ΑΡ. 9 / ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
Σας καλωσορίζουμε στο Christian Bookstore, το ανανεωμένο ηλεκτρονικό σας κατάστημα για προϊόντα με χριστιανικό μήνυμα! Βρείτε μας στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
www.christianbookstore.gr
Είτε ψάχνετε ένα ξεχωριστό δώρο, ένα νέο βιβλίο για πνευματική μελέτη ή έναν τρόπο να μοιραστείτε τον Λόγο του Θεού με τους γύρω σας, είστε στο σωστό μέρος. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε μια ευχάριστη εμπειρία αγορών, αλλά κυρίως έναν χώρο όπου η πίστη και η γνώση συναντούν την καθημερινότητα. Στο ChristianBookstore.gr μπορείτε εύκολα και με ασφάλεια να παραγγείλετε online:
+ Εμπνευσμένα βιβλία και εκδόσεις + Μουσική που αγγίζει την ψυχή + Δώρα με μήνυμα πίστης και αγάπης + Χριστιανικά βίντεο για όλη την οικογένεια
Σας ευχαριστούμε που μας επιλέγετε και που είστε μέρος αυτής της κοινότητας!
Σιωπηλή Θυσία Αυτός ο μήνας είναι γεμάτος απ’ τις αναμνήσεις εκείνων που έζησαν τις δύσκολες μέρες του πολέμου και το «ΟΧΙ» του πολύπαθου λαού μας, που έγινε έμπνευση στην καρδιά και στους αγώνες πολλών ανθρώπων μέχρι σήμερα. Παρόμοια, στις μέρες μας οι άνθρωποι ξεσηκώνονται, διαμαρτύρονται με την καρδιά τους, διαδηλώνουν για κατάφωρες αδικίες, καταναγκαστικές ενέργειες, κατάδηλες παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, για καθημερινές παρεκτροπές όχι μόνο ενάντια στη ζωή των ανθρώπων, αλλά και των ζώων! Τα κανάλια βοούν και κραυγάζουν ανατρέποντας τη ροή των ειδήσεων και στηρίζοντας τις αξίες και την «αλήθεια» σε κάθε πεδίο της ζωής, σε κάθε δράση της κοινωνίας, ακόμα και κόντρα στις κρατικές επιλογές. Υπάρχει όμως μια καθημερινά πραγματικότητα που εξελίσσεται και γιγαντώνεται επικίνδυνα, καθώς εξαπλώνεται σε δεκάδες κράτη σ’ όλο τον κόσμο. Ταυτόχρονα, εκείνοι που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα ξαφνικά δεν έχουν λέξη να πουν... Μιλάω για τη διωκόμενη Εκκλησία του Χριστού, για τη χριστιανική πίστη που διώκεται φρικτά, αδιάντροπα, ανελέητα, απάνθρωπα και χωρίς ίχνος ελαστικότητας σε πολλά μήκη και πλάτη του πλανήτη μας. Συνάνθρωποί μας απλοί, επειδή απλά ταυτίζονται με τις αρχές της χριστιανικής πίστης, διώκονται, φυλακίζονται, εξοντώνονται. Οικογένειες βασανίζονται, εκκλησίες γκρεμίζονται, παιδιά τρομοκρατούνται και απάγονται, γυναίκες βασανίζονται και βιάζονται... Δεν είναι αυτά κάποια διάσπαρτα περιστατικά ανθρώπινης παραβατικότητας... Σήμερα, στην εποχή μας, 350 εκατομμύρια χριστιανοί όλων των αποχρώσεων σε 50 περίπου χώρες υποφέρουν και υπομένουν απίστευτη βαναυσότητα! Στην προηγμένη κοινωνία μας, όλα είναι ανεκτά εκτός απ’ τη χριστιανική πίστη, που θεμέλιό της είναι η αγάπη και η ειρήνη!... Το πιο απογοητευτικό είναι ότι όλοι εκείνοι οι προοδευτικοί διανοούμενοι μαζί με τα τεράστια ‘ευαίσθητα’ δίκτυα μαζικής ενημέρωσης μένουν προκλητικά άφωνοι και αδιάφοροι μπροστά στη γενοκτονία της πίστης πραγματικών ανθρώπων που δεν έχουν φωνή... Γι’ αυτό κι εμείς, με τη μικρή μας Φωνή, πρέπει να μιλήσουμε, να διαμαρτυρηθούμε και βέβαια να στηρίξουμε και να προσευχηθούμε για τα τραγικά θύματα αυτής της τραγικής πραγματικότητας... Είναι διακήρυξη του αιώνιου Λόγου Του ότι «Πάντες οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται» (Β΄ Τιμόθεον 3:12). Στεκόμαστε με δέος και σεβασμό μπροστά στη μεγάλη αυτή μαρτυρική, σιωπηλή και συνεχιζόμενη θυσία, που ποτίζει αθόρυβα και αδιάκοπα το δένδρο της Χριστιανικής Πίστης... και θέλουμε να φωνάξουμε μέσα απ’ τα βάθη της καρδιάς μας ένα ακόμα βροντερό «Όχι»! Φώτης Ρωμαίος ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 1
Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ / ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
περιεχόμενα Μαύρο Φίδι που τους έφαγε!!! Χάρης Ι. Νταγκουνάκης
Προσοχή: Μη συμβιβάζεσαι με τον κόσμο
Γεώργιος Σ. Κανταρτζής
Σταχυολογήματα
Συμεών Α. Ιωαννίδης
Ο καθιστικός τρόπος ζωής δεν είναι για τους Χριστιανούς
Τάσος Μαρκουλιδάκης
Σονέττο
Παντελής Υδραίος
Μια βιβλική καταστροφή
Έραστος Φίλος
Ο αλέκτωρ
Άκης Δημητριάδης
Μια αξέχαστη συνάντηση
Σούλα Μαξιμιάδου-Isch
‘Αλλά δι’ εμέ...’
Αλτάνα Φίλου-Πατσαντάρα
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ Από τον Επιούσιο Άρτο... Άγγιγμα Αγάπης, Συνέντευξη με την ιεραπόστολο Βούλα Παυλίδου-Ρασντούνη Είναι η ζωή σου θεατρική σκηνή ή θυσιαστήριο; Στεναγμοί αλάλητοι
Ελίζα Δεμαρτίνου
Ταπεινότητα και αυτοπεποίθησηΠραότητα και δυναμισμός
Μαρία Πλατσίδου
Ναβουχοδονόσορ Θοδωρής Καλογερόπουλος
Οι εναγκαλισμοί και οι αποχωρισμοί Γιάννης Χρ. Κρεμμύδας
Ενδυμασία και Χριστιανός
Βάσια Λιβιτσάνου
Ένα γράμμα στον απ. Παύλο Ρίτα Αναγνώστου
Λατρεύω τα παζλ!
Ann Searle Horowitz
Ποιος ελέγχει ποιον;
Λάζαρος Γ. Αγαπίδης
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 • TEΥΧOΣ 9 • ΕΤΟΣ 84ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΜΕ: 1736
Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Τ.Θ. 254, 194 00 Κορωπί Τηλ. 210.4834214, Fax: 210.6627506
04 08
Ιδιοκτησία: A.M.G. INTERNATIONAL Πρόεδρος: Τάσος Ιωαννίδης Μη κερδοσκοπικός θρησκευτικός & φιλανθρωπικός οργανισμός Έγκριση Υπ. Προεδρ. Κυβ/σεως 23580/5
11
Ιδρυτής: Δρ ΣΠΥΡΟΣ ΖΩΔΙΑΤΗΣ (1922-2009)
12
Ειδικός σύμβουλος έκδοσης: Συμεών Ιωαννίδης Δημοσιογραφική επιμέλεια: Γεώργιος Κανταρτζής
15
Εκδότης - Διευθυντής: Φώτης Ρωμαίος contact@ologos.gr
16 19 20 22 25 33 34 37 38
Διόρθωση κειμένου: Παρασκευή Κάκαρη Διεκπεραίωση: Μαρίνα Νάκη-Καλογεροπούλου Λογιστήριο: Μαρία Κουράκου-Μησουρά Δημιουργικό-Επιμέλεια εντύπου: Δήμητρα Παπαναγή Εκτύπωση-Βιβλιοδεσία: Παπαδόπουλος printing.gr OCTOBER 2026 • NUMBER IX • VOL. LXXXIV
VOICE OF THE GOSPEL (USPS 942-960)
MONTHLY CHRISTIAN MAGAZINE Published in Greece by the Publishing House “O LOGOS”
Owner: AMG International 6615 Standifer Gap RD., Chattanooga, TN 37421, U.S.A.
Founder: Dr. Spiros Zodhiates President: Tasos Ioannidis Special Consultant: Symeon Ioannidis Managing Editor: Fotis Romeos Subscription Rates: One Year $25.00 or $2.00 per copy
40 44
Postmaster: If undeliverable please send form 3579 to: Voice of the Gospel 6615 Standifer Gap RD., Chattanooga, TN 37421, U.S.A. Second class postage paid, in Chattanooga, TN 37422
46 48 50 52 55
Δείτε το περιοδικό μας online και συστήστε το στους φίλους σας: https://www.facebook.com/FoniTouEuaggeliou
ETHΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ Ελλάδα: 20 € Ευρώπη: 30 € Αμερική: 30 $ Υπ. Χώρες: 30 € ΑΡ. ΛΟΓ/ΜΟΥ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 129/48031831 ΙΒΑΝ:GR5101101290000012948031831 / ETHNGRAA Δικαιούχος: A M G INTERNATIONAL Τα αποσπάσματα της Παλαιάς Διαθήκης είναι από τη Νέα Μετάφραση της Βίβλου της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας, © 1997, Εμμ. Μπενάκη 50, Αθήνα. Tα αποσπάσματα της Καινής Διαθήκης είναι από την «Καινή Διαθήκη, εγχειρίδιο μελέτης και ζωής»(Γ΄ έκδοση) των εκδόσεων «Ο Λόγος», © 2021, Εμμ. Μπενάκη 28, Αθήνα, εκτός και αν επιλέγει διαφορετικά ο εκάστοτε αρθρογράφος. Χειρόγραφα δημοσιευμένα και μη, δεν επιστρέφονται. Τα δημοσιευμένα ενυπόγραφα άρθρα απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων. Η Σύνταξη του περιοδικού διατηρεί το δικαίωμα να περικόπτει τα άρθρα λόγω του περιορισμένου χώρου του περιοδικού.
Δράση αγάπης... για τα παιδιά του κόσμου Δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε τη ζωή όλου του κόσμου... αλλά μπορούμε ν’ αλλάξουμε όλο τον κόσμο ενός παιδιού!
2
δισεκατομμύρια
παιδιά ζουν σε συνθήκες υψηλού κινδύνου (πείνα, κακοποίηση, εργασία και κλιματική κρίση)
15.000
παιδιά πεθαίνουν κάθε μέρα από έλλειψη τροφής, από κακοποίηση και άλλους παράγοντες
ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙΣ: Για περισσότερο από 65 χρόνια, υπηρετούμε χιλιάδες παιδιά στον πλανήτη μας. Με το μικρό ποσό των 25 € τον μήνα, μπορείς να προσφέρεις σ’ ένα παιδί φαγητό, ρούχα, βασική εκπαίδευση και ιατρική περίθαλψη. Μ’ αυτό τον τρόπο, δεν επενδύεις μόνο για το παρόν του αλλά και για το μέλλον του. Με το δώρο σου και το ενδιαφέρον σου, θα κάνεις την αγάπη του Θεού μια ζωντανή πραγματικότητα στη ζωή του.
Υποστήριξε ένα παιδί:
100
εκατομμύρια
παιδιά ζουν στον δρόμο
μόνο
25 € το μήνα
τηλ. 210.4834214 www.amg.gr/el/drasi-agapis/
Μαύρο Φίδι που τους έφαγε!!!
Όταν κλείνουν οι Δρόμοι Στη σειρά αυτή μελετάμε δύσκολες καταστάσεις που βίωσε ο λαός Ισραήλ στην πορεία του στην έρημο, καθώς όδευε προς τη Χαναάν, τη Γη της Επαγγελίας. Είναι γνωστό πως ο δρόμος τους εκείνος δεν ήταν καθόλου εύκολος. Συχνά βρίσκονταν μπροστά σε αδιέξοδα. Τι μπορούν να πουν, άραγε, αυτά τα αδιέξοδα στον σημερινό χριστιανό; τι είν’ ανάγκη να ξέρουμε, όταν και για μας κλείνουν οι δρόμοι;
Ενα από τα πολλά αδιέξοδα
τον Μωυσή, αναπολώντας τα φαγητά της που συνάντησαν οι Ισραηλίτες στην έρημο Αιγύπτου. Έτσι, ο Θεός τούς έστειλε δηληπαραπέμπει στην απειλητική φράση του τηριώδη φίδια και πολλοί πέθαναν. Αποτέλαού μας, «Μαύρο φίδι που τους έφαγε!» λεσμα της αχαριστίας και της λησμοσύνης Μέσα από το συγκεκριμένο αδιέξοδο, ωστότων ευλογιών του Θεού είναι πάντοτε τα φίσο, προβάλλεται το μεγαλύτερο γεγονός της δια. ανθρώπινης ιστορίας: ο Εξιλασμός. Το πεΑυτό μας θυμίζει την πρώτη «συνάντηση» ριστατικό, που ο Χριστός χρησιμοποίησε του ανθρώπου με το φίδι, στον Κήπο της στη συζήτησή του με τον Νικόδημο, ήταν Εδέμ. Στην αχαριστία των πρωτοπλάστων αποτέλεσμα της επαναλαμβανόμενης αχαμέσα στην αφθονία των ευλογιών της Εδέμ, ριστίας του λαού Ισραήλ. Στο βιβλίο των ο άνθρωπος συναντήθηκε με το αρχαίο φίδι, Αριθμών (21:4-5) διαβάζουμε ότι οι Ισραηλίτες που τον «δάγκωσε» και τον έστειλε στον έχασαν την υπομονή τους και τα έβαλαν με πνευματικό θάνατο, στην αποκοπή του από τον Θεό και τον Μωυσή: «Γιατί μας βγάλατε τον Θεό, από τον παράδεισο. Ο σατανάς από την Αίγυπτο;», φώναζαν. «Για να πεθάδεν έχει πάψει να κυνηγάει τον λαό του νουμε στην έρημο; Ούτε ψωμί υπάρχει εδώ Θεού, για να τον οδηγήσει στην αμαρτία. ούτε νερό, κι αηδιάσαμε πια αυτή την άθλια Σ’ αυτό τον αέναο πόλεμο αξίζει να δούμε τροφή». ειδικότερα 5 σημεία: Η γλώσσα της αχαριστίας δεν έχει όρια! 1. Η Χάρη του Σταυρού Μετά τη θαυμαστή έξοδο από την Αίγυπτο, Το περιστατικό δεν καταχωρίστηκε στη Βίβλο τη διάνοιξη της Ερυθράς Θάλασσας, τα μόνο για να μας δείξει την αχαριστία του ανπικρά νερά της Μερά που έγιναν γλυκά, τη θρώπου ή την τιμωρία του νίκη κατά των Αμαληκιτών, το Θεού, αλλά κυρίως για να μάννα και τα νερά της Ραφιδίν, Από τον προβάλει το έλεος του Θεού. οι Ισραηλίτες εξακολουθούν ΧΑΡΗ ΝΤΑΓΚΟΥΝΑΚΗ Τα δαγκάματα των φιδιών να τα βάζουν με τον Θεό και harris.dagounakis@gmail.com ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 5
προκάλεσαν τη μεταμέλεια του λαού: «Αμαρτήσαμε που μιλήσαμε εναντίον του Κυρίου και εναντίον σου», φώναζαν μετανιωμένοι. «Παρακάλεσε τον Κύριο να διώξει τα φίδια». Ο Θεός ανταποκρίθηκε και είπε στον Μωυσή να φτιάξει ένα χάλκινο φίδι και να το στήσει ψηλά. Όποιος το κοιτούσε, θα σωζόταν. Ο ίδιος ο Χριστός ερμήνευσε το χάλκινο φίδι ως σύμβολο του Υιού του Ανθρώπου που έπρεπε να σταυρωθεί για να κάνει τον εξιλασμό της αμαρτίας του ανθρώπου. Συνηθισμένο σφάλμα είναι να θεωρούμε τον Χριστό στον σταυρό περισσότερο ως εκείνον που αποτρέπει την οργή του Θεού και λιγότερο ως εκείνον που γίνεται το κανάλι της αγάπης του Θεού προς τον αμαρτωλό: «Πατέρα, συγχώρησέ τους, δεν ξέρουν τι κάνουν...» Ο Χριστός έγινε το εξιλαστήριο θύμα του Θεού, αλλά ανέβηκε στον σταυρό και για να ανοίξει με τον θάνατό του τις αιώνιες πηγές της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο. Ο αμαρτωλός θα έρθει στον σταυρό του Χριστού, όταν αποκτήσει εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού και θελήσει να απολαύσει τα οφέλη αυτής της αγάπης, που είναι η αιώνια ζωή.
2. Ο αντικαταστατικός Ιλασμός Στην Καινή Διαθήκη διαβάζουμε πως ο Χριστός «θυσιάστηκε για να μας ελευθερώσει από τις αμαρτίες μας» και πως ο Θεός «έστειλε τον Υιό του» γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Με άλλα λόγια, πλήρωσε την ποινή για τις αμαρτίες μας και ο αμαρτωλός καλείται να αποδεχτεί την εξόφληση του χρέους του με μετάνοια και ταπείνωση. Όπως το χάλκινο φίδι δεν είχε δηλητήριο μέσα του, έτσι κι ο Χριστός δεν είχε δικές του αμαρτίες να πληρώσει στον σταυρό, και γι’ αυτό μπόρεσε να γίνει ο άγιος αντικαταστάτης του αμαρτωλού. Ο ιλασμός αυτός ήταν αντικαταστατικός. Στην Καινή Διαθήκη υπάρχουν δύο εδάφια που δείχνουν την αποθετική και τη θετική 6 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
πλευρά του έργου της αντικατάστασης: (1) Ο Χριστός φορτώθηκε την κατάρα, ώστε εμείς να κληρονομήσουμε τις ευλογίες που ο Θεός είχε υποσχεθεί στον Αβραάμ (Γαλ 3:14). (2) Ο Θεός φόρτωσε πάνω στον αναμάρτητο Χριστό τις αμαρτίες μας, για να μπορέσουμε μέσω εκείνου να βρούμε τη σωτηρία κοντά στον Θεό (Β΄ Κορ 5:21). Όταν είμαστε ενωμένοι με τον Χριστό, λαμβάνει χώρα μια μυστηριώδης ανταλλαγή: Εκείνος φορτώνεται την κατάρα που βαραίνει εμάς, ώστε εμείς να λάβουμε την ευλογία του· και φορτώνεται τη δική μας αμαρτία, για να βρούμε εμείς τη δικαίωση μέσω της δικής του δικαιοσύνης. Πολλοί θεώρησαν προσβλητική αυτή την αντίληψη, σαν να πρόκειται για άδικη μετάθεση συνεπειών. Όμως, η αντίρρηση οφείλεται σε παρεξήγηση. Ο καταλογισμός δεν υπονοεί τη μετάθεση των ηθικών ιδιοτήτων ενός προσώπου σε κάποιο άλλο. Δεν μεταβιβάστηκαν στον Χριστό οι ηθικές ιδιότητες της αμαρτίας μας ούτε σ’ εμάς η προσωπική ηθική αξία της δικαιοσύνης του. Αυτό που μεταβιβάστηκε στον Χριστό ήταν μόνο οι νομικές συνέπειες: δέχτηκε εκουσίως τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις αμαρτίες μας. Η δικαιοσύνη του Θεού που «γινόμαστε» όταν είμαστε εν Χριστώ σημαίνει ότι παρουσιαζόμαστε δίκαιοι ενώπιον του Θεού χάρη στον Χριστό.
3. Πού έπρεπε να κοιτάξουν οι Ισραηλίτες; Η σωτηρία κάθε πληγωμένου Ισραηλίτη εξαρτιόταν από ένα βλέμμα. Έπρεπε να κοιτάξει το χάλκινο φίδι: «Όποιος δαγκώνεται από κάποιο φίδι, θα κοιτάζει το χάλκινο φίδι και δεν θα πεθαίνει», είπε ο Θεός. Το φυσικό θα ήταν να κοιτάζουν το τραύμα τους, να αναζητούν το φίδι που τους δάγκωσε ή να φροντίζουν τους άλλους πληγωμένους. Θα ήταν πολύ αστείο και απλοϊκό να τα αφήσουν όλα και να κοιτάζουν ένα χάλκινο
φίδι! Ο Παύλος αυτό το λέει «η μωρία του σταυρού». Μπροστά στη χάρη του Θεού, όλα αυτά είναι μωρία. Ο Θεός «αφανίζει τη σοφία των σοφών». Πού δείχνουμε σήμερα, όταν μεταδίδουμε το μήνυμα του ευαγγελίου; Στην εκκλησία μας; στη Βίβλο; σε μεγάλους θεολόγους και εργάτες του ευαγγελίου; σε μεγάλους πρωταθλητές, επιστήμονες ή πολιτικούς; Λέμε «αυτοί ήταν πιστοί άνθρωποι – πιστέψτε κι εσείς στον Χριστό»; Λάθος! Όλοι σαν άνθρωποι μπορούν να υπαναχωρήσουν από την πίστη. Μόνο «σ’ ένα λόφο ψηλά περιμένει ο σταυρός και θα μένει ακόμα στητός...» περιμένοντας κάθε πληγωμένο να κοιτάξει στον σταυρωμένο Χριστό με πίστη και να σωθεί.
4. Με τι βλέμμα να κοιτάξουν; Υπήρχαν πολλοί τρόποι να κοιτάξει κανείς το χάλκινο φίδι. Οι αρνητές θα το κοίταζαν με περιφρόνηση. Οι σκεπτικιστές με επιφύλαξη, περιμένοντας να δουν τι θα γίνει. Άλλοι θα εμπιστεύονταν πρώτα τα δικά τους γιατροσόφια και αργότερα θα έριχναν μια ματιά στο χάλκινο φίδι. Υπήρχαν όμως κι εκείνοι που κοίταξαν αμέσως το φίδι, με εμπιστοσύνη στον Λόγο του Θεού που είπε ο Μωυσής – κοίταξαν με πίστη και σώθηκαν αμέσως! Το βλέμμα αυτό έπρεπε να είναι ατομικό. Η εντολή δεν ήταν «κοιτάξτε όλοι το χάλκινο φίδι και θα σωθείτε», αλλά «όποιος δαγκώνεται από κάποιο φίδι...» Ο Χριστός, αιώνες αργότερα, ταυτίστηκε με αυτό το χάλκινο φίδι και είπε στον Νικόδημο (Ιω 3:14): «Όπως ο Μωυσής ύψωσε το χάλκινο φίδι στην έρημο, έτσι πρέπει να υψωθεί ο Υιός του Ανθρώπου, ώστε όποιος πιστεύει σ’ αυτόν να μη χαθεί, αλλά να ζήσει αιώνια» (κείμ.: ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ἐν αὐτῷ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον). Η πίστη, η μετάνοια και η σωτηρία είναι ενέργειες ατομικές. Ο Χριστός μάς καλεί σε μια «εκκλησία πρωτοτόκων», αλλά καλεί έναν έναν όσους ατομικά παραδίνονται στον Χριστό.
5. Η αναψυχή του λαού Το καλύτερο το αφήνει για το τέλος η Γραφή. Στο Αριθμοί 21:16-18 διαβάζουμε ότι οι Ισραηλίτες έφτασαν σ’ έναν τόπο που ονομαζόταν Μπέερ (δηλ. Πηγάδια), γιατί ο Κύριος πρόσταξε τον Μωυσή: «Συγκέντρωσε τον λαό και θα τους δώσω νερό». Οι γογγυσμοί, οι οιμωγές των πληγωμένων και οι θρήνοι για τους νεκρούς δεν ακούγονταν πια! Ο Θεός φροντίζει να ξεκουράσει και να δροσίσει τον λαό του. Μολονότι γύρω βρίσκονταν εχθροί και οι δυνάμεις του βασιλιά Σιχόν τούς έκλειναν τον δρόμο, ο Θεός μπορούσε ν’ ανοίξει γι’ αυτούς μια νεροπηγή και να βάλει στο στόμα τους ένα καινούργιο τραγούδι: «Βγάλε νερό, πηγάδι μου! / Πείτε για χάρη του τραγούδια!...» (Αρ 21:17-18). Ο Δαβίδ δοξολογεί τον Θεό, γιατί όχι μόνο τον λύτρωσε και στέριωσε τα βήματά του, αλλά έβαλε στο στόμα του κι ένα καινούργιο τραγούδι. Τώρα κανένα μαύρο φίδι δεν απειλεί τον λαό του Θεού. Μακάρι να μάθουμε να εμπιστευόμαστε τον Θεό και να περπατάμε μαζί του κάθε μέρα. Φίδια πάντοτε θα υπάρχουν. Η αμαρτία είναι δίπλα μας όσο φέρουμε σάρκα ‒ υπάρχει μέσα μας, άλλο αν δεν κυριαρχεί πια μέσα μας. Η Βίβλος όμως μας λέει: «Αν κάποιος αμαρτήσει, έχουμε συνήγορο κοντά στον Πατέρα, τον δίκαιο Ιησού Χριστό. Αυτός θυσιάστηκε για να μας ελευθερώσει από τις αμαρτίες μας (έγινε ιλασμός για τις αμαρτίες μας), και μάλιστα θυσιάστηκε όχι μόνο για τις δικές μας αμαρτίες, αλλά και όλου του κόσμου. Υπάρχουν «μαύρα φίδια» για τον πιστό χριστιανό; Όχι. Το κεντρί του φιδιού το αφαίρεσε ο Χριστός στον σταυρό και σύντριψε το κεφάλι του. Το χάλκινο φίδι, ο Υιός του Ανθρώπου, είναι ο δίαυλος της χάρης και του ελέους του Θεού για τον αμαρτωλό, αλλά και, στη συνέχεια της πορείας, για όλο τον λαό του Θεού, ώσπου να φτάσουμε στην επουράνια Χαναάν. n ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 7
Προσοχή: Μη συμβιβάζεσαι με τον κόσμο Οι μεγάλες αλλαγές δεν συμβαίνουν ξαφνικά. Κάποιες φορές κάνουμε μικρές υποχωρήσεις και συμβιβασμούς, που στην αρχή φαίνονται ασήμαντες, όμως με τον καιρό επηρεάζουν τον τρόπο που ζούμε, σκεφτόμαστε και αποφασίζουμε. Όταν επαναλαμβάνονται, οδηγούν σε επικίνδυνες καταστάσεις και μας βλάπτουν πνευματικά. Κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τα μέσα ενημέρωσης, το διαδίκτυο και τη σύγχρονη κουλτούρα. Και χωρίς να το συνειδητοποιούμε, όλα αυτά επηρεάζουν τον χαρακτήρα και τις αξίες μας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται συνήθως στις μικρές, «ακίνδυνες» υποχωρήσεις. Ο Σολομών τις χαρακτηρίζει «μικρές αλεπου8 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
δίτσες» (Άσμα Ασμάτων 2:15). Αυτή η αλήθεια φαίνεται ξεκάθαρα στη Βίβλο. Ο Θεός ζητά από τον άνθρωπο να Τον αγαπά και να Τον ακολουθεί με όλη του την καρδιά. Όταν όμως αφήνουμε άλλες αξίες, είδωλα να πάρουν τη θέση που ανήκει στον Θεό, η πνευματική μας ζωή αρχίζει να ξεθωριάζει.
Το παράδειγμα του Σολομώντα* Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο βασιλιάς Σολομών. Ζήτησε από τον Θεό σοφία και ο Θεός τον ευλόγησε πλούσια δίνοντάς του, εκτός
Από τον ΓΕΩΡΓΙΟ Σ. ΚΑΝΤΑΡΤΖΗ
από σοφία, πλούτο και δόξα. Παρ’ όλα αυτά, με τον καιρό επέτρεψε στις επιρροές των πολλών, αλλοεθνών γυναικών που παντρεύτηκε να τον απομακρύνουν από τον Θεό. Η πτώση του δεν έγινε μέσα σε μία ημέρα. Ξεκίνησε με μικρούς συμβιβασμούς, που σταδιακά έγιναν μεγάλες υποχωρήσεις. Η ιστορία του μας διδάσκει ότι ακόμη και οι πιο ευλογημένοι άνθρωποι χρειάζεται να προσέχουν και να μένουν άγρυπνοι. Ο πνευματικός συμβιβασμός συνήθως δεν εμφανίζεται ως αμφισβήτηση ή άρνηση του Θεού. Έρχεται αθόρυβα, μέσα από επιλογές που αρχικά φαίνονται αθώες και αβλαβείς. Σιγά σιγά όμως αμβλύνουν τη συνείδησή μας και ψυχραίνουν την αγάπη μας για τον Θεό.
Ο Ιησούς Χριστός δίδαξε ότι κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους (Ματθαίος 6:24). Η καρδιά του ανθρώπου δεν μπορεί να είναι μοιρασμένη ανάμεσα στον Θεό και στις αξίες που αντιτίθενται στο θέλημά Του. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Χριστιανός πρέπει να απομακρυνθεί από τον κόσμο. Αντιθέτως, καλείται να αγαπά και να υπηρετεί τους συνανθρώπους του και να μεταφέρει το φως του Χριστού στον κόσμο, χωρίς όμως να αφήνει τον κόσμο να καθορίζει τη ζωή του.
Η εκκλησία της Περγάμου Ένα άλλο παράδειγμα είναι η εκκλησία της Περγάμου (Αποκάλυψη 2:13-17). Οι πιστοί στην εκκλησία αυτή παρέμεναν σταθεροί στην πίστη τους, παρά τις δυσκολίες. Ωστόσο, κάποιοι «ερωτοτροπούσαν» με λανθασμένες διδασκαλίες και ξένες επιρροές. Έτσι, τα όρια ανάμεσα στην αλήθεια του Θεού και στις αντιλήψεις του κόσμου άρχισαν να θολώνουν και να ξεθωριάζουν. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο και πάντα επίκαιρο:
Ο πνευματικός κίνδυνος δεν προέρχεται μόνο από εξωτερικές επιθέσεις, συχνά ξεκινά από μικρές εσωτερικές υποχωρήσεις σε θέματα πίστης και τρόπου ζωής. Ο Χριστός συναναστρεφόταν με αμαρτωλούς κι έδειχνε αγάπη και έλεος σε όλους. Όμως ποτέ δεν υιοθέτησε τις αμαρτωλές αξίες της εποχής Του. Όμοια, και ο πιστός καλείται να ζει μέσα στον κόσμο ως μάρτυρας του Χριστού, χωρίς να ακολουθεί το πνεύμα του κόσμου. Ας δούμε τώρα με συΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 9
ντομία μερικές σύγχρονες μορφές επιρροής:
1. Οι επιρροές που γεμίζουν το μυαλό μας Στην εποχή μας, εικόνες, πληροφορίες και ιδέες μάς κατακλύζουν συνεχώς. Ψυχαγωγία, κοινωνικά δίκτυα και σύγχρονη κουλτούρα επηρεάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τη ζωή. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε πνευματική διάκριση. Δεν είναι όλα όσα βλέπουμε, ακούμε ή διαβάζουμε ωφέλιμα για την πνευματική μας ζωή. Ο πιστός καλείται να προσέχει τι βλέπει, ακούει ή διαβάζει, τι είναι αυτά με τα οποία τρέφεται.
2. Ο φόβος της απόρριψης Πολλοί πιστοί φοβούνται την κριτική ή την απόρριψη των άλλων και διστάζουν να εκφράσουν την πίστη τους ή να υπερασπιστούν την αλήθεια. Όμως ο χριστιανός καλείται να στέκεται με θάρρος και σταθερότητα, δείχνοντας αγάπη, πραότητα και σεβασμό προς όλους.
3. Η δυσκολία της συγχώρησης Ο κόσμος γύρω μας χαρακτηρίζεται συχνά από εγωισμό, άδικη συμπεριφορά και εκδικητική διάθεση. Το προσωπικό συμφέρον προβάλ-
λεται συχνά ως η μεγαλύτερη αξία. Ο Χριστός όμως μας έδειξε διαφορετικό δρόμο: τον δρόμο της αγάπης, της δικαιοσύνης, της προσφοράς και της συγχώρησης. Συγχώρηση δεν σημαίνει ότι ξεχνάμε τον πόνο που μας προκάλεσαν οι άλλοι, αλλά ότι δεν επιτρέπουμε στην πικρία να κυριαρχήσει στην καρδιά μας και να επηρεάσει τη στάση μας.
4. Τα λόγια και η καθημερινή μας συμπεριφορά Η πνευματική μας ζωή δεν φαίνεται μόνο στις μεγάλες αποφάσεις και δράσεις μας. Ο τρόπος που μιλάμε, που συμπεριφερόμαστε στους άλλους και αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες φανερώνει την πραγματική κατάσταση της καρδιάς μας. Η αγάπη, η καλοσύνη, η ειλικρίνεια και η αλήθεια πρέπει να χαρακτηρίζουν κάθε πλευρά της ζωής μας. Ο συμβιβασμός είναι επικίνδυνος, γιατί έρχεται αργά, ύπουλα, ανεπαίσθητα. Αυτό που κάποτε θεωρούσαμε αδιανόητο μπορεί, με τον καιρό, να γίνει αποδεκτό, όταν η καρδιά μας πάψει να είναι άγρυπνη. Η θεραπεία για τον πνευματικό συμβιβασμό είναι η μετάνοια: η συνειδητή απόφαση να αλλάξουμε πορεία και να επιστρέψουμε στον Θεό.
Ο Χριστός καλεί την Εκκλησία να μην αλλοιώνει την αλήθεια, για να γίνει τάχα πιο αποδεκτή και αρεστή στον κόσμο, αλλά με αγάπη, χάρη και πιστότητα να κηρύττει το ευαγγέλιο αναλλοίωτο.
Το παράδειγμα του Ιωσήφ Ο Ιωσήφ αποτελεί λαμπρό παράδειγμα πνευματικής σταθερότητας. Όταν βρέθηκε μπροστά στον πειρασμό με τη γυναίκα του Πετεφρή, δεν προσπάθησε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του ούτε να πλησιάσει τα όρια. Αντίθετα, απομακρύνθηκε αμέσως από την κατάσταση που μπορούσε να τον οδηγήσει στην αμαρτία. Μάλιστα, με κόστος τη μακροχρόνια φυλάκισή του! Η κλήση του χριστιανού είναι να παραμένει άγρυπνος, να καλλιεργεί καθημερινά τη σχέση του με τον Θεό και να αφήνει το Άγιο Πνεύμα να καθοδηγεί τη ζωή του. Η πραγματική νίκη δεν βρίσκεται στην εξομοίωσή μας με τον κόσμο, αλλά στη σταθερή παραμονή μας κοντά στον Χριστό, ζώντας με αλήθεια, αγάπη και αγιότητα. Χρειάζεται πνευματική επαγρύπνηση! n ___
* Οι επικεφαλίδες και μεγάλο
τμήμα του υλικού είναι προσαρμογή από διάφορα κείμενα.
> Μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.nikites.eu με ποικιλία θεμάτων. 10 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Σταχυολογήματα •
• • • • • •
«Όλα να τα κάνετε χωρίς γογγυσμούς και αμφισβητήσεις, για να γίνετε άμεμπτοι και ακέραιοι, παιδιά του Θεού αψεγάδιαστα μέσα σε μια γενιά ανθρώπων πονηρών και διεστραμμένων, ανάμεσα στους οποίους λάμπετε σαν φώτα στον κόσμο, γιατί κατέχετε τον Λόγο της Ζωής» (Φιλ. 2:14-16). «Σε τίποτε δεν θα μας ωφελήσει η ορθή πίστη μας, αν η ζωή μας δεν εναρμονίζεται μ’ αυτήν. Επίσης, σε τίποτε δεν θα μας ωφελήσει η ενάρετη ζωή μας, αν η πίστη μας δεν είναι η σωστή πίστη στον Χριστό» (Ι. Χρυσόστομος). Προσευχή και δοξολογία είναι τα κουπιά με τα οποία μπορεί ένας πιστός να κωπηλατεί τη βάρκα της ζωής του στα βαθιά νερά της γνώσης του Χριστού. Δεν υπάρχει καμιά μορφή αμαρτίας στην οποία να έχεις τόσο εθιστεί, ώστε να μην μπορεί ο Χριστός να σε θεραπεύσει και να σε ελευθερώσει. Όσο μεγαλύτερες είναι οι σημερινές μας δοκιμασίες, τόσο πιο δυνατή και θερμή θα είναι στο τέλος η δοξολογία και η ευγνωμοσύνη μας στον Θεό. Όσοι γνωρίζουν τον Θεό νιώθουν ταπεινοί, κι όσοι γνωρίζουν τον εαυτό τους δεν μπορούν να νιώθουν περήφανοι. Το να ακούει κανείς με προσοχή και να απαντάει σωστά είναι η τέλεια μορφή συζήτησης.
• • • • • •
• •
Όσο βαθύτερα είναι τα νερά ενός ποταμού, τόσο πιο ήρεμα και αθόρυβα κυλάνε. Η αγάπη είναι ο προστατευτικός βράχος κατά της θύελλας, ιδιαίτερα μέσα στον γάμο. Η απόδειξη του Χριστιανισμού σου δεν είναι η γνώση του ευαγγελίου, αλλά η εφαρμογή του στη ζωή σου. Αν ποτέ στη ζωή σου δεν ήρθες αντιμέτωπος με τον διάβολο, αυτό σημαίνει πως βαδίζετε προς την ίδια κατεύθυνση. Μόλις στραφείς στην πορεία σου προς τον Χριστό, θα βρεθείς αντιμέτωπος με όλες τις σατανικές δυνάμεις! Τίποτε δεν μπορεί να καταστρέψει την αλήθεια, όσο η ανάμειξή της με το ψέμα. Αληθινός φίλος είναι εκείνος που ξέρει τις αδυναμίες σου αλλά προβάλλει τα προτερήματά σου, που νιώθει τους φόβους σου αλλά τονώνει την πίστη σου, που βλέπει τις αγωνίες σου αλλά ενισχύει το πνεύμα σου, που γνωρίζει τις δυσκολίες σου αλλά τονίζει τις δυνατότητές σου. Είναι καλύτερα να πεθάνεις υπηρετώντας τον Θεό, παρά να ζεις υπηρετώντας τον διάβολο. Στον κόσμο αυτό κανένας δεν είναι άχρηστος, αν μπορεί και ξαλαφρώνει το φορτίο κάποιου άλλου (Ρωμαίους 15:1-3). n Συλλογή-Διασκευή: ΣΥΜΕΩΝ Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 11
Ο καθιστικός τρόπος ζωής δεν είναι για τους Χριστιανούς Η πίστη μας περπατά – δεν κάθεται! Στον σύγχρονο κόσμο, η κίνηση έχει πάψει να θεωρείται αναγκαία πτυχή της ζωής. Τα αυτοκίνητα αντικατέστησαν το περπάτημα, οι οθόνες την εξωτερική δραστηριότητα, οι «έξυπνες» συσκευές κάθε σωματικό κόπο. Έτσι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ο καθιστικός τρόπος ζωής έγινε κανόνας κι όχι εξαίρεση. Όμως, για τους Χριστιανούς αυτή η τάση δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογική, ούτε πνευματικά, ούτε σωματικά.
Η ακινησία σκοτώνει και το σώμα και την ψυχή
παγκοσμίως. Ακόμα κι αν κάποιος ασκείται για 30 λεπτά την ημέρα, αλλά κάθεται για τις υπόλοιπες 10-12 ώρες, ο κίνδυνος για την υγεία παραμένει υψηλός. Ταυτόχρονα, η σωματική αδράνεια σχετίζεται με πνευματική και ψυχολογική νωθρότητα. Όταν το σώμα παύει να κινείται, συχνά και η ψυχή γίνεται βαριά, ανενεργή, αδιάφορη και νωθρή. Η τεμπελιά του σώματος μπορεί να θρέψει την πνευματική ακηδία, την απώλεια ενδιαφέροντος για τα πράγματα του Θεού.
Μια θεολογία της κίνησης
Η Βίβλος υπονοεί διαρκώς μια ζωή κίνησης. Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο σε έναν κήπο Πολλές επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι για να εργάζεται και να τον διαφυλάττει η παρατεταμένη καθιστική ζωή αυξάνει δρα- (Γένεση 2:15). Η εργασία προϋποθέτει κίνηση, ματικά τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, διαβήτη σωματική εμπλοκή, φροντίδα. Οι ήρωες της τύπου 2, παχυσαρκίας, κατάθλιψης και πρώι- πίστης περπατούν, ανεβαίνουν βουνά, μετακινούνται, πηγαίνουν σε απομου θανάτου. Ο Παγκόσμιος στολή. Ο Ιησούς περπατούσε Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει Από τον ακούραστα από πόλη σε πόλη. την ακινησία ως μία από τις ΤΑΣΟ ΜΑΡΚΟΥΛΙΔΑΚΗ Χρειάστηκε πάνω από 150 χικύριες αιτίες πρόωρων θανάτων
12 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 13
λιόμετρα μόνο για να φτάσει από τη Γαλιλαία στα Ιεροσόλυμα! Ο Παύλος δεν ήταν καθιστός ραβίνος, αλλά περιπλανώμενος απόστολος: κάλυψε χιλιάδες χιλιόμετρα με τα πόδια και με πλοία, μεταφέροντας το ευαγγέλιο. Το χριστιανικό περπάτημα («περιπατεῖτε ἀξίως τοῦ Κυρίου» – Κολοσσαείς 1:10) δεν είναι απλώς πνευματική μεταφορά. Είναι πρόσκληση σε ζωή ενεργή, ζωντανή, δραστήρια.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; • Βάλε στόχο 7.000 – 10.000 βήματα την ημέρα, που αποτελούν μια προσιτή και πρακτική μορφή φυσικής δραστηριότητας που ταιριάζει σε κάθε ηλικία και πρόγραμμα. Το περπάτημα βελτιώνει την καρδιακή υγεία, μυϊκή δύναμη, οστική πυκνότητα, έλεγχο βάρους και μειώνει το άγχος.
Η τεχνολογία ως δοκιμασία, όχι ως απελευθέρωση
• Σήκω κάθε 30-60 λεπτά από την καρέκλα σου για 2 λεπτά κίνησης.
Πολλά από τα τεχνολογικά επιτεύγματα που μας «διευκολύνουν» δεν μας κάνουν παραγωγικότερους, αλλά μας εκπαιδεύουν να μην κάνουμε τίποτα. Καθώς οι συσκευές εργάζονται αντί για μας, εμείς παραμένουμε παθητικοί παρατηρητές της ζωής. Ο καναπές, η οθόνη και το αυτοκίνητο έγιναν τα σύμβολα της σύγχρονης υποδούλωσης. Όμως, για έναν πιστό η τεχνολογία δεν πρέπει να γίνεται δικαιολογία για πνευματική αδράνεια. Χρησιμοποιούμε τα μέσα του κόσμου για το καλό, αλλά δεν υποτασσόμαστε σ’ αυτά. Δεν μετασχηματιζόμαστε σύμφωνα με την καθιστική κουλτούρα, αλλά ανανεώνουμε τη διάνοιά μας, ώστε να διακρίνουμε το θέλημα του Θεού (Ρωμαίους 12:2).
• Ενσωμάτωσε φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητα: πήγαινε με τα πόδια στο σούπερ μάρκετ ή το περίπτερο.
Η καλή χρήση του σώματος προς δόξαν Θεού Ο Θεός μάς έδωσε το σώμα για να τον υπηρετούμε μ’ αυτό, όχι για να το παρκάρουμε. Ο Παύλος λέει: «Τον Θεό λοιπόν να δοξάζετε με το σώμα σας και με το πνεύμα σας, που ανήκουν σ’ εκείνον» (Α΄ Κορινθίους 6:20). Η άσκηση, η καθημερινή κίνηση, η φροντίδα της φυσικής κατάστασης δεν είναι εγωισμός ή ματαιοδοξία. Είναι πράξη ευγνωμοσύνης και μέσο για να είμαστε σε θέση να προσφέρουμε στους άλλους. Όσοι είναι σε θέση να περπατούν, να ασκούνται, να κινούνται, έχουν μια μεγάλη ευλογία και ευθύνη. 14 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
• Προσευχήσου καθώς περπατάς. Μετάτρεψε την κίνηση σε ευκαιρία για εσωτερική σύνδεση με τον Θεό. Ο καθιστικός τρόπος ζωής, εφόσον αποτελεί επιλογή και όχι αναγκαιότητα εξαιτίας αναγκαστικής ακινησίας, περιορισμών ή ιατρικών προβλημάτων, είναι φυσικός για τον κόσμο, όχι όμως για τον Χριστιανό. Ο κόσμος προτιμά την άνεση, την παθητικότητα και την ευκολία. Εμείς όμως καλούμαστε να ζούμε με σκοπό, εγρήγορση και θυσιαστική αγάπη. Ακολουθούμε έναν Σωτήρα που περπάτησε τον δύσκολο δρόμο προς τον Γολγοθά, όχι με οκνηρία αλλά με απόφαση, υπακοή και αγάπη. Ο άνθρωπος που σταματά να κινείται, συχνά σταματά να ελπίζει, να υπηρετεί, να αγωνίζεται. Αντιθέτως, η κίνηση, το περπάτημα, η δράση, η εγρήγορση είναι μαρτυρία ζωής και διακονίας. Είναι ένδειξη ότι είμαστε ακόμη «στον δρόμο», προχωρώντας με πίστη για να λατρεύουμε τον Θεό και να μοιραζόμαστε την αγάπη του με τους ανθρώπους γύρω μας. n
Σονέττο Η γη μας γέμισε ζητιάνους αναρχικούς και πολιτσμάνους πολιτικούς σφετεριστές μα και απάνθρωπους ληστές. Η γη μας γέμισε αγύρτες καθηγητές κομπογιαννίτες αβανταδόρους εραστές μα και αλόγιστους κριτές. Η γη μας γέμισε σαπίλα κλυδωνισμούς κι ανατριχίλα αμετανόητους φονιάδες και δικτατόρισσες νταντάδες. Η γη μας γίνηκε ένα φέρετρο κλειστό χωρίς ζωή, χωρίς χαρά, χωρίς Χριστό!
Παντελής Υδραίος
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 15
Στήλη Απολογητικής
Μια βιβλική καταστροφή
16 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Ο όρος «βιβλική καταστροφή»
λείο της περιοχής, ένας διευθυντής έλαβε έκανε και πάλι την εμφάνισή του στην ειδη- υπόψη την προειδοποίηση των Αρχών και σεογραφία στα τέλη του Αυγούστου, με τις φρόντισε, ώστε 900 παιδιά να προλάβουν καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ και το να βγουν από το σχολείο, πριν οι πλημμύρες Θιβέτ. Οι ειδικοί αποδίδουν την καταστροφή το θάψουν σε τόνους λάσπης, νερού, βράχων στην κατάρρευση παγετώνα, που μετέτρεψε και συντριμμιών. ποταμάκια σε ορμητικούς χειμάρρους μέσα Ο Μπαλκρισνά Σρέστα, πάστορας της σε ελάχιστο χρόνο. Χριστιανικής Εκκλησίας των Ιμαλαΐων, δήλωσε Μία εβδομάδα μετά από το συμβάν ότι η εκκλησία του Τιμούρε, στα σύνορα με στα Ιμαλάια, οι νεκροί είχαν φτάσει τους το Θιβέτ, έχασε τουλάχιστον έξι μέλη της 1.114, ενώ σχεδόν 4.000 άνθρωποι αγνο- στις πλημμύρες. Πιστοί, που εργάζονταν στο ούνταν. Οι πιθανότητες εντοπισμού επιζώντων τοπικό παζάρι εκείνο το πρωί, παρασύρθηκαν μειώνονται, σύμφωνα με τις Αρχές, όμως οι μαζί με μέλη της οικογένειάς τους, συμπεριεπιχειρήσεις διάσωσης συνεχίζονται χωρίς λαμβανομένων και παιδιών ηλικίας 2 και 3 διακοπή. Διασωστικές ομάδες ερευνούν όλη ετών. Ο επικεφαλής της αδελφότητας επέζησε: την ορεινή περιοχή κατά μήκος των συνόρων εκείνο το πρωί, καθώς κατέβαινε την πλαγιά με την Κίνα, όπου οι πλημμύρες παρέσυραν του λόφου για να εργαστεί ως κουρέας στο ολόκληρους οικισμούς και κατέστρεψαν κοι- παζάρι, σταμάτησε 10 λεπτά για να μιλήσει λάδες. με έναν φίλο και, χάρη σ’ αυτή την καθυστέΣτις 26 Αυγούστου, λίγο πριν από τις 9 ρηση, σώθηκε από την καταστροφή. το πρωί, ο πάστορας Ρατζάν Γκουρού διηΈνας άλλος, αυτόπτης μάρτυρας των γείται1 πως καθόταν με φίλους στο Χάλντε γεγονότων, ο Τίμοθι Ντάνγκαλ, διευθυντής Καλίκα, ένα χωριό στο Νεπάλ, όταν η αστυ- της ομάδας αρωγής Himalayan Youth Transνομία ήρθε και προειδοποίησε τους ανθρώ- formation, δήλωσε ότι φορτηγά φορτωμένα πους εκεί να εκκενώσουν την περιοχή. «Οι ρύζι έχουν παραταχθεί σε δρόμους που παπερισσότεροι άνθρωποι κοντά στην όχθη ραμένουν ανοιχτοί, περιμένοντας να βρεθεί του ποταμού δεν έλαβαν σοβαρά υπόψη τρόπος να περάσουν. Πρόσθεσε ότι η βοήθεια την προειδοποίηση», είπε. «Δεν περίμεναν που παρέχουν δεν προορίζεται μόνο για ποτέ ότι το κακό θα ήταν τόσο μεγάλο». Δε- τους χριστιανούς. «Απευθυνόμαστε σε όλους, καπέντε λεπτά αργότερα, ένα τεράστιο υδάτινο γιατί αυτή είναι η στιγμή να δείξουμε την κύμα ξεχύθηκε στην κοιλάδα Τρισούλι, μετα- αγάπη του Χριστού σε όλους», σημείωσε. φέροντας τεράστιες πέτρες που προσέκρουΣτο ερώτημα γιατί ανάμεσα στα θύματα σαν σε σπίτια και μεγαλύτερα κτίρια. «Είδα υπήρχαν τόσοι ξένοι, προσπαθεί να δώσει ανθρώπους να τρέχουν και να παρασύρονται απάντηση ένα άρθρο των ‘Τάιμς’ της Νέας από τα νερά. Υπήρχαν κραυγές παντού, Υόρκης από τις 30 Αυγούστου, με τίτλο: ολόκληρα κτίρια κατέρρευσαν. Ήταν τρομα- «Πριν από τις πλημμύρες του Νεπάλ, Ινκτικό! Δεν έχω ξαναδεί κάτι τόσο επικίνδυνο δουιστές προσκυνητές αναζητούσαν το θείο από τόσο κοντά». Χρειάστηκαν λιγότερο από στο Όρος Καϊλάς». Πολλοί επιχειρούν να δύο λεπτά, μέχρι τα νερά να ολοκληρώσουν μία φορά στη παρασύρουν τα πάντα. ζωή τους το προσκύνημα Από τον Απ’ ό,τι φαίνεται, δεν αιφστο όρος Καϊλάς, μια ιερή, ΕΡΑΣΤΟ ΦΙΛΟ Δρα Φυσικών Επιστημών νιδιάστηκαν όλοι. Σε ένα σχοχιονισμένη κορυφή στην πεΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 17
ριοχή των Ιμαλαΐων. Στόχος, για όσους κάνουν το ταξίδι αυτό, είναι να κάνουν ένα βήμα προς την πνευματική αφύπνιση στο «κατώφλι του Θεού». Δεκάδες χιλιάδες τουρίστες και προσκυνητές ταξίδεψαν στην περιοχή γύρω από το Καϊλάς στο δυτικό Θιβέτ, την περίοδο μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου. Η περιοχή είναι ιερή για τους Ινδουιστές, τους Βουδιστές, τους Τζαϊνιστές, τους Σιχ και όσους ακολουθούν την παράδοση Μπον του Θιβετιανού Βουδισμού. Η επίσκεψη στο Καϊλάς δεν αφορά κατάκτηση του βουνού, αλλά ένα ταξίδι που φέρνει τους προσκυνητές πιο κοντά στο θείο. Οι Ινδουιστές πιστεύουν ότι το όρος Καϊλάς είναι η πατρίδα του Σίβα, του θεού της καταστροφής, της μεταμόρφωσης και του διαλογισμού, και της συζύγου του Παρβάτι. Ένα τυπικό προσκύνημα περιλαμβάνει το περπάτημα γύρω από ολόκληρο το βουνό, περίπου 50 χιλιόμετρα, για αρκετές μέρες. Το χιόνι που λιώνει από το βουνό τροφοδοτεί τη λίμνη Μανασαρόβαρ, μια επί-
σης ιερή τοποθεσία, που πιστεύεται από τους οπαδούς του ότι είναι το μέρος όπου λούζεται ο Σίβα. Για τους Θιβετιανούς Βουδιστές, το όρος Καϊλάς πιστεύεται ότι είναι η κατοικία μιας ταντρικής θεότητας. Εκεί πηγαίνουν οι προσκυνητές για να καθαριστούν, να λάβουν ευλογίες και να προχωρήσουν το πνευματικό τους ταξίδι προς την αφύπνιση. Η βιβλικών διαστάσεων καταστροφή μπορεί να παραπέμπει στον κατακλυσμό του Νώε ή και σε κάποιες προφητείες του Ιησού για καταστροφές στα τέλη των καιρών. Σε μια περίπτωση, ο Ιησούς προειδοποιεί: «Μήπως νομίζετε ότι εκείνοι [που σκοτώθηκαν] υπήρξαν περισσότερο αμαρτωλοί απ’ όλους...; Όχι, σας βεβαιώνω, αλλά αν δεν μετανοήσετε, κι εσείς όλοι έτσι θα χαθείτε» (Λουκάς 13:4-5). n —————
1
Surinder Kaur, «Pastors in Nepal Mourn the Missing as Flood Deaths Top 1,100», περιοδικό Christianity Today, 3 Σεπτεμβρίου 2026,
* Οσοι επιθυμείτε να διαβάσετε περισσότερα ενδιαφέροντα κείμενα του Έραστου Φίλου: https://efilos.blogspot.gr/, https://areopagusbriefs.org/
Ο φόβος στήνει για τον άνθρωπο παγίδα· μα αυτός που έχει πεποίθηση στον Κύριο, θα είναι ασφαλής. ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ 29:25
18 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Ο αλέκτωρ Αντί για ξενοδοχείο για τις διακοπές μας, φέτος διαλέξαμε ενοικιαζόμενο δωμάτιο. Είχε πολλά πλεονεκτήματα. Πρώτα πρώτα, το ζεστό σπιτικό περιβάλλον και η συμπεριφορά της φιλόξενης σπιτονοικοκυράς. Από την πρώτη στιγμή έγινε φίλη μας. Δεύτερο, η προθυμία της να επιλύσει απρόβλεπτα μικροπροβλήματα και απορίες, να μας ενημερώσει πώς να επισκεφθούμε τα αξιοθέατα, τι να ψωνίσουμε κλπ. Ακόμα και ο καφές που μας πρόσφερε, μυρωδάτος ελληνικός, είχε μεγάλη διαφορά από τον γαλλικό της μηχανής που σερβίρουν στο ξενοδοχείο. Επιπλέον, μαζί με τον καφέ μάς κερνούσε κι ένα σπιτικό γλυκό κουταλιού, ένα λικεράκι που είχε φτιάξει από βύσσινο ή ένα υποβρύχιο, εκείνη τη γλυκιά μαστίχα σ’ ένα δροσερό ποτήρι νερό. Οι ντομάτες από τον μπαχτσέ της ήταν πεντανόστιμες, μοσχομύριζαν πραγματική ντομάτα, το ίδιο νόστιμα και τα αυγά ημέρας από το κοτέτσι της. Το μόνο πρόβλημα ήταν ο πετεινός, που δεν μας άφηνε να κοιμηθούμε. Δεν λαλούσε μόνο τα χαράματα, αλλά και τη μέρα, πολλές φορές μάλιστα την ώρα της απογευματινής ξεκούρασης. Και μας θύμισε τον αλέκτορα του Πέτρου, που λάλησε τρεις φορές όταν εκείνος αρνήθηκε τον Χριστό. Γιατί άραγε λαλούν οι πετεινοί; Ίσως για να μας θυμίσουν την ολιγοπιστία μας. Όπως λέει και το παλιό τραγουδάκι: «Μ’ ένα παράπονο σκύβει ο Χριστός μας στους κοιμισμένους πιστούς, που δεν ακούν την κραυγή των χαμένων, των ναυαγών Από τον που θρηνούν. Φρουρέ, φρουρέ, πώς άφησες τη σκοπιά; Σήκω ΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Φιλόλογο επάνω κι εργάσου για μένα, πριν έρθει η νύχτα βαριά». n ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 19
Μια αξέχαστη συνάντηση 20 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Θα έπρεπε να έχω διηγηθεί αυτή
χρόνια, αλλά με την επίσκεψη της φίλης την ιστορία εδώ και πολλά χρόνια, αλλά μου ξαναθυμήθηκα τις λεπτομέρειες της πρώτης μας συνάντησης μέσα στο λεωφοποτέ δεν είναι αργά. Είχα χθες την επίσκεψη μιας πολύ στενής ρείο, Θεσσαλονίκη - Δράμα. Είχα την ευκαιρία μου φίλης από τη Γερμανία και θυμήθηκα τότε, με το θέμα του βιβλίου που διάβαζα, την πρώτη μας συνάντηση, μέσα σ’ ένα λε- να της μιλήσω για το σωτήριο έργο του ωφορείο του ΚΤΕΛ. Ναι, σ’ ένα λεωφορείο! Ιησού Χριστού πάνω στον Σταυρό. Ήταν Όταν είμαι στην Ελλάδα, μου αρέσει να περ- μια ευσεβής κυρία, αρχιτέκτονας, και είχε νώ μερικές μέρες στη Θεσσαλονίκη, όπου επιβλέψει να χτιστούν εκκλησίες στη Γερμαέχω φίλους που πάντα με φιλοξενούν με νία. Η διαδρομή για τη Δράμα ποτέ άλλοτε πολλή αγάπη κι έχουμε πολλά να πούμε, δεν πέρασε τόσο γρήγορα, καθώς η κυρία όταν συναντιόμαστε. Κι εκείνη τη φορά, μετά εκείνη με είχε ελκύσει με την ευγένεια και το από την «αρμένικη» όπως λέμε επίσκεψή χαμόγελό της. Ήθελα να κρατήσω επαφή μου, ήταν Σάββατο πρωί και θα επέστρεφα μαζί της και, πριν αποχωριστούμε, τη ρώτησα αν ήθελε να μου δώσει τη διεύθυνσή της. στη Δράμα. Οι φίλοι μου με συνόδεψαν στον σταθμό Όταν πήρα το σημείωμά της στα χέρια μου του ΚΤΕΛ. Είχα το εισιτήριό μου και μια και το διάβασα, δεν πίστευα στα μάτια μου! Αυτή η χαμογελαστή κυρία, που συνάκαλή θέση στο παράθυρο. Σιγά σιγά ανέβαιναν οι επιβάτες και συμπληρώνονταν ντησα εκείνο το πρωί στο λεωφορείο, έμενε όλες οι θέσεις. Μία κυρία ήρθε, κάθισε πλάι στην ίδια πόλη με μια στενή και πολύ αγαπητή μου, μου χαμογέλασε και τη χαιρέτησα. Είχα παιδική μου φίλη, τη Βαρβάρα! Και ήταν ήδη βγάλει ένα βιβλίο από την τσάντα μου, τότε στη Δράμα!!! Κάθε φορά που θυμάμαι είχα σκοπό να διαβάζω στη διαδρομή. Η αυτή τη συνάντηση, δακρύζω και θαυμάζω κυρία πλάι μου πρόσεξε που είχα πέσει με τη στρατηγική και την οδηγία του Θεού εκείνο τα μούτρα, όπως λέμε, στο διάβασμα και το Σάββατο το πρωί, να βρεθώ σ’ εκείνο το μου είπε: «Φαίνεται να σας αρέσει το βιβλίο συγκεκριμένο λεωφορείο, όπου θα συναπου διαβάζετε!» Της απάντησα: «Ναι, και ντούσα μια κυρία που ήταν έτοιμη, σαν τον γνωρίζω τον συγγραφέα. Μου το έστειλε η Αιθίοπα ευνούχο της Κανδάκης, να ακούσει σύζυγός του πρόσφατα!» «Α, ναι;», είπε το μήνυμα της σωτηρίας και να δώσει την εκείνη. Ήταν το βιβλίο του Ian Thomas «The καρδιά της στον Κύριο! Μια στενή και όμορφη Saving Life of Christ!». Υπέροχο βιβλίο, φιλία αναπτύχθηκε όλα αυτά τα χρόνια, όχι ήταν το θέμα που αγαπούσε να διδάσκει και μόνο μαζί μου αλλά και με τη φίλη μου τη Βαρβάρα, μέχρι που έφυγε απ’ αυτό τον κόνα κηρύττει ο συγγραφέας. Η ερώτηση της κυρίας που καθόταν πλάι σμο! Είχαν τακτικές συναντήσεις και συζημου μου έδωσε την ευκαιρία να ανοίξουμε τήσεις γύρω από τον Λόγο του Θεού και μια μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, που διήρ- όμορφη μαρτυρία αγάπης, που ήταν άρωμα κεσε για όλη τη διαδρομή μας, μέχρι να Χριστού στους γύρω τους! Κάθε φορά που αλληλογραφώ με τη φτάσουμε στον προορισμό μας. Η κόρη της κυρίας αυτής καθόταν στην απέναντι θέση φίλη μου ή τη συναντώ στην Ελλάδα, όπως με μια φίλη της και την άκουσα να της λέει χθες, ευχαριστώ τον Θεό για το προνόμιο που μου έδωσε να τη γνωρίσω στα γερμανικά: «Μαμά, βλέπω και θαυμάζω τη στρατηγική και ότι βρήκες μια καινούργια φίλη!» Από την την οδηγία του Θεού! Κι είχε δίκιο, έτσι έγινε. ΣΟΥΛΑ ΜΑΞΙΜΙΑΔΟΥ-ISCH Πέρασαν από τότε τόσα n ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 21
‘Αλλά δι’ εμέ...’ Όσο συνέχιζα, ένα πρωινό, να διαβάζω τον 73ο Ψαλμό του βασιλιά Ασάφ (911-870 π.Χ.), τόσο ταυτιζόμουν μαζί του. Σχεδόν «κλονίστηκαν», γράφει, τα πόδια του και παραλίγο να πέσει και να γκρεμοτσακιστεί στα καλά του καθουμένου. Και γιατί όλα αυτά; «Διότι εζήλευσα τους μωρούς», συνεχίζει. Αυτός, ένας επιτυχημένος βασιλιάς της Ιουδαίας, που είχε ό,τι επιθυμούσε η καρδιά του, ζήλεψε την «ευτυχία των ασεβών», που φαίνονταν σαν να μην είχαν λύπες στη ζωή τους. Ζήλεψε τη δύναμη που είχαν στην κοινωνία και κανείς τριγύρω δεν μπορούσε να την αμφισβητήσει. Τα πλούτη και τα αγαθά τους αυξάνονταν μέρα με τη μέρα, κοροϊδεύοντας όμως και καταδυναστεύοντας τις περισσότερες φορές τους άλλους. Τους έβλεπε να καλοπερνάνε, χωρίς κόπους και βάσανα, ενώ ο ίδιος έδινε καθημερινά τον αγώνα της ζωής. Τους άκουγε να απειλούν τους άλλους και να ειρωνεύονται τους δίκαιους και απλούς. Δεν τα βλέπει όλα αυτά ο Θεός; «Άραγε άσκοπα καθάρισα, Κύριε, την καρδιά μου;» (εδ. 13). Συλλογιζόταν όμως: «αν μιλήσω σαν κι αυτούς, τη γενιά τότε των παιδιών σου θα την πρόδινα» (εδ.15). Μέχρι που, χωρίς δυνάμεις πια, αλλά αποφασισμένος, εισήλθε στο αγιαστήριο του Θεού και όλα μέσα του άλλαξαν! Για επίλογο στον Ψαλμό του γράφει: «Αλλά εγώ» (‘αλλά δι’ εμέ’, κατά τη μετάφραση Βάμβα) «να προσηλώνομαι στο Θεό αυτή είναι η ευτυχία μου. Την ελπίδα μου απόθεσα στον Κύριο και Θεό, όλα για να εξιστορώ τα θαυμαστά σου έργα» (εδ. 28). Βαριά η κορώνα στο κεφάλι του βασιλιά Ασάφ, είχε κι έναν ολόκληρο λαό πίσω του κι έπρεπε να δίνει το παράδειγμα. Δεν ήταν, βέβαια, τέτοιου μεγέθους τα διλήμματα τα δικά μου, που τον τελευταίο καιρό με έκαναν να διαβάζω και να ξαναδιαβάζω τον Ψαλμό προσπαθώντας να βάλω σε τάξη τις σκέψεις μου. Αλλά να, με προβλημάτιζε η δύναμη που αποκτούσαν ξαφνικά κάποιοι «οικονομικοί παράγοντες» στη Από την μικρή κοινωνία που ζούσα. Άρπαζαν ό,τι δημόσιο και κοινόχρηστο ΑΛΤΑΝΑ ΦΙΛΟΥαγαθό εξυπηρετούσε τα ιδιωτικά συμφέροντά τους, χωρίς να ΠΑΤΣΑΝΤΑΡΑ Δρα Νομικής δίνουν λογαριασμό. Και το πιο τραγικό, χωρίς καμία αντίδραση 22 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
από τους «αρμόδιους» στο να διαφυλάττουν αυτά τα αγαθά που ανήκουν σε όλους. «Παιδευόμουν τα πρωινά», σαν τον Ασάφ και προσπαθούσα να καταλάβω πού ήταν η δυσκολία κατανόησης του θέματος εκ μέρους των απέναντι, αφού όλα ήταν από τον νόμο καταγεγραμμένα και λυμένα. «Ποιος δίνει σημασία στους νόμους;», ήταν η ειρωνική απάντηση που έπαιρνα κάθε φορά, όταν προσπαθούσα να βάλω τάξη στη συζήτηση. Είχαν τη δύναμη να επιβάλουν ακόμη και την παρανομία! Και το κακό προχωρούσε. Μετά, ήρθαν οι απειλές και οι δυσφημίσεις. Άλλοι υποχώρησαν με ένα: «δεν βγαίνει τίποτα μ’ αυτούς, θα γίνει το δικό τους, όπως πάντα», άλλοι αδιαφόρησαν τελείως. Είναι επικίνδυνο να εκδηλώνεσαι δημόσια, γιατί η εκδικητικότητα είναι το μέτρο των αδίκων και μπορούν να φτάσουν στα άκρα προκειμένου να βλάψουν κάποιον για την τόλμη του να υπερασπιστεί δημόσια το δίκαιο και την αλήθεια. Έτσι, στη μικρή μου ιστορία δεν μπορώ να πω ότι βρέθηκε ακόμη λύση. Το άδικο φαίνεται να συνεχίζει να κερδίζει έδαφος... Το «αλλά δι’ εμέ» του Ασάφ στάθηκε μεγάλη βοήθεια. Η τελική απόφασή του να εισέλθει στο αγιαστήριο του Θεού και ν’ αφήσει την καρδιά του να ξεχειλίσει μπροστά στον θρόνο Του, ζητώντας από Εκείνον βοήθεια. Η προσευχή, το δικό μου «αγιαστήριο» ενώπιον του Θεού, είναι ο χώρος όπου αποφάσισα να θέσω την ελπίδα μου (δεν τα καταφέρνω πάντα μ’ αυτή τη μόνη σωστή απόφαση...), επειδή, όπως γράφει ο Ασάφ στον Ψαλμό του, «...της καρδιάς μου βράχος και μερίδα μου, ο Θεός για τους αιώνες θα ’ναι» (εδ. 26). n
* Μπορείτε να επισκεφτείτε το ιστολόγιο της Αλτάνας Φίλου Πατσαντάρα http://www.filos-europe. com/from-brussels-with-love/
ΒΡΕΙΤΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΤΕΥΧΗ ΤΗΣ «ΦΩΝΗΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ» ONLINE ΣΤΟ:
https://issuu.com/ologos/stacks
24 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026
ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ
Αγαπητοί μας αδελφοί και φίλοι... Το έργο που επιτελεί ο Θεός στην Ινδονησία μέσω του Yosafat, του ντόπιου συνεργάτη της Ιεραποστολής μας δεν γίνεται πρωτοσέλιδο στον Τύπο, αλλά είναι σημαντικά επιδραστικό και αιώνια πολύτιμο. Ο Yosafat είναι ντόπιος ιεραπόστολός μας και ιδρυτής νέων εκκλησιών και υπηρετεί μαζί με τη σύζυγό του με ζήλο στη χώρα με τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό στον κόσμο! Είναι ο ποιμένας μιας πολύ νεαρής εκκλησίας που ξεκίνησε με μόλις επτά οικογένειες καινούργιων πιστών. Κάθε βδομάδα δεκαπέντε πιστοί συγκεντρώνονται και λατρεύουν τον Κύριο Ιησού Χριστό – στην περιοχή τους η μαρτυρία του ευαγγελίου είναι πολύ λίγο γνωστή, αλλά μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη για τους πιστούς. Μερικοί απ’ αυτούς είναι ηλικιωμένοι κι άλλοι έχουν προβλήματα υγείας, ωστόσο έρχονται με πνεύμα προσευχής, με χαρά και με εμπιστοσύνη στον Θεό για να Τον λατρεύσουν όλοι μαζί και να προσευχηθούν για τη χώρα τους. Πρόσφατα, ο Θεός απάντησε στην προσευχή της μικρής αυτής συνάθροισης με θαυμάσιο τρόπο: με την υποστήριξη πιστών χριστιανών όπως εσείς, η Ιεραποστολή μας τους βοήθησε στην απόκτηση ενός εκκλησιαστικού κτιρίου. Αν και η εγκατάσταση δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, αποτελεί απόδειξη σε ολόκληρη την κοινότητα ότι η Εκκλησία του Χριστού είναι εδώ για να μείνει. Σε μια περιοχή όπου η χριστιανική μαρτυρία απαιτεί θάρρος, η εκκλησία δίνει το μήνυμα της ελπίδας σε ολόκληρη την περιοχή και ο Yosafat μαζί με όλους τους πιστούς είναι ευγνώμονες στον Θεό και την Ιεραποστολή μας για το κτίριό τους.
26 | ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ ME TO XΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΠΑΝΤΟΥ Η Αγία Γραφή τονίζει: «Ας μη χάνουμε το ηθικό μας καθώς κάνουμε το καλό, γιατί, αν δεν αποθαρρυνθούμε ως το τέλος, θα θερίσουμε τον καρπό στον κατάλληλο καιρό» (Γαλάτες 6:9). Η μεταμόρφωση που φέρνει το ευαγγέλιο σπάνια έρχεται αμέσως. Έρχεται αργά, μέσω της πίστης και της υπακοής. Οι ντόπιοι ιεραπόστολοι σπέρνουν τον σπόρο του ευαγγελίου, που καρποφορεί στην καρδιά ενηλίκων και παιδιών και, με την εκπαίδευση που λαμβάνουν, εξελίσσονται σε μελλοντικούς ηγέτες. Επίσης, οι ποιμένες εκπαιδεύονται για να ποιμαίνουν αποτελεσματικά την εκκλησία τους και οι οικογένειες βιώνουν πνευματική και φυσική αποκατάσταση χάρη στη δύναμη του ευαγγελίου. Αυτή είναι η καρδιά της διακονίας σε παγκόσμια κλίμακα. Για τον σκοπό αυτό, έχουμε δημιουργήσει ειδικό ταμείο για την οικονομική κάλυψη των αναγκών της διακονίας αυτής. Έτσι, η Ιεραποστολή μας είναι έτοιμη κάθε στιγμή να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία ευαγγελισμού που φέρνει μπροστά μας ο Θεός. Η Ιεραποστολή μας έχει τη δυνατότητα: 1 Να κηρύττει το ευαγγέλιο της αγάπης του Χριστού σε ανθρώπους που ζουν στο σκοτάδι της αμαρτίας για να τους οδηγήσει στο φως του Χριστού και στην αιώνια ζωή. 2 Να ιδρύει εκκλησίες με καινούργιους πιστούς που γνωρίζουν τον Χριστό μέσω της διακονίας μας. 3 Να φροντίζει παιδιά που ζουν στη φτώχεια κι έχουν ανάγκη βοήθειας. 4 Να παρέχει θεολογική εκπαίδευση σε ντόπιους εργάτες του ευαγγελίου για τον ευαγγελισμό των κοινοτήτων τους και για την ποίμανση των πιστών. 5 Να εξασφαλίζει καθαρό πόσιμο νερό σε περιοχές που το στερούνται. 6 Να καλύπτει κάθε άλλη υλική και πνευματική ανάγκη, με σκοπό οι άνθρωποι να γνωρίσουν την αγάπη του Θεού και τον Σωτήρα Χριστό. Οι ευκαιρίες είναι πολλές, τώρα είναι η ώρα να δράσουμε! Η προσευχή μας είναι να συνεχίσει ο Θεός να μας δίνει τα μέσα για την ευλογημένη αυτή διακονία για τη δική Του δόξα. Σας παρακαλώ, αδελφοί μου, ενώστε την προσευχή σας μαζί μας για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Με την εν Χριστώ αγάπη μου, ο συνεργάτης σας στο έργο του Θεού,
Τάσος Ιωαννίδης ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 27
ME TO XΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΠΑΝΤΟΥ
ΚΟΛΟΜΒΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ
Μεταμόρφωση Κοινοτήτων Μέσω των Κέντρων Ανάπτυξης Παιδιών και Νέων με Επίκεντρο το Ευαγγέλιο Στην Κολομβία, πολλά παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε βία, συγκρούσεις, φτώχεια και αβεβαιότητα. Δεκαετίες βίας, εκτοπισμών και κοινωνικών προβλημάτων έχουν καταστρέψει πολλές οικογένειες και κοινότητες. Ωστόσο, μέσα στις προκλήσεις αυτές, ο Θεός αναδεικνύει πιστούς υπηρέτες του που φέρνουν την ελπίδα στη νέα γενιά. Οι ντόπιοι συνεργάτες της Ιεραποστολής μας στην Κολομβία, σε συνεργασία με τις τοπικές εκκλησίες, προσφέρουν στα παιδιά την πίστη στον Χριστό, που μπορεί να αλλάξει ριζικά τη ζωή τους και να φέρει ελπίδα για το μέλλον τους. Τα Κέντρα Ανάπτυξης Παιδιών και Νέων της Ιεραποστολής αποτελούν ασφαλείς χώρους όπου τα παιδιά διδάσκονται και βιώνουν την αγάπη του Χριστού, λαμβάνουν θρεπτική τροφή, ακαδημαϊκή μόρφωση, συμβουλευτική και βιβλική διδασκαλία και χτίζουν σχέσεις με πιστούς χριστιανούς που ενδιαφέρονται για το μέλλον τους. 28 | ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ ME TO XΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΠΑΝΤΟΥ Πέρυσι ανοίξαμε δύο νέα Κέντρα Ανάπτυξης Παιδιών και Νέων, που μεταμορφώνουν τη ζωή των παιδιών, των οικογενειών τους και ολόκληρων κοινοτήτων. Η Μαριάννα και τα μικρότερα αδέρφια της είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Τα τρία παιδιά μεγάλωναν σε ένα σπίτι κατεστραμμένο από τον εθισμό στα ναρκωτικά. Όταν η μητέρα τους τα εγκατέλειψε, η εννιάχρονη Μαριάννα φρόντιζε μόνη της τα αδέλφια της. Ανησυχώντας για την ασφάλειά τους, οι συνεργάτες μας στο Κέντρο συνεργάστηκαν με τις τοπικές αρχές για να εξασφαλίσουν την προστασία των παιδιών και την ένταξη της μητέρας τους σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Κατά τη διάρκεια των δύσκολων εκείνων μηνών, η ομάδα των συνεργατών μας και τα παιδιά άρχισαν να προσεύχονται μαζί τακτικά. Η Μαριάννα έμαθε να εμπιστεύεται τον Θεό μέσα στην αβεβαιότητα, η γιαγιά της συμμετείχε περισσότερο στη Η Ιεραποστολή μας εξοπλίζει τους ζωή των παιδιών και άρχισε να πηγαίνει στην εκκλησία. Σήμερα, η ζωή της οικογέντόπιους συνεργάτες μας για να νειας είναι πολύ διαφορετική. Η μητέρα προσφέρουν το ευαγγέλιο στην ολοκλήρωσε την απεξάρτησή της και τώρα επόμενη γενιά. Δίνει τη είναι στο σπίτι και φροντίζει τα παιδιά της. δυνατότητα σε παιδιά να Τα φέρνει στο Κέντρο και συμμετέχει σε γνωρίσουν τον Χριστό, συμβάλλει συναντήσεις γονέων. Ενώ στην αρχή ήταν για να βελτιωθούν οι οικογένειές όλα σκοτεινά και είχε χαθεί κάθε ελπίδα, τους και να δημιουργηθούν με τη βοήθεια των ντόπιων συνεργατών σωστές κοινότητες που θα μας η ελπίδα ξαναγεννήθηκε σ’ αυτό το συνεχίσουν να μοιράζονται το σπίτι. ευαγγέλιο και την αγάπη του Ιστορίες σαν κι αυτή εκτυλίσσονται σε Χριστού με την επόμενη γενιά. όλη την Κολομβία, καθώς οι ντόπιοι συνεργάτες μας στα Κέντρα της Ιεραποστολής μας βοηθούν παιδιά και οικογένειες που έχουν ανάγκη. Αρκετά Κέντρα έχουν ήδη συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των τοπικών εκκλησιών, με περισσότερα από 100 άτομα να συμμετέχουν σε ομάδες μαθητείας και σε εκκλησιαστικές συγκεντρώσεις. ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 29
ME TO XΕΡΙ ΤΗ Σ ΑΓΑΠΗΣ Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΠΑΝΤΟΥ
ΜΠΑΓΚΛΑΝΤΕΣ
ΝΤΟΠΙΟΙ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΙ
Όταν ο Θεός Καλεί Κάποιον να Τον Υπηρετήσει Ο Auath δεν περίμενε ποτέ ότι μία και μόνο σελίδα χαρτί θα άλλαζε ολοκληρωτικά την πορεία της ζωής του. Μαθητής της ένατης τάξης στο Μπαγκλαντές, ο Auath αφιέρωνε χρόνο για να βοηθήσει τον πατέρα του στην επιχείρηση τους. Είχε την ευθύνη του χειρισμού μεγάλων ποσοτήτων χαρτιού, που αγόραζε ο πατέρας του για τη δουλειά. Μια μέρα, ενώ σκάλιζε σωρούς από χαρτιά, κάτι ασυνήθιστο τράβηξε την προσοχή του. Ήταν μια σελίδα, σκισμένη από ένα βιβλίο που δεν είχε ξαναδεί. Επάνω της ήταν γραμμένες οι λέξεις: «Εγώ είμαι ο Δρόμος, η Αλήθεια και η Ζωή. Κανείς δεν έρχεται στον Πατέρα παρά μόνο μέσω εμού». Ο Auath ήταν Ινδουιστής και δεν είχε ακούσει ποτέ το ευαγγέλιο. Ωστόσο, οι λέξεις αυτές τράβηξαν το ενδιαφέρον του. Άρχισε να ερευνά, και αυτό τον οδήγησε να θέσει ερωτήματα που δεν είχε σκεφτεί ποτέ πριν: Ποιος είναι ο Δρόμος, η Αλήθεια και η Ζωή; Ποιος είναι ο Χριστός; Πού μπορώ να Τον βρω; Πώς μπορώ να γίνω Χριστιανός; Η αναζήτησή του τον οδήγησε σε μια εκκλησία, σ’ ένα κοντινό χωριό. Λίγο αργότερα, συνάντησε έναν Χριστιανό του οποίου οι γονείς είχαν πρόσφατα δεχτεί τον Χριστό. Γεμάτος περιέργεια τον ρώτησε πώς έγινε αυτό. Εκείνος του μίλησε για μια λατρεία, όπου κήρυττε ένας επισκέπτης κήρυκας. Γεμάτος 30 | ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ
ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ ME TO XΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Η ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΠΑΝΤΟΥ περιέργεια, ο Auath αποφάσισε να πάει κι αυτός να ακούσει τον κήρυκα. Τη μέρα εκείνη, ακούγοντας το μήνυμα του ευαγγελίου, το Πνεύμα του Θεού εργάστηκε στην καρδιά του και αποφάσισε να δώσει την καρδιά του στον Χριστό, μάλιστα αργότερα βαφτίστηκε. Αλλά η νέα του πίστη είχε κόστος: η οικογένειά του τον έδιωξε, όμως ο Auath έμεινε σταθερός στην πίστη του στον Χριστό. Ο Θεός σύντομα του έδωσε μια ευκαιρία για να Τον υπηρετεί. Ένας ιεραπόστολος τον εκπαίδευσε για να διδάσκει ραπτική σε γυναίκες στην κοινότητά του. Μέσω αυτών των μαθημάτων, μπόρεσε όχι μόνο να βοηθήσει τις γυναίκες να μάθουν την τέχνη και να εργαστούν, αλλά και να μοιραστεί μαζί τους τα Καλά Νέα για τη σωτηρία που προσφέρει ο Χριστός. Με την πάροδο του χρόνου, η διακονία του συνέχισε να αναπτύσσεται. Το 1993 έγινε ποιμένας και, μαζί με αρκετούς άλλους πιστούς, βοήθησε στην έναρξη ενός Κέντρου Διακονίας της Ιεραποστολής μας. Τα πρώτα χρόνια δεν ήταν εύκολα. Υπήρξαν πολλές αντιθέσεις και εμπόδια από φανατικούς που ήθελαν να κλείσουν το Κέντρο. Αλλά οι πιστοί προσεύχονταν και εμπιστεύτηκαν τον Θεό. Την εποχή εκείνη το Μπαγκλαντές αντιμετώπιζε μεγάλη φτώχεια και το Κέντρο μας έγινε τόπος ελπίδας. Μέσω του Κέντρου, οικογένειες βρήκαν βοήθεια, παιδιά βρήκαν φροντίδα και πολλοί άνθρωποι άκουσαν το ευαγγέλιο για πρώτη φορά. Σήμερα, το Κέντρο συνεχίζει να λειτουργεί οδηγώντας άτομα και οικογένειες στον Σωτήρα Χριστό. Ας προσευχόμαστε για τον Auath και τη σύζυγό του, καθώς και για τους πολλούς ντόπιους συνεργάτες μας ιεραποστόλους που κηρύττουν τα Καλά Νέα σε δύσκολες περιοχές σε όλο τον κόσμο. Τα τελευταία χρόνια, ο Auath έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων δύο εγκεφαλικών. Κάποια στιγμή, πολλοί πίστευαν ότι δεν θα αναρρώσει. Αλλά με τη χάρη του Θεού, συνεχίζει να υπηρετεί και πιστεύει ότι ο Θεός τον κρατάει ζωντανό για έναν σκοπό. Τώρα, ο ίδιος και η σύζυγός του υπηρετούν και διδάσκουν μαζί στο Κέντρο μας. «Η ελπίδα μου», λέει ο Auath, «είναι να περάσω το υπόλοιπο της ζωής μου υπηρετώντας τον Κύριο και διδάσκοντας τα Καλά Νέα μέσω της AMG». Είναι βαθιά ευγνώμων στην Ιεραποστολή μας για το Κέντρο αυτό, που ο Θεός το χρησιμοποιεί για την αλλαγή της ζωής πολλών συμπατριωτών του. n ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 31
O σκοπός της ιεραποστολής μας είναι: Να δώσει σε κάθε άνθρωπο στη γη τουλάχιστον μια ευκαιρία να καταλάβει και ν’ ανταποκριθεί στο Ευαγγέλιο. Να εκφράσει την ευσπλαχνία του Χριστού στις φυσικές ανάγκες του ανθρώπου σ’ όλο τον κόσμο με τις ευκαιρίες και τα μέσα που δίνει ο Κύριος. Να υπηρετήσει την ηγεσία της τοπικής εκκλησίας, να ενημερώσει και να ενθαρρύνει το λαό του Θεού στην παγκόσμια ευθύνη του.
H A.M.G. (Advancing the Ministries of the Gospel, που σημαίνει: Αναπτύσσοντας τις Διακονίες του Ευαγγελίου), είναι μια παγκόσμια χριστιανική ιεραποστολική οργάνωση με ιδρυτή της τον Σπύρο Ζωδιάτη. Το έργο της μέχρι σήμερα είναι ενεργό σε πολλές χώρες του κόσμου, με ένα βασικό διπλό σκοπό: Την κάλυψη των φυσικών, αλλά και πνευματικών αναγκών των ανθρώπων. Φροντίζει για την παροχή τροφής, ενδυμασίας, ιατρικής περίθαλψης και μόρφωσης στους ανθρώπους, πράγματα που είναι απόλυτα αναγκαία για το σώμα και τη διάνοιά τους. Όμως, εμείς οι χριστιανοί ξέρουμε πως ο κάθε άνθρωπος, πέρα από το σώμα και το νου, έχει κι ένα πνεύμα, για τη λύτρωση του οποίου ήρθε στον κόσμο, σταυρώθηκε κι αναστήθηκε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Έτσι, με τη βοήθεια του Θεού και την ηθική και υλική συμπαράσταση των χριστιανών, η ιεραποστολή μας κάνει ό,τι μπορεί για την πραγμάτωση του διπλού αυτού σκοπού σ’ όλο τον κόσμο, ανεξάρτητα από φυλή, γλώσσα ή θρήσκευμα, γιατί όλοι έχουν φυσικές ανάγκες και όλοι χρειάζονται τον Χριστό και τη σωτηρία που Αυτός παρέχει.
Γράψτε μας Αν θέλετε να συνεργαστείτε μαζί μας, ενισχύοντάς μας με τακτικές ή έκτακτες εισφορές για τη συνέχιση και την επέκταση του φιλανθρωπικού κι ευαγγελιστικού έργου της ιεραποστολής μας (όταν καλυφθούν οι ανάγκες ενός προγράμματος, οι δωρεές προωθούνται σε άλλα προγράμματα της ιεραποστολής μας), παρακαλούμε γράψτε μας στις παρακάτω διευθύνσεις: ΗΠΑ/Καναδάς: “The Voice of the Gospel” A.M.G. International, P.O. Box 22000, Chattanooga, Tenn. 37422, U.S.A. Αυστραλία: AMG International “The Voice of the Gospel”, c/o Miltos Kalogeropoulos, 6 Angela Court, South Morang 3752, Victoria, AUSTRALIA Γερμανία: Spyridon Kounouslis, Neckarstr 59, Esslingen 73728, Deutschland, Tel.: 071132099857 Commerzbank IBAN DE25611400710823286000 Ελλάδα και υπόλοιπες χώρες: A.M.G. Σπορέας: Aρ. λογ.: EUROBANK 0026.0040.61.0200212895 IBAN: GR 5402 6004 00000 6102 0021 2895 Αρ. λογ.: ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 5144-046244-761 ΙΒΑΝ: GR22 0172 1440 0051 4404 6244 761 Αρ. λογ.: ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 177/480039-71 ΙΒΑΝ: GR75 0110 1770 0000 1774 8003 971 32 | ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΑ Τ.Θ. 254, 194 00 Κορωπί, τηλ. 210-4834214, fax: 210-6627506
Από τον Επιούσιο Άρτο...
Ο ΕΠΙΟΥΣΙΟΣ ΑΡΤΟΣ είναι ένα πολύτιμο, καθημερινό, πνευματικό βοήθημα για τον άνθρωπο του σήμερα... Mια εξαμηνιαία έκδοση που δε θα πρέπει να λείπει από κανένα χριστιανικό σπίτι. Ετήσια συνδρομή Για νέες συνδρομές: τηλ. 210.4834214 33 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Ελλάδα: Αμερική: Υπ. Ευρώπη: Υπ. Χώρες:
15 € 25 $ 20 € 20 €
* Από το τεύχος του Επιουσίου Άρτου 7-12/2026
Άγγιγμα Αγάπης ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟ ΒΟΥΛΑ ΠΑΥΛΙΔΟΥ-ΡΑΣΝΤΟΥΝΗ
Στις μέρες μας, παρά τα μοντέρνα μέσα δημοσιότητας, υπάρχουν πολλά άτομα, οργανώσεις και ιεραποστολές που εργάζονται αθόρυβα, και πολύ λίγο τα γνωρίζουμε. Ένα τέτοιο πρόσωπο, σε μεγάλο βαθμό άγνωστο στην πατρίδα μας, είναι μια Ελληνίδα που ζει στις ΗΠΑ, η Βούλα Παυλίδου-Ρασντούνη. Γεννήθηκε στην Κατερίνη το 1939 από γονείς πρόσφυγες. Ήταν ορφανή από πατέρα. Η μητέρα της, λόγω των πενιχρών οικονομικών τους, αποφάσισε να τη στείλει στις ΗΠΑ, κοντά σε συγγενείς τους. Έτσι, σε ηλικία 15 ετών, το 1955, μετανάστευσε στην Αμερική. Με πλοίο έφτασε στη μεγάλη χώρα των ευκαιριών. Στην αρχή όλα ήταν δύσκολα, καθώς έπρεπε να προσαρμοστεί σ’ ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον. Σύντομα έμαθε καλά τη γλώσσα και προσαρμόστηκε στον τρόπο ζωής της χώρας. Η Βούλα είναι μια γυναίκα αφοσιωμένη στον Κύριο, σεμνή, ταπεινή, γεμάτη αγάπη, καλοσύνη και με μια ανοιχτή αγκαλιά για όλους, ιδιαίτερα ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη. Για πολλά χρόνια επιτελείται αθόρυβα ένα σημαντικό και ευλογημένο πολυποίκιλο ιεραποστολικό έργο με θαυμαστά αποτελέσματα στα Βαλκάνια. Παρά την προχωρημένη ηλικία της, η «γιαγιά των Βαλκανίων», όπως την αποκαλούν οι συνεργάτες της, συνεχίζει να επισκέπτεται κάθε χρόνο τις χώρες των Βαλκανίων και να προσφέρει με αγάπη, ανιδιοτέλεια και αφοσίωση τη βοήθειά της σε ανθρώπους που το χρειάζονται. ΦτΕ
34 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Πώς και πότε πήρατε την απόφαση να πιστέψετε συνειδητά στον Ιησού Χριστό και •τι σημαίνει αυτό για σας; Όταν ήμουν δώδεκα χρονών, ήρθε ένας ιεραπόστολος από τη Σκωτία στην Κατερίνη και μίλησε στο σχολικό κτίριο της Εκκλησίας. Παρουσίασε τον δρόμο της σωτηρίας τόσο ωραία και τόσο καθαρά και στο τέλος ζήτησε, αν κάποιος ήθελε να δώσει την καρδιά του στον Κύριο, να σηκωθεί και να έρθει μπροστά. Ήμουν τόσο έτοιμη να δεχθώ τον Ιησού ως προσωπικό μου Σωτήρα, ώστε πήγα μπροστά, γονάτισα, προσευχήθηκα και αισθάνθηκα τέτοια χαρά, που ποτέ πριν δεν είχα γευτεί.
•σας;Πότε και πώς αποφασίσατε να υπηρετήσετε τον Κύριο και ποιος ήταν ο οραματισμός Η εμπειρία αυτή ήταν τόσο ζωντανή και τόσο βαθιά και αληθινή, που με κράτησε στην πίστη όλα μου τα χρόνια. Πάντοτε ήθελα να γίνω ιεραπόστολος, αλλά η ζωή δεν το επέτρεψε, μέχρι που έγινα πενήντα ετών. Ο σύζυγός μου είχε βγει στη σύνταξη κι επειδή και οι δυο ήμασταν σε καλή υγεία και είχαμε πια πολύ χρόνο στη διάθεσή μας, προσευχηθήκαμε και ζητήσαμε από τον Κύριο να μας δώσει κάποιο έργο για να Τον υπηρετήσουμε. Δεν πέρασε πολύς καιρός και σ’ ένα ιεραποστολικό ταξίδι με ξαδέρφια μου στη Βουλγαρία, ο Θεός άγγιξε την καρδιά μας, όταν σ’ ένα φτωχό χωριουδάκι είδαμε παιδάκια που είχαν μεγάλη ανάγκη. Τότε είπαμε: «Κύριε, θα αρχίσουμε να εργαζόμαστε εδώ κι Εσύ οδήγησέ μας όπου θέλεις». Το ξεκίνημα έγινε το 1989. ήταν οι βασικές δραστηριότητες και διακονίες σας και σε ποιες χώρες; •ΟύτεΠοιες ο σύζυγός μου ούτε εγώ είχαμε πάει σε Θεολογική σχολή. Αλλά και οι δυο ξέραμε ότι αγαπάμε τον Θεό και θέλαμε να μοιραστούμε τα Καλά Νέα και με άλλους. Το έργο άρχισε ξαφνικά, αλλά ο Θεός το ευλόγησε από την αρχή. Ήξερα από την προσωπική μου εμπειρία ότι δεν θα μπορούσαμε να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Χριστό, ενώ είχαν άδειο στομάχι. Γι’ αυτό αρχίσαμε με υλική βοήθεια. Αισθανθήκαμε ότι τα Βαλκάνια ήταν ένα μέρος, όπου μάλλον ο Θεός ήθελε να εργαστούμε. Ξαφνικά άρχισε ο πόλεμος στη Σερβία και με έναν θαυμαστό τρόπο ο Θεός μάς έδωσε το προνόμιο να βοηθήσουμε πολλά παιδάκια που είχαν σοβαρά προβλήματα με την καρδιά τους. Η Διακονία ονομάζεται «Μακεδονική Διακονία» και πήρε το όνομά της από τις Πράξεις των Αποστόλων 16:9. Οι χώρες των Βαλκανίων, όπου δραστηριοποιείται η Διακονία, είναι: Αλβανία, Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Ελλάδα, Ρουμανία και Σερβία. Ο κυριότερος σκοπός της Διακονίας είναι να κηρυχθεί ο Λόγος του Θεού. Ταυτόχρονα προσφέρουμε υλική βοήθεια, υποστήριξη στην εκπαίδευση των παιδιών και ιατρική περίθαλψη. Η «Μακεδονική Διακονία», εκτός από τις πολλές δραστηριότητές της, έχει προσφέρει και τα παρακάτω: Οικοδόμησε 3 εκκλησιαστικά κτίρια και 20 σπίτια για αδελφούς Ρομά, που ζούσαν σε κρατικά εγκαταλειμμένα χαμόσπιτα στη Βουλγαρία. Στη διάρκεια του πολέμου έστειλε από τη Σερβία σε νοσοκομεία της Ευρώπης και της Αμερικής 54 παιδιά με σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα για επεμβάσεις και, δόξα τω Θεώ, σώθηκαν όλα. Εκατοντάδες παιδιά που δεν θα πήγαιναν ποτέ στο σχολείο, βοηθήθηκαν να τελειώσουν το Λύκειο, μερικά και το ΠανεπιΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 35
στήμιο, ορισμένα μάλιστα, κάποια Θεολογική σχολή. Οργανώνει κάθε χρόνο ένα συνέδριο για 30 Ρομά και Τούρκους ποιμένες με τις συζύγους τους στη Βουλγαρία. Διανέμει πάνω από 30 τόνους ρουχισμό σε όλες τις χώρες που προαναφέραμε. είναι τα μελλοντικά σας σχέδια; Υπάρχει διάδοχη κατάσταση για το μέλλον •τηςΠοια ιεραποστολής σας; Τα μελλοντικά σχέδια της Διακονίας είναι να εξακολουθήσουμε το έργο όπως είναι σήμερα και σε ό,τι άλλο μας οδηγήσει ο Θεός. Η διάδοχη κατάσταση είναι στα χέρια του Θεού. Προς το παρόν, η Διακονία έχει πολύ αξιόπιστο και καλά οργανωμένο διοικητικό συμβούλιο, το οποίο μπορεί να συνεχίσει το έργο. Επίσης, σε καθεμιά από τις χώρες της Διακονίας υπάρχουν ως υπεύθυνοι ντόπιοι εργάτες. Γιατί συνεχώς συρρικνώνεται το ενδιαφέρον των νέων για τη διακονία του •ευαγγελίου; Από τη δική μου εμπειρία, δεν μπορώ να πω ότι το ενδιαφέρον των νέων έχει μειωθεί για τη διακονία του ευαγγελίου. Ύστερα από την επιδημία του Covid, το ενδιαφέρον πολλών νέων άλλαξε, αλλά, δόξα τω Θεώ, στην εκκλησία μου στις ΗΠΑ, που ονομάζεται Ευαγγελική Πρεσβυτεριανή Εκκλησία, οι νέοι που θέλουν να υπηρετήσουν στη διακονία του έργου έχουν πολλαπλασιαστεί. Ίσως επειδή το ενδιαφέρον της ηγεσίας της εκκλησίας δίνει έμφαση στα παιδιά και στους νέους. Η σημερινή νεολαία θέλει να τους ακούμε εμείς οι μεγαλύτεροι. Θέλουν να ακούμε τις ιδέες τους, τους προβληματισμούς τους και παράλληλα να τους σεβόμαστε και να τους εκτιμάμε. Αυτό, νομίζω, ότι είναι η μεγάλη διαφορά στην εκκλησία μου και χαίρομαι πάρα πολύ γι’ αυτό. Εύχομαι ο Θεός να ευλογήσει και άλλες εκκλησίες, ώστε να μιμηθούν αυτό το παράδειγμα. είναι το μέλλον των ιεραποστολών; •ΤοΠοιο μέλλον των ιεραποστολών στηρίζεται απόλυτα στη χάρη του Θεού. Όπως πάντα, εμείς σπέρνουμε, σκαλίζουμε και ποτίζουμε. Ο Κύριος μονάχα αυξάνει το έργο. Αυτός θα μας παρουσιάζει κάτι το καινούργιο, όταν Εκείνος θέλει. Εμείς πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να υπακούσουμε. Έτσι, ο Θεός δοξάζεται και εμείς ευλογούμαστε. n
«Μήνυμα Ζωής» Ακούστε το «Μήνυμα Ζωής» - ένα σύντομο επίκαιρο μήνυμα - τηλεφωνώντας χωρίς χρέωση στο 2811.217500 Τα μηνύματα βρείτε τα και στο
www.minimazois.gr
Το Μήνυμα αλλάζει κάθε Παρασκευή.
36 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Είναι η ζωή σου θεατρική σκηνή ή θυσιαστήριο; «Σας παρακαλώ λοιπόν, αδελφοί, επειδή ο Θεός σάς ελέησε τόσο πλούσια, να προσφέρετε τα σώματά σας θυσία ζωντανή, άγια, τέτοια που να είναι αρεστή στον Θεό, η οποία και αποτελεί την πνευματική σας λατρεία (Ρωμαίους 12:1-2).
Ο Θεός μάς έχει καλέσει να χτίσουμε θυσιαστήριο και όχι να αφομοιωθούμε με τον τρόπο ζωής του κόσμου. Ο κόσμος θέλει να χτίσουμε θεατρική σκηνή. Η σκηνή είναι ο χώρος όπου εσύ βρίσκεσαι στο επίκεντρο. Εκεί όπου εσύ εισπράττεις τα χειροκροτήματα και τη δόξα. Εκεί όπου σε βλέπουν, σου δίνουν την προσοχή και αναγνωρίζουν αυτό που κάνεις. Η σκηνή είναι χώρος παράστασης και επίδειξης. Όμως, το θυσιαστήριο είναι τόπος θυσίας. Είναι ο τόπος όπου πεθαίνεις ως προς τον εγωισμό σου, εκεί πεθαίνει η υπερηφάνεια και το δικό σου θέλημα. Στο θυσιαστήριο δεν χρειάζεται ούτε μπορείς εκεί να τραβάς την προσοχή. Αντίθετα, ο εαυτός σου μπαίνει στην άκρη. Το θυσιαστήριο είναι το αντίθετο της επίδειξης. Απλώς αφήνεσαι, δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα. Ένας νεκρός δεν μπορεί να κάνει παράσταση! Ο Θεός μάς κάλεσε να σηκώνουμε τον σταυρό μας και να τον ακολουθούμε. Αυτό δεν σημαίνει μόνο ότι θα χρειαστεί να θυσιάσουμε πολλά ή να περάσουμε από δύσκολες και επώδυνες καταστάσεις. Σημαίνει ακόμα ότι δεν χρειάζεται να παίζουμε κάποιον ρόλο. Δεν ζω πλέον εγώ για τον εαυτό μου. Το δικό μου θέλημα πρέπει να πεθάνει, και μαζί του να πεθάνει και η ανάγκη μου να αποδεικνύω συνεχώς την αξία μου μέσα από τα έργα μου, την προσπάθειά μου και τον αγώνα μου. Τέρμα η επίδειξη. Τέρμα η σκηνή. Εκκλησίες που αντικατοπτρίζουν τον κόσμο χτίζουν σκηνές – χώρους όπου κυριαρχεί η επίδειξη και η ανθρώπινη προβολή. Όμως οι εκκλησίες που είναι σύμφωνα με την καρδιά του Θεού χτίζουν θυσιαστήρια. Εστιάζουν στην προσευχή και στη μετάνοια. Εστιάζουν στην αγιότητα. Εστιάζουν στη δόξα του Θεού και όχι του ανθρώπου. Αν θέλεις τις ευλογίες του Θεού στη ζωή σου, τότε κατέβα από τη σκηνή σου. Σταμάτα να προσπαθείς να εντυπωσιάσεις. Σταμάτα να προσπαθείς να αποδείξεις ποιος είσαι. Και παρουσίασε τον εαυτό σου στον Θεό ως ζωντανή θυσία. Άφησε το εγώ σου στο θυσιαστήριο και άφησε τον Θεό να πάρει όλη τη δόξα. n ΑΠΟ «ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ» ΟΚΤΩ-
Στεναγμοί αλάλητοι
Τρίβος ευθεία Αναστοχασμοί οδοιπορίας
Άγιε Πατέρα, διατήρησέ τους στην πίστη με τη δύναμη του ονόματός σου που μου χάρισες Ιωάννης 17:11
Τα καλύτερα λόγια μου δεν τα έχω γραμμένα*. Φράση σε χείλη σφαλιστά, φράση πλεγμένη σε χέρια προσευχής, σφραγίδα σε καρδιά δακρυσμένη. Η σιωπή δεν είναι απουσία, δεν είναι φόβος στην οδοιπορία μου με τον Κύριο. Είναι εκείνη η ώρα της υπέρτατης επικοινωνίας, με το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον μου παραδομένα στη βουλή του. Ανάξιος αμαρτωλός, ελεημένος, συνειδητοποιώ την πλάση μου, το χωμάτινο της ύπαρξής μου, συνεχίζω τον ύμνο που υψώνεται στον ουρανό: και απλώνω σε Σένανε τα φτωχά μου τα χέρια σε προσμονή. Προσευχητική προσμονή, στο όριο ενός γκρεμού αόρατου, αλλά πολύ προσωπικού: εξάντληση, κόπωση, απελπισμένη, αλάλητη κραυγή... Κουράστηκα, Κύριε Ιησού, λέει ο αναστεναγμός, κουράστηκα, Πατέρα, πάρε με στην αγκαλιά σου, περπάτησε Εσύ και για τους δυο μας. Κι έρχεται η απάντηση σε μια στιγμή απομόνωσης από τον θόρυβο της ζωής, εκεί που ενατενίζουμε το κάλλος της Δημιουργίας και της Αγάπης, στον φλοίσβο, στη μουσικότητα της θάλασσας, στο τραγούδι του καλοκαιριού από χιλιάδες «πληβείους λυριστές» κρυμμένους στα κλαριά, τα ταπεινά αλλά δυνατά τζιτζίκια, στα χρώματα του ήλιου -ανατολή και δύση- η απάντηση είναι εκεί. Μπορώ να μετρήσω τάχα τα νέφη; Πως το ηλιοβασίλεμα είναι διαφορετικό κάθε μέρα; Πού ήμουνα όταν θεμελίωνε τη γη ο Κύριος; Αυτός είναι ο δικός μου Πατέρας, ο Κυρίαρχος του σύμπαντος. Σ’ αυτή τη συνειδητοποίηση, ο αόρατος γκρεμός γίνεται στεναγμός. Όταν η μοναχική κόπωση μας χτυπάει την πόρτα στην οδοιπορία της πίστης μας, οι υποσχέσεις του είναι τα πηγάδια, απ’ όπου θα αντλήσουμε το δικό του δροσερό νερό για να αναζωογονηθούμε. «Το Πνεύμα όμως μεσιτεύει το ίδιο στο Θεό για μας με Προσευχή: στεναγμούς που δεν μπορούν να εκφραστούν με Νιώθω μέσα μου, γύρω μου, της πνοής σου λέξεις» (Ρωμαίους 8:26). τ’ αγέρι. Σήμερα, Πατέρα μου, δεν έχω δύναμη
n Από την ΕΛΙΖΑ ΔΕΜΑΡΤΙΝΟΥ
να ζήσω τη μέρα. Αλλά γνωρίζω ότι ανήκει σ’ εσένα η μέρα. Γι’ αυτό και σ’ εμπιστεύομαι ότι θα είσαι μαζί μου. Αμήν.
Δρα Επιστημών Αγωγής
*Ύμνος «Τα καλύτερα λόγια μου», https://www.ymnologio.gr/songs/ta-kalytera-logia-moy6492a562ae4d820013f592b6, Στίχοι: Ρέα Συλβία, Μελοποίηση: Γιάννης Καρκάνης ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 39
Ταπεινότητα και αυτοπεποίθησηΠραότητα και δυναμισμός: Αντιθέσεις ή συμπληρωματικές δυνάμεις; Υπάρχουν ορισμένες έννοιες που συχνά τις αντιλαμβανόμαστε ως αντίθετες. Η ταπεινότητα, για παράδειγμα, μπορεί να συνδεθεί με τη χαμηλή αυτοπεποίθηση, ενώ η αυτοπεποίθηση με την προβολή και τη διεκδίκηση. Αντίστοιχα, η πραότητα μπορεί να θεωρηθεί συνώνυμη της παθητικότητας, ενώ ο δυναμισμός παραπέμπει στη δύναμη, την αποφασιστικότητα και την επιβολή. Είναι όμως πράγματι έτσι; Μήπως η χριστιανική ζωή μάς καλεί όχι να επιλέξουμε ανάμεσα σ’ αυτές τις έννοιες, αλλά να ανακαλύψουμε πώς μπορούν να συνυπάρχουν δημιουργικά;
Ο ταπεινός άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίζει τα χαρίσματα και τις ικανότητές του, χωρίς να αισθάνεται την ανάγκη να τα προβάλλει συνεχώς. Γνωρίζει τις δυνατότητές του, αλλά και τα όριά του. Μπορεί να αποδέχεται τα λάθη του χωρίς να καταρρέει και να αναγνωρίζει με ευγνωμοσύνη τα δώρα που έχει λάβει από τον Θεό. Εδώ συναντάμε την υγιή αυτοπεποίθηση.
Μπορεί η αυτοπεποίθηση να είναι χριστιανική αρετή;
Υγιής αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει ότι πιστεύω πως μπορώ να τα καταφέρω όλα μόνος μου. Σημαίνει ότι γνωρίζω ποιος είμαι, Ταπεινότητα χωρίς τι μπορώ να κάνω και πού χρειάζομαι τη αυτοϋποτίμηση βοήθεια των άλλων και του Θεού. Η βιβλική Η ταπεινότητα συχνά παρεξηγείται ως αδυ- αυτοπεποίθηση δεν στηρίζεται στην αυτάρναμία, ως έλλειψη διεκδικήσεων ή ακόμη και κεια, αλλά στην εμπιστοσύνη. «Όλα μπορώ ως υποτίμηση του εαυτού. Η βιβλική όμως να τα κατορθώσω χάρη στον Χριστό που αντίληψη είναι διαφορετική. Η ταπεινότητα μου δίνει δύναμη» (Φιλιππησίους 4:13). Η δεν σημαίνει ότι θεωρώ τον εαυτό μου ασή- διαφορά είναι ουσιαστική: ο κόσμος συχνά μαντο ή ανάξιο. Σημαίνει ότι έχω αληθινή και λέει: «Μπορώ τα πάντα μόνος μου», ενώ ο χριστιανός μπορεί να πει: «Έχω δύναμη ρεαλιστική εικόνα για το ποιος είμαι. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Να μην επειδή δεν είμαι μόνος μου». Γι’ αυτό η ταέχει κανείς για τον εαυτό του μεγαλύτερη πεινότητα δεν μειώνει την αυτοπεποίθηση· ιδέα απ’ ό,τι πρέπει, αλλά να έχει σωστή την απελευθερώνει από τον εγωισμό. Ο άνεκτίμηση του εαυτού του» (Ρωμαίους 12:3). θρωπος που έχει πραγματική αυτοπεποίθηση Η ταπεινότητα, επομένως, δεν είναι ούτε δεν χρειάζεται διαρκώς να συγκρίνεται, να αποδεικνύει την αξία του ή υπερτίμηση ούτε υποτίμηση Από την να επιζητά την επιβεβαίωση του εαυτού. Είναι η δυνατόΜΑΡΙΑ ΠΛΑΤΣΙΔΟΥ, Ph.D. των άλλων. τητα να βλέπω τον εαυτό μου Καθηγ. Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Αντίθετα, όταν η αυτοπεμε αλήθεια. 40 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 41
ποίθηση αποσυνδέεται από την ταπεινότητα, μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε αλαζονεία. Αυτό συμβαίνει όταν χάνεται η επίγνωση των ορίων μας, όταν η αξία μας εξαρτάται από την αναγνώριση των άλλων ή όταν χρησιμοποιούμε τη δύναμή μας εις βάρος τους. Ο άνθρωπος με χαμηλή αυτοεκτίμηση λέει: «Δεν έχω αξία». Ο ταπεινός άνθρωπος λέει: «Έχω αξία, αλλά δεν είμαι το κέντρο του κόσμου».
Πραότητα: αδυναμία ή ελεγχόμενη δύναμη; Παρόμοια παρεξήγηση υπάρχει και γύρω από την πραότητα. Πράος δεν είναι ο άνθρωπος που δεν αντιδρά ποτέ, που αποφεύγει κάθε σύγκρουση ή που επιτρέπει στους άλλους να τον εκμεταλλεύονται. Ο Ιησούς λέει: «Μάθετε από μένα, γιατί είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά» (Ματθαίος 11:29). Και όμως, η ζωή του δεν χαρακτηριζόταν καθόλου από παθητικότητα. Αντιμετώπισε την υποκρισία, υπερασπίστηκε τους αδύναμους, στάθηκε απέναντι στην αδικία και παρέμεινε σταθερός στην αποστολή του μέχρι τον σταυρό. Η πραότητά του δεν ήταν απουσία δύναμης. Ήταν δύναμη που βρισκόταν υπό έλεγχο και στην υπηρεσία της αγάπης. Ήταν πράος απέναντι στους αμαρτωλούς, αλλά δυναμικός απέναντι στην υποκρισία και την αδικία. Μ’ αυτή την έννοια, η πραότητα δεν είναι παθητικότητα, αλλά αυτοκυριαρχία. Είναι η ικανότητα να έχω δύναμη χωρίς να χρειάζεται να την επιβάλλω. Να μπορώ να υπερασπιστώ το σωστό χωρίς θυμό και να παραμένω σταθερός χωρίς να γίνομαι σκληρός.
Η δύναμη μπορεί να είναι πράα Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Μωυσής, για τον οποίο διαβάζουμε: «Ο Μωυσής ήταν ο πιο πράος άνθρωπος πάνω στη γη» (Αριθμοί 12:3). Κι όμως, ο ίδιος άνθρωπος στάθηκε μπροστά στον Φαραώ, 42 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
οδήγησε αποτελεσματικά έναν ολόκληρο λαό και πήρε δύσκολες αποφάσεις. Η πραότητα, επομένως, δεν ακυρώνει τη δύναμη ούτε την ηγεσία. Τις εξαγνίζει και τις θέτει στην υπηρεσία ενός μεγαλύτερου σκοπού. Ίσως η εικόνα ενός εκπαιδευμένου αλόγου να μας βοηθά να το κατανοήσουμε: το άλογο δεν παύει να είναι δυνατό, επειδή η δύναμή του βρίσκεται υπό έλεγχο. Αντίθετα, η ελεγχόμενη δύναμη είναι εκείνη που μπορεί να γίνει πραγματικά χρήσιμη.
Η ισορροπία που οδηγεί στην ωριμότητα Τελικά, ταπεινότητα και αυτοπεποίθηση, πραότητα και δυναμισμός δεν είναι αντίπαλες δυνάμεις. Είναι στοιχεία που μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται. Ταπεινότητα χωρίς αυτοπεποίθηση μπορεί να οδηγήσει στη μειονεξία. Αυτοπεποίθηση χωρίς ταπεινότητα μπορεί να μετατραπεί σε υπερηφάνεια. Πραότητα χωρίς δύναμη μπορεί να γίνει παθητικότητα, ενώ δύναμη χωρίς πραότητα μπορεί να οδηγήσει στη σκληρότητα. Η ώριμη χριστιανική προσωπικότητα αναζητά αυτή την ισορροπία: να γνωρίζει την αξία της χωρίς να θεωρεί τον εαυτό της ανώτερο από τους άλλους· να έχει θάρρος χωρίς αλαζονεία· να είναι δυνατή χωρίς σκληρότητα· να είναι πράα χωρίς να γίνεται παθητική. Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να γίνουμε ούτε πιο ταπεινοί ούτε πιο δυνατοί ξεχωριστά. Είναι να αποκτήσουμε αρκετή ταπεινότητα ώστε να αναγνωρίζουμε την ανάγκη μας για τον Θεό και τους άλλους, αλλά και αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να χρησιμοποιούμε με θάρρος τα χαρίσματα που μας εμπιστεύτηκε ο Κύριός μας. Να έχουμε τη δύναμη να στεκόμαστε όρθιοι και την πραότητα να στεκόμαστε δίπλα στους άλλους. «Μακάριοι οι πράοι, γιατί αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη» (Ματθαίος 5:5). n
Με μεγάλη χαρά σάς ανακοινώνουμε ότι το περιοδικό «Ο Επιούσιος Άρτος» είναι πλέον διαθέσιμο και σε ηχητική μορφή (podcast)! Ακούστε επιλεγμένα άρθρα στο Spotify και το SoundCloud:
William Blake, 1757–1827
Μη Πιστοί Χαρακτηρες της Βίβλου
Ναβουχοδονόσορ Ο Θεός πολλές φορές επιτυγχάνει
Ο Θεός ξεκίνησε το σχέδιό του με τον Νατους σκοπούς του με τους δικούς του αν- βουχοδονόσορ: θρώπους και άλλοτε με άπιστους σ’ αυτόν «Τώρα λοιπόν δίνω όλες αυτές τις χώρες ανθρώπους, οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στα χέρια του δούλου μου, του βασιλιά της στις ενέργειές του ή, τελικά, πιστεύουν σ’ Βαβυλώνας Ναβουχοδονόσορ. Σ’ αυτόν δίνω αυτόν. ακόμα και τα άγρια ζώα για να τον υπηρετούν. Ένας τέτοιος άνθρωπος, βασιλιάς και Όλα τα έθνη θα υπηρετούν αυτόν και το γιο μάλιστα βασιλιάς των βασιλιάδων της εποχής του και τον εγγονό του, ωσότου έρθει ο του, ήταν ο μεγαλειώδης Ναβουχοδονόσορ. καιρός να υποταχθεί και η δική του χώρα σε O Ναβουχοδονόσορ ήταν βασιλιάς της άλλα έθνη ισχυρά και σε μεγάλους βασιλιάδες, Βαβυλώνας στη Μεσοποταμία (σημερινό που θα τον υποδουλώσουν. Το έθνος ή το Ιράκ). Εκεί μιλούσαν την ακκαδική γλώσσα βασίλειο που δε θα υπηρετήσει το βασιλιά και η χώρα εξελίχθηκε σε μια παντοδύναμη της Βαβυλώνας Ναβουχοδονόσορ και δε θα και ένδοξη αυτοκρατορία επί της βασιλείας υποταχθεί σ’ αυτόν, θα το τιμωρήσω με πότου (605 - 562 π.Χ.). Αργότερα καταλύθηκε λεμο, με πείνα και με ασθένειες, ώσπου με οριστικά από τον Πέρση βασιλιά Κύρο και τη δύναμη του Ναβουχοδονόσορ να το καταδεν ξαναεμφανίστηκε στην Ιστορία, ενώ η στρέψω τελείως. Εγώ το λέω, ο Κύριος» (Ιεάλλοτε ένδοξη πρωτεύουσα της ρεμίας 27:6-8). Βαβυλώνας καταστράφηκε ολοΑπό τον σχερώς από τον Πέρση βασιλιά ΘΟΔΩΡΗ Ο Θεός δίνει στον ΝαβουχοΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟ Ξέρξη τον Α΄. δονόσορ ένα όνειρο και την 44 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
εξήγηση, για να τον αποδεχτεί: Ο βασιλιάς είδε ένα όνειρο και έψαχνε την εξήγηση, αλλά κανείς δεν μπορούσε να τη δώσει. Τότε ο προφήτης Δανιήλ τού είπε: «Υπάρχει Θεός στον ουρανό, που φανερώνει τα μυστήρια. Αυτός θέλει να σου κάνει γνωστό, βασιλιά Ναβουχοδονόσορ, τι θα συμβεί στο τέλος των καιρών» (Δανιήλ 2:28). Αποτέλεσμα της εξήγησης του ονείρου ήταν ότι ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ «...έσκυψε και προσκύνησε το Δανιήλ και πρόσταξε να του προσφέρουν θυσίες και θυμίαμα. «Αλήθεια, Δανιήλ», του είπε, «ο Θεός σας είναι ο υπέρτατος Θεός και ο Κύριος όλων των βασιλιάδων! Είναι αυτός που αποκαλύπτει τα μυστικά, αφού μπόρεσες να μου φανερώσεις αυτό το μυστήριο» (Δανιήλ 2:46-47). Εδώ έχουμε έναν άπιστο στον αληθινό Θεό βασιλιά, ο οποίος παραχωρεί σε κείνον τον τίτλο του: Κύριος όλων των βασιλιάδων! Όταν οι τρεις νέοι πέρασαν από την εμπειρία του καμινιού και δεν κάηκαν, ο Ναβουχοδονόσορ έβγαλε φιρμάνι: «Ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ απηύθυνε σ’ όλους τους λαούς των διαφόρων εθνοτήτων και γλωσσών που κατοικούσαν στη γη, το ακόλουθο μήνυμα: Ειρήνη κι ευτυχία σε όλους! Θέλω να σας γνωστοποιήσω τα σημεία και τα θαύματα που έκανε σ’ εμένα ο ύψιστος Θεός. Πόσο μεγάλα είναι τα σημεία του και πόσο δυνατά τα θαύματά του! Η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνια, και η εξουσία του δεν έχει τέλος» (Δανιήλ 3:31-33). Και πάλι ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ ξέφυγε και τώρα έρχεται για τρίτη η επέμβαση του Θεού: «Θα αποπεμφθείς από την ανθρώπινη κοινωνία και θα πας να μείνεις μαζί με τ’ άγρια θηρία. Χορτάρι θα τρως, σαν το βόδι, και θα
βρέχεσαι απ’ τη δροσιά του ουρανού. Κι όταν περάσουν εφτά χρόνια θα καταλάβεις ότι ο Ύψιστος είναι κυρίαρχος όλων των ανθρώπινων βασιλείων και σ’ όποιον αυτός θέλει, τα δίνει. Το ότι δόθηκε διαταγή ν’ αφήσουν τον κορμό με τις ρίζες του δέντρου, αυτό σημαίνει ότι το βασίλειό σου θα σου αποδοθεί πάλι, όταν αναγνωρίσεις ότι ο Θεός είναι ο μόνος εξουσιαστής» (Δανιήλ 4:22-23). Και μετά από έναν χρόνο, έτσι ακριβώς έγινε με τον βασιλιά. Και σε εφτά χρόνια: «Αφού πέρασαν τα εφτά χρόνια, εγώ ο Ναβουχοδονόσορ σήκωσα τα μάτια μου στον ουρανό και ξαναβρήκα τα λογικά μου. Ευλόγησα τότε τον Ύψιστο· ύμνησα και δοξολόγησα αυτόν που ζει αιώνια μ’ ετούτα τα λόγια: Παντοτινή είν’ η εξουσία του κι από γενιά σ’ άλλη γενιά η βασιλεία του!» (Δανιήλ 4:31). «Τώρα εγώ ο Ναβουχοδονόσορ υμνώ, τιμώ και δοξολογώ το βασιλιά του ουρανού! Όλες του οι ενέργειες είναι σωστές, όλες οι πράξεις του δίκαιες. Αυτός μπορεί και ταπεινώνει όσους υπερηφανεύονται» (Δανιήλ 4:34). Ο Θεός εφαρμόζει τα σχέδιά του χωρίς περιορισμούς, κι έκανε ακόμη και τον πιο δυνατό βασιλιά της εποχής του, τον βασιλιά των βασιλιάδων, να τρώει χόρτο σαν το βόδι, να βρέχεται απ’ τη δροσιά του ουρανού και να μένει εφτά χρόνια με τα άγρια θηρία! Ο Θεός έφερε στο σημείο που ήθελε τον άπιστο βασιλιά Ναβουχοδονόσορ, χρησιμοποίησε τον ίδιο για να εκτελέσει το σχέδιό του με τον Ισραήλ και όλες τις χώρες της περιοχής, ανέβασε και έριξε βασίλεια και χρησιμοποίησε τον πιστό Δανιήλ και τους Τρεις Παίδες για να μάθουν όλοι. Ο Θεός χρησιμοποιεί την παγκόσμια Ιστορία, μια που είναι ο μόνος που μπορεί να τη ελέγχει! n
* Μπορείτε επίσης: - να Ακούσετε Ραδιοφωνικές Βιβλικές ομιλίες στο OdoiporikoStiZoi.gr - να Δείτε Τηλεοπτικές Βιβλικές εκπομπές στο Ζontas.gr ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 45
Οι εναγκαλισμοί και οι αποχωρισμοί Το καλοκαίρι, δεν χαιρόμαστε μόνον τη μαγεία της φύσης, γευόμαστε και την ευτυχία της συνάντησης με αγαπημένα πρόσωπα, ξενιτεμένα. Όταν σμίγουμε μαζί τους, νιώθουμε πως ανθίζουνε στην αγκαλιά τους τα πιο ευωδιαστά τριαντάφυλλα. Το καλοκαίρι είναι η εποχή των εναγκαλισμών. Όμως, πετάει γρήγορα και τη διαδέχεται η θλιβερή στιγμή των αποχωρισμών. Τι συγκινητικές σκηνές που ξετυλίγονται στις αποβάθρες των λιμανιών, των σιδηροδρομικών σταθμών, στις αίθουσες των αεροδρομίων, καθώς απομακρύνονται από κοντά μας τα αγαπητά μας πρόσωπα. Η ζωή είναι μια συνεχής εναλλαγή χαρούμενων εναγκαλισμών και δακρυσμένων αποχωρισμών. Όπως θα πει ο Εκκλησιαστής: «Υπάρχει ο καιρός που αγκαλιαζόμαστε και ο καιρός που αποχωριζόμαστε. Υπάρχει ο καιρός που γεννιόμαστε και ο καιρός που πεθαίνουμε.» Όταν το καλοκαίρι της ζωής μας τελειώσει, στο ακροθαλάσσι πλάι, θα χαιρετήσουμε με το δακρύβρεκτο μαντήλι, τα πρόσωπα που αγαπήσαμε και θα αναχωρήσουμε για την αιωνιότητα. Ας μη μας ξεγελάσουν οι χαρές αυτού του κόσμου. Είναι σκιές παροδικές και εφήμερες. Για λίγο ερχόμαστε σε αυτή τη γη και γρήγορα απερχόμαστε για πάντα. Πορευόμαστε για μια πάμφωτη Χώρα, όπου τα καλοκαίρια θα ανθίζουν αιώνια και τα αγριοκαίρια θα είναι άγνωστα. Εκεί «η θάλασσα του χωρισμού δεν θα υπάρχει πια.» Εκεί, ο χρόνος, ο χώρος, η χρεία δεν θα μας χωρίσουν ποτέ πια! Η ολόχρυση Πόλη, όπου θα κατοικούμε αιώνια, δεν θα είναι μόνον ο τόπος των ονειρικών απολαύσεων αλλά και ο τόπος των πιο συγκινητικών συναντήσεων, των πιο θερμών εναγκαλισμών. Εκεί, θα σμίξουμε ξανά με τα αγαπητά μας πρόσωπα που χάσαμε. Με φίλους, συγγενείς, γονείς, συζύγους και παιδιά. Θα τους αναγνωρίσουμε, θα είμαστε παντοτινά μαζί! Όλοι οι λυτρωμένοι με το αίμα του Χριστού, ευτυχισμένοι απέραντα θα φωλιάζουμε παντοτινά στην ολόθερμη αγκαλιά του Θεού. Είναι αυτή η πιο γλυκιά ελπίδα, η πιο ακλόνητη σιγουριά που φύτεψε βαθιά στην καρδιά μας ο παντοδύναμος Χριστός. Αυτός που στο Σταυρό θυσιάστηκε για μας και αναστήθηκε και ζει. Με τη μοναδική θυσία Του μας άνοιξε το δρόμο για την ιδανική Πολιτεία. Εκεί, στην αντίπερα ουράνια ακτή, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, μας περιμένουν «οι φίλοι». Ετοιμάζουν για μας μια ένδοξη, μεγαλειώδη υποδοχή. Οι λυτρωμένοι λευκοντυμένοι αλλά και οι άγγελοι αστραποβόλοι και δοξασμένοι θα μας καλωσορίσουν στην αιώνια Πόλη. n
Από τον ΓΙΑΝΝΗ ΧΡ. ΚΡΕΜΜΥΔΑ
Φιλόλογο-Ποιητή
46 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Επιμέλεια: Γιάννης Γαρδέλης ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 47
Ενδυμασία και Χριστιανός
«Δεν κερδίζεις υπόληψη φορώντας πολυτελή ενδύματα, αλλά φορώντας ενδύματα αγάπης και φιλανθρωπίας» - Ιωάν. Χρυσόστομος
48 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Η σχέση μεταξύ ενδυμασίας και χρι-
«με σεμνότητα και σωφροσύνη», δίνοντας στιανού είναι πολύπλευρη. Η ενδυμασία μεγαλύτερη έμφαση στα καλά έργα παρά στον Χριστιανισμό συνδέεται με αξίες όπως στον εξωτερικό στολισμό. • Στην Α΄ Πέτρου 3:3-4 τονίζεται ότι η η σεμνότητα, η αξιοπρέπεια και ο σεβασμός αληθινή ομορφιά βρίσκεται στον «κρυφό προς τον Θεό και τον πλησίον. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από πρω- άνθρωπο της καρδιάς» κι όχι στο παρουτοφανή προβολή της εξωτερικής εμφάνι- σιαστικό, τα κοσμήματα ή τα πολυτελή σης. Η βιομηχανία της μόδας, η διαφήμιση, ρούχα. Σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γενικότερα η σύγχρονη καταναλωτική κουλτούρα η αξία ενός ανθρώπου δεν κρίνεται από τα διαμορφώνουν πρότυπα που συνδέουν την ρούχα, αλλά από την πίστη, τον χαρακτήρα ανθρώπινη αξία με την εικόνα και την προ- και την αγάπη του προς τον Θεό και τον βολή του σώματος. Η ενδυμασία παύει πολ- πλησίον. Η ενδυμασία θεωρείται τρόπος λές φορές να υπηρετεί την ευπρέπεια και έκφρασης αυτών των αξιών, όχι μέτρο πνευτην καλαισθησία και μετατρέπεται σε μέσο ματικότητας. Σε μια εποχή κατά την οποία η εντυπωσιασμού ή πρόκλησης. Σ’ ένα τέτοιο εξωτερική εικόνα προβάλλεται συχνά ως κλίμα διαμορφώνονται και οι σύγχρονες εν- υπέρτατη αξία, η Εκκλησία εξακολουθεί να δυματολογικές τάσεις, που δεν υπηρετούν υπενθυμίζει ότι η αληθινή ομορφιά πηγάζει απαραίτητα τη σεμνότητα και διακριτικότητα από την καθαρότητα της καρδιάς, τη σωπου προβάλλει η χριστιανική πίστη. Ο πι- φροσύνη, την ταπείνωση και την αγάπη στός καλείται να αντιμετωπίζει το ρεύμα της προς τον Θεό και τον άνθρωπο. Η αιδώς εποχής με πνευματική εγρήγορση, διάκριση δεν αποτελεί κατάλοιπο μιας άλλης εποχής και αποφεύγοντας την άκριτη μίμηση κάθε ούτε περιορισμό της ανθρώπινης ελευθερίας. Είναι πνευματική αρετή που διαφυλάσσει νέας μόδας. Η ενδυμασία δεν είναι κάτι ουδέτερο. την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και εκφράζει Είναι μια ορατή γλώσσα παρουσίασης του τον σεβασμό προς το σώμα ως δημιούργημα εαυτού μας στους άλλους, φανερώνοντας του Θεού και ως ναό του Αγίου Πνεύματος. Γι’ αυτό ο χριστιανός καλείται να ενδύεσυνειδητά ή ασυνείδητα την εσωτερική μας εικόνα. Μπορεί να καταδεικνύει την τάξη, ται με ευπρέπεια, απλότητα και διάκριση, την αξιοπρέπεια, την ευπρέπεια και την όχι από φόβο της κοινωνικής κριτικής, αλλά ομορφιά, μπορεί όμως να γίνει μέσο μαται- από αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, οδοξίας, υπερηφάνειας, επίδειξης και υπε- ως εξωτερική έκφραση της εσωτερικής ροχής. Όταν η ντουλάπα μας γίνεται το πνευματικής πραγματικότητας, που μαρτυκέντρο της ζωής μας, ο φτωχός γίνεται αό- ρεί την επιθυμία του ανθρώπου να ζει σύμρατος. Όταν όμως φωτιστεί η ψυχή μας με φωνα με το θέλημα του Θεού. Ας καλλιεργούμε, λοιπόν, πρώτα τη σετο φως του Χριστού, η ενδυμασία βρίσκει τη θέση της για να υπηρετήσει τη ζωή κι ο πι- μνότητα της ψυχής, διότι απ’ αυτήν πηγάζει στός μπορεί να ντύνεται καλά χωρίς να γί- και η σεμνότητα της ζωής. Όταν η καρδιά νεται δούλος της εξωτερικής του εμφάνισης. φωτίζεται από τη χάρη του Αγίου ΠνεύμαΣτην Καινή Διαθήκη υπάρχουν αναφο- τος, τότε και η εξωτερική συμπεριφορά γίρές που ενθαρρύνουν τη σεμνότητα στην νεται αυθόρμητα έκφραση της εν Χριστώ ζωής. Έτσι, ο άνθρωπος δοξάζει εμφάνιση: τον Θεό όχι μόνο με τα λόγια του, • Στην Α΄ Προς Τιμόθεον 2:9Από τη ΒΑΣΙΑ ΛΙΒΙΤΣΑΝΟΥ αλλά με ολόκληρη την ύπαρξή 10, ο απόστολος Παύλος προΝομικό του. n τρέπει τις γυναίκες να ντύνονται ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 49
Γυναικείες πινελιές
Ένα γράμμα στον απ. Παύλο Μελετούσα τις ανεκτίμητες επιστολές
Δεν μπορώ να ξεχάσω το θαύμα της μετου αποστόλου Παύλου και καθώς τα θεό- ταστροφής σου, αυτή τη θεϊκή επίσκεψη, πνευστα κείμενά του με εντυπωσιάζουν συ- την τόσο επεισοδιακή και ανατρεπτική, γενεχώς, γεννήθηκε μέσα μου η επιθυμία να γονός μοναδικό μέσα στο βιβλίο των Πράξεων του γράψω. Βέβαια, δεν βρίσκεται δίπλα μας των Αποστόλων. Πόσο αγωνίστηκες για να για να διαβάσει το γράμμα, αλλά ένιωσα την πείσεις τους μαθητές του Κυρίου να σε αποανάγκη να μοιραστώ μαζί σας την ευγνωμο- δεχτούν και να σε αναγνωρίσουν ως πιστό του Χριστού με αποστολή! Πόσο σ’ ευχαρισύνη και τον θαυμασμό... «Αγαπητέ, πολύ αγαπητέ αδερφέ εν Χρι- στούμε όλοι οι πιστοί και λυτρωμένοι του στώ, μ’ αυτό το γράμμα θέλω να εκφράσω Χριστού, που υπάκουσες στην «ουράνια τον θαυμασμό μου για τις διαχρονικές επι- οπτασία»... Η υπακοή σου αυτή ανέτρεψε στολές σου προς τις εκκλησίες του Χριστού τη ζωή σου και, στη συνέχεια, έγινες αιτία που ίδρυσες. Είναι στη διάθεσή μας σήμερα για τη μεταστροφή στον σωτήρα Χριστό με τη δύναμη και την προστασία του Κυρίου πολλών αμαρτωλών ανά τους αιώνες. Σ’ ευκαι είναι επίκαιρες, ακόμα και μετά από χαριστούμε, γιατί απευθύνθηκες στους «εθνιτόσους αιώνες! Μας στηρίζουν, μας παρη- κούς» και γύρισες όλο τον αρχαίο κόσμο για γορούν, μας καθοδηγούν και αποκαλύπτουν να φέρεις το μήνυμα της ελπίδας και της τις αλήθειες του Θεού σε μας τους αμαρτω- αγάπης του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Σ’ ευχαριστούμε που ταξίδεψες λούς. Σ’ ευχαριστώ, τα κείμενα που έγραψες στην Ελλάδα, με τόσες δυσκολίες και κινδύμε την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος, όταν νους, κι έφτασες στην Αθήνα, κέντρο της φιήσουν στη φυλακή, είναι ανεπανάληπτα! Με- λοσοφίας και του πολιτισμού, για να μιλήσεις λετώ τις θεόπνευστες αγαπημένες επιστολές για τον «άγνωστο Θεό», που του είχαν αφιεσου, κάθε εδάφιο περιέχει τόσο πνευματικό ρώσει έναν βωμό, ανάμεσα στους βωμούς πλούτο! Κάποιες φορές, κλείνω τα μάτια και των ψεύτικων θεών. Στη συνέχεια, επισκέφτηκες την Κόρινθο και συνέσυλλογίζομαι τα νοήματα που χισες εκεί, με την οδηγία του τόσο με ευλογούν! Με δάκρυα Της Αγίου Πνεύματος, το έργο που ευγνωμοσύνης κρατώ αυτό τον ΡΙΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ σου είχε αναθέσει ο Θεός. θησαυρό στα χέρια μου. 50 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Με θαυμασμό πάντα διαβάζω τον λόγο σου στον Άρειο Πάγο, με σκοπό να φέρεις το μήνυμα της αγάπης του Αναστημένου Ιησού Χριστού. Ο πρώτος καρπός ήταν η Δάμαρις η Αθηναία και ο Διονύσιος ο Αεροπαγίτης – από τότε μέχρι σήμερα, δέχτηκαν το σωτήριο έργο στην καρδιά τους τόσοι πολλοί... Με συγκλονίζει η ομολογία της πίστης σου, ιδιαίτερα μπροστά στον βασιλιά Αγρίππα, που ομολόγησε: «Λίγο ακόμη και θα με πείσεις να γίνω χριστιανός!» (Πραξ 26:28). Ο «Ύμνος της Αγάπης», αυτό το ανεπανάληπτο κείμενο (Α΄ Κορινθίους κεφ.13), υμνεί την εκπληκτική αγάπη του Θεού και μας παροτρύνει να ταυτιστούμε μ’ αυτήν στην καθημερινότητά μας, ως πιστοί του Χριστού. Κείμενο διαχρονικά θαυμάσιο κι αποκαλυπτικό, αξεπέραστο! Διακήρυξες: «Ας μη φτάσω ποτέ στο σημείο να καυχηθώ για τίποτα άλλο παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού» (Γαλάτες 6:14) και ποτέ δεν ξέχασες την Ανάσταση του Κυρίου Ιησού – «αν δεν πιστεύουμε σ’ αυτήν, τότε είμαστε οι πιο αξιοθρήνητοι απ’ όλους τους ανθρώπους!» (Α΄ Κορινθίους 15:19). Πέθανες μαρτυρικά για την πίστη σου στον Κύριο που τόσο αγάπησες και υπη-
ρέτησες με αυταπάρνηση. Τελείωσες τον δρόμο, διατήρησες την πίστη, στο τέλος έφυγες απ’ αυτό τον κόσμο για να λάβεις το στεφάνι της δόξας από τον Ιησού Χριστό στα επουράνια. Ήσουν πολύτιμο σκεύος εκλογής για να οδηγήσεις αμαρτωλούς στη σωτηρία και τη λύτρωση... Θα μπορούσα να θυμηθώ πολλά ακόμα για σένα. Οι ευχαριστίες μου απευθύνονται πρώτα στον Θεό, που είχε ένα τέτοιο θαυμαστό σχέδιο, κι εσύ τον εμπιστεύτηκες κι υπάκουσες στη φωνή του. Όλη η λατρεία, η τιμή και η προσκύνηση ανήκουν μόνο σ’ Αυτόν... Μας παροτρύνεις: «Να χαίρεστε πάντοτε που ανήκετε στον Κύριο. Θα το επαναλάβω και πάλι: Να χαίρεστε. Η καλοσύνη σας ας γίνει γνωστή σε όλους τους ανθρώπους. Ο Κύριος είναι κοντά!» (Φιλιππησίους 4:4). Μας άφησες στη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, με την ευχή να ζούμε με ειρήνη, αγάπη και πίστη, μέχρι να φτάσουμε στην ουράνια πατρίδα, όπου θα είναι η τελική μας απολύτρωση. Καλή αντάμωση, αγαπημένε «Απόστολε των Εθνών» στη δόξα του Πατέρα και του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού! n ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 51
Λα τ ρε ύ ω τα πα ζ λ ! Η μαμά κι εγώ καθίσαμε να γράψουμε μια λίστα με πράγματα που μπορώ να κάνω με ευκολία. Σας φαίνεται παράξενο; Φαντάζομαι ότι για τα περισσότερα παιδιά κάτι τέτοιο θεωρείται αυτονόητο. Μπορεί να είναι καλοί στο ποδόσφαιρο ή στα μαθηματικά, στο τραγούδι ή στη ζωγραφική. Κάποια άλλα παιδιά μπορεί να είναι καλοί σε όλα αυτά, κι έτσι να μην είναι αναγκασμένοι να διαλέξουν μόνο ένα. Για μένα, από την άλλη, είναι διαφορετικά τα πράγματα. Είναι πολύ ευκολότερο να κάνω μια λίστα με πράγματα που δεν μπορώ να κάνω με ευκολία! Βλέπετε, το μυαλό μου ενεργεί διαφορετικά κι αντιμετωπίζω κάποιες ιδιαίτερες δυσκολίες στο θέμα της μάθησης. «Όλοι μπορούν να κάνουν κάποια πράγματα και δεν μπορούν κάποια άλλα», είπε η μαμά. «Εσύ συνέχισε να προσπαθείς να γίνεσαι καλύτερη σε κάτι που δεν σου είναι εύκολο. Και συνέχισε να είσαι θετική και να εστιάζεις σε πράγματα που μπορείς να κάνεις με ευκολία». Γι’ αυτό ακριβώς σκέφτηκε να 52 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
κάνουμε αυτή τη λίστα. Και βάζει πρώτο στη λίστα: «Είσαι καλή στο να βοηθάς τους ανθρώπους». Εγώ διαμαρτυρήθηκα. «Καλά, αυτό βρήκες να βάλεις πρώτο;» Η μαμά χαμογέλασε. «Πρώτο από πολλά! Εξάλλου, το να βοηθάς τους άλλους είναι πολύ σημαντικό». Ειλικρινά, δεν καταλάβαινα τι εννοούσε η μαμά, όταν έλεγε να «είμαι θετική». Εμένα δεν μου αρέσει καθόλου που είμαι διαφορετική. Όμως, σκέφτηκα λίγο παραπάνω τη λίστα. «Μην ξεχνάς τα παζλ», είπα, «είμαι καλή στα παζλ». Κι εκεί σταμάτησα. Η μαμά όμως συνέχισε να γράφει. Ίσως κάποια πράγματα τα έγραφε για να κάνει τη λίστα μεγαλύτερη, επειδή, ε, ξέρετε πώς είναι οι μαμάδες. Όμως πρέπει να το παραδεχτώ ότι όταν διάβασα τη λίστα, ένιωσα λίγο καλύτερα. Την Κυριακή, την ώρα που τρώγαμε, η μαμά μάς ανακοίνωσε: «Η εκκλησία παίρνει
μέρος σ’ ένα πρόγραμμα ‘υιοθεσίας’ ενός παππού ή μιας γιαγιάς από τον οίκο ευγηρίας. Ποιος θα ήθελε να πάρει μέρος;» Όλοι μας κοιτούσαμε το πιάτο μας, εκτός από τον μπαμπά, που ξαφνικά σηκώθηκε κι άρχισε να καθαρίζει το δικό του πιάτο για να το αφήσει στον νεροχύτη. Η μαμά είχε πολλά τέτοια σχέδια τελευταία... Η μαμά γύρισε και κοίταξε εμένα. «Εσύ θα ήσουν καλή σ’ αυτό, Μπέτυ μου. Θυμάσαι τη λίστα μας;» Τα αδέρφια μου σηκώθηκαν σιγά σιγά από το τραπέζι κι εξαφανίστηκαν. Την επόμενη Κυριακή η μαμά κι εγώ επισκεφτήκαμε τον οίκο ευγηρίας. Η μυρωδιά μού θύμισε το πώς μύριζε η σοφίτα μας μια βροχερή ημέρα. «Ωωχ!» άκουσα μια φωνή από ένα δωμάτιο. Κάποιοι άνθρωποι με παντόφλες περπατούσαν αργά, κουτσαίνοντας. Η επιδερμίδα τους ήταν ζαρωμένη και γερασμένη. «Είστε με τη Μαργαρίτα στο δωμάτιο με τα παζλ», μας είπε η υπεύθυνη. Καθώς προχωρούσαμε, τα μάτια μου στρέφονταν συνεχώς στα φώτα που τρεμόπαιζαν πάνω από το κεφάλι μας. Η μαμά άγγιξε τον ώμο μου και μου ψιθύρισε ότι η επίσκεψή μας θα ήταν σύντομη. Η Μαργαρίτα καθόταν στη θέση της και στο τραπέζι μπροστά της ήταν ένα παζλ. Εμένα μου έκαναν εντύπωση τα γκριζο-μπλε μαλλιά της, όμως την κοίταξα στα μάτια, της χαμογέλασα και τη χαιρέτισα. Σ’ όλα αυτά είχα εξασκηθεί από το σπίτι! Μετά, βρήκα ένα άδειο τραπέζι κι άρχισα να φτιάχνω ένα εύκολο παζλ με 200 κομμάτια. Οι εβδομάδες περνούσαν η μία μετά την άλλη και η Μαργαρίτα δεν μιλούσε σε κανέναν. «Παραιτήθηκε απ’ όλα, πέρυσι που έχασε τον άντρα της», μας εξήγησε η νοσηλεύτρια. Μπορώ να την καταλάβω κάπως. Κι εγώ νιώθω πιο ήρεμη,
όταν τα χέρια μου είναι απασχολημένα με τα παζλ. Χαίρομαι, όταν βλέπω τα κομματάκια να σχηματίζουν τη μεγάλη εικόνα. Βασικά, αυτό μου αρέσει πολύ – βλέπετε, είμαι καλή σ’ αυτό. Μια Κυριακή, η Μαργαρίτα μού χαμογέλασε ελαφρά μόλις έφτασα. «Κι εγώ το είδα», μου είπε η μαμά αργότερα. «Εσύ κι η Μαργαρίτα κάνετε πολύ ωραία ομάδα». «Γιατί το λες αυτό;» «Ας αρχίσουμε από το γεγονός ότι η Μαργαρίτα δεν σηκώνεται ποτέ, ενώ εσύ κινείσαι διαρκώς. Και της αρέσει να σε παρατηρεί». «Τι άλλο; συνέχισε», την ενθάρρυνα. «Λοιπόν, η νοσηλεύτρια μας είπε ότι η Μαργαρίτα είναι σχεδόν κουφή. Ακούει ελάχιστα. Και μια που εσύ δεν πολυμιλάς σε αγνώστους, είναι πολύ πιο εύκολο για τη Μαργαρίτα να είναι με κάποιον που δεν μιλάει συνεχώς». Αυτό είναι αλήθεια. Συνήθως είμαι αμίλητη, εκτός κι αν είμαι με την οικογένειά μου ή τη φιλενάδα μου τη Χαρά. «Άκου και κάτι ακόμα, μαμά. Η Μαργαρίτα εκνευρίζεται, όταν οι νοσηλεύτριες της δίνουν τα χάπια της και τα πετάει κάτω στο πάτωμα», είπα. «Κι εγώ κάποιες φορές κάνω το ίδιο και πετάω τα πράγματά μου κάτω όταν εκνευρίζομαι».
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 53
Η επόμενη επίσκεψή μας είχε προγραμματιστεί για το απόγευμα της χειρότερης Παρασκευής που είχα στο σχολείο. Η Χαρά ήταν άρρωστη και έφαγα το μεσημεριανό μου μόνη μου στην τραπεζαρία του σχολείου. Έτσι, ρώτησα τη μαμά αν μπορούσα να μην πάω αυτή τη φορά. Εκείνη όμως μου είπε: «Είμαστε οι μόνες που επισκέπτονται τη Μαργαρίτα, γιατί η κόρη της έχει μετακομίσει στην Αγγλία». «Εντάξει, θα πάω, αλλά δεν πρόκειται να χαμογελάω». Η Μαργαρίτα με κοίταξε όταν τη χαιρέτισα. Τα γαλανά της μάτια ταίριαζαν πολύ με τα μαλλιά και την μπλούζα που φορούσε πάντα. Η Μπλε Μαργαρίτα! Αυτή τη σκέψη την κράτησα μέσα μου. Κάθισα στο τραπέζι που ήταν δίπλα της κι αρχίσαμε κι οι δυο σιωπηλά να ενώνουμε τα παζλ μας. Έριχνα κλεφτές ματιές κάθε τόσο. Η Μαργαρίτα είχε σχεδόν τελειώσει το δικό της, το οποίο δούλευε εδώ και τέσσερις εβδομάδες. «Ο κήπος με τις Τριανταφυλλιές»: τα κόκκινα, τα κίτρινα, τα ροζ και τα πράσινα χρώματα ξεπετάγονταν μπροστά σου. «Μακάρι κι ο δικός μας κήπος να έμοιαζε μ’ αυτόν», είπε χαριτολογώντας η μαμά. Η Μαργαρίτα συνέχιζε τη δουλειά της σαν να μην είχε μιλήσει κανείς. Μερικά λεπτά αργότερα, προσπάθησε να τοποθετήσει το τελευταίο κομμάτι. Όταν δεν μπορούσε να το βάλει στη θέση του, το πρόσωπό της ξαφνικά άρχισε να μοιάζει με τα κόκκινα τριαντάφυλλα κι εκείνη άρχισε ν’ ανοιγοκλείνει τη γροθιά της. Σε παρακαλώ, μην χτυπάς το τραπέζι, ευχόμουν εγώ από μέσα μου. Τότε αποφάσισα να δράσω! «Μαργαρίτα, ξέρω τι φταίει». Η μαμά κι η νοσηλεύτρια με κοίταξαν. Κανένας ποτέ δεν βοηθούσε τη Μαργαρίτα με τα παζλ. Κοίταζε προς το τραπέζι κι εγώ παρατηρούσα τις μπλε φλέβες της στα χέρια της. Μετά τη 54 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
ρώτησα: «Μπορώ να σε βοηθήσω;» Η Μαργαρίτα, ευτυχώς, κούνησε καταφατικά το κεφάλι της. «Ξέρεις, νωρίτερα πρέπει να έβαλες ένα κομμάτι σε λάθος σημείο». Ύστερα από ένα λεπτό βρήκα το κομμάτι. «Να το», είπα και της το έδωσα. «Σ’ ευχαριστώ... Μπέτυ», είπε η Μαργαρίτα. Και τώρα αποφάσισα να χαμογελάσω! Όταν γυρίζαμε στο σπίτι, η μαμά μου σκούπιζε διαρκώς τα μάτια της. «Μαμά μου, είσαι χαρούμενη ή λυπημένη;», τη ρώτησα. «Κοριτσάκι μου, είμαι περήφανη για σένα. Για τον τρόπο που βοήθησες τη Μαργαρίτα και την έκανες να μιλήσει!» «Εντάξει, τα παζλ είναι εύκολα για μένα. Δεν έκανα και κάτι σπουδαίο!» Η μαμά μου, όμως, πίστευε πως ήταν, και μάλιστα πολύ σπουδαίο! Αργότερα, όταν φτάσαμε στο σπίτι, την άκουσα που μιλούσε στο τηλέφωνο με τη θεία Μαίρη. «Μαίρη μου, πάντα σου έλεγα ότι αυτό το παιδί είναι καταπληκτικό με τα παζλ!» Γελούσε από τη χαρά της και το έλεγε πολύ περήφανη. «Έχει χαρίσματα τα οποία δεν τα γνωρίζει». Κι εγώ άρχισα να αισθάνομαι μια ζεστασιά στο σώμα μου, μια ζεστασιά όμορφη. Σκέφτηκα τη λίστα μου και ότι ήθελα να επισκεφτώ ξανά την «Μπλε Μαργαρίτα» – κι αυτό μ’ έκανε να νιώθω πολύ όμορφα! n Της Ann Searle Horowitz Μετ.: Φρίντα Τσίνογλου-Λαμπριανίδου
Ποιος ελέγχει ποιον; Μέσα στο καλοκαίρι, στο Όκλαντ
δεν παραδέχθηκε ότι έπραξε κάτι παράνομο της Καλιφόρνιας ξεκίνησε μια ιδιαίτερα ση- ή βλαβερό, και ο βασικός μηχανισμός που μαντική δίκη εναντίον της Meta, της μητρικής επιλέγει και προτείνει εξατομικευμένο περιεεταιρίας του Facebook, του Instagram και χόμενο παραμένει ως είχε. Δηλαδή: περιορίτου WhatsApp. Κάποιες Πολιτείες των ΗΠΑ ζεται κάπως ο χρόνος χρήσης, χωρίς να αλκατηγορούσαν την εταιρία ότι σχεδίασε χα- λάζει ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο οι ρακτηριστικά των πλατφορμών της με τρόπο πλατφόρμες προσπαθούν να εξασφαλίσουν που ενθαρρύνει την υπερβολική, κατανα- την προσοχή μας. Και ίσως αυτό είναι το πιο γκαστική και εθιστική χρήση από παιδιά και ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης! Στο επίκεντρο βρίσκονται χαρακτηριστικά εφήβους, ενώ παράλληλα υποβάθμισε τους γνωστά στους περισσότερους από μας: η κινδύνους. Η δίκη όμως δεν ολοκληρώθηκε. Η Meta ατελείωτη κύλιση της οθόνης, γνωστό ως κατέληξε σε συμβιβασμό με σχεδόν όλες τις «infinite scrolling», οι ειδοποιήσεις, τα «likes», αμερικανικές Πολιτείες. Συμφώνησε να κα- οι προτάσεις περιεχομένου και γενικότερα ταβάλει έως περίπου 17 δισεκατομμύρια δο- ένας σχεδιασμός που έχει στόχο να κρατήσει λάρια σε βάθος δεκαετίας και να εφαρμόσει τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο μέτρα όπως ημερήσιο όριο χρήσης για ανη- μέσα στην εφαρμογή. Η δικαστική υπόθεση αφορά κυρίως παιλίκους, περιορισμό της χρήσης τη νύχτα, περιορισμό ειδοποιήσεων κατά τις σχολικές διά και εφήβους. Η αρχή όμως που βρίσκεται ώρες και αυστηρότερους ελέγχους ηλικίας. πίσω απ’ αυτή τη συζήτηση αφορά και τους Με πρώτη ματιά, το αποτέλεσμα φαίνεται ενήλικες. Πόσες φορές πήραμε το κινητό για να δούμε «κάτι, για ένα λεπτό» εντυπωσιακό. Όμως, αν το εξεκαι διαπιστώσαμε αρκετή ώρα τάσει κανείς λίγο βαθύτερα, Από τον αργότερα ότι ακόμη κοιτάζουμε είναι μάλλον πιο αδιάφορο απ’ ΛΑΖΑΡΟ Γ. ΑΓΑΠΙΔΗ Μηχανικό Τηλεπ/νιών την οθόνη; Πόσες φορές μια όσο ακούγεται. Η Meta ποτέ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 | 55
ειδοποίηση διέκοψε μια συζήτηση, τη δουλειά μας ή ακόμη και την προσευχή μας; Και πόσες φορές, σε μια στιγμή αναμονής ή ησυχίας, το χέρι μας πήγε σχεδόν αυτόματα στο κινητό; Η τεχνολογία δημιουργήθηκε για να μας υπηρετεί. Το ερώτημα είναι: μήπως καταλήγουμε εμείς να υπηρετούμε αυτήν; Ο απόστολος Παύλος γράφει στους Κορινθίους: «Όλα μου επιτρέπονται, εγώ όμως δε θα αφήσω τίποτε να με κυριέψει» (Α΄ Κορινθίους 6:12). Φυσικά, το εδάφιο δεν γράφτηκε συγκεκριμένα για την τεχνολογία. Η αρχή όμως είναι εντυπωσιακά επίκαιρη: κάτι μπορεί να είναι επιτρεπτό, ακόμη και χρήσιμο, αλλά δεν θα πρέπει ποτέ να του επιτρέψουμε να μας εξουσιάζει. Το κινητό τηλέφωνο και το Διαδίκτυο είναι εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία. Μέσω αυτών εργαζόμαστε, επικοινωνούμε, ενημερωνόμαστε, μαθαίνουμε, ακόμη και μεταδίδουμε το ευαγγέλιο. Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η τεχνολογία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το εργαλείο παύει απλά να βρίσκεται στη διάθεσή μας κι αρχίζει να διεκδικεί την προσοχή μας. Και η προσοχή μας έχει μεγάλη αξία. Πολλές από τις δημοφιλέστερες διαδικτυακές υπηρεσίες είναι δωρεάν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει οικονομικό όφελος από τη χρήση τους. Όσο περισσότερο χρόνο περνά ο χρήστης σε μια πλατφόρμα, τόσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν να δει διαφημίσεις, να ενδιαφερθεί περισσότερο και να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την υπηρεσία. Για τον Χριστιανό όμως η προσοχή έχει βαθύτερη αξία. Ξέρουμε πως αυτό στο οποίο στρέφουμε συνεχώς τον νου μας διαμορφώνει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, συμπεριφερόμαστε και αξιολογούμε τον κόσμο γύρω μας. Γι’ αυτό ο Λόγος του Θεού δίνει τόση σημασία σε όσα απασχολούν τον νου μας: «Τέλος, αδερφοί μου, ό,τι αληθινό, σεμνό, δίκαιο, καθαρό, αξιαγάπητο, καλόφημο, ό,τι έχει σχέση 56 | Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
με την αρετή και είναι άξιο επαίνου, αυτά να έχετε στο μυαλό σας» (Φιλιππησίους 4:8). Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο πόσες ώρες περνάμε μπροστά σε μια οθόνη. Είναι τι κυριεύει τον νου μας αυτές τις ώρες και τι αφήνει πίσω του όταν σβήσει η οθόνη. Οι αλγόριθμοι έχουν σχεδιαστεί για να μας παρουσιάζουν περιεχόμενο που πιθανότατα θα μας ενδιαφέρει. Χρήσιμο αυτό. Ταυτόχρονα όμως γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος αποφασίζει πού θα στραφεί η προσοχή μου στα επόμενα πέντε, δέκα, τριάντα λεπτά; Εγώ ή ο αλγόριθμος; Και για μας τους Χριστιανούς υπάρχει ένα ακόμη πιο δύσκολο ερώτημα: Υπάρχει ακόμη χώρος μέσα στην ημέρα μας για ησυχία; Για προσευχή χωρίς διακοπές; Για μελέτη του Λόγου του Θεού χωρίς μια ειδοποίηση να διεκδικεί την προσοχή μας; Για να μιλήσουμε μ’ έναν άνθρωπο και να τον ακούσουμε πραγματικά; Ακόμη και για να μείνουμε για λίγο μόνοι με τις σκέψεις μας ενώπιον του Θεού; Η λύση ασφαλώς δεν είναι να απορρίψουμε την τεχνολογία. Χρειάζεται όμως να θυμόμαστε ποιος είναι το εργαλείο και ποιος ο χρήστης. Ο συμβιβασμός της Meta δεν αποτελεί το τέλος αυτής της συζήτησης. Όταν απαιτούνται δικαστικές παρεμβάσεις για να καθοριστούν ακόμη και στοιχειώδη όρια στη χρήση από παιδιά, είναι δύσκολο να ισχυριστούμε ότι όλα βαίνουν προς το καλύτερο. Κι έτσι, η πιο χρήσιμη εξέταση δεν αφορά τελικά μόνο τη Meta, ούτε μόνο τα παιδιά μας. Αφορά εμάς: Μπορώ να αφήσω το κινητό στην άκρη όταν το αποφασίσω; Μπορώ να αγνοήσω μια ειδοποίηση; Μπορώ να μείνω στην ησυχία χωρίς αμέσως να αναζητώ μια οθόνη; Αν η απάντηση δεν είναι εύκολη, τότε ίσως το ερώτημα «ποιος ελέγχει ποιον;» να είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. n
0-,'.(**!1.,2
Η ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Πώς η Ομορφιά και η Δημιουργικότητα Υποδεικνύουν έναν Δημιουργό
Στο!βιβλιαράκι!αυτό!η!συγγραφέας"! καλλιτέχνης!η!ίδια"!εξηγεί!πώς!οι! τέχνες!αποτελούν!πηγή! επιχειρημάτων!για!την!απολογητική#! Ένα!χιουμοριστικό!αλλά!ουσιαστικό! $επιχείρημα!για!την!αισθητική! εμπειρία%!σε!ένα!βιβλίο!των!&'(()*! και!+,-(../!συνδέει!τη!μουσική!του! Μπαχ!με!την!ύπαρξη!Θεού#! Η!βασική!της!θέση!είναι!ότι!οι! τέχνες!αποτελούν!σήμερα!ένα!από!τα! πιο!ισχυρά!απολογητικά!εργαλεία"! επειδή!οι!άνθρωποι!συχνά!δεν!αγγίζονται!από!παραδοσιακά! λογικά!επιχειρήματα"!αλλά!ανταποκρίνονται!συναισθηματικά!σε! ένα!έργο!τέχνης#!Η!συγγραφέας!αναφέρεται!στην!έννοια!του! $νοηματικού!κενού%"!την!ιδέα!ότι!πολλοί!σύγχρονοι!άνθρωποι!δεν! διαθέτουν!καν!το!πλαίσιο!κατανόησης!για!να!αντιληφθούν! παραδοσιακά!θεολογικά!επιχειρήματα"!οπότε!η!τέχνη!λειτουργεί! ως!γέφυρα!επικοινωνίας!που!όλοι!μοιράζονται"!αλλά!κανείς!δεν! μένει!ανεπηρέαστος!από!αυτήν#! !!!!!!!!!!"
5€
#"$%"σελίδες"&"#"Χαρτόδετο"
Για παραγγελίες > www.ologos.gr, christianbookstore.gr, τηλ. 210.4834214 και στα βιβλιοπωλεία μας: Αθήνα:
Θεσσαλονίκη:
Πάτρα:
Βόλος:
Αλβανία:
Εμμ. Μπενάκη 28 106 78 ! 210-3823495
Εθν. Αμύνης 42 546 21 ! 2310-232210
Κορίνθου 199 262 23 ! 2610-224197
Σωκράτους 23 382 21 ! 24210-35801
Sarande Libraria «O LOGOS» ! 00355.692585746
P
ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ ____________________________ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠ KΡΥΟΝΕΡΙΟΥ ____________________________ Αρ. Αδείας 013943
SS PO RE
ST
Χ+5 ES
T
του Ευαγγελίου
ENTYΠO KΛEIΣTO • AP. AΔEIAΣ 1841 ΚΕΜΠΑ MHNIAIO XPIΣTIANIKO ΠEPIOΔIKO Τ.Θ. 254, 19400 ΚΟΡΩΠΙ
PR
Η ΦΩΝΗ
S PO
S
ΕΝΑ!ΔΩΡΟ!ΓΙΑ!ΚΑΘΕ!ΜΕΡΑ" "
""
!
"!
)
")
#
"#
$
"$
%
"%
&
"&
'
"'
(
"(
"*
!*
2 0 2 7
!"
!!
!#
Με ένα ευλογημένο μήνυμα για κάθε μέρα! Το δώρο που διαρκεί όλο τον χρόνο... Με καρτέλα ή σε κουτί, για τον τοίχο ή το γραφείο...
Τιμή μαζί με καρτέλα: !$
!%
!&
2,50 € !)
!'
)*
!(
)"
)!
Για παραγγελίες > www.ologos.gr, christianbookstore.gr, τηλ. 210.4834214 και στα βιβλιοπωλεία μας: Αθήνα:
Θεσσαλονίκη:
Πάτρα:
Βόλος:
Αλβανία:
Εμμ. Μπενάκη 28 106 78 ! 210-3823495
Εθν. Αμύνης 42 546 21 ! 2310-232210
Κορίνθου 199 262 23 ! 2610-224197
Σωκράτους 23 382 21 ! 24210-35801
Sarande Libraria «O LOGOS» ! 00355.692585746