DAIRY NEWS 51

Τα πάντα για το γάλα Ολοκληρωμένες λύσεις σχεδιασμένες για τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής σας. Για να έχετε απόλυτο έλεγχο με την ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση. Οι λύσεις μας διασφαλίζουν την υψηλή ποιότητα και ασφάλεια των προϊόντων, πετυχαίνοντας ταυτόχρονα υψηλή ενεργειακή απόδοση και χαμηλό κόστος λειτουργίας. Προχωρήστε στο επόμενο βήμα στην Γαλακτοβιομηχανία με την εγγύηση της AS HELLAS. Συνεργάτες στην επιτυχία σας από το 1996.

Χάλκης 32, Πυλαία Θεσσαλονίκης, Τ.Κ. 57001 | Τ.Θ. 60773 Τ : 2310 273762, 242213

info@ashellas.com

www.ashellas.com

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΕΤΑΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΑΤΟΪΟΥ 157, ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

210-5555515

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΑΣΤΕΡΙΩΣΗ - ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑΟΥΡΤΗΣ

www.insol.com.gr

ΣΥΣΤΗΜΑ CIP

sales@insol.com.gr

editorial Αποφάσεις τώρα! Για να πάμε μπροστά Η ελληνική κτηνοτροφία διανύει μια από τις δυσκολότερες περιόδους στη σύγχρονη ιστορία της κι αν κρίνουμε απ’ όσα μας εκμυστηρεύονται καθημερινά οι Έλληνες παραγωγοί, το κλίμα είναι εκρηκτικό και η διάθεσή τους στα τάρταρα. Όταν κόποι μιας ζωής καταστρέφονται μέσα σε ώρες, όπως στις περιπτώσεις των καταστροφών Ιανός και Ντάνιελ, όταν κοπάδια θανατώνονται χωρίς περιθώριο διορθωτικής κίνησης μ’ ένα τυπικό κτηνιατρικό έγγραφο, όταν σ’ ένα χωριό ένας παραγωγός πασχίζει να τα φέρει βόλτα με μερικές δεκάδες ζώα και λίγα στρέμματα ζωοτροφών και στο διπλανό ένας π.χ. συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος ή ένας ετεροεπαγγελματίας κερδίζει, μέσω παράνομων επιδοτήσεων τα διπλά και τρίδιπλα από τον πρώτο, τότε η διάθεση έχει πάει περίπατο. Όταν τελειώνει ο Νοέμβριος και οι παραγωγοί δεν έχουν λάβει τη βασική ενίσχυση που λάμβαναν επί δεκαετίες στην ώρα της και δεν είναι σε θέση να πληρώνουν καθημερινές, ανελαστικές υποχρεώσεις – κι όχι τις σπουδές των παιδιών τους- είναι φυσικό να υπάρχει εκνευρισμός. Παγιδευμένοι σε μια συνθήκη για την οποία φταίνε πολλοί και για πολλά χρόνια – χωρίς όμως κανένας να αναλαμβάνει την ευθύνη- κι έχοντας απέναντί τους μια Ευρωπαϊκή Ένωση που ζητάει αλλαγή (αγροτικής) κατεύθυνσης, οι Έλληνες αγρότες ζουν το δικό τους Γολγοθά. Στον τυροκομικό κλάδο τα απόνερα της κτηνοτροφικής κρίσης δεν έχουν φτάσει ακόμα, κι αν έχουν φτάσει σε κάποια σημεία της εγχώριας βιομηχανίας η έντασή τους είναι ήπια. Τουλάχιστον προς το παρόν κι ενώ η νέα γαλακτική περίοδος δεν έχει ξεκινήσει. Τι θα συμβεί όμως στο μέλλον; Ήδη η μικρή μείωση της τιμής των τυροκομικών προϊόντων που είχε επιτευχθεί τα τελευταία δύο χρόνια με μια -σχετική πάντα- εξισορρόπηση της τιμής του γάλακτος, τείνει να εξαφανιστεί και τα τυριά αρχίζουν και πάλι να τραβάνε την ανηφόρα. Οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν, οι τυροκόμοι ανασυντάσσονται, οι λιανέμποροι προετοιμάζονται κι οι καταναλωτές περιμένουν να δουν που θα οδηγήσει η νέα ‘κρίση’. Η αγορά δεν μπορεί να βρίσκεται σε συνεχή αναστάτωση. Οι φορείς της θα πρέπει να καλέσουν σε μια πανεθνική διάσκεψη προκειμένου να βρεθεί λύση. Η επιστημονική επιτροπή για την ευλογιά του ΥπΑΑΤ δεν φαίνεται να έχει ερείσματα στο εσωτερικό της κτηνοτροφικής κοινότητας, η Διεπαγγελματική Οργάνωση Φέτας δεν φαίνεται πως έχει ερείσματα μεταξύ των κτηνοτρόφων και το κράτος έχει χάσει σημαντικό μέρος της νομιμοποιητικής βάσης του. Η πρωτογενής παραγωγή έχει δυνάμεις αστείρευτες και το έχει αποδείξει σε περιόδους έντασης όπως η οικονομική κρίση και η πανδημία. Η βιομηχανία μεταποίησης έχει πλούσια εμπειρία και εξαιρετικό προσωπικό- κι αυτή στάθηκε όρθια στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις. Λύσεις υπάρχουν, διέξοδοι δημιουργούνται πάντα σε κάθε αδιέξοδο, οι άνθρωποί μας είναι ικανοί. Απόφαση χρειάζεται για να μπει ένα τέλος στην αδιαφάνεια των επιδοτήσεων, απόφαση χρειάζεται για να διορθώσουμε λάθη και αστοχίες του παρελθόντος και διάθεση συνεννόησης για να πάμε (ξανά) μπροστά.

Θανάσης Αντωνίου Αρχισυντάκτης

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

Final_Inox_Design_Kateris_KTX.pdf

1

19/03/2021

10:16 AM

INOX DESIGN Kateris A.E. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Μηχανήµατα γαλακτοκοµικών προϊόντων | Mηχανήµατα επεξεργασίας τροφίµων

Αξιόπιστες λύσεις

για ένα µικρό γαλακτοκοµείο έως τη µεγαλύτερη µονάδα

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

3o χλ Τυρνάβου - Λάρισας, +30 24920 29240 sales@kateris.org, www.kateris.gr

ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ

12 ΝΕΑ ΜΕΒΓΑΛ, ΟΠΤΙΜΑ, ΚΡΙ- ΚΡΙ, ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, ΓΙΑΝΝΙΤΣΆ, JOSEF BRAUNSHOFER ΝΕΑ 24 ΤΕΧΝΙΚΑ DEUTZ-FAHR, S.O HOLDING, TETRA PAK

58

25 ΝΙΚΟΣ ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ Μ ΑΕ 26 ΡΕΠΟΡΤΑΖ To Dairy News στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 Καρρά: Το lockdown είναι 34 Ιωάννα καταστροφή F&b NEXT STAGE: Επενδύσεις 36 FOODTECH& καινοτομία στα γαλακτοκομικά

40

LACTEA: Στάση πληρωμών που ανησυχεί παραγωγούς και αγορά

42

AGROWN 2025: Σε κλοιό προβλημάτων η αγροδιατροφή

Ριτβάν Χατζή Μεμέτ 46 Συνέντευξη: Αντιπεριφερειάρχης Α.Μ.-Θ

47 Συνέντευξη: Θωμάς Μόσχος ΣΕΚ

48

Οικονομικός Διευθυντής Στράτος Αποστολάκος Διευθύντρια Εκδόσεων Μαίρη Ευθυμιάτου Αρχισυντάκτης Θανάσης Αντωνίου Εμπορική Διευθύντρια Κάτια Μολφέτα km@forumsa.gr

με τον Δημήτρη 79 Συνέντευξη Τσέτσιλα, Αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλίας

Προβληματική η αγροτική έρευνα στην Ελλάδα

80 ΒΙΒΛΙΟ «Βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη»

Ι: ΚΙΛΚΙΣ 66 ΑΠΟΣΤΟΛΗ Το Dairy News και ο Γιάννης

των John M. Antle και Srabashi Ray [Εκδόσεις University Studio Press, 2025]

Μουρατίδης ταξιδεύουν στο Κιλκίς

Κωδ. Εντύπου: 21-0096

Σύμβουλος Έκδοσης Θεόδωρος Δημητριάδης

Υπεύθυνοι διαφήμισης Σοφία Κατσαρδή Άγγελος Αναστασόπουλος Γιώργος Γλυνός

Καλλιτεχνική διεύθυνση & Σχεδιασμός Γιάννης Ντρίγιος Χάρης Παπαγεωργίου

Εμμανουήλ ταξιδεύουν στην Γαλλία

με τον Ιωάννη 58 Συνέντευξη Σακαρίδη, ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

Διευθυντής Πωλήσεων Μάνος Γεωργουλάκης

Σύνταξη Παναγιώτης Εμμανουήλ

ΙΙΙ: ΓΑΛΛΙΑ 78 ΑΠΟΣΤΟΛΗ Το Dairy News & ο Παναγιώτης

Ερευνών: Για την ευλογιά

Διευθύντρια Marketing Ελευθερία Καμπά

Σύμβουλος Πωλήσεων Αντώνης Μοσχονίδης

Αντωνίου ταξιδεύουν στο Αγρίνιο

με τον τυροκόμο 75 Συνέντευξη Φίλιππο Βασιλείου

52 ΕΡΕΥΝΑ Ινστιτούτο Κτηνιατρικών

62

ΙΙ: ΑΓΡΙΝΙΟ 70 ΑΠΟΣΤΟΛΗ Το Dairy News και ο Θανάσης

με τον κτηνοτρόφο 72 Συνέντευξη & τυροκόμο Σταύρο Αλεξάκη

Επενδύσεις άνω των 50 Βιοζωκάτ: 10 εκατ. ευρώ

DAIRY NEWS • ΤΕΥΧΟΣ 51 • ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025 Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος Θανάσης Παναγούλιας

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DETONOVO FOODS: Άπαχο γάλα σε σκόνη 1%

72

Λογιστήριο Κατερίνα Κόσσυβα Ελένη Βαγιωνάκη

ISSN: 2585-206X

Media & Marketing Assistant Ειρήνη Μήτση Αλέξανδρος Δαγρές Γραμματεία Μαρία Μιχαλόχριστα Εκτύπωση - Βιβλιοδεσία Pressious Arvanitidis

Παραγωγή: O.MIND Creatives

Ιδιοκτησία O.MIND CREATIVES / Δημητριάδης Θ. & ΣΙΑ ΜΟΝ. ΙΚΕ Λ. ΣΥΓΓΡΟΥ 187, 171 21, Ν. ΣΜΥΡΝΗ Τ. 210-9010040 F. 210-9010041 info@omind.gr www.omind.gr

Events Client Service Αναστασία Κολοβού

ΣΗΜΕΊΩΣΗ Οι απόψεις των αρθρογράφων και των συνεντευξιαζόμενων δεν εκφράζουν απαραίτητα τις απόψεις του περιοδικού.

www.dairynews.gr

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΑΠΟΡΡΉΤΟΥ Λαμβάνετε ταχυδρομικά το περιοδικό μας στη παρούσα διεύθυνση παραλήπτη, που σε προγενέστερο χρόνο έχετε δηλώσει και έχει συμπληρωθεί στην ειδική φόρμα συνδρομητή που τηρεί η εταιρεία μας. Η εταιρεία μας δεσμεύεται για την προστασία των εμπιστευτικών και προσωπικών πληροφοριών που της έχουν ανατεθεί και συμμορφώνεται με τη νομοθεσία περί Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, όπως αυτή ισχύει σήμερα. Ως εκ τούτου, σας παρέχει τη δυνατότητα, εάν, για οποιονδήποτε λόγο, δεν επιθυμείτε πλέον να είστε συνδρομητής μας, να επικοινωνήσετε μαζί μας στο syndromes@omind.gr προκειμένου να προβούμε άμεσα στην διαγραφή σας. Στην εν λόγω ηλεκτρονική διεύθυνση μπορείτε επίσης να μας γνωστοποιήσετε τυχόν οποιαδήποτε αλλαγή στα στοιχεία σας (διεύθυνση αποστολής ή όνομα παραλήπτη). Σας ευχαριστούμε πολύ.

>> Μπορείτε να διαβάσετε την Πολιτική Απορρήτου εδώ: https://www.omind.gr/politiki-aporritou/

COMPANY’S BRANDS

MEMBER OF

Φυγοκεντρικός Τρίφτης Τυριού Δωρεάν δοκιμή με τα προϊόντα σας

Δείτε περισσότερα

Κεφαλή Κοπής

Μηχανή κοπής τυριού σε λωρίδες και κύβους Μεγάλη δυμαμικότητα με πολλές επιλογές κοπής τυριών Κεντρικά: Παράπλευρη οδός Εξ. Περιφερειακής Θεσσαλονίκης - Εγνατίας Οδού, Περιοχή Διαβατών Θεσσαλονίκης, Τηλ.: 2310 948 851, 2310 688 757 mail: info@sivvas.com, web: www.sivvas.com Αθήνα: Λεωφ. Θεσσαλονίκης 127, Νέα Φιλαδέλφεια Αττικής, Τηλ.: 210 2777 910, 210 2753 454 Λάρισα: 5o χλμ περιφερειακής οδού Λάρισας-Βόλου Τηλ.: 2410 572 029

Δείτε περισσότερα

9

EVENT

GLOBAL PACK - FOODTECH 2025 15.661 Επαγγελματίες ανακάλυψαν το μέλλον της παραγωγής και της συσκευασίας Το εκθεσιακό δίδυμο GLOBAL PACK - FOODTECH 2025 λειτούργησε ως το απόλυτο κέντρο επιχειρηματικής δραστηριότητας για τους κλάδους της βιομηχανίας ανάπτυξης προϊόντων: από την παραγωγή και την επεξεργασία μέχρι τη σύγχρονη συσκευασία, παρουσιάστηκαν όλες οι προηγμένες τεχνολογίες και σύγχρονες λύσεις. Το αποτέλεσμα; Δυναμικές επιχειρηματικές σχέσεις, εντατικό networking και εμπορικές συμφωνίες.

10

GLOBAL PACK: Ανακαλύπτοντας την επόμενη ημέρα της συσκευασίας Για τέσσερις ημέρες, η GLOBAL PACK 2025 μετατράπηκε στο επίκεντρο του κλάδου της συσκευασίας. Η καινοτομία, η έμπνευση, και το networking κυριάρχησαν στα περίπτερα των εκθετών. Οι κορυφαίες εταιρείες του χώρου παρουσίασαν σε επιχειρηματίες από ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως τρόφιμα και ποτά, φάρμακα, καλλυντικά, κατασκευαστικά και δομικά υλικά, βιομηχανικά και αγροτικά είδη, καταναλωτικά Αγαθά, τις πιο σύγχρονες τεχνολογικές λύσεις, για άμεση βελτίωση της παραγωγικότητας, μείωση του κόστους λειτουργίας και αύξηση της παραγωγής μέσω της ψηφιοποίησης και της «πράσινης» μετάβασης. Συγκεκριμένα, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά: • Καινοτομίες αιχμής σε μηχανήματα, υλικά συσκευασίας, εκτυπώσεις και ετικέτες. • Εξειδικευμένες λύσεις που ανταποκρίνονται στις παγκόσμιες τάσεις της βιωσιμότητας. • Τα digital εργαλεία που οδηγούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό της γραμμής συσκευασίας. Στο επίκεντρο της GLOBAL PACK, το Packaging Inspiring Stage φιλοξένησε τις πιο κρίσιμες συζητήσεις του κλάδου, σκιαγραφώντας την επόμενη ημέρα της συσκευασίας. Στελέχη της αγοράς και opinion leaders ανέπτυξαν και ανέλυσαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την τεχνολογία μέχρι το marketing: βιωσιμότητα, luxury packaging, Industry 4.0, artificial intelligence, re-branding, packprint science κλπ. Συντονιστής των ομιλιών ήταν ο καταξιωμένος δημοσιογράφος Ντίνος Σιωμόπουλος. FOODTECH: Το μέλλον του κλάδου τροφίμων & ποτών έγινε παρόν! Οι εταιρίες leaders της αγοράς παρουσίασαν εξοπλισμό νέας γενιάς και τεχνολογικές εξελίξεις που οδηγούν τις επιχειρήσεις του κλάδου F&B στην εποχή του Industry 4.0, της ψηφιοποίησης και της διασύνδεσης. Η έκθεση αποτέλεσε το σημείο συνάντησης

για χιλιάδες στελέχη από παραγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, τη λιανική και το χονδρεμπόριο. Τι είδαν οι επισκέπτες; Για τέσσερις ημέρες, κυριάρχησαν η καινοτομία, τα σύγχρονα ρομποτικά συστήματα και οι digital εφαρμογές, προσφέροντας λύσεις για: 1. Τη βελτίωση και αυτοματοποίηση ολόκληρης της γραμμής παραγωγής. 2. Την απόλυτη διασφάλιση της ποιότητας και της ασφάλειας των Τροφίμων και Ποτών. Η ψηφιοποίηση και η διασύνδεση ήταν οι λέξεις-κλειδιά που κυριάρχησαν σε κάθε περίπτερο. Παράλληλα, τα νέα δεδομένα που μετασχηματίζουν τη βιομηχανία παραγωγής στην Ελλάδα και διεθνώς αναδείχθηκαν στο F&B NEXT-GEN Stage μέσα από μία ευρεία και ουσιαστική θεματολογία. Η εκδήλωση περιλάμβανε case studies από την αγορά, πάνελ συζητήσεων για τις καινοτόμες εφαρμογές της ρομποτικής στους χώρους παραγωγής, καθώς και ομιλίες γύρω από τις εφαρμοσμένες τεχνολογίες ασφάλειας τροφίμων και ποτών. Παράλληλα, φιλοξενήθηκαν οι απόψεις και οι τοποθετήσεις σημαντικών θεσμικών και ακαδημαϊκών εκπροσώπων του κλάδου, προσφέροντας μία σφαιρική εικόνα των σύγχρονων προκλήσεων και λύσεων. Η παράλληλη διεξαγωγή των εκθέσεων GLOBAL PACK και FOODTECH απέδειξε ότι το μέλλον της παραγωγής βρίσκεται στην συνεργασία και τη διασύνδεση. Από τη βιωσιμότητα και την ασφάλεια μέχρι τον ψηφιακό μετασχηματισμό της γραμμής παραγωγής και συσκευασίας, οι δύο εκθέσεις έδωσαν σαφή κατεύθυνση: η καινοτομία είναι το κλειδί για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους. Με την επιτυχημένη τους ολοκλήρωση, η GLOBAL PACK και η FOODTECH επιβεβαίωσαν τον ρόλο τους ως κορυφαίοι καταλύτες για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας στην Ελλάδα. Ραντεβού το 2027!

11

NEWS

ΜΕΒΓΑΛ

Ολοκλήρωση επένδυσης & επέκταση τυροκομείου Η ΜΕΒΓΑΛ ολοκλήρωσε την τελευταία φάση μιας σημαντικής επένδυσης ύψους άνω των 12 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για την «Επέκταση δυναμικότητας τυροκομείου», που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Δράσης «Οικονομικός μετασχηματισμός αγροτικού τομέα» και του υποέργου «Καινοτομία και πράσινη μετάβαση στη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0. Από το συνολικό προϋπολογισμό των 12,46 εκατ. ευρώ, ποσό 5,6 εκατ. ευρώ καλύφθηκε μέσω δημόσιας ενίσχυσης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η νέα επένδυση διασφαλίζει ακόμη υψηλότερη ποιότητα στο τελικό προϊόν της εταιρείας, αυξάνει σημαντικά την παραγωγική δυναμικότητα του τυροκομείου, βελτιώνει τον διαχωρισμό ορού τυροπήγματος και περιορίζει τις απώλειες προϊόντος. Ακόμη ενισχύει την ενεργειακή αποδοτικότητα μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας ανά μονάδα προϊόντος. Η ενίσχυση της δυναμικότητας του τυροκομείου κρίθηκε απαραίτητη, προκειμένου η εταιρεία να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση για φέτα ΠΟΠ, στηρίζοντας τη μοναδικότητα και το κύρος του εθνικού μας προϊόντος στην εγχώρια αγορά και κυρίως στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα η επένδυση αυτή ενισχύει την ελληνική κτηνοτροφία και προβατοτροφία και αναδεικνύει την τεχνολογική καινοτομία στη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΜΕΒΓΑΛ, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος Χατζάκος, δήλωσε: «Η πίστη της

12

ΜΕΒΓΑΛ στη φέτα είναι διαχρονική. Η εταιρεία μας ξεκίνησε το 1950 ως μονάδα παραγωγής τυριών, ήταν η πρώτη εταιρεία που καινοτόμησε κυκλοφορώντας στην αγορά την επώνυμη συσκευασμένη φέτα και συνεχίζουμε να επενδύουμε στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και την εξωστρέφεια του κλάδου». Μέσα στο 2025 η εταιρεία λάνσαρε ένα πρωτοποριακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το ΜΕΒΓΑΛ Academilk, που απευθύνεται σε κτηνοτρόφους αγελαδινού και αιγοπρόβειου γάλακτος. Είναι ένα πρόγραμμα που υλοποιείται σε συνεργασία με την επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σωτηρία Βουράκη. Το ΜΕΒΓΑΛ Academilk προβλέπει εκπαίδευση -κυρίως σε επίπεδο κτηνοτροφικής μονάδας- με επιτόπιες επισκέψεις και αυτοψία, καταγραφή του τρόπου λειτουργίας της κάθε φάρμας και συμβουλευτική σε θέματα όπως διατροφή, συνθήκες υγιεινής, διαδικασία αρμέγματος, ώστε να αυξάνεται η απόδοση της μονάδας σε συνάρτηση με την ευζωία των ζώων και την ποιότητα του γάλακτος. Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

195,6 εκατ. ευρώ

Ο ΚΎΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΏΝ ΤΗΣ ΜΕΒΓΑΛ ΤΟ 2024

7,36 %

ΑΎΞΗΣΗ ΤΖΊΡΟΥ ΣΕ ΣΧΈΣΗ ΜΕ ΤΟ 2023

NEWS

ΟΠΤΙΜΑ

Αντιπαράθεση για τη χρήση της λέξης «Βίκος» Δύο ελληνικές εταιρείες τροφίμων βρέθηκαν σε αντιπαράθεση το προηγούμενο διάστημα, εξαιτίας της χρήσης της ίδιας λέξης. Η αντιπαράθεση, η οποία έχει ρίζες πίσω στο 2023, ξεκίνησε πρόσφατα όταν η τυροκομική εταιρεία Ήπειρος -η οποία ανήκει στον Όμιλο ΟΠΤΙΜΑ- κυκλοφόρησε και προώθησε διαφημιστικά ένα τυροκομικό προϊόν, το οποίο φέρει τον τίτλο «Βίκος». Πρόκειται για λευκό τυρί άλμης, που παράγεται και διακινείται από την εταιρεία ΟΠΤΙΜΑ. H τηλεοπτική διαφήμιση είναι της διαφημιστικής εταιρείας Solid Havas, με εταιρεία παραγωγής τη Ribeye Production και σκηνοθέτη τον Στάθη Μουρδουκούτα. Αμέσως η εταιρεία «ΒΙΚΟΣ ΑΕ», γνωστή από τη δραστηριότητά της στον κλάδο του εμφιαλωμένου νερού και των αναψυκτικών, έδωσε στη δημοσιότητα ανακοίνωση στην οποία διευκρινίζει ότι το τυροκομικό προϊόν «Βίκος», το οποίο διακινείται στο λιανεμπόριο και διαφημίζεται μέσω τηλεοπτικής καμπάνιας, δεν είναι δικό της. Το πρόβλημα εκτός από τη χρήση της λέξης «Βίκος» εδράζεται και σε μια επίμαχη φράση του τηλεοπτικού σποτ. «Τις τελευταίες μέρες προβάλλεται τηλεοπτικά μια διαφήμιση λευκού τυριού, η οποία με τη χρήση της φράσης ‘Aλλά τώρα που ο Βίκος έβγαλε λευκό τυρί’ δημιουργεί εσφαλμένα την εντύπωση ότι το εν λόγω προϊόν ανήκει στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας ΒΙΚΟΣ», αναφέρει στην ανακοίνωσή της η εταιρεία εμφιάλωσης. «Θέλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι η μάρκα αυτή προσβάλλει, κατά την άποψή μας, τα δικαιώματα της ΒΙΚΟΣ ΑΕ και ότι δεν έχει καμία σχέση με την εταιρεία και

τα προϊόντα μας… Η χρήση του ονόματος ‘ΒΙΚΟΣ’, κατά τον συγκεκριμένο τρόπο, από άλλη εταιρεία, για προϊόντα που ουδεμία σχέση έχουν με τη δική μας δραστηριότητα, αλλά πωλούνται στα ίδια κανάλια λιανικής πώλησης (super market), παραπλανά το καταναλωτικό κοινό, εκμεταλλεύεται αθέμιτα τη φήμη της μάρκας και δημιουργεί σύγχυση. Η ΒΙΚΟΣ ΑΕ ενημερώνει αφενός το καταναλωτικό κοινό ότι δεν έχει καμία σχέση με το εν λόγω προϊόν και αφετέρου ότι επιφυλάσσεται παντός νομίμου δικαιώματός της» αναφέρει η ανακοίνωση της ΒΙΚΟΣ. Η εταιρεία ΗΠΕΙΡΟΣ έδωσε στη δημοσιότητα ανακοίνωση στην οποία επισημαίνει ότι η χρήση της λέξης «Βίκος» σε τυροκομικά της προϊόντα είναι υπόθεση σχεδόν 25 χρόνων, κάτι που τη νομιμοποιεί στην παρούσα χρήση. «Το σήμα ΒΙΚΟΣ στην κατηγορία των τυροκομικών προϊόντων είναι κατοχυρωμένο από τον Όμιλό μας ήδη από το 2001. Η ΗΠΕΙΡΟΣ παράγει από το 2006 τυριά με τη μάρκα ΒΙΚΟΣ, απευθυνόμενη στην αγορά ΗORECA. Η τοποθέτηση του λευκού τυριού ΒΙΚΟΣ στη λιανική αγορά ξεκίνησε το 2024. Το λευκό τυρί ΒΙΚΟΣ παράγεται από 100% φρέσκο ελληνικό αγελαδινό γάλα, με συνταγή πιστή στην παραδοσιακή τυροκόμηση του τόπου. Πρόσφατα, ξεκίνησε η επικοινωνία του συγκεκριμένου προϊόντος, τονίζοντας την εντοπιότητα και τη γεύση του» αναφέρει η εταιρεία της οικογένειας Παντελιάδη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η αντιπαράθεση έχει ξεκινήσει το 2023, όταν η ΟΠΤΙΜΑ κατέθεσε στον ΟΒΙ το όνομα «Βίκος» για χρήση σε τυροκομικά προϊόντα. Αρχικά, η αίτηση απορρίφθηκε το καλοκαίρι του 2023, αλλά λίγο αργότερα κατατέθηκε εκ νέου με κάποιες γραφιστικές παρεμβάσεις και έλαβε έγκριση.

Το επίμαχο προϊόν της ΟΠΤΙΜΑ/ Ήπειρος Αριστερά: Frame από την τηλεοπτική καμπάνια της διαφημιστικής Solid Havas

14

2575GR

Πολλαπλές λύσεις για την κοπή του τυριού

Το μοντέλο CCX-D προσφέρει μια μεγάλη γκάμα επιλογών από κεφαλές shredding και grating με γρήγορες και εύκολες αλλαγές στην ίδια μηχανή.

Προγραμματίστε δοκιμαστικές κοπές των προϊόντων σας στο urschel.com.

Η κορυφαία σε πωλήσεις

εταιρεία μηχανημάτων κοπής σε ολόκληρο τον κόσμο. www.urschel.com ® Urschel and Urschel logo symbol are registered trademarks of Urschel Laboratories, Inc. U.S.A.

2575GRCheeseShreddingGratingCCXD_DairyNews205x280.indd 1

11/18/25 2:49 PM

NEWS

ΚΡΙ ΚΡΙ

Στην Ελλάδα το συνέδριο του International Ice Cream Consortium

Η Κρι Κρι φιλοξένησε στην Ελλάδα το ετήσιο συνέδριο του International Ice Cream Consortium (IICC) για το 2025. Η Κρι Κρι αποτελεί τη μοναδική ελληνική εταιρεία-μέλος του διεθνούς οργανισμού. Από τις 13 έως τις 18 Οκτωβρίου 2025, εταιρείες παγωτού από ολόκληρο τον κόσμο -από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη έως την Αυστραλία και τη Μέση Ανατολή- συγκεντρώθηκαν στη Θεσσαλονίκη για να ανταλλάξουν γνώσεις, εμπειρίες και ιδέες σχετικά με τις τεχνολογικές, παραγωγικές και εμπορικές εξελίξεις του κλάδου. Το IICC, που ιδρύθηκε το 1986, αποτελεί τον μεγαλύτερο διεθνή σύνδεσμο ανεξάρτητων εταιρειών παγωτού., τα μέλη του παράγουν περισσότερα από 1 δισ. λίτρα παγωτού ετησίως, λειτουργούν σχεδόν 200 γραμμές παραγωγής, ενώ προσφέρουν πάνω από 3.000 μοναδικά προϊόντα σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, τα μέλη του IICC επισκέφθηκαν τις παραγωγικές εγκαταστάσεις της Κρι Κρι στις Σέρρες και ξεναγήθηκαν στις γραμμές παραγωγής παγωτού και γαλακτοκομικών προϊόντων, καθώς και στο Μουσείο Παγωτού της εταιρείας. Παράλληλα, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από

ειδικά σχεδιασμένες δράσεις, να συμμετάσχουν σε παρουσιάσεις, workshops και θεματικές συζητήσεις, Αξίζει να αναφερθεί πως, στο πλαίσιο του συνεδρίου, πραγματοποιήθηκαν, επίσης, βραβεύσεις των συμμετεχουσών εταιρειών, όπου η Κρι Κρι διακρίθηκε στις κατηγορίες «Καλύτερο Παγωτό» για το Greek Frozen Yogurt Peach και «Το Πιο Καινοτόμο Παγωτό» για το Master Rich Dubai Style Stick. «Η φιλοξενία του συνεδρίου στην Ελλάδα αποτελεί σημαντική διεθνή αναγνώριση για την Κρι Κρι και τη θέση της στην παγκόσμια αγορά παγωτού, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως πρεσβευτή της ελληνικής παραγωγής και ποιότητας. Παράλληλα, η διοργάνωση ενισχύει τη διεθνή παρουσία της σερραϊκής γαλακτοβιομηχανίας και αναδεικνύει την Ελλάδα ως κέντρο καινοτομίας και παραγωγής στον κλάδο του παγωτού» αναφέρεται στο σχετικό δελτίο Τύπου που κυκλοφόρησε μετά το πέρας του συνεδρίου. «Η συμμετοχή μας στο IICC και η φιλοξενία του συνεδρίου στην Ελλάδα αποτελούν ιδιαίτερη τιμή για εμάς. Η ανταλλαγή γνώσης και εμπειριών ανάμεσα σε ανεξάρτητους παραγωγούς από όλο τον κόσμο ενισχύει τη δυναμική του κλάδου και υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας και της δημιουργικότητας, σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον», δήλωσε ο Γιώργος Τσινάβος (φώτο δεξιά), αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Κρι Κρι.

International Ice Cream Consortium (IICC)

12

ΕΤΑΙΡΕΊΕΣ ΜΈΛΗ

16

1 δισ. λίτρα ΠΑΓΩΤΟΎ/ΧΡΌΝΟ

200

ΓΡΑΜΜΈΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ

3.000

ΠΡΟΪΌΝΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΊΩΣ

NEWS

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Ψάχνοντας Διατοπικές Τυροκομικές Κληρονομιές

1

3

2

4

Άλλη μια σημαντική δράση που προωθεί την τυροκομική γνώση και την παραγωγική ιστορία του τόπου μας από την σπουδαία σχολή των Ιωαννίνων. Η modal: public heritage lab σε συνεργασία με τη ΣΑΕΚ Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων του ΕΛΓΟ Δήμητρα υλοποιεί τη δράση «Διατοπικές Τυροκομικές Κληρονομιές - Μια διεπιστημονική προσέγγιση του αρχείου σπουδαστικών εργασιών της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων». Η δράση στοχεύει στη μελέτη, τη διατήρηση της γνώσης και την ανάδειξη μιας πληθώρας τοπικών τυροκομικών πρακτικών που εφαρμόζονται στον ελλαδικό χώρο τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, όπως αυτές περιγράφονται στις σπουδαστικές εργασίες που διατηρεί η Γαλακτοκομική Σχολή στο αρχείο της. Εστιάζοντας στο χαρτώο αρχείο των εργασιών, η δράση έχει στόχο μέσα από την ταξινόμηση, την τεκμηρίωση και την ψηφιοποίηση του σχετικού υλικού να συμβάλει στη διατήρηση και να ανάδειξη των ποικίλων εντόπιων γνώσεων τυροκομίας, οι οποίες αποτελούν

18

1. Θάλαμος ωρίμανσης τυροκομείου, όπου φυλάσσονται βαρέλια με φέτα 2. Μυζήθρες στεγνώνουν στον αέρα 3. Προσθήκη υγρής πυτιάς στο γάλα ώστε να ξεκινήσει η πήξη 4. Γέμισμα τυρόπανων - στάδιο παρασκευής μανουριού

στοιχεία κληρονομιάς και τοπικών ταυτοτήτων. Στη διάρκεια της δράσης που υλοποιείται από τον Ιούνιο του 2025, θα επιδιωχθεί η συμμετοχή της τυροκομικής κοινότητας μέσα από τη συνεργασία με το δίκτυο αποφοίτων της Γαλακτοκομικής Σχολής και του Πανελληνίου Σωματείου Επαγγελματιών Γάλακτος ώστε πέρα από την ψηφιοποίηση και ταξινόμηση του αρχείου των σπουδαστικών εργασιών τυροκομίας, να γίνει μια προσπάθεια συλλογής πρόσθετων τυροκομικών τεκμηρίων από επαγγελματίες και εμπειροτέχνες παλαιότερων γενεών που βρίσκονται σήμερα στη διάθεση των τυροκομικών τους ‘κληρονόμων’. Οι πιο πάνω φωτογραφίες αποτελούν τμήμα των εργασιών σπουδαστών της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων από τις αρχές του 2000 έως και τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας που είναι και το αρχειακό υλικό που θα ψηφιοποιηθεί στα πλαίσια της παρούσας δράσης.

Η δράση επιχορηγήθηκε και υλοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού - Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

NEWS

ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ

Μια πόλη, δύο ιστορίες που πληγώνουν Το κρούσμα ευλογιάς στο Ινστιτούτο Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής Γιαννιτσών (ΙΕΖΠ) που οδήγησε στη θανάτωση του κοπαδιού του και μια συμμορία πολιτών που εξαπατούσαν τον ΟΠΕΚΕΠΕ δηλώνοντας ως αγροτεμάχια ακόμα και… γήπεδα ποδοσφαίρου, είναι η χειρότερη δημοσιότητα για τη μακεδονίτικη πόλη. Κρούσμα ευλογιάς εντοπίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου στο ΙΕΖΠ του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στα Γιαννιτσά σε κοπάδι καθαρόαιμων αυτόχθονων προβάτων (Χιώτικα & Πελαγονίας-Φλωρίνης) με αποτέλεσμα να θανατωθούν 720 πρόβατα, μια μεγάλη καταστροφή ζωικού κεφαλαίου αλλά κι ένα σοβαρό πλήγμα για τον κλάδο της αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα. Για το περιστατικό εξέδωσε ανακοίνωση το ΓΕΩΤΕΕ στην οποία αναφέρει: «Με αφορμή δημοσιεύματα για κρούσματα ευλογιάς σε πρόβατα της φυλής Χίου στα Γιαννιτσά, που οδήγησαν μάλιστα στον αφανισμό ενός ολόκληρου πυρήνα της αυτόχθονης αυτής φυλής, το Επιμελητήριο επισημαίνει το γεγονός της απουσίας στη χώρα οργανωμένης τράπεζας γενετικού υλικού για τα παραγωγικά ζώα, που άπτεται της διατήρησης της διατροφικής ασφάλειας αλλά και της αυτόχθονης βιοποικιλότητας. Τονίζεται ότι υπάρχουν αρκετές φυλές παραγωγικών ζώων που είναι αυτόχθονες και μάλιστα, κάποιες από αυτές, είναι απειλούμενες». «Είναι πιστεύουμε καιρός η πολιτεία να θέσει τις

σωστές προτεραιότητες όσον αφορά τη στήριξη του ζωικού κεφαλαίου της χώρας, προτάσσοντας τα παραγωγικά ζώα που τόσο μεγάλη σημασία έχουν για την ελληνική κτηνοτροφία και τη οικονομική βιωσιμότητα του πληθυσμού που ζει στην ύπαιθρο» αναφέρουν στη δήλωσή τους οι γεωτεχνικοί. Λίγες ημέρες αργότερα τα Γιαννιτσά βρέθηκαν και πάλι στο φως νέας (αρνητικής) δημοσιότητας καθώς αποκαλύφθηκε ότι στην πόλη δρούσε κύκλωμα το οποίο εξαπατούσε τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Πιο συγκεκριμένα η Ελληνική Αστυνομία εξάρθρωσε κύκλωμα με επικεφαλής 38χρονο αρχηγό και 12 μέλη οι οποίοι από κοινού λάμβαναν παράνομα αγροτικές επιδοτήσεις. Ο 38χρονος παραδέχτηκε τη συμμετοχή του (αλλά όχι το μέγεθος της απάτης που του καταλογίζεται). Η συμμορία με τη βοήθεια του 38χρονου ο οποίος εργαζόταν στο παρελθόν σε τοπικό Κέντρο Υποδοχής Δηλώσεων εκμεταλλευόταν ‘παράθυρα’ στο σύστημα δηλώσεων και ελέγχων κι εντόπιζε ‘ακτημονικά’ αγροτεμαχία. Για τα αγροτεμάχια αυτά πραγματοποιούσε προσχηματικές εγγραφές τους σε Ε9 τρίτων, παρουσίαζε πλαστές δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και έκανε χρήση εικονικών μισθωτηρίων για να λαμβάνουν τα μέλη μεγάλες ενισχύσεις. Ήταν τέτοια η απουσία ελέγχου στην περίπτωση του ΚΥΔ Γιαννιτσών που ο φερόμενος ως εγκέφαλος της ομάδας μπόρεσε να δηλώνει, χωρίς να γίνει αντιληπτός και χωρίς συνέπειες φυσικά, ένα γήπεδο ποδοσφαίρου και ένα… πάρκινγκ στα Γιαννιτσά ως αγροτεμάχια προκειμένου να λάβει γι’ αυτά ενίσχυση!

Οι σταβλικές εγκαταστάσεις στο Ινστιτούτο Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής Γιαννιτσών

20

• Tροποποιηµένα άµυλα • Φυτικά λιπαρά

Tas-080 σταθεροποιητής (Ε1422) µε αντοχή σε χαµηλό pH υψηλές - χαµηλές θερµοκρασίες

MT-01 (Ε1420) Μεγάλη αντοχή σε χαµηλές θερµοκρασίες Συγκράτηση υγρασίας Αφράτο προϊόν

Light Gel (Ε1414) ψυχρής επεξεργασίας για κρέµες άµεσης πήξης

Creamy σταθεροποιητής (Ε1422) για σφιχτό και γυαλιστερό σώµα

Emulsifix (El450) Γαλακτοµατοποιητής για vegan προϊόντα

• Παλµολεΐνη • Φοινικέλαιο 36-39

Neovis T-100 (Ε1412) Αυξάνει τον όγκο, Ευχάριστο “λιώσιµο” στο στόµα

MR-200 (E1414) Διατήρηση υγρασίας Αύξηση του όγκου

Δωρίδος 18-20, Ταύρος 177 78 Αθήνα, τηλ: 210 34 61 111 - 12 fax: 210 34 61 175, e-mail: polyspot@polyspot.gr www.polyspot.gr

Textarch #01 (Ε1412) Αφράτη, µαλακή, τραγανή ζύµη που δεν τρίβεται Διατήρηση τελικού προϊόντος για τουλάχιστον 3 µέρες σε άψογη κατάσταση

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ

NEWS

Josef Braunshofer

Τα plant-based δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν το τυρί Τα φυτικά προϊόντα απομίμησης των γαλακτοκομικών έχουν και θα έχουν θέση στην αγορά, αλλά δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν τα εμβληματικά γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα, σύμφωνα με την άποψη του διευθύνοντος συμβούλου της σπουδαίας αυστριακής γαλακτοβιομηχανίας Berglandmilch- η οποία παράγει κι αυτή plan based προϊόντα. ΡΕΠΟΡΤΆΖ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΡΟΥΣΟΠΟΎΛΟΥ Οι προοπτικές και οι κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μεταποιητές γάλακτος σήμερα -από την Αυστρία μέχρι την Ελλάδα- αναδείχθηκαν από τον Αυστριακό ομιλητή Josef Braunshofer, διευθύνοντα σύμβουλο της γαλακτοβιομηχανίας Berglandmilch. Ο J. Braunshofer συμμετείχε στο συνέδριο Food Forward Conference, στη συζήτηση με τίτλο: ‘Investing in the Greek food market potential’, συνομιλώντας με τον δημοσιογράφο Νεκτάριο Νώτη, διευθύνοντα σύμβουλο της Notice Content & Services. Το συνέδριο αφιερώθηκε αποκλειστικά στην αγορά τροφίμων και ποτών και πραγματοποιήθηκε στις 15-18 Οκτωβρίου, στο ξενοδοχείο Grecotel La Riviera, στην Κυλλήνη Ηλείας. Όπως ανέφερε ο J. Braunshofer, η εταιρεία του ξεκίνησε την παραγωγή plant-based προϊόντων σε συνεργασία με περίπου 8.000 παραγωγούς, εστιάζοντας κυρίως σε ροφήματα βρώμης. Η τάση, σύμφωνα με τον ίδιο, θα συνεχίσει να ενισχύεται, όμως δεν αναμένεται να «εκτοξευθεί», ούτε να αντικαταστήσει πλήρως τα παραδοσιακά γαλακτοκομικά προϊόντα. «Το plant-based γάλα και το αντίστοιχο γιαούρτι θα μείνουν στην αγορά, όμως δεν πρόκει-

ται να αντικαταστήσουν το τυρί και το γιαούρτι, για παράδειγμα», εξήγησε. Η θέση του καταδεικνύει μια ισορροπημένη εικόνα: επενδύσεις κι ενδιαφέρον για τα φυτικά προϊόντα, αλλά χωρίς ακραίες μετατοπίσεις στο υφιστάμενο διατροφικό μοντέλο. Επείγουσες προκλήσεις Απαντώντας στο ερώτημα για τα πιο πιεστικά λειτουργικά ζητήματα, ο Braunshofer ήταν ξεκάθαρος πώς ένα από αυτά είναι το μέλλον των αγροτών. «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι αν οι αγρότες μας θα μείνουν αγρότες και στο μέλλον. Το ίδιο ισχύει και για τους Έλληνες παραγωγούς. Πρέπει οι νεότερες και οι παλαιότερες γενιές να συνεχίσουν. Χρειαζόμαστε αγρότες -είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την Αυστρία, όσο και για την Ελλάδα» τόνισε. Παράλληλα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την υπερβολική ρύθμιση του κλάδου, λέγοντας «Μισώ τους κανονισμούς. Νομίζω ότι ‘σκοτώνουμε’ οι ίδιοι τον εαυτό μας με τόσες ρυθμίσεις». Όταν ρωτήθηκε για τη σημαντικότερη καινοτομία του κλάδου, ο Braunshofer επέλεξε να μην εστιάσει σε νέα προϊόντα, αλλά στην τεχνολογία που αλλάζει την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων. «Η μεγαλύτερη καινοτομία είναι τα ρομποτικά συστήματα αρμέγματος», ανέφερε. Επίσης, έκανε λόγο για πρακτικές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως η μετάβαση σε καύσιμη ύλη από ξύλινα chips, ο αυστηρός έλεγχος κάθε φάρμας τέσσερεις φορές τον χρόνο και η παρακολούθηση της χρήσης αντιβιοτικών μέσα από ειδική βάση δεδομένων. Οι ενέργειες αυτές, όπως υπογράμμισε, ενισχύουν τη διαφάνεια, τη βιωσιμότητα και την εμπιστοσύνη. Έκανε σαφές ότι υπάρχει ανάγκη για πολιτικό διάλογο και συνεργασία ανάμεσα σε επιχειρήσεις, αγρότες και κράτος.

Berglandmilch Συνεργασία με περίπου 8.000 παραγωγούς Παραγωγή ροφημάτων βρώμης Ο Josef Braunshofer της Berglandmilch (αριστερά), συνομιλεί με τον Ν. Νώτη στο Food Forward Conference

22

TECH NEWS

DEUTZ-FAHR

Ασημένιο μετάλλιο στα Agritechnica 2025 Innovation Awards Η DEUTZ-FAHR διακρίθηκε με το Ασημένιο Μετάλλιο στην Agritechnica 2025, για το καινοτόμο TAGS (Tractor Assisted Guidance System). Το βραβευμένο σύστημα εισάγει προηγμένες τεχνολογίες υποβοήθησης οδηγού, ειδικά προσαρμοσμένες στις απαιτήσεις της γεωργικής εργασίας. Σε αντίθεση με τα συμβατικά συστήματα ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) των αυτοκινήτων, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για ομαλούς δρόμους και σταθερές κυκλοφοριακές συνθήκες, το TAGS έχει αναπτυχθεί ειδικά για γεωργική χρήση, προσφέροντας υποστήριξη τόσο στις οδικές μετακινήσεις όσο και στις εργασίες στο χωράφι. Από την πλοήγηση σε στενά αγροτικά μονοπάτια έως την προσαρμογή σε απαιτητικά και ανώμαλα εδάφη, το σύστημα υπερβαίνει τους περιορισμούς των κλασικών αισθητήρων και λογισμικών. theocarakis-tractors.gr

S.O HOLDING Εξαγόρασε την Adam Pack

Η S.O Holding (βασικοί μέτοχοι της οποίας κατέχουν και την εταιρεία χάρτινης συσκευασίας Creative Pack Bluebox) εξαγόρασε την εταιρεία Adam Pack από την Deca Investments και το επενδυτικό κεφάλαιο Diorama Investments (εταιρεία επιχειρηματικών συμμετοχών). Η Creative Pack Bluebox ιδρύθηκε το 2019 και έκτοτε διαγράφει μια εντυπωσιακή αναπτυξιακή πορεία στον κλάδο της συμπαγούς και κυματοειδούς χάρτινης συσκευασίας. Μετά την εξαγορά της Κυτίον (από τον όμιλο Pyramis) το 2024 διαθέτει δυο μονάδες παραγωγής, μια στον Άγιο Στέφανο Αττικής και μια στο Σταυροχώρι Κιλκίς. Το 2025 η εταιρεία αναμένει κύκλο εργασιών άνω των 13,5 εκατ. ευρώ με EBITDA να αναμένεται να ξεπεράσει τα 2 εκατ. ευρώ. Στα δυο της εργοστάσια απασχολεί περίπου 85 εργαζομένους με περίπου το 38% αυτών να είναι γυναίκες και το 30% διοικητικό προσωπικό. H εξαγορασθείσα Adam Pack δραστηριοποιείται στην παραγωγή χαρτοκυτίων με αέτωμα (gable top) και πλαστικών πωμάτων για χαρτοκυτία που συσκευάζονται φρέσκα υγρά τρόφιμα όπως γάλα και χυμοί. adampack.gr

24

TETRA PAK

Separator H7C: Νέα τεχνολογία στον διαχωρισμό γάλακτος Η Tetra Pak ενισχύει το χαρτοφυλάκιό της στον τομέα του διαχωρισμού γάλακτος με τον νέο Separator H7C, λύση σχεδιασμένη ειδικά για μικρής και μεσαίας κλίμακας παραγωγικές μονάδες. Ο H7C προσφέρει βασικές δυνατότητες αποκορύφωσης και τυποποίησης, με στόχο την απλοποίηση της διαδικασίας, τη μείωση του λειτουργικού κόστους και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Λειτουργική ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Η μονάδα είναι προκατασκευασμένη (full-skid), δοκιμασμένη εργοστασιακά και έτοιμη για εγκατάσταση, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο έναρξης λειτουργίας. Υποστηρίζει αποκορύφωση γάλακτος και ορού έως 5.000 lt/h/, ενώ για εφαρμογές τυποποίησης φτάνει έως 7.000lt/h. Η ακρίβεια διαχωρισμού φτάνει έως 0,05% υπολειπόμενο λίπος. Τεχνικός σχεδιασμός και συντήρηση. Ο Separator H7C έχει σχεδιαστεί για συνεχή λειτουργία και καθαρισμό (CIP), με μηχανισμούς που διευκολύνουν τη συντήρηση, και σύστημα κίνησης με ιμάντα για περιορισμό των κραδασμών και μείωση φθοράς. Η μικρή επιφάνεια εγκατάστασης (3,84 m²) επιτρέπει την ενσωμάτωσή του σε περιορισμένους χώρους παραγωγής. Περιβαλλοντικές επιδόσεις. Η κατανάλωση νερού περιορίζεται στα 6,4 lt ανά 1.000 lt προϊόντος, ενώ οι εκπομπές CO2 ανάλογα με την προέλευση της ενέργειας υπολογίζονται περίπου στο 1,19 kg ανά 1.000 lt. Όλα τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το προϊόν είναι ανοξείδωτος χάλυβας AISI 304/316, ενώ το μπολ του διαχωριστήρα είναι κατασκευασμένο από duplex και super duplex ανοξείδωτο χάλυβα. Καταλληλότητα για το σύγχρονο γαλακτοκομείο. Η νέα αυτή πρόταση της Tetra Pak στοχεύει σε παραγωγούς που αναζητούν αξιόπιστες, προσαρμοσμένες λύσεις με χαμηλό επενδυτικό κόστος και απλοποιημένες διαδικασίες εγκατάστασης και λειτουργίας. Επιπλέον, η μονάδα υποστηρίζεται από το τοπικό και παγκόσμιο δίκτυο τεχνικής υποστήριξης της εταιρείας και διατίθεται με βασικό και προαιρετικό εξοπλισμό, ανάλογα με τις απαιτήσεις της εφαρμογής. tetrapak.com

ΝΙΚΟΣ ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ Μ ΑΕ

33 χρόνια αξιοπιστίας, τεχνογνωσίας και ανάπτυξης Η εταιρεία μας δραστηριοποιείται με επιτυχία στον χώρο των ειδών συσκευασίας και χημικών προϊόντων από το 1993, με έδρα τη Λάρισα. Με περισσότερα από 33 χρόνια εμπειρίας, έχουμε καθιερωθεί ως ένας από τους πλέον αξιόπιστους προμηθευτές στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα, προσφέροντας προϊόντα και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις υψηλές απαιτήσεις των σύγχρονων βιομηχανιών τροφίμων. Η εξειδίκευσή μας στη συσκευασία και τα εξειδικευμένα χημικά προϊόντα μάς καθιστά στρατηγικό συνεργάτη για επιχειρήσεις που αναζητούν ποιότητα, συνέπεια και τεχνική υποστήριξη. Προσφέρουμε ολοκληρωμένες λύσεις συσκευασίας, ετικετών, προσθέτων τροφίμων, χημικών καθαρισμού, ειδών καθαριότητας και αναλώσιμων, καλύπτοντας πλήρως τις ανάγκες τυροκομείων, γαλακτοβιομηχανιών και επιχειρήσεων επεξεργασίας

ελιάς και ελαιολάδου. Η άμεση και προσωπική εξυπηρέτηση, σε συνδυασμό με τις υπηρεσίες εκτύπωσης απευθείας πάνω στις συσκευασίες που προμηθεύουμε, προσδίδουν ουσιαστική προστιθέμενη αξία στα προϊόντα των συνεργατών μας. Νέες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις Το 2025 αποτέλεσε ορόσημο για την πορεία της εταιρείας, με τη μεταφορά μας στις νέες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις συνολικής έκτασης 4.500 τ.μ. Η σημαντική αυτή επένδυση ενίσχυσε τις παραγωγικές μας δυνατότητες, τη λειτουργική μας αποτελεσματικότητα και τη δυναμική μελλοντικής ανάπτυξης. Στο πλαίσιο της στρατηγικής μας

για συνεχή εξέλιξη και ενίσχυση της παρουσίας μας στην ελληνική αγορά, είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2026, η εταιρεία μας προχωρά σε επίσημη συνεργασία με τη Novonesis, αναλαμβάνοντας στην Ελλάδα, τη διανομή των προϊόντων της (πρόσθετα τροφίμων, πυτιές, καλλιέργειες) Μία συνεργασία που ανοίγει νέους δρόμους και επιβεβαιώνει τη σταθερή μας δέσμευση στην ποιότητα και την καινοτομία. Με σταθερά βήματα, επαγγελματισμό και πίστη στις αξίες μας, συνεχίζουμε να εξελισσόμαστε, να μεγαλώνουμε και να στηρίζουμε τον Έλληνα επαγγελματία, σήμερα και στο μέλλον.

Οι Συνεργασίες μας Συνεργαζόμαστε σταθερά με κορυφαίες εταιρείες του κλάδου, όπως: ELSA - SILGAN

NOVONESIS HELLAS

ΚΕΡΑΜΟΔΟΜΗ

Λευκοσιδηρά δοχεία για ελαιόλαδο και τυρί.

Πρόσθετα τροφίμων, πυτιές, καλλιέργειες.

Πήλινοι κεσέδες.

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΘΡΑΚΗΣ

ECOLAB A.E.

ELCAWEAR

Πλαστικές συσκευασίες.

Εξειδικευμένα χημικά καθαριστικά.

Μέσα ατομικής προστασίας εργαζομένων.

SELLOPLAST – ΠΑΓΙΑΝΤΖΑΣ Α.Ε.

MONOMAT

Αυτοκόλλητες ετικέτες.

Πλαστικές συσκευασίες.

Νίκος Πατσιαούρας Μ ΑΕ/ 5ο χλμ Λάρισας-Αμπελώνα | Τηλ. 2410 59 10 10 | patsiaouras.gr | info@patsiaouras.gr

25

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Thessaly AgriBusiness Forum 2025 Κρατική ανεπάρκεια & έλλειψη ενημέρωσης γονατίζουν τον αγροτικό κόσμο

Η αναδιάταξη της Θεσσαλίας μετά από τις τρεις καταστροφές που έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια, τις φυσικές καταστροφές Ιανός και Ντάνιελ και την ευλογιά βρέθηκε στο επίκεντρο του Thessaly AgriBusiness Forum 2025 στη Λάρισα

Τα αγροδιατροφικά συστήματα της Θεσσαλίας, και της Ελλάδας εν γένει, βρίσκονται υπό σοβαρή κοινωνική, οικονομική και κλιματική πίεση ενώ η ανάγκη για ουσιαστική στήριξή τους από την πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση είναι πλέον επιτακτική. Αυτό αναδείχθηκε μέσα από τις εργασίες του Thessaly AgriBusiness Forum 2025 το οποίο πραγματοποιήθηκε στις αρχές Οκτωβρίου στην Λάρισα την ώρα που κάλπαζε στον κάμπο (κι όχι μόνο) η ζωονόσος της ευλογιάς με τους βασικούς ‘πρωταγωνιστές’, κτηνοτρόφους και κράτος να παρακολουθούν αποσβολωμένοι. ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: Θ.Α. & AGRIBUSINESS FORUM

26

Τ

ο συνέδριο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, τον Δήμο Λαρισαίων, το Επιμελητήριο Λάρισας, τους Συνδέσμους Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος (ΣΒΘΣΕ) και Θεσσαλικών Επιχειρήσεων & Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ) και υπό την αιγίδα του ΥΠΑΑΤ. Το παρακολούθησαν δεκάδες αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αγρότες και γεωπόνοι, κτηνίατροι κι επαγγελματίες του κλάδου, εκπρόσωποι της πανεπιστημιακής κοινότητες και πλήθος φοιτητών. Ασφαλώς το θέμα που κυριάρχησε στις περισσότερες συνεδρίες Thessaly AgriBusiness Forum 2025 ήταν η ευλογιά και οι προσπάθειες αντιμετώπισής της ενώ μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον συνέδρων και ομιλητών για το ζήτημα της αναδιάταξης της Θεσσαλίας μετά από τις τρεις καταστροφές που έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια, τις φυσικές καταστροφές Ιανός και Ντάνιελ και την επιδημία της ευλογιάς. Το τοπίο συνθέτουν κι επιμέρους προβλήματα τα οποία αναδείχθηκαν επίσης κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, όπως το πρόβλημα του τραπεζικού δανεισμού. «Θυμάμαι πως όλοι έλεγαν ‘να κλείσει η Αγροτική Τράπεζα’ εξαιτίας των μεγάλων χρεών της αλλά σήμερα, οι αγρότες δεν μπορούν να περάσουν ούτε απ’ έξω από την τράπεζα που εξαγόρασε την Αγροτική, εκτός κι αν είναι εφοπλιστές» είπε σύνεδρος οινοπαραγωγός που συμμετείχε στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025. Ευλογιά: Θα μείνει… Ο Παναγιώτης Τσιαμπαλής, διευθυντής Επιχειρησιακών Λειτουργιών Δημόσιας Κτηνιατρικής Υγείας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας σε τοποθέτησή του εκτίμησε ότι «για τα επόμενα τρία χρόνια θα κυνηγάμε την ευλογιά σε διάφορες

O Δρ. Φώτιος Τέκος, διευθύνων σύμβουλος στην εταιρεία-τεχνοβλαστό FoodOxys από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας παρεμβαίνει στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 στη Λάρισα

περιοχές της χώρας». Σύμφωνα με το έμπειρο στέλεχος της Περιφέρειας ο οποίος το τελευταίο διάστημα έχει καθημερινή επαφή με τον κτηνοτροφικό κλάδο και παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την προσπάθεια εκρίζωσης της ασθένειας, «η ευλογιά είναι ένα πρόβλημα που έβγαλε στην επιφάνεια όλες τις παθογένειες της ελληνικής κτηνοτροφίας». Κατά τη γνώμη του τα σημαντικότερα αίτια της κατάστασης που αντιμετωπίζει σήμερα η κτηνοτροφία σε σχέση με την επιζωοτία της ευλογιάς είναι: α) οι αθρόες εισαγωγές ζώων χωρίς σχεδόν κανένα έλεγχο, β) οι απαρχαιωμένες σταβλικές εγκαταστάσεις που δεν έχουν αδειοδοτηθεί, γ) η ύπαρξη αδέσποτων και δεσποζόμενων ζώων που κινούνται χωρίς κανέναν έλεγχο και μεταφέρουν τον ιό και δ) η έλλειψη εκπαίδευσης των κτηνοτρόφων που δεν γνωρίζουν πότε και πώς να αντιμετωπίζουν την απειλή της ευλογιάς. Ο Παναγιώτης Τσιαμπαλής, εξήγησε ότι αρκετοί νέοι κτηνοτρόφοι είναι σταβλισμένοι μαζί με το κοπάδι των γονιών τους, για οικονομικούς προφανώς λόγους, σε εγκατάσταση όμως που δεν έχει αδειοδοτηθεί ποτέ. Ο ψυχολογικός παράγοντας Ο Αλέξανδρος Τριανταφύλλου, αντιπρόεδρος της BIOZΩKAT, πρώην πρόεδρος του ΣΕΒΙΖ κι εκ των σημαντικότερων παικτών στον κλάδο των ζωοτροφών υπενθύμισε στους συνέδρους ότι η κατάσταση έδειχνε ότι θα οδηγηθούμε σε αδιέξοδο εδώ και πολλούς μήνες και τα σημερινά αποτελέσματα ήταν λίγο ως πολύ αναμενόμενα. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η χώρα θα έπρεπε να αντιδράσει έγκαιρα όταν είχε διαπιστωθεί ότι π.χ. η Ρουμανία είχε πρόβλημα και τόνισε πως ουσιαστικά ο κλάδος της πάχυνσης αμνοερι-

Το κτηνοτροφικό πάνελ στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 στη Λάρισα

27

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Είμαστε χώρα- σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί λοιπόν δεν αναπτύσσουμε ένα εμβόλιο σε συνεργασία με άλλες χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία; Γιατί συζητάμε για την κλιματική αλλαγή μόνο και δεν συζητάμε διεθνώς για τις ιογενείς μολύνσεις, όπως η ευλογιά η οποία αναπτύσσεται σε χώρες με υψηλότερη θερμοκρασία; Ιωάννα Καρρά

Οικονομολόγος, τεχνικός γάλακτος, κτηνοτρόφος

«Η καινοτομία είναι σημαντική έχει όμως κόστος. Ο παραγωγός πρέπει να στηριχθεί είτε από την ΕΕ είτε να απολαύσει μια πιο υψηλή τιμή για το προϊόν του. Αν κάποιο προϊόν έχει π.χ. περισσότερη πρωτεΐνη από κάποιο άλλο και τα δύο έχουν στην αγορά την ίδια τιμή, τότε ο πρώτος παραγωγός δεν έχει λόγο να το παράγει» Δημήτρης Ρουσσέας

Οι συνέργειες των συνεταιριστικών σχημάτων με τα πανεπιστήμια, το κράτος και τους αγρότες δεν είναι πάντα εύκολη. Σε πολλές κινήσεις που πραγματοποιούμε, το 80% των αγροτών συμφωνεί και το 20% διαφωνεί και, δυστυχώς, ξοδεύουμε το 80% του χρόνου μας γι’ αυτό το 20% των μελών που διαφωνεί. Geert Wilms

Σύμβουλος στην εταιρεία Royal Haskoning DHV και διευθυντής της Ένωσης Παραγωγών Νότιας Ολλανδίας

Ζητάμε την επιστροφή των νέων στην περιφέρεια. Κάποιοι δεν έρχονται να μείνουν στο ίδιο τους το σπίτι, πώς θα έρθουν ξένοι να εγκατασταθούν στα χωριά; Την ίδια στιγμή τα πιστωτικά ιδρύματα θεωρούν ακατάλληλο για συνεργασία τον Έλληνα αγρότη. Δημήτριος Σοφολόγης

Γεωπόνος, σύμβουλος γεωργικών επιχειρήσεων, Περιφερειακός Σύμβουλος Π.Ε. Λάρισας

28

Γεωπόνος, γενικός διευθυντής ΚNE BRANDT και πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ)

Δεν χρειάζονται πανηγύρια στη Θεσσαλία όπου πίνουμε ό,τι μας σερβίρει ο καθένας μέσα σε πλαστικά ποτηράκια. Με 40 οινοποιεία η Θεσσαλία δεν έχει ανάγκη από άλλη μια ‘Γιορτή Σπανακόπιτας’, ‘Γιορτή Γαλατόπιτας’ ή ‘Γιορτή Μαμαλίγκας’ ή ένα καζάνι στο κέντρο της πλατείας του χωριού όπου βράζουν ρεβίθια και περνάει ο καθένας με ένα πιατάκι να πάρει να φάει. Βάιος Γκανής

Οινοπαραγωγός, ιδρυτής της Ganis Organic Wines, πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Βόρειας Φθιώτιδας, μέλος δ.σ. στον Σύλλογο Μικρών Οινοποιών Ελλάδος (ΣΜΟΕ)

ONE WAY IN PACKAGING

ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ 190 03 ΜΕΣΟΓΕΙΑ Τηλ.: 2299025838 2299023472 sales@bonaplast.gr www.bonaplast.gr

GROUP OF Shalam Packaging Solutions Ltd

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

O Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας προσέρχεται στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 στη Λάρισα. Φωτογραφία: AgriBusiness Forum

Περιφέρεια Θεσσαλίας: Στόχος η αύξηση των εξαγωγών Τις στρατηγικές προτεραιότητες της Περιφέρειας Θεσσαλίας στον αγροδιατροφικό τομέα, με βασικό άξονα την ενίσχυση της εξωστρέφειας των προϊόντων και των συνολικών εξαγωγών, παρουσίασε ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 στη Λάρισα. Στο πλαίσιο συζήτησης με τους Πρέσβεις του Αζερμπαϊτζάν και του Καζακστάν, καθώς και την Πρέσβειρα του Μπαγκλαντές, ο Περιφερειάρχης υπογράμμισε ότι η Θεσσαλία αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό κόμβο της χώρας. «Οι εξαγωγείς της Θεσσαλίας κάνουν μια εθνική προσπάθεια που στηρίζει εμπράκτως την οικονομία μας. Από την πλευρά μας, είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα την προσπάθεια για διαφοροποίηση και εκσυγχρονισμό του παραγωγικού μας μοντέλου», τόνισε ο κ. Κουρέτας. Συνεχίζοντας, ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις της Περιφέρειας στον αγροδιατροφικό τομέα, τονίζοντας ότι «έχουν ήδη πιστοποιηθεί 13 προϊόντα ονομασίας προέλευσης, ενώ συνεχίζεται με συνέπεια η προσπάθεια για την προστασία του βαμβακιού». Όπως τόνισε επιπλέον, «οι βασικοί εξαγωγικοί κλάδοι της Θεσσαλίας είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα παρασκευάσματα φρούτων και λαχανικών, καθώς και το βαμβάκι, που παρουσιάζουν εντυπωσιακή ανάπτυξη».

30

¸

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

φίων έχει ουσιαστικά διακόψει τη λειτουργία του- «ο κόσμος πλέον τρώει αμνοερίφια εισαγωγής» είπε χαρακτηριστικά. Η κτηνοτρόφος και διαχειρίστρια της Φάρμα Σταλός στη Ζηλευτή Τρικάλων Ιωάννα Καρρά τόνισε πως πέρα από τα οικονομικά προβλήματα που έχει προκαλέσει η ευλογιά των προβάτων στους κτηνοτρόφους υπάρχει και μια ακόμα πτυχή που δεν είναι ορατή στο ευρύ κοινό. «Μας έχει γονατίσει το ψυχολογικό. Πολεμάμε να μην μπει ο ιός στη μονάδα μας διότι δεν θα υπάρχει πλέον μονάδα» είπε η νεαρή κτηνοτρόφος. Η δήλωσή της αυτή απέκτησε ιδιαίτερο νόημα καθώς λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου 53χρονος κτηνοτρόφος στην Μαγνησία, απελπισμένος από την απώλεια του κοπαδιού του επιχείρησε να αυτοκτονήσει. Μια ημέρα αργότερα 75χρονος κτηνοτρόφος στο Μικρό Μοναστήρι στον Δήμο Χαλκηδόνας, στην Κεντρική Μακεδονία στο άκουσμα της είδησης για θανάτωση των ζώων του, έχασε τις αισθήσεις του κατέρρευσε κι εξέπνευσε λίγο αργότερα. DNP_KTX.pdf 02/08/2022 13:42 πως δεν είναι η κατάλληλη Η Ιωάννα1Καρρά ξεκαθάρισε

Τι ‘πυροδοτεί’ την ευλογιά •Α θρόες εισαγωγές ζώων χωρίς σχεδόν κανένα έλεγχο. •Α παρχαιωμένες σταβλικές εγκαταστάσεις που δεν έχουν αδειοδοτηθεί. •Α δέσποτα και δεσποζόμενα ζώα που κινούνται χωρίς κανέναν έλεγχο και μεταφέρουν τον ιό. • Έλλειψη εκπαίδευσης των κτηνοτρόφων που δεν γνωρίζουν πότε και πώς να αντιμετωπίζουν την απειλή της ευλογιάς. •Α πουσία κρατικού σχεδίου αντιμετώπισης της επιζωοτίας.

¸»¹°ËÆû°Æ° º°¹ °ËÆû°Æ° »¸Ì°Á¸»°Æ° ªËªº¶Ë°ª¹°ª ä¿Á Æ¿Á Æ˦¿Á ƶÌÁ¹º¸ ˦êƸĹ¥¸, °ÁÆ°¤¤°ºÆ¹º° º°¹ °Á°¤¿ª¹»° ˤ¹º° ªÆ°£»Ã¹ º°¹ ¶Æ¹º¶Æ¶·¶ª ä¿Á Æ¿Á Æ˦¿Á

C

M

Y

CM

»ÃÁû¦¤Ãº ¡¹°ÃËÄƹÃË

ªËÄĹºÁ¿Æ¹º° »¸Ì°Á¸»°Æ°

MY

CY

º°»¦°Á¶ª

CMY

K

»¸Ì°Á¸»°Æ° º¶ÁÃË

ûá¶Áæù¸Æ¶ª ¦°ªÆ¶Ä¹¿Æ¶ª

25ης Μαρτίου & Παραδρόμου Αττικής Οδού, Θέση ΛΑΚΚΑ ΣΤΑΜΟΥ, 190 18, ΜΑΓΟΥΛΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.: 210 5552335 • F.: 210 5552336 • Email: sales@dnp.gr

www.dnp.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Καν’ το όπως οι χοιροτρόφοι Ο γεωπόνος Ιωάννης Μπούρας, χοιροτρόφος και πρόεδρος στην Ομοσπονδία Χοιροτροφικών Συλλόγων Ελλάδος εξήγησε στο πλαίσιο της παρέμβασής του στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 το πως αντιμετώπισε ο κλάδος τον οποίο εκπροσωπεί την εξίσου απειλητική πανώλη των χοίρων. «Η απομόνωση των μονάδων εφαρμόστηκε άμεσα τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο κι ευρύτερα για να απομονωθεί η ζωονόσος που είχε κατέβει από τη Ρωσία- τα πόδια μας τρέμανε εκείνη την περίοδο! Γνωρίζετε ότι ο φόβος και μόνο της πανώλης των χοίρων αναστατώνει την παγκόσμια αγορά χοιρινού. Το πρόβλημα με την ευλογιά είναι μεγάλο αλλά και τότε κινητοποιηθήκαμε και απαιτήσαμε να

για να απαντήσει στο περί εμβολίου ερώτημα ενώ επεσήμανε πως κατά τη γνώμη της οι υπηρεσίες του ΥπΑΑΤ στην περιφέρεια της χώρας είναι υποστελεχωμένες και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την πανδημία. «Φταίνε, πράγματι, κάποιοι κτηνοτρόφοι οι οποίοι δεν τηρούν τα μέτρα προστασίας αλλά ποιος τους ενημέρωσε ότι π.χ. πρέπει να υπάρχει μόνιμη τάφρος γύρω από την εκμετάλλευσή τους; Δεν μπορούμε να ψάχνουμε στο Google Search για έρευνες σχετικά με την ευλογιά» σχολίασε και πρόσθεσε: «Η κτηνοτροφία χρειάζεται νέο, συνολικό στήσιμο». Η κτηνοτρόφος από τα Τρίκαλα ολοκλήρωσε την παρέμβασή της αναφέροντας: «Δεν βλέπω στήριξη. Το ΥπΑΑΤ δεν έδωσε κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπιση της ευλογιάς. Από την άλλη, τα μέτρα βιοασφάλειας αυξάνουν το κόστος. Έχουν θανατωθεί στη Θεσσαλία χιλιάδες ζώα, δεν σας κρύβω πως όταν με κάλεσαν να συμμετάσχω σε αυτό το συνέδριο δεν ήξερα καν αν θα πραγματοποιηθεί με την κατάσταση που επικρατεί».

32

προσληφθούν κτηνοτρόφοι. Η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών επί μνημονίων και οικονομικής κρίσης είναι κάτι το οποίο πληρώνουμε σήμερα με την εγκατάλειψη της κτηνοτροφίας. Η ανασύσταση των διοικητικών υπηρεσιών και η οργάνωση του πολέμου ενάντια στις ζωονόσους χρειάζονται πόρους και ανθρώπους καθημερινά στο πεδίο. Κάποιες γειτονικές με την Ελλάδα χώρες δεν επιβάλλουν τα ίδια επίπεδα βιοασφάλειας και κάποιοι κτηνίατροι στις χώρες αυτές βάζουν πολύ εύκολα την υπογραφή τους…»

Η θετική πλευρά Οι ομιλητές, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, του παραγωγικού κλάδου αλλά και αρκετοί πανεπιστημιακοί που εργάζονται στα χωράφια και τους στάβλους τόνισαν ότι αν και η Ελλάδα είναι ακόμα αρκετά πίσω στον γεωργοκτηνοτροφικό κλάδο εντούτοις υπάρχει μια κρίσιμη μάζα η οποία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξή της. Απόδειξη το γεγονός οτι κάθε χρόνο σημαντικός αριθμός ελληνικών μεταποιητικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών συμμετέχουν σε διεθνείς εκθέσεις με σπουδαία προϊόντα που προβάλλουν ισχυρισμούς υγείας. «Το παιχνίδι θα παιχτεί στην προστιθέμενη αξία προϊόντων και στην περίπτωση της Ελλάδας υπάρχουν σημαντικά παραδείγματα προϊόντων με προστιθέμενη αξία» είπε στην παρέμβασή του ο Δρ. Φώτιος Τέκος, διευθύνων σύμβουλος στην εταιρεία-τεχνοβλαστό FoodOxys από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Και πρόσθεσε: «Τα γαλακτοκομικά προϊόντα με αυξημένη ποσότητα πρωτεϊνών και ισχυρισμούς υγείας κάποτε ήταν στην άκρη των ψυγείων στα ελληνικά σουπερμάρκετ και δεν τα αγό-

Αγροτικός συνεταιρισμός Φαρσάλων Ενιπέας Απαριθμεί πάνω από 100 μέλη, τα περισσότερα εκ των οποίων στελεχώνουν πέντε ομάδες παραγωγών: αγελαδινού γάλακτος, βάμβακος, σιτηρών, βιομηχανικής τομάτας και οσπρίων. Είναι μέλος της ΕΘΕΑΣ και COGREXPO

2017 Βήμα πρώτο

Λίγα ‘μυαλά’ μπροστάρικα δημιουργούν τον συνεταιρισμό και μέσω συνεργειών τον θωρακίζουν για να μην συμβεί και πάλι ότι είχε συμβεί στο παρελθόν με άλλους συνεταιρισμούς

Βήμα δεύτερο

Άνοιγμα του συνεταιρισμού στη γνώση και προσέγγιση της πανεπιστημιακής κοινότητας της Θεσσαλίας σε πρώτο χρόνο. Υιοθέτηση αναγεννητικής γεωργίας

Βήμα τρίτο

Αποδέσμευση του συνεταιρισμού από την τοπική αυτοδιοίκηση και την κεντρική εξουσία οι οποίες δεν μπορούν να προσφέρουν

ραζε κανείς. Σήμερα τα θέλουν όλοι κι έχουν καταλάβει τα 3/4 του ψυγείου των γαλακτοκομικών». Πηγαίνοντας ένα βήμα πιο πέρα τον συλλογισμό του αναρωτήθηκε πως θα μπορούσαν τα ελληνικά τυροκομικά προϊόντα να ‘ταξιδέψουν’ πιο εύκολα στις διεθνείς αγορές αλλά και να κατισχύσουν στην εγχώρια. «Είναι όλες οι γραβιέρες ίδιες;» αναρωτήθηκε, «Αυτές από την Κρήτη, για παράδειγμα με τα ζώα να βόσκουν στα βουνά της, είναι άραγε ίδιες με τα τυροκομικά προϊόντα που παράγονται στην Ευρώπη από γάλα που συλλέγεται από ζώα που τρώνε βοθρολύματα;». Οι συνεταιρισμοί μπορούν! Ο Νίκος Γούσιος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ενιπέας ο οποίος ιδρύθηκε το 2017 με έδρα το Μικρό Ευύδριο και δραστηριοποιείται στην ευρύτερη περιοχή της επαρχίας Φαρσάλων, ανέδειξε τις έννοιες της συνεργατικής προσπάθειας και της καινοτομίας. «Είναι δύσκολη η κατάσταση σήμερα στη Θεσσαλία μετά τον Ιανό και τον Ντάνιελ

αλλά εμείς στον Ενιπέα βάζουμε θεμέλια για υποδομές για την επόμενη μέρα» είπε στην παρέμβασή του στο συνέδριο. «Εδώ και τέσσερα χρόνια μέσω της αναγεννητικής γεωργίας βάλαμε το βαμβάκι μας σε κορυφαίο γαλλικό οίκο μόδας. Πιστοποιούμε τα προϊόντα μας για τις αγορές του εξωτερικού» είπε ο συνεταιριστής από τα Φάρσαλα και συνέχισε: «Αν θέλουμε ανάπτυξη πρέπει να εστιάσουμε στην τεχνολογία και την καινοτομία. Πρέπει όμως μαζί με μας να δουλέψουν όλα τα γρανάζια της πολιτείας». Ο συνεταιριστής από τα Φάρσαλα αναγνώρισε ότι οι αγρότες είναι διστακτικοί σε ζητήματα τεχνολογίας. «Πριν δύο χρόνια βάλαμε αισθητήρες για πότισμα και μετεωρολογικό σταθμό στα χωράφια. Αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς τον συνεταιρισμό. Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε ‘μετάδοση’ της γνώσης ή η μετάδοση γινόταν επιλεκτικά. Ο μεμονωμένος αγρότης δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος της έρευνας άρα χρειάζονται συνεταιρισμοί» είπε ο Νίκος Γούσιος του Ενιπέα.

33

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΡΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΣ

Το lockdown θα είναι καταστροφή για την κτηνοτροφία Στο περιθώριο του Thessaly AgriBusiness Forum 2025 κι αμέσως μετά από μια συνεδρία για την κτηνοτροφία η οποία είχε μια κάποια… ένταση ανάμεσα σε εκπροσώπους του κτηνοτροφικού κλάδου και παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης και του κεντρικού κράτους, η Ιωάννα Καρρά μίλησε στο Dairy News για το δράμα που ζει αυτή τη στιγμή η Θεσσαλία.

Η

Ιωάννα Καρρά ήταν μια εκ των ομιλητών στο Thessaly AgriBusiness Forum 2025 όπου κατέθεσε όχι μόνο την εμπειρία της στην πρωτογενή παραγωγή αλλά είχε την ευκαιρία – και την προσωπική διάθεση θα λέγαμε παρά τα όσα συμβαίνουν γύρω της- να διατυπώσει και κάποιες απόψεις ‘εξόδου’ από την κρίση. Dairy News | Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στη Θεσσαλία; Ιωάννα Καρρά | Είναι πολύ κακή η κατάσταση σε όλη τη Θεσσαλία, απογοητευτική. Ευτυχώς, τα Τρίκαλα είναι αυτά που έχουν πληγεί λιγότερο, καθώς η ευλογιά περιορίστηκε σε έναν δήμο. Εφαρμόζουμε τα μέτρα ασφάλειας με μεγάλη αυστηρότητα αλλά έχουμε αγχωθεί διότι συνάδελφοί μας, οι οποίοι ακολουθούσαν τα ίδια μέτρα και με τον ίδιο τρόπο, κόλλησαν και δεν ξέρουν το πως. Στην συζήτηση αναφέρθηκε από έναν ομιλητή ότι ορισμένοι κτηνοτρόφοι χαρακτηρίζονται από μια ‘απληστία γάλακτος’, με

34

την έννοια ότι δεν δηλώνουν έγκαιρα το κρούσμα για πουλήσουν λίγο γάλα παραπάνω. Παρατηρήσαμε ότι αντιδράσατε… Ακούσαμε από το ΥπΑΑΤ ότι το αμέσως επόμενο μέτρο για τον περιορισμό της ευλογιάς είναι ένα 40ήμερο lockdown, δηλαδή παύση εμπορίας γάλακτος, κρέατος και ζωοτροφών κάτι το οποίο είναι πρακτικά αδύνατο να εφαρμοστεί χωρίς να προκαλέσει περεταίρω καταστροφή. Σε μια τέτοια περίπτωση είναι πολύ μεγάλες οι ποσότητες του γάλακτος που θα πρέπει να αποζημιωθούν διότι αν οι γαλακτοβιομηχανίες δεν παραλαμβάνουν προϊόν, αυτό το γάλα θα πρέπει να πεταχτεί. Που θα πεταχτούν όμως αυτές οι ποσότητες; Τα προϊόντα και τα υποπροϊόντα γάλακτος απαγορεύεται να απορρίπτονται στο περιβάλλον. Να αρχίσουμε να ρίχνουμε και το τυρόγαλο στην Πηνειό και να πάμε πάλι από την αρχή όσο αφορά την προστασία του περιβάλλοντος; Δώσατε ένα αριθμητικό παράδειγμα… Πράγματι, η δική μας μονάδα στις 40 ημέρες παράγει 40-45 τόνους αιγοπρόβειο γάλα αξίας 50.000 -55.000 ευρώ. Που θα πάνε οι τόνοι

αυτοί; Πολλαπλασιάστε αυτό το ποσό με τις μονάδες που λειτουργούν στην Θεσσαλία και παραδίδουν γάλα 365 ημέρες τον χρόνο. Υπάρχει η εντύπωση οτι αυτό το διάστημα δεν υπάρχει γάλα στα κοπάδια… Είναι μια λανθασμένη άποψη. Αυτό ήταν κάτι που ίσχυε και φορά κι έναν καιρό και για κοπάδια που για διάφορους λόγους δεν μπορούσαν να έχουν γάλα όλο τον χρόνο. Οι περισσότεροι συνάδελφοι που προσπαθούν να διατηρήσουν στις μονάδες τους μια σταθερή χρηματική ροή καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, έχουν γάλα όλο τον χρόνο και έσοδα μέσω ελέγχου των γεννήσεων κ.ά. Έχετε συναντήσει τον Περιφερειάρχη; Τον συναντήσαμε ως Συντονιστική Επιτροπή αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι η Περιφέρεια έχει εκτελεστικό ρόλο, τις αποφάσεις παίρνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Ο ρόλος των Περιφερειών είναι να δίνουν την εικόνα της υφιστάμενης κατάστασης στο Υπουργείο και να πιέζουν – δεν ξέρω με πιο τρόπο- για να παρθούν μέτρα. Οι Περιφερειάρχες μπορούν να ασκήσουν πίεση, άλλωστε πριν μερικές ημέρες πήγαν στην Αθήνα. Τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει; Προτείνουμε όλοι οι κτηνίατροι, δημόσιοι και ιδιωτικοί, μαζί με τους Περιφερειάρχες, να απαιτήσουν να δημιουργηθεί στο ΥπΑΑΤ μια επιδημιολογική ομάδα. Να φτιαχτεί ένα χάρτης και να αποτυπωθεί σε αυτόν το πώς κινείται η ευλογιά στην Ελλάδα, προς ποια κατεύθυνση και με μια ποια ένταση και σε συνδυασμό με τις προβλέψεις των επιστημόνων, να προβλέψουν τελικά το προς τα που θα κινηθεί η ζωονόσος. Τώρα την κυνηγάμε, πουθενά δεν την έχουμε προλάβει… Δηλαδή δεν έχετε σωστή ενημέρωση. Να φανταστείτε ότι δεν υπάρχει μια βάση δεδομένων για να ανακοινώνονται και να παρουσιάζονται εκεί συνολικά τα κρούσματα από την ευλογιά. Ό,τι μαθαίνουμε είναι στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Εκεί δηλώνει τα κρούσματα η Ελλάδα μια φορά κάθε 10 ημέρες. Στην πανώλη είχε δημιουργήσει η Περιφέρεια έναν χάρτη με τα κρούσματα μέσα στα γεωγραφικά όρια της Θεσσαλίας. Τώρα με την ευλογιά δεν υπάρχει κεντρικά καμία βάση δεδομένων. Για την άποψη ότι με τον εμβολιασμό η ευλογιά θα γίνει ενδημική στη χώρα, τι γνώμη έχετε; Ενδημική μπορεί να χαρακτηριστεί και τώρα αν ξεπεράσει ένα ποσοστό. Όμως δεν είναι ο εμβολιασμός το ζήτημα. Είναι αν θέλουμε αιγοπροβατοτροφία στην Ελλάδα που είναι ο μεγαλύτερος κλάδος της κτηνοτροφίας.

Αναβαθμίστε τον ποιοτικό έλεγχο στο γάλα με τη σειρά Bioeasy Ολοκληρωμένες, ακριβείς, αξιόπιστες και απλές λύσεις για την ανίχνευση υπολειμμάτων αντιβιοτικών, αφλατοξίνης M1 και νοθευτικών ουσιών στο νωπό γάλα με προηγμένες τεχνολογίες της Novonesis.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το www.novonesis.com, στείλτε μας email στο salesgr@novonesis.com ή καλέστε μας στο 210 9233660.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

1

Επενδύσεις & καινοτομία

στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων Δύσκολη εποχή για την πρωτογενή παραγωγή, δύσκολη και για τη μεταποίηση γάλακτος καθώς τα προβλήματα περισσεύουν. Η γαλακτοβιομηχανία όμως αξιοποιώντας την καινοτομία και βασιζόμενη στο μεράκι και την εμπειρία των επαγγελματιών της συνεχίζει να θεωρείται ‘διαμάντι’ στου κλάδου των τροφίμων και των ποτών. ΡΕΠΟΡΤΆΖ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Ο

γαλακτοκομικός κλάδος στην Ελλάδα συνεχίζει να παρουσιάζει επιχειρηματικό ενδιαφέρον και να προσελκύει αξιόλογες επενδύσεις ενώ η έρευνα που διεξάγεται στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι και σημαντική αλλά και ουσιαστική για την περεταίρω βελτίωση των προϊόντων του κλάδου- άσχετα αν οι εγχώριοι τυροκόμοι την αγνοούν. Την ίδια στιγμή η γαλακτοκομία, όπως άλλωστε το σύνολο του κλάδου τροφίμων- ποτών, αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις στις οποίες πρέπει να απαντήσει άμεσα και πειστικά. Οι νέες διατροφικές επιλογές των – δυτικών κατά βάσηκαταναλωτών, οι απειλές της κλιματικής αλλαγής, το κόστος της ενέργειας, ο διεθνής ανταγωνισμός και οι πολιτικές δασμολόγησης είναι μερικά από τα ζητήματα που απασχολούν

τους επαγγελματίες μαζί με την ασφάλεια των προϊόντων. Το σύνολο των παραπάνω θεμάτων θίχτηκαν, άλλα ακροθιγώς κι άλλα σε βάθος, στην εκδήλωση «Dairy Lab: Καινοτομία στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων» η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων υπό τον γενικό τίτλο F&B Νext-Gen Stage στην έκθεση Food Tech 2025 στο Metropolitan Expo (Σπάτα Αττικής). Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Οικονόμου, οικονομολόγος – εμπειρογνώμων σε θέματα αγροδιατροφικού τομέα και γενικός διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ. Νέα επιστημονικά πεδία Την επιστημονική έρευνα στον τομέα του γάλακτος εκπροσώπησε στο πάνελ της συζήτησης η Έφη Τσακαλίδου, καθηγήτρια

36

HANNA

Το πάνελ στην Food Tech 2024 στο Metropolitan Expo. Από αριστερά: Γιώργος Οικονόμου (συντονιστής), Έφη Τσακαλίδου (Γεωπονικό), Χρήστος Αποστολόπουλος (ΣΕΒΓΑΠ), Σπύρος Μπαλαντίνος (τυροκόμος) & Ειρήνη Σχοινά (TFT)

Βιοχημείας στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η οποία αναφέρθηκε στα νέα επιστημονικά και τεχνολογικά πεδία που ανοίγουν για την γαλακτοκομία οι μικροοργανισμοί, η αυτοματοποίηση της παραγωγής, η ρομποτική και άλλες τεχνολογίες όπως το blockcain, η χρήση QR κ.ά. Αναφέρθηκε επίσης στα λειτουργικά τρόφιμα, τις νέες καλλιέργειες για τυροκομική χρήση, τα προβιοτικά που ρυθμίζουν τον άξονα έντερο- εγκέφαλος και τα φυτικά προϊόντα απομίμησης των γαλακτοκομικών που γίνονται καθημερινά όλο και πιο δημοφιλή σε νέους κυρίως καταναλωτές. Για την ίδια, η πιο ενδιαφέρουσα από τις εξελίξεις στο καθαρά παραγωγικό κομμάτι της γαλακτοκομίας είναι η ζύμωση ακριβείας για τη σύνθεση πρωτεϊνών στο εργαστήριο. «Η ζύμωση ακριβείας βρίσκεται σε ανάπτυξη και θα μας δώσει λύσεις για λιγότερη έκλυση μεθανίου. Η γη μας, θα υποφέρει λιγότερο από τη βόσκηση των ζώων με τη ζύμωση ακριβείας» είπε η καθηγήτρια του Γεωπονικού.

Στο δεύτερο μέρος της εισήγησής της η Έφη Τσακαλίδου αναφέρθηκε στο έργο που έχει πραγματοποιήσει το Εργαστήριο Γαλακτοκομίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, του οποίου είναι ενεργό μέλος εδώ και πολλά χρόνια, κυρίως σε ότι αφορά στη διάσωση της μικροβιακής βιοποικιλότητας. Όπως ενημέρωσε το κοινό, το Εργαστήριο συνεργάζεται εδώ και χρόνια με κορυφαίες πολυεθνικές εταιρείες παραγωγής καλλιεργειών για τη γαλακτοκομία, εφοδιάζοντάς τες με βακτήρια για καλλιέργειες για την παραγωγή προϊόντων τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται από μεγάλο αριθμό μικρών μεσαίων και μεγάλων ελληνικών γαλακτοβιομηχανιών. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στον μικροοργανισμό που απομόνωσε το Εργαστήριο πριν χρόνια, τον Streptococcus Macedonicous (η αλήθεια είναι ότι ανιχνεύτηκε σε κασέρι που είχε παραχθεί στην… Θεσσαλία). Σχολίασε όμως το γεγονός ότι οι Έλληνες τυροκόμοι έχουν δείξει πολύ μικρό έως ελάχιστο ενδιαφέρον για τις δραστη-

HI3220 Επαγγελματικό εργαστηριακό πεχάμετρο Ιδανικό για γαλακτοκομικά, στερεά και ημιστερεά προϊόντα* • Ανάλυση οθόνης έως και 3 δεκαδικά • Βαθμονόμηση pH έως 5 σημείων • Λειτουργία καταγραφής • Σύνδεση υπολογιστή * Εφόσον έχετε προμηθευτεί το αντίστοιχο ηλεκτρόδιο

Μάρνη 10, 10433 Αθήνα • Tηλ.: 210 8227825 & 210 8235192 • Email: hannainfo@hannagreece.gr Web: www.hannagreece.gr HANNA_Adv_02_2024.indd 1

19/4/24 3:13 PM

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Έφη Τσακαλίδου

Χρήστος Αποστολόπουλος

ριότητες και τα προϊόντα του Εργαστηρίου, τη στιγμή που πολυεθνικές του κλάδου των χημικών είναι πελάτες των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της ημεδαπής… Φέτα και γιαούρτι απειλούνται Ο Χρήστος Αποστολόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), ξεκίνησε την εισήγησή του ως… συνήθως: παρουσιάζοντας τη δυναμική της εγχώριας βιομηχανίας γάλακτος η οποία έχει αξία περίπου 3 δισ. ευρώ. Ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ είπε ότι οι εξαγωγές φέτας τριπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια καθώς κινούνται με διψήφιο ποσοστό σε ετήσια βάση (11%) ενώ εκτίμησε ότι ο συνολικός τζίρος της φέτας ανέρχεται σε 900 εκατ. ευρώ. Όσο αφορά το γιαούρτι, εκεί οι επιδόσεις είναι ακόμα καλύτερες: 30% αύξηση των εξαγωγών σε ετήσια βάση και περίπου 44% αύξηση των εξαγωγών το πρώτο εξάμηνο του 2025. «Που θα φτάσουμε;» αναρωτήθηκε ο Χρ. Αποστολόπουλος και συνέχισε: «Υπάρχει μέλλον για τον κλάδο. Θα πρέπει όμως να στηρίξουμε στην ουσία κι όχι στα λόγια τα δύο εθνικά προϊόντα μας, τη φέτα και το γιαούρτι και να κάνουμε ‘επανάσταση’ ενάντια σε όσους κάνουν απομίμηση των προϊόντων αυτών». Όπως

38

Ειρήνη Σχοινά

Σπύρος Μπαλαντίνος

ανέφερε χαρακτηριστικά η παγκόσμια αγορά του ‘ελληνικού γιαουρτιού’ είναι της τάξης των 11 δισ. ευρώ από τα οποία η χώρα μας απολαμβάνει μόλις το 1%. Η αγορά αυτή αναμένεται να φτάσει τα 28 δισ. ευρώ το 2030. Ο ΣΕΒΓΑΠ τα τελευταία χρόνια έχει να επιδείξει αρκετές ενέργειες για την προστασία των ελληνικών προϊόντων όπως η (επιτυχημένη) αντιπαράθεση με τους Τσέχους παραγωγούς απομιμήσεων ελληνικού γιαουρτιού ενώ νίκες έχει καταγάγει και στην Λατινική Αμερική. «Το Greek Yogurt δεν είναι ‘συνταγή’ είναι μια ξεκάθαρη δήλωση ότι το προϊόν παράγεται στην Ελλάδα. Η φράση ‘Greek Style’ η οποία χρησιμοποιείται από κάποιους δηλώνει απομίμηση συνταγής, όμως συνταγή δεν υπάρχει!» τόνισε με έμφαση. Ο Χρ. Αποστολόπουλος αναφέρθηκε επίσης στη γνωστή αντιπαράθεση του Συνδέσμου με τους κτηνοτρόφους οι οποίοι θεωρούν ότι για να ονομάζεται ένα γιαούρτι ‘ελληνικό’ δεν φτάνει να παράγεται στην Ελλάδα και μόνο, αλλά να παράγεται και με ελληνική πρώτη ύλη. «Δεν μας φτάνουν 10… Ελλάδες για να φτιάξουμε το Greek Yogurt που χρειαζόμαστε από ελληνικό γάλα. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν ήταν και δεν θα είναι αυτάρκης στην

3 δισ. ευρώ

11 %

30 %

44 %

Η ΑΞΊΑ ΤΗΣ ΕΓΧΏΡΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ ΓΆΛΑΚΤΟΣ

ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΌ ΑΎΞΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΏΝ ΤΗΣ ΦΈΤΑΣ ΑΝΆ ΈΤΟΣ

Η ΑΎΞΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΏΝ ΓΙΑΟΥΡΤΙΟΎ ΣΕ ΕΤΉΣΙΑ ΒΆΣΗ

Η ΑΎΞΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΏΝ ΓΙΑΟΥΡΤΙΟΎ ΤΟ ΠΡΏΤΟ ΕΞΆΜΗΝΟ ΤΟΥ 2025

παραγωγή αγελαδινού γάλακτος με τις εκτάσεις που καλλιεργεί και τα ζώα που εκτρέφει» τόνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ. Διευκρίνισε μάλιστα ότι σε περίπτωση κατοχύρωσης της ονομασίας Greek Yogurt θα πρέπει να συμπεριληφθούν και τα μη στραγγιστά γιαούρτια, αγελαδινά ή αιγοπρόβεια που παράγονται στην Ελλάδα διότι διαφορετικά, τα προϊόντα αυτά αν και γνήσια ελληνικά δεν θα μπορούν στο εξής να φέρουν την ονομασία ‘Greek’! Κρήτη εκτός εξαγωγών Ο Σπύρος Μπαλαντίνος, τυροκόμος, πρόεδρος των Τυροκόμων Ν. Χανίων κι εντεταλμένος περιφερειακός σύμβουλος Διασύνδεσης Τουρισμού με τον Πρωτογενή Τομέα στην Περιφέρεια Κρήτης παρουσίασε δεδομένα της κρητικής τυροκομίας η οποία, όπως τόνισε, «δεν είναι μέρος της πίτας των 900 εκατ. ευρώ που είναι η αγορά της φέτας. Δεν έχουμε γίνει μέρος των εξαγωγών της φέτας κι έχω πειστεί συζητώντας με πολλούς ότι δεν πρόκειται ποτέ να παράξουμε φέτα στην Κρήτη». Η Κρήτη παράγει 70-80.000 τόνους αιγοπρόβειο γάλα τον χρόνο, από το οποίο περίπου το 1/3, γύρω στους 20.000 τόνους, έχουν προορισμό την ηπειρωτική χώρα. Τα τυροκομικά αποτελούν μόλις το 0,7% του συνόλου των εξαγωγών της Κρήτης και αντιπροσωπεύουν ποσό της τάξης των 3 εκατ. ευρώ. «Μέσα σε μια τεράστιας αξίας εξαγωγική αγορά Κρητικών προϊόντων τα τυροκομικά αποτελούν μόλις τα 3 εκατ. ευρώ και τα 2,5 εκατ. από αυτά είναι στην Κύπρο. Δεν έχουμε καταφέρει δηλαδή να αναπτύξουμε τα προϊόντα μας πουθενά στο εξωτερικό και, φυσικά, δεν έχουμε καταφέρει να πάρουμε μερίδιο από την πίτα της εξαγωγής». Ο συλλογικός φορέας που εκπροσωπεί ο Σπ. Μπαλαντίνος προσπαθεί με διάφορους τρόπους τα τελευταία χρόνια να ανέβει στο ‘τρένο’ του εκσυγχρονισμού σε μια εποχή όπου η κατάσταση του κλάδου χειροτερεύει. «Το νησί που έχει μια μεγάλη τυροκομική ιστορία και που τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν κομμάτι του διατροφικού πολιτισμού του, χάνει σιγά σιγά την παραγωγή του, χάνει τα τυροκομικά, χάνει το μέλι και θα μας μείνει – αν μας μείνει κάτι- μόνο το λάδι. Σε λίγο θα έχουμε πλέον να διαχειριστούμε τον τουρισμό προσφέροντας εισαγόμενα προϊόντα» είπε με μια δόση σκεπτικισμού. Το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του αναλώθηκε στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος αναδιάρθρωσης του κλάδου που υλοποιείται από τους τυροκόμους της Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια και το οποίο στοχεύει: α) στη χαρτογράφηση του κλάδου (ζωοτροφές, κοστολόγια, ποσότητες

Χρ. Αποστολόπουλος [ΣΕΒΓΑΠ]

Greek Yogurt ΠΓΕ; Δύσκολο… «Μπορούμε να κατοχυρώσουμε το ‘Ελληνικό Γιαούρτι’ ως προϊόν ΠΓΕ με πρώτη ύλη όχι ελληνική, είναι κάτι που έχουν κάνει κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες για προϊόντα τους. Το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδικασίας είναι ότι θα χρειαστεί ψηφοφορία στην ΕΕ για να κατοχυρωθεί ως ΠΓΕ το ‘Ελληνικό Γιαούρτι’ από τα κράτη μέλη. Το Ελληνικό Γιαούρτι δεν είναι ένα απλό γαλακτοκομικό/ τυροκομικό προϊόν που δεν του δίνουν σημασία οι Ευρωπαίοι. Δεν είναι π.χ. σαν το Αρσενικό Νάξου που πράγματι δεν τους ενδιαφέρει. Δεν τους ενδιαφέρει καθόλου το Τσαλαφούτι. Το Greek Yogurt όμως έχει τεράστια συμφέροντα από πίσω του, πολυεθνικές που το μιμούνται. Δεν θα πάρουμε ούτε μια ψήφο θετική στη σχετική ψηφοφορία. Επιμένω ότι η οδός της κατοχύρωσης είναι πολύ δύσκολη. Η οδός της νομοθετικής απαίτησης η οποία δηλώνει προέλευση είναι σαφώς πιο εύκολη». γάλακτος, τυροκομεία, διακίνηση, εξαγωγές κ.ά.), β) τη στήριξη των ίδιων των προϊόντων και αναζήτηση για το καθένα διατροφικών επισημάνσεων που θα ενισχύσουν τη θέση τους και γ) την ανάπτυξη λύσεων marketing και branding για τα κρητικά προϊόντα. «Ακόμα κι αν έχουμε εκατονταετίες τυροκομικής παρουσίας στην Κρήτη, έχουμε μια μικρή και κατακερματισμένη αγορά που τώρα οργανώνεται» είπε ο Σπ. Μπαλαντίνος. Με σύμμαχο την τεχνολογία Η Ειρήνη Σχοινά, βιολόγος, Technical Sales Executive του TFT Lab Equipment, ανέλυσε τις δυνατότητες που δίνουν στους Έλληνες επαγγελματίες τα μηχανήματα που εμπορεύεται η εταιρεία της, όπως οι πολύτιμοι για την γαλακτοβιομηχανία αναλυτές γάλακτος. Το στέλεχος της TFT στάθηκε ιδιαίτερα στην ταχύτητα των σύγχρονων αναλύσεων που επιτρέπουν στους επαγγελματίες να έχουν αποτελέσματα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα αλλά και στις δυνατότητες που προσφέρουν τα σύγχρονα μηχανήματα στη διάγνωση της νοθείας. «Ο ποιοτικός έλεγχος δεν κοιτάει μικρές ή μεγάλες επιχειρήσεις, η ασφάλεια των τροφίμων δεν έχει να κάνει με την παραγωγικότητα της επιχείρησης» είπε το στέλεχος της TFT κι έκλεισε την τοποθέτησή της καλώντας τις μικρές γαλακτοβιομηχανίες να επενδύσουν σε τεχνολογία και να εκμεταλλευτούν τα υπάρχοντα χρηματοδοτικά προγράμματα.

39

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

LACTEA

Στάση πληρωμών που ανησυχεί παραγωγούς και αγορά Η γαλακτοβιομηχανία Lactea η οποία εδρεύει στο Πολύκαστρο Κιλκίς έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμών προς κτηνοτρόφους και προμηθευτές και όπως φαίνεται βρίσκεται σε τροχιά οικονομικής κατάρρευσης.

40

Σ

ύμφωνα με ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Χάρη Μπερτίδη για την εβδομαδιαία αγροτική εφημερίδα Έλληνας Αγρότης («Η πτώση της Lactea και το ντόμινο στην κτηνοτροφία της Θράκης», 13 Νοεμβρίου 2025) η Lactea: «Από πρότυπο ανάπτυξης και επενδυτικής εξωστρέφειας, έχει μετατραπεί σε σύμβολο της κρίσης που πλήττει τον αγροτοβιομηχανικό τομέα της χώρας. Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης δεν βρίσκονται οι αριθμοί, αλλά οι άνθρωποι της παραγωγής – οι κτηνοτρόφοι που στήριξαν τη Lactea, επένδυσαν σε συνεργασίες μαζί της και τώρα βρίσκονται αντιμέτωποι με ανεξόφλητα τιμολόγια, χαμένες προμήθειες και οικονομική ασφυξία». Η Lactea είχε δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια ζώνη εισκόμισης γάλακτος που εκτείνονταν από τον νομό Έβρου μέχρι και τον νομό Ξάνθης και παρουσίαζε σταθερή αύξηση του κύκλου εργασιών της, ο οποίος το 2024 είχε διαμορφωθεί σε 47 εκατ. ευρώ, έναντι 35 εκατ. ευρώ το 2023. Παρόλα αυτά, τα καθαρά κέρδη μετά φόρων δεν ξεπέρασαν τις 141.000 ευρώ, ενώ ο τραπεζικός δανεισμός της Lactea ξεπέρασε τα 4 εκατ. ευρώ.

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

Ε Μ ΓΑ ΤΥ ΤΡ & Κ

Τα πρώτα προβλήματα για την εταιρεία εμφανίστηκαν το 2023 όταν συνεργάτες της κτηνοτρόφοι προχώρησαν σε καταγγελίες καθώς οι πληρωμές τους για τις παραδόσεις γάλακτος καθυστερούσαν μέχρι και δύο μήνες. Το καλοκαίρι του 2024 η εταιρεία βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο αρνητικής δημοσιότητας καθώς της επιβλήθηκε πρόστιμο από την ΠΕ Καβάλας διότι η μονάδα παραγωγής τυροκομικών προϊόντων που διέθετε στη Θάσο δεν εξασφάλισε την προβλεπόμενη έγκριση εγκατάστασης και λειτουργούσε χωρίς γνωστοποίηση λειτουργίας. «Μέχρι την άνοιξη του 2025, δεκάδες κτηνοτρόφοι σε Έβρο, Ροδόπη και Ξάνθη παρέμεναν απλήρωτοι, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι παραγωγοί είχαν ήδη σταματήσει τις παραδόσεις γάλακτος. Ορισμένοι από αυτούς καταγγέλλουν ότι η Lactea τούς οφείλει ποσά που κυμαίνονται από 10.000 έως και 40.000 ευρώ» αναφέρει το ρεπορτάζ του Χάρη Μπερτίδη.1 4/5/2017 9:47:07 πμ Carpit_KTX.pdf

Αυτή τη στιγμή η παραγωγική δραστηριότητα της Lactea έχει περάσει στην εταιρεία Prolacta, η οποία εδρεύει στην έδρα της… Lactea στο Πολύκαστρο χωρίς οι δύο εταιρείες να έχουν κοινό μετοχολόγιο, με την Plolacta να φαίνεται πως αποτελεί διάδοχη κατάσταση. «Οι μεταφορικές εταιρείες, οι προμηθευτές ζωοτροφών και οι μικρές βιοτεχνίες που συνεργάζονταν με τη γαλακτοβιομηχανία αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρότατα προβλήματα ρευστότητας. Η οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, που εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από τη λειτουργία της Lactea, έχει ήδη αρχίσει να μειώνεται, ενώ αρκετοί εργαζόμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της ανεργίας. Την ίδια στιγμή, η αγορά γάλακτος στη Βόρεια Ελλάδα αναζητά νέες ισορροπίες. Μεγάλοι παίκτες του κλάδου, φαίνεται να εξετάζουν τρόπους για να απορροφήσουν μέρος της παραγωγής που έμενε μέχρι πρότινος στη Lactea» αναφέρει το δημοσίευμα του Χ. Μπερτίδη.

Από το 1973 στην Κατασκευή Ανοξείδωτου Εξοπλισµού & Μηχανηµάτων Γαλακτοκοµίας Τα Βήµατα που µας εδραίωσαν : Τυποποίηση των Μηχανών - Σχεδιασµός µε Βάση τις Ανάγκες σας

C

M

Y

CM

MY

CY

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΑΝΟΞΕΙ∆ΩΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

Κατεργασία & Συναρµολόγηση µε Σύγχρονες Μεθόδους Εξειδικευµένο Προσωπικό - Πιστοποιηµένα Υλικά, Κατάλληλα για Τρόφιµα Ασφάλεια στη Χρήση - Ποιοτικός Έλεγχος Αποτελεσµατικές Υπηρεσίες Υποστήριξης

CMY

K

Περιοχή Πράταγα, Σέσκλο, Βόλος Τηλέφωνο : 24210 95201 FAX : 24210 95097 e-mail : carpit@otenet.gr

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα µας : www.carpit.gr 41

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

AGROWN 2025

Σε κλοιό προβλημάτων η αγροδιατροφή αλλά υπάρχουν δυνάμεις στην περιφέρεια Παρά το γεγονός ότι διεξήχθη χωρίς παρουσία κυβερνητικών στελεχών, το διήμερο συνέδριο Agrown 2025 στο Αγρίνιο της Αιτωλοακαρνανίας κατέγραψε -για μια ακόμα φορά- τα σημαντικά προβλήματα που έχουν θέσει σε κλοιό την ελληνική αγροδιατροφή, υπέδειξε τρόπους για να αντιμετωπιστούν φλέγοντα προβλήματα όπως η λειψυδρία και ανέδειξε τους μεγάλους πρωταγωνιστές της πρωτογενούς παραγωγής, τους γεωργούς, τους κτηνοτρόφους και τους αλιείς. Αλλά κι αυτοί ήταν, δυστυχώς, απόντες… ΑΠΟΣΤΟΛΉ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: Θ.Α. & AGROWN 2025

1

2

1. Οι εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Πατρών, στο Αγρίνιο, όπου διεξήχθη το διήμερο συνέδριο Agrown 2025 2. Το αμιγώς κτηνοτροφικό πάνελ του Agrown 2025. Από αριστερά: ο δημοσιογράφος Δημήτριος Μιχαηλίδης (συντονιστής), ο κτηνοτρόφος Θωμάς Μόσχος (τεχνικός σύμβουλος του ΣΕΚ), η κτηνοτρόφος Μάγδα Κοντογιάννη (γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής) και ο ζωοτέχνης Δημήτριος Ρουκάς (υποψήφιος διδάκτορας, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)

42

Στην Αιτωλοακαρνανία πάνω από 60 κτηνοτρόφοι έχουν μείνει χωρίς ζωικό κεφάλαιο

Η

Αιτωλοακαρνανία είναι μια πλούσια σε πλουτοπαραγωγικούς πόρους περιοχή της χώρας, διαθέτει άφθονο υδατικό δυναμικό, ισχυρή αιγοπροβατροφία, σπουδαία φυτικά και ζωικά προϊόντα κάποια από τα οποία είναι μάλιστα ΠΟΠ και πανεπιστημιακές σχολές που πραγματοποιούν πρωτοπόρα αγροτική έρευνα με στόχο τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής. Παρόλα αυτά, η περιοχή υποφέρει από πολλά προβλήματα, τα περισσότερα από τα οποία είναι δομικά της αγροτικής καθημερινότητας: μικρός κλήρος και ως εκ τούτου αυξημένο κόστος παραγωγής, έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού για να εργαστεί στην πρωτογενή παραγωγή, κακή διαχείριση του υδατικού δυναμικού και σπατάλη νερού αλλά κι αδυναμία συνεργασίας των παραγωγών εξαιτίας του αρνητικού πρόσημου που συνεχίζουν να φέρουν οι αγροτικοί συνεταιρισμοί. Αυτά είναι τα κύρια συμπεράσματα από το διήμερο συνέδριο Agrown 2025 το οποίο πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Πατρών στο Αγρίνιο και τελούσε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Δήμου Αγρινίου και του Πανεπιστημίου Πατρών. Τη διοργάνωση ανέλαβαν η Αγρινιώτικη εφημερίδα ‘Συνείδηση’ και η Πατρινή εφημερίδα Πελοπόννησος. Παρά την απουσία εκπροσώπων της κεντρικής εξουσίας, το διήμερο συνέδριο Agrown 2025 το οποίο αναπτύχθηκε σε 16 συνεδρίες, κάλυψε ευρεία γκάμα θεμάτων που αφορούν τη σύγχρονη πρωτογενή παραγωγή όπως: η υποβάθμιση του εδάφους, η διαχείριση των υδάτων και ο περιορισμός της σπατάλης τους, η επαναχρησιμοποίηση του νερού και η γεωργία ακριβείας, οι τάσεις που θα κυριαρχήσουν στην αγροδιατροφή για ένα βιώσιμο και αειφόρο μέλλον, η προσέλκυση νέων αγροτών/κτηνοτρόφων στο επάγγελμα, τα χρηματοδοτικά εργαλεία του αγροδιατροφικού κλάδου κ.ά. Μεγάλο μέρος των θεματικών του συνεδρίου Agrown 2025 κάλυψαν τα θέματα που αφορούν την υδατοκαλλιέργεια μιας και η Αιτωλοακαρνανία είναι η κορυφαία δύναμη της Ελλάδας στον τομέα αυτόν. Ευλογιά στην Αιτωλοακαρνανία Στον χαιρετισμό του, την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου, ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης τόνισε ότι στην Αιτωλοακαρνανία «οι παράγοντες παράδοση, γη και άνθρωπος συνυπάρχουν σε δεσμό αιώνων». Χαρακτήρισε το συνέδριο «παράθυρο που ανοίγει κάθε χρόνο προς το μέλλον του τόπου, μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα συναντούν την τεχνολογία, την καινοτομία και το όραμα

για ένα καλύτερο αύριο». Αναφέρθηκε στις φετινές πυρκαγιές που προκάλεσαν ζημιές στην πρωτογενή παραγωγή, την ευλογιά και τις επιπτώσεις της τόσο στους χιλιάδες αιγοπροβατοτρόφους της Δυτικής Ελλάδας όσο και στο παραγωγικό δίκτυο που περιλαμβάνει την τυροκομία, τις μονάδες μεταποίησης, τα σφαγεία κ.ά. «Κινδυνεύει η Δυτική Ελλάδα που θέλουμε να προβάλλουμε στα μήκη και τα πλάτη του κόσμου. Η ευλογιά δεν έφερε μόνο οικονομική ζημιά, προκάλεσε ανασφάλεια και αγωνία» είπε ο Περιφερειάρχης και ζήτησε να εργαστούν όλοι οι παράγοντες για την αναχαίτιση της ζωονόσου. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο περιφερειάρχης, στην Αιτωλοακαρνανία πάνω από 60 κτηνοτρόφοι έχουν μείνει χωρίς ζωικό κεφάλαιο. Ο Ν. Φαρμάκης ζήτησε να δοθούν άμεσες και πλήρεις αποζημιώσεις, απαίτησε τη δημιουργία ειδικών προγραμμάτων απασχόλησης για το διάστημα που οι πληγέντες δεν μπορούν να επανέλθουν στην κτηνοτροφία και, κυρίως, πλήρη αναδιάταξη και αποκατάσταση της κτηνοτροφικής παραγωγής στην Δυτική Ελλάδα. Ζήτησε επίσης να λειτουργήσουν και πάλι τα κέντρα γενετικής βελτίωσης. Αξίζει να σημειώσουμε ότι κτηνοτρόφοι που συμμετείχαν στο συνέδριο Agrown 2025 κατήγγειλαν ότι οι αποζημιώσεις δεν έχουν δοθεί στους παραγωγούς, ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η πληρωμή αποζημιώσεων του 2024 ενώ τα χρήματα που δίνονται για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου στους πληγέντες είναι σχεδόν το 50% της πραγματικής αξίας των απωλειών τους ανά ζώο. Ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε στις διαρκείς αυτοψίες των υπηρεσιών (Διεύθυνση Κτηνιατρικής) και στάθηκε στο περιστατικό που έλαβε χώρα την προηγουμένη της ομιλίας του (την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου), δηλαδή την αποκάλυψη παράνομης μεταφοράς ζώων που πραγματοποιούσε μεγαλέμπορος ζώων, από περιοχές οι οποίες ήταν μολυσμένες (Ηλεία) σε καθαρή περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας. «Θα παλέψουμε κι ότι χάθηκε θα αγωνιστούμε να χτιστεί ξανά και ακόμα καλύτερο» υποσχέθηκε ο Περιφερειάρχης στον χαιρετισμό του. Ο δήμαρχος Αγρινίου Γιώργος Παπαναστασίου στον χαιρετισμό του τόνισε ότι «η Αιτωλοακαρνανία είναι τόπος που ξέρει να παράγει και πρέπει να συνεχίσει να το κάνει. Σήμερα η πρόκληση είναι να περάσουμε από τη γεωργία της εμπειρίας στη γεωργία της γνώσης και της τεχνολογίας». Ο ρόλος των ΑΕΙ και των Περιφερειών Χαιρετισμούς απεύθυναν επίσης ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος, αντιπρύτανης Προγραμματισμού Ψηφιακού Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Υποδομών του Πανεπιστημίου Πατρών και

43

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

1

2

ο Φώτης Μάρης, πρύτανης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ο τελευταίος τόσο στον χαιρετισμό του όσο και στην ομιλία του αργότερα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες που καταβάλλουν τα πανεπιστήμια στη διαχείριση του πιο πολύτιμου πόρου της χώρας, του νέου ανθρώπινου δυναμικού. «Κατανοούμε όλοι πλέον ότι ο αγροδιατροφικός τομέας είναι η επιλογή του αύριο, είναι ο τομέας πάνω στον οποίο πρέπει να χτίσουμε και αποτελεί το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας» είπε ο πρύτανης του Δημοκρίτειου. Η συμβολή των Περιφερειών στην ανάπτυξη του αγροδιατροφικού κλάδου και οι πολιτικές που υιοθετούνται σε τοπικό επίπεδο ήταν σημαντικό μέρος της θεματολογίας του Agrown 2025. Ο Ανδρέας Φίλιας, αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας στην τοποθέτησή του, στο πάνελ των αυτοδιοικητικών αιρετών, τόνισε ότι «οι Περιφέρειες έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης και πιστεύω ότι θα πρέπει να γίνει ακόμα πιο σημαντικός στο μέλλον». «Οι Περιφέρειες είναι πολύ σημαντικές γιατί δίνουν τη δυνατότητα στον πρωτογενή τομέα, στον απλό αγρότη, τον συνεταιρισμό, τις ομάδες παραγωγών να εκμεταλλευτούν ευρωπαϊκά προγράμματα, χρήματα που έρχονται κυρίως μέσω του ΥπΑΑΤ- κι εδώ υπάρχει ένα παράπονο των Περιφερειών. Οι Περιφέρειες δεν σχεδιάζουν αυτά τα προγράμματα, ενώ θα έπρεπε να το κάνουμε γιατί είμαστε πιο κοντά στις ανάγκες των παραγωγών. Δεν μπορεί η Δυτική Ελλάδα, για παράδειγμα, να έχει τις ίδιες ανάγκες με τη Μακεδονία, γι’ αυτό θα θέλαμε μεγαλύτερο ρόλο» τόνισε ο Ανδρέας Φίλιας. Κτηνοτροφία ώρα μηδέν! Το αμιγώς κτηνοτροφικό πάνελ του Agrown 2025 αποτέλεσαν οι Θωμάς Μόσχος, κτηνοτρόφος και τεχνικός σύμβου-

44

3

λος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, η Μάγδα Κοντογιάννη, κτηνοτρόφος και γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής και ο Δημήτριος Ρουκάς, ζωοτέχνης, τ. γεωπόνος, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τον συντονισμό είχε αναλάβει ο Δημήτριος Μιχαηλίδης, δημοσιογράφος (ΑγροΝέα, AgroBus) και συγγραφέας. Ο Θ. Μόσχος ξεκίνησε την εισήγησή του με ζητήματα από την ούτως ή άλλως γεμάτη ατζέντα της ελληνικής κτηνοτροφίας. Έθιξε το συνταξιοδοτικό λέγοντας οτι «δεν είναι δυνατόν να παίρνει σύνταξη ο κτηνοτρόφος όπως ένας δημόσιος ή ιδιωτικός υπάλληλος στα 42 έτη εργασίας όταν δουλεύει 356 ημέρες τον χρόνο. Ανάλογα με τις ώρες που έχουμε εργαστεί θα έπρεπε να βγαίνουμε στην σύνταξη στα 28 έτη. Δεν είναι επίσης δυνατόν να πληρώνουμε μια ζωή εργοδοτικές εισφορές και φόρους και να λαμβάνουμε σύνταξη μικρότερη από κάποιους που δεν έχουν δουλέψει ποτέ στη ζωή τους». Απόλυτα συνδεμένο με το παραπάνω είναι το ασφαλιστικό ζήτημα των αγροτών οι οποίοι σε οποιαδήποτε ασθένεια δεν λαμβάνουν καμία ενίσχυση όπως ένας δημόσιος υπάλληλος – ως μέρος του μισθού- ενώ αντίστοιχα δεν ενισχύονται οι αγρότισσες στην εγκυμοσύνη και μετά τη γέννα. «Σήμερα μια κτηνοτρόφος πρέπει να γεννήσει τη μια μέρα και την άλλη να είναι στα πρόβατά της αν δεν έχει υπαλλήλους να κάνουν τη δουλειά της» είπε ο Θ. Μόσχος. Κατά την άποψή του, το κορυφαίο ζήτημα του αγροτικού κλάδου είναι το ανθρώπινο δυναμικό αν και ο ίδιος πιστεύει ότι υπάρχουν λύσεις για προσέλκυση εργατικού δυναμικού στον πρωτογενή τομέα. «Στην Φιλανδία όταν καθιερώθηκε στον ιδιωτικό τομέα το πεντάωρο υπήρξε κύμα αποχωρήσεων νέων από τον αγροτικό κλάδο. Το κράτος όμως παρε-

Ενώ δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η πληρωμή αποζημιώσεων του 2024, τα χρήματα που προβλέπονται για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου στους πληγέντες είναι σχεδόν το 50% της πραγματικής αξίας των απωλειών τους ανά ζώο

4

5

νέβη και στήριξε τις κτηνοτροφικές επιχειρήσεις χρηματοδοτώντας -άτοκα και με 30ετή περίοδο αποπληρωμής- την αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού και την υλοποίηση προγραμμάτων εκσυγχρονισμού» τόνισε ο παραγωγός από την Καστοριά. Αναφέρθηκε στο μείζον ζήτημα των μελετών, για τις οποίες δαπανάται ετησίως το εξωφρενικό ποσό των 200 εκατ. ευρώ χωρίς να έχει ωφεληθεί ο αγροτικός κόσμος ουσιαστικά από τα αποτελέσματα των μελετών αυτών, σχολίασε την ανυπαρξία κέντρων γενετικής βελτίωσης για τα παραγωγικά ζώα και τόνισε κι αυτός ότι η έλλειψη υποδομών στον τομέα του νερού -φράγματα, νέα συστήματα άρδευσης, υπόγειο αυτόματο πότισμα, αισθητήρες υγρασίας κ.ά.- επιδεινώνει το πρόβλημα της λειψυδρίας που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. «Υπάρχει αρκετή γη σε διάφορες περιοχές της χώρας που δεν μπορεί να καλλιεργηθεί γιατί οι ιδιοκτήτες της δεν μπορούν να πληρώσουν φόρο κληρονομιάς» είπε ο Θ. Μόσχος ζητώντας παράλληλα φορολογικά κίνητρα, ζωντανό οικοσύστημα επιχειρηματικότητας (τηλεπικοινωνίες) και κρατικές παρεμβάσεις που θα μειώσουν το κόστος διαβίωσης στις ορεινές περιοχές (κόστος μετακινήσεων, θέρμανσης κ.ά.). Ο κτηνοτρόφος- επιχειρηματίας Η Μάγδα Κοντογιάννη αναφέρθηκε στους αξιοπρεπείς κτηνοτρόφους παλαιότερων εποχών, οι οποίοι ήταν και επιχειρηματίες με ήθος και διορατικότητα, αρετές που σπανίζουν πλέον. «Δυστυχώς το κτηνοτροφικό επάγγελμα είναι απαξιωμένο, ο κλάδος γέρασε και απογοητεύτηκε. Η ελληνική κτηνοτροφία δεν πέθανε, κουράστηκε να παλεύει μόνη της: χωρίς χρήσης γης, χωρίς σχολεία μαθητείας, χωρίς αγροτικά επιμελητήρια, με αβέβαιο επιχειρη-

1. O περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης στο Agrown 2025 στο Αγρίνιο 2. Ο δήμαρχος Αγρινίου Γιώργος Παπαναστασίου στο Agrown 2025 στο Αγρίνιο 3. Ο Ανδρέας Φίλιας, αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 4. Ο Δημήτριος Ρουκάς θεωρεί ότι οι δύο δυνάμεις που μπορούν να στηρίξουν την αγροτική ανάπτυξη είναι οι συνέργειες μεταξύ των παραγωγών και η αγροτική οικογένεια 5. «Η ελληνική κτηνοτροφία δεν πέθανε, κουράστηκε να παλεύει μόνη της» είπε η κτηνοτρόφος Μάγδα Κοντογιάννη από την Αττική

ματικό μέλλον, με αυξημένο κόστος παραγωγής. Υπάρχει όμως καρδιά, υπάρχει και ‘ψυχή’» είπε η μαχητική κτηνοτρόφος από το Μενίδι. Για το μείζον ζήτημα της αναστροφής της πτώσης του κτηνοτροφικού επαγγέλματος αυτή θα έρθει, κατά τη γνώμη της, όταν το βοσκοτόπι, η στάνη και το τυροκομείο ιδωθούν ως ‘επαγγελματική ευθύνη’ κι όταν αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες. Όταν αρχίσει η τυροκομία να ενδιαφέρεται για την καινοτομία και το branding κι όταν η πρωτογενής παραγωγή οργανωθεί σε νέα μοντέλα επιχειρηματικότητας με έμφαση στους συνεταιρισμούς. «Είμαστε μόνοι μας και, δυστυχώς, χωρίς γνώσεις» είπε Μ. Κοντογιάννη και συμπλήρωσε «θέλουμε νέους ανθρώπους όχι για να ταΐσουν τη χώρα αλλά για να την ανασυγκροτήσουν. Η κτηνοτροφία δεν είναι επάγγελμα αλλά τρόπος ζωής». Ο Δημήτριος Ρουκάς αναφέρθηκε στην απο-αγροτοποίηση της Ελλάδας και την ερημοποίηση της υπαίθρου αλλά και στην απίστευτη γραφειοκρατία σε βάρος των αγροτών κι εκτίμησε ότι μέλλον για τον παραγωγό θα υπάρξει μόνο αν καταφέρει να τυποποιήσει και να εμπορευτεί το επώνυμο προϊόν που θα παράξει. «Ο κτηνοτρόφος έχει χάσει την ταυτότητα και την αξιοπρέπειά του. Στην περιφέρεια έμειναν οι παππούδες και οι γιαγιάδες να καλλιεργούν, περιμένοντας πότε θα επιστρέψει κάποιος νέος για να φέρει το καινούργιο και την ελπίδα» είπε ο Δ. Ρουκάς. Ο ίδιος εκτίμησε ότι παρά την απαξίωση του δεσμού των σύγχρονων ανθρώπων με την γη, υπάρχει η ‘μαγιά’ για αγροτική ανάπτυξη παρά τα συνεχή προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγρότης. Επεσήμανε μάλιστα ότι δύο είναι οι δυνάμεις που μπορούν να στηρίξουν την αγροτική ανάπτυξη: οι συνέργειες μεταξύ των παραγωγών και η αγροτική οικογένεια ως κύτταρο επιβίωσης.

45

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΡΙΤΒΑΝ ΧΑΤΖΗ ΜΕΜΕΤ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ Α.Μ.-Θ.

Η ευλογιά καταστρέφει κοπάδια και τοπικές οικονομίες O περιφερειακός σύμβουλος στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης Ριτβάν Χατζή Μεμέτ και από τις αρχές του 2025 αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα & Κτηνοτροφίας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, βρέθηκε στο Αγρίνιο για το συνέδριο Agrown 2025 όπου είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε μαζί του για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πρωτογενής παραγωγή στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη καθώς στην Περιφέρειά του έχουν θανατωθεί ήδη περίπου 120.000 ζώα (αρχές Νοεμβρίου).

Υ

πέρμαχος του εμβολιασμού, αφού μετά από έναν χρόνο επιβολής περιοριστικών μέτρων η ευλογιά των προβάτων δεν υποχωρεί, ο αντιπεριφερειάρχης μας μεταφέρει το κλίμα που επικρατεί σε μια περιοχή της χώρας που είχε ήδη πολλά προβλήματα πριν εμφανιστεί η συγκεκριμένη ζωονόσος. Προτείνει μάλιστα κάθε Περιφέρεια να αποκτήσει το δικό της αγροτικό στρατηγικό σχέδιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της και όχι επιβαλλόμενο άνωθεν ενώ εκφράζεται θετικά για την προοπτική εμβολιασμού των ζώων. Dairy News | Ποια είναι η κατάσταση της κτηνοτροφίας στην Περιφέρειά σας; Όσο περνάνε οι μέρες η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δυσχερής. Τα μέτρα για την εκρίζωση της ευλογιάς δεν πέτυχαν και αυτό το διαπιστώνουμε σήμερα, έναν χρόνο μετά την υιοθέτησή τους. Λιγοστά αποτελέσματα είχαμε με τις προστατευτικές τάφρους αλλά δεν πέτυχαν ούτε οι αποκλεισμοί ούτε η αστυνόμευση που επέβαλλε η πολιτεία. Θεωρώ πως ήρθε η ώρα να σκεφτούμε το ζήτημα του εμβολιασμού. Γνωρίζω ότι η επιστήμη έχει χωριστεί στα δύο: κάποιοι είναι αντίθετοι, κάποιοι συμφωνούν, όμως το ΥπΑΑΤ πρέπει να καταλήξει σε μια απόφαση διότι, έτσι όπως πηγαίνουν τα πράγματα σήμερα, τα μέτρα δεν πιάνουν τόπο. Το να χάσει ένας κτηνοτρόφος ένα κοπάδι δεν σημαίνει ότι έχασε απλώς έναν αριθμό ζώων- χάνεται κομμάτι της τοπικής οικονομίας, κινδυνεύει το μέλλον των παιδιών του, οι σπουδές τους…

46

Η δική σας θέση ποια είναι για ζήτημα αυτό; Ο κτηνοτροφικός κλάδος στην Περιφέρειά μας αποτελείται κυρίως από παραδοσιακούς παραγωγούς με μικρές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Ο αποκλεισμός έχει δημιουργήσει πολύ άσχημη κατάσταση και οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Δεν έχουν συνεχή υδροδότηση, δεν έχουν αποθηκευτικούς χώρους, αναγκάζονται να βγάλουν τα ζώα τους έξω για βόσκηση. Σκεφτείτε ότι αυτοί ο άνθρωποι, με χίλια ζόρια, θέλουν να παράξουν το προϊόν που γνωρίζουν, είτε πρόκειται για γάλα είτε πρόκειται για κρέας. Πως θα το κάνουν μέσα σε αυτή την κατάσταση, όταν δεν μπορεί να πλησιάσει έμπορος στην εγκατάστασή τους; Είμαι λοιπόν υπέρ του εμβολίου. Τι προτείνετε γενικότερα για την αγροτική ανάπτυξη; Κάθε Περιφέρεια πρέπει να αρχίσει να σχεδιάζει το δικό της ‘αγροτικό στρατηγικό σχέδιο’ διότι κάθε Περιφέρεια έχει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες και διαφορετικές ανάγκες. Θα πρέπει επίσης οι επιδοτήσεις και η στήριξη της πολιτείας να απευθύνονται στους πραγματικούς αγρότες, αυτούς που παράγουν πραγματικά.

ΘΩΜΑΣ ΜΟΣΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΕΚ

Πόσοι από τους πληγέντες θα ξαναφτιάξουν τα κοπάδια τους; Την εικόνα της κτηνοτροφίας που πιέζεται από το βάρος της ευλογιάς και τη θέση των συναδέλφων του που είναι παγιδευμένοι σε πολλαπλά αδιέξοδα μεταφέρει στο Dairy News ο νεαρός, μαχητικός και βραβευμένος για τη δουλειά του αγρότης από τη Δυτική Μακεδονία ο οποίος καλεί τον αγροτικό κόσμο σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεων.

Ο

κτηνοτρόφος από την Καστοριά Θωμάς Μόσχος, τεχνικός σύμβουλος στον ΣΕΚ, ήταν μεταξύ των ομιλητών στο συνέδριο Agrown 2025, όπου παραχώρησε στο Dairy News μια μικρή συνέντευξη. «Οι κτηνοτρόφοι είναι απεγνωσμένοι κι αν προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις, αυτές θα πρέπει να είναι δυναμικές για να πάρει το μήνυμα η κυβέρνηση» είπε. «Η κυβέρνηση ‘πονάει’ όταν οι αγρότες κλείνουν αεροδρόμια, λιμάνια, διυλιστήρια και τελωνεία- ειδάλλως δεν αξίζει να γίνουν κινητοποιήσεις». Σχολιάζοντας τις κυβερνητικές εξαγγελίες οι οποίες κάνουν λόγο για πακτωλό χρημάτων που θα… εισρεύσουν στις τσέπες των αγροτών, σχολίασε: «Τα χρήματα αυτά είναι χρήματα που δικαιούμαστε, χρήματα τα οποία λαμβάνουμε κάθε χρόνο και δεν είναι αποζημιώσεις ούτε κάποιου είδους στήριξη. Δεν είναι ‘εξωφρενικό’ το νούμερο όπως λέει η κυβέρνηση, εξωφρενικό θα είναι το νούμερο αν καταφέρει η κυβέρνηση να πάρει πίσω όλα τα κλεμμένα χρήματα και να τα μοιράσει στη συνέχεια στους πραγματικούς παραγωγούς». Όσο για την καταστροφή που έχει υποστεί η κτηνοτροφία, ο Θ. Μόσχος εκτιμάει ότι σε περίπτωση lockdown οι επιπτώσεις στην οικονομία θα είναι τραγικές. «Κάθε ζώο προσφέρει στο ΑΕΠ 1.100- 1.500 ευρώ τον χρόνο. Έχουμε χάσει πάνω από 500 εκατ. ευρώ από τα ζώα που έχουν θανατωθεί και μόνο, χωρίς να υπολογίσουμε τη μειωμένη παραγωγή» μας είπε. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι πολλοί συνάδελφοί του «δεν έχουν τα ταΐσουν τα ζώα τους, έχουν ξοδέψει όλες τις διαθέσιμες ζωοτροφές εξαιτίας του εγκλεισμού τους κι έχουν μειωμένη γαλακτοπαραγωγή». Σύμφωνα με τον Θ. Μόσχο δεν θα είναι εύκολο να ξεκινήσουν στην παραγωγή οι κτηνοτρόφοι που έχουν πληγεί ενώ

ούτε τα χρήματα που υπόσχεται η πολιτεία είναι αρκετά για ένα νέο ξεκίνημα. «Σήμερα για ένα ζώο υψηλής γαλακτοπαραγωγής πρέπει να δαπανήσεις 350 ευρώ/ζώο. Η αποζημίωση του κράτους ανέρχεται σε 170 ευρώ/ζώο κι αναφέρομαι στο παραγωγικό πρόβατο. Από την άλλη, χρειάζονται τουλάχιστον δύο-τρία χρόνια για την ανασύσταση κοπαδιού που έχει καταστραφεί» επισημαίνει. Απουσία νομοθετικού πλαισίου Ο Θ. Μόσχος επιμένει ότι δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο για την έκδοση άδειας με αποτέλεσμα αρκετοί κτηνοτρόφοι να ταλαιπωρούνται από τη γραφειοκρατία και την ανεπάρκεια του κράτους. «Από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής τους στέλνουν στο ΥπΑΑΤ και εκεί τους στέλνουν πίσω στη ΔΑΟΚ» υποστηρίζει ο Θ. Μόσχος αναφερόμενος σε συγκεκριμένα παραδείγματα. «Κανείς δεν γνωρίζει αν νομικά μπορεί κάποιος παραγωγός να φτιάξει και πάλι κοπάδι μετά την ευλογιά. Η όλη υπόθεση είναι μετέωρη» επιμένει. Ποιος κτηνοτρόφος θα περιμένει όμως δύο και πλέον χρόνια για να φτιάξει και πάλι κοπάδι προβάτων; «Οι περισσότεροι προσανατολίζονται να εγκαταλείψουν την κτηνοτροφία, κάποιοι από την περιοχή μας σκέφτονται να φύγουν στο εξωτερικό» μας εξομολογείται. Η ευλογιά δεν έχει χτυπήσει την Καστοριά και ο Θ. Μόσχος νιώθει μια σχετική ανακούφιση: «Ευτυχώς στον νομό μας δεν έχουμε ευλογιά, όπως δεν είχαμε πανώλη στο παρελθόν. Έχει όμως κάνει μελέτη το ΥπΑΑΤ για να βρει πώς εισήλθε η ευλογιά στην χώρα; Πώς εξαπλώθηκε και γιατί έχει χτυπήσει σε κάποιες περιοχές κι όχι σε κάποιες άλλες; Εντάξει, έναν χρόνο έχουμε την ευλογιά, τι να προλάβει να κάνει το ΥπΑΑΤ…»

47

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

DETONOVO FOODS Άπαχο γάλα σε σκόνη 1%

Πολύτιμος σύμμαχος για τους επαγγελματίες της τυροκομίας από την αθηναϊκή εταιρεία Detonovo Foods, που ειδικεύεται στις εισαγωγές και εξαγωγές πρώτων υλών τροφίμων και ζωοτροφών. ΚΕΊΜΕΝΟ: DETONOVO FOODS

Τ

ο άπαχο γάλα σε σκόνη με περιεκτικότητα 1% σε λιπαρά αποτελεί ένα εξαιρετικά ευέλικτο και θρεπτικό συστατικό, που έχει κερδίσει επάξια τη θέση του τόσο στην υγιεινή διατροφή, όσο και σε ένα ευρύ φάσμα μαγειρικών και βιομηχανικών εφαρμογών. Πρόκειται για γάλα στο οποίο έχει αφαιρεθεί σχεδόν όλο το λίπος και το νερό, αφήνοντας πίσω μια συμπυκνωμένη μορφή πρωτεϊνών, υδατανθράκων, βιταμινών και μετάλλων, με ελάχιστες θερμίδες και λιπαρά. Διατροφικά οφέλη Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του άπαχου γάλακτος σε σκόνη 1% είναι η υψηλή περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη. Είναι μια πλήρης πρωτεΐνη, που σημαίνει ότι περιέχει και τα εννέα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται ο οργανισμός για την ανάπτυξη και την επιδιόρθωση των ιστών, την παραγωγή ενζύμων και ορμονών και τη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Αυτό το καθιστά ιδανικό για αθλητές, άτομα που ακολουθούν

48

δίαιτες απώλειας βάρους ή όσους επιθυμούν να αυξήσουν την πρόσληψη πρωτεΐνης χωρίς να προσθέσουν επιπλέον λίπος. Επιπλέον, αποτελεί εξαιρετική πηγή ασβεστίου. Το ασβέστιο είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία των οστών και των δοντιών, για την καλή λειτουργία των μυών, τη μετάδοση των νευρικών ώσεων και την πήξη του αίματος. Η τακτική κατανάλωση άπαχου γάλακτος σε σκόνη μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και στη διατήρηση ενός ισχυρού σκελετού σε όλες τις ηλικίες. Είναι, επίσης, εμπλουτισμένο με βιταμίνη D, η οποία είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου, και συχνά με βιταμίνη Α, σημαντική για την όραση, το ανοσοποιητικό σύστημα και την υγεία του δέρματος. Περιέχει, ακόμα, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως η ριβοφλαβίνη (Β2) και η κοβαλαμίνη (Β12), οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό της ενέργειας. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι η χαμηλή του περιεκτικότητα σε λιπαρά και χοληστερόλη, καθιστώντας το μια υγιεινή

επιλογή για άτομα που προσέχουν την καρδιαγγειακή τους υγεία ή ακολουθούν διατροφή χαμηλή σε λιπαρά. Παρά την ελάχιστη περιεκτικότητα σε λιπαρά, διατηρεί ένα πλούσιο γαλακτώδες άρωμα και γεύση, καθιστώντας το ευχάριστο στην κατανάλωση. Πρακτικές χρήσεις Η ευελιξία του άπαχου γάλακτος σε σκόνη 1% εκτείνεται σε μια πληθώρα εφαρμογών: • Ροφήματα: Είναι ιδανικό για την παρασκευή γάλακτος για πόση, προσθέτοντας απλά νερό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καφέδες, τσάι, smoothies και shakes πρωτεΐνης, προσδίδοντας κρεμώδη υφή και αυξάνοντας τη θρεπτική αξία. • Μαγειρική και Ζαχαροπλαστική: Αποτελεί εξαιρετικό συστατικό σε σούπες, σάλτσες, πουρέδες, αρτοσκευάσματα (ψωμί, κέικ, muffins), μπισκότα και γλυκά. Βελτιώνει την υφή, το άρωμα και την εμφάνιση των τελικών προϊόντων, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνη και ασβέστιο. Χρησιμοποιείται συχνά ως υποκατάστατο υγρού γάλακτος σε συνταγές, ειδικά όταν απαιτείται χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά. • Παρασκευή γιαουρτιού και τυριών: Το άπαχο γάλα σε σκόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή σπιτικού γιαουρτιού, προσδίδοντας πιο πηχτή υφή. Επίσης, χρησιμοποιείται σε βιομηχανικές διεργασίες για την παραγωγή ορισμένων τύπων τυριών.

•Ε μπλουτισμός θρεπτικής αξίας: Μπορεί να προστεθεί σε δημητριακά, βρώμη, κουάκερ και άλλα τρόφιμα, για να αυξήσει την περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνη και ασβέστιο, χωρίς να επηρεάσει σημαντικά τη γεύση ή την υφή. • Εφαρμογές στην Βιομηχανία Τροφίμων: Χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία για την παραγωγή παγωτών, σοκολάτας, αρτοσκευασμάτων, παιδικών τροφών, συμπληρωμάτων διατροφής και προϊόντων υγιεινής διατροφής, λόγω της σταθερότητάς του, της εύκολης αποθήκευσης και της θρεπτικής του αξίας. •Μ εγάλη διάρκεια ζωής και εύκολη αποθήκευση: Σε αντίθεση με το υγρό γάλα, το άπαχο γάλα σε σκόνη έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής, όταν αποθηκεύεται σε δροσερό, ξηρό μέρος, καθιστώντας το ιδανικό για αποθέματα έκτακτης ανάγκης ή για όσους δεν καταναλώνουν γάλα συχνά. Η μορφή σκόνης το καθιστά, επίσης, εύκολο στη μεταφορά και την αποθήκευση. Συνοψίζοντας, το άπαχο γάλα σε σκόνη 1% είναι ένα θρεπτικό, οικονομικό και εξαιρετικά πρακτικό προϊόν. Η υψηλή περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη και ασβέστιο, σε συνδυασμό με τη χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, το καθιστούν μια έξυπνη επιλογή για μια ισορροπημένη διατροφή, ενώ η ευελιξία του στις μαγειρικές εφαρμογές το καθιστά απαραίτητο για κάθε κουζίνα και βιομηχανία τροφίμων.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ

1. Σ ύγχρονες και πιστοποιημένες εγκαταστάσεις χαρακτηρίζουν τη Βιοζωκάτ 2. Ο Αλέξανδρος Τριανταφύλλου, αντιπρόεδρος της Βιοζωκάτ

1 2

Βιοζωκάτ

Επενδύσεις άνω των 10 εκατ. ευρώ Με κύκλο εργασιών ο οποίος διαμορφώθηκε το 2024 στα 34,5 εκατ. ευρώ, παρέχοντας ειδικές λύσεις για κάθε κτηνοτροφική μονάδα η Βιοζωκάτ είναι ο μεγάλος παίκτης στον κλάδο των ζωοτροφών στη χώρα μας. Η περίοδος που διανύουμε μπορεί να είναι γεμάτη αναστάτωση, η εταιρεία όμως πορεύεται με ηρεμία και σε τροχιά ανάπτυξης.

Η

Βιοζωκάτ ιδρύθηκε το 1966 και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες και πιο σύγχρονες βιομηχανίες ζωοτροφών στην περιοχή των Βαλκανίων με δύο παραγωγικές μονάδες σε Κατερίνη και Σέρρες και τρία υποκαταστήματα σε Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, Αγρίνιο και Μακρακώμη. Η εταιρεία το 2006 πέρασε στον έλεγχο της οικογένειας Τριανταφύλλου. Η ημερήσια δυναμικότητα παραγωγής αγγίζει τους 500 τόνους και η αποθηκευτική δυνατότητα των σιλό σε όλες τις εγκαταστάσεις της εταιρείας αγγίζει τους 90.000 τόνους εξασφαλίζοντας σταθερή ποιότητα στα τελικά προϊόντα καθόλη τη διάρκεια της σεζόν. Στόχος της Βιοζωκάτ, από την ίδρυσή

50

της, είναι η εξεύρεση λύσης στον κτηνοτρόφο για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Η πιστοποίηση Η εταιρεία, σεβόμενη τον πελάτη - κτηνοτρόφο, το ζωικό κεφάλαιο, αλλά και τον άνθρωπο ως καταναλωτή των ζωοκομικών προϊόντων, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγή προϊόντων εξαιρετικής ποιότητας και υψηλής βιολογικής αξίας. Στα πλαίσια των παραπάνω αρχών της, η Βιοζωκάτ είναι από τις πρώτες βιομηχανίες ζωοτροφών στην Ελλάδα που έχουν πάρει Κωδικό Έγκρισης EL6100001 από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, κατά την παραγωγή των προϊόντων της, εφαρμόζει πιστοποιημένα συστήματα: ISO 9001 διασφάλισης ποιότητας και

ISO 22000 ασφάλειας τροφίμων (HACCP). Τέλος, είναι το μοναδικό πιστοποιημένο εργοστάσιο του προτύπου ποιότητας των μεγαλύτερων γαλακτοβιομηχανιών της χώρας για τα παραγόμενα προϊόντα του. Ποιοτικός έλεγχος Καθημερινά διενεργούνται έλεγχοι τόσο στις πρώτες ύλες, όσο και στα τελικά προϊόντα, από το τριμελές εξειδικευμένο προσωπικό της εταιρείας στο άρτια εξοπλισμένο χημείο. Οι αναλύσεις πραγματοποιούνται καθόλη τη διάρκεια του 24ωρου τόσο στις πρώτες ύλες, όσο και στα τελικά προϊόντα πριν τη διαδικασία της ενσάκισης και φόρτωσης. Επενδύσεις Η Βιοζωκάτ έχει υλοποιήσει την τελευταία πενταετία επενδύσεις άνω των 10 εκατ. οι οποίες περιλαμβάνουν : • Νέο συγκρότημα πελλετοποίησης, του Ολλανδικού οίκου CPM, εξοπλισμένο με Hygieniser (σύστημα ειδικής θερμικής επεξεργασίας των έτοιμων προϊόντων) και πλήρη εκσυγχρονισμό της γραμμής παραγωγής στα εργοστάσια Κατερίνης και Σερρών. • Αναβάθμιση και προσθήκη στόλου φορτηγών και σιλοφόρων αυτοκινήτων φτάνοντας τα 20. • Πλήρης ψηφιοποίηση του συστήματος logistics.

Απάντηση στην ευλογιά Αξίζει να σημειώσουμε ότι η εταιρεία ανταποκρίθηκε άμεσα στις ανάγκες που προέκυψαν από την εμφάνιση της ευλογιάς των προβάτων στην Ελλάδα. Όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρός της Αλέξανδρος Τριανταφύλλου, στο πλαίσιο του Thessaly AgriBusiness Forum 2025 το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο στην Λάρισα, η Βιοζωκάτ προχώρησε σε σημαντικές επενδύσεις όπως η ασφαλτόστρωση όλων των παραγωγικών εγκαταστάσεών της και η δημιουργία λάκκου απολύμανσης για όλα τα οχήματά της. Στο πλαίσιο της παρέμβασής του ο Αλ. Τριανταφύλλου τόνισε ότι όλες οι κτηνοτροφικές μονάδες θα πρέπει να εγκαταστήσουν περίφραξη ενώ οι έλεγχοι στα σύνορα πρέπει να γίνουν περισσότεροι και αυστηρότεροι γιατί, όπως είπε χαρακτηριστικά «ο Έβρος κατάντησε μια νεκρή ζώνη…».

• Αντικατάσταση των αποθηκών στο εργοστάσιο Κατερίνης, συνολικού εμβαδού 5 χιλ. τ. μέτρων. • Εγκατάσταση 5 σιλό αποθηκευτικής δυνατότητας 2,5 χιλ. τόνων για αλευρώδεις πρώτες ύλες. • Αντικατάσταση 8 σιλό δημητριακών συνολικής αποθηκευτικής δυνατότητας 15χιλ τόνων. • Εξαγορά συγκροτήματος στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, με συνολικό εμβαδό αποθηκών 6 χιλ. τ.μ. και συγκρότημα σιλό 20 χιλ. τόνων. • Εγκατάσταση νέου συγκροτήματος πελλετοποίησης ύψους 1,5 εκατ. ευρώ στο εργοστάσιο των Σερρών. • Εγκατάσταση αυτόματης γραμμής ενσάκισης 700 σακιών/ ώρα ύψους 1 εκατ. ευρώ. • Εγκατάσταση συστήματος Microdosing για πλήρη ακρίβεια στην παραγωγή συμπληρωμάτων διατροφής. • Πλήρης αναβάθμιση του προγράμματος παραγγελιοληψίας με χρήση tablet και ενός σύγχρονου CRM για ταχύτερη εξυπηρέτηση των πελατών. Διεθνής αναγνώριση Η διεθνής αναγνώριση της εταιρείας επισφραγίζεται με σειρά τιμητικών διακρίσεων τόσο για τα εξαιρετικά προϊόντα της, όσο και για τους ρυθμούς ανάπτυξής της το τελευταίο διάστημα, αποσπώντας το 2022 τιμητική βράβευση από το Επιμελητήριο Πιερίας για επενδύσεις και απασχόληση, καθώς και Βραβείο για την Ταχύτερη Οικονομική Ανάπτυξη μεταξύ των μελών του προγράμματος ΟΠΑΠ Forward από την Endeavor το έτος 2023. Συνεργασίες με οίκους και ακαδημαϊκούς φορείς Η Βιοζωκάτ σε συνεργασία με εξειδικευμένες εταιρείες, όπως η IDENA & ALICOOP από τη Γαλλία, η JOSERA από τη Γερμανία και η FANON από την Κροατία, παρέχει στους συνεργάτες παραγωγούς καινοτόμες λύσεις, οι οποίες εξασφαλίζουν αύξηση αποδόσεων, μείωση κόστους παραγωγής και ευζωία για τα ζώα. Επίσης, κάθε χρόνο διοργανώνονται 12 εκπαιδευτικά σεμινάρια σε συνεργασία με καθηγητές κτηνιατρικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οι οποίοι παρέχουν και τεχνική υποστήριξη για παθολογικά ζητήματα στις κτηνοτροφικές μονάδες. Τεχνική υποστήριξη Η Βιοζωκάτ διαθέτει ένα άρτια οργανωμένο τμήμα επιστημόνων που απαρτίζεται από 8 γεωπόνους-ζωοτέχνες, οι οποίοι με συνεχείς επισκέψεις παρέχουν: Τεχνική υποστήριξη και Συνεχή επιμόρφωση.

51

ΕΡΕΥΝΑ

Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ευλογιάς Το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Κτηνιατρικών Ερευνών κοινοποίησε σε αρμόδιους δημόσιους φορείς και, στη συνέχεια, έδωσε στη δημοσιότητα κείμενο για την ευλογιά, με τίτλο «Συμβολή του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών στη συζήτηση για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ευλογιάς».

Α

ξίζει να επισημάνουμε ότι όλο το προηγούμενο διάστημα και κατά την προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την επιζωοτία της ευλογιάς, ουδείς κυβερνητικός παράγοντας αναφέρθηκε στο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών (ένα από τα 11 Ινστιτούτα της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Έρευνας του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ), το οποίο εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και έχει εκπονήσει σημαντικές έρευνες, ενώ έχει επιτελέσει σπουδαίο έργο ειδικά στην Βόρεια Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση Ερευνητών-ΕΘΙΑΓΕ, λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης στην κτηνοτροφία, ειδικότερα στην προβατοτροφία της χώρας, διαβίβασε έγγραφο του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών, στο οποίο διατυπώνονται συγκεκριμένες προτάσεις για τις δυνατότητες συμβολής του στην αντιμετώπιση των συνεπειών

52

της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, όπως έχει υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία, ως δημόσιος ερευνητικός φορέας, εποπτευόμενος από το ΥπΑΑΤ. Όπως αναφέρουν στη συνοδευτική επιστολή τους οι δημόσιοι ερευνητές με αντικείμενο την αγροτική έρευνα στη χώρα μας, «Ως Ένωση Ερευνητών δημοσιοποιούμε αυτές τις προτάσεις, έχοντας πλήρη αντίληψη της ευθύνης μας, όπως αυτή καθορίζεται από τον θεσμικό ρόλο μας. Τα ζητήματα είναι επείγοντα και αναγνωρίζουμε την αναγκαιότητα της συνεργασίας όλων των φορέων για τη λήψη μέτρων άμεσης εφαρμογής καθώς και μέτρων για τη στήριξη της κτηνοτροφίας σε βάθος χρόνου». Η ευλογιά των προβάτων Η ευλογιά των προβάτων (sheep pox), που προκαλείται από τον ιό Capripoxvirus, αποτελεί σημαντική μεταδοτική νόσο των μι-

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 καθιερώνει ως βασικό μέτρο για τις ασθένειες κατηγορίας Α (όπως η ευλογιά προβάτων/αιγών) την υποχρεωτική θανάτωση όλων των ζώων της εκτροφής. Ωστόσο, ο ίδιος Κανονισμός εισάγει παρεκκλίσεις και εναλλακτικά μέτρα, τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν υπό προϋποθέσεις.

κρών μηρυκαστικών με υψηλή νοσηρότητα και θνησιμότητα. Ο αιτιολογικός παράγοντας δεν είναι αίτιο ζωοανθρωπονόσου και, συνεπώς, δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία μέσω κατανάλωσης προϊόντων ζωικής προέλευσης. Η συζήτηση για την αντιμετώπιση της ευλογιάς έχει ενταθεί, καθώς απειλείται άμεσα η βιωσιμότητα της προβατοτροφίας. Στη συζήτηση αυτή, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο οι συνέπειες της ίδιας της νόσου, όσο και αυτές των μέτρων που εφαρμόζονται. Επιγραμματικά αναφέρονται οι συνέπειες σε ορισμένους τομείς. Οικονομία Απειλείται άμεσα η βιωσιμότητα της προβατοτροφίας: • Μείωση του ζωικού κεφαλαίου • Μείωση της γαλακτοπαραγωγής, λόγω της μείωσης του αριθμού των ζώων και των μειωμένων αποδόσεων (ανεπαρκής διατροφή, ελλιπής διαχείριση αναπαραγωγής, αποβολές) • Υποβάθμιση της ποιότητας του γάλακτος και του κρέατος, έμμεσες επιπτώσεις στην υγιεινή των τροφίμων • Μείωση παραγόμενης ποσότητας φέτας. Κοινωνία • Απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων • Εγκατάλειψη του επαγγέλματος και • Ερήμωση της υπαίθρου. Περιβάλλον • Απώλεια βιοποικιλότητας (όταν δεν υπάρχει πρόνοια για τις εγχώριες φυλές). Σε ό,τι αφορά τη σχετική Νομοθεσία, ο Κανονισμός (ΕΚ) 854/2004 (και πλέον ο Κανονισμός (ΕΕ) 2017/625 για τους επίσημους ελέγχους) καθορίζει ότι ζώα με μεταδοτικά νοσήματα ή συστηματικές λοιμώξεις κρίνονται ακατάλληλα προς σφαγή για ανθρώπινη κατανάλωση. Όσον αφορά το γάλα, ο Κανονισμός (ΕΚ) 853/2004, καθορίζει ότι το νωπό γάλα πρέπει να προέρχεται από ζώα που βρίσκονται σε καλή γενική κατάσταση υγείας και δεν παρουσιάζουν κλινικά σημεία λοιμωδών νόσων, ενώ σε περιπτώσεις επιδημικών νοσημάτων εφαρμόζεται πλήρης αποκλεισμός από τη διακίνηση. Η νομοθεσία Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 καθιερώνει ως βασικό μέτρο για τις ασθένειες κατηγορίας Α (όπως η ευλογιά προβάτων/αιγών) την υποχρεωτική θανάτωση όλων των ζώων της εκτροφής. Ωστόσο, ο ίδιος Κανονισμός εισάγει παρεκκλίσεις και εναλλα-

κτικά μέτρα, τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν υπό προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 13 (Παρεκκλίσεις για καταγεγραμμένα ζώα σπάνιων φυλών, παράγραφος 2 β, γ, δ με αναφορά στο άρθρο 12, παράγραφος 4β και επίσης στο άρθρο, 13 παράγραφος 3, όροι και προϋποθέσεις), και στο άρθρο 21, οριοθέτηση της απαγορευμένης ζώνης με αναφορά στο άρθρο 13.2 (τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν ειδικά μέτρα σε περίπτωση που συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι). Ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς ενδέχεται να επηρεάσει το καθεστώς της «επίσημα απαλλαγμένης χώρας», καθώς δεν είναι εύκολο να γίνει εργαστηριακά διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και μολυσμένων ζώων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εμπορικούς περιορισμούς γαλακτοκομικών προϊόντων, μεταξύ αυτών και της φέτας, προς τρίτες χώρες (εκτός Ε.Ε.) που απαιτούν τεκμηριωμένη απαλλαγή από την ευλογιά. Ωστόσο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιβάλλονται περιορισμοί στη διακίνηση φέτας που παράγεται από γάλα εμβολιασμένων προβάτων, εφόσον πληρούνται οι γενικοί όροι υγιεινής (Κανονισμός 2023/361, 2016/429, 853/2004 και 178/2002). Το πρόβλημα αφορά κυρίως στις εξαγωγές προς τρίτες χώρες, όπου υπάρχει ενδεχόμενο να απαιτείται από αυτές πιστοποιητικό ότι τα ζώα προέρχονται από κοπάδια ‘ελεύθερα από ευλογιά’, χωρίς πρόσφατο εμβολιασμό. Χώρες με αυστηρό καθεστώς εισαγωγών (π.χ. ΗΠΑ, Ιαπωνία, Κίνα, Αυστραλία) ενδέχεται να απαιτούν επιπλέον εγγυήσεις ή να επιβάλουν περιορισμούς αν εφαρμόζεται εμβολιασμός. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην προστασία των εγχώριων φυλών προβάτων/αιγών. Ως πιθανή λύση για την προστασία και τη διατήρησή τους, θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα του «κατ’ εξαίρεση» εμβολιασμού ορισμένων φυλών προβάτων και αιγών, που βρίσκονται σε καθεστώς απειλούμενων προς εξαφάνιση φυλών. Φέτα και αυτόχθονες φυλές απειλούνται Είναι δεδομένο ότι θα πρέπει να προστατευθεί με κάθε τρόπο ένα από τα κύρια εξαγώγιμα προϊόντα μας, η φέτα. Ταυτόχρονα, πρέπει να προστατευθεί και το εγχώριο ζωικό κεφάλαιο προβάτων και αιγών, ιδιαίτερα οι εγχώριες φυλές, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικατασταθούν με εισαγωγές ζωικού κεφαλαίου από άλλες χώρες. Επομένως, οι αποφάσεις του Υπουργείου για τη διαχείριση της ευλογιάς πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο την αγορά της φέτας, όσο και την προστασία/δυνατότητα αντικατάστασης των εγχώριων φυλών από τις οποίες παράγεται. Στην περίπτωση του εμβολιασμού, ενδέχεται να χαθεί για ορισμένα χρόνια μέρος των αγορών φέτας εκτός ΕΕ. Εντούτοις, αν δεν περιοριστεί η εξάπλωση της ευλογιάς και

53

ΕΡΕΥΝΑ Μερικοί από τους κορυφαίους ερευνητές στην κτηνοτροφία απασχολούνται στο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. (φωτο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών)

συνεχιστεί η εκρίζωση, χάνεται πολύτιμο ζωικό κεφάλαιο, το οποίο δεν μπορεί να αντικατασταθεί με εισαγωγές από άλλες χώρες, επομένως κινδυνεύει η φέτα και ενδεχομένως και άλλα τυριά, η παραγωγή των οποίων στηρίζεται στην εκτροφή των εγχώριων φυλών. Καταστρέφονται κυρίως τα μικρά τυροκομεία και οι κτηνοτρόφοι και απειλείται η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας. Η αυστηρή εφαρμογή των ζωνών προστασίας και επιτήρησης, η εντατικοποίηση των μέτρων βιοασφάλειας και ο περιορισμός των μετακινήσεων σε αυτές τις περιοχές, είναι τα κύρια μέτρα που θα πρέπει να εφαρμόσει το ΥΠΑΑΤ, με σκοπό τον περιορισμό των κρουσμάτων. Η καμπάνια ενημέρωσης των κτηνοτρόφων για την ορθή και μόνιμη εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να συμβάλει όχι μόνο στη μείωση των κρου-

σμάτων ευλογιάς, αλλά και στην προστασία από άλλα λοιμώδη και μεταδοτικά νοσήματα στο μέλλον. Με δεδομένο ότι ο εμβολιασμός δεν επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια ή την ποιότητα της φέτας και σε περίπτωση που τα υφιστάμενα μέτρα δεν κατορθώσουν να περιορίσουν την περαιτέρω εξάπλωση της ευλογιάς, προτείνουμε να εξεταστεί η εφαρμογή εμβολιασμού «κατ’ εξαίρεση» και υπό προϋποθέσεις σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως π.χ σε πολύ συγκεκριμένες περιοχές, που υπάρχει επιδημική έξαρση και όχι ως μόνιμο προληπτικό μέσο, ώστε η χώρα μας να μπορέσει να περιορίσει την εξάπλωση της ευλογιάς και να ανακτήσει το καθεστώς της «επίσημα απαλλαγμένης χώρας». Την περίοδο

Προστασία εγχώριων φυλών & ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου Σύμφωνα με το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Κτηνιατρικών Ερευνών, η κρίσιμη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην προβατοτροφία από την επιζωοτία της ευλογιάς έχει αναδείξει την επείγουσα ανάγκη οργάνωσης των απαραίτητων δομών και σχεδιασμού δράσεων, για τη στήριξη γενικότερα των εγχώριων φυλών και ειδικότερα για την προστασία των απειλούμενων φυλών. Για τον σκοπό αυτό, προτείνεται, για τις εγχώριες φυλές: • Να δημιουργηθούν κλειστές εκτροφές-πυρήνες ζώων αναπαραγωγής, που θα προέρχονται από μονάδες απαλλαγμένες από νοσήματα. • Να επιλεγούν κριοί, οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν ως σπερματοδότες στο πλαίσιο των σχημάτων επιλογής καθώς και για τη συλλογή σπέρματος για διατήρηση σε κατάψυξη. Οι προτεραιότητες θα ιεραρχηθούν με βάση τον κίνδυνο που απειλεί τη φυλή (μέγεθος πληθυσμού και αριθμός εκτροφών, συνολικές απώλειες, γεωγραφική διασπορά, λειτουργία προγράμματος γενετικής βελτίωσης). • Να ενημερωθούν οι κτηνοτρόφοι για τις σωστές πρακτικές αντικατάστασης του ζωικού κεφαλαίου που έχει χαθεί και τη διαχείριση της αναπαραγωγής στη μονάδα τους. Να εξεταστεί η δυνατότητα παροχής οικονομικών κινήτρων από το Υπουργείο προς την κατεύθυνση αυτή.

Κατάψυξη γενετικού υλικού ζώων αυτόχθονων φυλών

54

• Να εξεταστούν οι παρεκκλίσεις στα μέτρα εκρίζωσης που προβλέπει η ΕΕ με τους Κανονισμούς της για την προστασία των απειλούμενων φυλών. Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ οφείλει να συμβάλλει στην παραγωγή και τη διάθεση στους κτηνοτρόφους γενετικού υλικού απαλλαγμένου ασθενειών και υψηλής γενετικής αξίας καθώς και στην αντιμετώπιση παρόμοιων κινδύνων στο μέλλον, μέσα από ένα σχεδιασμένο πρόγραμμα συλλογής και κρυο-συντήρησης Ζωικού Γενετικού Υλικού σε Τράπεζα. Για τον σκοπό αυτό, εκτιμάει το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Κτηνιατρικών Ερευνών, ότι μπορούν να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες υποδομές και το προσωπικό του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ (ΙΚΕ, ΙΕΖΠ, Σέρρες, Σταθμός Ασωμάτων) καθώς και του ΥπΑΑΤ (Κέντρο ΖΠΓ Καρδίτσας και Τμήμα Αναπαραγωγής και Τ.Σ.).

Billtec_KTX.pdf

της ύφεσης που ακολουθεί, σύμφωνα με την επιδημιολογική εξέλιξη της ευλογιάς, θα πρέπει να αναληφθούν συντονισμένες ενέργειες για την υλοποίηση των απαραίτητων μέτρων, τα οποία θα εμποδίσουν νέα έξαρση την ερχόμενη άνοιξη. Συμβολή και δυνατότητες του ΙΚΕ-ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ • Επιδημιολογική επιτήρηση μέσω της εφαρμογής i-GeoVet. Η εφαρμογή i-GeoVet του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την αποτελεσματική διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και άλλων επιζωοτιών. Η πλατφόρμα δίνει τη δυνατότητα για ενιαία καταγραφή και παρακολούθηση κρουσμάτων, άμεση επιδημιολογική αποτύπωση ανά εκτροφή και περιοχή καθώς και για συντονισμό συνεργείων ελέγχου και επισκέψεων πεδίου. Επιπλέον, εξασφαλίζει διασύνδεση με τα κτηνιατρικά εργαστήρια για ταχεία επιβεβαίωση δειγμάτων, ενώ διευκολύνει την έκδοση αναφορών προς τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, ενισχύοντας τη διασυνοριακή επιτήρηση και την τήρηση των κανονιστικών υποχρεώσεων. Παράλληλα, παρέχει εργαλεία παρακολούθησης της κυκλοφορίας προϊόντων ζωικής προέλευσης και υποστήριξης αποφάσεων μέσα από στατιστικά και ιστορικά δεδομένα. Για την πλήρη αξιοποίηση και αναβάθμιση του συστήματος σε εθνικό επίπεδο, κρίνεται απαραίτητη η στενή συνεργασία και η χρηματοδοτική ενίσχυση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. C

M

1

19/09/2022

11:11

Οξυγαλακτικές καλλιέργειες Η εταιρία διακρίνεται στη διάθεση μιας μεγάλης ποικιλίας οξυγαλακτικών καλλιεργειών του οίκου MEDITERRANEA, προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες συνθήκες της ελληνικής παραγωγής. Συγκεκριμένα διαθέτουμε κωδικούς για: • Φέτα - Λευκά τυριά • Κασέρι - λοιπά προϊόντα pasta filata • Σκληρά τυριά • Αλειφόμενα τυριά • Γιαούρτι - Ξινόγαλο - Αριάνι • Προστατευτικές: Σειρά IGEA

Πυτιές

Y

CM

MY

CY

CMY

K

• Ο Ρόλος του Ινστιτούτου στην Έρευνα και τη Διάγνωση του ιού της Ευλογιάς των προβάτων. Το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών (ΙΚΕ) μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο όχι μόνο στην υποστήριξη της διαγνωστικής διαδικασίας της ευλογιάς των προβάτων αλλά και στην εμβάθυνση της επιστημονικής κατανόησης της νόσου. Διαθέτοντας εξειδικευμένο προσωπικό και σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, το ΙΚΕ μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην έρευνα και να απαντήσει σε κρίσιμα επιδημιολογικά ερωτήματα που σχετίζονται άμεσα με την εμφάνιση, τη διάδοση και τη διαχείριση της νόσου.

Λοιπά Προϊόντα

• Ζωική σε σκόνη • Ζωική υγρή • Κατσικίσια υγρή • Μικροβιακή σκόνη

• Χλωριούχο ασβέστιο • Βοηθητικά ένζυμα γαλακτοκομίας: Λιπάση, Λακτάση • Χρωστικές: Χλωροφύλλη, Αννάτο • Σορβικό κάλιο - Λυσοζύμη • Ρυθμιστές Οξύτητας

Μοριακή Επιδημιολογία και Ιχνηλασιμότητα Η συνεργασία του Ινστιτούτου με τις υπηρεσίες του Υπουργείου, μέσω της λεπτομερούς μοριακής ανάλυσης των ιογενών στελεχών που απομονώνονται από κρούσματα, μπορεί να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα όπως: • Προέλευση και Γεωγραφική Διασπορά: Ποια είναι η γεωγρα-

www.billtec.gr Αγαμέμνωνος 61 & Ηρακλείτου 26 Γλυφάδα Τηλ: 210 9607291, 210 5582433, e-mail: info@billtec.gr

ΕΡΕΥΝΑ

φική προέλευση του ιού και ποιες είναι οι πιθανές οδοί εισόδου και διασποράς στην επικράτεια; • Γενετική Συγγένεια: Υφίσταται συγγένεια μεταξύ των κυκλοφορούντων στελεχών και εκείνων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των εμβολίων; Αυτή η πληροφορία είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εμβολιαστικού σχήματος. • Γονοτυπική Χαρακτηριστικά: Ποια είναι τα ιδιαίτερα γονοτυπικά χαρακτηριστικά του απομονωθέντος ιού (π.χ. εμφάνιση μεταλλάξεων) που ενδεχομένως επηρεάζουν τη λοιμογόνο δύναμη, την παθογένεια ή την απόκριση στα διαγνωστικά πρωτόκολλα; Η πλήρης αλληλούχιση (whole genome sequencing - WGS) των απομονωθέντων ιών προσφέρει ανεκτίμητες πληροφορίες για την ιχνηλασιμότητα της νόσου (traceability) και επιτρέπει την ανάπτυξη διαγνωστικών εργαλείων και εμβολίων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε επιδημιολογικής κατάστασης. Ανάπτυξη και Εφαρμογή Νέων Διαγνωστικών Πρωτοκόλλων Στον τομέα της κτηνιατρικής, όπου η έγκαιρη διάγνωση σε επίπεδο εκτροφής είναι καθοριστικής σημασίας για τον περιο-

ρισμό της νόσου, η ανάπτυξη νέων διαγνωστικών πρωτοκόλλων είναι απαραίτητη. Το ΙΚΕ, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του, μπορεί να αναπτύξει και να επικυρώσει εναλλακτικές, ταχείες και ευέλικτες διαγνωστικές μεθόδους (π.χ. Point-of-Care Testing - PoC) για την ανίχνευση του ιού. Τα πρωτόκολλα αυτά παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως: • Ταχύτερη Ανίχνευση: Μείωση του χρόνου αναμονής για τα αποτελέσματα, επιτρέποντας την άμεση εφαρμογή μέτρων ελέγχου. • Μείωση Λειτουργικού Κόστους: Ελαχιστοποίηση της ανάγκης για τη χρονοβόρα και δαπανηρή μετακίνηση δειγμάτων σε κεντρικά εργαστήρια, βελτιστοποιώντας έτσι την επιτήρηση πεδίου. Αυτές οι τεχνικές είναι καίριες για τη βελτίωση της ετοιμότητας του κτηνιατρικού μηχανισμού και για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση επιδημικών εξάρσεων. Στο πλαίσιο των παραπάνω, τo ΙΚΕ, τόσο στην περίπτωση της πανώλης των προβάτων, όσο και πιο πρόσφατα στην περίπτωση της ευλογιάς, έχει δηλώσει την πρόθεση να συνδράμει στην Εργαστηριακή Διάγνωση της νόσου, υποστηρίζοντας το Εθνικό Εργα-

ΙΚΕ ως Εργαστήριο Αναφοράς Δυστυχώς, για μία ακόμα φορά το ΥπΑΑΤ αρνήθηκε να ανακηρύξει το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών ως αναγνωρισμένο Εργαστήριο Αναφοράς, όπου θα μπορούν να διενεργούνται σημαντικές αναλύσεις για την έγκαιρη κι έγκυρη ανίχνευση αλλά και για την καταπολέμηση των ζωονόσων. Οι άνθρωποι του Ινστιτούτου θεωρούν ότι η επίσημη αναγνώριση του ΙΚΕ ως Εργαστηρίου Αναφοράς είναι καίριας σημασίας. Τι συμβαίνει όμως στα εργαστήρια αυτά; Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το ΥΠΑΑΤ αναγνωρίζει αποκλειστικά τα Εργαστήρια που υπάγονται άμεσα στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής και αυτά έχουν ενταχθεί στα Ευρωπαϊκά Εργαστήρια Αναφοράς. «Αντίθετα, το ΙΚΕ, παρότι εποπτεύεται από το ίδιο Υπουργείο και διαθέτει το επιστημονικό δυναμικό και τις υποδομές, δεν έχει μέχρι σήμερα ενταχθεί σε αυτά τα δίκτυα» αναφέρει το Επιστημονικό Συμβούλιο. Και συμπληρώνει: «Μόνο υπό αυτό το καθε-

56

στώς θα υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής στις εκπαιδεύσεις, στις τακτικές ενημερώσεις, καθώς και στις ετήσιες διεργαστηριακές δοκιμές (ring tests). Με τον τρόπο αυτό, θα ενισχυθεί ουσιαστικά το επίπεδο ετοιμότητας της χώρας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε νέας υγειονομικής πρόκλησης».

Ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς ενδέχεται να επηρεάσει το καθεστώς της «επίσημα απαλλαγμένης χώρας», καθώς δεν είναι εύκολο να γίνει εργαστηριακά διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και μολυσμένων ζώων.

στήριο αναφοράς του ΥΠΑΑΤ, μετά φυσικά από σχετική εξουσιοδότηση από τα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά Εργαστήρια αναφοράς. Και για τα δύο νοσήματα οι σχετικές αναθέσεις από το ΥΠΑΑΤ πραγματοποιήθηκαν αποσπασματικά και αποκλειστικά για κάθε συγκεκριμένο νόσημα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι τελικά το ΙΚΕ χρειάστηκε να αναπτύξει, εν τω μέσω της κάθε επιζωοτίας, τις κατάλληλες τεχνικές και να υποβληθεί σε δοκιμαστικές διαδικασίες, προκειμένου να εγκριθεί από τα κεντρικά Εργαστήρια Αναφοράς της ΕΕ (CIRAD – Γαλλία για την πανώλη, Sciensano – Βέλγιο για την ευλογιά). Οι διαδικασίες αυτές όμως είναι χρονοβόρες και κατά συνέπεια, η συμβολή του Ινστιτούτου καθυστερημένη. Συνοψίζοντας, ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ έχει τις δυνατότητες και οφείλει να συμβάλλει: • στην επιδημιολογική επιτήρηση μέσω της εφαρμογής iGeoVet, • στην εργαστηριακή Διάγνωση και μελέτη του ιού της Ευλογιάς των προβάτων και

•σ την προστασία των εγχώριων φυλών και την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Για τον σκοπό αυτό, προτείνεται να αξιοποιηθεί το παρακράτημα ΕΛΟΓΑΚ, εισφορές που δίνουν, επί σειρά ετών, οι κτηνοτρόφοι και οφείλουν να επιστραφούν σε αυτούς με τη μορφή δράσεων και την ανάληψη πρωτοβουλιών για την προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας και τη διάσωσή της από οικονομικές και φυσικές καταστροφές. Προϋπόθεση για την υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου είναι: •η ενίσχυση των υπηρεσιών και των υποδομών του ΥπΑΑΤ και των φορέων του για την ουσιαστική επιστημονική και τεχνική στήριξη των κτηνοτρόφων, •η αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν τους μηχανισμούς καταγραφής δεδομένων και ενοποίησης των σχετικών βάσεων, •η στήριξη των ενώσεων των εκτροφέων και, •η συντονισμένη αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών της γενετικής και της αναπαραγωγής.

Μελέτη, σχεδίαση και κατασκευή του µηχανολογικού εξοπλισµού στην παραγωγή της φέτας και άλλων τροφίµων για την υλοποίηση των αναγκών ανάπτυξης της επιχείρησης σας

Αυτόµατο γεµιστικό µηχάνηµα καλουπιών φέτας

8ο χλµ. Θεσσαλονίκης-Κατερίνης Τ.Κ. 570 09 Καλοχώρι, Θεσ/νίκη

Τ. 2310 752785 F. 2310 752614 E: ilias.paralidis.ae@gmail.com

www.paralidis.com

ΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΙΩΆΝΝΗΣ ΣΑΚΑΡΊΔΗΣ ΕΛΓΟ - ΔΗΜΗΤΡΑ*

«Όχι ακόμα εμβολιασμός, θα το δούμε τον Δεκέμβριο» Ο κτηνίατρος Ιωάννης Σακαρίδης, κύριος ερευνητής του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, στη Θεσσαλονίκη μιλάει στο Dairy News για την ευλογιά και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαχειριστούμε τη σημαντική αυτή ζωονόσο η οποία απειλεί τις κτηνοτροφικές εκτροφές, τη μεταποίηση του γάλακτος και, φυσικά, τις εξαγωγές φέτας. ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: Θ.Α.

Σ

το πλαίσιο της ανοιχτής συζήτησης για την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα, η οποία πραγματοποιήθηκε στα μέσα Οκτωβρίου 2025 στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων στην Αθήνα (δες σχετικό ρεπορτάζ στο παρόν τεύχος), ο Ιωάννης Σακαρίδης παρουσίασε στην εισήγησή του τα κύρια σημεία ενός εγγράφου το οποίο ετοίμασε η ολομέλεια του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών (ΙΚΕ) και το μορφοποίησε στην τελική μορφή του το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου. Το έγγραφο αυτό, το οποίο παρουσιάζει το Dairy News σε άλλες σελίδες του παρόντος τεύχους, εξετάζει με επιστημονικό τρόπο τα ζητήματα της ευλογιάς των προβάτων, το τι έχει γίνει μέχρι τώρα, πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η ζωονόσος αυτή με καλύτερα αποτελέσματα και πως μπορούμε να διαχειριστούμε την παραγωγή προϊόντων όπως η φέτα. Στο πε-

58

Ο Δρ Ιωάννης Σακαρίδης στο βήμα της ημερίδας που πραγματοποίησαν οι ερευνητές του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε), στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, στην Αθήνα

ριθώριο της συζήτησης ο Ιωάννης Σκαρίδης παραχώρησε στο περιοδικό μας μιας εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη. Τι προβλέπει η νομοθεσία Όπως μας εξήγησε η ευλογιά δεν είναι ζωοανθρωπονόσος επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος για τον άνθρωπο από την κατανάλωση τροφίμων τα οποία πιθανά να προέρχονται από ζώα τα οποία είναι μολυσμένα από την ευλογιά. Φυσικά η νομοθεσία απαγορεύει τη σφαγή νοσούντων ζώων αλλά και τη διάθεση του γάλακτος το οποίο προέρχεται από νοσούντα ζώα. Στην Ελλάδα όλα τα γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα προέρχονται από γάλα που έχει παστεριωθεί και άρα είναι ασφαλή όσο αφορά τον καταναλωτή. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν σε εξέλιξη διαδικασίες σε φάρμες που γειτνιάζουν με

φάρμες στις οποίες έχουν βρεθεί κρούσματα. Υπάρχουν ζώνες προστασίας και ζώνες επιτήρησης. «Ουσιαστικά το γάλα αυτών των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που δεν υπάρχει κρούσμα, αλλά βρίσκονται μέσα σε μια ζώνη όπου έχουμε κρούσματα, πρέπει να παστεριωθεί πριν βγει από αυτή τη ζώνη- θα πρέπει να παστεριωθεί σε ένα τυροκομείο το οποίο βρίσκεται σε αυτή τη ζώνη. Αν δεν είναι αυτό εφικτό, αν δεν υπάρχει δηλαδή τυροκομείο στη ζώνη, υπάρχει η δυνατότητα κι εφόσον δοθεί άδεια από τις αρμόδιες αρχές, να γίνει η παστερίωση κι εκτός ζώνης για να αξιοποιηθεί στη συνέχεια όπως προβλέπεται» μας εξήγησε ο ερευνητής του ΙΚΕ. Φόβος για τη φέτα ή για τα ζώα; Ο Ιωάννης Σκαρίδης συμμερίζεται τον διάχυτο στην ελληνική αγορά φόβο για τη φέτα. «Βρισκόμαστε στην ξηρά περίοδο κι αυτή τη στιγμή δεν έχουμε γάλα. Ελάχιστες φάρμες αρμέγουν. Η περίοδος από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο είναι ‘νεκρή’ περίοδος» μας λέει και συμπληρώνει: «Η λύση είναι αυτή που ακολουθεί το ΥπΑΑΤ. Να έχουμε περιορισμό των μετακινήσεων των ζώων και των ζωοτροφών ή οτιδήποτε κινείται μεταξύ των εκτροφών, ειδικά αυτών που βρίσκονται στις ζώνες επιτήρησης και προστασίας. Να έχουμε σωστά μέτρα βιοπροστασίας όπως τάφρους στις

εισόδους στις φάρμες ώστε όλα τα οχήματα να απολυμαίνονται και να εκπαιδεύσουμε τους κτηνοτρόφους ώστε να εφαρμόζουν τέτοιες πρακτικές στη φάρμα τους που θα αποτρέπουν, όσο το δυνατόν περισσότερο, τη μεταφορά του ιού από τη μια φάρμα στην άλλη». Ο συνομιλητής μας επισημαίνει ότι αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, αν δεν μπορέσουμε δηλαδή να περιορίσουμε τον ιό μέσα στους επόμενους μήνες, κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει μια συνολική συζήτηση για να προστατευτεί η ελληνική κτηνοτροφία και ειδικά τις εγχώριες φυλές προβάτων. «Δεν είναι η πρώτη μας λύση ο εμβολιασμός, θέλω να είμαι σαφής σε αυτό» ξεκαθαρίζει, «αλλά εάν εξελιχθεί η κατάσταση και δεν μπορέσουμε να περιορίσουμε την ευλογιά, αν δεν δούμε μείωση αλλά αντίθετα αύξηση των κρουσμάτων, αυτό θα σημαίνει ότι είτε δεν εφαρμόζουμε σωστά τα μέτρα βιοπροστασίας είτε θα πρέπει να κάνουμε ‘κάτι’ παραπάνω. Όχι ακόμα εμβολιασμός, ίσως θα πρέπει να γίνει πρώτα μια συζήτηση για να δούμε το κόστος και το όφελος μιας τέτοιας λύσης». Ο Ιωάννης Σακαρίδης υποστηρίζει ότι η ελληνική κτηνοτροφία θα πρέπει να σταθμίσει τι θα χαθεί από τις εξαγωγές οι οποίες θα περιοριστούν στις Τρίτες Χώρες- μια απόφαση που θα πρέπει να πάρει το υπουργείο εξετάζοντας το ποσοστό

59

ΠΑΡΑΓΩΓΗ τις αντικαταστήσουμε στο μέλλον ή να διαφυλάξουμε την εξαγωγή της φέτας σε όλο τον κόσμο; Το ΥπΑΑΤ θα πρέπει να πάρει την τελική απόφαση. Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι χώρες που έχουν χρησιμοποιήσει το εμβόλιο είναι ακόμα ενδημικές, έχουν τον ιό, δεν έχουν καταφέρει να θεωρηθούν ‘ελεύθερες’ από τον ιό». Υπάρχει όμως και η λύση του ολικού lockdown η οποία θα μπορούσε να υιοθετηθεί, επειδή βρισκόμαστε στην ξηρά περίοδο των ζώων. «Θα μπορούσε να είναι μια λύση μέχρι τον Δεκέμβριο, για να περιορίσουμε το νόσημα αυτή τη στιγμή. Αν ξεφύγει από τον Ιανουάριο, θα έχουμε σοβαρά ζητήματα όπως οι αποζημιώσεις για το γάλα που δεν θα μπορεί να αξιοποιηθεί και δεν ξέρουμε αυτή τη στιγμή τι θα το κάνουν οι κτηνοτρόφοι» εκτιμάει ο ερευνητής του ΙΚΕ.

των εξαγωγών φέτας που κατευθύνεται στις χώρες αυτές. Θα μπορούσε αυτό το ποσοστό της απώλειας να το απορροφήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και η εγχώρια αγορά; «Αν δεν μπορέσουμε να προωθήσουμε αυτό το ποσοστό φέτας στην ευρωπαϊκή αγορά και είναι σημαντική αυτή η απώλεια εξαγωγών, μπορούμε να πάμε πιο πίσω τον εμβολιασμό ή να μην τον κάνουμε ποτέ. Θα πρέπει να γίνει μια εκτίμηση του τι κερδίζουμε και τι χάνουμε» λέει ο ερευνητής του ΙΚΕ. «Να σώσουμε εγχώριες φυλές προβάτων που δεν θα μπορέσουμε να

Κράτος, αγρότες κι ευλογιά Είναι δεδομένο πως σε όλα τα ζητήματα στη χώρα μας έχουμε ζήτημα με την έγκαιρη λήψη αποφάσεων αλλά και στο πόσο αυστηρά εφαρμόζουμε αυτά που επιβάλλει η νομοθεσία. Ζητάμε λοιπόν από τον Ι. Σακαρίδη να σχολιάσει τα μέχρι στιγμής δεδομένα. «Οι κινήσεις που έχει κάνει το ΥπΑΑΤ μέχρι αυτή τη στιγμή είναι σε σωστή κατεύθυνση, το γεγονός ότι δεν έχουμε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες: στο ότι δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι οι κτηνοτρόφοι μας, στο ότι οι υπηρεσίες του υπουργείου δεν είναι τόσο καλά στελεχωμένες και δεν μπορούν να επιβλέψουν αυτά που ζητάει το υπουργείο από αυτές ή και συνδυασμός αυτών των δύο» μας λέει. «Στο χέρι μας είναι να κάνουμε αναστροφή του κλίμα-

Να σώσουμε τις εγχώριες φυλές Ζητήσαμε τη θέση του Ιωάννη Σακαρίδη για το ζήτημα που έχει προκύψει με τις εγχώριες φυλές και την ανάγκη διάσωσής τους. Η απάντησή του δεν αφήνει περιθώρια καμίας καθυστέρησης από την πλευρά των αρχών και η ανάγκη για άμεση δράση τονίστηκε και στην ανοιχτή συζήτηση για την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα, η οποία πραγματοποιήθηκε στα μέσα Οκτωβρίου 2025 στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων. «Οι εγχώριες φυλές είναι κάτι πολύ σημαντικό. Αν διαβάσετε τι αναφέρει ο κώδικας για την παρασκευή της φέτας θα δείτε ότι αναφέρει ότι το γάλα προέρχεται από ζώα ‘παραδοσιακά εκτρεφόμενα και προσαρμοσμένα στην Ελλάδα’. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ανάγκη τις εγχώριες φυλές. Έχουμε δικά μας πρόβατα τα οποία μπορεί σε απόλυτα νούμερα γαλακτοπαραγωγής να υστερούν σε σχέση με τα ξένα,

60

αλλά ζούνε στην Ελλάδα κι εκτρέφονται σε ημιεκτατικά συστήματα – δηλαδή βγαίνουν κι έξω από τον στάβλο. Τα ζώα αυτά, με θεωρητικά χαμηλότερη γαλακτοπαραγωγή έχουν αντίστοιχη και μερικές φορές καλύτερη γαλακτοπαραγωγή σε σχέση με ξένες φυλές προβάτων με υψηλό γενετικό προφίλ. Οι ξένες φυλές προβάτων μεγαλωμένες στις ελληνικές συνθήκες πέφτουν σε γαλακτοπαραγωγή. Είναι σημαντικό να έχεις τα ζώα σου, αυτά που έχουν μεγαλώσει επί εκατοντάδες χρόνια σε αυτό το περιβάλλον κι έχουν καλή γαλακτοπαραγωγή, με καλές πρωτεΐνες, με τη λιποπεριεκτικότητα που θέλουμε κ.ά. Δεν είναι πανάκεια να φέρουμε ζώα απ’ έξω. Η πρώτη γενιά παράγει καλά. Η δεύτερη όμως; Οι διασταυρώσεις των ζώων αυτών έχουν χαμηλότερη γαλακτοπαραγωγή και κάποια στιγμή πέφτουμε σε γαλακτοπαραγωγή χαμηλότερη ακόμα και των δικών μας ζώων».

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

Το έργο GRAEGA CHEESE Το Ινστιτούτο μόλις ολοκλήρωσε το ερευνητικό έργο GRAEGA CHEESE που είχε μεγάλο ενδιαφέρον. Εξετάστηκαν αρκετές ελληνικές φυλές κατσικιών σε εκείνη την περίπτωση, που εκτρέφονται στην Ελλάδα και έγινε συσχέτισή τους με ξένες φυλές με στόχο να διαχωριστεί το ελληνικό γάλα με τυχόν νοθεία που μπορεί να γίνει με ξένο γάλα. «Το έργο πήγε πολύ καλά, είχαμε πολύ καλά αποτελέσματα. Θέλουμε σε επόμενη φάση αυτό το πρόγραμμα να το επεκτείνουμε ακόμα περισσότερο διότι εξετάσαμε έξι ελληνικές φυλές και τρεις ξένες, βάζοντας ακόμα περισσότερες ξένες κι ελληνικές φυλές. Στόχος μας είναι να γίνει ένα ολοκληρωμένο έργο και να καταφέρουμε κάποια στιγμή με μεγάλη βεβαιότητα να διαχωρίσουμε το ελληνικό γάλα από το ξένο έχοντας εξετάσει όλες τις φυλές που υπάρχουν στην Ελλάδα» μας είπε ο Ιωάννης Σακαρίδης.

τος, να εφαρμόσουμε αυτά τα μέτρα που ζητάει το ΥπΑΑΤ στην πράξη και να δούμε αποτέλεσμα. Τότε θα σώσουμε και τα ζώα μας, τις εγχώριες φυλές που είναι απαραίτητες αλλά και το προϊόν, τη φέτα, που είναι ιδιαίτερα εξαγώγιμο». Τα διεθνή media αναφέρουν ότι οι γειτονικές χώρες -που είναι βέβαιο ότι είχαν κρούσματα- δεν είχαν δηλώσει απολύτως τίποτα μέχρι τη στιγμή που δηλώσαμε εμείς. Από εκείνη τη στιγμή άρχισαν να δηλώνουν κι αυτές. Όπως είναι φυσικό η μάχη ενάντια στον ιό τείνει να αποκτήσει διεθνείς διαστάσεις. Για το ζήτημα της επιστημονικής αντιμετώπισής του, ρωτάμε τον ερευνητή από τη Θεσσαλονίκη. «Ως Ινστιτούτο προτείνουμε την εξέταση διαφορετικών στελεχών του ιού, από απομονώσεις του που έχουν γίνει στην Ελλάδα και να δούμε πόσο γενετικά συγγενείς είναι – φυλογενετικά- με αντίστοιχους ιούς τους εξωτερικού. Να δούμε δηλαδή εάν ο ιός εδώ στην Ελλάδα είναι ίδιος με τον ιό π.χ. στην Τουρκία, την Βουλγαρία κ.ό.κ.» μας εξηγεί. Και συμπληρώνει: «Στη συνέχεια μπορούμε να εφαρμόσουμε – αν χρειαστεί- τον εμβολιασμό. Θα μπούμε σε αυτή τη διαδικασία μόνο για να σώσουμε αρχικά και να προστατέψουμε στη συνέχεια τις εγχώριες φυλές. Διαφορετικά το κόστος αλλά και το όφελος από αυτή τη διαδικασία θα πρέπει να το αποφασίσει η κεντρική πολιτική ηγεσία». final_tsakanikas-kalogiannis.pdf 1 01/03/2021 10:43 AM

Ιωάννης Σακαρίδης Ο Δρ Ιωάννης Σακαρίδης [DVM, MSc, PhD, FHEA, MRCVS] είναι κτηνίατρος - κύριος ερευνητής στο ΙΚΕ του ΕΛΓΟ Δήμητρα. Είναι πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών και τ. επίκουρος καθηγητής Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας των Πανεπιστημίων Liverpool και Surrey.

πυτιά πυτιά

Η παράδοση σε συνδυασµό µε την τεχνολογία και την µακρόχρονη εµπειρία, έχουν σαν αποτέλεσµα την παραγωγή προϊόντων άριστης ποιότητας

• Πυτιά ζωική - Σκόνη - Υγρή - Κατσικίσιος πολτός • Οξυγαλακτικές καλλιέργειες • Καλούπια τυριών

C

• Σακούλες ωρίµανσης τυριών

M

• Σακούλες vacuum

Y

• ∆οχεία τυριών

CM

• Τσαντίλες

MY

CY

CMY

K

• Είδη ατοµικής προστασίας • Όργανα µέτρησης • Χηµικά καθαριστικά • Πρόσθετα τροφίµων

ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ Κ. & Α. –ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ Γ. & ΣΙΑ ΕΠΕ Ε∆ΡΑ: Παύλου Μελά 7 • Ιωάννινα τηλ/fax.: 26510 39801 • email: sales@ipirotopoula.gr

Εργοστάσιο :10ο χλµ Ιωαννίνων –Κονίτσης Λαψίστα Ιωαννίνων • τηλ.: 26510 61125

ΕΡΕΥΝΑ

Προβληματική στην Ελλάδα η αγροτική έρευνα Ημερίδα διοργάνωσαν στην Αθήνα οι ερευνητές του πρώην ΕΘΙΑΓΕ, στην οποία ανέδειξαν την απουσία κρατικής πολιτικής για την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα. ΡΕΠΟΡΤΆΖ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Η

αγροτική έρευνα στην Ελλάδα δεν διάγει βίο ανέφελο και η επιστημονική κοινότητα των ερευνητών- επιστημόνων αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια πολλά προβλήματα, οικονομικά και θεσμικά στην πλειοψηφία τους. Η απίστευτη νεοελληνική γραφειοκρατία την έχει καθηλώσει, οι λανθασμένες κρατικές πολιτικές έχουν διασπάσει το δυναμικό της, ενώ η άκριτη σύμπλευση της ελληνικής αγροτικής πολιτικής με τις κοινοτικές επιταγές έχουν μετατρέψει την αγροτική έρευνα από εργαλείο αγροτικής ανάπτυξης σε εξυπηρετητή ιδιωτικών συμφερόντων στον κλάδο της αγροτικής οικονομίας.

62

Εκτός όμως από τα, λίγο ως πολύ δομικά και γνωστά κι εκτός ερευνητικού κλάδου, προβλήματα που αντιμετωπίζει η αγροτική έρευνα, τελευταία αναδεικνύεται η αδυναμία της να διαχύσει στην ελληνική αγροτική κοινωνία τα αποτελέσματα των ερευνών της και να τα μετατρέψει σε χρήσιμα εργαλεία για τους κύριους αποδέκτες της, δηλαδή τους αγρότες. Οι ερευνητές του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας, του γνωστού ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε, στην ημερίδα του, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, στην Αθήνα, ήταν αρκούντως ανήσυχοι για το μέλλον της αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα, ειδικά σήμερα, που η έρευνα είναι απολύτως αναγκαία, για να δώσουν οι αγρότες προστιθέμενη αξία

Όπως καταγγέλθηκε, κάποιες έρευνες ‘στήνονται’ με βάση τις καταναλωτικές απαιτήσεις, προκειμένου μέσω αυτών των ερευνών να προωθηθούν συγκεκριμένα καταναλωτικά μοντέλα.

στις καλλιέργειες και τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τους. Ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι, ενώ είχαν κληθεί, δεν παραβρέθηκαν στην εκδήλωση ούτε η πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ, ούτε εκπρόσωποί της. Παρά το γεγονός ότι το ΥπΑΑΤ εποπτεύει 11 Ινστιτούτα του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ο επίσημος λόγος ή αντίλογος αν προτιμάτε της πολιτείας δεν ακούστηκε στο αμφιθέατρο του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων. Μειωμένες αποδοχές Το ‘βάρος’ της εκπροσώπησης του κλάδου των ερευνητών ανέλαβε να σηκώσει με την παρέμβασή του ο Γιώργος Σαμούρης, διευθυντής ερευνών και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου στην Ένωση Ερευνητών του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας, του γνωστού ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Περιέγραψε μια εικόνα σταδιακής υποχώρησης του θεσμού της αγροτικής έρευνας, αναφέρθηκε σε μια τάση απαξίωσης των συναδέλφων του ερευνητών, ενώ, ως όφειλε, υπερασπίστηκε το πλούσιο έργο τους, σε συνθήκες κάθε άλλο παρά ευνοϊκές για υψηλή έρευνα. Ο Γ. Σαμούρης, ο οποίος είναι κτηνίατρος και τακτικός ερευνητής του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, αλλά και διδάκτορας του Ιατρικού Τμήματος του ΑΠΘ με ερευνητικό αντικείμενο την υγιεινή, ασφάλεια και ποιότητα των τροφίμων, ιδιαίτερα ζωικής προέλευσης, αναφέρθηκε τόσο στις εργαστηριακές συνθήκες κάτω από τις οποίες οι συνάδελφοί του επιτελούν το λειτούργημά τους, όσο και στους οικονομικούς όρους που ορίζουν το τοπίο της αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα. Για τα ‘οικονομικά’ της έρευνας, ο Γ. Σαμούρης ενημέρωσε τους συνέδρους ότι οι κορυφαίοι Έλληνες ερευνητές στον κλάδο της αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα εργάζονται με αποδοχές μειωμένες κατά 30%, σε σχέση με το 2010. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, υπάρχουν Ινστιτούτα που δε διαθέτουν κανενός είδους αποθεματικό και δεν είναι σε θέση να επιδιορθώσουν ακόμα και μια απλή βλάβη π.χ. σε ένα ψυγείο. Όσον αφορά αυτή καθαυτή την ερευνητική εργασία τους, ο Γεώργιος Σαμούρης εξήγησε ότι ο ερευνητής είναι υποχρεωμένος να επιλαμβάνεται θεμάτων που ξεφεύγουν της ειδικότητάς του: να γίνεται λογιστής για να διαχειριστεί τα διαθέσιμα

Οι όροι εργασίας των ερευνητών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ συνεχώς υποβαθμίζονται, με πρωτοφανή εντατικοποίηση της εργασίας με ασφυκτικές προθεσμίες

κονδύλια, να γίνεται διοικητικός υπάλληλος για να διαχειριστεί τη γραφειοκρατία που συνοδεύει κάθε ερευνητικό πρόγραμμα, να γίνεται διαφημιστής προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη διάχυση των αποτελεσμάτων του ερευνητικού έργου του. Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γ. Σαμούρης επεσήμανε ότι σήμερα στην Ελλάδα «για την υλοποίηση της αγροτικής έρευνας απασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά ελαστικά απασχολούμενοι συνάδελφοι επιστήμονες με όλες τις μορφές απασχόλησης, η πλειοψηφία των οποίων καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες» ενώ χαρακτήρισε ‘καθεστώς ομηρίας’ την εργασιακή συνθήκη στην οποία βρίσκονται σήμερα επιστήμονες οι οποίοι εργάζονται «με σχεδόν ανύπαρκτα στοιχειώδη δικαιώματα όπως άδειες, έγκαιρη καταβολή δεδουλευμένων, αποζημιώσεων κ.λπ.». Για να στηρίξουν τις θέσεις τους για την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα, οι επιστήμονες του πρώην ΕΘΙΑΓΕ πραγματοποίησαν… έρευνα στο ίδιο το σώμα του κλάδου τους, στοιχεία της οποίας παρουσίασε στην εκδήλωση στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων η Γεωργία Ουζουνίδου. Η διευθύντρια ερευνών και γενική γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Ερευνητών ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε τόνισε πως περισσότεροι από τους μισούς ερωτώμενους ερευνητές (56%) δεν είναι ικανοποιημένοι από την εργασία τους στον τομέα της αγροτικής έρευνας. Πάνω από οκτώ στους δέκα (86,5%) ερευνητές που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνουν ότι υπάρχουν προβλήματα στη διαδικασία λειτουργίας και διαχείρισης των ερευνητικών έργων (π.χ. διοικητικές διαδικασίες, γραφειοκρατία κ.ά.), ενώ σχεδόν επτά στους δέκα (68%) θεωρούν ότι τα προβλήματα στη διαχείριση των ερευνητικών έργων σχετίζονται με την αναδιοργάνωση των οικονομικών υπηρεσιών στα Ινστιτούτα Αγροτικής Έρευνας. Το γεγονός ότι τα οικονομικά των Ινστιτούτων δεν είναι ανθηρά και δε διευκολύνουν την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα φαίνεται πως δεν ενοχλεί την πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ. Απόρροια αυτού είναι το λυπηρό γεγονός της διαρροής «αξιόλογων ερευνητών προς αναζήτηση καλύτερης εργασιακής συνθήκης στον ιδιωτικό τομέα», όπως σχολίασε η γενική γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Ερευνητών ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.

63

ΕΡΕΥΝΑ

Το πάλαι ποτέ κραταιό ΕΘΙΑΓΕ ονομάζεται σήμερα Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης και αποτελεί ερευνητική μονάδα του ΕΛΓΟΔΗΜΗΤΡΑ με πλούσιο έργο, αλλά με αρκετά διοικητικά προβλήματα. (φωτο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών)

Η Γ. Ουζουνίδου έκλεισε την εισήγησή της τονίζοντας ότι οι ερευνητές που ασχολούνται με την αγροτική έρευνα στην Ελλάδα επιζητούν «την ανεξαρτητοποίηση της έρευνας και τη θεσμική ίδρυση ενός αυτόνομου φορέα αμιγώς για την αγροτική έρευνα». Η Χριστίνα Λίγδα, διευθύντρια ερευνών και μέλος του διοικητικού συμβουλίου στην Ένωση Ερευνητών του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας, στην παρέμβασή της αναφέρθηκε κυρίως στο ζήτημα της εμπορευματοποίησης της τρέχουσας αγροτικής έρευνας και της μετατροπής των ερευνητών σε κυνηγούς χρηματοδοτήσεων, ενώ κατήγγειλε ότι οι διαδικασίες αξιολόγησης των ερευνητών και των ερευνών τους δεν είναι αδιάβλητες, με αποτέλεσμα να έχουμε μεροληπτική αξιολόγηση ερευνητών σε διάφορα Ινστιτούτα. «Χρήματα δίνονται, αλλά υπάρχουν ερωτήματα» είπε η Χρ. Λίγδα και πρόσθεσε: «Δυστυχώς οι ερευνητές προσαρμόζουν τα ερευνητικά ενδιαφέροντά τους στις εκάστοτε χρηματοδοτήσεις του ΥπΑΑΤ». Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, η ερευνήτρια από την Θεσσαλονίκη και το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών κατήγγειλε ότι «κάποιες έρευνες ‘στήνονται’ με βάση τις καταναλωτικές απαιτήσεις» και αναρωτήθηκε «πόσο κοντά στις ανάγκες της κτηνοτροφίας είναι τελικά η έρευνα που διεξάγεται σήμερα;». Η

64

απάντησή της είναι ότι υπάρχει απόσταση ανάμεσα στις ανάγκες της κτηνοτροφίας και τις υπό διεξαγωγή έρευνες, καθώς, σύμφωνα με τη γνώμη της, «μέσω των ερευνών προωθούνται συγκεκριμένα καταναλωτικά μοντέλα». Στην εκδήλωση πραγματοποίησε παρέμβαση ο Παναγιώτης Κάτσαρης, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζομένων στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού, ο οποίος περιέγραψε μια εξίσου απογοητευτική εικόνα για το σύνολο του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Ο γεωπόνος-βιοτεχνολόγος Π. Κάτσαρης, ο οποίος δεν είναι ερευνητής αλλά διοικητικός υπάλληλος, εκτιμάει ότι η αγροτική έρευνα στη χώρα μας έχει να αντιμετωπίσει τρεις ‘πληγές’: α) την υποστελέχωση των ερευνητικών φορέων και των Ινστιτούτων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, β) τη χρόνια υποχρηματοδότηση και γ) την έλλειψη στρατηγικής. Στη συζήτηση που ακολούθησε επιστήμονες που ασχολούνται με την αγροτική έρευνα κατέθεσαν τις απόψεις τους για το ΕΘΙΑΓΕ και τον ευρύτερο κλάδο της έρευνας. Μεταξύ αυτών που καταγγέλθηκαν ιδιαίτερη εντύπωση έκανε το γεγονός ότι το ΕΘΙΑΓΕ δεν έχει αξιολογηθεί τα τελευταία χρόνια, χωρίς να ευθύνεται το ίδιο, κι αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο του αποκλει-

Στην Ελλάδα δαπανάται το 1,49% του ΑΕΠ για έρευνα, στο ποσοστό αυτό όμως συμπεριλαμβάνεται και το ξεχωριστό ποσό που δαπανούν ιδιωτικές επιχειρήσεις με τμήματα ερευνών, τα οποία συνεργάζονται με ερευνητικούς φορείς (και) για τις φοροελαφρύνσεις που συνεπάγεται μια τέτοια συνεργασία

σμού του από διεθνή έργα αγροτικής έρευνας, στα οποία μπορούν -σύμφωνα με τους κανονισμούς- να συμμετέχουν μόνο αξιολογημένα για το έργο τους ερευνητικά κέντρα. Ερευνητές του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ κατήγγειλαν ότι μέρος της σύγχρονης αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα γίνεται αποκλειστικά για την αύξηση της κερδοφορίας μεγάλων ομίλων τροφίμων και κάλεσαν τόσο τους συνδικαλιστικούς φορείς των ερευνητών, όσο και τις διοικήσεις των ερευνητικών κέντρων και των Ινστιτούτων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ να πιέσουν την πολιτεία. Στόχος θα πρέπει να είναι η δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου, η σύνδεση των ερευνητικών κέντρων και των Ινστιτούτων με τα ΑΕΙ κι όχι με τις ιδιωτικές εταιρείες και, φυσικά, η αύξηση της χρηματοδότησης για έρευνες που θα αξιοποιούνται από τον αγροτικό κόσμο.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι κατά τη διάρκεια της ημερίδας που πραγματοποίησε η Ένωση Ερευνητών του Εθνικού Ιδρύματος Αγροτικής Έρευνας στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, υπάλληλος του ΥπΑΑΤ κατήγγειλε ότι, ενώ πολλοί συνεταιρισμοί στην Ελλάδα συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα, σπάνια γίνονται αποδέκτες των αποτελεσμάτων. Η διάχυση της γνώσης που προκύπτει μέσα από τα προγράμματα αυτά εξαντλείται σε μια τυπική εκδήλωση με τη λήξη του προγράμματος, η οποία είναι απολύτως ανώφελη για τους παραγωγούς. «Σπάνια ένας συνεταιρισμός ψάχνει ένα ερευνητικό πρόγραμμα που να τον εξυπηρετεί, συνήθως ένας ερευνητικός φορέας είναι αυτός που ‘ψάχνει’ έναν συνεταιρισμό, για να τον εντάξει στην έρευνά του» είπε ο υπάλληλος του ΥπΑΑΤ στη σύντομη παρέμβασή του.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ ΤΟΥ ΕΘΙΑΓΕ

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

Εθνική στρατηγική για την αγροτική έρευνα Ιεράρχηση & επίλυση αγροτικών προβλημάτων Αύξηση της χρηματοδότησης για έρευνα

Ανθεκτική Αγροτική Παραγωγή

Προσλήψεις ερευνητών κι επιστημόνων

ΕΘΙΑΓΕ: Μια ‘πονεμένη’ ιστορία έρευνας 1989

Ιδρύεται το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας-ΕΘΙΑΓΕ

2011

Το ΕΘΙΑΓΕ ενσωματώθηκε στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και μετατράπηκε σε Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Έρευνας

2014

Ψηφίζεται ο Ν. υπ’ αριθ. 4310/2014: «Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία και άλλες διατάξεις»

2023

Το ΕΘΙΑΓΕ είναι ουσιαστικά στον ‘αέρα’ καθώς ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ έχει μια τριετία που διοικείται από προσωρινά διοικητικά συμβούλια

2024

Συστήνεται Επιτροπή Αγροτικής Έρευνας με αρμοδιότητες διοικητικού συμβουλίου του ερευνητικού κέντρου όπως όριζε ο 4310/2014

65

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Κιλκίς

ΚΙΛΚΙΣ

Οι παραδοσιακοί τυροκόμοι αναζητούν περισσότερο γάλα

C

M

Y

Η εικόνα της παραγωγής γαλακτοκομικών στον Νομό Κιλκίς έχει δύο όψεις. Από τη μία οι δύο μεγάλες εταιρείες στην περιοχή, που απορροφούν σημαντική ποσότητα γάλακτος, και από την άλλη οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που θέλουν να μεγαλώσουν, αλλά δε βρίσκουν γάλα. ΑΠΟΣΤΟΛΉ: ΓΙΆΝΝΗΣ ΜΟΥΡΑΤΊΔΗΣ

66

CM

MY

CY

CMY

K

«Έ

χουμε δει τεράστια στροφή στην παραδοσιακή φέτα», λέει o Χρήστος Τσακνής, ο οποίος παράγει κυρίως φέτα και κατσικίσιο τυρί, επεξεργαζόμενος ποσότητα φρέσκου γάλακτος που φτάνει ετησίως από 150 έως 200 τόνους τον χρόνο -η παραγωγή του ανέρχεται σε, κατά μέσο όρο, 30 τόνους τυριού. Ωστόσο, η επένδυση που έχει κάνει στο τυροκομείο από το 2003, του επιτρέπει να παράγει μέχρι και 200 τόνους τυριού, εφόσον μπορούσε να εξασφαλίσει την απαραίτητη πρώτη ύλη. «Το 2003, όταν ξεκινήσαμε το τυροκομείο, είχαμε συνεργασία με 17 έως 20 κτηνοτρόφους και συγκεντρώναμε 1,5 τόνους γάλα την ημέρα και, σήμερα, μαζί με εμένα έχουμε προμηθευτές μόλις 5 έως 6 κτηνοτρόφους» εξηγεί. Και συμπληρώνει, «Είναι δεδομένο ότι αν θέλουμε να επιβιώσει η επιχείρησή μας, θα πρέπει να γίνουμε και πάλι κτηνοτρόφοι». Ήδη, η τυροκομική εταιρεία του έχει στην ιδιοκτησία της 150 κατσίκια, τα οποία σκοπεύει να αυξάνει διαρκώς στο μέλλον, και παράλληλα θα αρχίσει να αποκτά πρόβατα, όπως είχε και στο παρελθόν ο πατέρας του Χρήστου Τσακνή, που φρόντιζε ένα κοπάδι περίπου 500 πρόβατα. Παράγωγη γάλακτος στο Κιλκίς 1 19/01/2023 4:57 PM Ωστόσο, τα στοιχεία που μας διέθεσε ο ΕΛΓΟ δείχνουν μια

Anthoulakis_KTX.pdf

σταθερότητα στην παραγωγή γάλακτος, τουλάχιστον για τα δύο προηγούμενα έτη. Συγκεκριμένα, στον νομό Κιλκίς συλλέχθηκαν 39.995 τόνοι αγελαδινού γάλακτος το 2024, έναντι 39.659 το 2023, 14.076 τόνοι πρόβειου γάλακτος το 2024, έναντι 14.105 το 2023, και τέλος 4.785 τόνοι κατσικίσιου γάλακτος το 2024, έναντι 4.699 το 2023. Μια εξήγηση σε αυτή την εικόνα είναι ότι η όποια μείωση του ζωικού κεφαλαίου συνοδεύεται από αύξηση παραγωγής ανά κτηνοτροφική μονάδα, γεγονός που έχουμε διαπιστώσει και σε προηγούμενα ρεπορτάζ στην περιφέρεια και οφείλεται στα σύγχρονα σιτηρέσια και τις πιο οργανωμένες διαδικασίες αρμέγματος των ζώων. «Το ρίσκο για τον κτηνοτρόφο είναι μεγάλο», λέει ο Γιώργος Εριφάκης, κτηνοτρόφος στην περιοχή του Κιλκίς. «Κάθε χρόνο βλέπουμε ολοένα και λιγότερες επιδοτήσεις και τώρα, με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, θεωρώ ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει» τονίζει. Ο Γιώργος Εριφάκης μπήκε στην κτηνοτροφία από τα 19 του χρόνια με 300 πρόβατα, που είχε τότε ο πατέρας του, και σήμερα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα κοπάδι που αριθμεί πάνω από 600 πρόβατα. Εκτός από κτηνοτρόφος είναι και αγρότης και αξιοποιεί στο σύνολο σχεδόν την αγροτική του παραγωγή για την εκτροφή του κοπαδιού του. Η ευλογιά -που ευτυχώς δεν έχει αγγίξει ακόμα τους κτηνοτρόφους στην περιοχή- είναι η μεγάλη του ανησυχία σε

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

since 1973 Transporting goods and beverages cool & frozen-full & segmental loads

67 Δημοσθένους 31 | 54628 | Θεσσαλονίκη | Τ. 2310 753024 | F.2310 752807 | www.anthoulakisltd.gr | info@anthoulakisltd.gr

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Κιλκίς

2

1

αυτή τη φάση, γιατί μπορεί να τον καταστρέψει από τη μία μέρα στην άλλη. Ο Γιώργος Εριφάκης δίνει όλο το γάλα στη μία από τις δύο μεγάλες βιομηχανίες της περιοχής, κυρίως για να έχει το ‘κεφάλι του ήσυχο’ με τις πληρωμές, όπως αναφέρει. Το ίδιο κάνουν και αρκετοί ακόμα συνάδελφοί του, οπότε σε συνδυασμό με τη μείωση του αριθμού των κτηνοτρόφων, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις τα παιδιά δεν ακολουθούν το μονοπάτι των γονιών, το αποτέλεσμα είναι η έλλειψη γάλακτος για τη μικρή και τη μεσαία γαλακτοκομική επιχείρηση. Θεσσαλονίκη: Πρώτος στόχος για τους τυροκόμους «Η παραγωγή μας εξαντλείται κάθε χρόνο» λέει ο Χρήστος Τσακνής, «Αν όμως είχαμε τη δυνατότητα να την αυξήσουμε θα θέλαμε να μπούμε πιο δυνατά στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Έχουμε παρατηρήσει ότι ο κόσμος έχει κουραστεί από τα ‘άγευστα’ τυριά και στρέφεται ξανά στο παραδοσιακό προϊόν, λόγω γεύσης και διατροφικής αξίας». Το Κιλκίς διέθεσε στην αγορά 6.731 τόνους φέτας ΠΟΠ το 2024, από 5.724 τόνους το 2023, και 4.966 τόνους μαλακών τυριών το 2024, έναντι 4.619 τόνων το 2023. Τα ημίσκληρα τυριά παρέμειναν και τις δύο χρονιές στα ίδια περίπου επίπεδα, κοντά στους 2.230 τόνους. Εύλογα δημιουργείται το ερώτημα, πώς γίνεται με σταθερή ποσότητα γάλακτος να υπάρχει αύξηση της παραγωγής τυριού, του οποίου η απάντηση είναι μάλλον ότι οι τυροκόμοι της περιοχής προμηθεύονται γάλα και από άλλες

68

1. O γεωργός και κτηνοτρόφος Γιώργος Εριφάκης από το Κιλκίς 2. Η Αλέκα Τσακνή, σύζυγος του τυροκόμου Χρήστου Τσακνή, και επαγγελματίας του κλάδου και η ίδια 3. Ένα τυροκομείο, μια οικογένεια, ένας δύσκολος αγώνας για επιβίωση στο Κιλκίς. Όλες οι γενιές της οικογένειας Τσακνή σε εκδήλωση στο Κιλκίς

3

περιοχές, ενώ είναι πιθανό ποσοστό γάλακτος από το Κιλκίς να πωλείται σε τυροκόμους εκτός περιοχής. «Έχουμε παρατηρήσει τουλάχιστον δεκαπλασιασμό της ζήτησης από την πανδημία και μετά» λέει ο Χρήστος Τσακνής. Επίσης, σημαντική αλλαγή υπάρχει στην ποσότητα ανά αγορά. «Πλέον, οι μικροσυσκευασίες είναι σχεδόν το 60% των πωλήσεων μας» λέει η Αλέκα Τσακνή, σύζυγος του τυροκόμου και επαγγελματίας του κλάδου και η ίδια, και εξηγεί: «Πηγαίνουμε προς το ευρωπαϊκό μοντέλο που ο κόσμος προτιμά να αγοράζει συχνότερα μικρότερες ποσότητες. Πρακτικά, ο τενεκές-φέτα τείνει να εξαφανιστεί στη λιανική πώληση». Ένα από τα όνειρα της Αλέκας Τσακνή είναι η μετατροπή του τυροκομείου σε επισκέψιμο χώρο με βιωματικές εμπειρίες και, για τον λόγο αυτό, παρακολουθεί σχετικό σεμινάριο που διοργανώνει το ΕΚΠΑ. Η επένδυση αυτή θα γίνει αμέσως μετά την επένδυση στην παραγωγή γιαουρτιού από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα, που προηγείται στον σχεδιασμό του ζευγαριού. Όπως λέει η Αλέκα Τσακνή «Στη γιορτή γαστρονομίας που έγινε πριν μερικές μέρες στο Κιλκίς, είδαμε μικρά παιδιά να τρώνε κατσικίσιο τυρί, ενώ πριν από μερικά χρόνια δεν το άγγιζαν. Αυτό σημαίνει ότι η οικογένεια έχει εξοικειώσει τα παιδιά με αυτή τη γεύση». Στη γιορτή γαστρονομίας που έγινε στο Κιλκίς, την οποία διοργάνωσε η Αναπτυξιακή Κιλκίς, πράγματι έγινε το αδιαχώρητο μπροστά από το περίπτερο του τυροκομείου Τσακνής, το οποίο ήταν και το μόνο τυροκομείο που είχε παρουσία στην εκδήλωση.

Οι μεγάλοι του Κιλκίς Οι ντόπιοι κτηνοτρόφοι και τυροκόμοι αναφέρονται σε αυτές ως «βιομηχανίες», αλλά πέρα αυτού φαίνεται να είναι και ρυθμιστές της τιμής του γάλακτος. Θεωρητικά είναι οι εταιρείες που θα έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα σε μια απότομη μείωση της παραγωγής, λόγω ευλογιάς, αλλά και σε βάθος χρόνου, είναι αυτές που επηρεάζονται περισσότερο από τη μείωση της γαλακτοπαραγωγής. Σύμφωνα με κτηνοτρόφους, που είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε κατά την αποστολή μας στο Κιλκίς, προσωρινά οι εισροές γάλακτος προς αυτές τις εταιρείες διατηρούνται, επειδή είναι συνεπείς στις πληρωμές τους. Αν για κάποιον λόγο αυτό σταματήσει να συμβαίνει, υπάρχουν μικρότερα τυροκομεία, τόσο στον νομό Κιλκίς, όσο και στην ευρύτερη περιοχή που θέλουν να αναπτυχθούν και τα οποία, επομένως, αναζητούν περισσότερο γάλα. Ωστόσο, πιο ουσιαστικές απαντήσεις αναμέναμε να μας δώσουν οι εκπρόσωποι των ‘μεγάλων’ της περιοχής, δηλαδή των εταιρειών Κολιός, Φάρμα Κουκάκη και Λύκας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι σύμπτωση, αλλά καμία από τις εταιρείες δε θέλησε να σχολιάσει τα ερωτήματα που απευθύναμε. Οι ερωτήσεις αφορούσαν εκτιμήσεις για τη φετινή εισροή γάλακτος, για συμπλήρωμα των εισροών από εισαγωγές, για την επισφάλεια λόγω ευλογιάς και για τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις ανάπτυξης. Τα ερωτήματα έμειναν αναπάντητα, γεγονός που δείχνει ότι η συνολική εικόνα της γαλακτοκομίας στην Ελλάδα είναι εντελώς διαφορετική σε σχέση με αυτήν που ήταν πριν την ευλογιά. Οι μονάδες που παράγουν φέτα ανησυχούν ότι αν χρειαστεί να εμβολιάσουν τα ζώα τους, δε θα μπορούν να δώσουν το γάλα τους για μεταποίηση σε φέτα ΠΟΠ. Ούτε σε αυτή την ανησυχία υπάρχουν ξεκάθαρες απαντήσεις. Όπως, όμως, λέει η λαϊκή σοφία, ‘όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά’.

Παραγωγή γάλακτος στο Κιλκίς ΑΓΕΛΑΔΙΝΌ ΓΆΛΑ

ΠΡΌΒΕΙΟ ΓΆΛΑ

ΚΑΤΣΙΚΊΣΙΟ ΓΆΛΑ

39.995

39.659

14.076

14.105

4.785

4.699

2024

2023

2024

2023

2024

2023

Ποσότητα: τόνοι Πηγή: ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ

Παραγωγή τυριών στο Κιλκίς ΦΈΤΑ ΠΟΠ

ΜΑΛΑΚΆ ΤΥΡΙΆ

ΗΜΊΣΚΛΗΡΑ ΤΥΡΙΆ

6.731

5.724

4.966

4.619

2.230

2.230

2024

2023

2024

2023

2024

2023

Η εταιρία BILLTEC παρουσιάζει τη ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ προστατευτικών καλλιεργειών - SHIELD της Οι προστατευτικές καλλιέργειες Igea - Shield παρέχουν υψηλή προστασία σε τυριά, γιαούρτια και λοιπά γαλακτοκομικά προϊόντα, εμποδίζοντας την ποιοτική υποβάθμιση που προκαλείται από μικροβιακές επιμολύνσεις. Διασφαλίζουν & παρέχουν: • Υψηλή αντοχή κατά τους χειρισμούς διακίνησης και αποθήκευσης στην εφοδιαστική αλυσίδα των γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων • Άριστη ποιότητα & διατήρηση υψηλών οργανοληπτικών χαρακτηριστικών έως τον τελικό καταναλωτή. Διαθέτουν πιστοποιητικά Kosher & Halal και είναι gluten & GMO free.

Ποσότητα: τόνοι Πηγή: ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ

www.billtec.gr Αγαμέμνωνος 61 & Ηρακλείτου 26 Γλυφάδα Τ: 210 9607291, 210 5582433, Ε: info@billtec.gr

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Αγρίνιο

Ευλογημένος τόπος, ποιοτικής τυροκομίας Η πόλη που δεσπόζει στο ‘μεγάλο αιτωλικό πεδίο’. Η πόλη που έχει συνδέσει το όνομά της με τον ‘χρυσοφόρο’ κάποτε καπνό. Η πόλη που απολαμβάνει πλούσιο υδατικό δυναμικό. Η πόλη με τη μακραίωνη ιστορία, χτισμένη κατά τη μυθολογία από τον Βασιλιά Άγριο, απόγονο του γενάρχη Αιτωλού. Η πόλη που εντάχθηκε στον εθνικό κορμό το 1932 ως Βραχώρι (Imbrahoar) πριν πάρει το σημερινό όνομά της, Αγρίνιο. Η πόλη που υποδέχθηκε πρόσφυγες από τη Μικρασία μετά την Καταστροφή. Η πόλη- κέντρο μιας ξεχωριστής κτηνοτροφικής ζώνης και κόμβος διακίνησης εξαίρετων τυροκομικών προϊόντων.

70

Τ

ο Αγρίνιο, η μεγαλύτερη πόλη του μεγαλύτερου σε έκταση νομού της Ελλάδας, είναι πλούσια, ωστόσο αντιμετωπίζει προβλήματα. Εδώ κι ένα χρόνο η κτηνοτροφία στην ευρύτερη περιοχή αντιμετωπίζει την απειλή της ευλογιάς καθώς πάνω από 60 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις έχουν χαθεί ολοσχερώς και το εμπόριο κτηνοτροφικών προϊόντων τελεί υπό καθεστώς σύγχυσης. Ο κτηνοτροφικός κόσμος του Αγρινίου βρίσκεται ‘επί ποδός πολέμου’. Στα μέσα Νοεμβρίου η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Αιτωλοακαρνανίας πραγματοποίησε παράσταση διαμαρτυρίας στο υποκατάστημα του ΕΛΓΑ στο Αγρίνιο. Ο πρόεδρός της, Σπύρος Κοτοπούλης τόνισε σε συνέντευξή του στην τοπική εφημερίδα Συνείδηση: «Είμαστε εδώ για να αναδείξουμε τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, τις καταστροφές των τελευταίων ημερών σε αρκετές περιοχές του νομού μας, στο Άκτιο, τη Βόνιτσα, τα Καλύβια κ.ά. Ο καταρροϊκός πυρετός είναι σε έξαρση, συνάδελφοί μας χάνουν το βιός τους και δεν αποζημιώνονται ενώ δεν έχει παρθεί ούτε ένα μέτρο αντιμετώπισης

Αγρίνιο. Φωτογραφία: Γιώργος Καρδαράς/ Υπουργείο Πολιτισμού

ΡΕΠΟΡΤΆΖ, ΣΥΝΕΝΤΕΎΞΕΙΣ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

από τον Δήμο, την Περιφέρεια και το ΥπΑΑΤ. Ζητάμε στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, να γίνουν ψεκασμοί. Ζητάμε να βγουν έξω τα συνεργεία για να γίνει καταγραφή των ζώων που χάνονται και να προβούν οι αρχές άμεσα σε αποζημιώσεις στο 100% της απώλειας. Το ίδιο ισχύει και για την ευλογιά. Δεν είναι δυνατόν για ένα ζώο το οποίο σήμερα κοστίζει 350 ευρώ να λαμβάνει ο παραγωγός 180 ευρώ ως αποζημίωση. Χαιρετίζουμε τις αγροτικές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. Τα προβλήματα είναι τόσα που δεν μπορούμε να μείνουμε στα σπίτια μας και να περιμένουμε τη φυσική εξέλιξη των πραγμάτων: το να φύγουμε από την παραγωγή και να εγκαταλείψουμε τα ζώα. Πρέπει να αναδείξουμε και τα ιδιαίτερα προβλήματα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Όπως τα ανύπαρκτα έργα υποδομής, την ανύπαρκτη αγροτική οδοποιία κ.ά.». Αλλά και η γεωργική Αιτωλοακαρνανία αντιμετωπίζει προβλήματα με σημαντικότερα τη γήρανση του παραγωγικού πληθυσμού, την έλλειψη εργατικών χεριών, τη αύξηση στις τιμές των αγροεφοδίων, τις καταστροφικές πυρκαγιές που αφανί-

ζουν – μεταξύ άλλων- και καλλιέργειες, αλλά και τη σπατάλη νερού που εγκυμονεί κινδύνους λόγω κλιματικής κρίσης. Για το τελευταίο αξίζει να αναφέρουμε ότι η Αιτωλοακαρνανία βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο μιας συζήτησης για την αξιοποίηση του υδατικού δυναμικού του Αχελώου ενώ την ίδια στιγμή αποκαλύπτεται ότι οι 10 ΤΟΕΒ της Αιτωλοακαρνανίας χρωστάνε πάνω από 55 εκατ. ευρώ. Όλες οι πλευρές αναγνωρίζουν την ανάγκη να διατυπωθεί από την πολιτεία μια αξιόπιστη πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων και την ορθολογική διαχείριση του νερού. Το Dairy News βρέθηκε στο Αγρίνιο για το συνέδριο Agrown 2025 και είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με έναν από τους ισχυρότερους κτηνοτρόφους της περιοχής (και τυροκόμος εσχάτως), αλλά και με έναν από τους εμβληματικούς τυροκόμους του νομού ο οποίος κουβαλάει στους ώμους του παράδοση εννέα και πλέον δεκαετιών. Ευχαριστούμε την εφημερίδα Συνείδηση, την εκδότρια Νάντια Σαμαρά και τον αρχισυντάκτη Δημήτρη Παπαδάκη, για τη βοήθεια στην υλοποίηση του ρεπορτάζ.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Αγρίνιο

ΣΤΑΎΡΟΣ ΑΛΕΞΆΚΗΣ ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΌΦΟΣ - ΤΥΡΟΚΌΜΟΣ

«Τα τυριά που παράγουμε στην Ελλάδα δεν παράγονται πουθενά στον κόσμο» O Σταύρος Αλεξάκης είναι πέμπτη γενιά προβατοτρόφος και τυροκόμος κι αποτελεί μέλος μεγάλης παραγωγικής οικογένειας που έχει ‘σφραγίσει’ με την παρουσία της την Αγρινιώτικη πρωτογενή παραγωγή και οικονομία. Η οικογένεια Αλεξάκη είναι κτηνοτρόφοι προβάτων από το 1880.

Μ

ε έδρα τη θέση Γαλιτσά, στην Γουριώτισσα, έξω από το Αγρίνιο, η οικογένεια Αλεξάκη διατηρεί μια ακμαία κτηνοτροφική εκμετάλλευση η οποία κινείται σε δρόμους διαφορετικούς και με ταχύτητες πολύ πιο γρήγορες από εκείνες που κινούνται οι συνήθεις ελληνικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Η οικογένεια Αλεξάκη εδώ κι ένα χρόνο εισήλθε στην τυροκομία, δημιουργώντας σύγχρονη μονάδα η οποία έχει ήδη ρίξει στην αγορά ευρεία γκάμα προϊόντων. Το κοπάδι της οικογένειας αριθμεί 1.500 ενήλικα ζώα, 1.200 από τα οποία είναι αρμεγόμενα και ο στόχος είναι να φτάσει τα 2.000. Η οικογένεια Αλεξάκη παράγει περίπου 400 τόνους γάλα τον χρόνο από τους οποίους τυροκομεί περίπου τους 100 ενώ το υπόλοιπο γάλα πωλείται σε βιομηχανίες γάλακτος. Η τιμή στην περιοχή του Αγρινίου ξεκίνησε το φθινό-

72

πωρο του 2024 στα 1,50 ευρώ/λίτρο κι έμεινε σταθερή μέχρι το πέρας της περυσινής γαλακτικής περιόδου. «Ελπίζουμε να ανέβει λίγο η τιμή την ερχόμενη περίοδο. Εκτιμώ ότι η τιμή θα ανέβει στο 1,55 ευρώ/λίτρο κι αυτό σε μεγάλο βαθμό θα οφείλεται στην έλλειψη γάλακτος από την θανάτωση πολλών χιλιάδων ζώων λόγω της ευλογιάς και τη συνταξιοδότηση αρκετών μεγάλων κτηνοτρόφων» υποστηρίζει ο παραγωγός από το Αγρίνιο. Εντός ολίγου… και φέτα Τα τελευταία δύο χρόνια ο Σταύρος Αλεξάκης, ο οποίος σπούδασε στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης, ζει μέσα στο άγχος εξαιτίας της ευλογιάς των προβάτων. Αν η ασθένεια χτυπήσει την πόρτα του τότε θα χάσει τους κόπους μιας ζωής και θα αναγκαστεί να βάλει λουκέτο σε μια επιχεί-

Στιγμιότυπα από την καθημερινότητα στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση της οικογένειας Αλεξάκη

ρηση που ακμάζει εδώ και δεκαετίες. «Λαμβάνουμε σχολαστικά όλα τα προβλεπόμενα μέτρα όπως οι τάφροι απολύμανσης, η απολύμανση προσώπων που μπαίνουν και βγαίνουν από τη μονάδα, ειδικά των οχημάτων που μεταφέρουν ζωοτροφές κ.ά. Έχουμε δύο χρόνια να βγάλουμε τα ζώα για βοσκή, τρέφονται αποκλειστικά με ζωοτροφές» μας εξηγεί ο νεαρός κτηνοτρόφος και τυροκόμος. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η οικογένεια του Σπ. Αλεξάκη παράγει περίπου το 80% των ζωοτροφών που καταναλώνει η μονάδα καθώς παράγει πάνω από 1.000 τόνους χονδροειδούς ζωοτροφής σε ετήσια βάση. Η οικογένεια Αλεξάκη παράγει πρόβειο τυρί από 100% πρόβειο γάλα (μένει να λάβει το επόμενο διάστημα τη σχετική άδεια για την επωνυμία ‘φέτα’ που έχει καθυστερήσει για γραφειοκρατικούς λόγους), τσαλαφούτι, μυζήθρα και ανθότυρο, πρόβειο βούτυρο, πρόβειο παραδοσιακό γιαούρτι, κρέμα βανίλια και κρέμα σοκολάτα, ρυζόγαλο, παγωτό μηχανής κ.ά. Το τελευταίο διατίθεται από το κατάστημα λιανικής της εταιρείας στο κέντρο του Αγρινίου. «Δεν παράγουμε προς το παρόν σκληρά τυριά διότι η παραγωγή τους χρειάζεται άλλου είδους επένδυση και τεχνογνωσία. Είναι κάτι που θα εξετάσουμε στο μέλλον διότι η παραγωγή σκληρών τυριών δίνει κύρος στον τυροκόμο. Χρειάζεται όμως τεράστια επένδυση κάτι τέτοιο. Αντιλαμβάνεστε ότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος έχει αυξηθεί, τα κόστη της παραγωγής είναι πολύ υψηλά κι όλα αυτά είναι στοιχεία που πρέπει να εκτιμηθούν όταν κάποιος αποφασίσει να κάνει μια τέτοια επένδυση» υποστηρίζει ο Στ. Αλεξάκης.

Η διανομή των προϊόντων γίνεται σε ένα δίκτυο σχεδόν 100 καταστημάτων στον Δήμο Αγρινίου και στον Δήμο Ξηρόμερου ενώ στόχος είναι η επέκταση της διανομής έξω από τον νομό Αιτωλοακαρνανίας. Η οικογένεια Αλεξάκη έχει πετύχει συνεργασία με τον όμιλο ΑΒ Βασιλόπουλος σε καταστήματα του νομού ενώ αναμένεται η ανακοίνωση συνεργασίας με τον Όμιλο Σκλαβενίτη, σε καταστήματα της Αιτωλοακαρνανίας κι ενδεχομένως και την Πάτρα. Είσοδος στην τυροκομία Η είσοδος της οικογένειας Αλεξάκη στην τυροκομία ήταν κίνηση η οποία είχε μελετηθεί αρκετά πριν την πραγματοποίησή της και η απόφαση για την επεξεργασία του δικού της γάλακτος και την παραγωγή προϊόντων με την επωνυμία της ήταν κάτι που είχε οργανωθεί προσεκτικά. Είχαν προηγηθεί κάποια ταξίδια σε κτηνοτροφικές και μεταποιητικές μονάδες στο εξωτερικό. Στα ταξίδια αυτά ο Στ. Αλεξάκης δεν ζήλεψε κάτι συγκεκριμένο καθώς θεωρεί ότι η ελληνική πραγματικότητα βρίσκεται σε ίδιο επίπεδο με εκείνη της υπόλοιπης Ευρώπης. «Πέρα από την βόρεια Ιταλία, η οποία παράγει κάποια εξαιρετικά τυριά, η υπόλοιπη Ευρώπη δεν παράγει κάτι που να είναι καλύτερο από αυτό που παράγουμε εμείς, δεν έχει κάτι ιδιαίτερο να μας δείξει. Τα τυριά που παράγουμε εμείς δεν παράγονται πουθενά στον κόσμο και νομίζω ότι πολλές φορές αδικούμε τη χώρα μας με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την πρωτογενή παραγωγή και τους ανθρώπους της. Δεν δίνουμε τη βοήθεια που χρειάζονται μικροί και μεγάλοι τυροκόμοι για

73

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Αγρίνιο

1.500 Οικογένεια Αλεξάκη 400 τόνοι γάλα τον χρόνο ενήλικα ζώα

1.200 τα αρμεγόμενα

100 τόνοι τυροκομούνται εσωτερικά

2

1

1. Τ ο κατάστημα λιανικής της οικογένειας Αλεξάκη, στο Αγρίνιο 2. Π ροϊόντα της νέας γαλακτοκομικής/ τυροκομικής μονάδας που δημιούργησε πέρυσι η οικογένεια Αλεξάκη

να φτάσουν με τα προϊόντα τους σε όλο τον κόσμο, τη στιγμή που αξίζουν μια τέτοια αναγνώριση» μας λέει. Η οικογένεια Αλεξάκη συνεργάζεται εδώ και περίπου μια δεκαετία με την εταιρεία Milkplan από την οποία έχει προμηθευτεί εξοπλισμό (αρμεκτήριο, ταινίες τροφής κ.ά.) ενώ έμπρακτη βοήθεια υπήρξε η τεχνογνωσία που μοιράστηκε η Milkplan με τον συνεργάτη της. «Είναι πολύ σημαντικό να έχεις κάποιον ο οποίος μπορεί να διαγνώσει ένα πρόβλημα όταν εσύ… δεν το έχεις δει καν» επισημαίνει ο Στ. Αλεξάκης και μας εξηγεί πόσο τυποποίησε την καθημερινή εργασία στην μονάδα η εισαγωγή αυτοματισμών και η χρήση σύγχρονου εξοπλισμού. «Υπάρχουν πέντε έξι πράγματα που πρέπει να κάνεις κάθε πρωί στη μονάδα, εμείς τα κάνουμε κι έτσι δεν έχουμε φθορές, δεν προκύπτουν προβλήματα και βλάβες στα μηχανήματα. Η τυροκόμιση γίνεται πλέον σε πολύ αξιόπιστα μηχανήματα, σχεδόν με ένα κουμπί, πολύ αυτοματοποιημένα και καθόλου κουραστικά για τον παραγωγό» μας εξηγεί ο νεαρός τυροκόμος ο οποίος στον εργασιακό βίο του δεν θα αντιμετωπίζει την απίστευτη κούραση που αντιμετώπιζαν παλαιότερες γενιές συναδέλφων του.

74

Ισχύς εν τη ενώσει… Κλείνουμε τη συζήτησή μας με τον Σταύρο Αλεξάκη, ζητώντας του να μας δώσει το περίγραμμα μιας κρατικής πολιτικής σχετικά με τον πρωτογενή τομέα κι αυτός δεν διστάζει να μας απαντήσει: «Πρέπει να δοθούν κίνητρα για τη δημιουργία συνεταιρισμών. Εμείς είμαστε μια μεγάλη, αγαπημένη οικογένεια η οποία δραστηριοποιείται στην κτηνοτροφία εδώ και πάνω από 100 χρόνια και κύριο χαρακτηριστικό της είναι η συνεργασία μεταξύ των μελών. Γενιές συνεργάζονται μεταξύ τους με αγάπη και σεβασμό. Βλέποντας λοιπόν πώς λειτουργεί η οικογένειά μου, στη βάση της συνεργασίας, θεωρώ ότι αυτό είναι που θα έπρεπε να προωθηθεί ως λύση στην Ελλάδα. Να συνεργάζονται οι νέοι μεταξύ τους γιατί δεν μπορεί ένας άνθρωπος να κάνει τα πάντα. Στο Αγρίνιο και την ευρύτερη περιοχή, υπάρχουν πολλοί νέοι παραγωγοί οι οποίοι φτιάχνουν υπέροχα πράγματα, είτε ζωικής είτε φυτικής προέλευσης. Χρειάζεται όμως συνεργασία, δεν μπορεί να κουβαλάει ο καθένας ένα σταυρό μόνος του πλέον…»

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΟΣ

«Όλη η βιομηχανία έχει πρόβλημα από την αύξηση της τιμής της ενέργειας» Η επιχείρηση τυροκομικών προϊόντων ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ από το Αγρίνιο εκσυγχρονίζεται ανά τακτά διαστήματα, επιμένει στην παραγωγή προϊόντων με όσο το δυνατόν πιο παραδοσιακό τρόπο, αρνείται να παράξει λευκό τυρί άλμης σε βάρος της ξακουστής φέτας της και δίνει ολοένα και περισσότερο χώρο στη νεότερη γενιά, η οποία θα συνεχίσει το έργο της στον αιώνα που διανύουμε.

75

ΠΑΡΑΓΩΓΗ | Αποστολή στο Αγρίνιο

Σ

άββατο πρωί και ο 70χρονος Φίλιππος Βασιλείου βρίσκεται από νωρίς πίσω από τον πάγκο του καταστήματός του, στο κέντρο του Αγρινίου, εξυπηρετώντας τους πελάτες που μπαίνουν για να κάνουν τα ψώνια τους. Δεν φεύγει κανείς χωρίς να πάρει, μεταξύ πολλών άλλων που διαθέτει το κατάστημα, την ονομαστή φέτα της οικογένειας Βασιλείου. Ο κόσμος πηγαινοέρχεται μπροστά από το κατάστημά του, καθώς αυτό βρίσκεται σε έναν από τους πλέον εμπορικούς δρόμους της πόλης. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το Αγρίνιο τα Σάββατα είναι μια πόλη γεμάτη κίνηση, βουή και κόσμο. Κερνάει καφεδάκι και μας εξιστορεί τη μακρά πορεία της οικογένειάς του στην τυροκομία, εδώ και 93 χρόνια. Από την τριψάνα στη βιομηχανία Η παράδοση της Αγρινιώτικης οικογένειας Βασιλείου ξεκινάει το 1932, όταν ο Δημήτριος Γ. Βασιλείου λειτούργησε το πρώτο κατάστημα στο Αγρίνιο. Στο ‘Γαλακτοπωλείο Βασιλείου’, οι Αγρινιώτες έτρωγαν τριψάνα (γάλα με τριμμένο ψωμί), βούτυρο με μέλι και καϊμάκι. Στην πορεία η οικογένεια απέκτησε το δικό της τυροκομείο το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1945.Αργότερα ανέλαβαν οι δύο γιοί του Δημητρίου, ο Γεώργιος και ο Φίλιππος, οι οποίοι οδήγησαν το παραδοσιακό τυροκομείο της δεκαετίας του 1940 στη σύγχρονη εποχή της βιομηχανίας. Πριν μερικά χρόνια έφυγε από τη ζωή ο Γεώργιος και συνεχίζει ο Φίλιππος μαζί με την τρίτη γενιά τον Δημήτριο και την Ευανθία.

Σήμερα ο κεντρικός τυροκόμος της οικογένειας, ο ‘μάστορας’, είναι ο Δημήτριος Βασιλείου (γιος του αποθανόντα Γεωργίου) ο οποίος έχει σπουδάσει στην Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων και συνεχίζει την παράδοση του συνονόματου παππού του. Στις πωλήσεις της εταιρείας βρίσκεται σήμερα η κόρη του Φιλίππου, η Ευανθία Βασιλείου, η οποία είναι πτυχιούχος Οικονομικών Σπουδών από το Πανεπιστήμιο Πειραιά. Η οικογένεια Βασιλείου διατηρεί δύο καταστήματα λιανικής πώλησης στο Αγρίνιο ενώ ένα κατάστημα στο Μεσολόγγι λειτουργεί ως franchising καθώς διαθέτει κατ’ αποκλειστικότητα προϊόντα της εταιρείας στο κοινό του. Η διανομή καλύπτει όλο τον νομό Αιτωλοακαρνανίας, σε μικρά παντοπωλεία και σουπερμάρκετ, ενώ υπάρχει συνεργασία και με την αλυσίδα Σκλαβενίτης για τον νομό. Τυροκομείο με ιστορία Το τυροκομείο, το οποίο βρίσκονται ανάμεσα στα Κλεισορρεύματα και τη Λυσιμάχεια Αιτωλοακαρνανίας κι αποτελεί μια υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής έκτασης 2.000 τ.μ., έχει δυναμικότητα επεξεργασίας περίπου 2.000 τόνων γάλακτος/ έτος και παράγει περίπου 500 τόνους τυροκομικά/έτος. Παράγει κυρίως φέτα και ποικιλία από σκληρά τυριά όπως γραβιέρα, κεφαλογραβιέρα, κεφαλοτύρι και παραδοσιακού τύπου γιαούρτια, κρέμες, ρυζόγαλα κ.ά. Το τυροκομείο συνεργάζεται, ανάλογα τη χρονιά, με 80 έως 120 κτηνοτρόφους οι οποίοι βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Αγρινίου. «Δυστυχώς

ΦΕΤΑ ΠΟΠ 10,90 ευρώ/κιλό

Βασιλείου Τυροκομικά

76

ΚΕΦΑΛΟΓΡΑΒΙΕΡΑ 16,80 ευρώ/κιλό ΠΟΠ

Τα τελευταία χρόνια η εταιρεία Βασιλείου στρέφεται σε μικρότερες συσκευασίες προϊόντων τις οποίες προτιμά η νέα γενιά για πρακτικούς λόγους

μικρό κομμάτι των κτηνοτρόφων, περίπου το 20- 30%, εκσυγχρονίζονται διότι οι υπόλοιποι συνεχίζουν με τον παραδοσιακό τρόπο που ξέρουν. Αυτοί που εκσυγχρονίζονται βάζουν αρμεκτικά συστήματα» μας λέει ο Φίλιππος Βασιλείου καθώς ξεκινάμε τη συζήτηση μαζί του. Όπως μας εξηγεί η τιμή του γάλακτος την περίοδο 20242025 κυμάνθηκε από 1,40-1,48 ευρώ/λίτρο φέτος όμως, κατά την εκτίμησή του, η τιμή θα αυξηθεί λόγω της έλλειψης γάλακτος που παρατηρείται σε πολλές περιοχές της χώρας. Στην περιοχή του Αγρινίου, τη στιγμή που συζητήσαμε μαζί του, δεν υπήρχε πάντως πρόβλημα με την ευλογιά. Εκτός όμως από απρόβλεπτους παράγοντες, την τιμή του γάλακτοις αυξάνει και η μεγάλη ζήτηση. «Εδώ και μια δεκαετία – ίσως και παραπάνω- έχουμε στην περιοχή μας μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες, κυρίως από την Θεσσαλία οι οποίες έρχονται στην περιοχή μας και αγοράζουν γάλα. Πρόκειται για εταιρείες που κάνουν εξαγωγές και χρειάζονται πολύ γάλα. Η κίνησή τους όμως αυτή, αυξάνει την τιμή του γάλακτος που πληρώνουμε εμείς στους παραγωγούς» επισημαίνει ο Φ. Βασιλείου. Φέτα, η βασίλισσα της τυροκομίας Το ισχυρότερο προϊόν του τυροκομείου Βασιλείου είναι η φέτα η οποία πωλείται στην τιμή των 10,90 ευρώ/κιλό, τιμή η οποία ικανοποιεί τον παραγωγό ως ένα βαθμό, όχι απόλυτο. «Η τιμή της φέτας αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια διότι αυξήθηκε η τιμή του γάλακτος» μας λέει ο Φ. Βασιλείου κι εξηγεί: «Παλιά το γάλα είχε 90 λεπτά/λίτρο, η τιμή του αυξήθηκε αργότερα λόγω του ανταγωνισμού των εξαγωγών, ενώ συμβάλλουν επίσης η αύξηση της τιμής του ρεύματος και των ζωοτροφών. Το κόστος έχει βέβαια αυξηθεί για όλους, όλη η βιομηχανία έχει πρόβλημα από την αύξηση της τιμής της ενέργειας». Όπως μας εξηγεί ο Φ. Βασιλείου, στο τυροκομείο του χρειάζεται περισσότερα από 4 κιλά γάλακτος για να φτιάξει ένα

κιλό φέτα. «Σήμερα τα πρόβατα που εκτρέφονται στην Ελλάδα είναι εισαγόμενα κι έχουν μεγάλη ποσότητα γάλακτος ανά ζώο. Η ποιότητα του γάλακτος στην περιοχή μας είναι καλή αλλά τα τελευταία χρόνια το ‘παιχνίδι’ παίζεται στην ποιότητα των ζωοτροφών που ταΐζουν τα ζώα» μας εξηγεί. Ο συνομιλητής μας θέτει με έμφαση ένα ζήτημα το οποίο όλο και πιο συχνά γίνεται αντικείμενο συζήτησης στη σύγχρονη τυροκομία κι έχει να κάνει με τους τρόπους παραγωγής των σύγχρονων προϊόντων για μείωση του κόστους. Σύμφωνα με τον συνομιλητή μας, «Η φέτα ΠΟΠ δεν παράγεται πλέον με τον παραδοσιακό τρόπο αλλά με σύγχρονους για να μπορούν οι επιχειρηματίες να βγαίνουν στο κατάστημα λιανικής με καλύτερες τιμές- δεν αναφέρομαι σε νοθεία αλλά σε τρόπους παραγωγής που χρειάζονται λιγότερο γάλα. Η τιμή που επιθυμούμε να έχουμε για τη φέτα μας δεν έχει καμία σχέση με την τιμή που εξασφαλίζουν κάποιοι τυροκόμοι επομένως δεν έχει κανένα νόημα να παράγουμε μια φέτα χωρίς τον τρόπο που θέλουμε και που δεν μπορούμε να την πουλήσουμε στην τιμή που θέλουμε. Επίσης δεν σκοπεύουμε να μπούμε στην παραγωγή λευκού τυριού άλμης από αγελαδινό γάλα. Κάποιοι συνάδελφοι, ακόμα και στην περιοχή μας, μπήκαν σε μια τέτοια παραγωγή. Η ζωή θα δείξει αν είναι σωστό ή λάθος…».

Ο Φ. Βασιλείου για την πολιτεία «Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω σε σχέση με τα άλλα κράτη στο ζήτημα της οργάνωσης. Αν καταφέρουμε να βελτιώσουμε την οργάνωση της παραγωγής μας, αν μειώσουμε το ‘κλέψιμο’ και τη νοθεία, όλα θα είναι καλύτερα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει τιμωρία στη χώρα. Σήμερα υπάρχουν τα μέσα για να ελέγξει η πολιτεία τι γίνεται στην πρωτογενή παραγωγή. Αν γίνουν πράξη αυτά που λένε, διότι νόμοι υπάρχουν, όλα θα φτιάξουν…»

77

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | SOMMET DE L’ÉLEVAGE Ο διευθυντής της SOMMET DE L’ELEVAGE, Benoit Delaloy, (αριστερά), με τον Παναγιώτη Εμμανουήλ

SOMMET DE L’ÉLEVAGE 2025

Η διεθνής Σύνοδος Κορυφής της βιώσιμης κτηνοτροφίας

ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Η

φετινή, 34η διοργάνωση της έκθεσης καθορίστηκε εν πολλοίς από την εμφάνιση κρουσμάτων οζώδους δερματίτιδας σε αγελάδες της Γαλλίας, γεγονός που για προληπτικούς λόγους επέβαλε την απουσία όλων των φυλών βοοειδών, προς όφελος των αιγοπροβάτων και των αλόγων, που έλαβαν όλα τα φώτα της δημοσιότητας. Απουσίασαν τα εκατοντάδες ζώα προς επίδειξη, ενώ φυσικά ακυρώθηκαν και τα εθνικά πρωταθλήματα εκτροφέων των περίφημων γαλλικών φυλών Aubrac, Charolais και Limousin. Δίχως αμφιβολία, το γεγονός αυτό αποτέλεσε ένα σοβαρό πλήγμα στη φετινή διοργάνωση, κάτι που σε μεγάλο βαθμό εξηγεί την πτώση κατά 13% των επισκεπτών σε σύγκριση με το 2024, οι οποίοι ωστόσο ξεπέρασαν τους 104.000. «Οι άνθρωποι δεν έρχονται στην έκθεση μόνο για να δουν ζώα. Την επισκέπτονται κυρίως για να γνωρίσουν ανθρώπους», μας είπε ο διευθυντής της SOMMET DE L’ÉLEVAGE, Benoît Delaloy, εκφράζοντας την ικανοποίησή του από την επισκεψιμότητα της εκδήλωσης. Σε κάθε περίπτωση, με σύμμαχο τον αίθριο καιρό, πλήθος επισκεπτών κατέκλυσε τα 220.000 τ.μ. του εκθεσιακού κέντρου Grande Halle d’Auvergne, στο Clermont-Ferrand για να δει από κοντά τι είχαν να παρουσιάσουν οι 1.770 εκθέτες που βρίσκονταν σε 5 εκθεσιακές αίθουσες και σε υπαίθριους χώρους, καταλαμβάνοντας επιφάνεια 99.000 τ.μ. με τα περίπτερά τους. Λόγος γίνεται για ένα μάλλον ετερόκλητο κοινό, ένα μείγμα επισκεπτών που αποτελείτο από αυτούς που είχαν προσέλ-

78

θει για ν’ αγοράσουν εξοπλισμό, ν’ απολαύσουν εκθέματα και να γευτούν τοπικά εδέσματα, αλλά και από εκείνους που είχαν ως στόχο να ενημερωθούν, να επιμορφωθούν και να συνάψουν εμπορικές συμφωνίες. Ανάμεσα στους τελευταίους συγκαταλέγονταν και 6.000 ξένοι επισκέπτες από 104 χώρες, οκτώ περισσότερες από πέρυσι. Σε αυτό το πλαίσιο, το πλούσιο πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεων περιελάμβανε 157 συνέδρια και συμπόσια καθώς και πλήθος αγροτικών περιηγήσεων σε φάρμες και άλλων επισκέψεων σε χώρους σχετικούς με το εμπόριο, που προσέλκυσαν σχεδόν 1.000 άτομα. Οι ελληνικές παρουσίες Στο πλαίσιο του τριετούς προγράμματος προώθησης και εξωστρέφειας των προϊόντων της, το ηχηρό «παρών» στην έκθεση έδωσε η Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία συμμετείχε με τη δική της αποστολή με επικεφαλής τον Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας, Δημήτριο Τσέτσιλα. Στην ίδια αίθουσα (Hall 1) βρισκόταν και το περίπτερο της εταιρείας Πλαστικά Κρήτης, η οποία παρουσίαζε φύλλα ενσίρωσης, στοχεύοντας στα πιο premium προϊόντα που είναι αδιαπέραστα από το οξυγόνο. Λίγα μόλις βήματα μακριά βρισκόταν το περίπτερο του Ομίλου ΚΑΡΑΤΖΗ, ο οποίος μέσω της θυγατρικής του εταιρείας, KARATZIS France, παρουσίασε τα προϊόντα crop packaging που παράγει.

ΔΗΜΉΤΡΙΟΣ ΤΣΈΤΣΙΛΑΣ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΆΡΧΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΎΣ ΤΟΜΈΑ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΉΣ ΟΙΚΟΝΟΜΊΑΣ, ΠΕΡΙΦΈΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΊΑΣ

Η Θεσσαλία στον χάρτη των εξαγωγών Στο περιθώριο της έκθεσης SOMMET DE L’ ELEVAGE, είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Δημήτριο Τσέτσιλα.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Dairy News | Σε τι αποσκοπεί η Περιφέρεια Θεσσαλίας από τη συμμετοχή της σε διεθνείς εκθέσεις; Δημήτριος Τσέτσιλας | Η Περιφέρεια Θεσσαλίας επενδύει στη συστηματική προβολή των τοπικών επιχειρήσεων και προϊόντων της, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα σταθερό εξαγωγικό αποτύπωμα σε αγορές υψηλής αξίας. Οι εκθέσεις λειτουργούν ως δίαυλοι δικτύωσης, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και σύναψης εμπορικών συνεργασιών με εισαγωγείς, διανομείς και μεγάλες αλυσίδες τροφίμων. Παράλληλα, ενισχύουν την εικόνα της Θεσσαλίας ως αξιόπιστου κέντρου παραγωγής τροφίμων ποιότητας, με σύγχρονη επιχειρηματική ταυτότητα και προϊόντα που συνδυάζουν την αυθεντικότητα με τη διεθνή ανταγωνιστικότητα. Η αύξηση του προϋπολογισμού συμμετοχής της Περιφέρειας σε εκθέσεις από 150.000 σε 400.000 ευρώ και η ταυτόχρονη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις αποδεικνύουν ότι η εξωστρέφεια δεν είναι ρητορική, αλλά πραγματική πολιτική επιλογή. Πρόκειται για μια έμπρακτη στήριξη προς τις θεσσαλικές εταιρείες που θέλουν να σταθούν επάξια δίπλα στους μεγάλους ευρωπαίους και διεθνείς ανταγωνιστές τους. Έχει η Θεσσαλία τη δυναμική να φτάσει ψηλότερα από την 5η θέση που καταλαμβάνει σήμερα στις εξαγωγές μας; Η Θεσσαλία διαθέτει όλα τα εφόδια, για να ανέβει ένα σκαλοπάτι παραπάνω στον εθνικό εξαγωγικό χάρτη. Αυτό που απαιτείται είναι συνέπεια, συνεργασία και επένδυση στους κρίκους

που σήμερα παραμένουν ασθενείς. Πρώτα απ’ όλα, χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων, μέσω σύγχρονων εγκαταστάσεων τυποποίησης, νέων πιστοποιήσεων και ολοκληρωμένου branding. Παράλληλα, πρέπει να βελτιωθούν οι υποδομές logistics και οι ψυκτικές αλυσίδες, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής διακίνηση ευπαθών προϊόντων στις αγορές του εξωτερικού. Η Περιφέρεια ήδη προωθεί τη δημιουργία εξαγωγικών clusters, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων προβολής και τη συμμετοχή των παραγωγών σε πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου. Με αυτά τα βήματα, η Θεσσαλία μπορεί να μετακινηθεί από την πέμπτη στην τέταρτη θέση των πιο εξαγωγικά δραστήριων Περιφερειών της χώρας μέσα στα επόμενα τρία χρόνια. Ποιο θα είναι το μέλλον της αγροδιατροφής της Θεσσαλίας; Η Θεσσαλία βαδίζει με αυτοπεποίθηση προς μια νέα εποχή για την αγροδιατροφή της. Στηρίζεται στην πλούσια παράδοση και την εμπειρία των ανθρώπων της υπαίθρου, αλλά κοιτάζει αποφασιστικά προς το μέλλον – ένα μέλλον που χτίζεται πάνω στην ποιότητα, την καινοτομία και την εξωστρέφεια.Το όραμα του Περιφερειάρχη μας, Δημήτρη Κουρέτα, εστιάζει στη δημιουργία μιας ισχυρής αγροδιατροφικής ταυτότητας για τη Θεσσαλία. Μιας ταυτότητας που θα βασίζεται στη βιωσιμότητα, στην αξιοποίηση των τοπικών προϊόντων και στη σύνδεση της παραγωγής με την έρευνα και την επιστήμη.

79

ΒΙΒΛΙΟ

Βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη Μια οικονομική προοπτική John M. Antle και Srabashi Ray Επιμέλεια: Αχιλλέας Κοντογεώργος & Φώτιος Χατζηθεοδωρίδης Μετάφραση: Αδαμαντία Κεχαγιά Τιμή: 19,80€ | Εκδόσεις: University Studio Press, 2025 ISBN: 978-960-12-2691-0 Αριθμός σελίδων: 224

«Γ

ιατί οι αγρότες δεν μειώνουν εθελοντικά τη χρήση λιπασμάτων, εάν γνωρίζουν ότι προκαλούν ζημιές στην αλιευτική βιομηχανία στον Κόλπο; Γιατί οι άνθρωποι δεν σταματούν απλώς να οδηγούν αυτοκίνητα με μεγάλη κατανάλωση καυσίμων στο Λος Άντζελες;» αναρωτιούνται οι συγγραφείς του βιβλίου για την αγροτική ανάπτυξη που κυκλοφόρησε και στη χώρα μας σε εξαιρετική μετάφραση/ επιμέλεια από την University Studio Press. Οι συγγραφείς εξηγούν ότι παρά το γεγονός ότι μεμονωμένοι αγρότες, όπως άλλωστε και μεμονωμένοι οδηγοί, μπορεί να ακολουθήσουν για προσωπικούς λόγους μια φιλο-περιβαλλοντική στάση, το πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί μόνο εάν οι περισσότεροι αγρότες μειώσουν τη χρήση λιπασμάτων ή εάν οι περισσότεροι άνθρωποι σταματήσουν να οδηγούν αυτοκίνητο. Οι Antle και Ray καταθέτουν τη δική τους αισιόδοξη προσέγγιση και τονίζουν τη σημασία των αμοιβαίων αντισταθμίσεων και αλληλεπιδράσεων προκειμένου να μειωθεί η συνεχιζόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση και ο αδικαιολόγητα αυξανόμενος υποσιτισμός. Οι συγγραφείς επεξηγούν από την οικονομική οπτική, τις συμμετοχικές διαδικασίες και παρέχουν τα αναλυτικά εργαλεία που απαιτούνται για την εξεύρεση λύσεων σε αυτές τις προκλήσεις. Το βιβλίο προσφέρει μια μη-τεχνική, προσιτή εισαγωγή στην αειφόρο γεωργική ανάπτυξη και τη σχέση της με τη βιώσιμη ανάπτυξη γενικότερα, βασισμένη σε τρεις αναλυτικούς πυλώνες. Ο πρώτος είναι η κατανόηση της γεωργίας ως σύνολο πολύπλοκων φυσικών, βιολογικών και ανθρώπινων συστημάτων. Ο δεύτερος είναι η οικονομική προσέγγιση για την κατανόηση των αμοιβαίων αντισταθμιστικών, των πρακτικών και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών διαστάσεων αυτών των συστημάτων σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης, περιφερειακής και παγκό-

80

σμιας κλίμακας. Ο τρίτος πυλώνας αφορά την κατανόηση αυτών των γεωργικών συστημάτων από την πλευρά της προσφοράς ενός τομέα σε μια αναπτυσσόμενη οικονομία, όπως αλληλεπιδρά –μέσω αγορών και πολιτικών– με άλλους τομείς σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται ο κύριος ρόλος που διαδραματίζει η γεωργία στην οικονομική μεγέθυνση, στην οικονομική ανάπτυξη και στη βιώσιμη ανάπτυξη και μάλιστα σε διαφορετικές κοινωνίες και οικονομίες ανά τον κόσμο. Περιγράφονται τα συστήματα των οικογενειακών αγροτικών εκμεταλλεύσεων και τα χαρακτηριστικά τους, όπως και η ανάλυση της απόδοσής τους στις τρεις διαστάσεις της βιωσιμότητας, ενώ εξετάζονται και οι προκλήσεις της βιώσιμης γεωργίας στις αναπτυσσόμενες και στις βιομηχανικές χώρες. Τέλος, αναπτύσσονται οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά, να οδηγηθούμε προς την κατεύθυνση μιας πιο βιώσιμης ανάπτυξης της γεωργίας. Στηριγμένο σε προσεκτικά διαλεγμένα στοιχεία απ’ όλο τον κόσμο, με αναφορές σε αγροτικές οικονομίες διαφορετικών ηπείρων και κρατών, πλούσιο σε παραδείγματα και βασισμένο στην παραδοχή ότι η γεωργία αποτελείται από οικοσυστήματα πολύπλοκης διαχείρισης, το έργο των Antle και Ray, είναι αφορμή για είσοδο ακόμα και των λιγότερο μυημένων στην επιστήμη της αγροτικής οικονομίας. Ο John M. Antle είναι καθηγητής στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον των ΗΠΑ. Η Srabashi Ray είναι υποψήφια Διδάκτωρ στο προηγούμενο Τμήμα. Ο Αχιλλέας Κοντογεώργος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Γεωπονίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας ενώ ο Φώτιος Χατζηθεοδωρίδης είναι καθηγητής στο Τμήμα Περιφερειακής & Διασυνοριακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.