overhoop maart 2011

overhoop m a a r t

2 0 1 1

40 dagen kuren Kleopas

maandelijks · verschijnt niet in juli en augustus · AFGK Brussel X · erkenningsnr P708439

kom van dat dak af

een les in bevrijding e r v a r e n · o n t m o e t e n · g e l o v e n

thema  uit het slop

De wereld van Vava

Affiche van de maand

In maart bidden we met de wereldkerk voor de volkeren van Latijns-Amerika, opdat zij, trouw aan het evangelie, verder groeien in gerechtigheid en vrede.

V.U.: Ludo Vangilbergen - Korte Schipstraat 16, 2800 Mechelen

Gebedskaarten Maandelijks een gebed bij het thema, een morgengebed, een gebed op een rustig ogenblik, een kindergebed en een avondgebed. Een reeks (12) gebedskaarten voor 2011 kost € 4,00. Wie een abonnement plus (zie p. 38) neemt, ontvangt om de twee maanden een gebedsstaander als bijlage bij overhoop. De gebedsstaander van vorige maand moet nu binnenstebuiten geplooid worden.

Viering en gebedsmoment Een viering bij het thema van de maand en een gebedsmoment om een vergadering of bijeenkomst te openen, kun je downloaden via: www.overhoop.be. Je kunt ze ook ontvangen in je mailbox na aanvraag via info@kerkenwereld.be

Internet www.overhoop.be Reacties op dit nummer reacties@overhoop.be

2  overhoop 03/11

Vava was melkboer in Averbode. Hij kende iedereen en iedereen kende hem. Toen hij zijn melkronde overliet en in recreatiedomein “De vijvers” directeur werd van de spoorwegen, werd hij daarbovenop de grote vriend van al de kinderen in de Voorkempen. Door zijn toedoen groeide er een hele generatie op met het beeld dat treinen altijd rijden en altijd op tijd komen. Het is die generatie waarmee de NMBS nu zoveel last heeft. De wereld van Vava was klein. Als hij op vrijdag met Moemoe naar de GB in Diest reed, beschouwde hij dat als een trip naar het buitenland. Zo kwam de dag dat hij op uitnodiging van zijn schoonzoon en mijn schoonvader een wereldreis naar Middelkerke maakte, op bezoek bij het gezin van zijn dochter. Vava parkeerde de wagen naast het vakantiehuisje, stapte uit, keek verbaasd rond terwijl hij omstuwd werd door een jongere versie van mijn vrouw vergezeld van haar zusje. Daar sprak hij de legendarische woorden: “Is het in deze barak dat jullie elk jaar komen zitten?” De legende wil dat het hele gezelschap even later naar het strand ging. Ook daar kwam Vava ogen te kort. Hij vond “dat water hier” maar vuil. Toen mijn schoonvader uitlegde dat “dat water hier” ongeveer 30 kilometer breed was, werd Vava stil. Hij keek even vol medelijden naar zijn dochter, keerde zich weer naar zijn schoonzoon en zei in zijn mals Kempisch dialect: ‘Ge zij zot!’ Beste Vava, ik weet niet hoe ik het moet zeggen, maar je achterkleindochter Joke woont en studeert nu in Sevilla, iets meer dan 2000 kilometer hiervandaan. Ze spreekt ervan om binnen twee jaar stage te doen in Chili, een land aan de andere kant van een nog veel groter water, 12000 kilometer hiervandaan. De vriendin van je andere kleindochter, Tineke, loopt volgend jaar stage in Brazilië en Tineke wil haar natuurlijk graag eens bezoeken. De wereld is sterk veranderd, Vava. Jij liet vroeger je duiven de wereld rondvliegen. Dat doen de mensen nu liever zelf. Ludo Vangilbergen hoofdredacteur

4

thema

4

Uit het leven gegrepen TERWIJL HET CARNAVALT

8

Beleefd IN OPSTAND

inspiratie

12

Verandering KERK EN WERELD WORDT KLEOPAS

16

Op weg naar Pasen VERBINDEN WAT GEBROKEN IS GREETJE DEROOSE

18

Film

AMORES PERROS

20

Notenkraker JOANDA - PABLO NERUDA

14

26

34

36

31

Relatie en gezin THUISKOMEN Natuur VROEGE VOGELS Open ogen IN UW HANDEN…

Cursiefje MAARTSE BUIEN?

40

Tips voor spiritrips

bijbel

24

Een verhaal dat voortleeft BEKOORD IN DE WOESTIJN

37

26

Blikopener CHRISTEN ZIJN IN LATIJNS-AMERIKA

22

8

thema  uit het slop

Het woord ER WAS EENS…

29

Studio 1000 seconden

DE ROEPING VAN ABRAHAM

31

Vrouwen aan het woord KOM VAN DAT DAK AF!

28

overhoop 03/11  3

thema  uit het leven gegrepen

Terwijl het carnavalt

Latijns-Amerikaa Op de markt

uidvan een Z te kopen d c nde n e e p e le en om mees r je hun ten verleid o o la h ten, s r n rk e e a e m l ook a avondm , in de zo n l e ra k ij o d o Heb je je e V p? el wat en, ze nse groe ten, plein en ze he a k tr k s e tr p Amerikaa O o er. metr nd. En n al van v arme sou of in de w a n tr e n e e melodieë ft lc ke zingen, es hee n, in win ijdig. Ze it de And lz u e k e v ie z braderieë n u ij sm via z uenas . De volk ador, Boli , gitaar, q u it c u E fl , n a ru luisteraars p e p uit P roevig. zelf o ndianen Blij én d iden zich . le ft e e g le e de Inca-i b k Ze muzie aat, dan n spelen. ms. Hun winkelstr ru e d k k n dansen e e ru d n lle een eweven sambaba arkt of in en zelf g m s je n e d (fluiten), e n a p o armb n. Een groepen intussen musicere s n m e o n s n Staan de a n e de m de vrouw , terwijl verkopen en truien s merika. n e -A k e id , d van Zu p m li poncho’s g e rd ercialisee gecomm

Op tv

Latijns-Amerika is meer dan carnaval, drugkartels en prille democratieën. De zinderingen van het bruisende continent zijn hoor-, voel- en tastbaar. Overal.

4  overhoop 03/11

Wie heri nnert zic h het re ‘Missie A alityprog mazone’? ramma: Het was met neg een afva en duo’s lrace , te lkens ee een tiene n ouder r, die zes met w eken lan de Amaz g langs e onerivier n d op o o r de dich Brazilië w te jungle erden ge van jaagd. Ook ‘Pe king Exp ress’ had 5 Zuid-A in editie merika a 4 en ls beste reisden e m ming. D en aanta a arin l k o landen als ppels al liftend do Brazilië, B or olivië en Peru. ‘Brazilië voor beg inners’ h ander fo ad dan w rmat. Tie eer een n Belgen specialis , stuk vo ten in h o r stuk un eigen de confr domein, ontatie a g ingen an om d hun eige e toesta n vakgeb nd van ied te on Brazilië v derzoeke an de 21 n in het ste eeuw .

thema  uit het leven gegrepen

nse zinderingen In het wereldnieu

ws

Eind vorig jaar trokke n de presid resultaat is entsverkie ondertuss zingen in B en bekend uitslag nie razilië de a en ook al t echt als andacht v w aren er tw een verras an de pers werd de e e e rondes v sing: Dilm . Het erste vrou oor nodig, a Roussef, welijke pre toch kwam d e sociaalsident van de democrati dit immen sche kand se Zuid-Am De verkiezi idaat, erikaanse ngen zelf v land. erschilden werden in niet veel v gericht in an de onze scholen en uitbundige : e r bestaat ste er werd ele r: auto’s m mplicht, d ktronisch et luidspre e stemloka gewone p gestemd. kers reden ropaganda len De campa m a a gne verliep ook specia nden op v Daarnaast oorhand ro al op het lij ietwat werden em nd en liete f geschrev otionele pro kerken. n naast de en liedjes mofilmpjes voor de ka getoond e ndidaten h n ‘motivee oren. rde’ men d e kiezers v Misschien ia de was het v oornaams mensen na te verschil de uitslag met hier w en een gev el: de alge oel van ho mene tevre op voor de denheid v toekomst. an de

te

e ra t rs e V n e v e Li n a v d e lo In het b

s van Terzake vond de kijker ga da er nd do traete op avond wenst, g een prettige Als Lieven Vers no n he en ht n aandac Mega Mindy nen – zoals bij bedankt voor hu be de n da , en perfecte rst de arm alter-ego van de se gebeurt het. Ee el iv du t he n is slechts de rest va e pak heen. Het ig – en dan breekt ur ke t he or nic Samba esentator do ms zie je dj Sata schoonzoonpr So . en nd co se p weg naar n een paar k heenlopen. O een kwestie va rie ne ge nd ei r in het vuur him door de nog als een sc lt hij zich onde pe m do ar Da grooves en Radio 1. angra en balkan de studio van bh a, bi m cu , orld, dat na nk carioca ma Exit Plus W van samba, fu m ra og pr t he klaar voor eemaken hoe stoomt hij zich at. Wil je het m ga t ar st n va n 22.00u ontbindt? Stem het nieuws va aanse duivels ik er m -A ns tij e zijn La overhoop.be. surf naar www. Lieven Verstraet of 1 o di Ra op n. vond af mmafragmente dan donderdaga een paar progra ar na n re te is lu Daar kan je

overhoop 03/11  5

thema  uit het leven gegrepen

In de winkel

In de popmuziek eek uit als n de cajon (spr ke ek td on en pgroep akkelijk t instrument m Steeds meer po gitaar kan je he de en. En, s al ak m et N te kachón). nvoudig zelf ee ijk el kk tre is be instrument meenemen. Het de muziek. Het n aa r ee sf se zuider it angst voor het geeft een 00 geboren. U 18 n re ja ge oe de vr Afrikaanse werd in Peru in bezitters hun ge ta an pl de gen hun rboden opstanden ve werden gedwon Ze . en ak m te iek . Maar die slaven om muz n te verbranden te en m ru st in dere jon uit en trommels en an vonden de ca Ze . en st ki et h ni slaven lieten zic rumba. de en kt herontde e in die tijd uten kisten di ho n va kt aa n gem ederen te Cajons werde om diverse go ng ki ak rp ve s n al of belletjes in gebruikt werde in gespannen en ar sn n de wer Wanneer een verschepen. Er at in gemaakt. kg an kl n ee d wer houden met gehangen en er men gewoon op n ko , am kw t buur dienden al opzichter in de elfde lege kisten ez di t an w n, te en zit en dus niet spelen en blijv bewakers merkt De . en av sl or oel vo vanouds als st as. iekinstrument w uz m n ee t dat he de handen kist en slaat met de op s ng ijli hr zit sc en de plaats De cajonspeler de slagtechniek n va ijk el nk ha . Af klankkleuren te op de voorkant nde ritmes en ille ch rs ve je krijg waar hij slaat horen. Uitsluitend met heel populair. d tij e di in d wer e dansmuziek Ook de rumba s werd feestelijk je ok bl en ut ho met e ritmes. Dat handgeklap of ak ingewikkeld va , de en ep sl mee n smeltkroes gemaakt met vroeger als ee el ve al nd to ts ende zich in muziekgenre on muziek, maar le ns da e ns aa rik Af worden met van Spaanse en om gespeeld te nd ke te ts ui en ghed baar waren. deze omstandi trument herken ns ki ie uz m s al et attributen die ni

6  overhoop 03/11

Dichter b ij huis ka n je de L sfeer lett atijns-Am erlijk en erikaanse figuurlijk welbeken opsnuive de Oxfam n in de -Wereldw je allerha inkels. D nde eerlij a ar vind ke hande voedings lsproduc waren als te n , zowel artisanale maar liefs voorwerp t 16 land en uit en uit Ce Amerika. ntraal- e Van wijn n Zuiduit Chili Colombia over koffi tot ponch e uit o’s uit Ec uador.

s

e r u h c o r b de reis

in ting , raf n ië e v li m Bo lim rgbek g in e n, b in e k n k en ulka dtre v g u o in n w d n en on canyo Rege en r ardrijd ndes, ainbik uador, pa zoveel t A n u e o d m in Ec ië en nog eru, voor ming in in P m li k park rgent e t b A e r n p a in ’s imer ét vulka aucho erika is h en wat ru in G e d e g met s-Am over gadin . Latijn n wie , vindt zijn ika E r e r. meer. ikt -Am h id nturie c u o s v Z e a b de vanuit dget tiebu in en vakan se cruises er de div

In

thema  uit het leven gegrepen

Naast Coldplay

Enkele vete ranen van de Cubaan in 1996. O se muziek nder hen p werden bije ia nist Ruben werd even engebrach Gonzalez, eens uit d t in de Egre toen reeds e verre ac mstudio in lady zange met pensio h te rg Havana rond geha res Omara en. De zan ald, samen Portuondo ger Ibrahim reeds 89-j m v e u t lde de gro Ferrer arige Com gitarist Elia ep aan, sa pay Segun des Ochoa door sterk men met d do. Deze g . Leading muzikaal ta e ro w e arme stem p van oude lent. re, levendig van de toe n e musici w erd onders Ry Coode teund r, die het a lbum realis uit 1997 kre eerde, wis eg een uitzo t goed dat nderlijk go hij iets unie Eens geho ede pers. ks had verw ord, steed De muziek s naar verl ezenlijkt. H klinkt inde angd. et album rdaad tijdlo os en blijv De origine end fris. le groep tr ad tweema Wim Wend a l o p ers maakte in Carré A msterdam er opname deze fenom en eens in s en verwe enale groe Carnegie H rkte die in p. all NY. 1999 tot e en heerlijk e docume De groep ntaire over is nog ste eds actief. opgemerk Onlangs m te versie v aakte de an de bek groep sam ende hit ‘C en met C locks’. Kijk oldplay no ook op ww g een w.buenavis tasocialclu b.com

Tussen de naars Nobelprijswin

Mario schrijver e s n a ia n kreeg Peruv r te hore a Toen de ja g ri o ur had losa v or literatu o v Vargas L js n ri lp prijs ee e Nobe hij de dat hij d e e d s m n e erikaa n, no tijns-Am a gewonne L i e e d m al. In g voor paanse ta erkennin S e n ij d r ‘M o r en vo het boek literatuu e van hem n e e h c derlands rs een Ne 2009 ve n in ij z ’ ij a t h merik verwoord Latijns-A k e o t. b n e t n e conti . In h derende vertaling in z e t d a d n r is va e voo fascinati getuigen in n e ik e die k is -Amerika ‘Dit boe t Latijns e m en halve e is a n n , nu bij verbinte n a a ds g e g n aan nog stee araan ik Parijs be a w n e , leden eeuw ge n.’ e b trouw

Samenstelling: Hilde Dejonghe, Jan Den Haerynck, Walter Fabri, Johan Pauwels, Ludo Vangilbergen, Mia Verbanck

overhoop 03/11  7

thema  blikopener

Christen zijn in Latijns-Amerika

een voorkeurkeuze

8  overhoop 03/11

thema  blikopener

voor armen T

ijdens het Tweede Vaticaans Concilie (1960-1965) namen de Latijns-Amerikaanse bisschoppen een steeds meer progressieve positie in. Sinds 1955 kwamen ze immers samen in de op hun verzoek door Paus Pius XII opgerichte CELAM (Consejo Episcopal Latinoamericano - Latijns-Amerikaanse Bisschopsraad). De CELAM is ondertussen uitgegroeid tot een stevige kerkelijke organisatie die zich bezighoudt met evangelisatie, ontwikkelingshulp, kadervorming, onderzoek en studie.

Koloniaal verleden In de rooms-katholieke wereldkerk is de CELAM nog altijd van groot belang omdat deze raad meer dan 400 miljoen katholieken vertegenwoordigt. Meer dan 40 procent van alle katholieken in de wereld woont in Latijns-Amerika. De problemen waarmee de CELAM te maken heeft, komen voor een groot deel voort uit het koloniale verleden van dit overwegend katholieke werelddeel. Zij betreffen politieke instabiliteit, de ongelijke verdeling van welvaart, onderdrukking, natuurvernietiging en georganiseerde criminaliteit. De manier waarop de Kerk daarmee omgaat, zegt veel over de spankracht van het katholicisme in een snel veranderende wereld. Vandaar het belang dat Paus Benedict XVI aan dit continent hecht door er deze maand de gebedsintentie van de wereldkerk aan te wijden.

Kerkelijke basisgemeenschappen en Theologie van Bevrijding Op de tweede Algemene Samenkomst van de LatijnsAmerikaanse bisschoppen (CELAM II, Medellín, Colombia, 1968) verklaarden deze officieel achter de ‘kerkelijke basisgemeenschappen’ te staan. Deze gemeenschappen probeerden het Evangelie in politieke actie om te zetten. Zij lieten zich leiden door de zogenoemde bevrijdingstheologie. Voor een groot deel onderschreef CELAM II deze theologische manier van denken en handelen. Centraal daarbij stond

de overtuiging dat de Kerk zich in navolging van Christus actief moest inzetten voor de bevrijding van armen en onderdrukten. Deze verklaring bracht een schok teweeg in Latijns-Amerika, waar de meerderheid van de overwegend katholieke bevolking slachtoffer was van economische uitbuiting door een minderheid van grootgrondbezitters, gesteund door militaire junta’s. Medellín bracht een vitale beweging op gang. Zij liet zich inspireren door het werk van Gustavo Gutiérrez, een Peruaanse theoloog en dominicaan, die onder meer aan de KU Leuven psychologie en filosofie studeerde en reeds tijdens het concilie consultor was voor de Latijns-Amerikaanse bisschoppen. In 1971 verscheen zijn boek Teologia de liberación. Het was dit boek dat de term ‘Theologie van Bevrijding’ introduceerde.

Drie dimensies van bevrijding In Gutierréz’ baanbrekende werk stelt hij, wijzende op Lucas 4,17-19, dat het Evangelie een boodschap van bevrijding brengt. Hij onderscheidt drie dimensies van bevrijding. Ten eerste: politieke en sociale bevrijding door middel van aanpakken van de wortels van armoede en onrechtvaardigheid. Ten tweede: emancipatie van de armen, onderdrukten en gemarginaliseerden door het scheppen van mogelijkheden waardoor zij zich vrij en waardig kunnen ontplooien. Ten derde: bevrijding op persoonlijk niveau door de verlossing van egoïsme en zonde en het herstellen van de liefdesband met God en de medemens. De aanhangers van de bevrijdingstheologie in Latijns-Amerika, overtuigd van hun missie om zondige structuren bloot te leggen, begonnen zich in de jaren zeventig te organiseren in de zogeheten basisgemeenschappen. Zo werden er in de jaren negentig in Brazilië meer dan honderdvijftigduizend van deze gemeenschappen geteld. Die bestonden uit groepen van gemiddeld dertig personen die zich rond bijbelstudie en sacramentenviering bezonnen op de beste wijze van actie.

overhoop 03/11  9

thema  blikopener

Radicalisering van de posities Ondertussen (1973) speelde zich in Chili de wereldschokkende moord af op de democratisch verkozen socialistische president Salvador Allende en de daarop volgende jarenlange onderdrukking van elke vorm van democratie onder generaal Pinochet; daarnaast was er de Sandinistische revolutie in Nicaragua, het groeiende verzet tegen de militaire dictatuur in Brazilië, de jarenlange vreselijke burgeroorlog in Guatemala, de moord op aartsbisschop Oscar Romero in El Salvador (1980) en de volksopstanden her en der in nog zoveel landen van Midden- en Zuid-Amerika. Naarmate de opgang van de basisgemeenschappen zich precies in deze historische context sterk doorzette, begon Rome zich te roeren. Paus Paulus VI maakte zich grote zorgen over de steun van de CELAM aan de bevrijdingsbewegingen, onder meer vanwege hun gebruik van de marxistische maatschappijanalyse. Mede door de groeiende macht van een aantal conservatieve bisschoppen, onder wie de Colombiaanse aartsbisschop Alfonso López Trujillo, die in 1972 tot secretaris-generaal van de CELAM werd gekozen, en van de Vlaamse jezuïet Roger Vekemans, poogden zowel Rome als de Amerikaanse CIA de koers te wijzigen.

Een kostbare erfenis

CELAM V werd in mei 2007 in Aparecide, Brazilië geopend en afgesloten door Paus Benedict XVI zelf. Toen bleef en blijft ook nu de armoede en de ongelijkheid het voornaamste thema. ”Centraal daarbij stond ‘De Sociale Leer van de Kerk’ dient daarbij als maatschappijkritische en morele leidraad. Katholieken werden en worden de overtuiging dat opgeroepen om door politieke en sociale participatie de samenleving te funderen op de Kerk zich in rechtvaardigheid, naastenliefde en vrede.

navolging van

Christus actief moest inzetten voor de bevrijding

Maar… Sektes, pinksterkerken en neoconservatieve protestanten winnen in Latijns-Amerika steeds meer terrein. Ook groeit er het aantal atheïsten en agnosten. Op beide punten is het antwoord van de Kerk: Evangelisatie.

van armen en

De gloed die de kerkelijke basisgemeenschappen in Latijns-Amerika onder impuls van het bevrijdingsdenken nog steeds belichamen en uitstralen, blijft immers voor een Kerk die zich engageert in de richting van ‘de armsten van de armen’ waar ook ter wereld een schitterend getuigenis.

onderdrukten.”

Voorkeurkeuze voor de armen? Tijdens de Algemene Vergadering van 1979 in Puebla (CELAM III) stuitte deze conservatieve lobby evenwel op een versterkte progressieve oppositie. Dat leidde er onder meer toe dat de verzamelde bisschoppen er moedig verklaarden dat de Kerk een ‘voorkeurkeuze voor de armen’ wenste te maken. Maar kort daarop, onder Paus Johannes Paulus II, slaagde kardinaal Joseph Ratzinger, vanaf 1983 prefect van de

10  overhoop 03/11

Congregatie voor de Geloofsleer, er evenwel in een ware campagne tegen de bevrijdingstheologie op gang te brengen.

Geen wonder dat Paus Benedict voor dit enorm potentieel katholieken in Latijns-Amerika en ver erbuiten op zijn manier zorg wil dragen. Vandaar wellicht de gebedsintentie van de wereldkerk voor deze maand: ‘Voor de volkeren van LatijnsAmerika, opdat zij, trouw aan het evangelie, verder groeien in gerechtigheid en vrede’. Het getuigenis en het martelaarschap van bisschop Oscar Romero (1980), van Ignacio Ellacuria en zijn medebroeders jezuïeten en medewerkers in San Salvador (1989), en de onnoembaar vele gekende en ongekende geloofsgetuigen in

thema  blikopener

BLIJDE BOODSCHAP De Bijbeltekst die het vaakst door bevrijdingstheologen wordt aangehaald is Lucas, hoofdstuk 4, vers 17-19. Deze passage vormt als het ware het programma van de bevrijdingstheologie. Jezus begint zijn openbare leven en gaat naar de synagoge van zijn eigen stad Nazaret. Toen Hij opstond om voor te lezen, werd hem de boekrol van de profeet Jesaja overhandigd. Hij opende de rol en vond de plaats waar geschreven stond: ‘De geest des Heren is over mij gekomen, omdat Hij mij gezalfd heeft. Hij heeft mij gezonden om aan armen de Blijde Boodschap te brengen, aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden, dat zij zullen zien; om verdrukten te laten gaan in vrijheid, om een genadejaar van de Heer af te kondigen’.

Latijns-Amerika, blijven de wereldkerk hierbij begeleiden en inspireren. De theologische wending die geëngageerde bevrijdingstheologen zoals Juan Louis Segundo, John Sobrino, Ernesto Cardenal, Segundo Galilea, José Miguel Bonino, Jung Mo Sung of Pablo Richard op gang brachten, en tot op vandaag Leonardo Boff, Carlos Mesters, Marcelo Barros, José Comblin, Eduardo Hoornaert, Ivone Gebara en tal van anderen, drukken een blijvende stempel op ons geloofsverstaan en blijven onze geloofsbeleving verfijnen en aanscherpen vanuit een fundamentele evangelische keuze voor de armen.

Het milde herderschap van bisschoppen zoals Dom Helder Camara, Léonidas Proaño, Samuel Ruiz, Aloïs Lorscheider, Pedro Casaldáliga, Evarist Arns, Fernando Lugo en zo velen met hen, die tot op vandaag nog steeds tienduizenden basisgemeenschappen wisten te bezielen blijven een bevrijdende bron van inspiratie voor allen die in de Kerk verantwoordelijkheid dragen, niet in het minst ten aanzien van miljoenen kleine, onderdrukte en kwetsbare medemensen waar ook ter wereld. Jakob Debruyne

overhoop 03/11  11

inspiratie  verandering

Een nieuwe naam

kerk&wereld

Diezelfde dag gingen twee van de leerlingen op weg naar een dorp dat Emmaüs heet en zestig stadie van Jeruzalem verwijderd ligt. Ze spraken met elkaar over alles wat er was voorgevallen. Terwijl ze zo met elkaar in gesprek waren, kwam Jezus zelf naar hen toe en liep met hen mee, maar hun blik werd vertroebeld, zodat ze hem niet herkenden.

Toen zei Hij tegen hen: ‘Hebt u dan zo weinig verstand en bent u zo traag van begrip dat u niet gelooft in alles wat de profeten gezegd hebben? Moest de Messias al dat lijden niet ondergaan om zijn glorie binnen te gaan?’ Daarna verklaarde Hij hun wat er in al de Schriften over Hem geschreven stond, en Hij begon bij Mozes en de Profeten.

Hij vroeg hun: ‘Waar loopt u toch over te praten?’ Daarop bleven ze somber gestemd staan. Een van hen, die Kleopas heette, antwoordde: ‘Bent u dan de enige vreemdeling in Jeruzalem die niet weet wat daar deze dagen gebeurd is?’ Jezus vroeg hun: ‘Wat dan?’ Ze antwoordden: ‘Wat er gebeurd is met Jezus uit Nazaret, een machtig profeet in woord en daad in de ogen van God en van het hele volk. Onze hogepriesters en leiders hebben Hem ter dood laten veroordelen en laten kruisigen. Wij leefden in de hoop dat Hij degene was die Israël zou bevrijden, maar inmiddels is het de derde dag sinds dit alles gebeurd is.

Ze naderden het dorp waarheen ze op weg waren. Jezus deed alsof Hij verder wilde reizen. Maar ze drongen er sterk bij Hem op aan om dat niet te doen en zeiden: ‘Blijf bij ons, want het is bijna avond en de dag loopt ten einde’. Hij ging mee het dorp in en bleef bij hen. Toen Hij met hen aan tafel aanlag, nam Hij het brood, sprak het zegengebed uit, brak het en gaf het hun.

Bovendien hebben enkele vrouwen uit ons midden ons in verwarring gebracht. Toen ze vanmorgen vroeg naar het graf gingen, vonden ze zijn lichaam daar niet en ze kwamen zeggen dat er engelen aan hen waren verschenen. De engelen zeiden dat Hij leeft. Een paar van ons zijn toen ook naar het graf gegaan en troffen het aan zoals de vrouwen hadden gezegd, maar Jezus zagen ze niet’.

12  overhoop 03/11

Nu werden hun ogen geopend en herkenden ze Hem. Maar Hij werd onttrokken aan hun blik. Daarop zeiden ze tegen elkaar: ‘Brandde ons hart niet toen Hij onderweg met ons sprak en de Schriften voor ons ontsloot?’ Ze stonden op en gingen meteen terug naar Jeruzalem, waar ze de elf en de anderen aantroffen. (Lucas 24, 13-33)

inspiratie  verandering

wordt Ik heb hen net allemaal persoonlijk op de hoogte gebracht: Paus Benedictus XVI, secretaris-generaal van de VN Ban Kimoon, Barack Obama en Dmitri Medvedev, de Amerikaanse en de Russische president, en Hu Jintao, de huidige leider van de volksrepubliek China. Zo is de weg vrij om het ook aan u bekend te maken. Ik ben niet langer directeur van Kerk en Wereld. Nee, ik heb geen ontslag genomen of gekregen. Niet mijn naam, maar de naam Kerk en Wereld verdwijnt van het toneel. We hebben een naam gezocht en gevonden die veel beter de lading dekt van wat wij doen, nl. Kleopas. Kleopas is één van de twee leerlingen van Jezus, op weg van Jeruzalem naar Emmaüs (zie het verhaal hiernaast). Met die naam plaatsen wij onszelf in dat grote bijbelverhaal dat vertelt hoe God met mensen begaan is.

‘te gast’ vragen die zichzelf misschien niet gelovig of katholiek noemen, maar die wel iets te vertellen hebben. Met de bijbelrubriek in overhoop, de wekelijkse nieuwsbrief Bijbel in 1000 seconden en de dagelijkse uitnodiging tot gebed in Bij de dag, komt het Woord tot leven. Wij geloven dat Hij het is die mensen het beste van zichzelf doet wegschenken. Daar herkennen we Hem: bij het breken van het brood. Dat herkennen drijft ons terug naar Jeruzalem. Zo hebben we het vormingsprogramma Lievehemel! Inmiddels al op meer dan 150 plaatsen gegeven.

Kleopas gaat de

Kleopas gaat de weg van ervaren, ontmoeten, geloven. Hij gaat die weg niet alleen. Ook wij zetten in op samenwerking. We werken concreet samen met Broederlijk Delen, KVLV, VSKO, CCV, Pax Christi, de dekenij Oostende, de federatie Bierbeek, de parochies SintLenaarts en Keerbergen. Maar de gezel van Kleopas in het Emmaüsverhaal heeft geen naam. Het kan iedereen zijn. Ook u. Gaat u met ons mee?.

weg van ervaren,

ontmoeten, geloven.

Gaat u met ons mee?

We ervaren dezelfde ontgoocheling als Kleopas: ‘Wij leefden in de hoop dat hij degene was die Israël zou bevrijden, maar inmiddels’ lopen de kerken leeg en zijn we te weten gekomen dat een aantal vertegenwoordigers van Jezus zich aan kinderen hebben vergrepen. We beseffen dat ook wij Jezus niet altijd herkennen in mensen die ‘een eind met ons meelopen’. We doen er alles aan om onze blik niet te laten ‘vertroebelen’ als we anderen ontmoeten. We durven in overhoop dan ook wel eens mensen

Voor wie het Emmaüsverhaal niet kent, zijn we gewoon Kleopas, een naam die doet denken aan een automerk, aan de voordelen van een cultuur- of jongerenpas, of aan een Griekse voetballer. Het is in ieder geval een naam die elke verwarring met een ander kerkelijk weekblad uit de weg gaat, een open naam, een naam die uitnodigt. Ludo Vangilbergen

overhoop 03/11  13

inspiratie ď ś op weg naar Pasen

verbinden wat gebroken is

het kuuroord van H

et is erg druk in het restaurant. Het geroezemoes van de mensen rondom je beperkt de actieradius van je oor. De kakofonie dringt de kring van je mogelijke gesprekspartners terug tot de stoelen naast en voor je. Een gesprek vergt al je aandacht. Had je maar leren liplezen. Nog voor iedereen goed en wel zijn dessert op heeft, neem je afscheid. Je trekt je jas aan en schiet tussen de enerverende decibels door recht naar de uitgang. Je opent de deur en ‌ wat een opluchting, wat een rust! De nacht dekt je met het vers gewassen laken van de stilte toe. Dit is pas genieten. De beste wijn voor het laatst. Nu pas besef je hoe de waanzin van het restaurant je de hele avond gevangen had gehouden. Datzelfde gevoel valt je te beurt als je opstaat uit het restaurant van je drukke bestaan en je de deur van aswoensdag opent. De stilte van de veertigdagentijd overkomt je en voert je weg uit de waan van de tijd naar de bron van je leven: de liefde. Dat bronwater doet zijn werk.

14 ď ś overhoop 03/11

inspiratie  op weg naar Pasen

veertig dagen Vastenkalender: 40 dagen kuren

Bij de dag in de veertigdagentijd

De veertigdagentijd is een kuuroord. In tegenstelling tot de kuuroorden van de reclamefolders en van de wellnessmagazines is een verblijf in dat kuuroord niet duur. Het is onbetaalbaar. Gratis dus. Je komt er echter niet zomaar in. Er is maar één toegang: de deur van je eigen aswoensdag. Als jij je afvraagt waar je die deur kunt vinden en hoe je die opent, moet je jezelf beslist de vastenkalender cadeau doen.

Lezers van overhoop kennen het kleine boekje ‘Bij de dag’. Ter gelegenheid van de veertigdagentijd hebben we de teksten van aswoensdag 9 maart tot en met Pasen 24 april gebundeld in een speciale uitgave met de titel Bij de dag in de veertigdagentijd. Het gaat dus om dezelfde teksten die u als lezer in de gratis bijlage ‘Bij de dag’ terugvindt.

De vastenkalender gaat met jou op zoek naar de deur van je ziel: in de scherven van gebroken relaties, in je al dan niet vergeelde godsbeelden, in je gehechtheid aan luxe en comfort of in je diepste verlangens en onvervulde wensen, kortom in al de dimensies van je leven. ‘Het begint met de bereidheid om de verantwoordelijkheid op te nemen tegenover jezelf: de keuze om te worden wie je bent.’ Dat lezen we in de tekst van donderdag 10 maart. ‘De rest is kunst: de kunst van het beginnen en van het ophouden’.

Solidariteit met het Zuiden Karel Malfliet (Broederlijk Delen)

Vijftig jaar lang al, verbindt Broederlijk Delen de vastenspiritualiteit met solidariteit tussen Noord en Zuid. Hierbij maakt de organisatie ook telkens een verbinding tussen de spirituele bronnen waaruit mensen in het Zuiden inspiratie en veerkracht putten, en die van onszelf. Het levert iedere keer de frisse en vernieuwende bries op die we nodig hebben om ons engagement van verse zuurstof te voorzien. Jezus zelf zet de toon. Zo ook in de evangelielezing van de derde zondag van de vasten: ‘Kijk eens goed naar de velden, ze staan wit, rijp voor de oogst’. De toekomst is geen onbereikbare verte, maar iets dat zich hier en nu voltrekt. De tijd, de omstandigheden, de mensen zijn er klaar voor.

De vastenkalender helpt je dag na dag om die kunst onder de knie te krijgen. Je kan de vastenkalender bestellen via het bestelformulier achteraan in dit nummer. Hij kost €2,20.

Bij de dag is in de veertigdagentijd apart te verkrijgen. Het kost €2,20. Je kan het aan iemand cadeau doen.

Diezelfde dynamiek klinkt dit jaar bij onze Burundese partners. Met ‘Haguruka’ (sta op!) roepen boeren en boerinnen elkaar op tot herstel van menselijke waardigheid en trots. Op eigen kracht ontworstelen ze zich aan de greep van honger, armoede en onrecht. Uitgerekend in een land dat gekend is voor zijn geschiedenis van lijden en dood, beginnen gewone mensen een verrijzenisverhaal. De hardwerkende Burundese plattelandsbevolking stuurt ons zo een krachtig appel toe. Een betere aanmoediging om ook nu weer veertig dagen lang onze motieven uit te zuiveren en onze levenskeuzen te laten rijpen, is er niet.

overhoop 03/11  15

inspiratie  op weg naar Pasen

Greetje Deroose

18 dagen kuren in H

eb je zin om te proeven van ‘het leven zoals het is‘ in Ecuador, Guatemala of Peru? Ben je op reis liever ‘gast’ dan ‘toerist’? Wil je graag zelf ervaren hoe mensen in het Zuiden hun eigen leven in handen pakken?... dan is een inleefreis zeker iets voor jou! Zo staat er te lezen op de website van Broederlijk Delen. Voor Greetje Deroose uit Sint-PietersLeeuw ging een oude droom in vervulling toen ze in de grote vakantie 2010 onverwacht de kans kreeg om 18 dagen mee op inleefreis naar Burundi te gaan. Sociaal engagement en de reismicrobe zitten in haar genen. De reis heeft een sterke indruk nagelaten.

Wat deed je beslissen om in te gaan op dat onverwachte aan-

©Kathleen Demeulenaere

bod? De formule sprak me erg aan: te gast zijn bij mensen thuis en met hen meeleven. Bovendien was ik al één keer buiten Europa op reis geweest. Ik was klaar voor een tweede avontuur.

16  overhoop 03/11

Hoe ben je in je gastgezin terechtgekomen? We kwamen met zestien toe in Bujumbura, het administratief en economisch centrum van het land. Om te acclimatiseren en de sfeer op te snuiven, verbleven we daar drie dagen. Dan verrdeelden we ons in twee groepen van acht. De ene vertrok naar

inspiratie  op weg naar Pasen

het Noorden. Ik zat in het groepje dat naar het centrum van het land ging. Binnen die regio verdeelden we ons nog eens in twee groepjes van vier. En zo kwam ik terecht bij Rebecca, een weduwe, de jongste zus van de plaatselijke voorzitster van de Hagurukagroep. Hoe verliep het contact? Ik had geluk. Rebecca was naar school geweest. Ze sprak Frans. Na de dood van haar man was ze opnieuw bij haar moeder ingetrokken. Ze had twee dochters. De oudste zat veelal te studeren omwille van examens. Ik had vooral contact met de jongste dochter en met de neef die dichtbij woonde. Had je een aparte kamer om te slapen? Nee. Omwille van de presidentsverkiezingen en de precaire situatie in het land, konden we niet blijven slapen in het gastgezin. Elke avond kwam een chauffeur ons ophalen. We sliepen in school- en kloostergebouwen. De eerste vier dagen vond ik dat bijzonder jammer. Nadien niet meer? Na vier dagen kwamen we met de groep van 16 weer samen en ruilden we van regio. In mijn tweede gastgezin klikte het niet zo goed. Ik voelde me daar veel minder thuis. Wat blijft jou het meeste bij van Burundi? Ik vind het een prachtig land. Ongeveer zo groot als België. De delen die ik zag, waren dicht bevolkt. Het lijkt wel of iedereen voortdurend te voet onderweg is. Burundezen hebben ook ongelooflijk veel veerkracht. Het is een wonder hoe ze steeds opnieuw opstaan na een zoveelste staatsgreep of een andere vorm van geweld. Nu zijn de mensen aan het bekomen van de oorlog die nog maar sinds 2005 voorbij is. Het is een heel katholiek land. Met een sterk familiegevoel. Niettemin voel je wel aan dat de jeugd er weg wil op zoek naar iets beters. Hoe bepaalt de ervaring jouw leven nu? Ik ben met een open geest vertrokken. Ik had alle beelden van het land die ik vooraf had, ‘uitgewist’ om er

©Mia Verbanck

Burundi

helemaal voor open te staan. De reis heeft me wakker geschud. Ik probeer nu bewuster en soberder te leven. Ik relativeer meer. Ik maak meer tijd voor een babbel, een bezoek. Ik probeer me meer in te leven in mensen. Het verblijf daar heeft me ook doen nadenken. Wie ben ik nu eigenlijk? Wie wil ik zijn? Wat bindt me? Wat is er overbodig? Hoe heb je de Kerk in Burundi ervaren? Het is nog een machtskerk met veel impact zoals het hier vroeger was. Een mis duurt daar gemiddeld drie à vier uren, maar er zit veel meer levendigheid in d.m.v. ritmesessies en sacrale dans. Ook daarom komt er veel volk naartoe. Een andere vorm van cultureel leven heb ik er niet ontdekt. Maar toch, in die manier van geloven vind ik mij niet terug. Toen we in Vlaams-Brabant kwamen wonen (Greetje heeft WestVlaamse roots) zijn mijn man en ik op zoek gegaan naar een parochie waar we ons konden thuisvoelen. Die hebben we in Buizingen gevonden. We zijn daar nu geëngageerd. Was het moeilijk om terug thuis te komen? Ja. Enorm. De beelden uit Burundi bleven op mijn netvlies gebrand. Ik was bij heel arme mensen geweest. Mijn huisgenoten niet. Het contrast was groot. De eerste dagen was het niet simpel om daarmee om te gaan. Het contact met mijn medereizigers hielp wel. Ik kon mijn indrukken delen. Dat hielp me om de confrontatie met mijn leven hier te verwerken. Hoe kijk je naar de komende vastenperiode? Ik zal veel sterker betrokken zijn. Ik zal o.a. her en der gaan getuigen over mijn reis. We zullen een actie opzetten om de mensen ginder te steunen. Want het is daar niet zo wenselijk hen individueel te steunen. Je doet dit beter voor een groep mensen via een organisatie. Zoals Greetje zijn er jaar na jaar mensen die zo’n verrijkende ervaring opdoen en voor wie de reis een onuitwisbare indruk nalaat. Heb je de kans om hen de komende vastentijd aan het woord te horen, laat ze dan niet liggen! Mia Verbanck

overhoop 03/11  17

inspiratie  film

Amores Perros “If not now, then when? ”

A

mores Perros (letterlijk vertaald: hondenliefhebbers) gaat als een achtbaan van start met een openingsscène die vergelijkbaar is met deze in Quentin Tarantino’s ‘Reservoir Dogs’. We bevinden ons in een spannende achtervolging doorheen de straten van Mexico met een zwaar bloedende rottweiler op de achterbank. Deze scène eindigt in een spectaculaire autocrash en vormt meteen het middelpunt van de film. De drie verhaallijnen die in deze film naast elkaar lopen crashen hier letterlijk op elkaar in. Elk van die verhaallijnen wordt gekenmerkt door de hoofdpersonages hun honden. De eerste verhaallijn is genaamd ‘Octavio y Suzanna’. Octavio, een ontvlambare puber die zijn rottweiler Cofi laat vechten voor geld, is tegelijkertijd verliefd op de vrouw van zijn broer. Belangrijker is echter de relatie tussen Octavio en zijn hond. Een hond is veelal het product van het karakter van het baasje en het baasje kiest veelal onbewust de hond die bij hem past. Octavio is aan de ene kant een oversentimentele, gevoelige jongen, net zoals zijn vierpotige vriend. Aan de andere kant is hij een explosieve vechtersbaas zonder medeleven. De enige kritiek die deze film kreeg is dan ook zijn onverholen brutaliteit. Deze brutaliteit is echter geen ordinair filmgeweld, maar raakt de kern van de boodschap die Iñárritu in zijn film wou leggen. De hondengevechten staan immers symbool voor de eerste gedachtelijn, ‘homo homini lupus est’, de mens is een wolf, of beter een hond, voor zijn medemens. Dit blijkt overduidelijk uit de tweede verhaallijn die als centrale figuur de landloper Chivo stelt. Deze landloper is immers deeltijds huurmoordenaar en wordt door de ene broer ingeschakeld om de andere broer uit te schakelen. In beide verhaallijnen staan beide broers elkaar naar het leven,

18  overhoop 03/11

want ook Octavio schakelt een knokploeg in om zijn broer tot pulp te slaan. Wat is nu de reden achter al dit geweld? De mens is geen rationele rekenmachine, maar eerder een dronken schip, een speelbal van zijn emoties. Niet toevallig wordt er expliciet naar de parabel van ‘Kain en Abel’ gerefereerd. De mens is fundamenteel zondig. Zelfs broederliefde kan ontaarden in het absolute tegenovergestelde omwille van een akker die meer aardappelen opbrengt, omwille van geld dus. Volgens de regisseur wordt de mens gedomineerd door een driespan aan emoties, namelijk: geld, liefde en angst. Dat is de ware ‘condition humaine’ volgens González Iñárritu. Daarom ook moest de film gewelddadig zijn. Hij waakt erover dat de kijker zonder omwegen ziet hoe de mens werkelijk in elkaar zit. Deze schets van de ware menselijke aard geldt niet enkel voor landlopers of de lagere klassen, maar evenzeer voor de high society, het derde verhaal, ‘Daniel y Valeria’. Dit verhaal draait rond een zich in midlifecrisis bevindende reclamejongen die op zijn 50ste zijn vrouw en twee kinderen laat staan om bij een tvvedette in te trekken. Hun kleine ‘froufrou’ hond zal verdwalen onder het parket van hun appartement en zal de onderhuids liggende ellende van dit koppel blootleggen. Ook hier

inspiratie  film

is de symboliek in geen scène weg te denken. Het model dat haar geroemde en lucratieve benen verliest tijdens ons centrale ongeval, staat symbool voor de idee dat de mens meer is dan verheven emoties. Natuurlijk kraakt de liefde van Daniel in zijn voegen wanneer Valeria haar been verliest. Iñárritu brengt in zijn film eigenlijk de boodschap van Schopenhauer en Nietzsche aan zijn generatie; de mens is niet meer dan de speelbal van zijn driften. De samenleving is er altijd één van chaos geweest. De menselijke natuur wordt ook gevormd door al wat niet verheven is. De hond van Daniel en Valeria wordt aan de ratten die onder het parket huizen ten prooi gelaten omdat ‘het te duur is om het parket uit te breken’. Geld boven liefde. González Iñárritu is vast van plan ook al onze illusies aan de ratten te voeren. Hij wil een cultfilm maken. Hij besluit dan ook het laatste bastion van het goede in de mens, namelijk de liefde, te vergiftigen. De liefde drijft er in de eerste verhaallijn Octavio toe zijn broer in puin te laten slaan. Daniel is nog geen

week bij zijn nieuwe kalverliefde en zij verliest een been. De landloper, El Chivo, had lang geleden zijn vrouw en dochter verlaten om guerillero te worden (beroepsmoordenaar dus - eindigt Kaïn niet ook als landloper?). Allen hebben spijt van hun keuze. Allen hebben zich miskeken op wat finaal het belangrijkste in hun leven bleek. Suzanna (de vrouw van de broer van Octavio) zegt dan ook tegen Octavio: ‘God zal met je lachen als je Hem je plannen vertelt’. Of is er toch licht in de duisternis? De derde verhaallijn is de meest uitgewerkte en houdt op het einde een opening voor. El Chivo is vergezeld door meerdere honden zoals dat wel vaker het geval is bij de landlopers. Hij staat voor de eenzaamheid die stelselmatig tot een symbool van de hoop groeit. Zijn relatie met zijn honden verraadt ook zijn leven. Hij viste bij het auto-ongeval de gewonde Cofi op die hij dan verzorgt. Tot Cofi uit dankbaarheid al zijn andere honden de strot doorbijt. Dit is het keerpunt voor El Chivo. Hij beslist zijn leven weer ‘bij de keel te grijpen’ en tracht terug te keren naar het gezin dat hij al lang de rug had toegekeerd.

Niet toevallig is de slotscène één waar de landloper over verschroeide aarde wegwandelt, zijn nieuwe leven en hoop tegemoet. Het symbool van de idee dat een bloem finaal nergens beter kan bloeien dan op een mesthoop? Of wil González Iñárritu gewoon duidelijk maken dat ziekte de waardigheid is van de mens, dat enkel de wijze waarop we ons kruis dragen van belang is? Thomas / Peter Van Rompuy

overhoop 03/11  19

thema  uit het slop

joanda

20 20 overhoop overhoop 03/11 03/11 

inspiratie thema  uit het slop  notenkraker

Un peu de sel Un peu de miel Dans le sang Dans la peau Pour quelle fille? Quelle loi? Peut-être un roi? Aujourd’hui ou demain Qui le dira? Un jour, un chant De terre sortira Comme un chemin Comme une voix De loin, de loin Dans son regard Dans chaque mot Souffle le vent Pablo Neruda Otéro Silva Aujourd’hui pour quel combat Vous pourriez vous lever? Vous pourriez vous lever? Et Guevara Dans une main, le poids, la peine De nuits sans terre C’est dans la poussière amère Que croît l’espoir Aujourd’hui ou demain Qui le saura? Un jour ou mille ans Un peuple chantera Pablo Neruda Otéro Silva Aujourd’hui pour quel combat Vous pourriez vous lever? Vous pourriez vous lever? Et Guevara Espriu Salvador Carlos Fuentes, Marcos Pour quel peuple, Quels hommes Vous pourriez dire “encore”?

JOANDA - Pablo Neruda Vechten met verzen Wat mijn favoriete film was, vroeg een collega-journalist me onlangs. Nu denk ik niet zo in lijstjes en al zeker niet als ik één titel moet pikken uit een onuitputtelijk eldorado. Maar kom, dan toch een naampje gedropt: ‘Il postino’, over Mario, de brievenbesteller van Pablo Neruda die in de voetsporen van zijn held wou treden, al was het maar omdat hij zo de mooie Beatrice hoopte te verleiden. ‘Il postino’ is een verhaal over liefde en schoonheid, maar ook over politiek. Want Neruda zal dan wel altijd de dichter blijven die een Nobelprijs voor literatuur won, hij was ook diplomaat en aanhanger van de Chileense Communistische Partij. Het leverde hem de banvloek op van de conservatieve president Videla en maakte hem tot trouw medestander van Salvador Allende, die de eerste democratisch verkozen marxistische president van Chili zou worden. Dagen nadat Allende in 1973 stierf tijdens een militaire coup van Augusto Pinochet, overleed ook Neruda. Pinochet wou niet dat de dichter een publieke begrafenis kreeg, maar dat weerhield de Chilenen er niet van om op straat te verschijnen en ‘hun Pablo’ uitgeleide te doen. Dat Neruda nog steeds leeft, bewijst de Occitaan Joanda. ’Pablo Neruda gaat over mannen en vrouwen die vechten voor hun overtuiging. Ik heb me altijd afgevraagd waar mensen de motivatie halen om hun leven op het spel te zetten voor een meisje, voor een wet, voor een koning. Voor om het even wat, maar in elk geval om zaken te zien veranderen. Sommigen doen het met wapens, zoals Marcos en Guevara, maar poëten vechten met hun verzen. Pablo Neruda, Salvador Espriu, Otero Silva: ze hadden slechts woorden als wapen. Zij zijn het die de gang van de wereld veranderen.’ Michel Vermeersch

overhoop 03/11 overhoop 03/1121 21

thema  beleefd

In opstand

waar mensen Nooit wanhopen

Marina Heyse en Peter Houlleberghs Wij zijn beiden theologisch geschoolde leken en na 13 jaar engagement in het sociale en kerkelijke vormings- en opbouwwerk in krottenwijken van Fortaleza en João Pessoa in Brazilië zijn we nu al een aantal jaren terug in Vlaanderen. Met schroom en dankbaarheid kijken we terug naar wat we in de Nordeste hebben ‘beleefd’ en vooral naar de zovele mensen met wie we op zoek gingen naar een meer menselijke en rechtvaardige wereld. We deelden niet alleen lief en leed met hen, maar ook ons geloof in ‘Jesus Cristo Libertador’: geloven in opstand(ing), gevoed door de Schrift, ‘geaard’ in de realiteit en uitkijkend naar het Rijk van God. We maakten mee dat mensen in opstand kwamen tegen de georganiseerde armoede en uitbuiting, verontwaardigd over de structurele onrechtvaardigheid en gerevolteerd omwille van de hemeltergende ellende die uitmondt in de voortijdige dood van de armsten. Gaandeweg verwierven mensen, ongeletterd of ongeschoold, inzicht in de samenhang tussen rijkdom en armoede. Ze leerden hun situatie begrijpen vanuit hun realiteit en vooral leerden ze geloven in hun eigen mogelijkheden. We zagen hoe armen zich oprichtten en hun geschiedenis in eigen handen namen: analfabeten leerden lezen, zieken kregen verzorging, kinderen gingen naar school, rechtelozen stapten naar de rechtbank, boeren kregen een lap grond om te bewerken, daklozen bouwden hun eigen bakstenen huisje… Het geloof in de God van het Leven opent de ogen. Het brengt mensen overeind en doet hen de handen uit de mouwen steken. Met soms ontwapenende eenvoud vertelden armen Gods verhaal met mensen uit de Bijbel. Uit de Schrift putten zij de energie om te leven en te hopen. Soms leek het erop alsof de profeten Jesaja of Amos nu het woord namen of dat de ‘geest-drift’ uit de Handelingen van de Apostelen ons nu overkwam of dat het Exodusverhaal zich nu afspeelde. In bijbelgroepen of -cursussen, in gebedsmomenten, in optochten of waken gaven we uitdrukking aan de band

22  overhoop 03/11

thema  beleefd

solidair worden tussen geloof en leven. Keer op keer ontdekten we hoe God bij voorkeur kiest voor de armen en de verdrukten. Het geloof in de God van het Leven geeft energie. Het stuwt je voort. Het is brandstof voor het hart. Ook tegenslagen, onbegrip, moedeloosheid en repressie maakten we mee. Maar van de armen leerden we om nooit te wanhopen, maar om hoopvol uit te kijken naar een toekomst die anders en beter is dan het heden. Geloven in de God van het Leven is - soms ondanks alles - de durf om te blijven hopen dat het Rijk van God daagt waar mensen solidair met elkaar worden. Gods bevrijdende en helende aanwezigheid in de geschiedenis wordt zichtbaar en tastbaar waar wij de ‘hoeder zijn van mijn broeder’ (Gen 4,10).

niet ontdaan was van magie. Toch vooral een bron van de hoop en de waardigheid waarnaar deze jongens, net als alle andere mensen, smachten. Is het in de eerste plaats de zwarte miserie die bij deze mensen hun grote godsgeloof verklaart? Ik denk het niet. Want dezelfde spontane openheid voor het Evangelie heb ik kunnen bespeuren bij ‘normale’ Chilenen. Ongeacht hun leeftijd of sociale positie. Er zijn trouwens ook echt wel vrijzinnige Chilenen.

"Van de armen leerden we om

Opvallend is hoe de spontane ZuidAmerikaanse religiositeit van de Chileense christenen gepaard gaat met een evident sociaal engagement. In het bijzonder bij de katholieken. Als je je christen noemt, dan mag de armoede van je naaste je niet onberoerd laten. In de advent en in de vasten is het gebruikelijk dat je minstens eenmaal een voedsel- en geschenkenmand meebrengt naar de kerk. Ook in heel arme parochies worden regelmatig warme maaltijden klaargemaakt voor daklozen. Vele gezinnen uit de middenklasse engageren zich ertoe om elk jaar één (mini)prefabhuisje te kopen en zelf op te bouwen voor daklozen.

nooit te wanhopen"

Van zwerfkind tot directeur Nikolaas Sintobin sj

Enkele jaren geleden leefde en werkte ik negen maanden in Chili. Het werd een indrukwekkende onderdompeling in een complexe mensenwerkelijkheid die even verschillend is als gelijkaardig aan de onze. Het meest aangrijpend was een drie maanden durende stage bij gewezen (?) drugsverslaafden, meestal jonge mannen met een vaak schrikwekkend verleden. Zoals bij alle Chilenen viel me hun hartelijkheid en hun levensvreugde op. Elke ochtend bij het aankomen een hele serie knuffels. Dat was even wennen. Een aanpassing vroeg ook de evidente religiositeit van die jonge heren. Stoere bonken, sommigen getatoeëerd van boven tot onder en met een indrukwekkende collectie littekens, kwamen aan de ‘padrecito’ (het paterke) vragen om een zegen, ongeacht of ze protestant of katholiek waren. Aan het einde van een groepsgesprek stelden ze voor dat we samen het Onze Vader zouden bidden. Een geloof dat zeker

Chili is een land in beweging: schrijnende armoede bij velen, ontzaglijke rijkdom voor een kleine groep, maar ook een groeiende middenklasse. De Kerk speelt hierbij een belangrijke rol. Zij sensibiliseert de mensen, brengt hen samen en biedt concrete kanalen waarlangs ieder, arm of rijk, zijn steentje kan bijdragen. Inzet voor meer menselijke waardigheid is niet enkel voor zwevende fantasten. Het brengt tastbare vruchten voort. De vader van Luis was een zwerfkind dat door de ondertussen heilig verklaarde Alberto Hurtado sj van de straat was gehaald en in een opvangtehuis was terechtgekomen. Luis zelf had een universitaire opleiding genoten en bereidde zich voor om directeur te worden van de instelling voor gewezen drugsverslaafden. Wat een sprong, in amper één generatie tijd. Het is mogelijk.

overhoop 03/11  23

bijbel  een verhaal dat voortleeft

Bekoord in de woestijn Het is een vreemd iets, dat evangelieverhaal over de bekoringen van Jezus in de woestijn. Drie evangelisten vertellen het. Jezus, ongeveer dertig jaar oud, trekt naar de Jordaan, sluit zich aan bij de bekeringsbeweging rond Johannes de Doper en laat zich door hem dopen. Maar bij zijn doop gaat als het ware ‘de hemel open’. Hij ‘hoort’ en ‘beleeft’ op een tot dan toe ongekende diepte wie Hij is: de geliefde Zoon van de Vader. Maar als mens van vlees en bloed, moet Hij dit ook ‘menselijk’ verwerken. Hij heeft nood aan stilte, aan alleen zijn, aan langdurig gebed, aan ‘vasten’. Marcus zegt: Meteen daarna dreef de Geest Jezus de woestijn in. Veertig dagen bleef Hij in de woestijn, waar Hij door Satan op de proef werd gesteld. Hij leefde er te midden van de wilde dieren, en engelen zorgden voor Hem. Woestijn: stilte, leegte, dorheid, eindeloosheid, monotonie, weinig te eten, weinig te drinken, alleen zijn, alleen met zichzelf, alleen met de onzichtbare en onhoorbare God. Daar loopt de mens tegen zichzelf aan. Onvermijdelijk. Hij botst op het schoonste en het lelijkste in hem. De engel en het dier. Zelfgave en zelfbehoud. Gods nabijheid (de engelen) en alle innerlijke demonen (de wilde dieren). En vluchten kan niet meer (tenzij Hij wegvlucht uit de woestijn). Daarom spreken de evangelisten van ‘veertig’ dagen in de woestijn. Niet zomaar even. Neen, langdurig. Zoals het volk met Mozes veertig jaren door de woestijn is getrokken op weg naar het beloofde land. Tot ze eindelijk Gods volk konden worden. Ik herlees rustig de tekst. Ik ‘smaak en proef’ de woorden, blijf er bij stilstaan, laat hun betekenis doordringen in mij: meteen - dreef - de Geest - woestijn - veertig - bleef - in de woestijn – enz Ik probeer met inwendige ogen naar die man te kijken op dat belangrijke moment van zijn leven. Wat maakt Hij mee? Wat leeft er in Hem? ‘Hij werd op de proef gesteld’, zegt Marcus, ‘bekoord door de Satan’. Twee innerlijke werelden botsen met elkaar. Hij moet kiezen. Zelfgave of zelfbehoud? Verheerlijking van

24  overhoop 03/11

(Mc 1,12-13 / Mt 4,1-11)

God of zelfverheerlijking? Een confrontatie op leven en dood. Want daar zal het drie jaar later op uitlopen. Deze strijd gebeurt in de totale persoon van een mens, geestelijk, affectief en visceraal. Ook alle zintuigen spelen mee: fantasmen, droombeelden, gevoelens, herinneringen, impulsen. Ook bij Jezus! Matteüs en Lucas hebben daar woorden aan gegeven. We volgen de tekst van Matteüs. De ‘beproever’ zei: ‘Als U de Zoon van God bent, beveel dan die stenen in broden te veranderen.’ De honger knaagt. De demonen steken de kop op. Sluw spelen ze in op het nieuwe bewustzijn van zijn mogelijkheden: ‘Als U de Zoon van God bent…’ En de honger knaagt en steekt. Van stenen brood maken! Waarom niet? Daar is toch niets mis mee? Je zal je honger kunnen stillen. Voel je het al niet in je maag? Iedereen verlangt naar brood. Iedereen heeft nood aan brood! Gebruik je mogelijkheden. Voor jezelf. Maar dat laatste zegt de demon niet! Maar Jezus gaf hem ten antwoord: ‘Er staat geschreven: De mens leeft niet van brood alleen, maar van ieder woord dat klinkt uit de mond van God.’ Inderdaad, de mens heeft brood nodig om zijn honger te stillen! En niet alleen maar ‘brood’, ook onderdak, kleding, warmte, koelte, drank, en nog zoveel meer! Maar dat is niet Jezus’ zending! Naar het woord van zijn Vader wil Hij luisteren. Boven alles! En Hij kiest! Herken ik het in eigen leven? Mijn leven veilig stellen door materieel bezit. Door geld. Er is niets mis mee. De mens heeft het broodnodig. Maar waartoe? Want geld en bezit alleen kunnen ons niet vervullen! Kies ik? Vervolgens nam de duivel Hem mee naar de heilige stad en zette Hem op het hoogste punt van de tempel. Hij zei tegen Hem: ‘Als U de Zoon van God bent, spring dan naar beneden. Want er staat geschreven: Zijn engelen zal Hij opdracht geven om U op hun handen te dragen, zodat U uw voet niet zult stoten aan een steen’.

bijbel  een verhaal dat voortleeft Neem je tijd e n leef je in. Durf het aan e n laat het jouw verhaal worde n ... het doet je lev en!

‘Als U de Zoon van God bent…!’ Weer datzelfde sluwe woord. De demon liegt niet. Jezus is inderdaad Zoon van God. Het is nog maar pas ten diepste in Hem doorgedrongen. De mens die Hij is worstelt er nog mee, geestelijk, psychisch, visceraal. ‘Als U de Zoon van God bent…!’ Het fantasme van de tempel duikt op en Hij hoort als het ware het prachtige vers uit psalm 91 tot Hem gesproken. U moet niet bang zijn. Toon U als Zoon van God. De engelen zullen Je dragen. Zo staat het toch in de Schrift?! Het volk zal U meteen herkennen. Ze zullen naar U luisteren! Jezus antwoordde: ‘Er staat ook geschreven: Stel de Heer, uw God, niet op de proef’. Zuiver en helder herkent Jezus het subtiele bedrog van de demon: Gods woord gebruiken voor zichzelf! God zien in functie van zichzelf, van zijn eer, zijn succes, zijn imago. Het zou zo verleidelijk zijn! Maar Jezus wijst het af. Zonder aarzelen. Herken ik het in mijn leven? Wat doe ik voor de eer, voor mijn imago, voor succes?

Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Ga weg, Satan! Want er staat geschreven: Aanbid de Heer, uw God, vereer alleen Hem’. ‘Ga weg!’ Hij is inderdaad de Zoon van de Vader. Hij verloochent zichzelf én zijn Vader niet. Hij zal trouw blijven aan zijn diepste wezen, aan zijn Zoonzijn, aan de liefdeseenheid met zijn Vader in de Geest. ‘Ga weg, satan!’ Daarna liet de duivel Hem met rust en meteen kwamen er engelen om voor Hem te zorgen. En dan komt de rust. Hij ziet zijn zending helder voor zich. Hij voelt de nabijheid en de verbondenheid met de Vader (de engelen zijn altijd het beeld van Gods zorg en tedere nabijheid). Zijn ‘openbaar’ leven kan beginnen. Marc De la Marche sj

De duivel nam Hem opnieuw mee, nu naar een zeer hoge berg. Hij toonde Hem alle koninkrijken van de wereld in al hun pracht en zei: ‘Dit alles zal ik U geven als U voor mij neervalt en mij aanbidt’. De hele wereld aan Jezus’ voeten! Alle koninkrijken van de wereld. En wel in al hun pracht! En dat alles voor Hem. Voor Gods koninkrijk van vrede en gerechtigheid. Voor de vervulling van zijn zending! Het kwaad weg, de oorlog weg, het verdriet en de tranen weg, de haat weg. Wat een visioen! Wat een toekomst. Wat een fantasme! De verlossing van de wereld: een realiteit! Alleen… zijn diepste wezen verloochenen, zijn Zoon-zijn verloochenen, de liefdeseenheid met zijn Vader verloochenen. Herken ik het?

overhoop 03/11  25

inspiratie  relatie & gezin

Thuiskomen

een lesje diepzee

R

ob komt thuis na een dag hard werken. Een zware discussie met zijn baas zindert nog na. Wat had hij moeten antwoorden? Hij heeft zich voor de zoveelste keer laten doen. Een uur file heeft het probleem niet opgelost, integendeel, hij heeft zich zitten opwinden. Opgeladen en gespannen komt hij langs de garage het huis binnen. Lien heeft een hele dag gespendeerd aan een consult in een groot bedrijf. Het is allemaal gelukt en ze is fier op wat ze heeft gepresteerd. Vanavond moet ze er nog een verslag van maken. En wat zal er weer in de mailbox te vinden zijn! Overspannen en buiten adem komt Lien thuis. ‘Ik moet zien dat ik dit en dat zeker in dat rapport zet, voor ik het vergeet.’

26  overhoop 03/11

inspiratie  relatie & gezin

duiken Diep in zichzelf is ieder van hen blij eindelijk thuis te zijn. Rob en Lien zijn graag samen. Allebei verlangen ze naar een gezellige avond.

ze zich rustig omkleden. Terwijl ze naar wat muziek luistert, zet ze zich een kwartiertje in de zetel en kijkt de post na. Hij laat haar gerust.

Maar voor ze het merken, hebben ze een daverende ruzie over het feit dat hij de melkvoorraad heeft vergeten aan te vullen in de frigo! Zij vliegt uit: hij denkt nooit op voorhand aan die dingen! Hij voelt zich voor de zoveelste keer weer de les gespeld. Zijn woede tegenover zijn baas komt er nog bovenop! Hij roept. Zij tiert. Zij huilt. Hij wil haar troosten. Dat wil ze niet. Hij trekt zich terug achter zijn muur. De avond is deskundig verpest nog voordat hij goed en wel begonnen is!

Rob en Lien genieten ieder van een ‘pauze in de decompressiekamer’, tot ze weer rustig thuis zijn. Tot het werk achter hen ligt en ze openstaan voor elkaar. Om een echt gesprek te hebben, moeten ze eerst beiden helemaal echt aanwezig zijn. Ook mentaal moet het werk voorbij zijn.

"In de

Men merkt het: in zekere zin waren ze nog niet écht thuis. Lichamelijk zijn ze wel aanwezig, maar hun hoofd zit nog vol met het werk. Innerlijk zijn ze nog aan het werken. Ze zitten nog helemaal onder de werkstress. Die beslommeringen maken hen onredelijk, ongenietbaar en prikkelbaar tegenover elkaar. De kleinste irritatie is dan voldoende voor een uitbarsting.

decompressiefase

Intimiteit vraagt om vertraging. Het betekent tweemaal stilstaan: eerst stilstaan bij zichzelf en daarna stilstaan bij de ander. In de decompressiefase komt er ruimte om weer op adem te komen. De zorgen van het werk vallen weg.

komt er ruimte

Pas daarna komen ze echt samen en kunnen ze hun aandacht op elkaar richten. Gezamenlijke tijd is slechts mogelijk als ieder daarvoor open staat. Daarna kunnen ze om beurten wat kwijt over hun dag of over wat dan ook. Ze maken tijd om elkaar te beluisteren. Dan pas begint hun gezamenlijke avond. Dan pas komen ze ‘thuis’ bij elkaar.

om weer op adem te komen."

Om dit te voorkomen, kunnen Rob en Lien iets leren van de diepzeeduikers. Die moeten, wanneer ze uit een grote diepte te snel weer boven water komen, eerst een tijdje in de decompressiekamer doorbrengen. Ze moeten daar wennen aan de verandering van de druk. Ze blijven in de decompressiekamer tot hun lichamelijke toestand weer normaal is geworden. Want anders zouden hun aders het begeven, met zware hersenschade tot gevolg. Decompressie betekent hier dat Rob, wanneer hij thuiskomt, een douche neemt, zich wat omkleedt en rustig twintig minuten de krant leest. Dat alles doet hij voordat hij met Lien een gesprek aangaat. Zij laat hem daarbij gerust. Lien gaat wanneer ze thuiskomt, nadat ze hem even kort heeft begroet, naar de keuken een glas water drinken. Daarna gaat

Als samenlevende partners zijn we voor elkaar ook soms de bliksemafleider voor de spanningen die de partner elders heeft opgelopen. Conflicten met de baas op het werk of ruzies met de kinderen blijven soms nazinderen in de relatie. Ongemerkt trekt de partner die dan over zich heen. Hij of zij wordt dan inderdaad een bliksemafleider. Na een decompressiemoment kan dat zonder al te veel schade. Gevoelens uitwisselen en medeleven met elkaar kan maar in een rustige sfeer. Onthaasting is een werkwoord! Een fase van decompressie bij het thuiskomen na het werk kan daarbij zeer nuttig zijn. Alfons Vansteenwegen

overhoop 03/11  27

bijbel  het woord

Er was eens... ‘Er was een rijk man, die gekleed ging in purper en het fijnste linnen, en elke dag uitbundig feestvierde. Aan zijn poort lag een zekere Lazarus; hij was arm en zat onder de zweren. Hij had graag zijn honger gestild met wat er van de tafel van de rijke op de grond viel, maar nee, de honden kwamen en likten aan zijn zweren. Toen kwam de arme te sterven; de engelen droegen hem in de schoot van Abraham. Ook de rijke stierf, en werd begraven. In het dodenrijk sloeg hij gekweld door pijn zijn ogen op en zag van verre Abraham met Lazarus in zijn schoot. ‘Vader Abraham,’ riep hij, ‘heb medelijden met me; stuur Lazarus om de toppen van zijn vingers nat te maken met water, en er mijn tong mee te verkoelen, want ik lijd hevig in dit vuur’. Maar Abraham zei: ‘Kind, vergeet niet dat jij het heel je leven goed hebt gehad en Lazarus altijd slecht; nu wordt hij hier getroost, en jij lijdt pijn. Bovendien, er gaapt tussen ons en jullie een diepe kloof; al zou iemand van hier naar jullie willen oversteken, hij zou het niet kunnen; evenmin kan iemand van daar naar ons komen’. Maar de rijke zei: ‘Dan, vader, vraag ik u hem naar mijn ouderlijk huis te sturen, want ik heb nog vijf broers. Laat hij hen gaan waarschuwen, zodat zij niet eveneens terechtkomen in dit oord van pijn’. Maar Abraham zei: ‘Ze hebben Mozes en de Profeten; daar moeten ze naar luisteren’. Maar hij zei: ‘Nee, vader Abraham, als iemand van de doden naar hen toe komt, dan zullen zij zich bekeren’. Maar Abraham antwoordde: ‘Als ze niet naar Mozes en de Profeten luisteren, dan zullen ze zich ook niet laten overtuigen als iemand uit de doden opstaat’. (Lucas 16,19-31)

28  overhoop 03/11

H

et is opvallend hoe dikwijls Jezus een verhaal gebruikt om aan zijn toehoorders iets duidelijk te maken. In deze tijd van telecommunicatie, van elektronische spelletjes en spitsvondigheden, heeft het gesproken woord en dus ook het verhaal min of meer een tweederangsplaats ingenomen. Toch blijven mensen gevoelig voor verhalen, blijven kinderen zich koesteren op de schoot of in de armen van ouders en grootouders om te luisteren naar een verhaal. Verhalen hebben dikwijls iets onrealistisch. Hier en daar wordt een situatie uitvergroot, dik in de verf gezet, met beelden en woorden die de fantasie prikkelen. Maar ze drukken wel een waarheid uit. Daar is het tenslotte om te doen. Ook Jezus deed dat, Hij wist zijn publiek te boeien, al viel het niet altijd in goede aarde. Zijn verhalen confronteerden de luisteraar vooral met zichzelf. In het stukje evangelie hiernaast vertelt Jezus het verhaal van Lazarus en de rijke man. Aan de poort van de rijke lag een bedelaar, Lazarus. Beiden sterven: de rijke en de arme. In het dodenrijk wordt de arme beloond en de rijke gestraft. Dat moet de toehoorders geschokt hebben, want rijkdom werd gezien als een bewijs van iemands rechtvaardigheid. Hier keert Jezus de rollen dus om. Hij wil evenwel niet zeggen dat de rijke niet naar de hemel ging ‘omwille van zijn rijkdom’. Jezus klaagt de houding van de rijke aan, die zich niet bekommerde om de arme Lazarus. Wat ‘doet’ dat woord mij? Hoe ga ik om met mijn bezit? Hoe gebruik ik het? Mijn ‘bezit’: dat is mijn tijd, mijn talenten, mijn mogelijkheden, mijn geld. Hoe gebruik ik het? Enkel voor mezelf, of ook om broederlijk te delen? Marc Meirsman

o i d u t s n e d n o c e s 0 0 10

bijbel  een thema verhaal datuitvoortleeft het slop

Zondag 20 maart 2011, 2e zondag van de veertigdagentijd, A-cyclus

De roeping van Abraham (naar genisis 12, 1-9)

Op een dag zegt God tegen Abram: ‘Trek weg uit uw land, uw stam en uw huis, en ga naar het land dat Ik u zal tonen.’ Toen ging Abram weg naar Kanaän met zijn vrouw Sarai en met Lot, de zoon van zijn broer, met al hun bezittingen en met degenen die zij in Haran in dienst hadden genomen.

overhoop 03/11 10/10  29  29

Op weg naar het Beloofde Land

Beloofde Land Een land van...

Wie in God gelooft... moet net als Abraham nieuwe wegen durven gaan, om het land te kunnen bereiken, dat God hem heeft beloofd.

Tekst: Chantal Leterme

Denk even na over ‘dat Beloofde Land’. Wat vindt God zo belangrijk, dat Hij dat aan de mensen belooft? Hoe ziet dat Land er voor jou uit? Noteer dat op het bord.

Noteer in de verschillende voetstappen wat je zelf kunt doen om dat ‘Beloofde Land’ dichterbij te brengen.

30  overhoop 03/11

s t u 1000 s dio

econden

wist je dat? Abraham in drie godsdiensten een heel belangrijk man is: voor de joden is hij, via zijn zoon Isaak, de stamvader van het joodse volk. Voor de christenen is hij hét voorbeeld van iemand die gelooft. En voor de moslims is hij, via zijn zoon Ismaël, de stamvader van de Arabieren.

bijbel  vrouwen aan het woord (12)

Kom van dat dak af! A

ls een oudtestamentische koning dit ondermaanse verliet, ging zijn hele vrouwenbestand over op zijn opvolger. Zo weten we dat Salomo zevenhonderd hoofdvrouwen plus driehonderd bijvrouwen bezat. Een deel daarvan had hij van zijn vader David geërfd.

overhoop 03/11  31

bijbel  vrouwen aan het woord (12)

Batseba De meest bekende onder de koningsvrouwen is ongetwijfeld Batseba. De evangelist Matteüs neemt haar - hoewel naamloos - in de stamboom van Jezus op als ‘de vrouw van Uria’. De naam Batseba betekent ‘de weelderige’ en blijkbaar deed de vrouw haar naam alle eer aan, want Koning David ging bij het zien van haar volledig uit de bol. Zo vertelt de bijbel. ‘Bij het aanbreken van het voorjaar, de tijd waarin koningen gewoonlijk ten strijde trekken, stuurde David opnieuw een leger erop uit, onder leiding van Joab en zijn aanvoerders, om de Ammonieten te verslaan en Rabba te belegeren. Zelf bleef hij in Jeruzalem achter. Op een keer stond hij aan het eind van de middag op van zijn rustbed en liep wat heen en weer over het dak van het paleis. Beneden zag hij een vrouw die aan het baden was. Ze was heel mooi om te zien. Hij liet uitzoeken wie ze was, en men zei hem: ‘Dat is Batseba, de dochter van Eliam, de vrouw van de Hethiet Uria’. David liet haar bij zich komen en sliep met haar. Daarna ging ze terug naar huis. Enige tijd later merkte ze dat ze zwanger was. Ze liet dat aan David berichten, waarop David aan Joab opdracht gaf om Uria naar hem toe te sturen. Uria meldde zich op bevel van Joab bij David, die hem vroeg hoe Joab en het leger het maakten en hoe het er met de oorlog voorstond. Vervolgens zei hij: ‘Ga naar huis en ontspan u wat’. Toen Uria het paleis verliet, kreeg hij nog een geschenk van de koning mee. Maar Uria ging niet naar huis; hij bleef slapen in het poortgebouw van het paleis, bij de knechten van zijn heer. Toen men David verteld had dat Uria niet naar huis was gegaan, zei hij tegen hem: ‘U hebt toch een lange reis achter de rug. Waarom bent u niet naar huis gegaan?’ Uria antwoordde: ‘De ark en het leger van Israël en Juda zijn ondergebracht in hutten, opperbevelhebber Joab en zijn manschappen bivakkeren in het open veld; zou ik dan naar huis gaan om te eten en te drinken, en te slapen met mijn vrouw? Zo waar u leeft, dat doe ik niet!’ David zei tegen Uria: ‘Blijf ook vandaag nog hier, dan laat ik u morgen teruggaan’. Uria bleef die dag dus nog in Jeruzalem. De dag daarop nodigde David hem bij zich aan tafel en voerde hem dronken. Toch ging Uria ‘s avonds niet naar huis, maar legde zich opnieuw te slapen bij de knechten van zijn heer.

32  overhoop 03/11

De volgende morgen schreef David Joab een brief, die hij aan Uria meegaf. In de brief stond: ‘Stel Uria op waar het hevigst wordt gevochten en geef hem geen rugdekking, opdat hij wordt getroffen en sneuvelt’. Joab onderzocht waar de verdediging het sterkst was, en stelde Uria juist daar op. De verdedigers van de stad deden een uitval naar Joab. Er vielen slachtoffers onder de soldaten van David, en ook Uria vond de dood. De vrouw van Uria kreeg bericht dat haar man was gesneuveld, en ze treurde om haar echtgenoot. Toen de rouwtijd voorbij was, nam David haar bij zich aan het hof. Zij werd zijn vrouw en baarde hem een zoon. Naar het oordeel van de HEER was het wel degelijk slecht wat David had gedaan. (2 Samuël, 11)

Natan Nu komt de profeet Natan op de proppen. Profeten hebben de taak om koningen te corrigeren als die hun volk niet langer voorgaan in trouw aan de wet van de HEER. Dus trekt Natan naar het hof en opent David de ogen voor het grote kwaad dat hij heeft begaan. Daartoe vertelt hij het verhaal over een rijke man die het enige lam van een arme luis laat slachten om voor eigen tafel een feestmaal te bereiden. In hem moet David zichzelf herkennen. Al bezit hij een harem vol vrouwen, toch heeft hij de vrouw van Uria tot zich genomen, haar man doelbewust de dood ingejaagd en zich daarmee de toorn van de HEER op de hals gehaald. Het twaalfde hoofdstuk vertelt op schitterende wijze hoe koning David boete doet en vergeving krijgt. Maar sinds die dag zal het zwaard niet meer wijken van zijn huis. En het kind dat Batseba hem baart, sterft op de zevende dag. ‘David troostte zijn vrouw Batseba. Hij sliep met haar en ze kreeg een zoon, die hij Salomo noemde. De HEER had het kind lief en gaf het bij monde van de profeet Natan de naam Jedidja, ‘lieveling van de HEER’. Psalm 51, de boetepsalm bij uitstek, wordt aan koning David toegeschreven. In 1770 zette de componist Allegri de tekst op muziek onder de titel ‘Miserere mei’. Ontroerend mooie koormuziek.

bijbel  vrouwen aan het woord (12)

Abisag ‘David was oud geworden. Hij was hoogbejaard en kon het maar niet warm krijgen, hoewel men hem goed toedekte. Daarom zeiden zijn hovelingen: ‘Er moest voor onze heer de koning maar een jonge vrouw, een maagd gezocht worden; zij zou de koning kunnen bedienen en verzorgen: zij zou naast hem kunnen slapen. Dan zal onze heer de koning het toch wel warm krijgen’. In de Statenvertaling, de oudste Nederlandstalige bijbel, staat te lezen: ‘Laat ze mijn heer den koning een jonge dochter, een maagd zoeken, die voor het aangezicht des konings sta, en hem koestere; en zij slape in uw schoot, dat mijn heer den koning warm worde’. De grote koning David, die met oorlog en geweld de grenzen van zijn rijk almaar verder uitbreidde, die David krijgt het enkel nog warm in de schoot van een jonge vrouw. Hij wordt weer het kind dat rust vindt in de schoot van zijn moeder. ‘Dus werd er in het gehele Israëlitische gebied naar een mooi meisje gezocht. De keus viel op Abisag, de Sunammitische, en men bracht haar bij de koning. Het meisje was heel erg mooi. Zij verpleegde de koning en bediende hem, maar de koning had geen gemeenschap met haar’. (1 Koningen1,1-4) Waar zijn nu Batseba, Achinoam, Abigaïl en al die anderen?

Koningin-moeder Het had heel wat voeten in de aarde om Salomo op de troon te krijgen. Nog eer David was gestorven, had Adonia, zijn oudere zoon, zich al bij voorbaat tot koning laten uitroepen. Toen Batseba dat vernam, smeedde ze samen met de profeet Natan, een plan om dat te verhinderen. ‘Batseba ging het vertrek binnen waar de oude koning werd verzorgd door Abisag uit Sunem. Ze neeg en knielde voor de koning, en hij vroeg haar wat ze wenste. ‘Mijn heer,’ antwoordde ze, ‘u hebt me bij de HEER, uw God gezworen: ‘Jouw zoon Salomo zal na mij koning zijn, en hij zal op mijn troon zitten’. Maar nu is buiten uw medeweten Adonia tot koning uitgeroepen. Hij heeft een offerfeest gehouden en een stier en een groot aantal

vetgemeste schapen en geiten geslacht. Alle koningszonen heeft hij uitgenodigd maar uw dienaar Salomo niet. Nu, mijn heer en koning, zijn de ogen van heel Israël op u gericht. Van u wil men horen wie er na u op de troon zal zitten. Anders zullen mijn zoon Salomo en ik na uw dood van hoogverraad beschuldigd worden’. En de koning zwoer: ‘Zowaar de HEER leeft die mij steeds uit de nood heeft gered, vandaag zal ik doen wat ik je bij de HEER de God van Israël gezworen heb: je zoon Salomo zal na mij koning zijn, en hij zal in mijn plaats op de troon zitten. Batseba neeg, boog diep voorover en zei: ‘Moge mijn heer, koning David, leven tot in eeuwigheid’. (1 Koningen, uit het eerste hoofdstuk) Na veertig jaar koningschap sterft David en neemt Batseba de rol van koningin-moeder op zich. Op een dag ontvangt ze Adonia die zijn oog op Abisag heeft laten vallen en vraagt om voor hem bij Salomo een goed woordje te doen. Maar dat schiet Salomo in het verkeerde keelgat, want hij vermoedt dat Adonia hem langs deze weg de troon wil afnemen. ‘Toen zwoer de koning bij de HEER: God mag met mij doen wat Hij wil als Adonia dit verzoek niet met zijn leven zal bekopen!’ Nog dezelfde dag wordt Adonia ter dood gebracht. Over Abisag verder geen woord. Allicht werd ze de zoveelste trofee voor de harem van Salomo. En na die mislukte tussenkomst verdwijnt ook Batseba geruisloos uit de schriften. Agnes Lameire

overhoop 03/11  33

inspiratie  natuur

Vroege vogels

daar is de lente

Het Mechels Broek wordt beheerd door Natuurpunt. Het is een nat en open moeras dat tot het vroegere natuurlijke overstromingsgebied van de Dijle behoort. Een grote zandwinningput is erg in trek bij heel veel watervogels als rusten eetplaats. Dit natuurgebied ligt op een steenworp van de stad Mechelen. Het gebied is goed toegankelijk voor wandelaars. Vanuit het bezoekerscentrum in de Muizenhoekstraat in Muizen vertrekken uitgestippelde wandelroutes. In het bezoekerscentrum vind je informatie over het natuurgebied en de wandelroutes.

34  overhoop 03/11

inspiratie  natuur

W

at een tijd. Grillig, vaak nat en kil, soms stralend en dan weer troosteloos grijs. En toch komt in alles heel duidelijk de belofte van lente tot uiting. Voor wie de dreiging van maartse buien weet te trotseren valt er een hoop prachtige ervaringen te ontdekken. Dus wij naar buiten, gehuld in onze warme jassen, mutsen en laarzen. Op weg naar duizend avonturen die het ‘Mechels Broek’ voor ons bewaart. Onderweg van Mechelen naar Bonheiden, waarlangs we dit natuurgebied binnengaan, genieten we van het amusante schouwspel van lammetjes die dartel in de wei rondhuppelen of liefelijk tegen elkaar aan gevleid een uiltje vangen. Er is er eentje dat plotsklaps, als door een vreemde vlieg gebeten, de gekste bokkensprongen maakt waarvan het moederdier, droogjes weg, maar toch, even moet opkijken. We genieten ervan. O, en daar twee die met overdreven enthousiasme de volle uier van een ooi aanvallen. Die reageert door geschrokken over hun koppen heen vooruit te springen. ‘Rustig aan’, lijkt ze te zeggen en vervolgens proberen de twee het opnieuw, maar nu ietwat kalmer. Niets kan me zo uitbundig in lentestemming brengen dan dit tafereel vol nieuw en onbezoedeld leven. De natuur is zo geregeld dat die lammetjes juist nu geboren worden. Want nu begint het gras te groeien, genoeg voedsel dus. En er rest nog voldoende tijd om ervoor te zorgen dat ze straks zo sterk en weldoorvoed zullen zijn dat ze de kou en de schaarste van de winter kunnen doorstaan. De ooien van schapen en geiten worden pas vanaf september vruchtbaar en geiten werpen vijf maanden plus vijf dagen later, schapen vijf maanden minus vijf dagen later. Voor de meeste vogels is het nu nog te vroeg om hun kroost ter wereld te brengen. Pas in april of mei legt iedere vogel zijn ei zodat die tegen mei of juni uitkippen. Net op het moment dat er een grote voorraad aan insecten en

zaden beschikbaar komt om de kleintjes volop te voeden. De kieviten die we in een wei zien rondscharrelen zijn overigens een uitzondering op die regel. Ze hebben in de tweede helft van maart doorgaans al een legsel van vier grondkleur- en zwart gevlekte eitjes in een kuiltje tussen het gras gelegd, klaar om uit te broeden. Ook merels zijn soms vroege vogels, terwijl het voor de meeste soorten dus toch nog even wachten is. Maar dat maakt hen niet minder actief in deze tijd van het jaar. Nu zijn vogels druk in de weer om hun partner te vinden en ze bouwen volop aan hun conditie. Want om straks eitjes uit te broeden en jongen groot te brengen moeten beide ouderdiertjes in optimale vorm verkeren, anders redden ze het niet. Wij genieten alvast van hun gratis concert. Vogels van uiteenlopende pluimage, die in alle mogelijke toonaarden door elkaar zingen. En toch klinkt het wonderlijk harmonisch. Zo rustgevend dat we er even bij gaan zitten en stil worden. De wind draagt in flarden de geur van vers geploegd land aan en de vogels weten van geen ophouden. Uiteindelijk trekken we toch maar verder. Een flink eind verderop moeten we goed op onze passen letten. De weg ligt bezaaid met kikkers die trachten om heelhuids de overkant te bereiken. Want daar ligt een poel, en na een lange winterslaap in het bos willen ze er heen om te paren en hun kikkerdril af te zetten. Hier en daar zien we een grappig tafereel. Kikkers die een kleinere kikker op de rug meedragen. Het zijn de mannetjes die ergens hebben zitten wachten tot er vrouwtjes passeren. Dan grijpen ze met hun voorpoten het lichaam van de vrouwtjes vast en laten zich op haar rug meevoeren naar de poel. En terwijl ik dit schrijf hoor ik de dames onder de lezers al denken: ‘Mannen hé, ze zijn toch allemaal dezelfde’. Maar ach, ‘God maakte alle soorten wilde dieren, al het vee en alles wat op de aardbodem rondkruipt. En God zag dat het goed was’ (Gen 1,25). Johan Pauwels

overhoop 03/11  35

inspiratie  open ogen

In uw handen… H

et Antwerpse Musuem voor Schone Kunsten is tijdelijk gesloten, maar de kunstwerken reizen rond en zijn vaak elders te zien. Dat is het geval met Rubens’ Genadestoel, dat dit voorjaar in Brussel hangt naast Venetiaanse meesters. Tronend op de wolken toont God de Vader het naakte, dode lichaam van zijn Zoon. De lijkwade is gedeeltelijk weggeslagen en de tip die het hoofd bedekte, wordt door de Vader in de hand gehouden. Het lichaam van Christus straalt als het ware en ook de Vader is door een lichtkrans omgeven. Helemaal bovenaan zweeft de duif die de Heilige Geest symboliseert. Links en rechts staan twee engeltjes met de passiewerktuigen in de handen: de drie nagels, de doornenkroon, de geselroede en de lans. Het schilderij, dat uit 1620 dateert - midden in Rubens’ topperiode - was oorspronkelijk opgesteld op het Drievuldigheidsaltaar van de kerk van de geschoeide

36  overhoop 03/11

karmelieten en werd bekostigd door Judoca van der Capelle, echtgenote van de Antwerpse stadsgriffier Jan de Pape. Beide echtelieden lagen voor dit altaar begraven. De keuze van het onderwerp en de verwijzing naar de kruisdood houden ongetwijfeld verband met de plaats en de eucharistische functie. Zoals de priester tijdens de mis de eucharistische hostie aan de gelovigen toont, zo doet de Vader dat met zijn Zoon. Het doet wellicht wat vreemd aan om God de Vader te zien afgebeeld, en dan nog wel samen met de dode en gekruisigde Jezus. Rubens hernam een motief - de Genadestoel - uit de late Middeleeuwen en herwerkte het in zijn eigen barokke stijl. Vreemd is wellicht dat we de dode Jezus zien en niet de verrezene. De nadruk ligt op het offer. De Vader reikt ons dat offer aan, maakt ons tot getuigen. Bij een meditatie van de zeven laatste woorden van Jezus aan het kruis merkte de theoloog Raimon Panikkar op dat de eerste en laatste uitspraak van Jezus niet aan de mensen

Marc Meirsman

Maartse buien? In het Engelse plaatsje Great Yarmouth ‘regende’ het vis tijdens een zware regenbui in het jaar 2000. Volgens het Brits meteorologisch instituut werden de vissen waarschijnlijk uit de Noordzee opgeschept door een tornado en tijdens een stortregen ruim drie kilometer landinwaarts neergegooid.

Vlaamse en Venetiaanse meesters, in het paleis voor schone kunsten in Brussel

gericht zijn, maar aan de Vader. ‘Vader, vergeef het hen, want ze weten niet wat ze doen’ en ‘Vader, in uw handen beveel ik mijn geest’. Daarmee geeft Jezus zich helemaal over aan zijn hemelse vader. De vergeving ligt helemaal in Gods handen en daarvoor bidt hij. Een laatste keer geeft hij zich zelfbewust (het evangelie gebruikt het woord ‘bevelen’) over aan diezelfde Vader. Rubens toont vervolgens die overgave. Het dode lichaam dat door de vader getoond wordt aan de gelovige. Meer dan een andere schilder benadrukt Rubens het lichamelijke van het geloof. We zien zijn gegeven lichaam, en dus kan het ook niet anders dan dat de Vader van Rubens ook een afbeeldbaar lichaam kreeg. Erik De Smet

In de Noord-Griekse stad Thessaloniki heeft het in 2002 vissen geregend na een zware storm. Een sterke wervelwind zoog het zeewater nabij de havenstad omhoog, waarbij ook vissen werden opgezogen. Zowat vijftien kilometer landinwaarts belandden de ongelukkige sardientjes op de grond. Meteorologen zeiden dat dit natuurverschijnsel vrij zelden voorkomt, maar niet helemaal onbekend is. Een sterke wervelstorm werkt ongeveer als een stofzuiger die het water opzuigt. In maart vorig jaar werden de inwoners van de stad Lajamanu in Australië gezegend met een ‘vissenregen’. Honderden baarzen zijn uit de lucht op de stad gevallen. Het stadje Lajamanu ligt aan de Australische woestijn en op 500 km van de dichtstbijzijnde rivier. De 650 inwoners hebben het allemaal met hun eigen ogen gezien. Vele honderden vissen vielen uit de lucht. Volgens meteorologen was een tornado verantwoordelijk voor de vreemde regenbui. Het was niet de eerste keer dat de inwoners van Lajamanu een vreemde regenbui meemaakten. In de jaren ‘80 zou een identieke regenbui zijn voorgekomen. In het wetenschappelijke tijdschrift Science van 7 juni 1946 schreef de Amerikaanse geleerde dr. E.W. Grudger: ‘Alles wat verplaatst kan worden, kan door een windhoos worden opgezogen. Trekt de hoos over meren, beekjes of rivieren, dan kunnen ook kikkers, zoetwatervissen of slakken worden opgetild en meegenomen over land. Als de hoos uiteindelijk zijn kracht verliest, regent het behalve het opgezogen water ook vissen of kikkers.’ Gelukkig komt er na regen (nog altijd) zonneschijn.

overhoop 03/11  37

Wijsheid van de ezel Mindfulness voor beginners 126 blz € 12,95 Wat kunnen wij van ezels leren? Verrassend veel! Ezels hebben bijvoorbeeld zelden last van chronische stress, burn-out of depressies. Marketinggoeroe Erik Van Vooren meende lange tijd dat zijn drukke leven en helse werktempo op hem geen vat hadden. Tot hartklachten hem ertoe dwongen op zoek te gaan naar een manier om stress beter de baas te blijven.

De Oden van Salomo 144 blz. - € 22,50 In de vroege kerk (rond 100) circuleerde een collectie liederen onder de naam ‘Oden van Salomo’. Deze verzameling vroegchristelijke religieuze poëzie denkt biddend na over één thema: de Messias die mens wordt om zijn volk uit het dodenrijk weg te leiden naar het paradijs.

Bestelformulier

De kans van je leven Leerlingen van Christus maken het verschil 175 blz - € 15,20 Wat zou er gebeuren als alle christenen hun geloof in praktijk zouden brengen? Wat zou er gebeuren met honger, armoede, aids? Hoe zou het de miljoenen wezen in Afrika vergaan? In dit boek daagt de auteur uit om kansen te benutten. Leerlingen van Jezus hebben de mogelijkheid om dingen te veranderen. Dit boek laat zien dat de ‘Handelingen van de Apostelen’ nog niet voltooid zijn. Gespreksvragen en doetips helpen je aan de slag te gaan.

TERUGFAXEN NAAR: 015 28 07 01 OF VERZENDEN NAAR: KLEOPAS, KORTE SCHIPSTRAAT 16, 2800 MECHELEN

naam: straat & nr:

Vastenkalender

€ 2,20

ex

Bij de dag in de veertigdagentijd

€ 2,20

ex

postcode:

Wijsheid van de ezel

€ 12,95

ex

gemeente:

De Oden van Salomo

€ 22,50

ex

klantennummer (zie adresetiket):

De kans van je leven

€ 15,20

ex

Triduum Paschale cd

€ 22,50

ex

COLOFON jaargang 91, nr. 3 Overhoop (voorheen Bezinningsblad) is een uitgave van Kleopas, Korte Schipstraat 16, 2800 Mechelen. Hoofdredacteur: Ludo Vangilbergen Redactie: Gaby Baum, Chris Blanckaert, Robert Ceusters sj, Hilde Dejonghe, Myrjam De Keyser, Marc De la Marche sj, Walter Fabri sj, Agnes Lameire, Chantal Leterme, Marc Meirsman, Johan Pauwels, Mia Verbanck. Medewerkers: Erik De Smet, Peter en Thomas Van Rompuy, Michel Vermeersch. Redactieadres: Korte Schipstraat 16, 2800 Mechelen, T 015 280702, redactie@overhoop.be Vormgeving: www.studiostraid.be V.U.: Ludo Vangilbergen

38  overhoop 03/11

ABONNEMENTSPRIJS Een jaarabonnement op overhoop (11 nummers) kost in België 23 euro. Lezers in Nederland betalen 27 euro. Een jaarabonnement op overhoop plus (magazine plus gebedskaarten) kost 25,5 euro. Lezers in Nederland betalen 29,5 euro. U krijgt een korting als u meerdere abonnementen tegelijk koopt. Neem daarvoor contact op met onze abonnementenservice. ADVERTEREN Overhoop wordt gelezen door mensen die zinvol en consequent willen leven. Ze hebben geen boodschap aan de laatste nieuwe trends, maar zijn op zoek naar eerlijke producten en een hartelijke dienstverlening. Hebt u hen iets aan te bieden? Adverteer dan via overhoop. Neem contact op met Ludo Vangilbergen, 015280700 of ludo.vangilbergen@overhoop.be

Volgende maand in overhoop Pasen voor jongeren Triduum Paschale cd Triduum Paschale - € 22,50 Samen met het ensemble Psallentes en Capilla Flamenca hebben de broeders van de Sint-Sixtusabdij van Westvleteren de cd ‘Triduum Paschale’ ingezongen: ‘Pasen in polyfonie en abdijzang’. ‘De gezangen die al eeuwenlang het gebed van de cisterciënzermonniken vertolken, drukken misschien het best uit waar het een abdijgemeenschap om te doen is: de diepe en onpeilbare verbondenheid met de aarde, met de mens en met God’ (Peter Peene, nationaal voorzitter van het Davidsfonds).

bezorg mij

De verrijzenis van Rumer

overhoop

naam: straat & nr: postcode: gemeente:

EX. PROEFABONNEMENT ‘OVERHOOP’ 3 nummers voor slechts 5 euro (NL 8euro)

EX. ABONNEMENT ‘OVERHOOP’ 11 nummers voor slechts 23 euro (Nederland: 27 euro)

EX. ABONNEMENT PLUS ‘OVERHOOP’ 11 nummers overhoop + gebedskaarten van de maand voor slechts 25,50 euro (Nederland: 29,50 euro)

TERUGFAXEN NAAR: 015 28 07 01 OF WWW.OVERHOOP.BE/ABONNEREN

Dirk Tieleman Salomo’s rijkdom

ABONNEMENTENSERVICE

De abonnementenservice van overhoop wordt verzorgd door Anne Vercauteren, Lut Massant en Hilde De herdt. U kunt hen op werkdagen bereiken tussen 9.00 en 17.00 uur op het nummer 015 280700 (e-mail: abonnementen@overhoop.be, fax: 015 280701). Bij correspondentie duidelijk naam en adres vermelden aub.

overhoop 03/11  39

Tips voor Spiritrips FAMILIEDAGEN - OUDE ABDIJ DRONGEN Vrijdag 4 maart (18.00 uur) tot zondag 6 maart (17.00 uur) Verlang je naar bezinning, maar kom je er met de kinderen niet aan toe? Ben je op zoek naar andere gelovige gezinnen om ervaringen uit te wisselen? Willen je kinderen ook wel eens andere kinderen ontmoeten die geloven? Gezinnen met kinderen tussen 0 en 20 jaar brengen samen enkele dagen door rond een thema. Er wordt afwisselend per gezin of in leeftijdsgroepen gespeeld, gedacht, gesport, gezongen, gebeden en veel plezier gemaakt. Begeleiding: Linda en Steven Bertels, Myrjam en Frank De Belder, Marc Desmet sj, Walter Fabri sj, Brigitte Fierlafijn, Ann Jacobi, Miriam Lembrechts, Katrien Mabilde. Info en inschrijvingen: Linda en Steven Bertels-Baeten, 011 27 55 70 - linda.baeten@scarlet.be AVONDCONFERENTIE - HERKENRODE Dinsdag 8 maart, 20.00-22.00 uur In het bezinningscentrum Abdij Herkenrode (Herkenrodeabdij 1, 3511 Kuringen-Hasselt) spreekt Mark Van de Voorde, raadgever van premier Yves Leterme en vice-premier Steven Vanackere, over: ‘Wat na de vertrouwenscrisis in de Kerk? Nieuwe kansen en uitdagingen’. Het misbruikschandaal heeft de Kerk op haar grondvesten doen daveren. Maar daardoor is er ook veel ‘bepleistering’ van de muren gevallen. De Kerk is opnieuw herleid tot haar ruwbouw. En zo hoort het, want zij moet altijd opnieuw worden opgebouwd. Toegang: € 5,00 - Inschrijven: 011 22 12 33 of herkenrode.abdij.bezinningscentrum@skynet.be www.bezinningscentrumherkenrode.be DAMIAAN - GENT In theater Tinnenpot, Tinnenpotstraat 21, 9000Gent speelt Jo Decaluwe ‘Damiaan’, een zeer persoonlijke visie op deze man van inzet, geloof, moed, tegenslag, succes. Scherend langs historische feiten en interessante anekdotes, vertelt de gestorven Damiaan de gebeurtenissen vanuit zijn gevoelsleven en zijn kijk op de mens. Zijn lijden is voorbij en hij is in de hemel. Hij kan op veel momenten in het stuk wat badinerend, lichtvoetig, monkelend de dingen beleven. Donderdag 10, vrijdag 11, maandag 14 maart, 20.00 uur. Reserveren: 09 225 18 60 - tinnenpotinfo@telenet.be GELOVEN GAAT VERDER - OOSTENDE Donderdag 17 maart, 19.30 uur spreekt zuster Trees Goetghebeur, priorin van O.-L.-Vrouw van Klaarland over: ‘Geloven: pelgrimeren met God naar God - een onuitputtelijk avontuur’. Huize Astrid, Gentstraat 6, 8400 Oostende - 059 70 37 97 - 059 51 46 56 - h-debeuckelaere@scarlet.be www.gelovengaatverder.be

40  overhoop 03/11