ElektroData 4 - 2023

BEURSPLATTEG

Nieuwe producten

OP PAGINA 57 7F126 7F122 7F118 7F114 7F110

7F092

7F084

7F074

7F068

7F064

7F058 7F054

7F050

7F036 7F032 7F028 7F024

7F020

7F014

7F008

WWW.ELEKTRODATA.NL/EZINE 7F123

7F129

7E130

7F117

PAGINA 7E120

7F095

Development Club/ IoT paviljoen

7F029

7F103

7E105

7E101

7E090

7E093

7E080

7E087

7E061

Beurskrant Electronics & Applications 2023

7D117

7E047

7D100

7D113 7D109 7D105

7F007

7D092 7D088

7D078

7D056

7C122 7C118 7C114 7C110 7C104

7E021 7D012

7D029 7D025 7D021 7D017 7D011

7D071

7D007 7C036

7C088

7E007

7D036 7D032 7D028

7D046

7D033 7D083

7E011

7E039 7D062

7D093 7D089 7D101

7E012

7E035 7E031 7E027

7E071 7D108

De Beste Soldeerder

7E028

7E077

Inga Croe

7F021 7F017 7F013

7F035

7E076

7E115 7D122

Productie- en demoplein 7F047

7E096

7E116

7E121

7F077 7F071

3 t/m 34

7E129

7F089

7C032 7C026

7C022

7C016

7C012

Plattegrond

7F130

7C130

7C117

INDUSTRIËLE 7C105 ELEKTRONICA 7C111

7C129

7C099

7C089 7C085 7C075 7C071INDUSTRIËLE INDUSTRIËLE AUTOMATISERING IOT

7C035 & 7C031 7C027 7C023TESTEN 7C015& 7C011 INSTALLATIE ENERGIETECHNIEK METEN 7C007

7B130 7B122 7B188

38

7B102

AIO-platform biedt AI-onder7B155 7B111 7B105 steunde programmeerinterface en nieuwste 3D-vision7A104 technologie, die cyclustijden Seminarzaal 1 tot 30% korter maakt.

7B098

42

7B092

7B084

7B078

7B072

48

7B062

7B058 7B054 7B050

52

7B044

7B038 7B034 7B028

7B022

54

7B012

Verschillende opties voor Power management IC voor Testkamers voor het testen Maak je eigen batterijmodel 7B071 7B061 7B057 7B051 7B043 7B037 7B033 7B029 7B011 frontglas,7B095 PCAP-sensor, 7B079 dis- 7B075 batterijgevoede toepassinvan apparaten en compovoor7B023 simulatie met een DCplay en optical bonding tech- gen combineert twee buck nenten op stof -en (spat) voeding en selecteer zo 7B007 de 7A096 nologie Voor HMI converters, twee LDO's waterdichtheid meest geschikte batterij 7A060 en 7A064 7A056 7A052 7A048 7A044 volgens 7A034de 7A030 7A026 7A022 7A016 7A012 voor 7A092op maat 7A072 Seminarzaal 2 met PCAP-touchscreen. batterijlader in één chip.

IP-beschermingsnormen. je applicatie.

7A089

7A083 7A079

7A071 7A067

7A057

7A053 7A049

7A035 7A031 7A027 7A023 7A019 7A015

7A007

Electronics & Applications: 26 t/m 28 september 2023 in Utrecht 3 Column Dirk Stans

22 Paviljoen Development Club/IoT

4 Beursoverzicht

24 Seminar: Life cycle management

6 Alle seminars op een rijtje J 8 Beursgadget HexaGlow

J2 Sourcing AB 7F021 10 Seminar:JTAG Invloed van hardware Technologies 7D113 design op time-to-market 7F114 JTC Micro Electronics 12 Seminar:KE-mobility 7E121 KEERS Technologies B.V. 7D011 14 Productieplein met Live Kiwa Nederland B.V.PIL 16 Seminar:KVMS ers 7F103 L .V. 7E105De essentiële rol van LEMO Connectors BV Will Instrument 7C129embedded software Lencon Engineering 18 Seminar:Lextron B.V. Logic Technology B.V. Magazijnsystemen 7D029De voordelen van M fabricaat 7D122Europees MAAS CPS B.V. 7B118 Major Electronics 7D025 Mavom B.V. 7E011 Mycronic 7E076 N B.V. 7E012 ED Cover.indd 1 NCAB Group Benelux

national B.V. esign &

JAARGANG 41 | 2023 | NUMMER 4

48

7E120 7F068 7F029 7B079 7C110 7E047 7B078 7F020 7D108 7E096 7B092 7C104 7E130 7F077 7C071

Screen70 zeefdruk b.v.

P 26 Seminar: Simac Electronics B.V. Panasonic Industry 7C089 IoT; what’s Partner4Chips by A-Source 7F054 next? Smans Electronics SMD-TEC Partnertec B.V. 28 Beste 7E039 soldeerder SPINNOV PCB Connect B.V. 7F089 T PCBWay 7B115 30 Beursplattegrond TDK-Lambda France SAS Phoenix Contact B.V. 7D046 Telerex Phoenix Mecano 7B084 Texim Europe 32 Seminar: PrintTec b.v.

7F084 Thales Nederland B.V. Zoeken en binden Productie- en demoplein 7F047 Tooltronics technisch Productronics 7E027personeel TOP-electronics Protonic Holland 7F123 TRANSFER MULTISORT 34 Seminar: Q ELEKTRONIK B.V. Design7F103 for circularity V QBayLogic B.V. Value Procurement Centre B.V. Quant Consultancy Electronics B.V. 7E035 R VDL TBP Electronics VECTOR BLUE HUB Reijnen Sealing B.V. 7F028 W Remmers B.V. 7F036 Weidmüller Benelux Rimarck 7B122 07-09-2023 10:28 Weiss Technik Nederland B.V. Rohde & Schwarz 7C122

Inga Croe

ONZE PRIJZEN

DE BESTE BESCHERMING TEGEN HOGE KOSTEN The best part of your project: www.reichelt.com

Met reichelt haalt u meer uit uw budget Dankzij de efficiënte, zelf ontwikkelde logistiek en de bundeling van onze inkoopkracht voor geselecteerde kwaliteitsproducten, kunnen wij zeer kleine hoeveelheden voor superprijzen leveren.

The best part of your project Robotica en geautomatiseerde productie — Vanaf eenvoudige instapmodellen tot en met complexe toepassingen vindt u de passende technologie in ons gestaag groeiende robotassortiment, zowel voor Research & Development als voor de productie.

Robotarm Gen3 lite

360°-laserscanner, 12 m

Perfect voor professioneel gebruik in academische opleidingen.

Geschikt voor een breed scala aan indoor- en outdoortoepassingen.

Bestelnr.: r.: KR L31 0006

Bestelnr.: RPLIDAR A2M12

16.491,59

360,92

(13.629,41)

(298,28)

THE BEST PARTS OF YOUR PROJECTS

ROBOTICA EN GEAUTOMATISEERDE PRODUCTIE

MAGAZIN Thema speciaal – Robotica en geautomatiseerde productie

Lees nu ►https://rch.lt/MG783n

Ontdek nu ►https://rch.lt/rob-nl Betaalwijzen:

Geweldige prijs-kwaliteitverhouding

DAGPRIJZEN! Prijzenstand: 21. 8. 2023

Meer dan 130.000 geselecteerde producten

Betrouwbare levering - vanuit Duitsland over de hele wereld

www.reichelt.com Bestelservice: +31 85 208 62 94

elektronik – The best part of your project

De wettelijke herroepingsregelingen zijn van toepassing. Alle aangegeven prijzen in euro inclusief de wettelijke BTW, excl. verzendkosten voor de totale winkelwagen. Uitsluitend onze Algemene Voorwaarden (zie hiervoor https://rch.lt./AV-NL of op aanvraag) zijn van toepassing. Afbeeldingen kunnen afwijken. Drukfouten, vergissingen en prijswijzigingen voorbehouden. reichelt elektronik GmbH & Co. KG, Elektronikring 1, D-26452 Sande, Tel.: +31 85 208 62 94

reichelt_ElektroData_04-2023.indd 1 ED Advertenties.indd 2

21.08.2023 11:05:54 07-09-2023 10:37

REDACTIONEEL

SEPTEMBER 2023

3

Kom naar de Electronics & Applications beurs in Utrecht: een ‘must’ voor elke elektronicus Electronics & Applications, van 26 tot en met 28 september in de

Dat de E&A-exposanten, vaak concurrenten van elkaar, in staat

Jaarbeurs te Utrecht, is een unieke tweejaarlijkse ontmoetings-

zijn dergelijke ad-hoc projecten en seminars samen op te zetten,

plaats zonder weerga in het Nederlandstalig gebied. Iets waar

illustreert de kracht van de branche Industriële Elektronica. Een

we fier op kunnen zijn en waar elke elektronica-expert hoort bij

kracht die zij graag met de bezoekers delen.

te zijn!

Kom naar Utrecht en de vele standhouDrie dagen lang kan men zich onderdompelen in alle aspecten

ders en de organisatie zullen je met open

van de elektronica. De FHI branche Industriële Elektronica heeft

armen ontvangen. Het zou ons verba-

zijn uiterste best gedaan om weer een mooie beurs neer te zet-

zen mocht elke bezoeker niet rijker aan

ten met een 140-tal exposanten, elk met hun eigen verhaal. Een

ideeën en kennis naar huis gaan dan men

bezoek zal eenieders creativiteit ten goede komen.

gekomen is.

Daarnaast zijn er de volgende activiteiten te beleven:

Tot ziens in Utrecht van 26 tot en met 28

• Beste soldeerder van de Benelux, een competitie waarin elke

september 2023.

dag deelnemers strijden om deze eer.

• Elke ochtend en voormiddag technische seminars.

• Het development club paviljoen, waar elk vraagstuk een oplossing krijgt.

Dirk Stans

• Het onvermijdelijke en altijd leuke beursgadget. Deze editie de

Voorzitter branche

Hexaglow, een mooie interactieve onderzetter om het bureel

Industriële Elektronica

op te vrolijken terwijl men van een drankje geniet.

• Het productieplein waar men het beursgadget live produceert

Penningmeester van het FHI

op de Live Productielijn.

DE GROOTSTE OFFICIËLE

MEAN WELL DISTRIBUTEUR

IN DE BENELUX

BESTEL EENVOUDIG ONLINE: WWW.TELEREX-EUROPE.COM België: +32 (0)3 - 326 40 00 | Nederland: +31 (0)76 - 578 20 00

Meer elektroDATA op

ED Redactioneel.indd 3

07-09-2023 10:43

BEURSOVERZICHT

4

Bezoek de E&A 2023 beurs en ga lekker veel meters maken ERIC SCHERDER SCHETST IN OPENINGS-KEYNOTE DE GOEDE EFFECTEN VAN BEWEGEN OP DE HERSENEN Electronics & Applications 2023 in hal 7 van de Jaarbeurs is van dinsdag 26 tot en met donderdag 28 september met negen seminars, een themapaviljoen, de live productielijn en een soldeerwedstrijd drie dagen lang ‘the place to be’ voor iedereen die de industriële elektronica een warm hart toedraagt. Op de beurs kan je kennis maken met de hele keten, van componenten tot productie, van PCB-design tot productontwikkeling. Daarnaast kan je op de beursvloer op de stands van zo’n 140 exposanten terecht voor de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van design, hardware, software, testen&meten en productie. Voor een wijze les, waar je ook privé nog veel plezier van kan hebben, moet je al op de dinsdag naar Utrecht afreizen. Om 10 uur zal prof.dr.

Erik Scherder de beurs openen met zijn keynote over het effect van bewegen op de hersenen, de relatie tussen beweging, gedrag en mentale gezondheid, werkstress en het geheugen.

Erik Scherder opent de E&A met een keynote die de bezoekers meer in beweging moet brengen.

E&A 2023: dinsdag 26 september t/m donderdag 28 september 2023

Moderne technologie kan de mens (te)

10.000 stappen aantikken. Professio-

Openingstijden

lui maken doordat de uitdaging wordt

nele winst valt er met negen seminars,

Dinsdag 26 september

weggenomen, stelt Erik Scherder, die

zo’n 140 exposanten en allerlei andere

09.30 – 17.00 uur

met zijn keynote de E&A-beurs aftrapt.

reuring ook genoeg te halen.

Woensdag 27 september

“Wat je ziet is dat het heel aantrekkelijk is geworden om steeds minder

Seminars

Donderdag 28 september

‘mental effort’ te doen. Denk aan de

Het driedaagse seminarprogramma

09.30 – 17.00 uur

ontwikkeling van AI, maar het begon

kent lezingen over e-mobility, industrial design, internet of things en

Gratis beursbezoek

elektronica ontwerpen voor circulaire

Een bezoek aan Electronics &

stond je nog op om naar een andere

toepassingen. Andere onderwerpen

Applications is gratis. Je kunt je

zender over te schakelen, nu blijf je

zijn hardware design, embedded

van te voren aanmelden via

passief zitten op de bank.”

software, life cycle management en

www.eabeurs.nl.

Bezoekers van de E&A bewegen

de voordelen van Europees fabricaat.

volgens de hoogleraar neuropsychologie vaak ook te weinig tijdens hun

Ook is er een seminar over hoe je

Parkeren

geschikt technisch personeel kunt

Jaarbeurs beschikt over diverse

werk. Dat heeft consequenties: “Ze

vinden én behouden.

parkeerterreinen. Rondom het

al met de uitvinding van de afstandsbediening voor de televisie. Vroeger

09.30 – 17.00 uur

hebben vaak zittende beroepen. Ik

hallencomplex wordt aangegeven

wil hen duidelijk maken dat te lang

Reuring

welke parkeerterreinen

achter elkaar zitten niet bijdraagt aan

De beursgadget HexaGlow, waarvan

beschikbaar zijn. Je kunt ook

een gezonde leefstijl. Zorg ervoor

parkeren bij P+R Westraven.

dat je tussen je werk door voldoende

je in een aantal stappen bij verschillende stands de onderdelen kunt

beweegt. Zo houd je jezelf scherp en

verzamelen, zal deels live worden

binnen 10 minuten bij de

kun je geconcentreerder werken. Op

geproduceerd op de Live PIL (Live

Jaarbeurs.

de lange duur voorkomt het ook chronische ziekten.”

Production Integration Line), die

Vanaf daar ben je met de tram

samen met het demoplein (met

Openbaar vervoer De Jaarbeurs ligt pal naast het

Ga naar de beurs

demonstraties van productiemachines) het productieplein vormt.

Een bezoek aan de E&A is een uit-

Talentvolle soldeerders kunnen weer

dus goed te bereiken per trein.

gelezen mogelijkheid om wat extra

meedoen aan de beste soldeerder

Vanaf het station sta je binnen

beweging te krijgen. Naast de wande-

van de Benelux-competitie. En ook

een paar minuten lopen in het

ling vanaf station of parkeergarage kan

het Development Club/IoT-paviljoen,

hallencomplex van de Jaarbeurs.

Meld je aan voor een gratis

je met het struinen langs de stands

beursbezoek op www.eabeurs.nl

en het zoeken naar de juiste seminarruimte spelenderwijs de fameuze

dat zich richt op bezoekers met ontwikkel- en IoT-vraagstukken, geeft

ED E-A Beurs_Overzicht.indd 4

Centraal Station Utrecht en is

weer acte de présence.

07-09-2023 11:23

Stand 7D021

Medical 650W power supply * -30° / +70° operational * Remote ON/OFF * Power Good/Fail * Power 650W/750W * Input: 85~264VAC * +5Vsb, +12V, +24V, +48V * EC 60601-1-2 4th EMC * EMI CISPR 11 FCC Part 18 Class B * Auto Fan Speed Control * Digital Function To Read PSU Data through USB

EPC2152 * EPC2152 is a single chip driver plus eGaN® FET half-bridge power stage * 70V and 12,5A capability in LGA of only 3.85 x 2.59 x 0.63 mm ! * Input logic interface, level shifting bootstrap charging and gate drive buffer circuits along with eGaN output FETs configured as a halfbridge are integrated within a monolithic chip. * 1-5ns switching at output node

TDU 1 - series * Compact 1 Watt converter * Unregulated low-cost * Voltage Accuracy ±3% max * Alternative for regulated * Short circuit protection * Input voltage ranges (±10%): 5, 12, 24 VDC * Efficiency up to 83% * Packaged in DIP-8 * Operating -40 to +85 °C * I/O isolation 1’500 VDC * 3-year product warranty

Compact 15Watt DC-DC series * TEL 15(WI)N series * High density of 4.51 W/cm3 * Standard or heatsink package * Power density of 4,73W/cm³ ! * 6-side shielded metal case with insulated baseplate * Wide 4:1 input voltage ranges 9-36, 18-75 VDC * High efficiency up to 88% * Operating -40°C to +80°C –40° to +75°C incl. heatsink * Built-In EN 55032 class A filter

iC-TW39 for motor control * High resolution of up to 24 bits * Push-button calibration * High operating distance * Adjustable zero position & length * Rotation up to 360,000 rpm * ABZ output 1 up to 65,536 pulses * High accuracy (INL ±0.1°) accuracy repeatability (±0.04°) * Ultra-low output lag of 1.5 µs * User-programmable EEPROM * Bidirectional BiSS interface * 3.3 V from –40 °C to +125 °C

5G M2 Datacards * FN990Axx 5G/4G/3G global card * WW Support prescribed by 3GPP Release (Rel) 16 5G * 5G sub-6 FDD + TDD, SA +NSA * Latest network 5G 4G & 3G HSPA * High performance GNSS * 4 x 4 MIMO DL / 2×2 MIMO UL * PCIe Gen 3 and USB 3.1 Gen 2 for maximum application flexibility * 30 x 52 x 2.25 mm * FCC, IC, RED, NCC, JATE/TELEC, KCC, RCM, PTCRB, GCF, and MNOs

ED Advertenties.indd 5

07-09-2023 10:37

SEMINAR-PROGRAMMA

6

Doe inspiratie op bij de seminars van Electronics & Applications MET MAAR LIEFST NEGEN SEMINARS IN DRIE DAGEN IS ER VOOR IEDER WAT WILS Een vast onderdeel van Electronics & Applications is het gevarieerde conferentieprogramma met tal van actuele thema’s en onderwerpen. Tijdens de seminars delen experts hun ervaringen en kennis met de bezoeker.

De seminars vinden plaats in de congreszalen op de beursvloer en zijn dus makkelijk te vinden.

Op deze pagina’s vind je het programma van de negen seminars. Verderop in het blad zijn deze uitgediept in een artikel.

De seminars vinden deels plaats in de Croesezaal, en deels in seminaarzaal 1 op de beursvloer.

Check de precieze locatie en het actuele programma op www.eabeurs.nl.

Keynote Erik Scherder

E-Mobility

Dinsdag 26 september 2023, 10.00 – 11.00

Dinsdagmiddag 26 september

Prof. dr. Erik Scherder opent de beurs. Hij is als hoogleraar

13.30 – 13.55 Electric refueling (zelfontwikkelde snellaadtechniek), InMo-

Klinische Neuropsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit. Zijn onderzoek focust op de positieve effecten van beweging op het functioneren van ons brein. Hij spreekt tijdens E&A over het effect van bewegen op de hersenen, de relatie tussen beweging, gedrag en mentale gezondheid, werkstress en het geheugen. Hij laat het belang van vitaliteit zien, ook op de werkvloer.

tion Raceteam 13.55 – 14.20 GAN FETS in vergelijking met MOSFETS, Peter de Leng, AVE Added Value Electronics 14.20 – 14.45 From wire to PCB, opportunities and challenges, Bernd Proessner, Panasonic Industry 15.00 – 15.25 Test challenges when designing

De invloed van hardware design op time-to-market

and validating a BMS, Noman

Dinsdagmiddag 26 september

Hussain, Pickering Interfaces

13:00 – 13:25 Aemics

(namens CN Rood)

13:25 – 13:50 In-house rapid PCB prototyping, Stefan Kiel,

15.25 – 15.50 Unleashing the power surge:

LPKF (namens Tooltronics)

navigating the component

13:50 – 14:15 The standard method for measuring switching parameters, CN Rood

choice challenges of higher

14:15 – 14:40 Harnessing the power of property-based tes-

Knowles Precision Devices

ting in FPGA design and verification, Christiaan Baaij, QBayLogic 15:00 – 15:25 De voordelen van de JTAG-interface voor een project met complexere elektronica boards, Rik Doorneweert, JTAG Technologies 15:25 – 15:50 De valkuilen bij de ontwikkeling en bouw van

voltage in EV’s, Matt Johnson, (namens Heynen) 15.50 – 16.15 EV battery safety and condition monitoring, Craig Gannon, Honeywell (namens Acal BFi) 16.15 – 16.40 Model based software development for an electric endurance

een testoplossing en hoe ze te voorkomen,

race car, Johan van Uden, ICT

Peter van Oostrom, Romex

Netherlands

15:50 – 16:15 Right first time, Steven van Hout, VDL TBP electronics

ED E-A Beurs_Seminars.indd 6

07-09-2023 10:46

SEPTEMBER 2023

7 De essentiële rol van embedded software in het productontwikkelproces

IoT: What’s next?

Woensdagochtend 27 september

Donderdagochtend 28 september

09:30 – 09:55 Hardware ontwikkeling zonder rekening te houden met firmware:

10.00 – 10.25 Het belang van het kiezen van de

What could possibly go wrong?, Arnout Diels, Dekimo

juiste connectiviteitspartner voor uw

09:55 – 10:20 Spinnov

IoT oplossing, Peter de Leng/Johan

10:20 – 10:45 Software componenten als onderdelen van de stuklijst, André De

Bickel, AVE

Ceuninck, Logic Technology 11:00 – 11:25 FPGA/software /hardware hoe op elkaar af te stemmen, Martijn Bastiaan, QBayLogic 11:25 – 11:50 Embedded software: kwaliteitsbewaking door test en verificatie, Gerard Fianen, INDES-IDS 11:50 – 12:15 Het belang van samenwerking bij software en productontwikkeling,

10.25 – 10.50 IoT power consumption, Sven de Coster, CN Rood 10.50 – 11.15 The magic square of IoT, Thomas Rottach, Siglent Technologies (namens Tooltronics) 11.30 – 11.55 Gain insight into your application

Jeroen op ten Berg, GBO Innovation Makers en Janus Hoeks,

with IoT and AI, Daniele Cleri,

Intemo

AAEON (namens Texim Europe) 11.55 – 12.20 IoT en TSN, de volgende veiligheidsuitdaging?, Kurt van Buul,

De voordelen van Europees fabricaat Woensdagochtend 27 september

HMS Networks 12.20 – 12.45 Single Pair Ethernet, hoe nu verder?, Egbert Stellinga, Phoenix Contact

09.30 – 09.55 Natuurlijk kunnen wij ’t maken!, Klaas van Duin, VDL TBP Electronics 09.55 – 10.20 De noodzakelijke handjes zo optimaal mogelijk inzetten, Anton van Limpt, Bestronics en Jan van Lieshout, Smans 10.20 – 10.45 ECO (engineering change order) on the fly – Fight against obsolete

Zoeken en binden technisch personeel Donderdagmiddag 28 september

components and ECO’s, Hans Baka, Digitaltest (namens CN Rood) 11.00 – 11.25 Betrouwbaarheid van elektronica, Martin Kolařík, PBT Works (namens Tooltronics) 11.25 – 11.50 How to improve your time to market and implement process improvements with all-in-one paste jetting & component placing solution, Kevin Domancich, Essemtec AG (namens SMD-TEC) 11.50 – 12.15 Industrie 4.0 in de praktijk, Yannick Lambregts & Wilfred der Kinderen, Europe SMT 12.15 – 12.40 Market update: general economy situation of the EMS industry after 1st half of 2023, Dieter Weiss, in4ma

13.30 – 13.35 Opening, Andreas Meijer, FHI 13.35 – 13.50 Binden en boeien doe je zo!, Sandra Engelbertink, Personele Zaken 13.50 – 14.10 Goed werkgeverschap in de praktijk: Capable, Sandra Engelbertink, Personele Zaken (namens Capable) 14.20 – 14.40 Tips & tricks op de arbeidsmarkt, Alvera Lubbers, Indeed 14.40 – 15.00 Hoe kijken onze toekomstige werknemers naar de arbeidsmarkt?, Studententeam Delft Hyperloop, TU

Industrial Design

Delft

Woensdagmiddag 27 september 13.30 – 13.55 Nog niet bekend

Design for Circularity

14.00 – 14.25 How to integrate display and operating solutions in electronics

Donderdagmiddag 28 september

housings, Hermann Langlitz, Phoenix Contact 14.45 – 15.10 Toepassingen van 3D-prints voor consumenten en professionele producten, Gertjan Drent, Fluctus Industrial Design & Engineering 15.15 – 15.40 Veilige medische applicaties, Willem Zoeten, Schurter

13.30 – 13.55 Ontwerpen voor een circulaire economie, Flora Poppelaars, Partners for Innovation 13.55 – 14.20 Duurzame design guidelines, Vinoud Douglas, Flow products

Life cycle management: from zero to hero

14.20 – 14.45 3D-geprinte micro-elektronica &

Woensdagmiddag 27 september

new design denken, Rafael Del Rey,

13.30 – 13.55 The hangover after the perfect storm, Jack Moore, Converg

Nano Dimension (on behalf of Tooltronics)

13.55 – 14.20 Obsolescence and lifecycle management, Alexander Friebe, Würth Elektronik 14.20 – 14.45 How to navigate the obstacles of obsolescence?, Antonio Cruz, Silicon Expert 15.00 – 15.25 Challenges in component management, Richard van der Werf, Dizain-Sync 15.25 – 15.50 Panel discussion about component databases, Würth Elektronik and Silicon Expert

15.00 – 15.25 Design for circularity, Steven van Hout, VDL TBP Electronics 15.25 – 15.50 Wettelijke producentenverantwoordelijkheid voor e-waste, René Eijsbouts, Stichting Open 15.50 – 16.15 Circulair ondernemen bij NS – treinrenovatie met 99% hergebruik, Joost Bekenkamp, NS

Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Seminars.indd 7

07-09-2023 10:46

BEURSGADGET HEXAGLOW

8

Interactieve beursgadget HexaGlow licht op als je er een kopje op zet REALISATIE BEURSGADGET LAAT KRACHT ZIEN VAN SAMENWERKEN BINNEN DE ELEKTRONICA Een van de publiekstrekkers van Electronics & Applications 2023 is de beursgadget HexaGlow: een interactieve onderzetter die oplicht als iemand er een kopje of glas op plaatst. De HexaGlow is exclusief voor E&A ontworpen en wordt alleen tijdens deze editie van de beurs uitgereikt.

De realisatie is wederom een sterk staaltje van samenwerking binnen de elektronicabranche, waaraan 17 bedrijven hebben bijgedragen in de vorm van kennis, uitvoering, materialen en/of financiering.

De hexagonaalvormige PCB’s zitten hier nog op een paneel. Nadat ze bij Eurocircuits zijn uitgesneden wordt een deel naar A1 Electronics gestuurd waar ze tot het gadget worden geassembleerd.

De rest gaat naar de Jaarbeurs waar op de live production line de bestukking plaatsvindt en de bezoekers de finale assemblage voor hun rekening nemen.

Het idee voor de ‘HexaGlow’ komt

Prototypes

naar Eurocircuits, dat in dit project de

uit de creatieve koker van Ideetron.

Zodra de ontwerpers van Ideetron

productie van de printplaten, waar-

Directeur Bart Hiddink werd tien jaar

hun ideeën in een PCB-ontwerp hadden gerealiseerd, is dat doorgestuurd

onder de prototypes inclusief bestuk-

geleden geïnspireerd door een video

king, voor zijn rekening nam. Hiervoor

over een interactieve tafel die oplicht zodra je een voorwerp op het blad plaatst. De onderliggende techniek is niet gebaseerd op traditionele bedrading, maar op sensoren die met elkaar communiceren via een netwerk. Zodra een voorwerp in contact komt met een sensor zendt deze een signaal uit naar de andere sensoren die op hun beurt de ledlampjes activeren. Geen complexe techniek, maar deze eenvoud is juist de kracht van de gadget.

Door de zespuntige vorm kunnen de sensoren makkelijk contact maken en gaan de leds vrijwel tegelijk aan.

Door tijdgebrek belandde het idee op de plank, maar daar kwam verandering in toen een groep exposanten op zoek ging naar een geschikt idee Wil je ook een HexaGlow scoren op

voor de beursgadget voor 2023. Toen

de beurs? Schrijf je dan snel in voor

Hiddink zijn idee opperde over de

een gratis beursbezoek via www.eabeurs.nl.

interactieve onderzetter was iedereen direct enthousiast, vooral door de praktische toepasbaarheid.

ED E-A Beurs_Gadget.indd 8

Het PCB-ontwerp van de gadget.

07-09-2023 10:46

SEPTEMBER 2023

9 zijn alle data, inclusief de BOM (bill of

Voor de behuizing van de

twee transparante rondjes voor de

materials), door Ideetron geüpload in

HexaGlow tekenden de

sensoropeningen. Schurter Electronics

het digitale platform van Eurocircuits.

ontwerpers van Comdes

levert de unieke foliesticker die precies

Hier vinden allerhande automatische

Componenten.

op maat is gemaakt voor de HexaGlow.

checks plaats op produceerbaarheid, voordat de eerste PCB’s worden

Testen

geproduceerd. De prototypes zijn ver-

VDL TBP electronics neemt het testen

volgens getest door Ideetron.

van de PCB voor zijn rekening. Dat gebeurt voor de helft van de oplage

Behuizing

van 1.500 stuks in de eigen facili-

Voor de behuizing van de HexaGlow

teiten, en voor de rest ‘live’ op het

tekenden de ontwerpers van Comdes

productieplein op de E&A-beurs. Aan

Componenten, die voor de uitdaging

het einde van de productielijn waar de

stonden om met de ongebruikelijke

PCB’s worden bestukt staat een test

zeshoekige vorm tot een functionele

fixture, waarvan de posities van de

en visueel aantrekkelijke behuizing te

test probes precies zijn afgestemd op

komen. De behuizing bestaat uit twee

broodtrommel. Door deze constructie

Tot in de kleinste details

onderdelen: een zwarte onderkant

is de HexaGlow waterdicht. Wel zo

De beursgadget is tot in de kleinste

met clipjes aan de binnenkant waar je

handig als er een kopje met vloeistof

details uitgedacht. Zo zitten er dopjes

Assemblage

de PCB in vastklikt. Dit is niet alleen

omvalt.

aan de onderkant van de behuizing,

Als een PCB voldoet aan alle functio-

gemakkelijk –schroeven zijn immers

De ontwerpers van Comdes Compo-

die voorkomen dat de onderzetter

nele eisen, mag de bezoeker ter plaat-

niet meer nodig– maar ook functio-

nenten hebben de hexagonaalvorm

gaat schuiven als je er een voorwerp

sen de gadget in elkaar zetten. Of hij/

neel. De PCB blijft op zijn plek en is

behouden, maar de hoeken van de

op plaatst. De dopjes worden gele-

zij neemt er eentje mee die al volledig

goed bestand tegen vocht vanaf de

behuizing zijn wat vloeiender gemaakt

verd door Conrad en zijn verzonken in

is geassembleerd. Dat is gebeurd

onderkant. De bovenkant is wit en

om het esthetisch aantrekkelijker te

de behuizing.

door A1 Electronics, dat hiervoor

bevat eveneens clipjes. Je klikt de

maken. Als je goed kijkt, zie je dat de

Op de bovenkant zit ook nog een

onder andere de door Eurocircuits

twee kanten aan elkaar vast waarbij

bovenkant twee piepkleine rondjes

beschermende foliesticker voor het

uit een paneel uitgesneden hexago-

de bovenkant van de behuizing de

bevat van doorzichtig kunststof. Daar

geval de onderzetter in contact komt

naalvormige PCB’s heeft toegestuurd

onderkant afklemt, net als bij een

zitten de sensoren onder.

met hete vloeistof. De sticker bevat

gekregen.

de HexaGlow-PCB.

Consult. Design. Integrate.

Let’s tech together We’re leaders in the development of custom technology solutions for electronic applications.

If you’re looking for a trusted design partner for the development of an electronic application, look no further. Our engineers and our approach will ensure we can solve your technical challenges with custom solutions that integrate multiple technologies.

Acal BFi, hall 7, booth 7B095

Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Gadget.indd 9

07-09-2023 10:46

SEMINAR HARDWARE DESIGN & TIME-TO-MARKET

10

De time-to-market verkorten zonder in te boeten op kwaliteit SEMINAR ‘DE INVLOED VAN HARDWARE DESIGN OP TIME-TO-MARKET’ OP DINSDAG 26 SEPTEMBER Een korte time-to-market is van levensbelang voor de elektronicabranche. Om de concurrentie voor te zijn, moet een product zo snel mogelijk op de plank liggen. Maar snelheid mag nooit ten koste gaan van kwaliteit, anders is de reputatie van het bedrijf nog sneller kapot dan het product zelf. Over deze precaire balans gaat het tijdens het seminar ‘de invloed van hardware design op time-to-market’. Ton Elektronicabedrijf Aemics uit Oldente waarborgen, zijn strenge regels Plooy, voormalig directeur van TBP (het huidige VDL TBP Elec- zaal bijt het spits af met een presenta- opgezet rond het testen en meten. tie over de rol van een goed doordacht Ook op dit gebied is tijdwinst te halen tronics), zit de dag voor.

Ook bij VDL TBP Electronics passen ze (extended) boundary scan testing toe.

IGBT's aan de orde zijn. CN Rood bespreekt de standaard testmethode hiervoor: de dubbele pulstest. Testen

design voor een korte én kwalitatief

zonder in te boeken op kwaliteit, zo

met dubbele puls kunnen worden

hoogstaande time-to-market. De tijd

legt Christiaan Baaij van QBayLogic

gebruikt om energieverlies te meten

die je in de beginfase investeert in het

uit. Zijn bedrijf heeft goede ervaringen

tijdens het in- en uitschakelen van het

ontwerp, betaalt zich in latere fases

met ‘Property-Based Testing’ (PBT)

apparaat, evenals parameters voor

van het ontwikkelproces dubbel en

voor FPGA-ontwerpen. Baaij geeft

omgekeerd herstel.

dwars terug. Aemics geeft de toehoorders een kijkje in de bedrijfskeuken en

tijdens zijn presentatie enkele praktijkvoorbeelden waarbij PBT is toegepast

Peter van Oostrom (Romex) heeft

deelt best practices die je direct kunt

in complexe FPGA ontwerpscenario’s.

veel praktische tips voor de ontwikkeling en configuratie van test- en

toepassen in je eigen organisatie.

Ook bespreekt hij de invloed van PBT

meetopstellingen. Hoe maak ik op een

op de efficiëntie en betrouwbaarheid

betrouwbare manier verbinding tussen die instrumentatie en het te testen

Eerste prototype

van het design.

product? Hoe zorg ik ervoor dat door

Als het ontwerp eenmaal staat, is het tijd voor de ontwikkeling en lancering

Testen

van het eerste prototype. Veelal wordt

Als je wilt weten hoe je de verbindingen en interfaces van je prototype

de productie van prototypes uitbesteed terwijl dat niet altijd nodig is,

al in een vroeg stadium kan testen,

alle kabelverbindingen en connectoren in het testsysteem, mijn tester ook op langere termijn betrouwbaar blijft functioneren?

aldus Stefan Kiel van LPKF. De ingeni-

mag je de lezing van Rik Doorneweert

eur vertelt namens Tooltronics over de

van JTAG Technologies niet missen.

Right first time

voor- en nadelen van in house design

Doorneweert legt uit hoe je de JTAG-

van prototypes. Hij legt onder meer

interface combineert met de boundary

Steven Van Hout van VDL TBP electronics gaat tijdens zijn lezing in op

uit hoe je PCB-prototypes creëert in

scan mogelijkheden die de meeste

de vraag hoe te komen tot best value

je eigen laboratorium en aan welke

microcontrollers, cPLD’s, FPGA’s en

of ownership door het gelijk goed te

voorwaarden ze moeten voldoen. Ook

grote IC’s tegenwoordig hebben. Zo

doen. Dit klinkt makkelijker dan het

Een overzicht van de sprekers

laat hij zien hoe je bestaande PCB’s

is. Right first time vereist een nauw-

en lezingen van het seminar ‘de

kan nabewerken, aanpassen, trimmen

krijg je al vroeg in het ontwikkelstadium een beeld van de validatie- en

invloed van hardware design op

en tunen. Dit verkort de totale R&D-

testopties zonder gebruik te maken

samenwerking tussen de verschil-

time-to-market’ is te vinden op

tijd aanzienlijk en daarmee de time-

van firmware.

lende partijen al vóór de ontwerpfase

pagina 6 van deze uitgave.

Ga voor het actuele overzicht naar

to-market.

Wat verderop in het proces kan het meten van schakelparameters en het

zodat je niet alleen tot een productontwerpt komt dat ‘mooi’ is, maar dat

www.eabeurs.nl.

Tijd besparen

evalueren van het dynamische gedrag

ook produceerbaar is.

Om de kwaliteit van het eindproduct

van Si, SiC en GaN MOSFET's en

ED E-A Beurs_HW-design.indd 10

gezette voorbereiding en een hechte

07-09-2023 10:47

ED Advertenties.indd 11

07-09-2023 10:37

SEMINAR E-MOBILITY

12

Snelladen van elektrische auto’s: een klusje van enkele minuten SEMINAR ‘E-MOBILITY’ OP DINSDAG 26 SEPTEMBER Op het gebied van elektrisch rijden volgen de hard- en software-ontwikkelingen en -verbeteringen elkaar in snel tempo op. In dit seminar gaan de sprekers in op de vraag: ‘wat zijn de huidige uitdagingen in de e-mobility markt en hoe kunnen wij deze oplossen/verbeteren door hard- en softwareontwikkelingen?’ Teaser is de race-auto van het InMotion studententeam van de TU/e, die niet alleen in de picture staat bij het onderwerp van de eerste lezing van die middag, over een innovatieve snellaadtechniek, maar ook te zien is op de beursvloer.

De overige lezingen zoomen in op specifieke elektronica-uitdagingen op het gebied van vermogenselektronica, testen van Elektrisch rijden met laadtijden die batterijmanagementsystemen ‘pitstopwaardig’ zijn. Volgens stuen veiligheid van batterijen.

Teaser bij het seminar is de race-auto van het InMotion studententeam van de TU/e, die ook te zien is op de beursvloer.

Snelle laadtijden en een batterijpakket dat lang meegaat zijn daarvoor

van Le Mans kan rijden, biedt dat

dententeam InMotion van de TU/e is

een must. Het team heeft daarom een

omstandigheden op de snelweg.”

dat binnenkort realiteit. De studenten wonnen onlangs Kivi’s Best Student

compleet nieuw battery pack ontwikkeld met een intern koelsysteem,

Volwaardige LMP 3-auto

Team Award voor hun innovatieve

dat er voor zorgt dat de de batterijen

snellaadtechniek voor elektrische

niet oververhit raken. “Als batterijen

auto’s, de zogenaamde ‘electric refueling’. Bij het seminar ‘E-mobility’ geeft

te heet worden, heeft dat een negatief effect op de prestaties. We zijn

op verschillende circuits getest om

InMotion een lezing over de de tech-

daarom op zoek gegaan naar een

nologie achter het snelladen.

circuit van Zandvoort”, vervolgt Niemeijer. “Dit jaar ligt de focus nog op

Het team heeft een ambitieuze laad-

techniek waarbij we het batterijpakket op celniveau kunnen koelen. Dat

missie. Partnership manager Hieke

was niet makkelijk aangezien we het

Mans weer een stap dichterbij komt.

van Heesch: “Wij willen dat de laadtijden van een elektrische auto uitein-

nieuwe pakket in onze huidige batterijdoos moesten stoppen”, vertelt

De technologie is nu zover ontwikkeld

delijk even kort zijn als bij het tanken

team manager Julia Niemeijer.

sportieve aspecten kunnen richten.

van benzine. Daarna blijven we net zo

“Onze huidig pakket laadt in twaalf

We werken samen met professionele

minuten en heeft dezelfde capaciteit

Een overzicht van de sprekers

lang doorontwikkelen totdat we pitstopwaardige laadtijden bereiken met

als een Tesla model 3”, licht Van

coureurs die de benodigde racelicenties hebben en die race-ervaring

en lezingen van het seminar

onze raceauto.”

Heesch toe. “En onlangs hebben

hebben opgedaan met vergelijkbare

we met ons ‘next generation battery

auto’s.”

‘E-mobility’ is te vinden op pagina 6

zeker perspectief voor meer normale

De Revolution is inmiddels een volwaardige LMP 3-auto. “We hebben ervaring op te doen, waaronder het

de techniek, zodat de 24 uur van Le

dat we ons volgend jaar ook op de

van deze uitgave.

Ga voor het actuele overzicht naar

Koelen op celniveau

pack’ eerste testen gedaan, waarbij

Het ultieme doel van InMotion is om

we tot onder de vier minuten laadtijd

Slapen op kantoor

www.eabeurs.nl.

met een elektrische raceauto mee

kwamen. Als onze auto daarmee

Samenwerking draagt in belangrijke

te doen met de 24 uur van Le Mans.

onder de extreme omstandigheden

mate bij aan het succes van de Revo-

ED E-A Beurs_E-mobility.indd 12

07-09-2023 10:48

SEPTEMBER 2023

13 lution. “We ontwerpen alles zelf, maar

Het huidige

we krijgen wel hulp van partners.

batterijpakket laadt

Ondanks de wereldwijde componentencrisis, hebben we onze doelen

in twaalf minuten

toch bereikt en daar zijn we trots

capaciteit als een

op. We zijn heel blij met de hulp van

Tesla model 3. Eerste

bedrijven en onderzoeksinstellingen,

testen met het ‘next

maar we werken er zelf ook keihard

generation’ battery

voor. Soms rijden we naar Engeland

pack laten laadtijden

om een bepaald onderdeel op te

van onder de vier

halen, of we slapen op kantoor omdat

minuten zien.

en heeft dezelfde

we geen tijd willen verliezen. Iedereen is echt super gedreven en enthousiast”, aldus Niemeijer.

Hoewel het team van InMotion als een speer vooruit gaat, kunnen Niemeijer en Van Heesch nog niet zeggen wanneer de Revolution voor het eerst zal starten op Le Mans: “We zijn afhankelijk van externe factoren waar we geen invloed op hebben. Daarom richten we ons in het komende jaar op het volwassen worden in de racerij en het fine tunen van de techniek.”

Kabels en meetapparatuur

ren op de beursvloer. Van Heesch:

kunnen bekijken. De Revolution is

We meten echt alles wat je maar kan

Naast het volgen van de lezing kun-

“De motorklep staat letterlijk open,

niet alleen een raceauto, maar ook

nen belangstellenden met eigen ogen

zodat bezoekers het batterijpakket

een onderzoeksobject, dus je ziet er

bedenken om de prestaties te verbeteren.”

de Revolution van dichtbij bewonde-

met de verschillende componenten

allerlei kabels en meetapparatuur.

VISIT US AT ELECTRONICS AND APPLICATIONS 2023

SCAN ME

26 – 28 September Utrecht, Netherlands Stand 7F021 Helping you bring secure, intelligent and connected products to market.

avnet-silica.com

Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_E-mobility.indd 13

07-09-2023 10:48

PRODUCTIEPLEIN

14

Live bestukken van de beursgadgets en machinedemo’s op productieplein PAVILJOEN VAN 200 VIERKANTE METER MET DEMONSTRATIES VAN WERKENDE MACHINES Het productieplein is van oudsher een van de hotspots van de E&A. Hier kan de bezoeker zich vergapen aan werkende machines. In de Live PIL (Live Production Integration Line) worden de beursgadgets live bestukt en rollen de PCBA’s van de HexaGlowgadget letterlijk van de band.

Daarnaast demonstreert een vijftal leveranciers hun nieuwste productiemachines op het demo­plein, dat is geïntegreerd in het productieplein.

Met drie machines is Europe SMT

De Yamaha YSP10

hofleverancier van de productielijn

screenprinter is een

waar de PCB’s van de HexaGlow-

van de drie machines

gadget worden bestukt. Het betreft

die Europe SMT

een Yamaha YSP10 screenprinter,

heeft geleverd voor

een Yamaha YRM20R pick and place

de live productielijn

machine met rotary head en een door

waar in drie dagen

partnerbedrijf SEHO geleverde GoReflow 1.8 reflow soldeermachine. Aan

tijd 750 PCB’s van

het einde van de lijn plaatst de firma

worden bestukt.

de HexaGlow-gadget

Smans een selectief soldeermachine (Ersa Versaflow One) om de laatste component op de PCB te solderen.

Verder is er van VDL TBP Electronics een extended boundary scan testoplossing, waarmee het beursgadget wordt getest. Rotec levert verbruiksartikelen voor de productielijn, onder meer stencils, soldeerpasta en reinigingsproducten.

750 gadgets en we willen het publiek

Zo is de Yamaha YRi-V AOI door toe-

De lengte van deze assemblagelijn

natuurlijk wel de kans geven om het

passing van AI zelflerend. Dat werkt

ligt tussen de acht en tien meter, en

proces goed te bekijken en om vragen

als volgt: als de operator de ‘fout’

dat is relatief kort. “In onze branche

te stellen”, aldus Sinke.

die de AOI-machine signaleert toch

zijn machine-opstellingen van twintig

ED E-A Beurs_Productieplein.indd 14

goedkeurt, bijvoorbeeld omdat de

tot vijfentwintig meter helemaal niet

Trends

fout binnen specificatie valt en geen

vreemd. Op basis van de behoeften van de klant bekijken we welke

Sinke ziet dat datagedreven automatisering in de PCB-productie

invloed heeft op de werking van het

machines wenselijk zijn. Budget, flexi-

een steeds grotere rol inneemt. “De

keer zal hij een vergelijkbare fout niet

biliteit, snelheid en productspecifica-

ontwikkelingen gaan razendsnel.

doorgeven.”

ties spelen hierbij een belangrijke rol”,

Yamaha investeert bijvoorbeeld veel in

vertelt Loek Sinke, servicemanager bij Europe SMT.

product- en softwareontwikkeling en

Enthousiast

dat is nodig in de snel veranderende

Sinke verwacht dat het productieplein

industrie. Het nieuwste platform van

op E&A zal bijdragen aan meer inzicht

Langzaam aan

Yamaha stelt machines in staat om

in de vergaande technologische

De nieuwste machines hebben het

onderling te communiceren om zo

mogelijkheden van moderne SMT-

vermogen om met steeds kleinere en

fouten in een vroeg stadium op te

machines. “Het is gaaf en leerzaam

complexere componenten te werken.

sporen en zelf te corrigeren.”

om te zien hoe een productielijn er in

Het is zelfs mogelijk om componenten

Ook op het gebied van inspectie

de praktijk uitziet.’’

te plaatsen van 0,2 tot 0,1 millimeter.

gebeurt er veel. “Handmatige controle

De samenwerking met concullega’s

Ook worden de machines steeds

van de PCB’s op fouten is met hoge

naar de beurs toe verloopt volgens

sneller en slimmer. De YRM20 kan

productieaantallen niet meer haalbaar.

Sinke goed. “De SMT-industrie is een

bijvoorbeeld 115.000 componenten

Bovendien zijn onze ogen simpelweg

per uur plaatsen. Op de beurs worden

niet in staat om componenten van 0,1

leuke sector om in te werken. Iedereen is erop gebrand om bezoekers te

dergelijke snelheden niet nagestreefd,

mm te zien, laat staan om fouten op

laten zien wat er allemaal mogelijk is

omdat de PCB’s anders binnen luttele minuten klaar zouden zijn. “We

te sporen. Geautomatiseerde optische inspectie (AOI) is hiervoor een

op technisch gebied. Dat enthousiasme straalt hopelijk af op de beurs-

produceren verspreid over drie dagen

oplossing, die steeds slimmer wordt.

bezoekers. Daarom hopen we dat

product, onthoudt hij dit. De volgende

07-09-2023 10:49

SEPTEMBER 2023

15 studenten en werkzoekenden na het zien van het productieplein interesse krijgen in onze sector. Want hoewel de automatisering toeneemt, kunnen we niet zonder goed opgeleide vakmensen en mooie samenwerkingen.”

Demoplein Naast de apparatuur voor de productielijn zijn er op het demoplein, en de direct aan het productieplein grenzende stands, nog meer machines te zien. Zo kan je bij Tooltronics terecht voor onder meer een reini-

Bij smd-tec kan de bezoeker kennismaken met high-speed screenprinters en pick & place machines van Panasonic.

gingsmachine voor PCB’s, een pick & place machine, de LPKF ProtoLaser U4 voor rapid PCB-prototyping, een

Een andere fabrikant uit het smd-tec

chrodex Pro. Deze in-line soldeerma-

Meer bekend zal de Essemtec fami-

3D-printer voor elektronica en een

aanbod, Viscom, gaat op het gebied

chine kan modulair opgebouwd wor-

lie zijn. Op de stand staat de best-

SMD/BGA rework station.

van 3D AOI een stapje verder door het

den; één module, die beschikt over

seller in de Benelux, de Essemtec

Bij smd-tec kan de bezoeker ken-

integreren van AI tijdens het kwalifi-

dropjet fluxer, preheat en soldeerbad,

Fox, die hoge snelheid pasta jetten

nismaken met high-speed screen-

catieproces. Deze functie elimineert

kan PCB’s tot 1150 x 610 mm verwer-

met bestukken combineert en het

printers en pick & place machines

potentiële menselijke fouten en gaat

ken. Een andere Benelux-primeur is

volledige spectrum van componen-

van Panasonic. Waar deze appara-

zo de gebruiker veel tijd en geld

een flying probe machine van SPEA,

ten verwerken tot 008004 size. Op

tuur voorheen alleen was weggelegd

besparen.

die door een combinatie van hoge

het demoplein zal de grote broer

doorstroomtijden en nauwkeurigheid

Essemtec Puma laten zien hoe hij

voor kapitaalkrachtige bedrijven die hoogvolume productie ambiëren, is

Primeurs

garant staat voor een volledige bor-

wordt ingezet voor de productie van

er nu een meer kosteneffectieve pro-

Voor het eerst in de Benelux toont

ging van de testen en de functionali-

onder andere foil en printed electro-

ductielijn.

smd-tec de Pillarhouse Orissa Syn-

teit van de PCBA’s.

nics.

26 28 T/M

SEPTEMBER´23 JAARBEURS UTRECHT

Visit us

on booth 7D083

Our expertise is your advantage In 50 years, we have become one of Europe‘s largest broadline distributors of electronic components and your reliable partner with a portfolio of world-leading manufacturers.

In combination with our own R&D activities and patented system solutions consisting of hardware and software, you will succeed in staying one step ahead with your application.

Would you like to learn more about us?

Then visit

www.rutronik.com COMMITTED TO EXCELLENCE

CONSULT | COMPONENTS | LOGISTICS | QUALITY Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Productieplein.indd 15

07-09-2023 10:49

SEMINAR EMBEDDED SOFTWARE

16

Zichtbaarheid embedded software in de maakindustrie moet groter SEMINAR ‘ROL EMBEDDED SOFTWARE IN HET PRODUCTONTWIKKELPROCES’ OP WOENSDAG 27 SEPTEMBER Bij de ontwikkeling van nieuwe producten speelt embedded software een cruciale rol. Maar software is onzichtbaar en niet tastbaar, zoals hardware, en is daardoor vaak het ondergeschoven kindje. Volkomen onterecht volgens de leden van het FHI-softwarecluster en daarom organiseren zij voor de eerste keer op de E&A een seminar op dit gebied. Gilbert Gadet, directeur bij Logic Technology en dagvoorzitter van het nieuwe seminar, vertelt over het grote belang van embedded software voor productontwikkeling in de industriële elektronicabranche.

Niet erg sexy al die code, maar wel cruciaal: zonder software is een apparaat een leeg omhulsel, stelt Gilbert Gadet, dagvoorzitter van het seminar over embedded software.

“Traditioneel is de Nederlandse maak-

eigenlijk het brein én het hart van een

nadenken over functionaliteiten voor

industrie vooral gericht op de creatie

product”, vervolgt hij. “Daarom zijn

de huidige en de toekomstige markt.

van tastbare producten, zoals elektro-

de kosten van software-ontwikkeling

Dat kan alleen als je vanaf minuut

nica. Het belang van het onzichtbare

ook zo hoog. Bedenk dat er soms wel

één met de betrokken partijen om de

gedeelte, namelijk de software, wordt

honderden software-ontwikkelaars

tafel plaatsneemt. We praten dan niet

onderschat. Dit leidt vaak tot extra

werken aan één innovatie, waar dan

alleen over de gewenste specificaties,

kosten en vertraging in een latere fase

maar een handjevol hardware-ontwikkelaars bij betrokken zijn.”

maar ook over de documentatie, wettelijke eisen, certificering, test- en

van de productontwikkeling. Kosten

meetmogelijkheden, noem maar op.

Een overzicht van de sprekers

die niet nodig waren geweest als er

en lezingen van het seminar

vanaf het begin beter was nagedacht

Future proof

Het complete ontwikkelproces wordt

‘de essentiële rol van

over de softwarematige facetten van

“Het grote belang van software komt

embedded software in het

de innovatie”, stelt Gilbert Gadet,

vooral tot uiting als je producten

van A tot Z opgezet vóórdat de eerste programmaregels gemaakt zijn.

productontwikkelproces’ is te

dagvoorzitter van het seminar over

ontwerpt met variabele of flexibele

Dat kost tijd, maar het bespaart ook

vinden op pagina 7 van deze

embedded software.

functies die future proof moeten

tijd, want je voorkomt fouten in latere

uitgave. Ga voor het actuele

“Zonder software is een apparaat een

zijn”, vervolgt Gadet. “Dan moet je

fases.”

overzicht naar www.eabeurs.nl.

leeg omhulsel. Embedded software is

namelijk al bij de start van het project

Een groot probleem in de sector,

ED E-A Beurs_Embedded.indd 16

07-09-2023 10:50

SEPTEMBER 2023

17 volgens Gadet, is het feit dat elektro-

en misschien ook wel met minder

nicabedrijven vaak eerst zelf ‘aanrom-

mensen.”

melen’ en pas in een latere fase voor

Programma seminar embedded

hulp aankloppen: “Dan is het kwaad

Inzicht en bewustzijn

al geschied en kom je met elkaar tot

“En dat is precies de reden waarom

de conclusie dat het in de basis al niet

wij dit seminar organiseren. We willen bij bedrijven inzicht en bewustzijn

Dekimo opent het seminar met een presentatie over

goed zat. Dat is frustrerend, omdat je de problemen zo gemakkelijk had

creëren over het proces van software-

In de praktijk ontstaan soms miscommunicaties

kunnen voorkomen.”

ontwikkeling en de mogelijkheden om

tussen beide afdelingen. Dat komt doordat ze in een

dit efficiënter aan te pakken. Je hebt

proces vaak parallel aan elkaar werken in plaats van

Fortuin verspild

als bedrijf eigenlijk twee keuzes: óf je

geïntegreerd samen aan één project. Dekimo geeft

Als voorbeeld noemt Gadet een klant

ontwerpt alles zelf in eigen huis, maar

aansprekende praktijkvoorbeelden uit eigen keuken en

in de automotive-sector die een

dan moet je wel over de juiste kennis

concrete tips hoe de samenwerking te verbeteren.

fantastische innovatie had bedacht

en hulpmiddelen beschikken. Of je

in een nichemarkt. “De werknemers

besteedt het uit, maar dan is het van

Hand in hand

waren creatief en hadden een gedegen mechanische achtergrond, maar

groot belang dat je goed communiceert en heldere afspraken maakt met

Logic Technology schetst een situatie waarin de

geen verstand van elektronica. Dat

je contractpartner”, aldus Gadet.

De toehoorder maakt kennis met een methode waarbij

zagen ze zelf ook in en daarom was

Het seminarprogramma heeft een

hard- en software hand in hand gaan. Centraal staat

een externe partij ingehuurd om een

logische opbouw. “We beginnen met

de vraag: hoe specificeer, ontwikkel en beheer je

belangrijk stuk van de digitalisering

herkenbare praktijkvoorbeelden waarbij het misging. Daarna duiken we de

softwarecomponenten en bibliotheken zodanig dat

diepte in om over mogelijke oplos-

productie? Aansluitend vertelt QBayLogic over een

hardwarematig moest voldoen aan

singen te praten en we sluiten af met

programmeermethode waarin hard- en software

de veelal strenge eisen voor de automotive-sector en tegelijk voldoende

een overzichtslezing waarbij we de niet-tastbare software weer tastbaar

gelijktijdig en geïntegreerd ontwikkeld worden.

capaciteit en flexibiliteit moest heb-

maken.”

Anticiperen op testen

te ontwerpen. Dat bleek niet eenvoudig omdat het te realiseren systeem

ben voor de in software uitgevoerde

de communicatie tussen de hard- en softwareafdeling.

software geïntegreerd is in de hardware-ontwikkeling.

ze overdraagbaar zijn van R&D naar assemblage en

INDES-IDS legt uit hoe je als bedrijf al vanaf het begin

functionaliteiten. De software was min

De tijd is rijp

van het proces kan nadenken over het testen van

of meer organisch ontstaan door het

Omdat het seminar haar primeur

software. Je wilt voorkomen dat je er ná ontwikkeling

gaandeweg toevoegen van functies.

beleeft op de E&A-beurs, verwacht

pas achter komt dat het product niet werkt,

Deze was daardoor steeds slechter

Gadet dat het druk zal worden. “Je

bijvoorbeeld doordat de hard- en software niet samen

te testen, uit te breiden en te onderhouden. Toen ze ons bij het project

merkt al aan het aantal inschrijvingen dat de tijd rijp is. Steeds meer

functioneren. Dan moet je terug naar de tekentafel en

betrokken, was dit bedrijf al ruim een

bedrijven lopen tegen de lamp, omdat

jaar verder en een klein fortuin kwijt

de vraag naar embedded software

Zichtbare resultaten

aan ontwikkelkosten. Als ze direct

razendsnel toeneemt, de producteisen complexer worden en er tegelijk

Software is niet tastbaar en dus lastig visueel te maken.

tools om bijvoorbeeld de requirements beter in kaart te brengen, dan

te weinig ontwikkelaars zijn om soft-

met een lezing over het zichtbaar vertalen van software

ware te maken. Als ondernemer móet

binnen een eindproduct. Het bedrijf maakt zelf geen

hadden ze met projectondersteu-

je dus wel slimmer werken en het ont-

software maar is als designspecialist nauw betrokken

nende hulpmiddelen en standaard

wikkelproces efficiënter inrichten, met

bij productontwikkelprocessen en houdt zich in die

softwarecomponenten een beter

name op het gebied van specificatie,

hoedanigheid intensief bezig met het eindproduct.

product ontwikkeld in een kortere tijd

testen en verificatie.”

gebruik hadden gemaakt van de juiste

dat kost onnodig veel tijd en geld.

Industrieel ontwerper GBO Innovation Makers sluit af

Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Embedded.indd 17

07-09-2023 10:50

SEMINAR VOORDELEN VAN EUROPEES FABRICAAT

18

Goedkoop en efficiënt produceren: dat kan ook gewoon in Europa SEMINAR ‘DE VOORDELEN VAN EUROPEES FABRICAAT’ OP WOENSDAG 27 SEPTEMBER Waar tot voor enkele jaren de mondiale economie nog sterk leunde op de productie uit China en omstreken, is er sinds de coronacrisis sprake van een terugtrekkende beweging.

Steeds meer bedrijven kiezen om uiteenlopende redenen om hun producten en/of componenten daarvan in Europese landen te laten produceren. Als we inzoomen op de elektronicabranche, dan wordt het nieuws wat dat betreft gedomineerd door grote spelers als TSMC en Intel, die met de nodige overheidssubsidies de komende jaren enorme chipfabrieken gaan bouwen, vooral in Duitsland. Op assemblagegebied, en alles daaromheen, staan we in Europa al ons mannetje, niet in de laatste plaats door de implementatie van allerhande innovatieve toepassingen. In het seminar passeren verschillende voorbeelden hiervan de revue.

ECO on the FLY combineert fixtures en flying probe testen waardoor de bestaande fixtures en grote delen van het bestaande testprogramma bewaard blijven. Dit maakt de productie efficiënter.

Een belangrijk argument om in zee te

van de aanpassingen en de vereiste

spanning door mechanische externe

gaan met niet-Europese landen wordt

debugging. Zijn oplossing: ECO on

krachten (trillingen), kruipcorrosie,

gevonden in de lage personeelskosten. Anton van Limpt (Bestronics)

the FLY. Deze methode combineert

door temperatuur veroorzaakte

en Jan van Lieshout (Smans) leggen

fixtures en flying probe testen waardoor de bestaande fixtures en grote

metallografische structuurveranderingen, stralingsschade en andere

uit dat het ook binnen Europa goed

delen van het bestaande testpro-

factoren. De lezing biedt aan de

mogelijk is om op personeelskosten

gramma bewaard blijven. Deze flexi-

te besparen door bedrijfsprocessen

bele teststrategie is niet alleen nuttig

hand van het voorkomen van elektrochemische corrosie en schade

slimmer in te richten: vanaf het ontwerp tot aan verzending, en alle facet-

om het hoofd te bieden aan compo-

door ionenmigratie kennis om een

nentenschaarste, het kan ook helpen

ten er tussenin. Aan de hand van een

om de testkosten te verlagen.

betrouwbare assemblage te produceren, veranderingen te kwalificeren en het geheel te valideren.

voorbeeldproject, waarin Bestronics en Smans hebben samengewerkt, laten de sprekers zien hoe dat in de

Betrouwbaar In de lezing van PBT Works (namens

Sneller en efficiënter Kevin Domancich van Essemtec AG

Vervolgens neemt Hans Baka van

Tooltronics) staat de betrouwbaarheid van elektronica centraal, die

Digitaltest, namens CN Rood, het

daarvoor ook qua assemblages aan

to-market is te optimaliseren middels

woord over een onderwerp dat bij

bepaalde normen moet voldoen,

technische procesverbeteringen. Hij

iedereen nog vers in het geheugen

met name de IPC 610. Binnen die

geeft een voorbeeld van een snelle

ligt: de componentenschaarste.

norm worden assemblages voor

pasta/lijm jetter in de SMD pick-and-

Baka presenteert een oplossing om

ruimtevaart- of militaire toepassingen volgens class III gekwalificeerd;

place machine die zowel tijd als kosten bespaart.

voor industriële elektronica is class II

Yannick Lambregts en Wilfred der Kinderen van Europe SMT zoomen in

Orders (ECO), die niet alleen de pro-

meestal voldoende. De betrouwbaarheid van die assemblages kan echter

Een overzicht van de sprekers

ductie zelf beïnvloeden, maar ook het

door fabrikanten worden verstoord.

op slimme processen, die de productie efficiënter maken. Bijvoorbeeld de

en lezingen van het seminar ‘de

bestaande testprogramma. Het aan-

Gesoldeerde assemblages kunnen

SPI die feedback geeft aan de printer

voordelen van Europees fabricaat’

passen van lopende testprogramma's

is te vinden op pagina 7 van deze

en testfixtures leidt op zijn beurt weer

te lijden hebben van interne spanning door groei van intermetallische

om automatisch de offset aan te passen of de AOI die een signaal stuurt

uitgave. Ga voor het actuele

tot productiestilstand gedurende de

lagen, temperatuurverschillen, geïn-

naar een mounter om de productie te

overzicht naar www.eabeurs.nl.

tijd die nodig is voor het doorvoeren

duceerde spanning, vermoeidheids-

onderbreken.

praktijk is gerealiseerd.

het hoofd te bieden aan de met zo’n schaarste gepaard gaande layoutwijzigingen en Engineering Change

ED E-A Beurs_Europees.indd 18

vertelt namens smd-tec hoe de time-

07-09-2023 10:51

NIEUWS

SEPTEMBER 2023

19

ESD-veilige opslag van elektronische componenten De inventarisatiefunctie van de besturing MP 12 N maakt in samenspel met de ERP-koppeling een continu hoge voorraadbetrouwbaarheid mogelijk.

Beveiligde ESD-opslag In de compleet nieuwe IHSE-fabriek werd door het gebruik van de intralogistieke oplossing van Hänel

COMPACT. EFFICIENT. SILENT. INFUSED BY INNOVATION.

een enorme opslagcapaciteit in een zeer krappe Het bedrijf IHSE GmbH ontwikkelt en produceert

ruimte gecreëerd. In de beide plafondhoge paternosterkasten worden modules en frontpanelen voor-

gespecialiseerde KVM-oplossingen voor een groot

verzameld voor de afdeling eindmontage.

aantal verschillende markten. In de hoofdvestiging in

De paternosterkast biedt door zijn antistatische lak-

de buurt van de Bodensee worden uiterst gevoelige

laag optimale bescherming tegen overspannings-

elektronische componenten veilig in twee Hänel Rotomat paternosterkasten opgeslagen. Bij IHSE is een

schade in de productieomgeving. Door de ESD-

naadloze koppeling aan het bovenliggende ERP-sys-

van de veilige opslag van elektrostatisch gevoelige

teem ABAS gerealiseerd. De paternosterkasten com-

componenten. Alle printplaten zijn overzichtelijk in

municeren via de bij Hänel standaard geïntegreerde SOAP-interface met het bedrijfsbrede ERP-systeem.

ESD-stapelbakken opgeslagen en daarbij tegen

Demobesturing

Efficiënt

Het was voor IHSE een uitkomst dat de ERP-ont-

Hänel Magazijnsystemen is gespecialiseerd in de

wikkelaars het complete koppelingsproces al vóór

ontwikkeling en productie van geautomatiseerde

de installatie van de liften konden simuleren met de

opslagsystemen die worden gebruikt voor het

Hänel demobesturing. Hierdoor kon de intralogistieke oplossing vanaf de eerste dag worden ingezet

opslaan en ophalen van goederen in zowel industriële als commerciële omgevingen. De automatische

uitvoering voldoet hij aan alle eisen ten aanzien

en in de processen bij IHSE worden geïntegreerd.

magazijnsystemen maximaliseren de beschikbare

De Hänel besturing MP 12 N is onder het werkblad

opslagruimte in de hoogte en zorgen er tegelijkertijd

geïnstalleerd en kan eenvoudig worden ingeschoven om ergonomisch bij de werkopening te werken.

voor dat de toegankelijkheid en efficiëntie van het

De desbetreffende pickorders worden in ABAS aan-

opslagproces wordt verbeterd. Door de opslagruimte in de hoogte te gebruiken kan er tot wel

gemaakt en vervolgens op de paternosterkast met

60% van het grondoppervlak worden bespaard. De

een barcodescanner geregistreerd.

De besturing beschikt over een artikelpool-beheer

systemen zijn ontworpen om te voldoen aan de verscheidenheid van behoeften en eisen van klanten

en kan de artikelgegevens zodoende direct uit het

uit de vele diverse branches.

ERP-systeem importeren. De verstrekking van

Alle in de plateaulift opgeslagen artikelen zijn in

opslagplaatsen vindt daarbij in de Hänel Rotomat

principe al beschermd tegen externe invloeden.

paternosterkast plaats. Nadat de order is gescand, beweegt de paternosterkast naar de opgevraagde

Door de additionele ESD-uitvoering zijn de opgeslagen elektronische componenten bovendien

opslagplaats. Daarbij geeft de vakweergave het

betrouwbaar beschermd tegen overspannings-

gewenste plateau aan. Dit voorkomt het verkeerd

schade en elektrostatische ontlading. In de con-

uitnemen door de medewerkers en verkort de

tainers met een antistatische laklaag kunnen ook

beschikbaarstellingstijd. Op de besturing worden

grote modules ergonomisch en veilig met één druk

de uit te nemen artikelen met het bijbehorende aantal stuks weergegeven. Alle items van de commis-

op de knop in de werkopening worden klaargezet.

sie worden nu één voor één naar de werkopening

www.haenel.nl

© eiSos

elektrostatische ontlading beveiligd.

State of the Art Power Modules • LGA-7 housing (9 mm x 7 mm x 3.1 mm) • Ambient temp range from -40 °C to +125 °C • Typ. 8 pF parasitic coupling capacitance • Efficiency up to 91 % • Certified according UL62368-1 • Dynamic and static power boost The MagI³C FIMM Fixed Isolated MicroModule series combines the features of an isolated power module with those of a classic MicroModule. www.we-online.com/ INFUSEDBYINNOVATION

gebracht en direct op de besturing bevestigd.

WE are here for you!

Voorraadbetrouwbaarheid

Join our free webinars on: www.we-online.com/webinars

Alle bewegingsgegevens worden in het magazijnjournaal van de besturing geregistreerd en samen met de magazijngegevens via de SOAP-interface met het ERP-systeem gesynchroniseerd. Zo zijn in ABAS alle magazijnvoorraden en bewegingen centraal beschikbaar voor alle gekoppelde processen.

Meer elektroDATA op

ED Nieuws.indd 19

07-09-2023 10:51

Kwaliteit in PCB-ontwerp 5 tips voor de NPI van elektronische assemblages Het groeiende gebruik van elektronica in steeds meer applicaties maakt dat de elektronicaontwerper voor elk nieuw toepassingsgebied een analyse moet maken van de specifieke eisen. Zeker als het gaat om toepassingen in extreme omgevingen. Bij de analyse van deze steeds geavanceerdere systemen gaat het niet alleen om de embedded elektronica, maar ook om de verbindingstechniek, met name de connectoren en kabels.

Met vrij beschikbare tools en diensten begeleidt Eurocircuits elektronica ontwikkelaars een heel eind in NPI = New Product Introduction.

Voordeel: Het prototype is in één keer goed en de daaropvolgende serieproductie kan snel starten.

Het NPI proces, dat deel uitmaakt van de industrialisatie van elektrische apparaten, gaat over het snel en naadloos overzetten van prototypes naar serieproductie en het produceren van het nieuwe product op een kosteneffectieve en reproduceerbare manier.

In de praktijk blijkt vaak dat, bij het ontwerpen van hardware, de focus vooral ligt op de elektrische eigenschappen. Productieaspecten worden niet of nauwelijks meegenomen in het ontwerp. Dit kan leiden tot ongewenste kosten, omdat de elektronische assemblage een zeer complex ontwerp is.

Eurocircuits heeft vijf tips en vrij beschikbare tools om prototypes snel in serieproductie te krijgen.

1. Sleutelcomponenten Belangrijke componenten, zoals de microcontroller, worden vroeg in de designfase vastgelegd.

Om ervoor te zorgen dat componenten de prototypeproductie niet vertragen, raden we aan om kritieke componenten vooraf te bestellen.

Op die manier zijn de materialen op voorraad wanneer u bij ons printplaatproductie en componentassemblage bestelt. 

Praktische tip: De PPO-service (Parts Pro Order) biedt ontwikkelaars de mogelijkheid om belangrijke componenten vooraf te bestellen.

2. PCB ontwerp voor productie Een PCB productieproces kent vele stappen waar fabricagetoleranties deel uitmaken van het proces. Om ervoor te zorgen dat een PCB ontwerp op een procesveilige en robuuste manier kan worden vervaardigd, zonder

extra kosten te maken, mogen ontwerpers de toleranties niet overschrijden. De Eurocircuits Visualizer controleert de CAD-data op kritische punten en doet suggesties voor verbetering. De selectie van een kosteneffectieve en naadloze multilayer is eenvoudig door het aanbod van meer dan 900 voorgedefinieerde build-ups. 

Praktische tip: De PCB Visualizer ondersteunt PCB ontwerpers met 700 regels voor het valideren van parameters.

3. Gevalideerde productiegegevens Eurocircuit’s Visualizer overbrugt niet alleen de kloof van CAD naar CAM, maar ook van PCB productie naar PCB assemblage. Na het uploaden van de BOM en de CPL, analyseert de Visualizer de BOM en toont de componenten op de PCB zoals ze zijn gespecificeerd in het CPLbestand. Bovendien worden incorrecte rotaties van componenten, foutieve footprints of incorrecte pin 1 identificatie, enz. weergegeven. 

Praktische tip: De PCBA Visualizer berekent een beeld van de geassembleerde printplaat nog voordat de bestelling is geplaatst. Virtuele productie voorkomt herontwerpen en verspilling.

Een goed PCB- en assemblageontwerp kan zonder problemen in consistente kwaliteit worden geproduceerd.

Eurocicuits techvertorial.indd Alle pagina's ED Advertenties.indd 20

07-09-2023 10:37

De visualiser toont de positie van de componenten zoals ze gespecificeerd zijn in de CPL. Dit betekent dat afwijkingen al in de ontwerpfase kunnen worden gecorrigeerd.

4. PCB specificatie

Over Eurocircuits

Kopers moeten de PCB later bestellen. Software die automatisch een prijsaanvraag stuurt naar verschillende fabrikanten heeft volledige en correcte gegevens nodig om een offerte te genereren. Een exacte beschrijving van basismateriaal en lagenstructuur, consistent gedefinieerde buitencontour, geschikte registratiemarkeringen en nog veel meer is absoluut noodzakelijk.

Eurocircuits produceert meer dan 110.000 orders per jaar, PCB’s en geassembleerde printen, voor bijna 20.000 gebruikers en meer dan 12.000 actieve klanten, waarbij alle interacties met klanten online plaatsvinden.

Het bedrijf richt zich duidelijk op standaardtechnologieën voor prototypes en kleine series uit één enkele bron. 88 procent van alle bestellingen wordt besteld met een



levertijd van ≤5 werkdagen. Printplaten voorzien van elektronische componenten worden door Eurocircuits geleverd vanaf 6 werkdagen.

In deze vooruitstrevende business zijn alle bedrijfsprocessen geoptimaliseerd voor snelle orderverwerking. Dit omvat componenteninkoop, flexibele assemblage productie voor zeer snelle productwisselingen, een zelf ontwikkeld systeem voor procescontrole en testen van de geassembleerde printplaten.

Praktische tip: Alle gegevens voor PCB inkoop kunnen worden gedownload vanuit de gebruikersaccount.

5. Multisourcing Het biedt voordelen als de assemblagefabrikant (EMS) standaard elektromechanische componenten, zogenaamde generieke componenten, kan inkopen bij verschillende leveranciers. Deze standaardcomponenten bieden inkoop maximale flexibiliteit en verlagen de kosten bij productie.

Een eenvoudige manier om onze generieke onderdelen te gebruiken is om deze componenten te beschrijven aan de hand van hun elektrische parameters en een generiek onderdeelnummer (GPN) in te voeren in de onderdelenlijst in plaats van het onderdeelnummer van de fabrikant (MPN). 

Praktische tip: De PCBA Visualizer suggereert het generieke onderdeel dat moet worden gebruikt bij het uploaden van de BOM. Je kunt natuurlijk ook een ander kiezen als dat nodig is. Naast de generieke onderdelen houdt Eurocircuits ook bestelde componenten op voorraad.

Deze voorraad onderdelen kun je eenvoudig selecteren in de visualiser.

ED Advertenties.indd 21

Digital first: De virtuele productie berekent hoe de printplaat eruit zal zien na productie en assemblage met elektronische componenten.

Antwerpsesteenweg 66 B-2800 Mechelen (Belgium) Telefoon +32 15 28 16 30 euro@eurocircuits.com www.eurocircuits.com

06-09-2023 10:37 13:28 07-09-2023

PAVILJOEN DEVELOPMENT CLUB/IOT

22

Development Club/IoT paviljoen vol actuele elektronicaprojecten ACHT BEDRIJVEN DIE OP MAAT ELEKTRONICA ONTWIKKELEN VOOR KLANTSPECIFIEKE TOEPASSINGEN In deze editie van de E&A exposeren acht elektronica-ontwerpbedrijven in het Development Club/IoT paviljoen. Dit paviljoen fungeert als ontmoetingspunt voor bezoekers die vragen hebben over zowel hard- als softwaregerelateerde elektronicaontwikkeling en IoT-technologie.

De exposanten laten hun nieuwste elektronicatoepassingen zien op basis van recent opgeleverde projecten. De meeste standhouders op het paviljoen zijn lid van de Development Club van FHI. Dit is een netwerk van circa zestig technische ontwikkelbedrijven met hoog gespecialiseerde expertise over mechatronica, sensoren, embedded software en industrieel ontwerp.

De Wireless Value DLS-SDI12 kan de data van een externe SDI12 sensor uitlezen en doorsturen via het Wireless Value Online Portal.

GBO Innovation makers, Ideetron,

passie ideeën van klanten werkelijk

communicatie, schematic design en

INDES-IDS, Intemo, QbayLogic, Sal-

te kunnen maken, richt zich op het

PCB ontwerp/layout, FPGA ontwerp,

land Electronics, Spinnov en Wireless

verduidelijken van de technologische verwarring tussen de mens en

RF protocol-stack ontwerp en embedded software/firmware.

Value hebben met elkaar gemeen dat ze elektronica ontwikkelen en toepassen, en dat ze op het Development

machine. Voor elk elektronisch probleem is een passende oplossing. De

INDES-IDS

Club / IoT paviljoen te vinden zijn.

ontwerpers vertalen ideeën naar com-

INDES-IDS biedt oplossingen voor

Ieder met zijn eigen insteek, werkwijze, expertisegebied en projecten.

plete eindproducten, geheel in wens

zowel ontwikkeling van embedded

van de klant. Competenties zijn onder meer: elektronica ontwerp, draadloze

software als voor de telecommunicatie NEMS en service providers. Door

De bedrijven stellen zich hieronder kort voor, maar ga vooral langs bij het paviljoen om je te laten inspireren.

Deze LoRa-gateway GBO Innovation makers GBO Innovation Makers heeft meer dan 30 jaar ervaring in productontwikkeling en is ervan overtuigd dat de

is een voorbeeld van een project van Ideetron.

kracht van innovatie groei genereert en duurzaam ondernemen mogelijk maakt. Door combinatie van de creatieve instelling met bewezen technische expertise stelt het bedrijf de ambities van klanten in innovatieve oplossingen te kunnen transformeren.

Heb je te maken met elektronica-

Oplossingen die ze kunnen vertalen

en/of IoT-vraagstukken? Meld je

naar producten die over de hele

dan aan voor een bezoek aan de

wereld worden gebruikt.

beurs en breng een bezoek aan het Development Club/IoT paviljoen.

Ideetron Ideetron, dat zegt vakkundig en vol

ED E-A Beurs_Development.indd 22

07-09-2023 10:53

SEPTEMBER 2023

23 een combinatie van producten, kennis

The ThingsWay van

ontwerp, elektronica-ontwerp en

en diensten helpt het bedrijf klanten

Salland Electronics

software-ontwikkeling voor techni-

sneller op de markt te komen.

combineert

sche innovatie op aanvraag. In de

diverse sensoren,

afgelopen vijf jaar heeft Spinnov in

Intemo

in- en uitgangen

vele markten gewerkt.

Intemo is een gespecialiseerde distributeur, ontwikkelaar en producent

met directe communicatie naar

Soms als onderdeel van een ontwikkeling en soms de totale ontwikke-

van industriële computers, onderdelen

het mobiele netwerk.

ling.

en software. Met deze oplossingen

Voorbeelden van projecten zijn

helpt het bedrijf (semi)overheden en bedrijven binnen de machinebouw,

SmartGoals, een interactieve trainingsmethode met led-technologie,

apparatenbouw, automotive-industrie

en PROSpike dat bedrijven met een

en openbare ruimte succesvol te

balie en/of bar helpt om een veilige

innoveren.

afstand te bewaren tussen personeel en gast of klant.

QBayLogic Je kunt tegen flinke uitdagingen aanlopen wanneer een CPU te weinig

gesimuleerd en getest. Een voordeel

in- en uitgangen en/of sensoren.

Zijn de standaard sensoren en in- en

Wireless Value

van de software is dat de engineers

rekenkracht biedt of te veel energie-

controle hebben over de details van

uitgangen voldoende, dan kunnen

nialang draadloze meetsystemen

verbruik heeft. QBayLogic heeft voor

de FPGA-architectuur; elke stap in

vrijwel direct via het cloudplatform

voor betrouwbare informatieover-

complexe automatiseringsbehoeften

het ontwerpproces is bewijsbaar en

dracht.

een modelgebaseerde methode ontwikkeld waarmee je onder andere

testbaar.

meldingen gegenereerd en data verzameld worden. Het bedrijf heeft meer dan 20 jaar ervaring met IoT-oplos-

en waarde van draadloos meten.

FPGA’s en dedicated processoren

Salland Electronics

singen, eerst met vaste verbindingen,

Het is hun overtuiging dat draadloos

efficiënter en ‘first time right’ kunt

Salland Electronics biedt via het

later via M2M en meest recent via het

meten de wereld veiliger, gezonder

programmeren. De kracht van de

ThingsWay platform een snelle toegang tot IoT-oplossingen. Het plat-

LTE-M mobiele netwerk.

en duurzamer maakt. De resultaten

form is snel aan te passen aan klant-

Spinnov

wensen, zoals integratie van eigen

Spinnov is bedreven in product-

methode is dat het gehele ontwerpproces in software wordt gerealiseerd, waardoor snel en effectief kan worden

Wireless Value ontwikkelt al decen-

De ontwerpers geloven in de kracht

van hun meetsystemen tonen aan dat dat ook echt het geval is.

Stand 7F071 Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Development.indd 23

07-09-2023 10:53

SEMINAR LIFE CYCLE MANAGEMENT

24

Obsolescence management is blijvertje geworden binnen PLM SEMINAR ‘LIFE CYCLE MANAGEMENT: FROM ZERO TO HERO’ OP WOENSDAG 27 SEPTEMBER De afgelopen jaren heeft zo’n beetje iedereen op zijn tenen moeten lopen om de schaarse componenten op tijd voor een project binnen te krijgen. Of zich in alle bochten moeten wringen om, al dan niet met aanpassing van het ontwerp, alternatieve componenten in te passen. Het was obsolescence management dat de klok sloeg.

Nu, in een wat rustiger vaarwater beland, is het absoluut nog niet de tijd om wat dat betreft ontspannen achterover te leunen. De sprekers op dit seminar over PLM zetten je weer helemaal op scherp.

Change Notification & Product Termination Notification (PCN/PTN) en hoe een slimme PCN-samenwerking uitgevoerd kan worden. Ook bespreekt Friebe de opkomst van componentendatabases zoals 'IHS' en 'Silicon Expert'. Daarbij is de uitdaging als fabrikant om deze databases tijdig te vullen met correcte informatie.

De lezing van Antonio Cruz, Silicon Expert, sluit hier bij aan. Hij predikt het pro-actief omgaan met (de kans op) incourante componenten; hoe je kunt vermijden dat dit een probleem wordt. Silicon Expert bestudeert wat er gebeurt met PCN's, PDN's, EOL-meldingen en al het andere dat een productieproces kan laten ontsporen. De grootste risico liggen bij industrieën die gebruik maken van Product life cycle management (PLM)

che met een perfecte storm. Door

producten met langdurige certifice-

is het proces dat de gehele levenscy-

de coronapandemie, geopolitieke

ringsprocessen, maar ook bij consu-

clus van een product in kaart brengt.

invloeden, fabrieksbranden en de

mentenproducten kan een onderdeel

Wanneer componenten of materialen

oorlog tussen Oekraïne en Rusland

dat ‘zomaar’ uit de toeleverketen

niet meer verkrijgbaar zijn of extreem

verdwijnt heel wat kopzorgen met zich

lange levertijden hebben begint

ontstonden enorm tekorten aan componenten. Nu de toeleveringsketen

de zoektocht naar vervanging met

zich aan het herstellen is wordt die

dezelfde functionaliteiten en specificaties. Dit proces, dat obsolescence

geconfronteerd met blijvende effecten

Componentendatabase

management wordt genoemd, gaat

in de vorm van een soort van chronische kopzorgen over dreigende

Met behulp van een componentendatabase kan je beter vat krijgen op de

veelal gepaard met het maken en

tekorten. Dit voedt de behoefte aan

beschikbaarheid van componenten.

kwalificeren van een nieuw productontwerp. Met een gedegen PLM-

betere oplossingen, zodat de toeleveringsketen beter in staat is om zich

Dergelijke databases zie je dan ook

strategie en de nodige aandacht voor

aan te passen en weer ‘in control’ te

de beschikbaarheid kun je hier ook

obsolescence management kan je de

komen. Jack Moore van Converge,

alle specs terugvinden en gegevens

risico’s beperken. Met sprekers van

een ‘full service global supply chain

over ‘end of life’. Maar hoe komen de

een ontwikkelbedrijf, een distributeur/

partner’, vertelt in zijn lezing over hoe

databases aan deze informatie en hoe

fabrikant van componenten, een aanbieder van componentendatabases

de keten van dat katterige gevoel af

nauwkeurig is dat allemaal? Richard

kan komen.

van der Werf (Dizain-Sync) heeft al

en een ontwikkelaar van supply chain

meebrengen. Dat kan je dus voor zijn.

meer en meer. Los van informatie over

meerdere benaderingen voor het

Een overzicht van de sprekers

oplossingen wordt deze actuele pro-

Goed communiceren

beheer van de componentgegevens

en lezingen van het seminar ‘life

blematiek vanuit verschillende invals-

cycle management: from zero to

hoeken belicht.

Alexander Friebe van Würth Elektronik behandelt tijdens zijn lezing het

voorbij zien komen. Vanuit die ervaring bespreekt hij de best practices

Product Change Management proces

op dit gebied. De middagsessie wordt

deze uitgave. Ga voor het actuele

Kater

vanuit het oogpunt van de fabrikant.

afgesloten met een groepsdiscussie

overzicht naar www.eabeurs.nl.

De afgelopen jaren kampte de toele-

Zo belicht hij het belang van een

over componentendatabases.

veringsketen in de elektronicabran-

correct en tijdig proces van Product

hero’ is te vinden op pagina 7 van

ED E-A Beurs_LCM.indd 24

07-09-2023 10:54

NIEUWS

SEPTEMBER 2023

25

Geef IoT-devices een moderne HMI zonder programmeren Stel je voor dat je de mogelijkheid hebt om een industrieel apparaat of innovatieve technologie met een simpele aanraking te besturen vanaf je smartphone. Op de E&A beurs kun je een blik van de toekomst van Human Machine Interfaces opvangen, want Lextron onthult een zelf balancerend robotje dat jij zelf met één tik kunt besturen!

Deze intrigerende techniek is mogelijk gemaakt door een naadloze integratie van slimme sensoren en Tap’n’link technologie. Via een eenvoudige en gebruiksvriendelijke app kun je direct verbinding maken met het robotje ‘Lexy’ door het simpelweg aan te raken met je smartphone. Het robotje reageert onmiddellijk en begint te bewegen op basis

Dit is volgens Lextron slechts het begin van wat

van jouw commando's.

we kunnen bereiken met vereenvoudigde tools

De app is gebouwd zonder een regel code te schrijven. Daarmee is Tap’n’link van IoTize een unieke

voor het integreren van draadloze besturing in je

totaaloplossingen van hardware en software. Of je

uit om de stand van Lextron te bezoeken en zelf

nu een tech-pro bezoeker bent die de grenzen van

de eenvoudige connectie en controle over het zelf

automatisering wil verkennen of gewoon iemand

balancerend robotje te ervaren.

elektronisch ontwerp. Het bedrijf nodigt bezoekers

die wil zien hoe de toekomst eruit kan zien, deze technologie zal je verbazen.

www.lextron.nl

Contecto implementeert nieuw AOI-systeem EMS-bedrijf Contecto uit Boxmeer heeft onlangs een nieuw 3D AOI-systeem in het productieproces geïmplementeerd. Met behulp van dit systeem voor geautomatiseerde optische inspectie kunnen sneller en met een grotere nauwkeurigheid en resolutie eventuele fouten en afwijkingen op de PCB worden gedetecteerd.

Contecto is hiervoor een partnership aangegaan met Mycronic. De AOI-systemen van dit bedrijf kunnen door de combinatie van vooruitstrevende software in de vorm van een AI-ondersteunde programmeerinterface en 3D-visiontechnologie zeer nauwkeurig en met hoge resolutie 3D-beelden maken. Zelfs de kleinste afwijkingen, die met het oog nauwelijks of helemaal niet waarneembaar zijn, worden opgemerkt en aangemerkt ter controle voor de operator. Zie ook het artikel op pagina 38 over de MYPro I51 3D AOI, de nieuwste loot aan het MYPro I serie 3D AOI-platform van Mycronic.

Met het nieuwe systeem kunnen inspecties worden uitgevoerd voor onder andere SMD, THT, press-fit en meterology. Contecto stelt dat hiermee de kwaliteit en betrouwbaarheid van de gemaakte producten naar een hoger niveau kan worden getild. www.contecto.nl www.mycronic.com

Meer elektroDATA op

ED Nieuws.indd 25

07-09-2023 10:52

SEMINAR IOT

26

IoT-ontwikkelingen in machinebouw en in de industriële automatisering SEMINAR ‘IOT; WHAT’S NEXT’ OP DONDERDAG 28 SEPTEMBER IoT heeft inmiddels zijn waarde bewezen in een uitdijend palet aan toepassingen. Extra uitdaging bij de implementatie van IoT is dat de technologie zelf nog lang niet uitontwikkeld is. Dat biedt aan de ene kant ongekende mogelijkheden, maar noopt ook wel tot het slim maken van keuzes om in een later stadium niet weer allerlei (dure) aanpassingen door te hoeven voeren. De sprekers bieden ieder vanuit een specialistische invalshoek praktische handvaten voor nu en in de toekomst.

IoT, ofwel het Internet of Things,

de stroomvoorziening, zeker waar het

twins zijn een waardevol hulpmiddel,

wordt al enige tijd breed ingezet

IoT-apparaten betreft die op moeilijk

dat voor steeds meer ontwikkelaars

in de industrie. Processen zijn met

bereikbare plekken zijn geïnstalleerd.

bereikbaar is.

IoT-apparatuur gemakkelijker te

Sven de Coster (CN Rood) gaat in op

automatiseren, de productkwaliteit

de uitdagingen die optreden bij het

Ethernet

kan omhoog, IoT maakt voorspellend

Bij IoT draait het niet alleen om cel-

onderhoud eenvoudiger en er zijn

nauwkeurig meten van het stroomverbruik van IoT-apparaten. Daarbij

energiebesparingen te realiseren met

behandelt hij ook het kiezen van de

gaan gewoon nog door een draadje.

deze technologie. Toch is de technologie nog niet uitgerijpt. Tijdens het

optimale componenten om de batterijduur van IoT-hardware zo ver moge-

Hierbij is het ene draadje van Single

seminar ‘IoT; what’s next’ behandelen

lijk op te rekken.

opmars bezig. Egbert Stellinga van

uiteenlopende specialisten de laatste

lulaire netwerken; heel wat IoT-data

Pair Ethernet (SPE) aan een enorme Phoenix Contact behandelt een aantal

ontwikkelingen in de IoT-markt met

Ontwikkelen

applicaties waaruit de voordelen van

betrekking tot de machinebouw en

Energieverbruik is volgens Thomas

het toepassen van SPE naar voren

industriële automatisering.

Rottach van Siglent Technologies

komen. Ook de best wel spectaculaire

(namens Tooltronics) één van de

SPE-roadmap laat zien dat er wat dat

Wereldwijd betrouwbaar

vier belangrijkste aspecten waar je

betreft nog aardig wat in het vat zit.

Peter de Leng van AVE Added Value

rekening mee moet houden bij het

Een ander Ethernet-aspect betreft

Electronics legt in zijn lezing uit hoe

ontwikkelen van een IoT-apparaat.

time sensitive networking (TSN), wat

belangrijk het is om een goede en

De andere drie zijn betrouwbaarheid,

de de betrouwbaarheid en prestaties

betrouwbare netwerkpartner te kiezen. Dat geldt vooral als je met IoT-

afmetingen & gewicht, en de kostprijs. Om tot een geslaagd product te

van industriële ethernet-netwerken

toepassingen werkt die voor de com-

komen heeft een productontwerper

kan verbeteren. Dat is met name cruciaal voor tijdgevoelige toepassingen.

inzicht nodig in de samenhang tussen

Omdat TSN ook een brug slaat naar

Een overzicht van de sprekers

municatie leunen op veelal wereldwijd inzetbare protocollen als LTE, LTE-M,

deze factoren. Rottach laat zien hoe je

de IT-omgeving, ligt er wel een flinke

en lezingen van het seminar ‘IoT;

NB-IoT of 5G. Hoe garandeer je dat

dat voor elkaar kan krijgen.

what’s next’ is te vinden op pagina

alles blijft werken zoals het moet, en

De ontwikkelaar kan ook baat hebben

uitdaging op het gebied van beveiliging. Kurt van Buul (HMS Networks)

7 van deze uitgave.

Ga voor het actuele overzicht naar

vermijd je de hoge herstelkosten die

bij AI. Daniele Cleri (AAEON namens

gaat dieper in op deze materie en laat

uitval in het veld met zich mee kunnen

Texim Europe) legt in zijn lezing uit

zien hoe je TSN in combinatie met IoT

www.eabeurs.nl.

brengen?

hoe AI toepasbaar is bij het ontwikkelen van IoT-applicaties. Ook de digital

veilig kunt toepassen.

Betrouwbaarheid is ook een issue bij

ED E-A Beurs_IoT.indd 26

07-09-2023 10:55

NIEUWS

SEPTEMBER 2023

27

Stuur op maat voor zonne-auto van Top Dutch Solar Racing in de krappe ruimte geen obstakel vormen als de

mogelijkheid om een gestructureerd opvulpatroon

inzittende de auto (snel) moet verlaten. En natuurlijk

te gebruiken om het gewicht te verminderen, terwijl

telt ook elke gram gewicht.

de structurele integriteit en stijfheid van het stuur

In samenspraak met Fluctus zijn vanuit verschil-

behouden blijft.

lende ontwerpschetsen enkele klei- en schuim-

Na maanden van zorgvuldig ontwerpen en ontwik-

modellen van de handgrepen gemaakt. Op basis

kelen is het eindresultaat een stuur dat voor de

daarvan is het ontwerp verder verfijnd tot het

bestuurders een ongeëvenaard niveau van controle

ergonomische basisprototype van de handgrepen.

en precisie biedt, waardoor ze elke beweging van

Dit model is vervolgens in de 3D-CAD software

de auto voelen. Het nieuwe stuur is een enorme

gescand, zodat Fluctus de details van de handgre-

verbetering ten opzichte van vorige modellen en

pen verder kon verfijnen en de overige onderdelen

laat zien dat een goed productontwerp een cruciale

Op 22 oktober 2023 start in de Australische out-

van het stuur kon ontwerpen, zoals de knoppen,

rol speelt bij het behalen van hoge prestaties.

back de 3022 km lange Bridgestone World Solar

het scherm en de flippers. Een gedetailleerde studie

Challenge. Top Dutch Solar Racing gaat met een

van de knoppen, hun functies en hun posities resul-

www.fluctus.nl

compleet nieuwe auto van start, waarin tal van

teerde in een nauwkeuriger prototype dat tactiele

www.solarracing.nl

verbeteringen en innovaties zijn doorgevoerd. Zo

feedback geeft aan de bestuurder.

werkte het team samen met industrieel ontwerpbu-

Voor het eindproduct werd nylon (PA12) als mate-

reau Fluctus Industrial Design & Engineering om tot

riaal gekozen vanwege de vormvastheid, zelfs

een perfect stuur te komen.

bij hoge temperaturen. Waar de tussenliggende

Met de zware rij-omstandigheden en de lange shifts

prototypes werden gemaakt met FDM 3D-printen,

moet de bestuurder volledig op het stuur kunnen

is de uiteindelijke versie geproduceerd met SLS

vertrouwen. Dat moet zo ontworpen zijn dat de

3D-printen. Hierdoor kunnen alle fijne details nog

bestuurder tijdens het rijden geen kramp of pijn in

nauwkeuriger worden geprint en is het stuur nog

zijn handen krijgt en dat bedieningsknoppen altijd

beter bestand tegen de hoge temperaturen in de

gemakkelijk bereikbaar zijn. Ook mag het stuur

woestijn. Een ander voordeel van SLS printen is de

Flight Forum 3518 5657 DW Eindhoven The Netherlands www.procurementcentre.nl

Electronic Solutions - Circuit Protection - Connectors - EMC Products - Switches - Input Systems - Solutions

Productie van elektronica uitbesteden in China?

Bezoek ons op stand 7E090

Meer weten

Contact ons gerust voor een afspraak via: Telefoon: +31 (0)40 74 70 144 E-mail: sales@procurementcentre.nl

schurter.com Meer elektroDATA op

ED Nieuws.indd 27

07-09-2023 10:52

BESTE SOLDEERDER VAN DE BENELUX

28

Wedstrijd beste soldeerder draait deze keer om klassiek vakmanschap PAK 45 MINUTEN OF FAME OP DE BEURSVLOER DOOR JE SOLDEERVAARDIGHEDEN TE TONEN Ook in deze editie van de Electronics & Applications wordt er weer een wedstrijd op de beursvloer georganiseerd voor de beste soldeerder van de Benelux. Het belooft wederom een strijd te worden tussen tientallen topsoldeerders. Dat hoeft je je niet te weerhouden om ook in te schrijven, want met minimaal één jaar professionele soldeerervaring en een beetje passie voor het solderen van componenten en connectoren ben je welkom om je (verborgen) talenten aan de jury en het grote publiek te etaleren.

Elke dag is er voor de winnaar een Weller soldeerstation.

Klassiek vakmanschap, dat is het

op printplaten vast gesoldeerd en

vaardigheden te tonen aan het publiek.

thema dat aan deze E&A-wedstrijd­

dit gebeurt in steeds sneller tempo

In die tijd moeten zo veel mogelijk

editie van de beste soldeerder van

en met steeds kleinere materialen.

connectoren en componenten worden

de Benelux is opgehangen. Hiermee

Sommige componenten zijn zelfs zo

gesoldeerd op een lege PCB. Een

wordt verwezen naar de rijke geschiedenis van het soldeervak dat al vijf-

klein dat ze niet zichtbaar zijn met het

vakjury van opleidingsinstituut PIEK

blote oog. Dit stelt andere eisen dan

duizend jaar geleden werd beoefend

beoordeelt de resultaten op verschillende criteria, waarbij kwaliteit min-

in Mesopotamië. Solderen is afgeleid

twintig jaar geleden aan het vakmanschap van de soldeerder en ook aan

van het Latijnse woord ‘solidare’

de gebruikte soldeertechnieken en

(vastmaken) en dat geeft de kern van

-materialen. Daarnaast staat duur-

Drie winnaars

het vak goed weer: twee stukken

zaamheid hoog op de agenda van

Elke beursdag kiest de jury een dag-

metaal worden verbonden door een

elektronicabedrijven. Ook dit brengt

winnaar die een soldeerstation van

vloeibare metaallegering die na afkoeling verhard. Hierdoor blijft de mecha-

nieuwe uitdagingen met zich mee

Weller mee naar huis mag nemen.

voor soldeerders wereldwijd.

De wedstrijd wordt gesponsord door

nische en elektrische verbinding intact

stens zo belangrijk is als kwantiteit.

negen exposanten: 3T, Cobar Europe,

en hebben omgevingsfactoren zoals

Vakman in het zonnetje

Conrad, Human Workspace, Lemo

vochtigheid en temperatuur geen

Het vak verandert snel, maar één

invloed op de werking.

ding blijft hetzelfde als vijfduizend

Connectors, NCAB Group, Phuntronix, Romex en Tooltronics.

jaar geleden: een vaste hand en een Ga de uitdaging aan

Betrouwbaar en stabiel

scherp oog. Machines kunnen veel,

Voor elektronica is de betrouwbaarheid en stabiliteit van gesoldeerde

maar menselijke creativiteit en kunde is Durf jij het aan om onder het toeziend oog van jury en beurspubliek je solonvervangbaar. Daarom wordt tijdens

verbindingen essentieel. De appara-

de beurs de ouderwetse vakman in het

deervaardigheden live te tonen? Ga

Geef je op voor de soldeerwedstrijd

tuur moet lang meegaan en functi-

zonnetje gezet. Elke deelnemer aan

de uitdaging aan en geef je op voor

via www.eabeurs.nl.

oneren zoals bedoeld. De meeste elektronicacomponenten worden

de wedstrijd krijgt op de beursvloer 45

de wedstrijd!

ED E-A Beurs_Soldeerder.indd 28

minuten de tijd om zijn of haar soldeer-

07-09-2023 10:55

NIEUWS

SEPTEMBER 2023

29

Groene plastics voor componenten

AI selecteert componenten

Schurter is onlangs gestart met de seriematige pro-

Om te garanderen dat de componenten die met het

ductie van connectoren -de Green Line apparaatstek-

nieuwe materiaal zijn gemaakt voldoen aan de hoge

kers– waarvan de behuizing voor 100% bestaat uit

visuele en mechanische kwaliteitsnormen, zijn er

Recent onderzoek van

recyclebare plantgebaseerde plastics. Na intensief

verschillende tests uitgevoerd op onder meer het

Farnell laat zien dat 86%

testen van verschillende soorten van die plastics zijn

vloeigedrag bij spuitgieten, de mechanische sterkte

van de respondenten

de engineers van Schurter uitgekomen bij een plastic

en de thermische weerstand. Daaruit bleek dat de

op AI vertrouwt als het

dat is gemaakt van grondstoffen uit castorbonen,

producten volledig voldoen aan de kwaliteits- en

‘enige’ rol speelt bij de

ook wel bekend als wonderbonen, waaruit al door de

veiligheidsvoorschriften, en dus ook de veiligheids-

componentenselectie

oude Egyptenaren lampenolie werd geperst.

vereisten van de IEC60320-norm.

voor hun ontwerpen.

In de op de site van Schurter te downloaden white-

De Green Line stekkers markeren volgens Schurter

Meer dan een vijfde van hen (23%) zei dat ze

paper ‘Green Plastics for Electronics Components’ staat beschreven dat de CO2-footprint van dit duur-

het begin van een duurzame evolutie bij het bedrijf,

AI ‘volledig’ vertrouwen bij het selecteren van

die in de nabije toekomst leidt tot de ontwikkeling

componenten. In het algemeen geloven ze dat

zame product een ruime factor drie lager is dan dat

van nieuwe, meer milieuvriendelijke oplossingen.

de rol van AI-systemen bij de selectie zal toe-

van plastics op basis van aardolieproducten. Om precies te zijn: 1,9 versus 6,5 kg CO2 eq./kg.

nemen. Tegelijkertijd blijft er een zekere mate www.schurter.nl

van bezorgdheid bestaan over opzettelijke of onbedoelde vooroordelen in AI-systemen.

Hoewel de meeste respondenten AI als extra hulpmiddel toejuichten, waren ze ook van mening dat er altijd mensen nodig zullen zijn als onderdeel van het selectieproces, vooral voor veiligheidskritische systemen en innovatieve ontwerpen. nl.farnell.com

Check vdltbpelectronics.nl

EARLY SUPPLIER INVOLVEMENT THAT’S …

ONE SMALL STEP FOR US, ONE GIANT LEAP FOR MANUFACTURING

KRACHT DOOR SAMENWERKING

1-48 lagen | 1 werkdag Express Meer dan 30 jaar ervaring

Hoogtechnologische printplaten Inclusief: 0,1 mm spoorbreedte en isolatieafstand, 0,2 mm boring, FR4 1,55 mm Cu, metaalfinish loodvrij HAL, 2x soldeermasker groen, 1x tekstopdruk wit, E-test, Design Rule Check, opstartkosten

b.v. 80mm x 100mm

Dubbelzijdige PCB

€

b.v. 1 st. € 29,80 net b.v. 5 st. elk € 11,49 net

b.v. 30 st. elk € 3,55 net b.v. 100 st. elk € 2,07 net

Een van de grootste aanbieders van hoogwaardige printplaten in Europa. Uit Duitsland verzonden.

Precisie-SMD-Stencil (laser)

Sinds 2021 - Verlaagde prijzen:

-47%

€

tot

9,

90 net

b.v. 1 st. 115mm x 120mm

Automatisering maakt het mogelijk! b.v. 500 st. elk € 1,40 net

Nettoprijzen, plus BTW indien van toepassing. Verkoop alleen aan commerciële en openbare instellingen.

ED Nieuws.indd 29

BEZOEK ONS OP DE BEURS E&A, STAND 7E071

Inclusief: Onbeperkt pads, roestvrij staal, dikte 100-120μm, optionele padreductie, eindbehandeling aan beide zijden ontbraamd (geborsteld)

Prijzen en productietijden online:

stuks

www.multi-cb.nl

Verzending in NL vanaf €4,95

07-09-2023 10:52

30 7F126 7F122 7F118 7F114 7F110

7F130

7F123

7F117

Developme IoT pavi

7F129

7E130

26 28

7F10 7E120

7E116

7E129

T/M

7E121

SEPTEMBER ‘23

7D122

7E1 7E115

7D108

JAARBEURS UTRECHT 7D117

7D113 7D109 7

7C122 7C118 7C114 7C110 7C 7C130

7C129

7C117 7C111

7B130 7B122 7B188

7B155

7B111

7B

7A Seminarzaal 1

2E Interconnection 2Connect B.V. 3T B.V. A A1 Electronics Netherlands Acal BFi Accelonix BeNeLux Advantech Europe AE Sensors B.V. AEMICS B.V. Alantys Technology Alcom Electronics B.V. Amkor Zeefdruk B.V. AQC B.V. AR Benelux ARCOSS bvba Arkite Arrow Electronics Assel ASZ Electronics Solutions Automotive technologies InMotion AVE Added Value Electronics B.V. AVT Wiring & Connecting B Batenburg Applied Technologies Baulds Bestronics BV Betronic B.V.

ED E-A Beurs_Plattegrond.indd 30

7E007 7E007 7E093 7D088 7B095 7B105 7D117 7B098 7E116 7D093 7D071 7F126 7D062 7C117 7F064 7F092 7C075 7F032 7D017 7F008 7D021 7F074 7C105 7F095 7E028 7E101

Binder Nederland B.V. BMF System Parts BV C C.N. Rood B.V. Cipsacircuits S.A Cobar Europe B.V. Comdes Componenten Conrad Contecto B.V. D De Beste Soldeerder Dekimo Demcon life sciences & health Development Club/IoT Paviljoen DVC - MyProto E EEMC B.V. Elincom Electronics B.V. Elproma B.V. ELSCOLAB E-Totaal Engineersonline/Elektro-Data Eurocircuits Eurofins MASER Europe SMT Eurostat Benelux EVAbits Expice B.V.

7B072 7B075 7C130 7F017 7F013 7C088 7C111 7D092 7F007 7E115 7D056 7F103 7F129 7D100 7D100 7D012 7D089 7B111 7B130 7D078 7C114 7E047 7D032 7E129 7F117

F Farnell B.V. 7F021 Flow Products International B.V. 7D113 Fluctus Industrial Design & 7F114 Engineering Formit B.V. 7E121 Frontfolies.com 7D011 G GBO Innovation makers 7F103 Global Electronics B.V. 7E105 GW-INSTEK / Good Will Instrument 7C129 Euro B.V. H Hänel Kantoor- en Magazijnsystemen 7D029 Heynen 7D122 Hilscher 7B118 HITALTECH 7D025 HMS Networks 7E011 Hortec Electronics 7E076 Human Workspace B.V. 7E012 I ICAPE Group 7E031 ICT Group 7D109 Ideetron B.V. 7F103 INCAA Computers B.V. 7F118 INDES-IDS BV 7F103 Ingun Prüfmittelbau GmbH 7F058 Intemo B.V. 7F110 Intemo B.V. 7F103 Isatronick B.V. 7D028

07-09-2023 10:56

J J2 Sourc JTAG Te JTC Mic K KEERS T Kiwa Ne KVMS L LEMO C Lencon Lextron Logic Te M MAAS C Major El Mavom Mycroni N NCAB G NCS Sys Nijkerk Novatra O Ontwerp Opslag Organis

BEURSPLATTEGROND

SEPTEMBER 2023

31

23

7F117

7F092

7F095

Development Club/ IoT paviljoen

7F084

7F074

7F089

7E101

7E090

7E093

7E080

7E087

7D100

7C105

7C117

9 2 8 5 1 6 2

1 9 3 8 3 8 0 3 8

7F007

7D056

7C089

7E012

7E035 7E031 7E027

7D046

7E011 7E021

7D033

7D029 7D025 7D021 7D017 7D011

7D071

7C085

7D007

7C075 7C071

7B155

7C036

7C032 7C026

7C022

7C035

7C031 7C027 7C023

7C016

7C012

Ingang beurs

7C015 7C011 7C007

7B102

7B111

7E007 7D012

7D036 7D032 7D028

7C088

7B098

7B105

7B092

7B095

7B084

7B078

7B079

7B072

7B062

7B075 7B071

7B061

7B058 7B054 7B050

7B044

7B038 7B034 7B028

7B022

7B012

7B057 7B051

7B043

7B037 7B033 7B029

7B023

7B011

Ingang Croesefoyer

7B007 7A104

7A096

zaal 1

3 5 9

7D062

Ingang Croesezaal

De Beste Soldeerder

7E039

7D078

7D083

7C099

7F008

7C111

B122 7B188

1 1

7E047

7E061

7D093 7D089

C122 7C118 7C114 7C110 7C104

7F014

7F021 7F017 7F013

7E028

7E077

7D092 7D088

7D113 7D109 7D105

7F020

7F035

7E076

7E071 7D108

7D101

1 3 4

7F036 7F032 7F028 7F024

7F029

7E115

D122

7D117

7F050

7F047

7E096

7E105

7F058 7F054

Productie- en demoplein

7F071

7E116

7E121

7F064

7F077

7F103

120

7F068

Plattegrond

F122 7F118 7F114 7F110

7A092

Seminarzaal 2

7A072

7A064 7A060 7A056 7A052 7A048

7A044

7A034

7A030 7A026 7A022

7A016 7A012

7A089 7A083 7A079

J J2 Sourcing AB JTAG Technologies JTC Micro Electronics K KEERS Technologies B.V. Kiwa Nederland B.V. KVMS L LEMO Connectors BV Lencon Engineering Lextron B.V. Logic Technology B.V. M MAAS CPS B.V. Major Electronics Mavom B.V. Mycronic N NCAB Group Benelux NCS Systems Nijkerk Electronics Novatrace O Ontwerpstudio DUNC B.V. Opslag Organisatiekantoor

7E120 7F068 7F029 7B079 7C110 7E047 7B078 7F020 7D108 7E096 7B092 7C104 7E130 7F077 7C071 7D007 7D007 7D056 7E080 7A096 7A104

7A071 7A067

7A057

7A053 7A049

7A035 7A031 7A027 7A023 7A019 7A015

P Panasonic Industry Partner4Chips by A-Source Electronics Partnertec B.V. PCB Connect B.V. PCBWay Phoenix Contact B.V. Phoenix Mecano PrintTec b.v.

Productie- en demoplein Productronics Protonic Holland Q QBayLogic B.V. Quant Consultancy Electronics B.V. R Reijnen Sealing B.V. Remmers B.V. Rimarck Rohde & Schwarz Romal Romex B.V. Rotec bv Rutronik Elektronische Bauelemente GmbH S Salland Electronics B.V. SCHURTER Electronics B.V.

7C089 7F054 7E039 7F089 7B115 7D046 7B084 7F084 7F047 7E027 7F123 7F103 7E035 7F028 7F036 7B122 7C122 7F024 7E077 7E061 7D083 7F103 7E090

7A007

Screen70 zeefdruk b.v.

Simac Electronics B.V. Smans SMD-TEC SPINNOV T TDK-Lambda France SAS Telerex Texim Europe Thales Nederland B.V. Tooltronics TOP-electronics TRANSFER MULTISORT ELEKTRONIK B.V. V Value Procurement Centre B.V. VDL TBP Electronics VECTOR BLUE HUB W Weidmüller Benelux Weiss Technik Nederland B.V. Win Source Electronics Wireless Value Würth Elektronik

7F130 7C118 7F035 7F071 7F103 7D036 7D101 7C085 7F122 7F050 7D033 7C099 7E087 7E071 7D105 7B102 7B071 7F014 7F103 7E021

Deelnemers E&A Gadget 2023 Meer elektroDATA op

ED E-A Beurs_Plattegrond.indd 31

07-09-2023 10:56

SEMINAR ZOEKEN TECHNISCH PERSONEEL

32

Vinden van technisch personeel op een oververhitte arbeidsmarkt SEMINAR ‘ZOEKEN EN BINDEN TECHNISCH PERSONEEL’ OP DONDERDAG 28 SEPTEMBER Om concurrerend te blijven kan je niet zonder bekwaam personeel. Maar waar vind je geschikte medewerkers op de huidige personeelsmarkt waar recruiters over elkaar heen buitelen voor geschikte mensen?

Tegelijkertijd blijven vacatures soms maanden openstaan en als er eindelijk een nieuwe medewerker is gevonden, moet je er niet raar van opkijken als die al na korte tijd overstapt naar een ander bedrijf. Met een beetje pech zelfs naar de concurrent. Als jouw bedrijf moeite heeft om bekwaam en gemotiveerd personeel te vinden én te houden, is een bezoek aan dit seminar zeker de moeite waard.

Vijf van de 41 studenten van dit Delft Hyperloop studenten Dream Team vertellen waar zij op letten tijdens hun zoektocht naar een geschikte baan. Afgelopen zomer waren ze nog in Edinburgh waar ze tijdens de European Hyperloop Week 2023 werden bekroond voor de meest innovatieve hyperloop.

De krapte op de arbeidsmarkt is

goed voor de productiviteit, omzet,

arbeidsmarkt. Ongetwijfeld heeft jouw

mede het gevolg van de beperkte

bedrijf de nodige vacatures online

uitstroom vanuit technische scholen

groeikansen en arbeidsmarktcommunicatie en het loont om daar als

en universiteiten. Daarnaast is het

werkgever in te investeren.”

de doelgroep ze vindt en dat ze niet

sommige regio’s in Nederland en België zó groot dat recruiters ‘vechten’

Gelukkig en betrokken

verdwijnen in een lange lijst van vergelijkbare vacatures. Kortom: hoe val

Engelbertink laat in een tweede lezing

je als werkgever op zonder een fortuin

om geschikte medewerkers. Sandra

zien hoe je proactief aan de slag kan

uit te geven aan advertentiekosten?

Engelbertink van HR-adviesbureau

gaan met deze thema’s en hoe je

Lubbers geeft praktische tips en tricks

‘Personele Zaken’ weet hier alles van.

medewerkers betrokken en gelukkig

waar je direct mee aan de slag kan.

Zij opent het seminar met een presentatie over de uitdagingen en kansen

houdt. Dit doet ze aan de hand van

aanbod van (high) techbedrijven in

uitstaan, maar hoe zorg je ervoor dat

een praktijkcasus van FHI-lid Capable. Ze bespreekt de stappen die

Na de hyperloop

rond het werven en behouden van talent. Volgens haar is het wel degelijk

Capable nam om nieuwe collega’s te

technisch talent zelf aan het woord.

mogelijk om gemotiveerd personeel te

vinden die zich ook op de lange termijn betrokken voelen bij het bedrijf.

Vijf studenten van Delft Hyperloop

bij de behoeften van de huidige generatie werkzoekenden.

Ze geeft ook een inkijkje in de resulta-

letten tijdens hun zoektocht naar een

ten. Tenslotte geeft Engelbertink haar

geschikte baan en hoe je hen kunt

Een overzicht van de sprekers en

Volgens haar draait werken al lang

visie op de toekomst van de techni-

lezingen van het seminar ‘zoeken

sche personeelsmarkt.

overhalen om bij jouw bedrijf te solliciteren.

en binden technisch personeel’

niet meer alleen om een hoog salaris en een dikke leaseauto voor de

is te vinden op pagina 7 van deze

deur. “We leven in een wereld waarin

Hoe val je op?

sloten met een Q&A. Hier krijg je de

uitgave. Ga voor het actuele

thema’s als werkgeluk, vitaliteit en

gelegenheid om vragen te stellen aan

overzicht naar www.eabeurs.nl.

ontwikkelkansen steeds belangrijker

Alvera Lubbers van vacaturewebsite Indeed gaat in op de trends

worden. Gelukkige medewerkers zijn

en ontwikkelingen in de huidige

vinden als je wervingsbeleid aansluit

ED E-A Beurs_Personeel.indd 32

Tot slot komt de doelgroep van jong

van de TU Delft vertellen waar zij op

Het seminar wordt interactief afge-

de experts.

07-09-2023 10:57

NIEUWS

SEPTEMBER 2023

33

Zeven op de tien technici afgelopen jaar benaderd voor nieuwe baan De zoektocht van technische bedrijven naar vak-

dit niet dat technische werkgevers achterover kunnen

Slechts een kleine meerderheid (56%) van de technici

bekwaam personeel zet onverminderd voort. Het

leunen. Op het vlak van persoonlijke ontwikkeling

vindt dat de organisatie voldoende meedenkt over de

afgelopen jaar zijn maar liefst zeven op de tien

hebben werkgevers nog een wereld te winnen, blijkt

ontwikkelmogelijkheden die er zijn, versus 71 procent

technici (68%) benaderd voor een nieuwe baan. Dit

uit het onderzoek. Slechts 41 procent van de technici

van de HR-beslissers.

blijkt uit de zevende editie van de TechBarometer

geeft aan dat zijn huidige werkgever continu met hem

van technisch opleider ROVC, dat onderzoek deed

is gesprek is over zijn ambities. HR-beslissers zelf zijn

Ontwikkeling stimuleren

onder ruim 1.000 HR-beslissers, 2.700 technici en

positiever over de mate waarin zij de dialoog aangaan

John Huizing, directeur van ROVC: “Over het alge-

1.000 potentiële zij-instromers naar de stand van

over de toekomstplannen van werknemers. Bijna

meen zijn technici erg loyaal aan hun werkgever.

zaken in de technische branche.

tweederde (64%) is van mening dat de organisatie dit

Maar bovenal zijn het gemotiveerde, ambitieuze

continu doet. Ook wat betreft het meedenken over

mensen met een passie voor het vak. Dat moeten

Technici niet zomaar overstag

de ontwikkelmogelijkheden van personeel zijn HR-

we koesteren, zeker in tijden van grote arbeids-

Werkgevers lijken echter vaak bot te vangen. Vier

beslissers een stuk optimistischer dan technici zelf.

krapte. Duurzame inzetbaarheid dient dan ook in

op de vijf technici (78%) geven aan goed op hun

elke fase van het werkgeverschap centraal te staan:

plek te zitten in de huidige functie. Technici die wel

van werven en opleiden tot binden en behouden. Dat

overwegen hun werkgever te verlaten, geven hier

kan alleen door voortdurend scherp te stellen welke

verschillende redenen voor. Met stip op één staat

behoeften technici hebben. Dit is geen eenmalig

persoonlijke ontwikkeling. 44 procent zegt dat dat

maar een continu proces. Willen werkgevers hun

dit voor hun de belangrijkste reden is om op zoek

personeel behouden, dan moeten zij die ontwik-

te gaan naar een nieuwe baan. Salaris (36%) en

keling stimuleren. Bijvoorbeeld met gerichte oplei-

onvoldoende uitdaging (35%) staan op een tweede

dingstrajecten die aansluiten bij de doorgroeimo-

en derde plaats.

gelijkheden en ambities van werknemers. Opleiden vormt hierin een belangrijk strategisch personeelsin-

Weinig gehoor aan ambities

strument, waarmee technici geboeid blijven.”

Hoewel het gros van de technici op dit moment niet actief op zoek is naar een nieuwe uitdaging, betekent

Klittenbandhouders voor veilige kabelgeleiding

www.rovc.nl

Interesse gewekt?

Bestel gratis samples

Universele schroefmontage of veelzijdige 90° twist-lock montage op Rittal VX25 / AX ponsprofielen, 23 x 23 mm montagerails of profielen van Bosch Rexroth, MiniTec, Maytec en item.

icotek.com | ccned.nl

www.fluctus.nl

Meer elektroDATA op

ED Nieuws.indd 33

07-09-2023 10:52

SEMINAR DESIGN FOR CIRCULARITY

34

Circulair ondernemen bij de NS: treinrenovatie met 99% hergebruik SEMINAR ‘DESIGN FOR CIRCULARITY’ OP DONDERDAG 28 SEPTEMBER Aan de elektronica-ontwerpkant kan je al een behoorlijke slag maken als het aankomt op hergebruik van materialen en efficiëntere recycling. Dat kan je ervaren bij lezingen van onder meer Nano Dimension en VDL TBP Electronics. En ook in het meer geïntegreerde productontwerp zijn slagen te winnen, zoals Partner for Innovation en Flow products laten zien.

Nog meer aansprekend is hoe een eindgebruiker met dit alles omgaat, met in dit geval niet de kleinste producten, namelijk hele treinstellen.

Bij de meest recente moderniseringsronde van dubbeldekstreinen is 99% van de materialen hergebruikt (foto: NS).

Na een levensduur van ongeveer

in 2030 volledig circulair te werken,

twintig jaar worden de dubbeldeks-

zijn we de samenwerking aangegaan

gaande die zich richt op het hergebruiken van oude afgeschreven

treinen van het type VIRM (Verlengd

met de leveranciers. Dit vraagt om

materialen die tot voor kort in de

Interregiomaterieel) door NS gemo-

een hele nieuwe aanpak en een cultuuromslag die veel vraagt van zowel

verbrandingsoven of de stortplaats

derniseerd. Bij de meest recente moderniseringsronde is 86% van de

NS als van de leveranciers.”

Daarbij zijn er ook technisch gezien

onderdelen opgeknapt en opnieuw in de betreffende trein aangebracht.

Als voorbeeld noemt Marjan de afvalstromen van de bekabeling en dan

nog voldoende uitdagingen, zoals veiligheidseisen, kosten en productspe-

Circa 13% van de onderdelen krijgt

specifiek het snijproces. Wanneer

cifieke eisen. Dat levert een interes-

een tweede leven elders. Samen

er ergens in het proces een kabel

sant spanningsveld tussen Europese

maakt dit dat 99% van de materialen

te kort wordt afgesneden, wordt nu

aanbestedingseisen, veiligheids- en

is hergebruikt.

onderzocht wat de mogelijkheden zijn

ontwerpeisen en de mogelijkheden

betreffende opslag en hergebruik van

die de leveranciers NS kunnen bieden.

NS heeft zich als doel gesteld om in

de kabel. Dit vraagt dus om opslagcapaciteit, maar ook om een nieuwe

2030 circulair in te kopen, materialen

benadering van afval.

2030: 100% circulair

eindigden.

Circulariteit wordt door iedereen positief benaderd, maar er is nog behoorlijk wat ruis op de lijn. “Wat is

maximaal te (her)gebruiken en geen afval meer te creëren op kantoren,

Doorbreken automatismen

werkplaatsen en van treinen. Marjan

Het automatisme van weggooien

Prent is als senior engineer ‘treinbeleving en duurzaamheid’ aanjager van

moet worden veranderd naar hergebruik en recycling. Dit is een leerpro-

“Waar ligt het onderhoud, wat gebeurt

de werkgroep ‘circulair ontwerpen

ces waarbinnen bij elke afzonderlijke

garantie op?”

treinmodernisering’. Deze werkgroep

afvalstroom nieuwe en zeer creatieve

Een overzicht van de sprekers en

probeert het principe van circulair

ontwikkelingen gaande zijn. Afval

Niet duur

lezingen van het seminar ‘Design

ontwerpen tot inherent onderdeel te

is geen restproduct meer, maar een

Circulair is duur. “Dat wordt inderdaad

for Circularity’ is te vinden op

maken van het moderniseren van de

nieuwe grondstof. Oude treinstoelen

vaak gezegd, maar dat klopt niet,”

pagina 7 van deze uitgave.

Ga voor het actuele overzicht naar

treinen bij NS.

worden bijvoorbeeld geüpgraded tot

“Inmiddels kunnen bijna een nieuwe

fauteuils en oude treinvloeren krijgen

zegt Marjan. “Bij de laatste aanbestedingsprocedures waarbij circulariteit

www.eabeurs.nl.

trein maken uit gebruikte materialen,

een tweede leven als tafeltennistafel.

werd meegenomen, was de meest cir-

behalve het casco”, zegt Marjan. “Om

Er is een hele nieuwe ontwikkeling

culaire ook de goedkoopste!”

ED E-A Beurs_Circulair.indd 34

bijvoorbeeld een circulair relais precies?”, vraagt Marjan zich hardop af. er als het kapot is, hoe lang zit er

07-09-2023 10:57

Tel: 015 - 251 18 31 info@tempcontrol.nl tempcontrol.nl

Temperatuur is ons specialisme Temperatuur is een belangrijke parameter in veel processen, systemen en machines. Temperatuur variaties, drift of ongewenste temperatuurverschillen kunnen het proces en de prestaties ongewenst beïnvloeden. Het goed kunnen meten en regelen van temperatuur zorgt voor minder uitval en heeft een positief effect op de levensduur van machines.

Productie, cleanroom, kalibratielab Wij beschikken over een eigen productieafdeling, cleanroom en kalibratie- en researchlab waar we o.a. kunnen meten, optimaliseren, kalibreren en stabiliseren.

Ook (lange termijn) testen, responsietijdmeting en onderzoek van temperatuursensoren en onderdelen behoort tot de mogelijkheden.

Klantspecifieke temperatuursensoren Tempcontrol ontwikkelt en produceert temperatuursensoren op klantspecificatie en in standaard uitvoering. Met ruim 45 jaar ervaring is het ons specialisme om voor elke specifieke toepassing de juiste oplossing te vinden. Bijna alles behoort tot de mogelijkheden: een snelle responsietijd, hoge nauwkeurigheid, lange termijnstabiliteit, bestand tegen hoge of juist lage temperaturen.

Instrumentatie Tevens leveren wij een breed assortiment aan kwaliteitsinstrumenten temperatuur, vocht en dauwpunt.

Vraag ons naar de mogelijkheden.

Temperatuursensoren in vele uitvoeringsvormen

Transmitters, isolators, regelaars

Precisie meetapparatuur

Handheld apparatuur

Klimaatkamers, kalibratiebaden

Indicators

Tempcontrol levert aan bijna alle industrieën waar temperatuur een kritische factor is: medische en voedingsmiddelenindustrie, lucht-, ruimte- en scheepvaart, halfgeleider-, kunststoffenindustrie en defensie, pharma- en petrochemie, machine- en apparatenbouw, installatie bedrijven en laboratoria etc. Bezoek tempcontrol.nl voor ons volledige productportfolio.

ED Advertenties.indd 35

07-09-2023 10:37

INDUSTRIËLE ELEKTRONICA

36

Flexibele hoge-snelheid printer met autonome omstelfuncties en screenwissel DOOR ‘DUAL LANE’ OPTIE HEEFT STENCILPRINTER EEN NOG HOGERE OUTPUT MET EEN KLEINE FOOTPRINT De YRP10 Premium Printer van Yamaha Motor realiseert hoge snelheden en hoge precisie bij het printen van soldeerpasta.

De cyclustijd inclusief stencilreiniging bedraagt 6 seconden.

Bovendien automatiseert deze stencilprinter alle instellingen bij productie change-overs (omstellingen). Deze functionaliteit maakt het bedienen van de machine eenvoudiger en makkelijker aan te leren. Door de optie ‘dual lane’ heeft de stencilprinter een nog hogere output met een kleine footprint. Net als de andere productie-apparatuur van Yamaha past ook deze stencilprinter in het ‘1 stop smart’ concept, dat borg staat voor een naadloze data-uitwisseling tussen de apparaten.

tijd, maar is ook nog eens een werkje

het automatisch vervangen van de

dat –moeilijk te vinden– gekwalificeerd

push-up pennen, die de printplaten

personeel vergt.

ondersteunen. Twee grippers zorgen voor zeer snelle vervangingen, wat

Automatisch

niet alleen leidt tot kortere instel- en

De YRP10 kan veel van dat ongemak

wisseltijden, maar ook de kans op

wegnemen door verschillende functies, die het autonoom verwisselen

menselijke fouten vermindert. De

van stencils ondersteunen. Zo is er

behulp van door AOI vastgelegde

een functionaliteit die het stencil dat

beelden. Er kunnen maximaal 200 pennen worden aangebracht, zodat

steeds dichter bij elkaar op de PCB

nodig is voor een volgende productietaak alvast instelt terwijl de printer in

moeten worden geplaatst stellen

bedrijf is, en zorgt automatisch voor

420×420 mm kan worden geplaatst.

steeds hogere eisen aan de apparatuur die bij de PCB-productie wordt

het wisselen van de stencils en setups. Deze functie ondersteunt stencils

Naast de 5 mm pitch-specificatie

gebruikt. Zo ook aan stencilprinters,

van maximaal 600 x 550 mm en 550 x

pitch, waarbij PCB’s tot 420 x 250

die de soldeerpasta met steeds grotere precisie op de PCB moet zien te

650 mm (LxB), waardoor verschillende

mm kunnen worden verwerkt.

krijgen. De toegenomen flexibiliteit

verwerkt met één druk op de knop

Dual-lane

in het productieproces, waarbij moet

zonder gereedschap. Tevens wordt bij

De productiviteit (en flexibiliteit) kan

worden gewerkt met steeds meer verschillende producten en productiefor-

het vervangen van het stencil achtergebleven soldeerpasta overgebracht

verder worden vergroot met de dual-

maten, maakt het er ook niet gemak-

op het nieuwe stencil. Dit gebeurt

lanes onafhankelijk van elkaar worden

kelijker op. Voor iedere wisseling van

tijdens het automatische proces van

bediend en ingesteld. Hierbij kunnen

een product moeten de instellingen

stencil vervangen, zodat daar verder

van de stencilprinter worden gewijzigd. Dat kost sowieso al relatief veel

geen tijd mee verloren gaat.

per lane PCB’s tot 420 x 330 mm worden verwerkt.

Steeds kleinere componenten, die

pin layout kan worden ingesteld met

een printplaat met afmetingen tot

ondersteunt de YRP10 de 2,5 mm

stencilframeformaten kunnen worden

lane optie, waarbij beide transport

Een andere functionaliteit zorgt voor

www.europe-smt.com info@europe-smt.com +32 14 72 49 66

ED IE.indd 36

07-09-2023 13:31

SEPTEMBER 2023

37 PRODUCTNIEUWS Arrow Electronics

Farnell Netherlands

ToF-sensor

Single board computer van de bestuurder en LiDAR voor

De BeagleV-Ahead is

detectie van obstakels dichtbij het

de eerste open-source

voertuig. De sensor kan ook worden

RISC-V single board

gebruikt om industriële camera’s te

computer (SBC) voor

voorzien van detectie van veiligheids-

massaproductie van

perimeters, ter ondersteuning van de

Beagleboard.org. De

besturing van robotbewegingen en

SBC heeft dezelfde

om meer geavanceerde machinevi-

vormfactor en dezelfde

sion mogelijk te maken.

P8 en P9 cape header

De sensor is gebaseerd op de back-

pinnen als de Beagle-

side illuminated (BSI) beeldtechno-

Bone Black, waardoor

logie en levert 135 dieptebeelden

ontwikkelaars hun favo-

De ASIL-geschikte MLX75027RTI

per seconde. De sensoren zijn 50%

riete BeagleBone cape erop kunnen

ToF-sensor met VGA-resolutie is

kleiner dan de huidige generatie ToF-

stapelen. De SBC is gebouwd rond de

bedoeld voor integratie in veiligheids-

sensoren. Hierdoor kunnen compac-

T-Head TH1520 RISC-V SoC met een

• AP6203BM Wi-Fi/Bluetooth-con-

kritische systemen waar ASIL- of SIL-

tere imagingsystemen worden ontwik-

quad-core XuanTie C910 processor

nectiviteit, antennes voor 2,4 GHz

certificering vereist is. De sensor van

keld. Optimalisering van de CRA, de

met een kloksnelheid van 1,85 GHz

en 5 GHz.

Melexis heeft een spatiële resolutie

hoek tussen de optische as en de

en 4 TOPS NPU, ondersteuning voor

van 307 kpixels. De belangrijkste toe-

hoofdstraal, van de geïntegreerde

64-bit DDR en audioverwerking met

• 16 GB ingebed multimediakaartgeheugen (eMMC).

• Micro-USB-connectiviteit met on-the-go adapter (OTG), flash-

passingen voor deze sensor zijn dyna- MLA (Micro Lens Array) vereenvoumische airbagonderdrukking (zodat digt het totale optische systeem. De

behulp van een single-core C906.

Andere kenmerken:

• 5 V stroomingang.

airbags niet onnodig worden geac-

MLX75027 is beschikbaar in zowel

• 4 GB LPDDR4-geheugen (Low-

• HDMI TH1520 video-uitgang met

tiveerd), monitoring van de alertheid

automotive als industriële varianten.

Power Double Data Rate).

ondersteuning.

mini-HDMI connector.

Phoenix Contact

Board-to-board met 28 Gbit/s specifieke simulaties aan. De schaalbaarheid van de board-to-board en wire-to-board connectoren met een even aantal polen van 6 tot 100 zorgt

Meer precisie

Zeer nauwkeurige verplaatsing en afstandsmeting

voor een hoge flexibiliteit bij de keuze van componenten.

Mezzanine en copla-

capaNCDT

naire toepassingen

Capacitieve sensoren voor verplaatsing, afstand en positie

Met de nieuwe board-to-board con-

zijn net zo realiseerbaar als moeder-

Ongeëvenaarde nauwkeurigheid en stabiliteit

nectoren uit de Finepitch FR-serie,

dochter-verbindingen. Het uitgekiende

Temperatuurbereik -270°C tot +200°C

met een raster van 1,27 mm, zijn

contactontwerp maakt bovendien een

datasnelheden tot 28 Gbit/s moge-

flexibele uitlijning van de printplaat

Hoge storingsongevoeligheid tegen magnetische velden

lijk. De performance-sprong bij deze

mogelijk. Daarnaast is gezorgd voor

serie is mogelijk door het intelligente

compatibiliteit met de vorige serie FP

onderdeelontwerp en een productie

1,27 en de relevante producten van

waarbij de kwaliteit voorop staat. Om

andere fabrikanten. De vergulde con-

de gegevensintegriteit en gewenste

tactpunten zorgen voor een langdurig

impedantie bij klanttoepassingen te

stabiele signaaloverdracht met stro-

waarborgen, biedt Phoenix Contact

men tot 2,3 A.

Klantspecifieke ontwerpen voor OEM en seriële integratie Ideaal voor industriële meettaken: voor de R&D, machinebouw en automatisering

Contacteer onze applicatie engineers: Tel. +31 162 510 400 micro-epsilon.com/capa

Meer elektroDATA op

ED IE.indd 37

07-09-2023 13:31

INDUSTRIËLE ELEKTRONICA

38

Visiontechnologie in AOI-platform maakt cyclustijden tot 30% korter AIO-PLATFORM BIEDT AI-ONDERSTEUNDE PROGRAMMEERINTERFACE EN NIEUWSTE 3D-VISIONTECHNOLOGIE Om concurrerend te blijven, moeten elektronicafabrikanten plotselinge veranderingen in productieschema's eenvoudig kunnen beheren en efficiënt om kunnen gaan met wisselende batchgroottes en nieuwe productintroducties. Daarbij streven ze voortdurend naar de snelst mogelijke doorlooptijden.

Productie-oplossingen die de benodigde flexibiliteit en schaalbaarheid combineren met grote gebruikersvriendelijkheid helpen hen daarbij. Zo’n oplossing is ook op het gebied van geautomatiseerde optische inspectie (AOI) voorhanden in de vorm van het MYPro I serie 3D AOIplatform van Mycronic. Onlangs lanceerde het bedrijf de MYPro I51 3D AOI.

Toenemende doorvoersnelheden,

De MYPro I51

just-in-time productie met flexibele

3D AOI van

planningen, miniaturisatie en diversificatie van componenten en stijgende

Mycronic biedt de

productiekosten. EMS’ers hebben

wat betreft

vandaag de dag met een divers scala

geautomatiseerde

aan uitdagingen te maken. Tegelijkertijd nemen eisen vanuit klanten met

optische

betrekking tot kwaliteit en betrouw-

mogelijkheden om

baarheid alsmaar toe.

hun processen te

productiebedrijven

inspectie verdere

verbeteren.

Nauwkeurigere, snelle inspectie Door de introductie van de MYPro I51 3D AOI biedt Mycronic EMS’ers verdere mogelijkheden wat betreft geautomatiseerde optische inspectie om hun processen te optimaliseren.

Door het samenvoegen van de nieuwste generatie Iris 3D visiontechnologie

Sneller programmeren Naast kwalitatief hoogwaardige hard-

Dankzij Escape Tracker, een realtime performance optimizer voor de

met de MYWizard AI-ondersteunde

ware als enabler dient Mycronic’s

inspectiebibliotheek van het systeem,

programmeerinterface, biedt dit AOI-

MYWizard software als differentiator.

zorgt de MYPro I51 er automatisch

systeem verbeterde inspectieprestaties in combinatie met grote gebruiks-

De MYWizard gebruikersinterface

voor dat er geen nieuwe ‘false calls’ of ‘escapes’ worden geïntroduceerd.

vriendelijkheid.

is ontwikkeld om, ook minder ervaren, operators snel en efficiënt door

Met de nieuwste visiontechnologie is

de programmeerfase te leiden. Met

om de ‘first pass yield’ te verhogen.

het mogelijk om 3D-beelden met de

behulp van geavanceerde, op AI

De Iris 3D-visiontechnologie en

hoogste resolutie in de industrie vast

gebaseerde algoritmen identificeert

MYWizard programmeerinterface

te leggen bij cyclustijden die tot dertig

het systeem automatisch een groot

zijn ook beschikbaar op de MYPro

procent sneller zijn dan met voorgangers van de MYPro I51. Dit geldt

aantal componentkenmerken en correleert deze met een pakkettype uit

I81 voor dual-lane productielijnen en

voor de volledige inspectiecyclus, van

de bibliotheek. Hierdoor worden in

inspectie van PCBA’s tot 15 kg.

beeldacquisitie tot verwerking. Daarbij

vergelijking met de K serie 3D AOI de

verwerkt het nieuwe inspectiesysteem

programmeertijden tot 30% korter.

Dit terwijl de bibliotheek wordt verfijnd

op MYPro I91 model voor intensieve

ook nog eens bijna twee keer zoveel pixels als voorheen.

Het Iris-systeem bevat een vernieuwde beeldsensor die pixelgroottes van 13,7 µm vastlegt. Dit resulteert in een XY-meetresolutie van 3,45 µm met behulp van sub-pixeltechnologie.

Hierdoor ontstaat een bredere testdekking met verbeterde reviewbeelden voor componenten zo klein als www.mycronic.com

008004/0201M, en dat alles met een

dirk.vanlaarhoven@mycronic.com

circa dertig procent verbetering van

(040) 262 06 67

de verwerkingssnelheid ten opzichte

De nieuwe visiontechnologie biedt een verbeterde beoordeling met hoge

van voorgaande systemen.

resolutie en scherpe beelden bij alle materiaalsoorten.

ED IE 2.indd 38

07-09-2023 10:59

SEPTEMBER 2023

39 PRODUCTNIEUWS Elincom Electronics

Würth Elektronik

PCB-multiconnector in behuizingen Vermogensinductoren wordt vervolgens gemaakt als de

en een hogere verzadigingsstroom

PCB op de connectoren wordt gesto-

dan elk ander eigen of bekend con-

ken. Dat heeft als voordeel dat bij

currerend product. In totaal zijn er

veiligheidstoepassingen de voeding

vijftien modellen beschikbaar met

van het apparaat wordt onderbroken

verschillende eigenschappen (L: 3,3

wanneer het deksel wordt geopend.

- 100 μH; ISAT: 1,3 - 3,3 A) en in de

Andere toepassing zijn intercom- of

afmetingen 5030 (4,8 x 4,8 x 1,8 mm)

thermostaatsystemen waarbij, vlak

en 6030 (5,9 x 5,9 x 2,85 mm).

voor de oplevering van een pand, de

De inductoren zijn geschikt voor DC/

apparatuur op de muurplaat wordt

DC-omzetters, filtertoepassingen,

Met de AK136-serie biedt PTR

geklikt om beschadiging tijdens

embedded computers en andere

Hartmann een PCB-multiconnector

afbouw te voorkomen.

compacte ontwerptoepassingen.

waarbij het PCB-deel van bovenaf

De AK136 is verkrijgbaar in 2 tot 12

Dankzij de AEC Q-200 Grade 1 clas-

aangesloten wordt. Daarmee is hij

polen met een steek van 5 mm. Met

sificatie kan de inductor ook worden

geschikt voor inbouw in elektroni-

zijn draadbeschermingssysteem klemt

cabehuizingen. Met de vergrende-

De WE-HEPC SMT power inductor

toepassingen. Het bedrijfstempera-

lingslippen aan de onderzijde kan

de AK136 massieve aders tot 2,5 mm2 en soepele aders tot 1,5 mm2. De

serie biedt de kleinste zelfafge-

tuurbereik loopt van -40 °C tot +125

de AK136 in een behuizingsbodem

stiftstrip STL136 is in standaardversie

schermde vermogensinductor op

°C. Het PCB-patroon is compatibel

worden bevestigd, waarna de bedra-

geschikt voor hoge temperaturen

basis van NiZn-ferriet tot nu toe.

met de eerder uitgebrachte WE-SPC

ding wordt aangesloten. De bijpas-

voor wave solderingen. Er zijn THR en

Dankzij een volledig geautomatiseerd

en WE-TPC inductoren, wat ten

sende STL136 pinstrip wordt op de

SMD-varianten, tape-on-reel, verkrijg-

fabricageproces bieden deze spoelen

goede komt aan de ontwerpflexibi-

printplaat gemonteerd, de connectie

baar in verschillende pinlengtes.

een consistente, zeer hoge kwaliteit

liteit.

gebruikt voor bepaalde automotive

Meer elektroDATA op

ED IE 2.indd 39

07-09-2023 10:59

INDUSTRIËLE ELEKTRONICA

40 TDK-Lambda

Würth Elektronik

DC-DC buck omzetters

Antenneconnectoren

van ingangsspanning en uitgangsstroom. Deze functie helpt niet alleen

Würth Elektronik heeft zijn assortiment coaxkabels en connectoren

GPS-systemen of scheepsantennes.

Zowel de schroefaansluitingen van de

de impact van overbelasting op de

uitgebreid met WR N-type kabel-

THT-contactdozen als die voor mon-

omzetter te verminderen, maar maakt

connectoren om te voldoen aan

tagepakketten zijn daarom verkrijg-

het ook mogelijk de overstroombegrenzing nauwkeurig in te stellen op

MIL-STD-348 vereisten met 50 Ω

baar in beschermingsklasse IP67. De

impedantie. Jacks voor aansluiting

vergulde THT-contacten hebben een

basis van de werkelijke systeembe-

op de PCB zijn verkrijgbaar in rechte

verbeterde corrosiebestendigheid in

hoeften.

en haakse THT-versies, of als 4-gaats

De 60 A i7A uitvoeringen kunnen

vergelijking met de standaard vertinde connectoren.

worden gebruikt om tegen veel lagere

flensconnectoren. Naast voorgeassembleerde kabels zijn er

kosten dan met geïsoleerde DC-DC

ook individuele kabelver-

omzetters extra hoge-vermogen

bindingen beschikbaar voor

De TDK-Lambda i7A serie niet-

uitgangen te realiseren uit een 9-18

assemblage op locatie.

geïsoleerde buck DC-DC omzetters

V DC-voeding. Door rendementen

Zowel de IP67 als de RG178

met 1/16e brick footprint is uitgebreid

tot 97% zijn interne warmteverliezen

bulkhead jack zijn ook

met modellen met een 60 A uitgang

minimaal en kan de 60 A i7A werken

geschikt voor microcoaxiale

en een maximum vermogen van

bij omgevingstemperaturen tussen

kabels.

400 W. Ze bieden regelbare uitgangen van 0,8 - 8 V bij een nominale

-40 °C en +125 °C, zelfs bij lage

De coax-connectoren zijn

luchtstromen. Het ontwerp van de

ingangsspanning van 12 V. De optie

geschikt voor gebruik buitenshuis of in ruwe omge-

om de overstroombegrenzing aan te

i7A voorziet in een lage uitgangsrimpel en uitstekende respons op dyna-

passen is er voor alle combinaties

mische belastingen.

vingen zoals in radiobasisstations, signaalverdelers,

Rutronik

Arrow Electronics

Compacte moederborden

Schakelende stabilisatoren

De Kontron K3931-N mITX moe-

maximaal 32 verwerkingseenheden

De R-78-serie schakelende

derborden zijn de opvolgers van

worden versnelde deep learning

stabilisatoren van Recom

de Gemini Lake serie compacte en

Power is uitgebreid met de

energiezuinige moederborden. Ze zijn

inferentie en mediaverwerking ondersteund door Intel AVX2 en Intel Deep

gebaseerd op de Intel Core i3 en Intel

Learning Boost.

heeft een ingang tot 40 V en

N-serie (Alder Lake N) processoren,

Met maximaal drie displaypoorten

die nieuwe standaarden stellen in het

V1.4a, één embedded displaypoort

een breder omgevingstemperatuurbereik tot +100 °C. De

vermogensbereik van 6 W tot 15 W.

V1.4b (4K) en één dual-channel LVDS

uitgangsstroom is 0,5 A en de

Op basis van verschillende CPU’s zijn

(24 bit) ondersteunen de kaarten

er vier varianten qua rekenprestaties, stroomverbruik en kosten. Uitgerust

maximaal drie onafhankelijke schermen met 4K resolutie. Naast interfa-

beschikbare vaste uitgangsspanningen zijn 3,3 V, 5 V, 12

met de meest recente UHD Gen12

ces zoals GPIO, vier COM-poorten

Het rendement van de

grafische verwerkingseenheden,

en vier USB 3.2 Gen2, heeft de

R-78CK-0.5-serie kan 96%

maken ze gebruik van dezelfde efficiënte cores die zijn gebaseerd op

Alder-serie uitbreidingssleuven voor

bereiken. Hierdoor kunnen

PCIe en twee M.2-poorten. Verder

de componenten bij de minimale

met de R-78E-serie zijn een lagere

de Xe architectuur. In combinatie met

ondersteunt de K3931-N mITX ccTalk

ingangsspanning worden gebruikt bij

ruststroom, een lagere toelaatbare

en maakt

een omgevingstemperatuur tot +100

hij gebruik

°C zonder of met minimale derating,

ingangs/uitgangsdifferentieelspanning voor de componenten met een

van een

afhankelijk van de variant. Bij hogere

uitgang van 3,3 V of 5 V, en een

SODIMM-

ingangsspanningen kan de volledige

kleinere behuizing in elke dimensie

socket voor

uitgangsstroom van 0,5 A worden

met behoud van de standaard pinout.

een DDR5-

De componenten bezitten volledige

geheugen van

benut tot een minimale omgevingstemperatuur van +65 °C. Dit is ook

maximaal 32

afhankelijk van de variant.

beveiliging tegen ingangsonderspanning, kortsluiting en thermische

GB.

Andere verbeteringen in vergelijking

beveiliging.

ED IEPN.indd 40

R-78CK-0.5 serie. Deze serie

V en 15V.

07-09-2023 11:00

PRODUCTNIEUWS

SEPTEMBER 2023

41 EVAbits

AVE Added Value Electronics

Testplatform voor PCBA’s cassettes hebben korte

De TRI 1 van Traco Power is een

tot +85 °C zonder derating.

productietijden en zijn

serie sterk geïsoleerde, geregelde

binnen enkele seconden

DC/DC-omzetters in een compacte

Alle modellen hebben een ingangsspanningsbereik van ±10% en

uitwisselbaar. Hardware-

SIP-8-behuizing. Het belangrijkste

nauwkeurig geregelde, geïsoleerde

en software-uitbreidingen

kenmerk van deze omzetters is een

uitgangsspanningen van 5, 12 of 24

zijn mogelijk om productspecifieke tests te

geavanceerd versterkt isolatiesysteem dat bestand is tegen hoge test-

VDC. Met de nieuwste IT-veiligheidscertificaten (IEC/EN/UL 62368-1) is

integreren.

spanningen (8000 VDC gedurende 1 s en 3000 VAC gedurende 60 s)

de TRI 1 serie geschikt voor veelei-

Hiermee biedt de EVAjig

sende laagvermogen toepassingen in

één enkel platform, interface en cloud backend

en werkspanningen tot 480 VACrms).

de industrie, transport en instrumen-

Rendementen tot 81% maken een

tatie. De standaard garantietermijn is

die de ontwikkelingstijd

veilige werking mogelijk van -40 °C

drie jaar.

EVAbits lanceert op de E&A hun

(voor de eindklant), de training en de

EVAjig-platform, een kostenefficiënte

verwerkingstijd (voor de assembleur)

oplossing voor het programmeren,

aanzienlijk verkorten en tegelijkertijd

testen en ‘provisionen’ van PCBA's

state-of-art traceerbaarheid van producten, tests en testrapporten bie-

die in korte runs worden geproduceerd. Het platform biedt veel out-

1 W DC/DC-omzetters

den. Dit in tegenstelling tot bij door

of-the-box functionaliteit en is der-

klanten gebouwde testers, waarbij

mate generiek dat de fixture tussen verschillende PCBA-ontwerpen kan

vaak sprake is van extra trainingstijd en downtime door storingen en

worden gedeeld. De PCBA-specifieke

onderhoud.

TOP-electronics

Alcom Electronics

Operationele vermogensversterker

EMC/EMI-filter voor EV-laadstations

De PA198 van Apex

stroombegrenzende

en ultrasnelle DC-laders, alsmede

Microtechnology is een

weerstand te kiezen.

precisie vermogensver-

hoogvermogen gelijkrichters, omvormers, inductie- en industriële laders

sterker voor uitgangs-

Een hoge nauwkeurigheid wordt bereikt met

stromen tot 200 mA

een cascode ingangs-

tweetraps netfilter-oplossing werkt

met voedingsspan-

circuitconfiguratie. De

ningen tot ±215 V met

MOSFET eindtrap is

tot 1500 VDC. Voor optimale prestaties, kosten en gewicht heeft dit

ingesteld voor lineaire

ontwerp een hybride geëxtrudeerde

een dubbele voeding

en PV-systemen. De hoogwaardige

(+440 V met een enkele voeding).

werking. De PA198 is een hybride

constructie.

De operationele versterker heeft een

productontwerp dat is ondergebracht

Belangrijkste kenmerken:

hoge zwenksnelheid tot 2000 V/µs en een vermogensbandbreedte tot 2

in een ruimtebesparende, elektrisch

• Nominale stromen: 450 A, 600 A,

MHz. Het veilige werkgebied (SOA)

geïsoleerde 12-pins PowerSIP-behuizing. De uitgangsstroom is 200 mA,

• Beschikbaar met B (busbar) optie.

voor de PA198 heeft geen tweede

terwijl de ruststroom 22,5mA is.

• Goedgekeurd volgens UL60939-3,

doorslagbeperkingen en kan met

Ter ondersteuning van snelle prototyping en apparaatevaluatie biedt Apex

De DC EMI/EMC-filters uit de

alle soorten belastingen worden gecombineerd door een passende

de EK86 evaluatiekit voor de PA198.

ontworpen voor toepassing in snelle

1000 A en 1600 A.

CSA C22.2 8-13.

RP695H serie van Astrodyne TDI zijn

DEWETRON NEX[DAQ] compact en robuust

www.dewetron.com info@dewetron.nl

     

• Y-cap waarde kan worden aangepast aan de toepassing.

8x spanning / strain-gage 4x advanced encoder / 8x DIO/Counter 2x CAN-bus met CAN-FD 24-bit @ 200kS/sec/ch simultaan USB-C en Ethernet interface Incl. OXYGEN (Windows & Linux) Meer elektroDATA op

ED IEPN.indd 41

07-09-2023 11:00

INDUSTRIËLE AUTOMATISERING

42

HMI met PCAP-touchscreen, dat is afgestemd op de toepassing VERSCHILLENDE OPTIES VOOR FRONTGLAS, PCAP-SENSOR, DISPLAY EN OPTICAL BONDING TECHNOLOGIE Bij het ontwerpen van hoogwaardige HMI-oplossingen met PCAP-touchscreens bepaalt een groot aantal keuzes het succes van een optimale functionaliteit, assemblage en integratie. Zowel voor het frontglas, de PCAPsensor, het display als de optical bonding technologie zijn verschillende opties beschikbaar, elk met hun eigen voordelen en beperkingen. Door voor al deze onderdelen de meest geschikte optie te selecteren is het mogelijk om een bedieningssysteem te ontwikkelen dat optimaal is afgestemd op het gebruik en de werking van de uiteindelijke toepassing.

De opbouw van een HMI PCAPtouchscreen verraadt dat er vele keuzes moeten worden gemaakt voor een optimale functionaliteit, assemblage en integratie.

Succesvolle toepassing van een HMI

krasbestendigheid van het oppervlak.

is voor een belangrijk deel afhankelijk

gehard glas is echter alleen verkrijgbaar vanaf een bepaalde glasdikte.

van de buitenkant. Voor zowel het

Gelaagd glas garandeert een grotere

Het POLYM-materiaal kan alleen worden gebruikt door het stevig met het

frontglas zelf als de oppervlakteafwerking heb je tal van opties. Bij een

weerstand tegen breuk, omdat bij

beeldscherm te verbinden door mid-

breuk de glassplinters aan de lijmlaag

del van optical bonding.

voorzijde van glas kan je kiezen voor

blijven kleven. Voor alle coatings geldt

helder, ontspiegeld, chemisch of thermisch gehard glas, met glanswaarden

dat de specificatie van de krasbestendigheid van het oppervlak en de

Bedrukken van het glazen front Er zijn verschillende methoden om

in verschillende gradaties. Ook is er

weerstand tegen chemisch agressieve

glas te bedrukken: UV-printen, kera-

de mogelijkheid extra coatings aan te

stoffen zoals ontsmettingsmiddelen

misch printen, printen op basis van

brengen, zoals AR (ontspiegeld), AS

een belangrijke rol spelen. Een hoge

oplosmiddelen en digitaal printen. Elk

(anti-soiling), AF (anti-vingerafdruk)

IK-waarde (slagvastheid) kan worden

proces heeft zijn voor- en nadelen.

of antibacterieel. De keuze van de

bereikt met gelaagd glas of gehard dik

oppervlakteafwerking voor de chemische antireflectiecoating (glans-

glas en geschikte integratie.

Bij UV-printen is een hoge printkwaliteit en een hoog detailniveau mogelijk,

Bij voedselproductie en draagbare

vooral bij dunne en smalle contou-

waarde) van het frontglas is mede

ren. Andere voordelen zijn een hoge

afhankelijk van het type beeldscherm.

apparatuur wordt vaak een kunststof affrontglas gebruikt, gemaakt

Vooral bij beeldschermen met een

van PC (polycarbonaat) of PMMA

hoge resolutie bestaat het risico op

(polymethylmethacrylaat). Als een

hechting, een betrouwbare reproduceerbaarheid van de kleur en de

weerspiegeling als de chemische

optimale breukbestendigheid vereist is wordt POLYM gebruikt, een

UV-bestendigheid. Een speciale voor-

structuur van het glasoppervlak niet op het beeldscherm is afgestemd.

onbreekbaar composiet van PC en

maakt het mogelijk om een extreem

PMMA. Een kunststof front heeft als

sterke kleurhechting te bereiken.

mate van lichtdichtheid, een sterke

behandeling van het glasoppervlak

Hard, harder, hardst

voordelen een geringer gewicht en

Mechanische verbindingen kunnen

schurter.com

Thermisch of chemisch gehard glas

een hogere breukvastheid. Er moet

info.nl@schurter.com

is vele malen harder dan floatglas

echter rekening worden gehouden

door verlijming op de bedrukking worden aangebracht. Een nadeel is de

(0523) 28 12 00

en bijzonder stabiel tegen botsingen

met het uitgassingseffect van deze

mindere krasbestendigheid. Dat kan

met stompe voorwerpen. Thermisch

hydroactieve materialen en de lagere

worden opgelost door de binnenkant

ED IA.indd 42

07-09-2023 11:00

SEPTEMBER 2023

43 van het glas te bedrukken.

De in DITO-glas uitgevoerde versie wordt gelamineerd door de sensor

display kan worden gekozen uit het

met een stevige afdeklens te verbinden. Met de foliesensoren kunnen

fabrikanten. Displays die gebruikt

Mechanische constructie

mische weerstand en mechanische

worden voor industriële en medische

Er zijn verschillende opties voor de

stabiliteit. Nadelen zijn een kleiner

speciale patroonontwerpen worden

toepassingen dienen te voldoen aan

mechanische constructie van de

kleurbereik, mogelijke kleurveranderingen tijdens het bakproces en dus

gerealiseerd op frontglas tot 10 mm

HMI-toepassing, passend bij de

dik. Een voordeel van de in DITO-

specifieke eisen als een groter temperatuurbereik, een langere levensduur

Het belangrijkste voordeel van keramisch printen is de volledige che-

techniek het verschil.

assortiment van een groot aantal

toepassing en de omstandigheden

een vermindering van de kleurecht-

glas uitgevoerde versie is de lage

van de achtergrondverlichting, de

waarin deze gebruikt wordt. De

heid. Bij meerkleurendruk is er een

weerstand van de ITO-plaat, wat ten

glasrand moet worden verzonken en

risico op oneffenheden.

goede komt aan de EMC-compatibiliteit en de lichttransmissie.

mogelijkheid om ze in zware omstandigheden te gebruiken en een optimale kijkhoek. De mechanische inte-

behuizingsframe. De coverlens wordt

gratie dient zodanig te gebeuren dat

met een sterk hechtend frame in de

Met bedrukking op basis van oplosmiddelen kan een hoge drukkwaliteit

beschermd in een frontpaneel of een

en detailnauwkeurigheid worden

PCAP-besturing

de displays eenvoudig te vervangen

bereikt, evenals een betrouwbare

PCAP-controllers zijn verkrijgbaar

zijn in geval van een defect. In een

behuizing of het frontpaneel geïntegreerd. Voor afdichting en bescher-

kleurreproduceerbaarheid. De mate

in een groot aantal chipvarianten en

vroegtijdig stadium van het project

ming van de glasprint wordt de spleet

van hechting is echter beperkt en ook

ontwerpen van diverse fabrikanten,

tussen het glas en de behuizing opge-

UV- en chemische weerstand is lager

zoals PenMount, EETI, Ilitek of Microchip. De keuze voor de elektronica

moet ook rekening worden gehouden met levertijden, beschikbaarheid en certificering van een vervangend

Voor integratie in toepassingen waar

hangt af van de vereisten en de

component.

deze spleetafdichting zichtbaar blijft,

gebruiksomgeving van de toepassing. Voor industriële en medische

Optical bonding

kleuren beschikbaar. In het ontwerp

Het proces is ideaal voor snelle sampling. Nadelen zijn de hoge laagdikte

toepassingen worden gecertificeerde

Optical bonding –in de vorm van dry

besturingssystemen gebruikt. Naast

wordt rekening gehouden met thermische uitzetting van de componenten

van de bedrukking en de verminderde

plug&play-oplossingen worden ook

optical bonding, liquid optical bonding (LOCA) of air gap bonding– is

duurzaamheid. Om de lichtdichtheid

klantspecifieke programmeerbare

een betrouwbare methode om HMI-

te verhogen, wordt digitaal bedrukt

controllers ontwikkeld, die optimaal

displays te optimaliseren. Met behulp

glas extra gezeefdrukt.

zijn afgestemd op de toepassing en

van verschillende hechttechnologieën

Systeempartner

de eisen voor gecertificeerd gebruik.

Schurter heeft kennis en ervaring

in vergelijking met andere druktechnieken.

Digitaal printen maakt fotorealistisch printen met hoge resolutie mogelijk.

vuld met een afdichtingsmateriaal.

zijn vulmaterialen in verschillende

zodat chemische weerstand gegarandeerd blijft.

PCAP-sensoren

De focus ligt op EMC-compatibiliteit,

worden frontglazen met touchsensoren en displays tot één geheel

PCAP-sensoren worden geproduceerd op basis van AFF (adhesive-

weerstand tegen water en zout water

samengevoegd. Optical bonding van

bedieningssystemen en complete

displays verbetert en optimaliseert de

oplossingen, die zijn afgestemd op

film-film) of DITO-glass (double-ITO-

op het aanraakoppervlak en bedienbaarheid met zeer dikke handschoe-

optische en mechanische prestaties

specifieke toepassingseisen. Het

coating). Beide uitvoeringen hebben

nen. PCAP-sensoren kunnen groter

van bedieningssystemen. Voordelen

bedrijf beschikt over de specifieke

een zuivere aansluitlip die naar een

worden uitgevoerd dan het actieve

zijn een uitstekende leesbaarheid,

expertise en bijbehorende certificering

separate controllerprint leidt of een

schermgebied, om virtuele knoppen,

minder reflectie, meer mechanische

voor de integratie van componenten

COF-versie (Chip on Flex) waarbij

schuifregelaars en besturingswielen te

de controllerchip op de aansluitlip is

integreren.

stevigheid, het voorkomen van condensatie, ondoordringbaarheid voor

als touchscreens, displays en controllers. Productieprocessen zoals

stof- en vuildeeltjes, gekwalificeerde

het bedrukken van glas, lamineren, optisch verlijmen en het integreren huis plaats.

aangebracht.

Het voordeel van de op film gebaseerde sensoren is dat deze eenvou-

Displays Ook de keuze van het juiste display

UV-stabiliteit en verbeterde aanraakprestaties. Met name bij specifieke

dig te lamineren zijn, door middel van

hangt af van de eisen die worden

eisen op het gebied van gebruik en

zeer transparante zelfklevende films.

gesteld aan de toepassing. Voor het

omgevingsinvloeden maakt deze

in het ontwerpen van HMI PCAP-

van alle elektronica vinden in eigen

Optical bonding is een betrouwbare methode om HMI-displays te

PCAP-controllers zijn verkrijgbaar in een groot aantal chipvarianten en

optimaliseren.

ontwerpen van diverse fabrikanten.

Meer elektroDATA op

ED IA.indd 43

07-09-2023 11:00

Oscilliscoop

PCBA

User interface

Smart battery

Healthcare

Wearables

Machines

Chip

Mechatronica

OEM

energie

5G

LED

Oscilliscoop

PCBA

Code

Oscilliscoop

PCBA

User interface

Gebouw automatisering

Smart batteryPCBA

Healthcare User interface

Wearables Internet of Things

Healthcare

Chip

Mechatronica

Healthcare Oscilliscoop

PCBA

OEM

Wearables User interface

Chip

Code

Healthcare

Wearables

Machines

Oscilliscoop Code

Code

Mechatronica

PCBA Gebouw automatisering

Gebouw automatisering

Smart battery

Healthcare

Oscilliscoop

PCBA

User interface

Internet of Things

Smart battery

Healthcare

Wearables

Machines

PCBA

User interface

Chip

Mechatronica

OEM

energie

Code

Gebouw automatisering

5G

LED

Internet of Things

Smart battery

Healthcare

Wearables

Machines

Mechatronica

OEM LED

energie

Gebouw automatisering

5G

energie

5G

Gebouw automatisering

5 GChip

LED

energie

Oscilliscoop

PCBA

User interface

Internet of Things

Smart battery

Healthcare

Wearables

Machines

Chip

Mechatronica

OEM

energie

Gebouw automatisering

5G

LED

LED

energie

User interface 5G

Internet of Things

LED

Wearables

Oscilliscoop

PCBA

User interface

Internet of Things

LED

5G

Machines

Smart battery

Chip

User interface

Machines

OEM

OEM

PCBA

energie

Oscilliscoop

Code

Chip

Oscilliscoop

Machines

OEM

Internet of Things

Gebouw automatisering

Mechatronica

Wearables

Mechatronica

Code Smart battery

Internet of Things

Machines

Chip

Smart battery

User interface

Internet of Things

Smart battery

Oscilliscoop

Internet of Things

Mechatronica

OEM

energie

Gebouw automatisering

5G

LED

Healthcare

Wearables

Machines

Internet of Things

Code Code

Smart battery

Healthcare

Wearables

Machines

Chip

Mechatronica

OEM

energie

Code

Gebouw automatisering

5G

LED

Chip

Mechatronica

OEM

energie

Code

Gebouw automatisering

5G

LED

26 T/M 28 SEPTEMBER 2023 JAARBEURS UTRECHT | WWW.EABEURS.NL

ED Advertenties.indd 44

07-09-2023 10:38

PRODUCTNIEUWS

SEPTEMBER 2023

45 Elincom Electronics

Texim Europe

Backplanes voor kritische applicaties SBC voor Edge AI oplossingen Elma Electronic

Ethernet switchslot.

De compacte (86 x 55 mm) ‘de next’

HDMI 1.4b en eDP display interface.

heeft zes extra high-

Deze backplanes

SBC’s van AAEON Technologie voor

De ‘de next’ V2K8 is uitgerust met

speed backplanes,

passen binnen het

industriële Edge AI toepassingen zijn

een AMD Ryzen V2000 processor

die voldoen aan de

internationaal gedragen Modular Open

ontworpen voor veeleisende taken,

met 8 cores en 16 threads, Zen2 x86

zoals real-time beeld- en videoverwerking, machine learning en indus-

architectuur en geïntegreerde AMD

triële automatisering.

ligt op 25 W. Ook deze SBC wordt

(SOSA) Technical

(MOSA)-standaardiseringsinitiatief,

De ‘de next’ TGU8 is uitgerust met

geleverd met max. 16 GB onboard

Standard 1.0 en die

waardoor de nieuw-

de 11e generatie Intel Core i7/i5/i3/

LPDDR4x geheugen, M.2 2280

tevens de nieuwste

ste technologieën

Celeron, met maximaal 4 cores en

M-Key (PCIe x2) en dezelfde I/O als

optische glasvezel- en RF-connectiviteit bevatten.

veel sneller en met

8 threads. De efficiëntie van deze

de TGU8.

minder kosten geïmplementeerd

CPU’s, die 4,4 GHz klokken, helpt

Met 2-, 4- en 6-slot opties bieden

kunnen worden in de doorgaans

om een TDP van maximaal 28 W te

deze 3U OpenVPX backplanes alle

behouden maar dynamische markten

ontwikkelingsopties om te voldoen

als defensie en ruimtevaart. Toepassingen zijn onder meer sensorgeba-

bereiken. De SBC’s hebben maximaal 16 GB onboard LPDDR4x

The Open Group

Systems Approach

Sensor Open Systems Architecture

aan de complexe eisen van high-

Radeon Graphics. De maximale TDP

geheugen en een M.2 2280 M-Key

performance robuuste militaire apparatuur. De backplanes ondersteunen

seerde systemen, surveillance, radar

(PCIe x2) om uitbreiding met AI-

en andere beamforming-toepassin-

acceleratie, WiFi en 4G modules

tot 100GBase-KR4 en PCIe gen 4

gen, maar ook doelopsporing en

mogelijk te maken. I/O is er in de

high-speed signalen. Eén van de

-weergave, navigatiecontrole, drei-

vorm van onder meer een 2,5 GbE

6-slot modellen is uitgerust met VITA

gingsdetectie en proces- en omge-

en 1 GbE RJ45, twee USB 3.2

66.5 optische connectoren voor een

vingsbewaking.

Gen2 en vier USB 2.0 slots, een

Sick

Veldbewaking tot de derde dimensie in drie dimensies kijkt, zijn obstakels zoals trappen, maar ook vallende ladingen en kantelende voertuigen direct zichtbaar.

Specificaties: • Compacte behuizing: 70 x 80 x 77 mm.

Met de safeVisionary2 brengt Sick een 3D time-of-flight camera met

• Intuïtief en eenvoudig te configureren via Sick Safety Designer.

Performance Level c op de markt.

• Bereik 3D-veiligheidsveldbereik: tot

Deze 3D-camera voor objectdetectie

2 m (tot 4 m met achtergrond als

is breed inzetbaar, onder meer voor de bewaking van gevarenzones rond

referentie), horizontaal: 68°,verticaal: 42°.

een machine en 3D-beveiliging van

• Bereik 3D-waarschuwingsveld: tot

mobiele platforms, zoals bewaking

7,3 m, horizontaal: 68°, verticaal:

van de rijrichting en voor bescherming van de zijkanten. Houdt de

• Bewaking van maximaal 3 velden

AGC of AGV bijvoorbeeld voldoende afstand tot een ander mobiel platform of tot de muur? Omdat de camera

52°. tegelijk / 8 gevallen.

• 3D-meetgegevens via Gigabit Ethernet: bereik tot 16 m.

Meer elektroDATA op

ED IAPN.indd 45

07-09-2023 11:01

INDUSTRIËLE AUTOMATISERING

46 Duranmatic

Datalogic

Compacte PLC’s

Scanmodules Ethernet/IP, Modbus TCP/RTU

De Gryphon GFS4500 scanmodules

en OPC UA-server, zorgen voor

zijn ontworpen voor zelfbedienings-

toepassingsmogelijkheden in veel automatiseringssystemen.

toepassingen in de detailhandel, productie, gezondheidszorg en transport

De AX-300N is een voordelige

en logistiek. De scanmodule versie

oplossing die compatibiliteit biedt

met externe behuizing met IP54-

met het volledige Delta AS-series

afdichting is direct klaar voor gebruik

IO-portfolio. Hij is geschikt voor gedistribueerde RIO omgevingen

en kan via diverse bevestigingspunten eenvoudig worden gemonteerd.

die voordelen kunnen bieden,

De versie zonder behuizing, de

waaronder besparingen op

GFE4500, is ideaal voor op maat

nabij hij is.

gemaakte geïntegreerde oplossingen.

De compacte middenklasse AX-

bekabeling, eenvoudigere schaalbaarheid en meer flexibiliteit bij het

De scanmodule maakt gebruik van

De ingebouwde connectiviteit ondersteunt zowel USB als RS-232 com-

300N en AX-324N PLC’s van Delta

systeemontwerp. Voor conventionele

een geavanceerde Megapixel sensor

municatie om interfacing met een

Electronics bieden een Codesys

installaties biedt de AX-324N controller 16 geïntegreerde digitale ingan-

in combinatie met groothoekoptiek

verscheidenheid aan hosts mogelijk

en onderscheidende rode of witte

te maken. De USB-only GFS4500

gen, 8 digitale uitgangen en 6 high

ontwikkelomgeving voor industriële automatisering. Compatibiliteit met Delta AS Series IO-producten

speed counters van 200 kHz. Beide

verlichtingstechnologie met instelbare versie wordt geleverd met een standaard micro-USB connector, gekophelderheid. Deze scanmodule kan

en ondersteuning voor een breed

modellen bieden dubbele Ethernet-

alle 1D- en 2D-barcodes scannen en

peld aan een stevige vergrendelings-

scala aan industriële communicatieprotocollen, waaronder PLC-open

poorten met ondersteuning voor

leest snel en succesvol alle labels,

clip om te voorkomen dat de kabel

EtherNet/IP (scanner/adapter) en een

zelfs bij snelle bewegingen, ongeacht

losraakt. De andere versies hebben

v1.0-functieblokken, Profinet, IOLink,

OPC UA-server.

hoe de code is georiënteerd of hoe

een geïntegreerde kabel.

ABB

Binder Nederland

Connectoren voor het extreme werk

Smart gateway-modules Novolink modules integreren AF-

zoals motorbedrijfsuren en triptellers,

magneetschakelaars in automatiserings- en slimme productiesystemen.

en zorgt via een digitale ingang voor

De Harsh-Environment Connector

bewaking van kortsluitbeveiligingen.

(HEC) serie 696 is

Hierdoor kan worden geprofiteerd

Problemen in bijvoorbeeld de belasting of de voeding kunnen zo snel

geschikt voor gebruik

van de voordelen van digitalisering voor bijvoorbeeld voorspellend

worden opgelost.

bij extreem weer,

onderhoud en energiemanagement.

Tot het Novolink programma behoort

stof, vocht, contact

Het aansluiten van magneetschakelaars met Novolink is eenvoudig.

ook de SCV10 motorbeveiliging als

met vloeistoffen en

optionele uitbreiding op de SFM1.

extreme temperaturen of trillingen.

Zo wordt de Novolink

Met deze module kan

SFM1 module met een

de status van aangesloten apparatuur wor-

in de openlucht

De voedingsconnector is ontworpen voor flexibele stroomlevering in

beschermkappen. De voedingsconnector heeft zodoende een IP68beschermingsgraad wanneer niet

hoog- en laagspanningssystemen.

aangesloten en IP69K wanneer wel

den beoordeeld. Hier-

Dankzij het compacte ontwerp zijn ze

een magneetschake-

toe meet de SCV10

geschikt voor voeding van apparatuur

aangesloten. Dankzij de geïntegreerde afdichting zijn alle aders in

laar AF09 tot AF96 van

onder meer de lijn-

of installaties waar slechts beperkte

de beschermende huls beschermd

de AF-serie. Speciale

spanning, fasestroom,

ruimte beschikbaar is. Bovendien

tot IP67.

bekabeling is hiervoor

bespaart de bajonetvergrendeling

De connectoren met 5 tot 12 pennen

niet nodig. De module

vermogen, frequentie en totale harmonische

installatietijd. In de hybride uitvoering

is naadloos geïnte-

vervorming. Voor een

zijn ontworpen voor maximale spanningen van 60 tot 600 V en stromen

greerd in elke PLC met

optimale regeling van

kunnen voedings- en signaalverbinding efficiënt in één keer worden

OPC-UA communicatie

de motor wordt een

gemaakt.

baar bij temperaturen van -40 tot

of met B&R middels

geavanceerd thermisch

De componenten van de 696-serie

+100 °C. De kabelconnectoren heb-

X2X en biedt relevante onderhoudstellers,

model van de motor

(kabelconnectoren en vierkante

ben een doorsnede van 36 mm, de

berekend.

chassisdelen) zijn ook leverbaar met

chassisdelen meten 40 x 40 mm.

24V DC spoel rechtstreeks vastgeklikt op

ED IAPN.indd 46

van 3 tot 32 A. Ze werken betrouw-

07-09-2023 11:01

PRODUCTNIEUWS

SEPTEMBER 2023

47 Farnell Netherlands

SigmaControl

SoM voor IoT-automatisering

Registratie energieverbruik

Energy connectiviteit is de

Met de EE 121-1 uit de S-Dias-serie

de fasen worden toegewezen. De

Portenta C33 een geschikte

kan voorspellend onderhoud efficiënt

drie spanningsingangen hebben een

oplossing voor IoT-gateways,

worden geïmplementeerd. De compacte DIN-railmodule wordt gebruikt

bereik van 0-520 VAC; voor de twaalf

remote control systemen, fleet management en proces

om energie, vermogen en fasehoek

tracking. Op hardwareniveau

direct op de machine te registreren

zijn tal van voorzieningen

en kan daarom ook worden gebruikt

voor beveiliging ingebouwd.

om de kosten te bewaken. Naast

De Portenta C33 kan ook

stroom- en spanningssequenties kan

over-the-air firmware-updates

de EE 121 worden gebruikt om de

uitvoeren via Arduino Cloud of

fasepositie en frequentie te meten.

Het maakt de berekening van Ueff en

andere cloudhostingdiensten.

De Arduino Pro Portenta C33 system

De Portenta C33 biedt gebruikers

Ieff voor elk kanaal mogelijk, evenals

on module (SoM) biedt een versnelde

snelle plug-and-play prototyping en

het energieverbruik sinds de eerste

route naar IoT-automatisering, compleet met industriële kwaliteit en

biedt een kosteneffectieve oplossing voor projecten op industriële schaal,

activering. Ook hoofdstroomsynchronisatie is mogelijk met deze module.

gegarandeerde veiligheid. De module

zoals industriële IoT-gateways,

De spanningen van de drie ingangs-

is uitgerust met een Arm Cortex-

machinebewaking om OEE/OPE bij

fasen (L1, L2 en L3) worden gemeten,

M33 microcontroller van Renesas en

te houden, inline kwaliteitscontrole

evenals de frequentie met tijdstem-

ondersteunt MicroPython en andere

pel van de nuldoorgang. Daarnaast

programmeertalen.

en -borging, monitoring van energieverbruik, en regelsystemen voor

Met onboard Wi-Fi en Bluetooth Low

apparaten.

De stromen kunnen willekeurig aan

Phoenix Contact

stroomingangen is dat 0-2 A.

worden tot twaalf stromen gemeten.

OnLogic

Managed switches voor SPE Met de FL Switch 2303-

Ventilatorloze industriële computer Intel Iris Xe. Gebruikers kunnen kie-

8SP1 switches kunnen

Sensoren in de productie, infrastructuur en

zen om de Helix 511 vooraf te voor-

sensoren en eindapparaten

gebouwenautomatisering

zien van Windows-, Ubuntu Linux- of

op een Single Pair Ethernet-interface aangesloten

kunnen zo op een installatievriendelijke manier en

worden. De managed

zonder gateways direct

switches ondersteunen

in het Ethernet-netwerk

is ontworpen voor gebruik in productie-, automatiserings-, energiebeheer-

Single Pair Ethernet (SPE)

worden geïntegreerd.

en andere edge- of IoT-toepassingen.

bieden connectiviteit met een hoge bandbreedte voor apparaten of

Red Hat Enterprise Linux.

De fanless Helix 511 edge computer

De computer heeft twee Thunderbolt 4-gecertificeerde poorten. Deze

op acht poorten met de 10Base-T1L

Drie klassieke Ethernet-poorten met

Hij kan worden geconfigureerd met

beeldschermen. Door middel van

standaard, die universeel inzetbaar is

100/1000 MBit/s zijn beschikbaar

de maximaal vier seriële poorten is

en afstanden tot 1000 meter mogelijk maakt. Aangesloten apparaten

voor het aansluiten van het hoger

diverse Intel 12e generatie processors, van Celeron tot Core i7. Met 64

geplaatste netwerk in ster-, ring- en

GB DDR5-geheugen heeft hij meer

eenvoudig mogelijk. Daarnaast kan

worden door de switch optioneel via

bandbreedte en minder latency, maar

de Helix 511 worden geconfigureerd

de tweedraadskabel met de PoDL-

lijntopologieën. De managed switches ondersteunen netwerkredun-

verbruikt het systeem minder stroom

met ingebouwde digitale invoer/

standaard (Power over Data Line) en

dantie en relevante beveiligingsfunc-

uitvoer (DIO) voor programmeerbare

de 24 V DC Power Class 11 gevoed.

ties.

dan met DDR4. Geïntegreerde grafische opties omvatten Intel UHD of

communicatie met oudere apparaten

signalering en besturing.

voor alle kabels die jij nodig hebt Meer elektroDATA op

ED IAPN.indd 47

07-09-2023 11:01

INDUSTRIËLE IOT

48

Compacte power management IC voor batterijgevoede toepassingen PMIC COMBINEERT TWEE BUCK CONVERTERS, TWEE LDO'S EN BATTERIJLADER IN ÉÉN CHIP Nordic Semiconductor heeft met de nPM1300 een Power Management Integrated Circuit (PMIC) ontworpen voor batterijgevoede toepassingen. Deze PMIC combineert twee buck converters, twee Low Dropout Regulators (LDO's) en functionaliteit voor het opladen van batterijen in één chip. Daarmee wordt het aantal discrete componenten in een eindproduct effectief verminderd. Om de evaluatie en implementatie van de PMIC te vergemakkelijken is er ook de nPM1300 Evaluation Kit (EK) en de nPM PowerUP PC app. Met deze tools kunnen ontwikkelaars de PMIC gemakkelijk testen, configureren en integreren zonder dat ze daarvoor hoeven te coderen. De PMIC bevat ook functies voor systeembeheer en batterijniveaumeting op maat voor draadloze laagvermogen toepassingen. Toepassingen zijn er in ondermeer geavanceerde (medische) wearables.

De functionaliteit voor batterijniveaumeting is bij de nPM1300 gebaseerd op een algoritme, dat gebruik maakt van spannings-, stroom- en temperatuurmonitoring.

De functionaliteit voor batterijniveau-

maken van de niet-gereguleerde uitgang van de PMIC kunnen de interne

spanningsbereik van 2,4 V tot 5,5

meting is bij de nPM1300 gebaseerd op een algoritme, dat gebruik maakt

buck regulators van de nRF9160 effi-

externe 4,0 V tot 5,5 V voeding of een

van spannings-, stroom- en temperatuurmonitoring om een verbeterde

ciënt worden gevoed.

2,4 V batterij. De PMIC maakt gebruik

nauwkeurigheid te leveren in verge-

Compact en efficiënt

converters voor de regeling van twee

lijking met meer traditionele, span-

De compacte PMIC is geoptimali-

ningsgebaseerde batterijniveaume-

seerd voor maximaal rendement.

voedingssporen en biedt configureerbare spanningsuitgangen tussen 1,0

ters. Opmerkelijk is dat de PMIC deze verbeterde nauwkeurigheid bereikt

Configuratie gebeurt via een I2C-

V en 3,3 V met een maximale stroom

compatibele tweedraads interface, die

met een aanzienlijk lager energieverbruik dan coulombmeters.

toegang biedt voor het configureren

van 200 mA. De twee andere voedingssporen fungeren als belastingsschakelaars, die stromen tot 100 mA

de nRF52 en nRF53 series, alsmede

omvatten een integrale harde reset

len. Dezelfde voedingssporen kunnen

de recent geïntroduceerde nRF54H20

via een of twee knoppen, nauwkeurige bepaling van de batterijlading,

ook werken als LDO's wanneer ze

systeem watchdog, waarschuwing

draadloze multiprotocol SoC, zullen met de nPM1300 uit de voeten

rutronik_nl@rutronik.com (076) 572 30 00

ED IIOT.indd 48

van twee afzonderlijke DC/DC buck

van verschillende geavanceerde systeembeheerfuncties. Deze functies

Ontwerpers die gebruik maken van

www.rutronik.com

V en kan worden gevoed door een

van externe bronnen kunnen schake-

rechtstreeks worden gevoed door de

kunnen voor hun wensen op het

bij stroomuitval en herstel na mislukt

nPM1300, wat configureerbare spanningsuitgangen oplevert tussen 1,0 V

gebied van power management. De

opstarten. Dergelijke functies worden

en 3,3 V met een maximale uitgangs-

nPM1300 PMIC is ook geschikt voor

in conventionele ontwerpen veelal in

stroom van 50 mA.

het opladen van batterijen in toepassingen, die zijn gebaseerd op de

de vorm van meerdere discrete componenten geïmplementeerd, maar zijn

Ondersteuning voor batterijladen

nRF9160 System-in-Package (SiP) voor cellulaire IoT. Door gebruik te

nu geïntegreerd in één chip.

De nPM1300 bevat een lineaire

De nPM1300 PMIC werkt binnen een

oplaadmodule die het opladen van

07-09-2023 11:02

SEPTEMBER 2023

49

De nPM1300 is beschikbaar in een QFN32- en een WLCSP-behuizing.

single-cell Li-ion, Li-polymeer en LiFePO4 batterijen ondersteunt. Deze

is losgekoppeld. Verder biedt hij speciale slaap- en transportstanden met

laadmodule biedt een programmeer-

een ultralaag stroomverbruik, waaruit

Met deze nPM1300 Evaluation Kit (EK) en de nPM PowerUP PC app kunnen

bare eindspanning tussen 3,5 V en

hij via een een programmeerbare

ontwikkelaars de PMIC testen, configureren en integreren zonder dat ze

4,45 V en ondersteunt laadstromen

timer kan worden gewekt. Daarnaast

daarvoor code hoeven te schrijven.

tot 800 mA. De batterijlader voorziet

bevat de PMIC drie LED-drivers en

in automatische thermische regeling

vijf GPIO's die, als alternatief voor

met programmeerbare maximale chiptemperatuur tijdens het laden.

seriële commando’s, kunnen worden gebruikt als directe besturingslijnen

app, die te vinden is in de nRF Connect for Desktop software, kunnen

JST batterijconnectoren die compatibel zijn met batterijen die wel of geen

Andere kenmerken van de PMIC zijn

voor tijdkritische functies.

ontwikkelaars de instellingen van de

interne NTC-thermistor hebben, en

nPM1300 eenvoudig configureren

mannelijke pin headers die toegang

Zonder code

via een grafische gebruikersinterface

bieden tot alle aansluitingen van de

USB en tot 1500 mA voor USB-C

Om het evaluatie- en configuratieproces te vereenvoudigen, kunnen

(GUI). Eenmaal geconfigureerd kunnen de instellingen worden overgezet

nPM1300. Bovendien vergemakkelijken de drie LED's en vier drukknop-

aansluitingen. De PMIC biedt ook

ontwikkelaars met de nPM1300 EK

naar de SoC of microcontroller die

pen van de EK de evaluatie van de

dynamisch stroompadbeheer, waarbij

evaluatiekit de PMIC beoordelen

wordt gebruikt in hun IoT-toepassing.

GPIO- en LED-driverfunctionaliteit van

automatisch wordt overgeschakeld

zonder code te schrijven. Door de EK

De EK heeft twee USB-C connectoren

de PMIC.

op batterijvoeding als de netvoeding

aan te sluiten op de nPM PowerUP

voor data- en stroomaansluitingen,

USB-poortdetectie met automatische stroomlimieten, variërend van 100 mA tot 500 mA voor standaard

PRODUCTNIEUWS TOP-electronics

EEMC

WiFi 6- en Bluetooth 5.1-module

Experimenteerkit RFID-antennes

interfaces, waaronder UART, SPI, I2C,

Met de Fair-Rite 0199000024 experi-

I2S, ADC en PWM, naast vele standen

menteerkit, kunnen ontwikkelaars van

voor laag energieverbruik en keep-

onder meer RFID-antennes de eigen-

alive mechanismen, waardoor hij ideaal is voor smart home en industriële

schappen van diverse ferrietmateria-

IoT-toepassingen.

naal geoptimaliseerd worden

De module in 25,5 mm x 18,0 mm x

aan de applicatie en aan de

3,2 mm LCC-behuizing biedt ondersteuning voor meerdere interfaces

omgeving, zodat deze ook

Bluetooth 5.1-module heeft 512 KB SRAM en 4 MB flashgeheugen. Hij

over 19 GPIO's, waardoor SSL-

beschikt standaard over beveiligingsfuncties, zoals WPA-PSK, WPA2-PSK

verbindingen met meerdere kanalen

De Quectel FCM360W WiFi 6- en

len verkennen. Daarmee kan het sig-

ties < 200 kHz. • Materiaal 61 voor het frequentiegebied 200 kHz-5 MHz. • Materiaal 67 voor frequenties > 5 MHz.

onder minder goede condities blijft functioneren.

De kit bevat staafkernen van drie materialen met

en WPA3-PSK en biedt 128-bits

en lokale caching van grote hoeveelheden gegevens mogelijk zijn. Het

AES-encryptie voor extra beveiliging.

bedrijfstemperatuurbereik is van -40

Q-waarde:

De FCM360W ondersteunt meerdere

°C tot +85 °C.

• Materiaal 78 voor frequen-

lage verliezen en een hoge

MOTO R B E V E I L I G I N G S S C H AK E L AAR S MOTO R S TAR T E R C O M B I NAT I ES SERIE SM • beschikbaar van 0,1 tot 100A • hoog kortsluitvermogen • bediening met drukknop of draaiknop

• modulaire afmetingen • uitvoering tot 40A breedte 45mm • ruim assortiment accessoires • behuizing zowel inbouw als opbouw IP65

officieel distributeur

CALPE.NL

Meer elektroDATA op

ED IIOT.indd 49

07-09-2023 11:02

INDUSTRIËLE IOT

50 Hilscher

Acal BFi

Profinet netwerk data-tapping

Hilscher breidt zijn IoT-portfolio uit

LPWA-module

deze gegevens met minimale integratie-inspanningen gebruiken voor

Sierra Wireless speelt met de 5G

wat flexibiliteit biedt voor meerdere

HL7900 LPWA-module uit de HL

connectiviteitsopties met verbeterde

bijvoorbeeld vroegtijdige detectie van

Series in op gebruikseisen in de IoT-

dekking en lagere kosten. De module

afwijkingen in productieprocessen of

markt, zoals ultralaag vermogen, een

zal ook de nieuwste releases 15, 16

om processen na analyse te optimaliseren.

langere levensduur van het apparaat

en 17 van 3GPP voor LTE-M/NB-IoT

en ondersteuning voor de nieuwste

ondersteunen.

De container identificeert automa-

5G-standaarden. De module maakt

De HL-serie modules ondersteunen

tisch de Profinet-netwerktopologie

gebruik van de ALT1350 cellulaire

tijdens een netwerkstartfase of

chipset van Sony Semiconductor, die

multimodale Cat-M1 en Cat-NB2 netwerken over de hele wereld. Bevei-

bereidt deze topologisch voor via zijn

ook communicatieprotocollen zonder licentie mogelijk maakt, evenals

liging is vanaf het begin ingebouwd,

satellietconnectiviteit.

opgeslagen in een beveiligd element

met versleutelde sleutels die zijn

met de container gebaseerde ‘net-

geïntegreerde webinterface. Gebruikers definiëren vervolgens individueel

field app Profinet tap’ applicatie.

in de netwerkboom welke procesge-

De geoptimaliseerde stand-by

voor een extra beschermingslaag

De applicatie, waarvan soortgelijke

gevens moeten worden gepubliceerd

vanaf de edge tot aan de cloud.

producten er ook zijn voor EtherCAT

naar een MQTT-broker.

modus (eDRX) verlaagt het stroomverbruik met 80% in vergelijking

en Ethernet IP, werkt als een software

Het aftappen van gegevens op het

met de huidige generatie, waarbij

gateway. Deze haalt de procesdata

apparaten die op batterijen werken

op uit een Profinet-netwerk zonder

industriële netwerk zonder het netwerk te beïnvloeden, kan met een

beroep te doen op de PLC en vormt

standaard beheerde switch met een

batterijlevensduur voor typische

deze data om in een MQTT-protocol.

spiegelpoort, waarop ze worden

gebruikssituaties. De sub-GHz en 2,4

Door de data in analysesoftware in

doorgestuurd naar een Gbit-Ethernet-

GHz geïntegreerde zenders maken

te voeren, kunnen fabrieksoperators

compatibele containerhost.

low-power IoT-protocollen mogelijk,

profiteren van een vier keer langere

TOP-electronics

Farnell Netherlands

SoC’s voor remote monitoring

Batterij- en energiebooster

De Apollo4 Lite en Apollo4 Blue

geavanceerde beveiliging en een

De NBM7100

batterij naar een

Lite System-on-Chips (SoC's) van

kleine vormfactor, wat essentieel voor

en NBM5100

capacitief opsla-

Ambiq helpen de functionaliteit en

IC’s van Nexperia kunnen

gelement met

levensduur van de batterij van IoT-

IoT-toepassingen voor remote monitoring. Ze zijn pin-compatibel met

apparaten voor met name remote

Ambiq's Apollo4 Plus en Blue Plus1,

de levensduur

heid. De tweede

monitoring te verbeteren. Ze zijn

wat ontwikkelaars optimale flexibiliteit

van niet-

trap gebruikt

gebouwd op Ambiq's Subthreshold

biedt voor innovatie.

oplaadbare

Power-Optimized Technology (SPOT)

Patiënten zijn tegenwoordig beter in

de opgeslagen energie om een

platform, dat het totale stroomverbruik van apparaten vermindert om

staat om hun eigen gezondheid te

lithium knoopcelbatterijen tot

bewaken en zorgverleners hebben

wel 10x verlengen. Deze worden vaak

de levensduur van de batterij te

meer data nodig voor diagnose en

verlengen. Beide SoC's zijn uitgerust

behandeling. Met krachtige graphics

gebruikt in laagvermogen toepassingen, waaronder apparaten met Low

met een ultralow-power Cortex-M4

en een lange levensduur van de

Power Wi-Fi, LoRa, Sigfox, Zigbee,

te leveren. Het intelligente leeralgoritme controleert de gebruikte energie

core die kan werken tot 192 MHz met

LTE-M1 en NB-IoT transceivers.

tijdens herhalende laadpulscycli en

turboSPOT, een audio-subsysteem,

batterij, is state-of-the-art gezondheidstracking nu betaalbaarder en

Deze batterijen hebben echter een

optimaliseert de DC/DC-omzetting

GPU, MRAM en SRAM. Ze hebben

toegankelijker.

relatief hoge inwendige weerstand

van de eerste trap om de restlading

en chemische reactiesnelheden die

in de opslagcondensator te minimaliseren. Wanneer er geen energie-

hun bruikbare capaciteit verminderen

ED IIOTPN.indd 50

een lage snel-

geregelde (programmeerbaar van 1,8 V tot 3,6 V) hoge puls (tot 200 mA) stroomuitgang

onder omstandigheden met pulserende belasting. Om deze beperking

omzettingscyclus wordt uitgevoerd

op te lossen, bevatten de NBM7100

apparaten minder dan 50 nA. De

en NBM5100 twee zeer efficiënte DC/

batterijboosters zijn verkrijgbaar in

DC-conversiefasen en een intelligent

een DHVQFN16 behuizing met een

leeralgoritme. De eerste conversiefase transporteert energie van de

afmeting van van 2,5 mm × 3,5 mm ×

(stand-by stand), verbruiken deze

0,85 mm.

07-09-2023 11:03

PRODUCTNIEUWS

SEPTEMBER 2023

51 Avnet

Batenburg Applied Technologies

Geheugen voor IIoT-toepassingen

LTE-M/NB IoT-module

IIoT-toepassingen als

zware omgevingsomstandigheden. Gebaseerd op

De LEXI-R422 van u-blox is een

een grotere batterij onder te brengen

oplaadstations, slimme

LTE-M/NB -IoT-module van 16 x 16

in het apparaat. De module is een uit-

meters en PV-omvormers

duurzame 3D-TLC-NAND van industriële kwaliteit en

millimeter met 23 dBm RF-uitgangsvermogen. Wanneer de dekking

komst voor compacte IoT-apparaten

hebben slechts een kleine hoeveelheid geheugen

met opslagcapaciteiten

van deze mobiele netwerken niet

nodig om opstartsoftware

variërend van 4 GB tot 8

optimaal is, valt de module terug op

modules eerder een uitdaging was.

De module ondersteunt GNSS AT-

te draaien of om te communiceren met cloudap-

GB, biedt de serie sequentiële gegevenssnelheden

het oudere 2G-netwerk en blijft de

commando’s en GNSS-bundeling.

waar het huisvesten van soortgelijke

applicatie operationeel. Een handige

Een gereserveerde poort maakt

plicaties. Hiervoor biedt Swissbit

tot 280 MB/s lezen en 120 MB/s

functie in gebieden waar LPWAN

eenvoudige integratie met elke

e.MMC en SD geheugenkaarten met

IoT-netwerken nog niet volledig zijn

u-blox M10-gebaseerde GNSS-

kleine capaciteiten, variërend van

schrijven, evenals 11k IOPS willekeurig lezen en 16k IOPS willekeurig

uitgerold. De module heeft een 40%

module mogelijk en biedt zo nog

4 tot 8 GB. Ze zijn gebaseerd op

schrijven.

betere prestaties

3D-TLC-NAND en geoptimaliseerd

De S-56(u) SD- en microSD-geheu-

kleinere oppervlakte vergeleken

voor industriële betrouwbaarheid en

genkaarten bereiken een sequentiële

met de technisch

stroomverbruik.

bescherming tegen stroomuitval. Ze

lees- en schrijfsnelheid van respec-

vergelijkbare

Bovendien kan

evenaren de prestaties van duurdere

tievelijk 95 MB/s en 74 MB/s. De

u-blox SARA-

SLC-modellen.

kaarten zijn geoptimaliseerd voor

R422. Engineers

de module verbinding maken

De EM-30 productserie (153 ball

high-performance toepassingen

kunnen de

met aanvullende

BGA) voldoet aan de e.MMC-5.1

met random read IOPS van 2.200

gewonnen ruimte

specificaties en is ontworpen voor

en random write IOPS van 1.300.

gebruiken om

positioneringsservices zoals

een temperatuurbereik van -40 °C tot

Ze zijn goed voor maximaal 100.000

85 °C en is geschikt voor gebruik in

PE-cycli.

bijvoorbeeld grotere antennes of

tegen een laag

AssistNow en CellLocate.

Hét online platform voor engineers!

Vind de juiste engineer voor uw vacature met Engineersonline.nl!

Dagelijks bezocht door duizenden engineering professionals. vacatures.engineersonline.nl Meer elektroDATA op

ED IIOTPN.indd 51

07-09-2023 11:03

INSTALLATIE & ENERGIETECHNIEK

52

Oplossingen voor het testen op IP-beschermingsklassen TESTKAMERS VOOR HET TESTEN VAN APPARATEN EN COMPONENTEN OP STOF -EN (SPAT)WATERDICHTHEID Van smartphones tot buitenverlichting, van schakelkasten tot accu's voor elektrische voertuigen: allerlei elektrische apparaten en componenten kunnen schade oplopen door binnendringing van stof en/of water. De internationale IP-beschermingsnormen beschrijven hoe goed hun behuizingen beschermen tegen deze gevaren. Fabrikanten voeren ondoordringbaarheidstests uit om vast te stellen of hun producten al dan niet voldoen aan de gewenste IPbeschermingsclassificaties.

Weiss Technik, expert op het gebied van omgevingssimulaties, biedt hiervoor testkamers die zijn toegerust voor deze specifieke metingen.

FEV Group GmbH gebruikt in het grootste ontwikkelings- en testcentrum voor hoogspanningsaccu's ter wereld een keur aan testoplossingen van Weiss Technik.

IP-beschermingsklassen zijn bedoeld

fers. De letters ‘IP’ staan voor ‘Inter-

om de veilige werking van elektrische

national Protection’ of, met name in

een ‘K’ toegevoegd voor de afzonderlijke tests (bijvoorbeeld IPX9K). Voor

apparaten te garanderen. Ze hebben

de Engelstalige wereld, voor ‘Ingress

beide indicatoren begint de schaal bij

betrekking op de geschiktheid van

Protection’ (bescherming tegen binnendringen). Het eerste getal geeft

0, wat aangeeft dat er geen bescherming is tegen stof of vocht.

elektronische apparatuur voor verschillende omgevingsomstandighe-

aan in welke mate een behuizing bescherming biedt tegen vaste voorwerpen en materialen; het tweede

Meer dan stof

is de behuizing van een apparaat beschermd tegen het binnendringen

getal refereert aan de bescherming

geassocieerd met bescherming

van met name stof/zand en water. De

tegen vocht en water. Als een van

tegen stof. Dan zit je echter al aan

IP-beschermingsklassen zijn gedefinieerd in twee internationale normen.

de twee beschermingsklassen niet relevant is, wordt het irrelevante getal

de bovenkant van de beschermingsgraad. Bescherming tegen het bin-

DIN EN 60529 is de algemene norm

vervangen door een ‘X’ (bijvoorbeeld

nendringen van vaste materialen

voor beschermingsklassen met

IPX1). Als de ISO 20653-norm wordt

begint bij IP1X met bescherming

betrekking tot behuizingen, terwijl

toegepast voor wegvoertuigen, wordt

tegen het binnendringen van vaste

den. Concreet betekent dit: hoe goed

Het voorste IP-nummer wordt vaak

ISO 20653 betrekking heeft op de

voorwerpen met een diameter van

bescherming van elektronische apparatuur in wegvoertuigen. Waar termen

meer dan 50 mm en eindigt bij IP6X

als waterdicht of stofdicht feitelijk niet

met de vaak impliciet bedoelde stofdichtheid.

veel zeggen, bieden de IP-beschermingsklassen een evaluatiesysteem

Van regen tot hogedrukreinigers

met meetbare, gestandaardiseerde

Het tweede getal geeft aan in welke

criteria. Dit betekent dat gebruikers

mate het product is beschermd tegen

op betrouwbare wijze apparaten kunnen selecteren die zeker bestand zijn

het binnendringen van water. De

tegen de bedrijfs- en omgevingsomstandigheden waaraan ze worden

precies hoe water de behuizing beïnvloedt. Voor beschermingsgraad IPX1

blootgesteld.

moet de behuizing bestand zijn tegen

www.weiss-technik.nl

Cijfers en letters

waterdruppels die er verticaal op vallen, bijvoorbeeld tijdens een lichte

info.nl@weiss-technik.com

De IP-beschermingsgraad wordt

De DustEvent testkamer is verkrijg-

regenbui. Maximale bescherming

(0344) 67 04 00

beschreven in een IP-code die

baar met een testkamervolume van

wordt bereikt met IPX9: de behuizing

bestaat uit twee letters en twee cij-

1.000 of 2.000 liter.

moet ondoordringbaar zijn voor water

ED EI.indd 52

normen definiëren voor elk geval heel

07-09-2023 11:04

INSTALLATIE & ENERGIETECHNIEK

SEPTEMBER 2023

53 dat onder hoge druk, hoge tempera-

IP-stoftesten heeft Weiss Technik de

draaibuisradius van 200 tot 800 mm.

turen en vanuit alle richtingen op de

DustEvent kamers in haar portfolio. Ze

behuizing valt.

zijn verkrijgbaar in twee maten met een

De apparaten kunnen eenvoudig worden uitgebreid met de benodigde extra

testkamervolume van 1.000 en 2.000

apparatuur voor tests volgens andere normen en beschermingsklassen. Dit

Een veel voorkomende bescher-

liter. Voor de stoftesten wordt samengesteld stofmateriaal dat voldoet aan

mingsgraad is IP65. Een product met

de standaardnormen in de testruimte

voldaan aan de eisen voor alle tests

deze beschermingsgraad is volledig

gebracht. Afhankelijk van de vereisten

voor spatwaterbescherming volgens

beschermd. Stof kan er niet doorheen

kan dit bijvoorbeeld zeer fijn talkstof

ISO 20653 en DIN EN 60529 en voor de

dringen en het is ondoordringbaar voor

(<75 μm), portlandcement, vliegas of

internationale normen SAE J 575, JIS D

waterstralen uit alle richtingen. Dit is

Arizona-stof zijn. Het stof dat in de

0203 en IEC 60598-1.

vooral belangrijk wanneer bijvoorbeeld mobiele componenten zoals motoren

kamer wordt gebracht, wordt homogeen verdeeld in het testsysteem voor

Speciale oplossingen

of aandrijvingen beschermd moeten

testen die voldoen aan de normen en

Naast standaard testkamers ontwikkelt

worden. Over het algemeen wordt

wordt zo droog en klontvrij mogelijk

Weiss Technik oplossingen op maat

beschermingsgraad IP65 aanbevolen

opgeslagen. De DustEvent testkamers

voor alle soorten elektrische en elektronische apparaten die buitenshuis

kunnen worden uitgebreid met optionele extra apparatuur voor testen

voor veeleisende IP-beschermingsclassificatietests. Hiertoe behoren

De WaterEvent testkamer is ge-

testsystemen voor de auto-industrie

schikt voor de veel voorkomende

worden gebruikt, zodat ze beschermd

volgens andere normen, waaronder IEC

waarin Li-ion-accu's voor elektrische

IP-beschermingsklassetesten IPX3

zijn tegen stof, regen en vocht.

60068-2-68.

voertuigen worden gecontroleerd op

en IPX4 volgens DIN EN 60529.

Beschermingsgraad IP65

betekent bijvoorbeeld dat kan worden

water- en stofdichtheid. FEV Group Testkamers voor stof

Spatwatertest

Aan de hand van stoftesten kan je con-

Weiss Technik biedt de WaterEvent

GmbH gebruikt in het grootste ontwikkelings- en testcentrum voor hoog-

niging) uit te voeren. Weiss Technik

troleren of zand of stof de behuizing

testkamer voor de meest voorkomende

spanningsaccu's ter wereld een Weiss

heeft in het FEV testcentrum ook een

van het testobject kunnen binnendrin-

IP-beschermingsklassetesten IPX3 en

Technik testsysteem voor spatwater.

stofkamer ontwikkeld voor stoftesten

gen. Typische stoftesten zijn de testen

Dit testsysteem wordt gebruikt om

voor beschermingsklassen IP5X, IP6x,

IP5X en IP6X volgens de testnorm DIN

IPX4 volgens DIN EN 60529. De testkamers worden gebruikt om de weerstand

IP-beschermingsbeoordelingstests

EN 60529 en de testen IP5KX en IP6KX

van een object tegen het binnendringen

IPX5, IPX6, IPX6K (waterstralen,

IP5KX en IP6KX, waarin hele batterijpakketten met een gewicht tot 1.000

volgens de normen ISO 20653 en SAE

van spatwater van alle kanten te testen.

sterke waterstralen, onder hoge druk)

kilogram passen.

J 575. Voor deze gestandaardiseerde

De testkamers zijn verkrijgbaar met een

en IPX9K (hogedruk-/stoomstraalrei-

PRODUCTNIEUWS Schurter Electronics

Batenburg Applied Technologies

IP54 apparaataansluiting

Energiebesparende ventilatoren

ingang van het apparaat als

Met de toenemende druk op energie-

De EC-ventilatoren zijn uitgerust met

de aansluiting van het net­

efficiëntie is het vervangen van

MagLev technologie en hebben een

snoer voorzien van speciale afdichtingselementen om deze

bestaande elektronica door energiezuinige tegenhangers een logi-

nog verder geoptimaliseerd waaierontwerp en een zeer stabiel magnetisch zwaartepunt. Deze vooruitgang in motor- en impellertechnologie zorgt

hogere IP-bescherming te

sche stap. Ventilatoren zijn in deze

bereiken. Met het industrieel

verduurzamingsslag nog regelmatig

beproefde V-Lock snoerbevestigingssysteem zijn mecha-

een uitzondering. Toch kunnen koeloplossingen zoals de Sunon EC serie

voor minder wrijving tussen de as en

nische veiligheidsklemmen,

bijdragen aan een energiezuiniger

de behuizing en de impeller, en maakt

die vaak voor specifieke types ontworpen moeten worden,

systeemontwerp. Vergeleken met conventionele ventilatortechnieken kan

de unit minder gevoelig voor bewegingen en trillingen. Dit resulteert in

niet langer nodig.

het energieverbruik tot 80% worden

een zeer efficiënte en stille ventilator

Overal waar vuil, stofdeeltjes

teruggebracht. De ventilatoren zijn

met een lange levensduur.

het lager, verkleint de ruimte tussen

daarmee ideaal

De DG11 en DG12 apparaatstek-

of spatwater kan voorkomen, zijn deze apparaatstekkers

kers zijn geüpgraded voor een IEC

een uitkomst. Dat geldt niet alleen

voor toepassingen waarbij een

60320 en IEC 60529 compatibele

voor zware industriële omstandighe-

maximale lucht-

apparaataansluiting. In combinatie

den, maar ook voor bijvoorbeeld de

stroom tegen een

met het speciale netsnoer wordt een

medische sector en de voedselver-

zo laag mogelijk

IP54-beschermingsgraad bereikt wanneer het apparaat wordt aangesloten.

werkende industrie, waar apparatuur veelvuldig wordt gereinigd en/of

energieverbruik van cruciaal

Met de V-Lock kabelmof is zowel de

gedesinfecteerd/gesteriliseerd.

belang is.

Meer elektroDATA op

ED EI.indd 53

07-09-2023 11:04

TESTEN & METEN

54

Maak je eigen batterijmodel voor simulatie met een DC-voeding MET SIMULATIETOOL KAN ONTWIKKELAAR GEMAKKELIJKER PASSENDE BATTERIJ SELECTEREN VOOR APPLICATIE Batterijen zijn dynamische energiebronnen waarvan het gedrag in veel gevallen afwijkt van een ideale spanningsbron. Op basis van een sequentie van geleidelijk ontladen kan je met de DCvoeding van je ‘eigen’ batterij een model genereren met een dynamische interne weerstand, die verandert afhankelijk van de laadtoestand. Diezelfde voeding kan vervolgens op basis van dit model het gedrag van deze batterij in verschillende batterijgevoede applicaties simuleren.

In principe kan dit voor ieder type batterij worden gedaan.

Daarbij kost het de ontwikkelaar relatief weinig moeite om het batterijmodel te bouwen omdat de voeding alle voor dit model benodigde gegevens berekent.

De van de NGM-K106/ NGU-K106 optie voorziene R&S NGM202 DCvoeding kan simulaties met zelfgemaakte batterijmodellen uitvoeren. In het display zijn de belangrijkste parameters voor het karakteriseren van een batterij in één oogopslag zichtbaar.

Batterijen zijn dynamische ener-

met elkaar vergelijken en die afzetten

batterij kan die 5 tot 7% hoger kan

giebronnen. De spanning ervan is

tegen de specifieke vereisten van de

zijn dan de nominale spanning, die

nauwelijks constant. Deze varieert

toepassing. Het is maar zelden dat

afhankelijk van onder andere de

een batterijsysteem aan alle eisen voldoet. Daarom gaat het selectieproces

• De laadstatus is gedefinieerd als

meestal gepaard met compromissen

verhouding tot zijn capaciteit in

tussen de verschillende eigenschappen van de batterij.

procenten. Als de batterij volledig is

ladingstoestand, belasting, temperatuur en leeftijd van de batterij. Dat heeft te maken met de chemische reacties die in de batterij plaatsvinden. Die worden beïnvloed door

is aangegeven in de specificaties. het laadniveau van een batterij in

opgeladen, is die 100%.

Met de R&S NGU/NGM202 DC-voe-

• De laad- en ontlaadtemperatuur

factoren als geometrie van de cel, het

ding kunnen ontwikkelaars het gedrag

van de batterijen is belangrijk

oppervlak van de elektrodes, de temperatuur van de reactanten, de dif-

van een batterij bij verschillende

omdat DUT’s vaak onder zware omstandigheden worden gebruikt.

fusiesnelheid in het elektrolyt en nog

omstandigheden en vereisten simuleren. Hierdoor kan al vroeg in de R&D-

veel meer. Bijna geen enkele van die

cyclus in wezen een echte batterij

zelfontladingssnelheid aanzienlijk

parameters blijft constant als de batterij ontlaadt of de buitentemperatuur

worden gebruikt, en kan je effectiever

toe. Bij lage temperaturen neemt de

verandert. Vanwege dit dynamische

passende batterij selecteren.

ontwikkelen, gemakkelijker de best

gedrag is het een must dat er een

Bij hoge temperaturen neemt de

interne weerstand toe.

• Tijdens de ontlaadcyclus blijft de inwendige weerstand relatief

gedegen model aan de basis van de

Grip op parameters

constant en tegen het einde van

simulatie van een batterij staat.

Bij de kwalificatie van een batterij

de ontlading neemt de inwendige

draait het vooral om de volgende vijf

weerstand sterk toe. Als gevolg

Dynamiek in model

parameters: open-klemspanning,

De selectie van batterijen of oplaadbare batterijen tijdens de ontwikkeling

laadstatus, laad- en ontlaadtemperatuur, interne weerstand en levensduur.

hiervan draagt de interne weerstand sterk bij aan de verwarming

www.rohde-schwarz.com/nl

van verschillende batterijgevoede

• De open-klemspanning is de span-

aan het vermogensverlies.

info.bnl@rohde-schwarz.com

producten is vaak uitdagend. Op

ning die wordt gemeten als er niets

• De levensduur van een batterij

(030) 600 17 00

basis van de karakteristieken van de

is aangesloten op de batterij. In

is de gebruiksperiode tussen

batterijen kan je verschillende typen

geval van een volledig opgeladen

het moment van levering en het

ED TM.indd 54

tijdens het laden of ontladen en dus

07-09-2023 11:04

SEPTEMBER 2023

55

Als de laadstatus daalt, neemt de open klemspanning ook af, maar neemt de interne weerstand toe.

moment waarop de batterij door

0,5 A ontlaadstroom gedurende vijf

Aan de slag met je batterijmodel

seconden gevolgd door 1 mA ontlaadstroom gedurende 5 seconden.

Het model van je ‘eigen’ batterij kan

Dit zorgt ervoor dat de nullastspan-

simulatietool, die bij de R&S NGU/

ning tijdens de ontlading kan worden

NGM202 in de vorm van de NGM-

bepaald.

K106/NGU-K106 optie beschikbaar

Met een geïntegreerde logfunctie

is. Door variatie van bijvoorbeeld de

worden vervolgens de meetgegevens geregistreerd. Hierbij kan je

laadtoestand kan je simuleren hoe de

de meetfrequentie aangeven (aantal samples/s). De gegevens kunnen

omstandigheden die te maken hebben met de uiteindelijke toepassing.

vervolgens worden geladen in de

batterij zich gedraagt bij specifieke

veroudering onder vooraf gedefini-

aangepast aan de eisen van een specifieke toepassing. Extra datasets kan

intern of op een USB-geheugen worden opgeslagen.

Verder lezen

eerde waarden komt. Die is afhan-

je via USB op de harde schijf van de

Om vanuit de gelogde data een bat-

Verdere informatie over het met een

kelijk van verschillende factoren,

DC-voeding laden.

terijmodel te maken is enig reken-

DC-voeding modelleren van een bat-

werk nodig. Rohde & Schwarz levert

terij is op de website van Rohde &

hiervoor een Python-tool die de laadtoestand, de interne weerstand

Schwarz te vinden in de application

en de spanningsparameters uit het

DC Power Supplies R&S NGM200 &

batterij een specifiek model te maken.

logbestand berekent en een .csv-

R&S NGU201’. Ook aanbevolen is de

Batterijdata invoeren Voor het maken van een batterijmodel

Dat gaat in drie stappen: ontladen van

bestand genereert van waaruit de

application note ‘Battery cycle tool for

de batterij, loggen van de data en op

verschillende diagrammen van het

R&S NGU401, NGU201, NGM200 &

kan je twee wegen bewandelen. De

basis van die data de berekeningen

onderliggende accumodel kunnen

NGL200’, waarbij de modelleerfocus

eerste is het invoeren van batterijdata

uitvoeren voor het batterijmodel.

worden gemaakt (zie de vier plots in

ligt op de oplaadcycli van een keur

met behulp van de ingebouwde batterijmodeleditor. In de editor kunnen

Door de batterij in een bepaald

de afbeelding).

aan oplaadbare batterijen.

de open-klemspanning en de interne

weerstand en de variërende open-

weerstand worden gedefinieerd voor

klemspanning ten opzichte van de

verschillende ladingstoestanden van

ladingstoestand bepalen. Met de in

de batterij. Gegevens voor veelgebruikte batterijtypen, zoals lood, Li-

de voeding ingebouwde QuickArb-

zoals het type batterij, de laadstatus, de omgevingstemperatuur, het

Zelf een een model bouwen

aantal laadcycli en de ontladings-

Voor een applicatiespecifieker resultaat is het wenselijk om voor je ‘eigen’

diepte.

note ‘Battery Simulation with the

patroon te ontladen kan je de interne

Ion, NiCd en NiMH zijn al beschikbaar

functionaliteit kan je het vereiste ontlaadprofiel genereren. In de Arb-editor

als vooraf geconfigureerde datasets.

kan het ontladen worden ingesteld

Deze kunnen eenvoudig worden

als een cyclus van 10 seconden met

Plots zoals die worden gegenereerd door de tool voor het modelleren van een De DC-voeding is aan de achterkant ruim voorzien van interfaces.

batterij.

Meer elektroDATA op

ED TM.indd 55

07-09-2023 11:04

TESTEN & METEN

56 AE Sensors

Batenburg Applied Technologies

IO-Link drukopnemer

AC-lekstroomtang sensorcel met 3-voudige

De CM4001 AC-lekstroomtang meet

min/max/average, een inschakel-

overdrukbeveiliging (optio-

net als de CM4002 en CM4003 uit

stroom en een vergelijkingsfunctie.

neel zelf 5-voudig).

de CM400x serie van Hioki op basis

Met een meetbereik van 60 mA tot

Dankzij de ingebouwde

van het true RMS-principe. Ze meten

microcontroller kan de

600 A (40 Hz tot 1 kHz), een nauwkeurigheid vanaf 0,6 mA en de CAT

sensor communiceren met

niet alleen AC-lekstroom en -verschilstroom, maar ook belastingsstroom.

maximale beschikbare IO-

En via de optionele Z3210 Bluetooth

stroomtang een universele oplossing

link transmissiesnelheid

transceiver kunnen de instrumenten

voor veel alledaagse elektrotechni-

van 230,4 kBaud COM3.

communiceren met smartphones of

sche toepassingen.

Dit resulteert in een minimale cyclustijd van 1 ms en

tablets die zijn uitgerust met de

De NAI 8273 IO-Link drukopnemer

zodoende ontvangt het systeem de

De CM4001 onderscheidt zich

is ontworpen als een smart sensor

actuele proceswaarden in een heel

van de andere twee door het

en geeft relevante diagnostische

kort interval, wat gunstig uitwerkt op

kleine formaat. Met een lengte

functies en opgeslagen informatie

de responstijd.

van 16 centimeter past hij zelfs

als aanvulling op de procesdata die

De druksensor heeft meetbereiken

in je broekzak. Ook de meetbek

nodig zijn voor condition monitoring

van -0.2 ... 0,2 bar tot 0 ... 700 bar,

wijkt af, en is ontworpen om in

en voorspellend onderhoud. De procesdata bestaan uit de drukwaarde

met een nauwkeurigheid van ±0,5%

volle installatiekasten metingen

FS of ±0,3% FS. Voor het gebruik

uit te voeren bij kabels met een

en de temperatuur van het medium,

van conventionele schakeluitgangen,

diameter tot 24 mm.

die direct gemeten worden op de

zijn de NPN, PNP en Push-Pull polariteiten te configureren.

Het instrument heeft veel handige functies, zoals auto-hold,

stabiele ‘dunne film op staal’ druk-

TDK-Lambda

III 300 V meetveiligheid, is de lek-

‘Gennect Cross’ app van Hioki.

Acal BFI

Programmeerbare DC-voedingen

Batterij-emulatieoplossing

De twee nieuwe modellen in de 5 kW

peratuur en de uitgangsbelasting het

De Keysight

Genesys+ serie bieden 0-1000 V/0-5

toerental aanpassen. Dit zorgt voor

E36731A Bat-

A en 0-1500 V/0-3,4 A programmeer-

minder hoorbaar geluid. Ze hebben

tery Emulator met

bare uitgangen. Ze kunnen worden

een LCD met hoog contrast en brede

BV9211B PathWave

gespecificeerd voor driefase 170 tot

kijkhoek, met door de gebruiker

265 VAC ingangen of breed bereik

instelbare helderheids- en dimfuncties, snellere reactietijden voor op- en

BenchVue geavanceerde batterij-

342 tot 528 VAC ingangen, met

emulatiesoftware

actieve PFC (vermogensfactorcorrectie). De voedingen kunnen werken

neerwaarts programmeren en door

vormt een complete

de gebruiker instelbare spannings- en

bij constante stroom, constante

stroomzwenksnelheidsregeling. Testprofielen van arbitraire golfvormen

batterij-emulatieoplossing waarmee je

spanning of begrensd constant vermogen, en bieden interne weerstand

kunt testen, emu-

van maximaal 100 stappen kunnen

leren en automati-

simulatie.

worden gegenereerd en opgeslagen

seren in je R&D lab.

De koeling van de 1U hoge voedingen wordt verzorgd door ventilatoren,

in vier geheugencellen.

Bijvoorbeeld in het

Programmeren kan met behulp van de regelknoppen op het frontpaneel,

kader van productontwikkeling voor IoT-toepassingen. Afhankelijk van de

batterij opladen, ontladen en deze

die op basis van de omgevingstem-

op afstand via

uitvoering kunnen batterijen tot 200

profielen te creëren onder verschil-

LAN (LXI 1.5),

kW en tot 2.000 V worden getest en

lende testomstandigheden. Die kun-

USB 2.0 en

geëmuleerd.

nen vervolgens worden gebruikt om

RS232/485 of

De combinatie van de E36731A

de verschillende laadtoestanden van

via de geïsoleerde analoge

Battery Emulator en de BV9211B

regel- en moni-

testomgeving waarmee eenvoudig

het te testen apparaat te emuleren.

Bovendien is het met deze gebruiksvriendelijke oplossing mogelijk om de

toringinterface

batterijtests en batterij-emulatie kunnen worden uitgevoerd. Je kunt de

(0-5 V, 0-10 V).

ED TMPN.indd 56

PathWave BenchVue biedt een

gebruiken om automatisch batterij-

veroudering en stabiliteit van de batterij te monitoren.

07-09-2023 11:05

PRODUCTNIEUWS

SEPTEMBER 2023

57 CN Rood

AR Benelux

RF-multiplexers

RF-vermogensmeter met laser king met traditionele

De driekanaals Lumiloop LSPM

voor vele frequenties. De hoge

EMR-alternatieven

1.1/2.1 high-speed vermogensmeters

bemonsteringssnelheid (tot maximaal

(elektromechanische

met laser hebben een frequentiebereik van 9 kHz tot 6 GHz voor de

2 MSamples/s) maakt signaalanalyse

LSPM 1.1 en 9 kHz tot 26,5 GHz voor

mogelijk. De stroommeters kunnen

dB bij 4 GHz is ver-

de LSPM 2.1. Er zijn ook versies met

gelijkbaar met EMR's

één of twee kanalen verkrijgbaar. De

gesynchroniseerd worden met signaalgeneratoren om pulsanalyse met

en veel lager dan bij

relais). Het insertieverlies van typisch <1,4

in het tijddomein met hoge resolutie

sensorkoppen zijn extreem robuust

hoge resolutie te realiseren.

Pickering Interfaces heeft een nieuwe

solid-state schakelaars.

en zijn bestand tegen meer dan 1000

serie PXI/PXIe RF-multiplexer (MUX)

De 40-878 (PXI) en 42-878 (PXIe) zijn

V/m. Kabellengtes tot 1000 m maken

De RF-vermogensmeters kunnen worden gecombineerd met de

modules aangekondigd die gebruik

50 Ω, 4 GHz RF-multiplexers. Om

bediening op afstand mogelijk zonder

CI-250+ computerinterfaces, die zijn

maken van een nieuwe schakeltechnologie. De MEMS-gebaseerde RF-

tegemoet te komen aan testtoepassingen van verschillende grootte,

zorgen over aardlussen.

voorzien van een 4,3" touchscreen en Ethernetinterface. De CI-250+ geeft

multiplexers van de PXI/PXIe serie

bevat de reeks enkele, dubbele of

Compensatie voor lineariteit, frequentie en temperatuur van de vermo-

zijn geschikt voor gebruik bij testen

4-kanaals multiplexers, die allemaal

genssensor garanderen nauwkeurige

op het gebied van draadloze communicatie en halfgeleiders. Ze bieden

een enkele PXI of PXIe chassissleuf

metingen. Een

innemen, wat flexibiliteit biedt in de

dynamisch

met >3 miljard schakelingen een fors

chassiskeuze en het aantal slots

bereik van 80

langere operationele levensduur (tot

minimaliseert. De 40/42-878 wordt

dB voor LSPM

300x), met 50 µs een hogere verwerkingssnelheid (tot 60x), hogere band-

geleverd met drivers die ondersteuning bieden in alle populaire software

1.1 en 63 dB

breedte en RF-vermogen in vergelij-

programmeeromgevingen.

wordt bereikt

Elscolab

RF-vermogen, veldsterkte, laserstatus en meer in één oogopslag weer.

voor LSPM 2.1

EEMC

Signaalomvormer

EMC-scherm voor T&M-apparatuur

De Knick VariTrans P 27000 signaal-

en stromen van ±20 mV tot ±200

acrylaat met een meegegoten

omvormer is inzetbaar in diverse

V respectievelijk ±0,1 mA tot ±100

metalen fijnmazig gaas. Om

sectoren waaronder e-mobility, rail-

mA galvanisch gescheiden om naar

het moiré-effect te voorkomen,

way, maritiem en energie. Met zijn

kan het gaas gedraaid worden

compacte 12,5 mm brede modulaire

standaard ±20 mA- of ±10 V-meetsignalen. Dit gebeurt op een veilige

behuizing, geschikt voor DIN-rail

manier. Een isolatiespanning van

montage, 480 gekalibreerde flexibele bereiken en een snelle responstijd

1000 VAC/DC en een 3-poorts isolatie-ingang voorkomen schade aan de

van circa 70 µs zet hij spanningen

elektronica van de signaalomvormer

Vanwege de gedetailleerde informatie

elektrische verbinding tussen het

en incorrecte metingen.

op displays van T&M-apparatuur is

displayvenster en de behuizing te

De signaalomvormers kunnen snel

daarvoor een oplossing nodig met

en gemakkelijk worden geconfigureerd; ook het gemakkelijk openen

foutloze optische kwaliteit en de

garanderen. Een oppervlaktebehandeling kan worden toegevoegd om

busbar toegepast om een goede

hoogst mogelijke lichtdoorlaatbaarheid. De EMC-afscherming mag

storende lichtreflecties te voorkomen

Montage wordt vergemakkelijkt door

daarin geen obstakel zijn.

chemische resistentie te vergroten.

steekbare schroefklemmen en voorbedrading van de behuizingen.

Hiervoor biedt PSC met Solaris

PSC biedt ook EMC displayschermen

Shield een optical grade gegoten

voor resistive touch screens.

Al méér dan 25 jaar hét adres voor advies en levering van sensoren.

Al méér dan 25 jaar hét adres voor advies en levering van sensoren.

ED TMPN.indd 57

80%. Vaak wordt een zilveren

van de behuizing draagt daar aan bij.

ae sensors ae sensors for duty heavy duty for heavy electronics electronics

AE Sensors.indd 1

onder een hoek. De lichtdoorlaatbaarheid is dan nog steeds

of om de krasbestendigheid, dan wel

Beurs E&A standnummer 7B098

trilling tot scheefstand Van Van trilling tot scheefstand Vragen of advies nodig? Bel 078 6213152 of ga naar www.aesensors.nl

Vragen of advies nodig? Bel 078 6213152 of ga naar www.aesensors.nl

Meer elektroDATA op

06-09-2022 08:46

07-09-2023 11:05

COLOFON / ADVERTEERDERSINDEX

SEPTEMBER 2023

58

Adverteerdersindex Acal BFi Nederland Added Value Electronics ave AE Sensors Avnet Batenburg Applied Technologies Calpe Industrial Products C.N. Rood Dewetron Benelux Duranmatic Elincom electronics Eurocircuits FHI Federatie van technologiebranches Fluctus Industrial Design & Engineering Helukabel Hyteps ICAPE Group icotek

9 5 57 13 17 49 11 41 45 23 20 & 21 44 33 47 39 11 33

Colofon Ingun Prüfmittelbau Micro-Epsilon Messtechnik Multi CB Leiterplatten Mybusinessmedia Quant Consultancy Electronics Reichelt elektronik Rohde & Schwarz Benelux Rutronik Elektronische Bauelemente Schürter Electronics SMD-TEC Telerex Nederland Tempcontrol TOP-electronics Value Procurement Centre VDL TBP Electronics Würth Elektronik Nederland

25 37 29 51 15 2 59 15 27 23 3 35 60 27 29 19

Redactie

Postbus 58, 7400 AB Deventer e-news@mybusinessmedia.nl Richard Bezemer (hoofdredacteur) Tel. 06 34 65 95 02, r.bezemer@mybusinessmedia.nl Robin Zander, r.zander@mybusinessmedia.nl Advertenties

Dennis Wielheesen, d.wielheesen@mybusinessmedia.nl, 06 53 69 24 61 René Wibbelink, R.Wibbelink@mybusinessmedia.nl, (0570) 50 43 43 Publishing services

José Schermer traffic@mybusinessmedia.nl, (0570) 50 43 52 Advertenties worden uitgevoerd overeenkomstig de-‘Regelen voor het Advertentiewezen 1990’ Uitgever

Arjan Stoeten a.stoeten@mybusinessmedia.nl Een uitgave van MYbusinessmedia Holding b.v., Postbus 58, 7400 AB Deventer, Tel. (0570) 50 43 00.

Vakblad over industriële elektronica en industriële automatisering voor Nederland en België.

JE VINDT HET SNELLER OP ISSN 0168-2873 Reproductie

Dé ingang voor producten en leveranciers: www.engineersonline.nl.

U kunt nu nog sneller en eenvoudiger informatie vinden over producten en leveranciers via onze vernieuwde site www.engineersonline.nl.

Overname van artikelen, tekeningen en/ of foto’s uit ElektroData is slechts mogelijk na schriftelijke toestemming van de uitgever. © MYbusinessmedia, 2023 ‘Het auteursrecht op de inhoud van dit tijdschrift wordt uitdrukkelijk voorbehouden.’ Door het aanbieden van bijdragen aan dit tijdschrift verklaart de auteur zich accoord met de Standaardpublicatievoorwaarden voor bijdragen aan tijdschriften en soortgelijke uitgaven.

Bescherming persoonsgegevens

DIRECT ZOEKEN NAAR PRODUCTEN Ga naar www.engineersonline.nl en klik op ‘zoeken’. U kunt bijvoorbeeld zoeken op naam of op productrubriek.

DIRECT ZOEKEN NAAR LEVERANCIERS EN MERKEN Op zoek naar de leverancier van dat ene merk, leveranciers van sensoren, merken in testapparatuur, via de zoekfuncties op www.engineersonline.nl kunt u alle mogelijke zoekcombinaties maken.

De zoekresultaten leiden altijd tot één of meer leveranciers die u verder kunnen helpen. Bovendien vindt u bij de leveranciers direct de informatie over de nieuwste producten uit het leveringspakket.

ENGINEERING SHOP De vernieuwde website www.engineersonline.nl biedt nu ook de mogelijkheid om boeken, dossiers, losbladigen en CD’s te bestellen met informatie over engineering in de volle breedte: van elektronica-ontwerp tot aandrijftechniek, van besturingstechniek tot werktuigbouwkundig construeren. Kijk ook snel naar de speciale aanbiedingen, want op is op!

MYbusinessmedia legt uw gegevens vast voor de uitvoering van de (abonnements) overeenkomst. Uw gegevens kunnen door MYbusinessmedia worden gebruikt om u te informeren over relevante producten en diensten. Indien u hiertegen bezwaar heeft, kunt u dit melden aan MYbusinessmedia, t.a.v. afdeling Relatiebeheer, Postbus 58, 7400 AB Deventer.

Abonnementen

Voor vragen over abonnementen, bezorging en of adreswijzigingen kunt u: Bellen met: +31 570 504 325 Mailen naar: klantenservice@mybusinessmedia.nl Schrijven naar: MYbusinessmedia Holding bv Elektrodata Postbus 58 7400 AB Deventer Abonnementstarieven

Jaarabonnement Nederland € 199,00* Jaarabonnement Buitenland € 230,00* Studentenabonnement 50% korting * Prijzen zijn exclusief 9% BTW en € 3,95 administratiekosten exclusief 21% BTW. Jaarabonnement geldt tot wederopzegging.

Beëindiging van het abonnement kan schriftelijk, per e-mail of telefonisch geschieden, uiterlijk drie maanden voor het einde van de abonnementsperiode; nadien vindt automatisch verlenging plaats.

Verzending en facturering

MYbusinessmedia

Basislayout | Opmaak

Bureau OMA, Doetinchem, www.bureauoma.nl Druk

Drukkerij Roelofs, Enschede

ED COL.indd 58

07-09-2023 11:06

Unleash the evolution

THE NEXT SOLUTION THAT CAN HANDLE ANY TASK

Imagine the power of capturing signals from not just 2 or 4, but up to 8 channels simultaneously!

The future of testing and measurement is about to unfold.

Scan QR to stay tuned for exclusive updates and be among the first to experience this game-changing innovation!

Rohde & Schwarz Benelux B.V. - Tel: +31 (0)30 600 1789 - Email: info.bnl@rohde-schwarz.com 32518-058-MXO5-Universe-Ad-230x325_RSBNL.indd 1 ED Advertenties.indd 59

29-8-2023 16:54:17 07-09-2023 10:38

We love to connect... engineers and technology

WIRELESS AND IOT

MOTION CONTROL

Cellular - 5G / LTE WiFi Bluetooth SoC - System on Chip

PRECISION ANALOG

POWER CONVERSION

COMPONENTS

Motor drivers/controllers Power OperationalStepper / Servo motors Amplifiers Encoders PWM Amplifiers Voltage References

Power Supplies DC-DC converters Power Adapters

Audio CODECs Microcontrollers - MCU Real Time Clocks - RTC Enclosures

CONNECTORS AND CABLES

TEST AND MEASUREMENT

THERMAL MANAGEMENT

DISPLAYS AND EMBEDDED COMPUTING

Cables Connectors Board to board

Vector Network Analyzer Lidar RadiationThermal cameras Motion and Pressure Measurement System sensors

Cooling fans Peltier devices Heatsinks

TFT Oled Embedded Computing

SENSORS

Some of our high-tech, world leading partners

YOUR GLOBAL LOCAL DISTRIBUTOR

+31 (0)180 580 492 | sales@TOP-electronics.com | www.TOP-electronics.com

ED Advertenties.indd 60

07-09-2023 10:38