lager verwacht rendement moet een hogere premie ingelegd worden om hetzelfde pensioen te financieren. • Als de middelen van het pensioenfonds het toelaten, zal het bestuur van het pensioenfonds de ingegane pensioenen en de premievrije aanspraken van gewezen deelnemers aanpassen overeenkomstig

6.7.12 Gebeurtenissen na balansdatum Op de valreep werd aan het eind van het verslagjaar 2021 bekend gemaakt dat in het coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ is opgenomen dat de verhuurderheffing per 2023 wordt afgeschaft. Ten tijde van opmaak van dit jaarverslag is dit nog niet vastgelegd in wetgeving. Op het moment van opmaak van de jaarrekening zijn er verder geen verdere gebeurtenissen na balansdatum te vermelden, welke een significante invloed zouden hebben op de gepresenteerde cijfers over 2021.

61

oostwestwonen.nl

6.8 Balans DAEB en niet-DAEB Gescheiden balans DAEB en niet-DAEB

Jaarverslag 2021

62

Gescheiden balans DAEB en niet-DAEB

63

oostwestwonen.nl

Gescheiden winst- en verliesrekening DAEB en niet-DAEB

Jaarverslag 2021

64

Gescheiden kasstroomoverzicht DAEB en niet-DAEB

65

oostwestwonen.nl

6.9 Toelichting op de winst- en verliesrekening 6.9.11.1 Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoed verkocht onder voorwaarden

6.9.1 Huuropbrengsten

6.9.11.2 Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoed bestemd voor verkoop

6.9.2 Opbrengsten servicecontracten

6.9.3 Lasten servicecontracten

6.9.12 Opbrengst overige activiteiten

6.9.4 Lasten verhuur en beheeractiviteiten

6.9.13 Kosten overige activiteiten

6.9.5 Lasten onderhoudsactiviteiten

6.9.14 Overige organisatiekosten

6.9.6 Overige directe operationele lasten exploitatie bezit

6.9.15 Kosten omtrent leefbaarheid

6.9.7 Verkoopopbrangst vastgoedportefeuille 6.9.16 Waardeverandering financiële vaste activa en effecten 6.9.8 Toegerekende organisatiekosten verkoop vastgoed 6.9.17 Andere rentebaten en soortgelijke opbrengsten

6.9.9 Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille en voorraden

6.9.18 Rentelasten en soortgelijke kosten

6.9.10 Boekwaarde verkochte vastgoedportefeuille en voorraden

6.9.19 Vennootschapsbelasting

6.9.11 Niet gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille

6.9.20 Overige informatie en toelichting

Jaarverslag 2021

66

De gegevens van deze commissarissen over 2020 bedroegen:

Accountantshonoraria Onderstaande honoraria betreffen werkzaamheden die bij Oost West Wonen zijn uitgevoerd door accountantsorganisatie(s) en externe accountant(s) zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 WTA, Wet Toezicht Accountantorganisaties. Alle commissarissen zijn in 2021 en 2020 in functie geweest. Zij voldoen allen aan de WNT-norm. Bij de vaststelling van de hoogte van de bezoldiging is de wet normering topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) gehanteerd. Geen enkel lid van de raad van commissarissen ontving een bezoldiging die gekoppeld is aan of verband houdt met de financiële prestaties van Oost West Wonen. Ook voldoen zijn aan de VTW-norm. De Raad van Commissarissen heeft conform de Regeling bezoldigingsmaxima toegelaten instelling volkshuisvesting Oost West Wonen ingedeeld in klasse F, met een bijbehorend bezoldigingsmaximum voor de directeur bestuurder van € 175.000. Dit maximum wordt niet overschreden door de directeur bestuurder. Het bij behorende bezoldigingsmaximum voor de voorzitter van de Raad van Commissarissen bedraagt € 26.250 en voor de overige leden van de Raad van Commissarissen € 17.500. Deze maxima worden niet overschreden.

Door Mazars zijn er geen fiscale adviesdiensten verricht. De totale honoraria voor het onderzoeken van de jaarrekening zijn gebaseerd op de totale honoraria voor het onderzoek van de jaarrekening over het boekjaar waar de jaarrekening betrekking op heeft, ongeacht of de werkzaamheden door de externe accountant reeds gedurende dat boekjaar zijn verricht. Werknemers Op 31 december 2021 had Oost West Wonen 51,4 fte in dienst (2020: 55,2 fte)

Bestuur Het bestuur werd in 2021 door 1 persoon gevormd, mevrouw M. van de Kamp. Zij valt onder de Wet Normering Topinkomens, op grond van artikel 4.1 van de WNT.

Raad van commissarissen (toezichthoudende topfunctionarissen) De bezoldiging van de raad van commissarissen omvat periodiek betaalde beloningen. Er zijn geen kostenvergoeding en er zijn geen beloningen op termijn. Alle verantwoorde bedragen zijn exclusief BTW. Over 2021 zijn er 6 commissarissen:

Er zijn geen betalingen gedaan op grond van artikel 4.2 WNT, zijnde niet-topfunctionarissen of gewezen topfunctionarissen, waarvan de bezoldiging de maximale WNT-bezoldiging te boven gaat.

67

oostwestwonen.nl

Over 2021 heeft de huidige bestuurder de volgende beloning (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

6.10 Overige gegevens 6.10.1 Statutaire reling betreffende de bestemming van het resultaat over het boekjaar 2021: In artikel 43 van de statuten wordt de vaststelling van de jaarstukken geregeld. In dit artikel is geen specifieke bepaling opgenomen aangaande de winstbestemming. Wel is in artikel 3 van de statuten opgenomen dat de vereniging zich ten doel stelt uitsluitend werkzaam te zijn op het gebied van de volkshuisvesting zoals omschreven in de Woningwet.

Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking

6.10.2 Nevenvestigingen Vanaf het fusiemoment opereert de organisatie vanuit één vestiging. 6.10.3 Controleverklaring van de accountant De controleverklaring van de onafhankelijk accountant bij de jaarrekening is op de volgende pagina’s opgenomen.

Vergelijkende cijfers over 2020 Leidinggevende topfunctionaris met dienstbetrekking

Jaarrekening 2021

68

69

oostwestwonen.nl

Jaarrekening 2021

70

71

oostwestwonen.nl

Jaarverslag 2021

72

73

oostwestwonen.nl

Jaarverslag 2021

74

75

oostwestwonen.nl

Jaarverslag 2021

76

77

oostwestwonen.nl

Jaarverslag 2021

78

79

oostwestwonen.nl

Jaarverslag 2021

80

III BIJLAGEN Bijlage 1.

Kengetallen Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen aan. Hierbij is het eigen vermogen berekend als zijnde eigen vermogen volgens de balans vermeerderd met de beleidswaarde en verminderd met de marktwaarde. Hieruit is af te leiden in hoeverre Oost West Wonen aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Liquiditeit / ICR Dit kengetal komt tot stand door het exploitatiesaldo (operationele kasstroom zonder rentelasten) te delen door de totale rentelasten. Dit kengetal geeft het aantal keer aan dat Oost West Wonen haar rentelasten kan betalen. Rente vreemd vermogen Rente vreemd vermogen geeft het gemiddelde rentepercentage aan van de uitstaande leningen ultimo boekjaar. Deze wordt berekend door de schuldrest per lening ultimo boekjaar te vermenigvuldigen met het rentepercentage en deze te totaliseren en dan te delen door de restant schuld.

81

oostwestwonen.nl

Bijlage 2.

Stakeholders 2021 • • • • • • • • • • • • • • •

Huurdersorganisaties: Huurdersvereniging Goeree-Overflakkee en Huurdersvereniging Goedereede Gemeente Goeree-Overflakkee Diverse zorgorganisaties actief in deze gemeente Diverse welzijnsorganisaties en hulpverleningsinstanties Georganiseerde bewonersinitiatieven als dorpsraden, stadsraad enz. Autoriteit Woningcorporaties Waarborgfonds Sociale Woningbouw Aedes Collega corporaties, zeker die in de nabijheid van ons werkgebied (Huis)bank Adviseurs Accountant Aannemers Lokale scholen Overige leveranciers

Jaarrekening 2021

82

Bijlage 3.

Woningtoewijzing 2021 Gemeente Goeree-Overflakkee

83

oostwestwonen.nl

 Kom langs:

 Bel ons:

 Stuur een bericht:

Langeweg 10, Middelharnis

0187 - 22 11 00

info@oostwestwonen.nl

Maandag t/m donderdag: 8.30 - 17.00 uur Vrijdag: 8.30 - 12.00 uur

Maandag t/m donderdag: 8.30 - 17.00 uur Vrijdag: 8.30 - 12.00 uur

Postadres: Postbus 9 3240 AA, Middelharnis

oostwestwonen.nl